Skip to main content

Samoan - The General Epistle of Barnabas

Page 1


OleTusiAoaoa Panapa

MATAUPU1

1Iaiāteoutoulemanuiaumaoʻuataliʻimaafafine,ile suafaolotatouAliʻioIesuKeriso,olēnaalofamaiiātei tatouilefilemu

2Uaouiloaleteleolemalamalamaitulafonosilisilima leleialeAtuaolooitotonuiateoutou,outematuāolioli lavaiooutouagagafaamanuiainamalematagofie,auāua outoutaliainamaleagavaalealofatunoauafaaopoopoina iateoutou

3Olemealeauatumuaiaʻuileolioli,mafaʻamoemoeo leafaaolainaaʻu;auāuaouvaʻaiamonilavaseagagaua faʻatumuinaitotonuiateoe,mailepunavaimamāole Atua.

4Olo‘umaualeneifa‘atuatuaga,malo‘umautinoaatoatoa iai,auātalu‘ona‘ouamata‘onatautalaatu‘iāte‘outou, ‘ua‘oumaualemanuiaesiliatunailolemasaniaiileala oletulafonoaleAli‘iolo‘o‘iāKeriso

5Olemealea,usoe,outemanatufo‘i‘outealofaatu‘iā te‘outouesiliatuilo‘ulavaagaga;auāoiināemauaile silisili‘eseolefa‘atuatuamalealofa,fa‘apeafo‘imale fa‘amoemoeileolaoleao‘omai

6.Olemealea,‘ua‘oumafaufauileneimea,‘āfai‘oute fa‘aeteeteefa‘ailoaatu‘iāte‘outousevaegaomea‘ua ‘oumaua,eliualeailo‘utaui,auā‘ua‘ou‘au‘aunaatui neiagagalelei;‘ua‘oumatuānaunauetusiatu‘iāte ‘outouninai‘upu,‘ina‘iafa‘atasiaimalo‘outou fa‘atuatua,‘iafa‘a‘ato‘atoainaaifo‘ilepoto

7Oleala,etolumeauafaʻatulagainaeleAliʻi;ole faʻamoemoeoleola;oleamatagamalefaʻaiʻuga

8Auāuafa‘ailoamaieleAli‘i‘iāteitatoumea‘uamavae ealaiperofeta;ma‘uafa‘aaliamaifo‘i‘iāteitatoule amatagaomeaoleao‘omai

9Olemealea,epeionaiafetalaimaiai,etatauaiiai tatouonaoatumalepaiaatili,mafaalatalataatiliatuilana fatafaitaulaga

10Olemealea,elēoaʻuosefaiaʻoga,aeoaʻuosetasio outou,oleaoutaumafaiefaʻamatalaatuninaimeaio outouluma,emafaiaionaoutoumaualefiafiateleiletele oitu

MATAUPU2

1Olenei,uamatuāleagalavaaso,mauamauaelefilile manaoleneilalolagi,etatauaionatatoumatuāfiligae suʻesuʻeatiliaifaamasinogaamiotonualeAlii.

2Ofesoasoanineiolotatoufa‘atuatuaolemata‘umale onosa‘i;ootatouusotau,oleonosa‘imalelēgaoia

3Euiinatumauilatouneiilemamāimeaefaatatauile Alii,aeolepoto,maleatamai,malesaienisi,malepoto,e oliolifaatasimailatou

4Auāuafa‘aalimaieleAtua‘iāteitatouealaiperofeta uma,eleaisemafua‘agamoatatoutaulaga,pootaulaga mū,pootaulagafa‘ataulāitu;olo‘ofa‘apeamai,‘Seale aogā‘iātea‘uoa‘outoutaulagaetele?’‘Uafetalaimaiai leAli‘i

5Uaoufiuitaulagamūomamoepoʻa,malegaʻoomanu feʻai;outelēfiafiafoʻiiletotoopovipoʻa,pooʻotipoʻa 6Aoutouomaiefaaaliio’uluma,oaieauafaiatuilenei meaiateoutou?Touteletoesoliao’ulotoā

7‘Auane‘itoe‘aumainitaulagalēaogā;omeamanogie ‘inosiaiatea‘u;oa‘outoumasinafoumaa‘outousapati; oletala‘igaofa‘apotopotoga‘outelēmafai‘ona‘onosa‘i; oleamioletonulavalea,olefa‘apotopotogalavalea;oa ‘outoumasinafoumaa‘outoutausamiga‘oute‘ino‘inoi ai

8OlemealeauasoloiaaieleAtuaiamea,inaiamauaai eletulafonofoualotatouAliioIesuKeriso,leaeaunoa maseamoosemeafaapenaletaulagafaaleagagaatagata lavaia

9Auā‘uatoefetalaimaileALI‘I‘iāteilatouanamua,‘Na ‘oupoloa‘iatu‘eaio‘outoutamā‘ina‘ualatouōmaimai lenu‘uoAikupitoitaulagamūotaulaga?

10Aola‘upoloa‘igalenei‘iāteilatou,‘uafa‘apeaatu, ‘Auane‘imafaufausetasiisemealeagaio‘outoulotoe fa‘asagailetasitagata,‘auafo‘ine‘ifiafiailetautōpepelo 11Oleala,onauatatoulēaunoamalemalamalama,e tatauonatatoumalamalamailefuafuagaalotatouTamā alofamutimutivale.Auāoloofetalaimaioiaiaitatou,ma uafinagalooiainaiatatousailimamaualealae faalatalataatuaiiateia,oēuaiaiileseselavaleaetasie uigaitaulaga

12Olemealeauaiafetalaimaiaiiaitatou,Oletaulagaa leAtua(olelotomomomo,)olelotomomomomale nutimomoiaeleinosiaeleAtua

13Olemealea,usoe,etatauonatatoumatuāsuʻesuʻe atilineimeaefaatatauilotatoufaaolataga,inaneʻiulufale mailefiliiaitatou,maaveeseaailotatouolafaaleagaga.

14Olemealeauatoefetalaiatuaioiaiateilatou,euiga ineimea;Toutelēanapopogiepeionaoutoufaiaileaso nei,inaialagonaaiooutouleoilemeamaualuga.

15Oseanapogifaapeneieauaoufilifilia?Oseasoe faatigaailetagatailonaloto?Olepunoueaolonaulue peioselaaulapopoa,mafofolaleietalatalamalelefulefu ionalalo?Peeteta’uaealeneimeaoleanapogi,male asoetaliaeleAlii?

16Auafetalaimaioiaiateitatouefaapea:Eleole anapogiealeneiuaoufilifilia,etatalaaifusioleamio leaga,etatalaaiavegamamafa,maiasaolotoaieua faasauaina;maiaoutougauiaamoumalava?

17Elēoletufatufaatueaoaumeaʻaiiēfiaʻai,mae aumaiiloufaleēuamatitivamauatuliesea?Aevaaiatui lēualēlavalavā,iaefaaofuinaoia,maauaneʻielafimai loulavaaiga

18Onapupulamaileaoloumalamalamaepeioletaeao,e vavefo‘ionatupumailoumālōlōga;emuamuaatufo‘ilau amiotonuiouluma,olemamaluoleALI‘Ioloutauilea 19Onaevala‘aulea,‘aetalimaileALI‘I;‘ete‘alagaatu, ‘aefetalaimaioia,Oa‘ulenei;‘āfai‘etetu‘u‘eseleamo ‘iāteoe,olefa‘asinoatuoletamatamailima,maletautala fa‘atauva‘a;‘āfaifo‘i‘etealofaatuilē‘uafia‘ai;‘ete fa‘amalieinafo‘ilē‘uapuapuagātia.

20Olemealea,usoe,uafa‘aaliamaiaieleAtualona silafiamalonaalofamoitatou;auāolenu‘unaia fa‘atauinamolonaAlopele,iafa‘atuatuamalefa‘amaoni; olemeafo‘ilea‘uaiafa‘aaliamaiaineimea‘iāteitatou uma,‘ina‘iatatoulētaufetuliepeionitagataliliuile tulafonoaIutaia.

1Olemealeaetatauaionamatousuʻesuʻeinamale faʻaeteetemeaoleatutupu,matusiatuiāteoutoumeae aogāefaʻamālōlōinaaioutou.

2Olemealeaiatatousosolaeseaimaigaluegaleagauma, ma‘ino‘inoimeaseseoletaiminei,‘ina‘iatatoufiafiaai imeaoleao‘omai.

