Samoan - The Book of Esther

Eseta

MATAUPU1

1OonapooAsueru,(oAsueruleneinafaimatupu,epau maiiInitiaeooatuiAitiope,iitūmālōeselaumale luafulumalefitu;)

2Oonapoia,aonofoletupuoAsueruilenofoāliiolona malo,saiSusanalemaota;

3Itetoluotausagaotenapulega,nefaineiase‵kaigamō anapelenisekatoamoanatavini;olepuleaPeresiama Metai,oali‘imaali‘ioitūmālō,saionaluma;

4Inauaiafaailoaatuletamaoaigaolonamalomamaluma lemamaluolonamamalusilisilieseiasoetele,oasoe selaumalevalugafulu

5Iteotigaoasokonei,nefainetetupuse‵kaigamōtino katoakolāne‵nofoiSusanaitefaletapu,maitinoma‵luga motama‵liki,iasoefitu,itekogaateateaotefatoagaote faletapuotetupu;

6Oiaisaiaiiepaʻepaʻe,lanumeamata,malanumoana,o ʻieuafaamauimaealinoleleimalepāuliimamasilivama poutūmaamora;

7‘Ualatouavatufo‘i‘iāteilatoumeainuiipuauro,(oipu ‘ese‘esemaletasi,)maleteleouainaaletupu,etusama letulagaoletupu

8Maoleinusatusamaletulafono;eleaifo‘isetasina fa‘amalosi;

9NafaiafoʻieVasatilemasiofooletausamigamofafine ilefaleoletupuoletupuoAsueru.

10Ileasofitu,inauafiafialelotooletupuileuaina,ona iapoloaʻiatuleaiāMemanu,oPiseta,oHarepona,o Piketa,maApata,oSetara,maKareka,oeunukaetoʻafitu naauaunailumaoletupuoAsueru;

11InaiaaumaiaVasatilemasiofoilumaoletupumale palealii,inaiafaailoaatuaiitagatamapereniselona lalelei,auāelaleleioiailevaaiatu

12AuamusulemasiofooVasatiealuatuilefaatonugaa letupunaavatueanaeunuka;

13Onafaiatuleaoletupuitagatapopoto,oēnailoa taimi,(auāsafaapealeamioaletupuiēumaeiloale tulafonomalefaamasinoga

14OlēnasosooaneiāteiaoKaresena,oSetara,o Atamata,oTasesa,oMeresa,oMarsena,maMemukana,o pereniseetoʻafituoPeresiamaMetai,oēnavāaiifofoga oletupu,maolēnanofomuamuailemalo;)

15OleāsemeatatoutefaiailemasiofooVasatietusaai maletulafono,auānaialēfaialepoloaʻigaaleTupuo Asueruealaileʻaueunuka?

16OnataliatuleaoMemukanailumaoletupuma perenise:“Elēnaoletupuuaagaleagaatulemasiofoo Vasati,aopereniseumafoʻimatagataumaoiitumalo umaoleTupuoAsueru.

17Auāoleaooatuleneimeaalemasiofoifafineuma, inaialatouʻinoʻinoaiialatoutaneiolatouluma,pea taʻuatu,‘UapoloaʻiatuleTupuoAsuerueaumaile masiofooVasatiionaluma,aeeleʻisauoia

18EfaapeafoʻionafaiatufafineoPeresiamaMetaiile asoneiipereniseumaaletupu,oēuafaalogoilemeana faiaelemasiofoOleafaapeaonatuputeleaileinoino maleita

19Afaieleleiiletupu,iatuuatusepoloaʻigatautupumai iāteia,maiatusiaitulafonoaPeresiamaMetai,inaiaaua neʻitoesuia,+IaauaneʻitoealuatuVasatiilumaole TupuoAsueru;‘iaavatufo‘ieletupulonatofitautupuise tasiesili‘iāteia

20Peatalaʻiinaatufoʻilepoloaʻigaaletupunatefaiai lonamalouma,(auāetelē,)onaavatuaileaeavāumale āvaialatoutane,oēesilimaēefaatauvaa

21Masaleleileupuiletupumaalii;‘onafaialeaele tupuetusamale‘upuaMemukana;

22Auānaiaauinaatutusiiitumaloumaaletupu,i itumalotaʻitasietusamaonatusitusiga,mainuutaʻitasie tusamalalatougagana,inaiataʻitasiletagatamapulei lonalavaaiga,maialomiafoʻietusamalegaganaanuu taʻitasi.

MATAUPU2

1‘Uamavaeiamea,‘ina‘uafa‘amalieinaleto‘asāole tupuoAsueru,‘onamanatuaaileaeiaoVasati,malemea naiafaia,malemeanatu‘uinaatu‘iāteia.

2Onafaiatuleaoauaunaaletupuoēnaauaunaiāteia: “Iasaʻilinitaupoulaleleimoletupu.