3‘Auane‘itatoutu‘uinaatu‘iāitatoulavalesa‘olotogae finauaimaēamioleagamaēagasala;‘inane‘itatoute‘i lava‘ina‘iatatoupeioilatouisetaimi

4Auāuaoomailei‘ugaoleagasala,epeionatusia,epei onafaimaiaileperofetaoTanielu.Olemealeaua faapuupuuinaaieleAliionaasomaonapo,inaia faanatinatiailanapeleetaunuuilonatofi

5Auāolo‘ofa‘apeamaileperofeta;Epuletupuesefului leloto,etula‘imaifo‘iletasiemulimulianeiēuma,e fa‘ato‘ilaloinafo‘ieiatupueto‘atolu

6‘Uatoetautalaatufo‘iTanieluilefa‘apeaeuigaimālō; ‘ona‘ouiloaatuleaolemanufe‘aiefa‘amata‘utiamale mata‘utia,malemalositele;esefuluonanifo‘Ua‘ou mafaufauinifo,fa‘autafo‘i,‘uatupua‘eitotonu‘iātei latouleisinifola‘itiiti,‘ualia‘iinaionalumanifomuamua etolu

7Oleaetatauaifo‘ionatatoumalamalamaileneimea: Oute‘ai‘oiatufo‘i‘iāte‘outou,oa‘uosetasio‘outou uso,‘outealofaatu‘iāte‘outouumaesiliatuilo‘ulava ola,‘ia‘outoutausilelei‘iāte‘outoulava,‘auane‘i‘outou fa‘apeioēfa‘aopoopoinaleagasalaileagasala,ma fa‘apeaatu:Olalatoufeagaigaolatatoufo‘ileaEleai,a ‘uana‘olotatoulavaleafeagaiga:auā‘ualatouleiloae fa‘avavaulemeanamauaeMose

8Auāolo‘ofa‘apeamaileTusi:‘Uafa‘aauaupeaona anapogiMoseileMaugaiasoefagafulumapoefagafulu; ‘onamaualeaeialefeagaigamaileAli‘i,opapama‘ae luaianatusiaeleaaooleAtua

9Aualatouliliuatuitupua,ualatouleiloa;epeiona fetalaimaifoileAliiiaMose;Mosee,aluifovaveia,auā olounuunaeaumaiamaiAikupito,ualeagailatoulava, maualatouliliuesemailealanaoupoloaiatuaiiatei latouOnalafoleaeMoseopapamaaeluamaionalima; onasolialeaolalauafeagaiga;inaiafaamauinalealofao Iesuiooutouloto,ilefaamoemoeolonafaatuatua. 10Olemealea,iatatoumataalaaiiasoegataaiAuāo asoumauamavaeatuolotatouolaga,eleaiseaogāolo tatoufaatuatuaiaitatou;se’ivaganāuatatoufaaauaupea ona‘ino‘inoileleaga,mateteeatuifaaosoosogaole lumanai.OleauafetalaimaiaileAlooleAtuaiaitatou; Iatatouteteeatuiamioletonuumama‘ino‘inoiai 11Olemealea,iamafaufauigaluegaalealaleagaAua ne’ioutoute’aesemaiisi,epeiseaīuaumaona ta’uamiotonuinaoutou;aiaoutouōmaifa’atasiilemeae tasi,masailipooleālemeaemalieiaimaaogāilepele aleAtuaAuāuafaimaileTusi,“Oitalofaiēuapopotoi olatoulavamanatu,mauaatamamaiiolatoulavamanatu”

12Iatatouaveamamalumalufaaleagaga,osemalumalu atoatoamoleAtua.Aotatoumafaufaulolotoilemataʻui leAtua,iatatoutaumafaiilemeasilitatoutemafaiae tausiianapoloaiga;inaiatatouolioliianafaamasinoga amiotonu.

13Auāefa‘amasinoinaeleAtualelalolagieaunoamale fa‘ailogainaotagata;eta‘itasifo‘imalanagaluegaemaua

14Afaieamioleleisetagata,emuamuaatulanaamiotonu ionaluma;aeafaieamioleaga,emulimuliatuiāteiale tauiolanaamioleaga

15Olea,iaoutoufa‘aeteetene‘itatounonofofilemu,ao tatouvala‘auinanei,ne‘itatoumomoeiatatouagasala;ma oleapulemaifo‘ilēolo‘oleaga‘iāitatou,ma fa‘aosoosomai‘iāitatou,mapupuniitatouifafomaile malooleAli‘i.

16Iamafaufaufo‘iileneimea:euilava‘ina‘ua‘outou va‘aiifa‘ailogatetelemameaofoofogianafaiaitotonuo lenu‘uotagataIutaia,aeeuilava‘ina‘uatu‘uailatouele Ali‘i

17Oleaiaoutoufaaeteete,ne’itupuiaitatouleneimea;e peionatusia,Euiinatoateleevalaauina,aetoaitiitie filifilia

MATAUPU4

1OlemealeanafinagalomalieailotatouAli‘ietu‘uina atulonatinoilefa‘aumatia,‘ina‘iafa‘apa‘iainaitatouile fa‘amagaloinaoatatouagasala;olonauiga,ilesausauina olonatoto.

2Olenei,aomeauatusiaeuigaiāteia,onisiemaile nu‘uoIutaia,aoisiemaiiāitatou

3Auāolo‘ofa‘apeamaileTusi:Namanu‘aoia‘onaoa tatousolitulafono,namanu‘aoia‘onaoatatou amioletonu,aolonatoto‘uafa‘amālōlōinaaiitatouNa ta‘ita‘iinaoiaepeiosetama‘imamoeilefasiga,epeio semamoeilumaoēseleonafulufulu‘uagūgū,oleanalē tautalaaioia

4Olemealeaetatauaionatatoufa‘afetaiatiliileAtua, auā‘uaiafa‘ailoamai‘iāteitatoumea‘uamavae,a‘ualē tu‘uafo‘iitatoueia‘ialēmalamalamaimeaoleao‘o mai.

5A‘uafetalaiatuoia‘iāteilatou;Elēfofolafa‘alētonuo latouofagamomanufelelei

6Naiafetalaiatuleneimea,auāetonulavalefanoole tagata,afaiuaiateialemalamalamailealaoleupumoni, eletaofialavaeiaoiamailealaolepouliuli

7OlemealeanafinagalomalieaileAli‘iemafatiamoo tatouagaga,euilavaoiaoleAli‘iolelalolagiuma;olē nafetalaiiaileAtuaaole‘iamatainalelalolagi,“‘Inā tatoufaiaialetagatailotatoulavafa‘atusamafoliga.”

8Olenei,oleaoufaʻailoaatuiāteoutouleaualana mafatiaaioiamoitatou,auānamafatiaoiaonaotagata

9Operofeta,auānalatoumauamaiiāteialemeaalofao leperofetaga,nalatoumuaʻitautalaeuigaiāteia:

10Aoia,inaiafa‘aumatiaeialeoti,mafa‘ailoamaiaile toetūmaiē‘uaoti,safinagalomalieoiaefa‘aalimaiile tino,epei‘onatatauai,‘ina‘iafa‘ataunu‘uinaeiale folafolaganamua‘ifaiaiotatoutamā,masauniaaimoia lavasenu‘ufou,mafa‘aaliatu‘iāteilatouaoiaioiaile lalolagi,oleafa‘amasinoinaeialelalolagiamavaele toetū

11‘Uaiulava‘inaa‘oa‘oatuoiailenu‘uoIsaraelu,ma faiameaofoofogiamafa‘ailogaetele‘iāteilatou,‘ona tala‘iatuleaoia‘iāteilatou,mafa‘aaliatulealofatelena iafa‘aalia‘iāteilatou

12Inauafilifiliaeiaanaaposetolo,oēnamulimuliane lomialanaTalalelei,naiaaveinanitagatasamatuāagasala lava;inaiamafaionaiafaailoamaninomaiai,Natelei sauevalaauiēamiotonu,aoēagasalaiasalamo

13OnaiafaaalimaninomaileaoialavaoleAlooleAtua Auāanafaapeanaleafiomaioiailetino,efaapefeala onamafaietagataonavaaiatuiateia,inaiafaaolainaaii latou?

14Auāafainaolelanafaiaeonaaaonalatouvaaia,ao leamavaeatu,latoutelēmafaiaonatumauilevaaiatui onaave

15OlemealeanaafiomaiaileAlooleAtuailetinomo leneimea,inaiafa‘atumuinaeialefuaoalatou amioletonu,oēnafa‘asauāianaperofetase‘iao‘oileoti Olemafua‘agafo‘ileanamafatiaaioia

16AuāuafetalaimaileAtuaeuigaimanuʻaolonatino,o manuʻaianamafuamaiiailatou;‘Outetaialeleoleo mamoe,onafaataapeapeinaleaomamoeolelafumamoe’ 17Oleala,oleamafatiaaioia,auāuatataulavaona mafatiaoiailugaolesatauro.

18Auāolo‘ofa‘apeamailetasi,olo‘ovavaloeuiga‘iāte ia;‘Iaefa‘asaoinalo‘uagagamailepelu’Maleisi,‘Iae sasalo‘utino‘onaoloufefe.

19Uatoetulaʻimaifoʻilefaapotopotogaoēamioleagae faasagataumaiiāteaʻu,(Ualatoutuiaoʻulimamaoʻu vae.)