3Iatofiafoʻieletupuoēepuleiitumaloumaolonamalo, +inaialatoufaapotopotofaatasitaupoulaleleiumaile maotaoSusana,+ilefaleofafine,+ilevaavaaigaaHeke +leeunuka+aletupu,+oleleoleoofafine;‘iaavatufo‘i ‘iāteilatoualatoumeaefa‘amamāinaai

4Aoleteineefiafiaiailetupu,iafaimamasiofoesuiaʻi Vasati‘Ualeleifo‘ileameailetupu;masaiafaiafaapea 5SaiaiiSusanalemaotaosetagataIutaia,olonaigoao Moretekai,leataliioIairo,leataliioSemi,leataliioKiso, lesaPeniamina;

6OēnaavefaapagotamaiiIerusalemafaatasimale tafeaganaavefaatasimaIekonialetupuoIuta,olēnaave faapagotaeNepukanesaletupuoPapelonia.

7UaiatausiaaʻefoʻiHatesa,oEsetafoʻilea,leafafineo leusoolonatamā,+auāeleaisonatamāpoosonatinā,a oleteineelaleleimalalelei;oMoretekai,inauaotilona tamāmalonatinā,onaaveleaefaimonaafafine

8Inauafaalogoinalepoloaʻigaaletupumalanapoloaʻiga, +mainauafaapotopotofoʻiteineetoʻateleiSusanale maota,ilevaavaaigaaHekai,+onaaumaiaaileaoEsetai lefaleoletupu,ilevaavaaigaaHekai,leleoleoofafine.

9Masafiafialeteineiāteia,masaiamaualeagaleleimai iāteia;‘onaiavaveavatulea‘iāteiaomeae fa‘amamāinaai,mameaaia,ma‘au‘aunafafineeto‘afitu natatau‘onaavatu‘iāteia,a‘ilefaleoletupu;

10EleʻitaʻuatueEsetailonanuupoolonaaiga,auāna poloaʻiatuMoretekaiiāteiaeauaneʻifaailoaatu.

11UasavaliMoretekaiiasoumailumaolelotoāolefale ofafine,inaiailoapooāmaiEseta,mapooleāfoʻieoo iāteia.

12‘Uao‘ofo‘iiletaimioteineta‘ito‘atasiealuatuile tupuoAsueru,‘ina‘uamavaeonamasinaesefulumale lua,etusamaletuafafine,(auā‘uafa‘apea‘ona fa‘ataunu‘uinaoasoololatoufa‘amamāina,omasinae onoilesuāu‘umuro,mamasinaeonomameamanogi lelei,maisimeamolefa‘amamāinaofafine;)

13Onafaapealeaonaomaioteinetaitasiiletupu;omea umanaiamana‘oiainaavatua‘iāteiaealumaiaaile faleofafineilefaleoletupu.

14Uaaluatuoiaileafiafi,aoletaeaouatoefoiatuaio iailefalelonaluaofafine,ilevaavaaigaaSaasa,le eunukaaletupu,olēnaleoleoipalake; 15InauaooiletaimioEseta,leafafineoAviailaleusoo letamāoMoretekai,olēnaaveaoiamaafafineolona afafine,ealuatuiletupu,naiatoemanaʻomiasemeanao lemeanatofiaeHekaileeunukaaletupu,oleleoleoo fafine.UaalofagiaEsetaeilatouumaoenavaavaaiatuia teia

16OnaaveleaoEsetaileTupuoAsueruilonafaleole tupuilesefuluomasina,olemasinaleaoTepeta,ilefitu otausagaolananofoaiga

17UasilifoʻilealofaoletupuiāEsetanailoofafineuma, mauasiliatuonaalofagiamaalofagiaoiaeianailoo taupouuma;‘onatu‘uaileaeiaolepaleali‘iilonaulu,ma faioiamamasiofoesuia‘iVasati.

18Onafaialeaeletupuosetausamigatelemoona pereniseumamaanaauauna,oletausamigaleaoEseta; ‘uaiafa‘asa‘olotoinafo‘iiitūmālō,maavatumeaalofa,e tusamaletuoletupu

19Inauafaapotopotoinafaaluaotaupou,onanofoleao Moretekaiilefaitotoʻaoletupu.

20EleʻitaʻuatueEsetailonaaigapoolonanuu;epei ‘onapoloa‘iatuaioMoretekai‘iāteia;

21Inaaso,aonofoMoretekaiilefaitotoʻaoletupu,ua feitaoPiketanomaTiresa+oeunukaetoʻaluaaletupu,o ēnaleoleoilefaitotoʻa,masaʻiliefaaoolimailetupuo Asueru.