20Uatoefetalaimaioia,Naoutuuinaatuloʻutuaiena sasamai,1mauaoufaialoʻumataepeiosepapamaaa

MATAUPU5

1UaumaonaiafaataunuuinalepoloaigaaleAtua,Olea lanafetalaiga?Oaieasefinaumaa’u?Iateteemaioiaia tea’u:pooaieasetasiefaalavelavemaiiatea’u?Ia faalatalatamaioiaileauaunaaleAlii.Oitalofaiate outou!Auāoleapalaoutouumaepeioseofu,e‘aina outouelemogamoga

2Uatoefaaopoopomaifoileperofeta,Uatuuinaoiaefai mamaaetausuaiaiFaauta,outetuuinaiSionaefaima faavae,olemaataua,olemaatulimanuuafilifilia;ole maamamalu.Maolealemeaemulimulimaiai?Olē faamoemoeiateiaeolaefaavavau

3Oleāla?Peuafausiaealotatoufaʻamoemoeilugaose maa?Eleaisemeaetaofiaai.Aeonauafaʻamaʻaʻainaele Aliʻilonatinoeteteeatuipuapuaga,uaiafetalaimaiai, Uaoutuʻuinaaʻuepeiosepapamalosi

4Mauatoefaaopoopomaileperofeta;Olemaanateenae tufugauaaveamatulimanusiliMauatoefetalaimaioia; OleasosilimaleofoofogialeneiuafaiaeleAliiOute tusiatuneimeaiateoutoumalemaninoatiliinaiaoutou malamalamaai:Auāemonilavaoutelotomalieeoolavai leotimooutou.

5Aoleāletalaaleperofeta?Nasiʻomiaaʻuelefuafuaga aēamioleagaNalatousiʻomiaaʻu,epeiopiesiʻomiale meli;ma,“Ualatoufaialeviliiloʻuofu”

6Oleala,onaoleaafiomailotatouFa‘aolailetinoma mafatia,oleauavaloiaailonapuapuaga

7Auāolo‘ofa‘apea‘onafetalaimaioleperofeta‘iā Isaraelu:‘Oitalofa‘iāteilatou,auā‘ualatoutaupulepule fa‘asauā‘iāteilatoulava,‘uafa‘apeaane,‘Se‘itatoufaia nimaileimolēamiotonu,auāelēaogāoia‘iāteitatou. 8UafaapeafoionafaiatuMoseiateilatou,Faauta,oloo faapeaonafetalaimaioleAliileAtua;Iaoutouuluatuile nuuleleinatautoaileAliiiaAperaamo,maIsaako,ma Iakopo,efoaiinaatuiateoutou,efaimooutou;olenuue tafeailesusumalemeli

9Olenei,iaeaʻoaʻoileuigafaaleagagaoleneimea;e peiseaīuafaimai,IaefaʻatuatuaiāIesu,olēoleafaʻaalia maiiāteoeiletinoAuāoletagataoleeleeleleae mafatiaai:auānafaiaAtamumailemeaoleeleele.

10Oleālaleuigaolanatala,“Olenuuleleietafeaile susumalemeli?”IaviialotatouAlii,olēuafoaʻiinamai lepotoiāitatou,malelotoemalamalamaaiianamea lilo.”Auāoloofaapeamaileperofeta,“Oaieasetasie malamalamaiafiogafaigataaleAlii?”Aolēuapoto,ma uaatamai,mauaalofailonaAlii

11Olemealea,uaiafaafouinaitatouilefaamagaloinao atatouagasala,uaiatoefaatuinaitatouiseisifaatulagaga, inaiatatoumauaagagaepeiofanau,matoefaatuinai tatoueialavaileAgaga

12Auāolo‘ofa‘apea‘onafetalaimaioleTusiPa‘iae uiga‘iāteitatou,ilemea‘uafa‘ailoamaiaileTamāo fetalaiatuileAlo;‘Inātatoufaiaialetagataetusamalo tatoufoligamalefa‘atusa;‘ialatoupulefo‘iimanufe‘aio lelalolagi,mamanufeleleiolelagi,mai‘aolesami.

13UasilasilaatuleAliiiletagatanaiafaia,faauta,ua matuāleleilavaoia;uafetalaiatuoia,Iafanafanaumaia uluola,maiafaatumuinalelalolagi.Onafetalaiatuleaoia ilonaatalii

14Oleaoufaʻaaliatuneiiateoelealanaiafaiaaiitatou matagatafou,iasoegataai.

15UafetalaimaileAlii;Faauta,outefaialemulimulie peiolemuamuaOlemealeanafetalaimaiaileperofeta, Uluatuiailenuuolootafeailesusumalemeli,maia puleiai

16Olemealeauaoutouvaaiaiilealauatoefaafouinaai itatou;epeionaiafetalaimaifoiealaileisiperofeta; Faauta,uafetalaimaileAlii,Outeaveeseinamaiiatei latou,olonauiga,maiiateilatouuamuaivaaiaele AgagaoleAliiolatoulotomaa,outetuuinaatufoii totonuiateilatoulotooletino

17Auāuatoeitiitionafa‘aaliamaioiailetinomaafioi totonu‘iāteitatou.

18Auāo‘uusoe,olemeaenonofoaiotatoulotoole malumalupaialeamoleAli‘iAuā‘uatoefetalaimaile Ali‘i,Ofealemeaetatau‘ona‘oufa‘aaliatuaiilumaole Ali‘ilo‘uAtua,mavi‘iaaia‘u?

19Uatalimaioia,Outetaʻutaʻuatuiāteoeile faapotopotogaitotonuooʻuuso;outepeseatufoʻiiāteoe ilefaapotopotogaaleʻaupaʻia

20Olemealea,oitatouoilatouiauaiaaumaiailena laueleelelelei.

21Aeoleāleuigaolesusumalemeli?Auāepeiona fafagainamuamualetamaitiitiilesusu,onasosooailea malemeli;efaapeafoionafaaolainaitatouilefaatuatuai anafolafolaga,malanaafioga,oleatatouolamapuleile laueleele

22Auānaiamuaifetalaimaiiluga,uafaapeamai,ia fanafanaumaiauluola,maiapuleiiʻa,maisimeafaapena 23Aeoaieasetasiemafaionapuleimanufeʻai,pooiʻa, poomanufeleleiolelagi?Auāuaoutouiloaolepuleole pulelea,inaiatofialetagataepuleimeauaiapulea 24Aetaluaionatatouteleomaualeneimeailetaiminei, uaiataʻumaiiaitatoupooafeatatoutemauaai;olona uiga,pooafeatatouteatoatoaai,inaiamafaionaaveai tatoumasuliolefeagaigaaleAlii.

1Iaoutoumalamalamala‘ufanaupelee,uaumaona fa‘aaliamaieleAtuaagaleleimeaumaiateitatou,inaia tatouiloaaipooaietatauonatatoufa‘afetaimavi‘iai taimiuma

2Olenei,afainatigaleAlooleAtua,oleAliiotagata uma,maoleaafiomaiefaamasinoieolamaeuaoti,ina iatatouolaionafaalavalava,iatatoutalitonuelemafai onatigaleAlooleAtuapeanaleseanoaitatouAua faasatauroinailatou,onaavatuleaiateiaolevinekamale laauoonaeinuai

3Olea,iafaalogomaiileaualanamuaifaailoamaiaie ositaulagaolemalumaluleneimea:uafolafolamaiele Aliiilanapoloaigauatusia,olēelēanapogiileanapogi uaatofainaeotioiaileoti:auāoialavafoioleaofoina atulonatinomoatatouagasalaileasoetasi;inaia faataunuuinaailefaatusaolemeanafaiaiaIsaako,olēna ofoinaatuilugaolefatafaitaulaga.

4Oleālalemeauafetalaimaiaioiaealaileperofeta?

Ialatou'a'aifo'iile'otiolo'oofoinaatuileasoole anapogimoalatouagasalauma.Fa'alogomaiiamale fa'aeteeteo'uusoe,maositaulagauma,mana'ototonue le'ifufuluinailevinekalatoute'a'aiai

5Aiseā?auāuaouiloaaooiletaimineiouteofoinaatu ailoʻutinomoagasalaasenuufou,touteavatuiateaʻule vinekauapalufaatasimalelaauoonaeinuai;olemealea toutenaoleaaiai,olenuuuaanapopogiiletaiminei,ma faanoanoaileietalatalamalelefulefu

6‘Ina‘iafa‘ailoaatufo‘ieiaoleapuapuagāoia‘onaoi latou,‘iafa‘alogomaiilealanaiatofiaai.

7‘Ia‘ave,’olanatalalea,‘otielua,ematagofiematutusa, ma‘ia‘aumaiaeleositaulagasililetasiefaimataulaga mū.Aoleālemeaefaiileisi?‘Iafaiatu‘iamalaiaoia.

8Mafaufaupefaapefeaonafoligamaiosefaatusatonu lavaleaoIesuIafeanuiailefaapotopotogauma,matuii ai;matuulefulufulumamoemūmūilonaulu,maia faapeaonaaveinaatuilevao

9Uaumaleneimea,olēnatofiaeaveleʻoti,naia taʻitaʻiinailevao,maaveeselefulufulumamoemūmū,ma tuʻuilugaoselaʻautuitui,oonafugālaaufoupeatatou mauailefanuatatoutemasanionaʻaiai;oleauanaole fuaolelaʻautuituiesuamalie.

10Oleāleiʻugaoleneisauniga?Seʻimafaufauiai;ole tasinaofoinaatuilugaolefatafaitaulaga,aoleisina malaia.

11Maaiseānafaapaleinaailēnamalaia?Auāolealatou vaʻaiiāKerisoilenāasooofuinaseofumūmūilonatino; maolealatoufaiane:Elēoiaealeneinatatou faasatauroina;natatouʻinoʻinoiāteia,natuʻiaoia,na tauemuiāteia?Emonilava,oialenei,olēnafaimai,oia oleAlooleAtua.

12Oleala,epeionaiaioiailelalolagi,efaapeafoiona poloainatagataIutaiaiasouamavae,ialatouaveni‘otise luaematagofiematutusaInaialatouofopealatouvaaia lotatouFaaolaolooafiomaiiaoolelagi,ilefoligao‘oti 13OlemealeauatoevaaiaaieoutousefaatusaoIesuo lēnapuapuagatiamoitatou

14AeoleālaleuigaoleneimeaOlefulufulumamoee tatauonatuuitotonuolaautuitui?

15OlefaatusafoileaoIesu,uaauinaatuileekalesia Auāepeiolēeaveeseinalefulufulumamoemūmūetatau

onaooiaifaigataetele,auāolelaautuituisamatuāmaai lava,maefaigataonamaua:Oleala,uafetalaimaiai Keriso,oēoleavaaimaiiateaʻu,maomaiiloʻumalo,e tatauonaoomaiiateaʻuileteleopuapuagamapuapuaga.

MATAUPU7

1Aeoleāleituaigaolemeauapoloaʻiinaailenuʻuo Isaraelu,etatauitagatamatutuauaatoatoaalatouagasala onaofoinaatusepovifafine,maaumaonalatoufasia,ona susunuinalea

2Aetatauitaulele‘aona‘avelelefulefumatu‘uitotonu oipu;manonoasefasifulufulumamoemūmūmaseisopo ilugaosela‘au,‘onasausauinaleaetaulele‘atagataumai levai,‘onamamāaileaoilatoumaialatouagasala

3Mafaufaupefaapefeaonatuuinamaineimeaumaiai tatouisefaatusa

4Oleneitama’ipovifafineoIesuKerisolea;otagata amioleaganatatauonaofoinaatu,otagataagasalaiana aumaiaoiaileoti:oēmulimulianeualetoeiaisolatou saoiai;ualeaisemamaluoēagasalaetaulimaai

5Aotaulele‘anafaialesausauina,oēnafolafolamai‘iāi tatoulefa‘amagalogaoagasalamalefa‘amamāinaole loto,oēnatu‘uinaatuiaieleAli‘ilepuleefolafolaatuai lanaTalalelei:oēnamuamualavaeto‘asefululua,e fa‘ailoamaiaiitū‘āiga,auāeto‘asefululuaitū‘āigao Isaraelu

6Aeaiseānatofiaainitauleleʻasetoʻatoluesausau?E faʻailoamaiaiAperaamo,maIsaako,maIakopo,auāsa mamaluilatouilumaoleAtua

7Aiseāfo‘inatu‘uailefulufulumamoeilugaolela‘au? Auānafa‘avaeinalemalooIesuilugaolesatauro;ole mealeaoilatouoēfa‘atuatua‘iāteia,oleaolae fa‘avavau.

8Aeaiseānatuufaatasiailefulufulumamoemaleisopo? Olonauigaoleaiaiasoleagamaasoleagailemaloo Keriso,aeoleafaaolainaaiitatou;maauāolēuaiaise maʻiiletinoinisiomealeaga,uafaamaloloinaileisopo 9Oleala,omeaiauafaiafa‘apenei,‘uamatuāmanino lava‘iāitatou,a‘uanatiaitagataIutaia;auāsalatoulē fa‘alogoilesi‘ufofogaoleAli‘i

MATAUPU8

1Olemealeauatoeta‘uaaieleTusiPaiaeuigaiotatou taliga,uaperitomeinailatoueleAtua,faatasimaotatou lotoAuāoloofaapeaonafetalaimaileAliiealaiperofeta paia:Olefaalogootaliganalatouusiusitaimaiaiiateau.

2Etoefa‘alogomamalamalamafo‘iilatouoēmamaoi meauaoufaiaEtoefa‘apeafo‘i,“‘Iaperitomeinao ‘outouloto,”‘uafetalaimaiaileAli‘i

3Uatoefetalaimaioia,FaalogomaiiaIsaraelue!Auāo loofaapeaonafetalaimaioleAliilouAtuaUatoevavalo maifoileAgagaoleAtua,uafaapeamai:Oaieasetasie fiaolaefaavavau,iafaalogooiailesiufofogaolo’u Atalii

4Etoefaiatu,“Faalogomaiia,lelagie,uaʻimaifoʻiou taligae,lelalolagie!”AuāuafetalaimaileAliʻiineimea efaimamolimau

5Uatoefetalaimaioia,“Faalogomaiiaileafiogaa Ieova,outoualiisiliolenuu”Uatoefaapeamaifoi,

“Faalogomaiiaoutoufanaue!”Oleleoolēolooalagai levao.

6Olemealeauaiaperitomeinaaiotatoutaligainaia tatoufaalogoilanaafioga,matalitonuiai.Aole peritomeinalea,oloofaatuatuaiaitagataIutaia,ua faaleaogainaAuāoleperitomeinaleanafetalaiiaile Atua,eleoleperitomeinafaaletino;

7Aualatousoliaanapoloaiga,auāuafaaseseinailatoue leolooleagaAuāuafaapeaonafetalaimaiaileAtuaiate ilatou;UafaapeaonafetalaimaioleAliilooutouAtua(O iineiuaoumauaailetulafonofou)Auatouteluluinasaito ilaautuitui;aiaoutouperitomeinaoutoulavamoleAliilo outouAtua.Olealeuigaolanafetalaiga?Iafaalogoilo outouAlii

8‘Uatoefetalaimaifo‘ioia,“‘Iaperitomeinao‘outou lotoma‘a‘a,‘auafo‘ine‘ifa‘ama‘a‘ao‘outouua.”‘Uatoe fetalaimaifo‘ileAli‘i,“Fa‘auta,‘uafetalaimaileAli‘i,e le‘iperitomeinanu‘uuma,(ele‘ileiloaolatoupa‘u muamua):aoleneinu‘uele‘iperitomeinaolatouloto.”

9AeetefaimainaperitomeinatagataIutaiamose faailogaMaefaapenafoitagataSuriaumamaArapi,ma faitaulagaifoitupuauma:aepeolatoueaolefeagaigaa Isaraelu?MaeoolavaitagataAikupitouaperitomeina

10Olenei,lefanaue,iaoutoumalamalamaatiliineimea, oAperaamo,oleuluaitagataleanataitaiinaleperitomeina, olenafaatalitaliatuileAgagaiaIesu,uaperitomeina,ina uamauaeialemealiloomataitusietolu

11Auā‘uafaimaileTusi,naperitomeinaeAperaamo tagataeto‘atoluselaumaleto‘avaluolona‘āigaAoleā lalemealilonafa‘ailoaatu‘iāteia?

12Mareko,muamualesefuluvalu,onasosooaileamale toluselauAuāomataitusinumeraolesefulumalevaluo leIHMaoneimeaefaʻailoamaiaiIesu

13Maonaolesatauroolemealeaetatauonatatoumaua ailealofatunoa;oleanaiafaaopoopomaiai,etoluselau; olemataitusioleT(oleataolonasatauro)Olemealea naiafaailoamaiaiIesuimataitusielua,maolonasatauro ilemataitusilonatolu

14Olēuatu‘uinamailemeaalofaolanaa‘oa‘ogaitotonu ‘iāteitatou,‘uasilafiaeia‘outele‘ia‘oa‘oinalavasetasi ise‘upumoniesiliatulonamautinoa;‘ae‘outetalitonu ‘uatatau‘iāte‘outou

MATAUPU9

1AeaiseānafaimaiaiMose,Auatoute'a'aiipua'a,poo leaetopoole'aeto;pooleoreva;poosei'aeleaise una?oletali,ileuigafaaleagaga,naiamalamalamai mataupufaavaeetolu,iaeaomaiiina

2Elēgatailea,uaiafetalaiatuiāteilatouiletusio Teuteronome,Outeavatufo‘ia‘utulafonoileneinu‘uO lemealea,elēolepoloa‘igaaleAtua‘ialatoulē‘a‘aii neimea;a‘uafetalaiatuMose‘iāteilatouileagaga

3Olenei,uaiafaasainailatouelepuaafafinee'ai;olona uigaefaapea;auaeteaufaatasimatagataepeiopuaa;oe aolatouolailefiafia,egaloiailatoulolatouAtua;ae afaiemanaomiailatouesetasi,onalatouiloaleaoleAlii; epeiolepuaafafinepeamaonaeleiloalonamatai;aea fia'aiepisa;maatoefafaga,efilemu

4‘Uafetalaimaioia,“‘Auafo‘i‘ete‘aiileaeto,poole ‘o‘e,poole‘aeto,poole‘oti;olonauiga‘aua‘ete fa‘atasimailatouelēiloapefa‘apefea‘onamauaalatou

mea‘aiilolatougaluegamaleafu;‘ae‘ualatoufaoamea aisitagatama‘ualatoumataalapefa‘apefea‘onalatou faianimaileimoilatou;aoletaimilavaetasiefoligamai olo‘olatouolailemamāatoatoa.