22UailoaeMoretekailemea,onaiataʻuatuleaiāEseta lemasiofo;‘onata‘uatuaileaeEsetailetupuileigoao Moretekai.

23Inauafaiasesuʻesuʻegailemataupu,onailoaailea; ‘onatautauaileaoilā‘uailela‘au,‘uatusiafo‘iiletusio talainofoa‘igailumaoletupu.

MATAUPU3

1‘Uamavaeiamea,‘onafa‘asilisilileaeletupuoAsueru oHamanuleatali‘ioHametataleAkako,mafa‘asilisili‘iā teia,mafa‘aeainalonanofoailugaoali‘iumana‘iāteia.

2Aoauaunaumaaletupusailefaitotoʻaoletupu,uaifo +maifoiāHamanu,+auāuafaapeaonapoloaʻimaile tupuiāteia.AualepunouMoretekai,ualeifofoiiateia.

3Onafaiatuleaoauaunaaletupusailefaitotoʻaole tupuiāMoretekai:“Aiseāuaesoliaailepoloaʻigaale tupu?

4Inaualatoutautatalaatuiāteiaileaasomaleaaso,+ae eleʻifaalogooiaiāilatou,onalatoutaʻuatuleaiā Hamanu+inaiailoaaipeetumaupealemataupua Moretekai,+auānaiataʻuatuiāilatouoiaoseIutaia

5InauavaaiatuHamanuualēpunouMoretekaimaualē migaoiāteia,onamatuāitaaileaoHamanu.

6Uamanatufoʻioiaefaatauemuefaaoolimaiā Moretekainaoia;auā‘ualatoufa‘aaliatu‘iāteialenu‘u oMoretekai;

7Olemasinamuamua,olemasinaleaoNisani,ilesefulu maleluaotausagaoleTupuoAsueru,nalatoufaiaaile Puro,olevililea,ilumaoHamanuileaasomaleaaso, maileamasinaileamasina,eooilemasinaesefulumale lua,olemasinaleaoAtara.

8UafaiatuHamanuileTupuoAsueru:“Olooiaisenuu uataapeapemataapeapeinuuiitumaloumaoloumalo;

maeesealatoutulafonomaitagatauma;‘ualatoulē tausiafo‘itulafonoaletupu;

9Afaieleleiiletupu,iatusiainaiafaaumatiailatou,ou tetotogiatufoʻilesefuluafeotalenisilivailimaoēe vaavaaialegaluega,inaiaaumaiaaiimeaeteuaioloaale tupu

10Onaaveeseleaeletupuolonamamamaiilonalima, maavatuiāHamanuleataliioHametataleAkako,olefili oIutaia

11OnafaiatuleaoletupuiāHamanu,“Uafoaʻiinaatuiā teoeleario,+malenuu,inaiafaiaiāilatoulemeaete finagaloiai

12Onaaamileaoleʻautusiupualetupuileasolona sefulutoluolemasinamuamua,mauatusiaaietusama meaumanapoloaʻiatuaiHamanuikovanaoletupu,ma kovanaoiitumalotaʻitasi,mapuleotagatataʻitasio itumalotaʻitasietusamatusitusiga,matagatataʻitasie tusamalalatougagana;natusiaaiileigoaoletupuo Asueru,mafaamaufaailogainailemamaaletupu.

13Uaaauinaatufoʻitusiiitumaloumaoletupuinaia faaumatia,fasiotia,mafaaumatiatagataIutaiauma,o talavoumatoeaina,otamaitimafafine,ileasoetasi,ile asoesefulumaletoluolemasinaesefulumalelua,ole masinaleaoAtara,+maavealatouveteefaimavete

14Olekopioletusiolepoloaʻigaeavatuiitumalo taʻitasinafaailoaatuitagatauma,inaialatounofosauniai ileaaso

15Uaōatuleʻauʻauʻauna,uafaataaliseonaolepoloaʻiga aletupu,mauatuuinaatufoʻilepoloaʻigaiSusanale maotaOnanonofoaileaoletupumaHamanueinu;aua fememeaileaaioSusana.

MATAUPU4

1‘UailoaeMoretekaimeauma‘uafaia,‘onasaeiaileae Moretekaiona‘ofu,ma‘ofuile‘ietalatalamalelefulefu, maaluatuitotonuole‘a‘ai,ma‘alagaileleotelemale ‘alagaita;

2‘Uao‘ofo‘iilumaolefaitoto‘aoletupu,auāelēmafai esetasi‘onauluatuilefaitoto‘aoletupu‘ua‘ofui‘ie talatala

3Iitumaloumafoʻinaooiailepoloaʻigaaletupuma lanapoloaʻiga,samatuāfaanoanoatagataIutaia,+ma anapopogi,mafetagisi,matagiauē;eto‘atelefo‘i‘ua ta‘otoi‘ietalatalamalelefulefu