5Oleala,oneimanufeleleielēnaoilatouesaʻiliani meaʻaimālatoulava,aenonofopaiemasailipefaʻapefea onalatouʻaiiaanoomanuuasauniaeisi;mafaʻaumatia aiilatouonaoalatouamioleaga.

6Elē‘aifo‘ieoelelamepa,poolepolypus,poole cuttlefish;olonauiga,etelēpeioiatagata,ile fa‘aaogāinaoletalanoamailatou;oēuamatuāamioleaga mauafa‘asalainaileotiAuāonai‘auanaoilatouua malaia,mata‘aliliilepalapala,elēaaufo‘iepeioisii‘a, aepa‘u‘ūilepalapalaileloloto

7Aenaiafaaopoopomai,auafoiete'aiilelapitiOlea lemafuaaga?Inaiafaailoamaiaileneimeaiaimatou; Auaetemulilua;auafoietefaatusaoelavaitagata faapenaAuāefaateleinaelelapitiitausagataitasi nofoagaefanauai;maoleteleotausagaeolaai,e faapenafoionatele

8Auafo‘iete‘aiilehaiena;olonauiga,‘auane‘ie mulilua,‘auafo‘ine‘iefa‘aleagainaisi;‘auafo‘ine‘iepei oseisiAiseāfo‘i?Auāesuialeituaigaoleamanui tausagata‘itasi,maonisitaimieaveamatanemanisi taimieaveamafafine.

9Olemeafo‘ileanaia‘ino‘inoaiilemanufe‘ai;‘ina ne‘ipeiilatouotagatafa‘apeaoēfaialeamioleagaio latougutu‘onaololatouleaga;‘auafo‘ine‘i‘aufa‘atasi mafafineleaga,oēfaialeamioleagaiolatougutuAuāe tolemanuilonagutu

10Oleala,iletautalaatuoMoseeuigaimeaʻai,naia tuʻuinaatuaiiāteilatounimataupusilisilisetoluile faʻauigagafaaleagagaonapoloaʻigaAualatou malamalamaiāteiaetusaaimamanaʻogaoletino,e peiseaīnaomeaʻainaiafaʻauigaina

11OlemealeanailoaaieTavitalanapoloaʻigaetoluona vaega,mafaapeaatuai.

12‘Amu‘ialetagataelēsavaliilefautuagaaēamio leaga;epeioi‘anata‘uamuamuailelolotoolemoanaile pouliuli.

13Ele‘itufo‘ioiailealaotagataagasala,epeioēfoliga maiematata‘uileAli‘i,a‘uaagasalapeaepeiolepua‘a fafine.

14Maeleʻinofoilenofoaoētauemu;epeiomanu feleleioēnonofomavaavaaieʻaʻai

15Oiineiuaemauaailetulafonoefaatatauiaanoomanu uafaatulagalelei,maetusaaimalemalamalamamoniiai

16‘Aepeita‘i,‘uafetalaimaiMose,“Omeaumae magalualeatigivae,maetoe‘ailemama,toute‘a‘aiai” Olonauigaolē‘ua‘ailanamea‘ai,‘uailoaaioialēe fafaga‘iāteia;ma‘uafa‘alagolago‘iāteia,ma‘uafiafia ‘iāteia.”

17Masaleleilanatautalaileneimea,malefaaaloaloile poloaigaOlealalemeauaiafetalaimaiai?Iatatou pipiimauatuiematata’uileAlii;faatasimailatouoe mafaufaulolotoilepoloaigaoleafiogaualatoutaliaio latouloto;faatasimailatouoefolafolaatufaamasinoga tonualeAlii,matausiianapoloaiga; 18Iseaotelega,faatasimailatoueiloaolemafaufau lolotoosegaluegaefiafiaai,maolealatoute faamalositinoaiilatoulavaileafiogaaleAlii

19Aeaiseāeono'a'aiaiilatouevaeluainaolatou atigivae?Auāoletagataamiotonueolaileneilalolagi;a olonafa'amoemoeefa'alagolagoileisiFaauta,usoe,le matagofieolepoloa'igaaMoseineimea.

20Aefa‘apefea‘onatatouiloaneimeauma,ma malamalamaiai?Olemealea,olotatoumalamalamasa‘o ipoloa‘iga,tatoutetautalaatuaiepei‘onafinagaloiaile Ali‘i.Olemealea‘uaperitomeinaaieiaotatoutaligama otatouloto,‘ina‘iatatouiloaaineimea

MATAUPU10

1Se’iotatoufesilineipenafa’aeteeteleAli’iefa’aalia muamuasemeaeuigailevaimalesatauro

2Olenei,moēmuamuaoilatounei,uatusiailenu‘uo Isaraelu,latoutelēmaualepapatisogaeo‘omaiaile fa‘amāgaloinaoagasala;aelatoutefa‘atūinaseisimoi latoulavaelēmafai

3Auāolo‘ofa‘apea‘onafetalaimaioleperofeta:‘Iaeofo, leLagie!‘iagatetefo‘ilelalolagiiai,auā‘uafaiaelenei nu‘unimeatetelemaleamioleagaelua;‘ualatoutu‘ua a‘u,lepunaolevaiola,ma‘ualatouelimoilatoulavani vai‘elimalepelepe,elēmafai‘onataofiaisevai

4PooSionaealoʻumaugapaia,osetoafagaogao?Auāe peioutouosemanufeleleipeaaveesealonaofaga.

5Uatoefetalaimaifo‘ileperofeta,‘Outemuamuaatui ouluma,mafa‘aleleimauga,manutililiiafaitoto‘a ‘apamemea,magauiafa‘amauu‘amea;maavatu‘iāteoe ‘oapogisa,ma‘oalilo,ma‘oalēva‘aia,‘ina‘ialatouiloa aioa‘uoleAli‘ileAtua

6Maleisifoi:Enofooiaileanamaualugaolepapa malosiOnasosooailea,olealemeaemulimulimaiile perofetalavalea?Efaamaonilonavai;toutevaaiiletupu malemamalu,maoleaaʻoaʻoinaeooutouagagale mataʻuileAlii

7‘Uatoefetalaimaifo‘ioiaileisiperofeta:“Olēfaiaia mea,epeiosela‘au‘uatotōitafatafaovaitafe,efuamai onafuailonatau;elēmagofo‘ionalau;aomeaumana tefaiaemanuialava”

8Elēfa‘apeailatouoēamioleaga;a‘uapeiilatouole efuefu‘uafelelei‘eseelematagimailefogā‘ele‘ele

9Olemealeaelētutuaiēamioleagailefa‘amasinoga,e lētutufo‘iēagasalailefonoaēamiotonu.Auāuasilafiae leALI‘Ilealaoēamiotonu,aolealaoēamioleagae fanolava

10Mafaufauileaualanaiatuufaatasiaailesatauromale vai

11Auāuafaapeaonafetalaimaioia:Amuiailatouoe faalagolagoilesatauro,maifoilevai;auāolealatou maualolatoutauiiletaimietatauai;onaouavatuaileaia teilatou,uafetalaimaioia

12Aoletaiminei,uaiafetalaimai,olealēpaʻūolatou lau;olonauigaoupuumaealuatuilougutu,oleaavea maliuamafaamoemoeoletoateleonaolefaatuatuamale alofa

13UafaapeafoionatautalamaileisiperofetaOlenuuo Iakopouaaveamaviigaolelalolagiuma;uafaalauteleina aieialeipuolonaagaga

14Maoleāesosooai?Satafeatufo‘isevaitafeileitu taumatau,masatutupua‘eaila‘aumatagofie;olē‘aiaie olaefa‘avavauOlonauigalenei:tatouteōifoilevaiua tumuiagasalamamealeaga;aetoeōa‘eiluga,mafua

maiai;olo‘oiotatoulotolemata‘umalefa‘amoemoeo lo‘oiaIesu,ealaileagaga.Maolē‘aiaieolaefa‘avavau. 15Olonauiga,olēefaalogoiēuavalaauatuiāilatou, matalitonuiai,eolaefaavavau.

MATAUPU11

1Ileaualalavaleaetasinaiafilifiliaieuigailesatauroi seisiperofeta,ilefaapeaatu:Oafeaefaataunuuinaainei mea?

2UatalimaileAlii;Atoetumailelaauuapa'ū,maapa'ū ifoletotomailelaauOiineiuaetoeta'uaai,euigaile satauro,maiaolēnafaasatauroinaai.

3AuatoefetalaimaioiaealaiaMose;(inauatau Isaraelumasenuuese,mauafaiaina;inaiamanatuaele Atuailatou,onaoalatouagasalanatuuinaatuaiilatoui leoti)ioe,natuuinaatueleAgagaPaiailelotooMose,e faimafaailogaolesatauro,maoiaoleapuapuagatia;ina ialatouiloaafailatouteletalitonuiateia,olea faatoilaloinailatouefaavavau

4OnafaaputuleaeMoseoofutauileogatotonuolefanua maualuga,matuilugaa‘eoilatouuma,mafaaloaloaona lima,onatoemanumaloaileaoIsaraelu

5Peita‘i,ele‘ipinelavaonatu‘uifoonalima,a‘uatoe fasiotiailatou.Aiseāfo‘i?‘Ina‘ialatouiloa,elēmafai ‘onafa‘aolainailatouse‘ivaganā‘ualatoufa‘atuatua‘iāte ia

6Uafetalaimaifo‘ioiaileisiperofeta,‘Ua‘oufa‘aloaloa atuo‘ulimaileasoatoailenu‘ulēusiusita‘i,maē‘ua tautalafa‘asagaila‘ualaamiotonu

7Uatoefaiafo‘ieMosesefa‘atusaoIesu,efa‘aaliaaio leamaliuoia,onafa‘aaliaaileaoia,olēnalatoumanatu uaoti,oleatoefa‘aolamaiiisi;ilefa‘atusaoilatouna pa‘u‘ūiIsaraelu.

8Auānafa‘aosofiaeleAtua‘iāteilatouegataumalava, ‘onalatoufeotiailea;auāolegatanaamataaile solitulafono‘iāEva:‘ina‘iafa‘atalitonuinaaiilatou‘onao alatousolitulafonooleatu‘uinaatuilatouiletigāoleoti 9OMoselavaia,olēnapoloa‘iatu‘iāteilatou,‘ua fa‘apeaatu,“‘Auatoutefaiamo‘outousetupuauatāpoo setupuau‘amea,efaimao‘outouAtua;”a‘uafaianeieia lavaleamea,‘ina‘iafa‘atusainaai‘iāteilatoulefa‘atusa oleAli‘ioIesu.

10Auānaiafaialegata‘apamemea,mafa‘atūinailemea maualuga,ma‘uavala‘auinalenu‘uise‘upufa‘alatalata; ‘onalatouōmaiailea,ma‘ai‘oiatu‘iāMose‘iafaiase togiolamoilatou,matatalo‘iafa‘amālōlōinailatou 11OnafaiatuleaoMoseiateilatou,uafaapeaatu,Afaie utiasooutou,iafaalatalataatuilegatauatuuilugaole laau;maiafaatuatuamalemautinoaiateia,auāeuilava inaotioia,aeemafailavaonaiafaaola,maevaveona faaolainaoia;masafaapeaonalatoufaia.Olenei,ia outouvaaipefaapefeaonaoutoumaualemamaluoIesui leneimea;maolooiateiamaiateiameauma 12Toefaiatu;OlealetalaaMoseiaIesuleataliioNuno, inauaiatuuinaatulenaigoaiateia,oseperofetainaia faalogotagataumaiateianaoia,auanafaaaliaeletama meaumaeuigailonaataliioIesu,iaIesuleAtaliioNuno; manaiatuuinaatuiateialenaigoainauaiaauinaatuoia easiasiilenuuoKanana;naiafaiatu:Iaetagoisetusii oulima,matusilemeauafetalaimaiaileAlii:AuāoIesu leAlooleAtuaoleaiavavaeeseinaiasoegataaileaiga

umaoAmalekaTagaiiineifoiiaIesu,eleoleataliiole tagata,aeoleAlooleAtua,uafaaaliamaiisefaatusama iletino

13Aeonaemafaionafaimaimulimuliane,oKerisoole AlooTavita;olemealeanafefeaiTavitamauailoalelei measeseaeamioleaga,uafaimaiai;uafetalaimaileAlii ilo’uAlii,Iaenofoilo’uitutaumatauseiaoufaiaoufili maoutulagavae.

14Uatoefaimaifo‘iIsaiailefa‘apea:‘Uafetalaimaile Ali‘i‘iāKerisolo‘uAli‘i,‘Ua‘ouuuinalonalima taumatau,‘ina‘iausiusita‘iatunu‘u‘iāteia,‘oute fa‘aumatiafo‘ilemalosiotupu 15Faauta,pefaapefeaonata’uaoiaeTavitamaIsaiaole Alii,maleAlooleAtua

MATAUPU12

1Aeseʻiotatoutoeoatuiluma,mafesilipeoleneinuuo lesuli,peolemuamua;mapeolefeagaigaoloofaatasi maitatoupefaatasimailatou

2Muamualava,efaatatauitagata,faalogoneiilemeaua faimaiaileTusiPaia.

3UatataloIsaakomolanaavāoRepeka,auāualēfanauo ia;onatōaileaoiaMulimuliane,uaaluatuRepekae fesiliatuiāIeova.

4OnafetalaimaileaoleAliiiateia;Eluanuuilou manava,eluafoinuuefananaumaiiateoe;epuleletasii leisi,aeauaunalesiliileitiiti.Iamalamalamaiineipoo aiIsaako;oaiRepeka;maoainavaloiamai,oleneinuuo leasiliatunailolena

5MaiseisivaloaganatautalamaninoatuaiIakopoilona ataliioIosefaefaapea;Faauta,ualetaofiaa’ueleAliimai levaaiatuioufofoga,aumaiiateauouataliiinaiaou faamanuiaiateilaua.Onaiaaumaialeailonatamao ManasemaEfaraima,mamanaoiafaamanuiaManase,auā oiaoleulumatua

6OleanaaumaiaaioiaeIosefaileitutaumatauolona tamāoIakopoAuailoaeIakopoealaileagagalefaatusa olenuuoleaoomai

7Oleāfo‘iletalaaleTusi?‘Onafa‘alavaleaeIakopo onalima,matu‘ulonalimataumatauilugaoEfaraima,o lonaatali‘ilonalua,maleatali‘ila‘itiiti,mafa‘amanuia‘iā teia.‘OnafaiatuleaoIosefa‘iāIakopo;“Tu‘uloulima taumatauilugaoleuluoManase,auāolo‘uatali‘i ulumatuaia”‘OnafaiatuleaoIakopo‘iāIosefa,“‘Ua‘ou iloa,lo‘uatali‘ie,‘ua‘ouiloa;ae‘au‘aunalesiliileitiiti; euilava‘inafa‘amanuiainafo‘ioia”

8Uaoutouvaaipooainaiatofiaiai,inaiaaveailatou mauluainuu,masuliolefeagaiga

9Oleala,afainatoesilasilamaileAtuaileneimeaeala iaAperaamo,oleafaʻamautuinaatoatoaailotatou malamalamaiai.

10OleālaletalaaleTusiiāAperaamo,inauaia faatuatua,mauataʻuaaioiaoleamiotonu?Faauta,uaou tofiaoeefaimatamāonuuese,oēefaatuatuaileAliie aunoamaleperitomeina

11Olenei,se‘iotatoufesiliifopenafa‘ataunu‘uinaele Atualefeagaiganaiatautōaiiotatoutamā,efoa‘iinaatu ileneinu‘u?Emoni,naiafoa‘iinamai:a‘ualēagavaai latouetaliaonaoalatouagasala.

12Auāoloofaapeaonafetalaimaileperofeta:Ona faaauaupealeaonaanapogioMoseilemaugaoSinai,e

taliaailefeagaigaaleAliimalenuu,iasoefagafuluma poefagafulu.

13OnatalialeaeiamaileAliiopapamaaeluanatusiai letamatamailimaoleaaooleAliiileAgaga.Onatalialea eMose,maaumaiilaloinaiatuuinaatuilenuu.

14OnafetalaimaileaoIeovaiaMose;Mosee,Mosee,ia evavealuifo,auāolenuunaeaumaiamailenuuo Aikupitoualatouamioleaga.

15UailoaeMoseuatoefaatuinaeilatousetupuauʻamea, onaiatogileaopapamaaeluamaionalima;ona malepelepeaileaopapamaaolefeagaigaaIeovaOle mealeanataliaaieMose,aualeagavaailatou

16Olenei,iaoutouiloapenafaapefeaonatatoumauai latouOMose,oleauauna,naiaaveinailatou;aoleAlii lavaianafoaiinamaiilatouiateitatou,inaiaaveaitatou manuuolonatofi,inauaumaonatatoumafatiamoitatou. 17Olemealeanafa‘aaliamaiaioia;‘ina‘iafa‘atumuina eilatoulefuaoalatouagasala,ma‘iatatoumauale feagaigaaleAli‘ioIesu,oē‘uafaimasulieala‘iāteia.