4OnaōmaileaoauaunafafineaEsetamaanaeunukama taʻuatuiāteiaOnatigateleaileaolemasiofo;‘uaia ‘a‘auinaatufo‘i‘ofuefa‘a‘ofuaiMoretekai,ma‘ave‘ese lona‘ietalatala‘iāteia,‘aele‘italiaeia

5OnavalaauatuleaoEsetaiāHatako,osetasioeunukaa letupu,olēnaiatofiaeauaunaiāteia,maavatuiāteiase poloaʻigaiāMoretekai,inaiailoapooleālemeanatupu ai

6OnaaluatuleaoHatakoiāMoretekaiilemalaeoleaai, +olooilumaolefaitotoʻaoletupu

7OnataʻuatuleaeMoretekaiiāteiaomeaumanaooiā teia,maleaofaʻigaotupenafolafolaatueHamanue avatuimeaeteuaioloaaletupumotagataIutaia,e faaumatiaaiilatou

8Uaiaavatufoʻiiāteialekopioletusiolepoloaʻigana tuuinaatuiSusanaefaaumatiaaiilatou,efaailoaatuaiiā Eseta,mataʻuatuiāteia,mapoloaʻiatuiāteiaealuatui

Eseta

letupu,efaatogaatuiāteia,matalosagaatuionaluma molonanuu.

9OnaaluatuleaoHatakomataʻumaiiāEsetaupua Moretekai.

10‘Uatoefaiatufo‘iEseta‘iāHataka,mapoloa‘iatu‘iā Moretekai; 11‘Uailoae‘au‘aunaumaaletupu,matagataoitūmālō oletupu,soosetasiealuatuiletupuilelotoāpitoi totonu,poosetanepoosefafine,‘aelēvala‘auina,etasi lavalanatulafonoefasioti‘iāteia,se‘ivaganāaiēetago atuiailetupuleto‘oto‘oauro,‘ina‘iaolaaioia; 12UalatoutaʻuatuiāMoretekaiupuaEseta

13OnapoloaʻiatuleaoMoretekaietaliatuiāEseta,“Aua etemanatuoleaesaoilefaleoletupuesiliatuitagata Iutaiauma

14Auaafaietefilemuatoailetaiminei,onatulaimaiai leaolefaalauteleinamalelaveaigaitagataIutaiamaise isinofoaga;aooemale‘āigaoloutamāoleafa‘aumatia; 15‘OnafaiatuleaoEseta‘iāteilatou,‘iafa‘afo‘iatu leneitaliatu‘iāMoretekai

16Ināōia,iafaapotopotofaatasitagataIutaiaumaoloo iaiiSusana,maiaoutouanapopogimoaʻu,auafoʻineʻi ʻaipeinuiasoetolu,popooleao;‘ona‘oualuatuaileai letupu,elētusamaletulafono;

17OnaaluleaoMoretekai,mafaiaetusamameaumana poloaʻiatuaiEsetaiāteia

MATAUPU5

1Uaooileasotolu,onaofuaileaoEsetaionaofu tautupu,matuilelotoāpitoitotonuolefaleoletupu,i lumaolefaleoletupu;

2InauavaaiatuletupuilemasiofooEsetaolootūile lotoā,onaalofagiaaileaoiaeia,+onafaaloaloamaileae letupuoEsetaletootooaurosailonalima‘Ona fa‘alatalataatuleaoEseta,‘uapa‘iatuiletumutumuole to‘oto‘o.

3Onafaiatuleaoletupuiāteia,“Lemasiofoe,Eseta,o leālemeaetemanaʻoiai?seafoilautalosaga?eavatua lavaiateoeilevaeluagalemuolemalo.

4OnataliatuleaoEseta:“Afaieleleiiletupu,iaōmaile tupumaHamanuileasoneiiletaumafatagauaousaunia moia.

5Onafaiatuleaoletupu,IafaavaveatuHamanu,inaia faiaeiaepeionafaimaiaioEsetaOnaomaileaole tupumaHamanuiletaumafataganasauniaeEseta.

6OnafaimaileaoletupuiāEsetailetaumafatagaole uaina,“Oleālemeaetetalosagamaiai?onafoaiinamai aileaiateoe:oleafoilaumeaeteolemaiai?eoolavai levaeluagalemuolemaloefaataunuuinalava

7OnatalimaileaoEseta,uafaapeamai,Olaʻutalosaga malaʻutalosaga;

+8Afaiuaalofagiaaʻueletupu,maafaiefinagaloiaile tupuefoaʻimailaʻutalosaga,mafaialaʻutalosaga,iaō mailetupumaHamanuiletaumafatagaoutesauniamoi laʻua,maoutefaiaataeaoepeionafetalaimaiaioletupu

9OnaaluatuaileaoHamanuilenāasomaleoliolimale lotofiafia,+aeinauavaaiatuHamanuiāMoretekaiile faitotoʻaolefaitotoʻaoletupu,ualētulaʻioiamalē gaoioionaoia,onamatuāitaaileaoiaiāMoretekai.