18Mauatoefetalaimaileperofeta;Faauta,uaoutofiaoe efaimamalamalamaiNuuese,eaveamafaaolaotuluiga umaolelalolagi,uafetalaimaiaileAliileAtuaolēna togiolainaoe

19Olēnasauniamolealavamea,inaiatogiolainaotatou loto,oēuaumaonafa‘aumatiaeleoti,mauatu‘uinaatui leamioletonuolesesē,mailepouliuli,mafa‘atūinase feagaigamaitatouilanaafioga

20Auauafaapeaonatusia,napoloaiinaoiaeleTamāile laveaiinaoitatoumailepouliuli,esauniamoialavase nuupaia

21Olemealeauafetalaimaiaileperofeta:OaʻuoleAlii louAtua,uaouvalaauinaoeileamiotonu,outetaofiaoei loulima,outefaamalosiaoeOuteavatufoiiateoeefai mafeagaigaalenuu,efaimamalamalamaonuuese.E tatalaaimataoetauaso,eaumaiifafoeuapagotamaile falepuipui,maeuanonofoilepouliulimailefalepuipui 22Iamafaufauilemeanatogiolainaaiitatou.Uatoe fetalaimaifo‘ileperofeta:“Uaio‘ulugaleAgagaole Ali‘i,auāuaiafa‘au‘uinaa‘u;uaia‘auinamaia‘uetala‘i letalaleleiiēuafa‘anoanoa;efa‘amālōlōiēloto momomo;etala‘ilefa‘amāgaloinaoēuanoanoatia,male pupulaoētauaso;etala‘iletausagaefinagalomaliemaiai leAli‘i,maleasoetoefa‘afo‘isiaai;efa‘amafanafanaaii ēfa‘anoanoaumalava”

MATAUPU13

1Elegatailea,uatusiaeuigailesapati,iPoloaigae Sefulu,leanafetalaiatuaileAtuaiaMoseileMaugao Sinai,faafesagai;IaoutoufaapaiainalesapatialeAliii limamama,malelotomama

2Maiseisimeauaiafetalaimaiai;Afaietausiaelau fanauo’usapati,onaoutuuinaatuleaolo’ualofaiatei latou

3Eoolavaileamatagaolefoafoaganaiata‘uaaile sapatiOnafaialeaeleAtuaiasoeonoogaluegaaona aao;uaiafaaumaileasofitu,onamaloloaileaoiaile asofitu,mafaapaiainaai

4Mafaufaula’ufanaue,oleuigaolenamea,naia fa’aumaiasoeono.Oleuigalenei;ileonoafetausagao leafa’ai’uinaaieleAli’ileAtuameauma

5Auāoleasoetasietusamaleafetausaga;epeiona molimaumaioia,uafaapeamai,Faauta,oleasoleneie tusamaleafetausagaOlemealea,fanaue,iasoeono,o lonauiga,ileonoafetausaga,oleafaataunuuinaaimea uma.

6Oleāfo‘ileuigaolanafetalaiga,‘Uamālōlōoiaile asofitu?’olonauigalenei;aafiomailonaAlo,ma fa‘aumatialevaitauoLēAmioleaga,mafa‘amasinoiē amioleaga;masuialelamalemasina,mafetu;ona mālōlōaileaoiamalemamaluileaasofitu

7Naiafaaopoopomaimulimuli;Iaefaapaiainailima mamamalelotomamaOlemealeauamatuafaasesēina aiitatoupeafaitatoutemanatuemafaiesetasiona faapaiainaleasouafaapaiainaeleAtua,eaunoamaleloto mamaimeauma

8Faauta,oleafaapaiainamonilavaeiailemalologa manuia,peamafaionatatoufaapaiaina,auāuaumaona tatoumaualefolafolagaamiotonu,pealetoeiaile amioletonu,onauafaafouinameaumaeleAlii.

9Mulimuliane,uafetalaiatuoiaiateilatou:Ooutou masinafoumaoutou:osapatioutelēmafaionaonosaia Mafaufauileuigaolanatala;osapati,uaiafetalaimaiai, uaoutoutausianeielētaliainaeaʻu,aeosapatiuaoufaia; aoumalolomaimeaumaoleaouamataaileasovalu,o lonauiga,oleamatagaleaoleisilalolagi.

10Olemealeamatoutefaamanatuinaaimaleoliolile asovalu,leanatoetumaiaiIesunaieuaoti;mainaua umaonafaaaliatuoialavaionasoo,onaafioaʻeleaile lagi

11Oloʻototoepealaʻutalaatuiateoutoueuigaile malumalu,penafaʻapefeaonafaʻasesēinaneitagata faʻanoanoamaualatoufaʻalagolagoilefale,aelēole Atualavaiaolēnafaiailatou,epeiseaīoleafioagaole Atua.

12Auāepeilavaonafaiaetagataonu‘u‘ese,nalatou fa‘apa‘iainaoiailemalumalu

13OleaiaoutouaʻoaʻopefaapefeaonafetalaimaileAlii, olēuafaaleaogainalemalumalu:Oaieauafuainalelagii leaga,malelalolagiilonalima?Eleoaʻuea?Oloo faapeaonafetalaimaileAlii,Olelagioloʻunofoāliilea,o lelalolagifoiolemeaetuuaioʻuvaeOlealefaletoute fausiamoaʻu?Pooleafoilemeaoutemaloloai?Oleaia outouiloaololatoufaamoemoeumaeleaiseaoga.

14Mauatoefetalaimaioiaileneiauala:Faautaoilatou oelepetialeneimalumalu,olealatoutoefausialavaMa safaapeaonatupu;auaoalatoutauauafaaleagainaneieo latoufili;masafausiaeauaunaaolatoufili

15Uafaʻaaliafoʻi,lealaetuʻuinaatuaileʻaʻaimale malumalu,malenuʻuoIsaraeluAuāuafaimaileTusi Paia;Eoomaifoʻiiasoegataai,etuʻuinaatueleAliʻi mamoeolanalafumamoe,malolatoulafumamoe,malo latouʻoloilefaʻaumatiaga.Uataunuʻufoʻiepeiona fetalaimaiaileAliʻi

16Olea,se’iotatoufesiliifo,peiaisemalumaluole Atua?Ioe,eiai;maoiina,leanaiafolafolamaiaioleaia faiamafaaatoatoainaAuāuatusia;Maoleaoolavaina mae’alevaiaso,onafausialeaolemalumaluoleAliima lemamaluilesuafaoleAlii

17OleauaouiloaaiolooiaisemalumaluAefaapefea onafausiailesuafaoleAlii?Oleaoufaailoaatuiate outou

18Aole‘io‘oileataimi,samatoufa‘atuatuaileAtua,o lemeaemauaiomatoulotosapalamavaivai,epeiose malumalunafausiaelima

19Auāolefaleleauatumuileifoitupua,olefaleo temoni;auāsafaiaiaimeaumaefeteenaimaleAtua.Ae oleafausiailesuafaoleAlii

20MafaufauileaualaefausiaailemalumaluoIeovama lematagofietele;maleaualaefaiaailenamea,iaoutou iloa

21Uatatoumaualefaamagalogaoatatouagasala,maua tatoufaatuatuailesuafaoleAlii,uafaafouinaitatou,ua toefoafoainaepeionaiaitalumaileamatagaOlemea leaemonilavaeafioleAtuaitotonuolotatoufale,olona uiga,itotonuiaitatou

22Aefa‘apefea‘onaafiooiaitotonu‘iāteitatou?Ole afiogaalonafa‘atuatua,olevala‘auinaolanafolafolaga,o lepotooanafa‘amasinogaamiotonu,opoloa‘igaalana a‘oa‘oga;oialavaevavaloitotonu‘iāteitatou,oialava eafioitotonu‘iāteitatou,matatalamai‘iāteitatouoē sanoanoatiaileotilefaitoto‘aolotatoumalumalu,olona uiga,olegutuolepoto,‘uafoa‘iinamai‘iāteitatoule salamo;maoleaualalea‘ua‘aumaiaaiitatouefaima malumaluelēpala

23Oleala,olēefiafa‘aolaina,elēva‘aiatuiletagata,a olēolo‘otumauitotonu‘iāteia,matautalaatu‘iāteia; ma‘uaofotele,auāele‘ifa‘alogolavaoia‘iāteiao tautalamaii‘upufa‘apeneimailonagutu,ele‘imana‘o fo‘iefa‘alogoiai.

24OlemalumalufaaleagagaleauafausiamoleAlii

MATAUPU14

1Oleala,outefa‘amoemoe,uaoufolafolaatuai‘iāte ‘outouleteleomea,malefaigofietelena‘oumafaia,o meaiaefesoasoani‘iāte‘outouilefa‘aolaina,‘ina‘ia‘ou lētu‘uasemeaetatauai

2Auāafaioutetoetautalaatuimeaoloʻoiainei,ma meaoleaoʻomai,toutelēmalamalamaiai,auāoloʻo pepeloitalafaʻatusaOleala,ualavaleaeuigaineimea

3Se’iotatouagaiatuneiileisiituaigaolemalamalama maleaoaogafaavaeEluaaualaoleaoaogafaavaemale mana;oletasiolemalamalama,aoleisiolepouliuli

4Aeetelelavaleeseesegailevaoneialaelua:auāua tofiaagelualeAtuaepuleiletasi,otaʻitaʻiolealaole malamalama;aeoleisi,oageluaSataniMaoletasiole Aliʻimailefaʻavavaueoʻoilefaʻavavau;aeoleisiole aliʻioletaimioleamioletonu

5Olealaolemalamalamalenei,afaiefiaooatusetasii lenofoagauaatofainamoia,maefaanatinatiatuiaiiana galuegaMalemalamalamauafoaiinamaiiaitatouinaia tatousavavaliai,olemealea:Iaealofailēnafaiaoe:iae faamamaluinalēnatogiolainaoemaileoti.