10Aepeitaʻi,uataofieHamanuoialava,+mainauafoʻi atuoiailefale,onaiaaamileaoanauōmalanaavāo Seresa

11‘Onata‘uatuleaeHamanu‘iāteilatoulemamaluo ana‘oloa,maleto‘ateleoanafānau,mameaumana fa‘aeainaaioiaeletupu,malonafa‘asilisiliinaoiailuga oali‘ima‘au‘aunaaletupu

12UafaiatufoʻiHamanu,“Ioe,eleʻifaatagainaele masiofooEsetasetagataesaufaatasimaletupuile taumafataganaiasaunia,naoaʻulava;maotaeaofoiua valaauliaaiauiateiafaatasimaletupu

13Aeeleaiseaogāoneimeaumaiāteaʻu,peaouvaai atuiāMoretekaileIutaiaoloonofoilefaitotoʻaoletupu. 14OnafaiatuleaolanaavāoSeresamaanauōumaiāte ia:“Iafaiaselaauelimasefulukupitalemaualuga,+maa taeaoetefaiatuaiiletupuinaiafaatautauinaMoretekaii ai;‘Ualeleifo‘ileamea‘iāHamanu;masaiafaatonuia faialelaau

MATAUPU6

1Oleaposalemafaiaionamoeletupu,masaiafaiatuia aumailetusiotalafaamaumauotalainofoaiga;onafaitau aileailumaoletupu

2Uailoafoʻiuatusia,nataʻuatueMoretekaieuigaiā PiketanamaTiresa,oeunukaetoʻaluaaletupu,oleoleo faitotoʻa,oēnataumafaiefaaoolimailetupuoAsueru

3Onafaiatuleaoletupu:“Oleālemamalumale mamaluuafaiaiāMoretekaionaoleneimea?Onafaiatu leaoauaunaaletupuoenaauaunaiateia,Eleaisemea nafaiamoia.

4Onafaiatuleaoletupu,Oaioilelotoā?Uasau Hamanuilelotoāpitoifafoolefaleoletupu,etautalaatu iletupuinaiafaatautauMoretekaiilelaaunaiasaunia moia

5Onafaiatuleaoauaunaaletupuiāteia:“Faauta,oloo tūHamanuilelotoā.Onafaiatuleaoletupu,Tuumaiiae sauitotonu

6OnasauaileaoHamanu‘OnamanatuleaoHamanui lonaloto,“Oai‘easemeaesili‘onafa‘aaloaloiailetupu, nailooa‘ulava?

7OnataliatuleaoHamanuiletupu:“Auāoletagataua finagaloletupuefaamamaluina;

8‘Ia‘aumaifo‘ile‘ofuoletupuemasani‘ona‘ofuaile tupu,malesolofanuaeti‘eti‘eailetupu,malepaleali‘ie fa‘ae‘eilonaulu.

9Iatuuinaatufoʻileneiofumalesolofanuailelimaose tasioperenisesilialetupu,inaialatoufaaofuinaletagata uafinagaloiailetupuefaamamaluina,maaumaioiai lugaosolofanuailealateleoleaai,maalagaatuiona luma,Efaapeaonafaiailetagataefinagaloletupue faamamaluina.

10OnafaiatuleaoletupuiāHamanu:“Iavaveonaavele ofumalesolofanua,epeionaefaimaiai,maiafaapea onaefaiaiāMoretekaileIutaia,olēoloonofoile faitotoʻaoletupu

11OnaaveleaeHamanuleofumalesolofanua,ma faaofuiaMoretekai,maaumaioiailugaolesolofanuaile alateleoleaai,maalagaatuionaluma,Efaapeaonafaiai letagataefinagaloiailetupueava.

12UatoefoʻiMoretekaiilefaitotoʻaoletupuAua faataaliseHamanuilonafaleuafaanoanoa,mauaufiufi lonaulu

13OnataʻuatuleaeHamanuilanaavāoSeresamaana uōumaomeaumauaooiāteia.Onafaimaileaoona tagatapopotomaSeresalanaavāiateia,AfaioMoretekai osetasiolefanauasaluta,naeamataaionaepaūiona luma,etelemanumaloiateia,aeetepaūlavaionaluma.

14Aolatoutalanoamaia,onaōmaileaoeunukaale tupu,mafaataaliseeaumaiHamanuiletaumafatagana sauniaeEseta

MATAUPU7

1OnaomaiaileaoletupumaHamanuiletausamigama lemasiofooEseta.

2OnatoefaimaileaoletupuiāEsetaileasolonaluaile taumafatagaoleuaina,“Lemasiofoe,Eseta,oleālaumea eʻaiʻoimaiai?onafoaiinamaiaileaiateoe:oleafoilau meaeteolemaiai?maoleafaia,eoolavaileafaole malo

3OnatalimaileaolemasiofooEseta,uafaapeaatu:“Le tupue,afaiuaalofagiaaʻueoe,maafaieleleiiletupu,ia foaʻimailoʻuolailaʻutalosaga,+maloʻunuuilaʻu talosaga.

4Auā‘uafa‘atauinaimatou,oa‘umalo‘unu‘u,‘ia fa‘aumatia,iafasiotia,mafa‘aumatia‘Ae‘anafa‘atauinai matouefaima‘au‘aunatanemafafinepologa,po‘ua‘ou fa‘alologo,euilava‘inalēmafaielefili‘onafa‘asagataui mealeagaaletupu

5OnatalimaileaoleTupuoAsueru,uafaapeamaiile masiofooEseta:“Oaiea,+ofeafoʻioiaioiaua faamalosiilonalotoefaiafaapea?

6OnafaiatuleaoEseta,Olefilimaleitamai,oHamanu leagaleaOnafefeaileaoHamanuilumaoletupumale masiofo

7Onatulaʻileaoletupumaleitamaiiletaumafatagaole uaina,+onaaluatuleailetogālaauolemaota,+ona tulaʻileaoHamanuetalosagaiāEsetalemasiofomolona ola;auā‘uailoaeia‘uafa‘atupuseleaga‘iāteiaeletupu.

8Onatoefoʻiatuleaoletupumaiilefaatoʻagaolemaota ilemeaefaiailetausamigaouaina;‘uapa‘ūfo‘iHamanu ilemoegasaiaiEseta.‘Onafaiatuleaoletupu,“E fa‘amalosi‘eaeialemasiofoio‘ulumailefale?Inaua aluatuleupumailefofogaoletupu,onalatouufiufileao mataoHamanu.

9OnafaiatuleaoHarepona,osetasioeunukailumaole tupu,Faautafoi,olelaauelimasefulukupitalemaualuga, nafaiaeHamanumoMoretekai,olenatautalaleleimole tupu,olootuilefaleoHamanuOnafaiatuleaoletupu, Tautauiateiailuga

10OnalatoufaatautauleaoHamanuilelaaunaiasaunia moMoretekaiOnamalilileaoletoasaoletupu

MATAUPU8

1OlealavaasonaavatuaieletupuoAsueruleaigao HamanulefiliosalutaiaEseterilemasiofo‘Onaaluatu aileaoMoretekaiilumaoletupu;auānata‘uatueEseta lonauiga‘iāteia.

2Onaaveeseleaeletupuolonamamanaiaaveeseamai iāHamanu,maavatuiāMoretekai.OnatofialeaeEsetao MoretekaiepuleileaigaoHamanu

3OnatoetautalaatuleaoEsetailumaoletupu,+ma faapaʻūionavae+maʻaiʻoiatuiāteiamaloimata+ina iaaveeseleleagaaHamanu+leAkako,+malanatogafiti naiafaiaefaasagatauaiitagataIutaia

4OnafaaloaloamaileaeletupuoletootooauroiaEseta. ‘Onatula‘ileaoEsetamatuilumaoletupu; 5Uaiafaapeaatu:“Afaieleleiiletupu,maafaiua alofagiaaʻueia,mauatonulemeailumaoletupu,maua leleifoʻiaʻuilanasilafaga,iatusiaesuiaaitusinafaiae HamanuleataliioHametataleAkako,naiatusie faaumatiaaitagataIutaiaolooiitumaloumaoletupu

6Auaemafaifaapefeaonaoutumauevaaiileleagaolea oomaiiloʼunuu?pefa‘apefea‘ona‘ou‘onosa‘ieva‘ai atuilefa‘aumatiagaolo‘u‘āiga?

7OnafaiatuleaoleTupuoAsueruilemasiofooEseta, maMoretekaileIutaia,Faauta,uaoutuuinaatuiaEsetale aigaoHamanu,maualatoufaatautauinaoiailugaole laau,auānaiafaaooatulonalimailugaotagataIutaia 8IatusifoʻimotagataIutaia,epeionaoutoulotoiai,ile suafaoletupu,mafaamaufaailogainailemamaaletupu; 9Onavalaauinaleaoleautusiupualetupuilenataimii lemasinalonatolu,olemasinaleaoSivana,ileasoe luafulumaletoluolonaaso;‘uatusiafo‘ietusamamea umanapoloa‘iatuaiMoretekaiitagataIutaia,mafaipule, mafaipule,maali‘ioitūmālōeamatamaiiInitiaeo‘oatu iAitiope,eselauluasefulumalefituitūmālō,iitūmālō ta‘itasietusamatusitusiga,matagatata‘itasietusamala latougagana,matagataIutaiaetusamaalatoutusitusiga malalatougagana

10UaiatusifoʻiileigoaoleTupuoAsueru,+ma faamaufaailogainailemamaaletupu,+maaauinaatutusi ealaipouilugaosolofanua,maētiʻetiʻeimiula,o kamela,matamaʻisolofanua;

11OnatuuinaatuleaeletupuotagataIutaiaoiaaiumae faapotopotofaatasiilatoulava,matutuatumololatouola, efaaumatia,mafasioti,mafaaumatia,lemalosiumaole nuumaleitumalooleaosofaʻiailatou,otamaitima fafine,maavealatouveteefaimavete

12IleasoetasiiitumaloumaoleTupuoAsueru,oleaso esefulumaletoluolemasinaesefulumalelua,ole masinaleaoAtara

13Olekopioletusiolepoloaʻigaeavatuiitumalouma, nafaailoaatuitagatauma,inaianofosauniaitagataIutaia ileaasoetauiatuaiiolatoufili

14Onaōatuaileaoavefeʻaunatiʻetiʻeimiulamakamela, uafaataalisemauunaʻiailepoloaʻigaaletupuNatuuina atufoilepoloaigaiSusanalemaota

15OnaaluatuleaoMoretekaimaiilumaoletupuiofu tautupuilelanumoanamalepaʻepaʻe,malepaleaurotele, maleofuileʻielinoleleimalepāuli,+mauaoliolima oliolileaaioSusana

16SaiaiitagataIutaialemalamalama,maleolioli,male olioli,malemamalu

17Oitūmālōumafo‘ima‘a‘aiuma,nao‘oatuaile poloa‘igaaletupumalanapoloa‘iga,‘ua‘oli‘olimafiafia aitagataIutaia,oletausamigamaleasofiafiaMaole toateleotagataolelaueleelenaaveamaIutaia;auā‘uao‘o ‘iāteilatoulemata‘uitagataIutaia

1Olemasinaesefulumalelua,olemasinaleaoAtara,o leasoesefulumaletoluoleaaso,‘ina‘ualatalata‘ina fa‘ataunu‘uinalepoloa‘igaaletupumalanapoloa‘iga,ile asonafa‘amoemoeaifilioIutaiaepule‘iāteilatou,(eui lava‘inaliliu‘ese,‘onapuleaileaoIutaiaiē‘ino‘ino; 2UafaapotopotofaatasitagataIutaiaiolatouaaiiitumalo umaoleTupuoAsueru,+efaaoolimaiēuasaʻilie faatigāiāilatou;onauaoomailemata'uiateilatoui tagatauma

3Uafesoasoaniatufoʻialiiumaoitumalo,mafaipule,ma faipule,maauaunaaletupu,itagataIutaia;auā‘uao‘o‘iā teilatoulemata‘u‘iāMoretekai

4AuāuasiliMoretekaiilefaleoletupu,+mauasalalau atufoʻilonataʻutaʻuaiitumalouma,+auāuatuputele+ pealeneitagataoMoretekai

5Uafaapeaonafasiesalutaoeuaitamaiiateilatouile sasaolepelu,malefasi,malemalaia,maualatoufaiale meanalatoulotoiaiieuaitamaiiateilatou

6ISusanalemaota,nafasiotiamafaaumatiaaiesaIutā tagataetoʻalimaselau.

7MaPasalata,maTalefoni,maAsepata; 8MaPorata,maAtalia,maAritata, 9maPamasata,maArisai,maAritai,maVaesesa; 10OataliietoʻasefuluoHamanuleataliioHameta,olē naitaiāIutaia,nalatoufasiotia;aeleiooatuolatoulimai levete.

11Oleaasonaavatuaiilumaoletupuleaofaʻioēna fasiotiaiSusanalemaota

12OnafaiatuleaoletupuiāEsetalemasiofo:“Ua fasiotiamafaaumatiaetagataIutaiatagataetoʻalimaselau iSusanalemaota,maataliietoʻasefuluoHamanu;seale meaualatoufaiaiisiitumaloumaoletupu?olenei,sea laumeaeolemaiai?‘onafoa‘iinaatulea‘iāteoe;maole afaialava

13OnafaiatuleaoEseta:“Afaieleleiiletupu,iatuuatu itagataIutaiaolooiSusanaefaiataeaoetusamale poloaʻigaoleneiaso,+maiafaatautauinaataliie toʻasefuluoHamanuilelaau.

14Onapoloaʻiatuleaoletupuiafaapeaonafaia;‘ona latoufa‘atautauleaoatali‘ieto‘asefuluoHamanu 15AuānafaapotopotofaatasitagataIutaiasaiSusanaile asosefulufāolemasinaoAtara,+manalatoufasiotia tagataetoʻatoluselauiSusana;aeleiooatuolatoulimai levete.

16AoisitagataIutaiasaiitumalooletupu,ua faapotopotofaatasimalatoututūatumoolatouola,maua mapuilatoumaiiolatoufili,maualatoufasiotiafoʻie toʻafitusefululimaafeolatoufili,+aeeleʻiooatuolatou limailevete

17OleasosefulutoluolemasinaoAtara;‘ualatou mālōlōfo‘iileasoesefulumalefaolealavaaso,ma‘ua faiaimaasootausamigama‘oli‘oli

18AeotagataIutaiasaiSusananafaapotopotofaatasii lonaasosefulutolu,malonasefulufā;maoleasoesefulu malelimaoialavaasonalatoumaloloai,mafaiaima asooletausamigamalefiafia

19OlemealeanafaiaaietagataIutaiaoifaoaaai,oēna nonofoiaaieleʻimalupuipuia,oleasosefulufāole masinaoAtara,oseasoeolioliai,matausamiga,maaso fiafia,+mafelafolafoaʻiotufaaga

20OnatusialeaeMoretekaioneimea,maauinaatutusii tagataIutaiaumasaiitumaloumaoletupuoAsueru,oēe latalatamaimaēmamao

21Inaiafaatumauinaleneimeaiāilatou,inaialatou tausiaitausagataʻitasileasoesefulufāolemasinao Atara,maleasosefululimaoleamasina

22EpeioasonamapuaitagataIutaiamaiiolatoufili,ma lemasinanaliuaaiilatoumaiilefaanoanoaileolioli,ma lefaanoanoaileasofiafia,inaialatoufaiaiaasoo tausamigamaasoeolioliai,maasoeavatuaitufaagaole tasiiletasi,mameaalofaiematitiva

23MasataumafaitagataIutaiaefaiaepeionalatouamata, maepeionatusiatuaiMoretekaiiateilatou;

24OnakoHamanu+tetamatagataaHametata+tetino Akako,tefiliotinoIutaiakatoa,nefaineiasetogafitike ‵tekeatukitinoIutaiakefakaseailatou,kaenefaineiaa Puro,+kotevili,kefakaseaikaefakaseailatou;

25AeinauaaluatuEsetailumaoletupu,onaiapoloaʻi atuleaealaitusiinaiatoefoʻiatuilugaolonalavaulu lanatogafitileaganaiataupulepuleaiitagataIutaia,maia faatautauinaoiamaonaataliiilugaolelaau

26OlemealeanalatoufaaigoaaineiasooPurimaile igoaoPuroOlemealea‘onao‘upuumaoleneitusi,ma meanalatouva‘aiiaieuigaileneimea,manao‘omai‘iā teilatou,

27UafaauuinaetagataIutaiamaaveilugaoilatou,maa latoufanau,mailatouumaoēuafaatasimailatou,inaia lēuma,onalatoutausialeaoasoeluaetusamaalatou tusitusiga,maetusamaolatoutaimiatofainaitausaga taʻitasi;

28Maiamanatuaneiasomatausiaitupulagataʻitasi,o aigataʻitasi,oitumalotaʻitasi,maaaitaʻitasi;maialē mavaeatuneiasooPurimaitotonuosaIutā,ialēmavae atufoʻilefaamanatuinaoiameaialatoufanau.

29OnatusiatuleaolemasiofooEseta,leafafineo Aviaila,maMoretekaileIutaia,malepuleatoa,inaia faamaoniaaileneitusilonaluaoPurima.

30UaiaavatufoʻitusiitagataIutaiauma,iitumaloe selauluasefulufituolemalooAsueru,+iupuolefilemu malefaamaoni.

31InaiafaatumauinaneiasooPurimaiolatoutaimi atofaina,epeionapoloaʻiatuaioMoretekaileIutaiama lemasiofooEsetaiāteilatou,maepeionalatoupoloaʻi atuiāilatoulavamaalatoufanau,omeaoleanapogima lalatoualaga

+32UafaamaoniafoʻielepoloaʻigaaEsetaiamataupuo Purima;masatusiailetusi

MATAUPU10

1NatuuinaatufoieletupuoAsueruletaulagailenuu, malugaomotuolesami.

2Aogaluegaumafoʻiolonamalosimalonamalosi,ma letalailesilisilieseoMoretekai,nasiitiaaioiaeletupu, poualēotusiaeailetusiotalainofoaʻigaatupuoMetai maPeresia?

3AuāoMoretekailelutaianaaupitoaneiletupuo Asueru,esilifo‘ioiaisaIutā,nataliafo‘ieleto‘ateleo onauso,olo‘osā‘iliilemanuiaolonanu‘u,matautalaatu ilemanuiaianafānauuma.