6Iafaigofielouloto,iamauoafo‘iileagaga‘Auane‘ie pipi‘iatuiēosavavaliilealaoleoti‘Iae‘ino‘inoile faiaosemeaelēfiafiaiaileAtua‘Iae‘ino‘inoimea pepelouma‘Auane‘iefa‘atamalaisetasiopoloa‘igaale Ali‘i.

7‘Aua‘etefa‘amaualugaoelava,a‘iaefa‘amaulalo ‘Aua‘etefa‘aaogālemamalumooelava‘Aua‘etefaia sefuafuagaleagaefa‘asagailoutuā‘oi.‘Aua‘ete fa‘amaualugateleilouloto

8‘Aua‘etefaita‘aga,‘auafo‘i‘etemulilua‘Auafo‘i‘ete fa‘aleagainaoelavamaisitagata.‘Aua‘etefa‘aaogāinale afiogaaleAtuaisemealeaga

9‘Auane‘iefa‘ailogainasetagatapeaea‘oa‘iinasetasii onavaivaiga.‘Iaeagamalu.‘Iaefilemu.‘Iaegatetei‘upu ‘uaefa‘alogoiai‘Auane‘ieteuiloulotose‘ino‘inoi louuso‘Auane‘iemafaufauisemasalosalopeoleatupu peleai.

10AuaetetaʻufualesuafaoleAliiIaealofaatuilou tuaoiesiliiloulavaagaga

11Auane‘iefa‘aumatiaaumaitagaa‘ole‘ifananaumai; auafo‘ine‘iefasiotiailatoupeaumaonafananaumai

12Auane‘iete‘a‘eseloulimailouatali‘i,poolou afafine;a‘iaea‘oa‘o‘iāteilatoutalumailolatou taule‘ale‘ailemata‘uileAli‘i

13‘Aua‘etemana‘oimeaaloutuā‘oi;‘auafo‘i‘ete fa‘asauā‘Auafo‘i‘etefa‘atasiloulotomaēfa‘amaualuga; a‘iaefaitauinafa‘atasimaēamiotonumaēfa‘atauva‘a Pooālavameaetutupu‘iāteoe,etetaliainalavaiameae peiosemealelei

14Auane‘iefa‘alualoumafaufau,pefa‘aluafo‘ilou laulaufaiva;auāolelaulaufaivafa‘aluaolemaileileaole oti‘Iaeusiusita‘iileAli‘imamataiemaualaloifo,epei osuioleAtua,malemata‘umalemigao

15‘Auane‘iefa‘asauāiaupoloa‘igaiso‘osetasioau ‘au‘aunaoēfa‘atuatuaileAtua;ne‘ielēfefeilēpuleinei meaumaelua;auānalēsauoiaevala‘auisetasimale fa‘ailogatagata,aolēnasauniaeleAgaga.

16Iaetufatufaatuiloutuaoiaumeauma;auane’ieta’ua semeaeaoelava;auāafaitouteauaiimeaelepala,ele siliatueaonaoutoufaiaimeaepala?

17Auaetetautalafa‘amalosi;auāolegutuolemaileilea oleotiIaetaumafaimolouagagamaloumalosiatoa

Aualeaapaatuloulimaetalia,auafo‘ietetaofiapeae avatu

18‘Iaealofaatu,epeioloumata‘imata,itagataumalava etautalaatu‘iāteoeileAfiogaaleAli‘i.‘Iaefa‘amanatu atu‘iāteoeileaomalepō,lefa‘amasinogaolelumana‘i

19Iaesailiiasoumalavaleauamiotonu;iaemafaufau mafeoa’ieapoapoa’iatuiisiilauafioga,maiae mafaufaupefa’apefeaonaefa’aolainaseagaga

20Iaegaluefo‘iioulimaefoa‘iatuaiiēmatitiva,‘ina ‘iafa‘amāgaloinaauagasala.‘Auane‘iemafaufaupetatau ‘onaefoa‘iatu;‘auafo‘ine‘iemuimuiiai,auma‘onae foa‘iatu

21Iaeavatuiēumaeoleatu;onaeiloaaileapooaiena teavatualetauileleiiaumeaalofa

22Iaetaofimauimeauaemaua;auane’iefa’aopoopoi ai,auafo’ine’ieaveeseai

23IaaveapeaēamioleagamaoufiliIaefaamasinoile faamasinogatonuAuane’iefaatupuinanifevaevaea’iga; aiaefaaleleiaēfeeseesea’i,maiaefaapotopotoinailatou.

24‘Iaeta‘utinoatuauagasala;‘auafo‘ine‘iealuatuilau tatalomalelotofuatiaifoleaga

25Olealaleneiolemalamalama

MATAUPU15

1AolealaolepouliuliepiʻopiʻomatumuilefetuuAuā olealaleaoleotiefaʻavavau,faʻatasiaimalefaʻasalaga; efetaiaʻiaiilatouoēsavavalimameaefaʻaumatiaaio latoulavaagaga

2Omeaia;ifoitupua,fa‘atuatuailepule,pepelo, fa‘alotolotolua,mulilua,fasiotitagata,faomea, fa‘amaualuga,solitulafono,pepelo,lotoleaga, fa‘amaualuga,fa‘ataulāitu,matape‘ape‘a,maleleaiose mata‘uileAtua.

3Olesavaligaleneiailatouoesauāinailatouoelelei;o einoinoileupumoni;oefiafiaipepelo;oeleiloaletaui oleamiotonu,pepipiiatuisoosemeaelelei.

4Oēlēfaialefa‘amasinogatonuilefafineuaotilana tanemaletamauamātuaoti;oēmataalaileamioleaga, ‘aelēonaolemata‘uileAli‘i

5Oē‘uamamao‘esemai‘iāteilatouleagamalūmale ‘onosa‘i;oē‘uafiafiailefa‘atauva‘a,ma‘uatuliloale taui;eleaisolatoualofaiē‘uamatitiva;eleaifo‘isolatou fa‘atigāmoē‘uamafatiaiavegamaē‘uafa‘asauāina 6Uasaunietautalaleaga,euiinalatoulēiloalēnafaiai latou;oēfasiotitagataifanau;oēfa‘aleagainameanafaia eleAtua;oēliliu‘esemaiēmatitiva;oēfa‘asauāiē mafatia;oēlagolagoiēmau‘oa,aofa‘amasino amioletonuiēmatitiva;oēagasalaumalava

7Olemealeaetatauaionatatouaʻoaʻoinapoloaʻiga amiotonualeAliʻi,iauatatoutaʻuamuamua,maiatatou savavaliaiAuāolēefaiaiamea,eviʻiaoiailemaloole Atua

8Aolēnatefilifilialeisivaega,efa‘aumatiaoiafa‘atasi maanagaluegaOlemealeaeiailetoetūmaletauima sui

9Outeʻaiʻoiatuiāteoutouoēuamaualulugaooutou tulaga,(afaitoutetalialefautuagaouteavatuiāteoutou malelotolelei,)olooiāteoutouilatouemafaionaoutou faiaiaimealelei;auaneʻioutoutuulafoaʻiinailatou.

10Auāualatalatamaileasoefa‘aumatiaaimeauma, fa‘atasimalēamioleagaUalatalatamaileAli‘i,olo‘o‘iā teiafo‘ilanataui.

11Olemealea,outeaioiatuaipealavapeaiateoutou,ia outoupeionifaipuleleleiletasiileisi;iaoutoufefautuaai peamalefaamaoniletasiileisi;iaaveesemaiiateoutou meapepelouma

12‘Iafoa‘iatufo‘i‘iāteoeeleAtua,leAli‘iolelalolagi uma,lepoto,lefautuaga,malemalamalamaiana fa‘amasinogamaleonosa‘i

13IaaʻoaʻoinaoutoueleAtua;iaoutousailipooleāle meaefinagaloiaileAliimaiiateoutou,maiaoutoufaia; inaiafaaolainaaioutouileasoolefaamasinoga

14Afaifo‘ieiaisa‘outoumanatuagaomealelei,‘ia ‘outoumanatuaa‘u,mamafaufaulolotoineimea,‘ina‘ia i‘uaiisetaunu‘ugaleleilo‘unaunauta‘igamalo‘umataala ‘iāte‘outou.

15Outeaioiatuiateoutou;outetalosagaatuileneimea epeioseagaleleimaiiateoutou;aooutouiaiileneifale fetafaimatagofieoletino,auane‘ioutouleatoatoaise tasioneimea;aiaoutousailiilipealavapea,maia faataunuuinapoloaigaumaAuāomeaiaetataumaetatau onafaia

16Olemealeauaoumatuāfa‘amalosiaietusiatu‘iāte ‘outou,etusamalo‘umalosi,‘ina‘ia‘outoufiafiaaiTofa ia‘outoufānau,olealofamalefilemu.

17IafaatasilouagagamaleAliiolemamalumalealofa tunoauma,Amene

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook