Skip to main content

Quechua - The Christian Custom of Giving Alms

Page 1


Limosnaqoymantacristianokunaqcostumbren

Limosna-pacha,mikhuy,utaqqullqiwakcharunakunamanqusqa

Evangeliokuna

Cuidakuychis,amarunakunaqñawpaqenpilimosnaykichistaqonaykichispaq,manachayqamanan hanaqpachapikaqYayaykichispapremiontaqachaskinkichischu.Chayrayku,limosnataqospaykiqa, amayáiskayuyarunakunasinagogakunapi,callekunapipastrompetatatocaychu,chaynapi runakunapahatunchasqakanankupaq.Cheqaqtapuninniykichis:Paykunanpremionkutachaskinku. Limosnataqospaqaamalloq'emakiykiqayachachunpañamakiykiqruwasqanta,limosnayki pakallapikananpaq,pakallapiqhawaqYayaykitaqsut'itapagasunkiMateo6:1-4

HinaqtinmiJesusqanirqan:–HukrunaJerusalenmantaJericollaqtamanuraykamuspasuwakunaq chawpinpiurmaykuspap'achantahorqospak'irirqanku,hinaspanripurqankuskanwañusqatasaqespa, nispa.Hinaqtinmiqonqayllamantahuksacerdotechayñannintauraykamurqan,paytarikuspataqhuk ladotapasarqanSaynallataqmihukLevírunapaschaycheqaspikashaspa,paytaqhawaspahuk ladotapasarqan.Ichaqahuksamaritanorunanpurishaspamaymanchayarqan,paytarikuspataq khuyapayarqan,hinaspank'irikunatawataspaaceitetavinotawanhich'aykurqan,hinaspanuywan patamanchuraspahukposadamanpusaspacuidarqan.Paqaristinripuqtintaq,iskayqolqetahorqospa ejercitomanqoykurqan,hinaspannirqan:–Qhawariy,nispa.Aswantagastasqaykitapas, kutimuspaymikutichipusqayki,nispa¿Qanri,¿mayqentaqkaykinsantinmantasuwakunaq chawpinpiurmaqrunamasinkarqan?HinaqtinmiJesusqanirqan:–Paytakhuyapayaqqa,nispa.Hinan Jesusqapaytanirqan:–Riy,hinaspaqanpaschhaynataruway,nispaLucas10:30-37

Aswanpaskapuqniykichismantalimosnaqoychis.Qankunapaqtaqtukuyimapasch'uyakashan. Lucas11:41

KapuqniykichistavendespalimosnaqoychisManamachuyaqbolsakunata,hanaqpachapimana tukukuqqhapaqkayta,maymanchusmanasuwaasuykunchu,nitaqch'uspipaswaqllichinchu. Maypichusqhapaqkayniykikashanchayqa,chaypinsonqoykipaskanqa.Lucas12:33-34

PedrowanJuanwantaq,Diostamañakunahorapi,isqonkaqhoratatemplomankuskarirqanku. Mamanpawiksanmantapachahukwist'urunatanaparqanku,paytansapap'unchaychuraqkuDios yupaychanawasipunkupi,chaypunkuqasumaqmikarqan,yupaychanawasimanhaykuqkunamanta limosnatamañakunanpaq.PaymiPedrotaJuantawanDiosyupaychanawasimanhaykunankuta

Hechos

rikuspalimosnatamañakurqaHinanPedroqaJuanwankuskapaytaqhawarispanirqan:–Qhawariwaychis,nispa.HinanJesusqapaykunataimatapaschaskiytasuyaspa.HinanPedroqanirqan: –QolqepasqoripasmanankanchuKapuqniykunatanichaqaqoyki:NazaretllaqtayoqJesucristoq sutinpisayarispapuriy,nispaPañamakinmantahap'ispataqhoqarirqan,chayratotaqchakinpas tobillotullunkunapaskallpatahap'irqan.Hinansaltaspasayarispapuririspa,paykunawankuskaDios yupaychanawasimanhaykurqan,purispa,saltaspa,DiostayupaychaspaHechos3:1-8

Achkaiñiqkunamhuksunqullahinaspahukalmallakarqaku.ichaqallapankutaqmihukllachasqa karqankuApostolkunaqaanchaatiywanmiSeñorJesuspakawsarimpusqanmantawillarqanku Nitaqmipisiqkunapaskarqanchu,allpayoqwasiyoqkaqkunapaschaykunatavendeqku,vendesqa kaqkunapachaninnintaapamuspaapostolkunaqchakinmanchuraqkuApostolkunaqnisqanman hinan,“Consueloqchurin”nispasutichasqaJosesqa,Levíruna,Chipresuyumanta,hallp'ayoqkaspa, qolqetaapamuspa,apostolkunaqchakinmanchurarqan.Hechos4:32-37

JopellaqtapinkasharqanTabitasutiyoqdiscipulon,chaywarmiqaDorcassutiyoqmi.Hechos9:36

CesareallaqtapinkasharqanCorneliosutiyoqruna,payqaItaliamantat'aqat'aqamantacenturionmi karqan,Diostayupaychaqruna,llapawasinwankuskaDiostamanchakuq,runakunamanaskha limosnataqoq,DiosmantataqsapakutimañakuqChayp'unchaymantaisqonkaqhoratahinanhuk rikhuriypirikurqan,Diospaangelnintapaymanhaykumushaqta,hinaspanpaytaniran:Cornelio, nispaPaytaqhawarispataqmancharikuspanirqan:Señor,¿imataqri?HinaqtinmiJesusqapayta nirqan:–Diosmantamañakusqaykipas,limosnaqosqaykipas,Diospañawpaqenpiyuyarinapaqmi, nispa.Hechos10:1-4

Corneliotaqnirqan:Tawap'unchayñawpaqtaraqmiayunasharqani.Isqonhorastataqwasiypi mañakurqani,hinanhukrunak'ancharishaqp'achayoqñawpaqeypisayasharqan,hinaspanniwarqan: Cornelio,mañakuyniykiuyarisqa,limosnaykipasDiospañawpaqenpiyuyarisqa,nispaHechos 10:30-31textopi

Tukuyimaymanatanrikuchirqaykichis,chhaynatallank'aspapisikallpakunatayanapanaykichista, SeñorJesusparimasqankunatapasyuyarinaykichispaq,payminirqan:“Chaychaskiymantaqaqoyqa aswansaminchasqan”,nispaHechos20:35

Kaypinkallpachakushani,Diosmanpasrunakunamanpasmanahuchallikuqconcienciayoqkanaypaq Askhawatakunaqhepamanmihamurqanillaqtaymanlimosnakunataapamunaypaq, ofrendakunatawanapamunaypaq.Hechos24:16-17

Suwaqqaamañasuwakuchun,aswanpasllank'achun,makinwanallinkaqkunatallank'ananpaq, necesitakuqmanqonanpaqEfesios4:28

Apocrifanisqa

ÑuqaTobittukuyp'unchawniypipurirqanichiqaqchaninñankunapi,hinallataqaskhalimosnakunata ruwarqaniwawqeykunaman,llaqtaymanpas,paykunanñoqawankuskaNínivellaqtaman hamurqanku,Asiriarunakunaqhallp'anman.Tobit1:3

Ñoqaqatukuyimaymanatanrikuchirqaykichis,chhaynatallank'aspapisikallpakunatayanapanaykichista SeñorJesuspanisqankunatayuyarinanchispaq Aswansaminchasqanqoyqa,chaskiymantaqa Hechos20:35

Enemesarpatiemponpitaqwawqeykunamanaskhalimosnataqorqani,yarqasqakunamanmit'antayta qorqani,p'achaytataqq'alarunakunamanqorqani,llaqtaymantamayqentapaswañusqatarikuspa, otaqNínivellaqtaqperqankunapiwikch'usqatarikuspayqa,p'amparqaninTobit1:16-17

Kapuqniykimantalimosnataqoy;limosnaqoqtiykipas,amañawiykienvidiakuchunchu,amataq mayqenwakchamantapasuyaykitakutirichiychu,manataqmiDiospauyanqakarunchasunkichu Askhakaspaykiqachaymanhinalimosnataqoy,pisillakaspaqaamamanchakuychuchaypisillata qoyta,necesitasqaykip'unchaypiqaallinqhapaqkaytanwaqaychanki.Limosnaqoyqawañuymanta qespichiqmi,manataqmitutayaqmanhamunantasaqenchuAnchaHatunDiospañawpaqenpillapa qoqkunapaqlimosnaqoyqaallinpunin.Tobit4:7-11textopi

T'antaykitayarqasqakunamanqoy,p'achaykimantataqq'alakaqkunamanqoy.Askhakasqaykiman hinataqlimosnaqoy,amataqñawiykienvidiakuchunchulimosnaqoqtiykiqa.Tobit4:16

Mañakuyqaallinmiayunowan,limosnawan,chaninkaywanima.Chaninkaywanpisillaqaaswan allinmimanachaninkaywanaskhamantaqaAswanallinmilimosnaqoyqaqoritahuñunamantaqa, limosnaqoyqawañuymantanqespichin,llapahuchatanch'uyanchanqa.Limosnatachanin ruwaykunataruwaqkunaqakawsaywanmihunt’akanqaku:Tobit12:8-9

ChaymiTobitqaDiostayupaychaytatukururqa.Pusaqchunkawatayoqñataqmikasharqan,pusaq wataqhepamantaqmanañarikuykurqanchuTobit14:1-2

Allintapampaykuway,mamaykitapasñoqawankuska.ichaqaamañaNínivellaqtapi qhepakuychisñachuYuyariy,churiy,imaynatasAmanuywaqAchiacharushap'irqan,imaynatas k'anchaymantatutayaqmanpusarqan,imaynatashukmantapremiarqan:chaywanpasAchiacharus qespichisqakarqan,hukninmiichaqapremiontachaskirqan:tutayaqmanuraykamusqanrayku Manasesmilimosnataqorqan,hinaspanwañuypatoqllanmantaayqekurqan,Amantaqchaytoqllaman urmaykuspawañupurqan.Chhaynaqa,waway,yuyaykuyimatachuslimosnataqon,chaninkaypa qespichisqanmantawanChaykunataniruspanmi,pachakpusaqpusaqchunkapichqayuqwatayuq kachkaspa,puñunanpikaqespiritutasaqirqa.Hinanpaytap'amparqanyupaychasqa.Tobit14:10-11 nisqapi

Yakuqaninarawraqninatawañuchinqa;Limosnataqhuchapampachaytaruwan.Sirac3:30

Mañakuyniykitaruwaspaqaamapisikallpayaychu,amataqlimosnaqoytapasqonqaychu.Sirac7:10

Manaallinpisapakutiocupasqarunamanpas,manalimosnaqoqmanpasmananallinqa hamunmanchu.Sirac12:3

Runaqlimosnaqosqanqapaypaqqaseñalhinan,runaqallinruwasqankunatanñawimanzanahina waqaychanqa,churinkunamanpasususinkunamanpasyuyaymankutirikunqa.Sirac17:22

Waqaychasqawasiykikunapilimosnakunatawisq'ay,hinantukuyñak'ariykunamantaqespichisunki. Sirac29:12

Qorimunakuqqamananchaninpaqchuqhawarisqakanqa,waqlliyqatiqpaschayqoriwanmi hunt'apunqaQuriqaachkarunakunapatuñichisqanmikarqa,chinkachisqankupaschaypimkarqa

Ñoqaqatukuyimaymanatanrikuchirqaykichis,chhaynatallank'aspapisikallpakunatayanapanaykichista SeñorJesuspanisqankunatayuyarinanchispaq Aswansaminchasqanqoyqa,chaskiymantaqa Hechos20:35

Sacrificiohaywaqkunapaqqaurmaymi,llapamanayuyayniyoqrunakunanchaywanhap'isqakanqa Kusisamiyoqmimanaimaqhelliyoqqhapaq,manaqoritamaskhaq.¿Pitaqpayri?Saminchasqan nispanisaqku,llaqtanukhupimusphanaruwaykunataruwasqanrayku¿Pitaqchaywanpruebasqa kaspahunt'asqatarikurqan?chaymantaqahatunchakuchun¿Pitaqhuchallikunman,manataq huchallikunmanchu?ichamanaallintachururarqan,manataqrurarqanchu?Kapuqninkunaqaallin takyasqamkanqa,huñunasqarunakunamlimosnaqusqanmantawillakunqakuSirac31:5-11textopi

Pipasallinrurutakutichiqqaallinhak'utahaywarin.Limosnaqoqtaqmialabakun.Sirac35:2

Wawqe-panaykuna,yanapaypasñak'ariytiempoqcontranpinkashan,limosnaqoymiichaqa iskayninmantaaswanaskhataqespichinqaSirac40:24

Bibliapichinkasqalibrokuna

Saminchasqa,wiñaypaqk’ancharishaqVirgenMaría,Davidpareypaayllunmanta,ayllunmanta paqarimuq,Nazaretllaqtapipaqarirqan,Jerusalénllaqtapitaqyachaqarqan,Wiraqochaqyupaychana wasinpi.TaytanpasutinmikarqaJoachim,mamanpataqAna.TaytanpaayllunqaGalileamanta hinaspaNazaretllaqtamantamkarqaMamanpaayllunqaBelénllaqtamantamkarqaKawsayninkuqa sut’i,chaninmikarqanWiraqochaqñawpaqenpi,Diossonqo,manapantayniyoqrunakunaq ñawpaqenpi.Llapakaqninkunatankinsamant'aqarqanku:HuknintanDiosyupaychanawasiman, yupaychanawasipikamachiqkunamanwant'aqarqankuhuknintataqmanareqsisqarunakunaman, wakcharunakunamanpasrakirqanku;kimsakaqtaqkikinkupaq,kikinayllunkupaqima waqaycharqankuMariaqnacesqanmantaEvangelio1:1-4

Joaquim,amamanchakuychu,amamancharikuychu,rikuwaspaykipas,ñoqaqaSeñorpaangelninmi kani,paypakachamususqaykiman,willanaypaq,mañakuyniykiuyarisqakasqanmanta, limosnaykipasDiospañawpaqenpiwicharisqanmanta.MariaqnacesqanmantaEvangelio2:3

ChayqhepamanmiangelqaesposanAnamanrikhurimurqan:Amamanchakuychu,amataq yuyaykuychischurikusqaykitaespiritukananpaq.ÑoqankaniDiospañawpaqenpi mañakuyniykichista,limosnaykichistapashaywawaqniykichis,kunantaqqankunaman kachamusqaykichis,hukususinacenaykichispaq,paymiMariasutichasqakanqa,llapa warmikunamantapasaswansaminchasqakanqa”,nispaMariaqnacesqanmantaEvangelio3:1-2

Hermas2:1-13michiqpakinsakaqlibron(Similitudes).

1Chakramanpurishaqtiy,olmota,uvassach’ataqhawarispa,rurunkunamantayuyaykushaqtiy,huk angelrikhurimuwaspaniwarqan;¿Imataqchayhinaunaytaqankikiykipiyuyaykunki?

2Hinanpaytanirqani:Wiraqocha,kayuvassach'amantakayolmosach'amantawanmiyuyaykuni, rurunkunasumaqllañakasqanrayku,nispaPaytaqniwarqan;Kayiskaysach'akunaqaDiospa kamachinkunapaqhukrikch'anachiypaqmichurasqakachkan.

3Hinanpaytanirqani:Wiraqocha,yachaytamunanikaysach'akunaqrikch'ayninimayna kashasqanmanta,nispa.Uyariychis,ninmi;kayuvassach'ata,kayolmotapasrikunkichu;Señor, nirqani,paykunatarikuni,

4Kayuvassach’aqa,ninmi,rurun,olmotaqichaqamanaruruqsach’aChaywanpaskayuvassach’a manakayolmowanchurasqakaqtin,chaywantaqsayachisqakaqtinqa,manananchatachururunman karqan;ichaqahallp’apatapisirisqakaspaqa,manaallinrurullatanrurunmankarqan,olmopimana warkusqanrayku;ichaqa,olmopatapisayachisqakaspanmi,kikinpaqpaschaypaqpasrurun.

Ñoqaqatukuyimaymanatanrikuchirqaykichis,chhaynatallank'aspapisikallpakunatayanapanaykichista SeñorJesuspanisqankunatayuyarinanchispaq Aswansaminchasqanqoyqa,chaskiymantaqa Hechos20:35

5Chhaynaqa,qhawariychis,imaynatasolmoqamanapisitachuqon,aswanpasaswanaskha rurukunatanqon,uvassach’amantaqa.¿Imaynataq,wiraqocha,nirqani,uvassach’amantaaswanta rurun?Imaraykuchus,nispasnin,uvassach’aolmopatapisayachisqakasqanqaaskhatanrurun, allintaqmirurunpas;ichaqa,pampapipuñuspaqapisillatanaguantanman,chaypassinchionqoqmi

6Chhaynaqa,kayrikch’anachiyqa,Diospakamachinkunamanmichurasqakashan;hinaspapas qhapaqrunata,wakcharunatawanrepresentanÑoqataqkutichirqani:Wiraqocha,kaytasut'inchaway, nispa.Uyariychik,nispasnin;qhapaqrunaqaqhapaqmi;ichaqaWiraqochamanmiwakcha;Qhapaq kayninmantanhoqarisqakashan,pisillatanWiraqochamantamañakun;mañakusqankunapasqella, manakallpayoqmi

7Chhaynaqa,qhapaqrunawakchakunamanmunasqanmanaypaqtin,wakcharunaqaqhapaq runakunaraykuWiraqochamantamañakun;Diostaqqhapaqrunamantukuyallinkaqkunataqon, wakcharunamañakuypiqhapaqkasqanrayku;MañakuyninkunataqWiraqochawananchaatiyniyoq.

8Qhapaqrunaqawakchakunamanmitukuyimataservin,Señorpauyarisqantamusyakusqanrayku, aswanmunasqanmanhinamanaiskayrayaspaimamunasqantaqon,manaimapaspisinanpaqpas

9WakcharunaqaqhapaqrunakunamantanWiraqochamangraciastaqon;Wiraqochamantaiskaynin llank'ayninkutaruwasqankurayku

10Runakunawanqamananyuyakunchuolmoqaimarurutapasqonanpaq;manataqmiyachankuchu nitaqentiendenkuchuuvassach’amancompañianyapakusqanmanta,uvassach’aqaiskaykutita yapakusqanmanta,paykikinpaqpasolmopaqpas

11ChhaynallataqmiwakchakunapasqhapaqrunakunaraykuWiraqochamantamañakusqankuta, paypauyarisqankanku;qhapaqkayninkutaqmiyapakun,qhapaqkayninkupiwakchakunata servisqankurayku.Chaymiiskayninkuallinruwayninkupiyanapanakunku.

12Chhaynaqa,pipaskaykunataruwaqqamananWiraqochansaqerparisqanchukanqa,aswanpas kawsayqelqapinqelqasqakanqa

13Kusisamiyoqmiqhapaqrunakuna,mirachisqakasqankutaqhawariqkunaqa,pipaskayyuyayniyoq runaqahukkunatanyanapaytaatinqa

Edénllaqtapiqonqasqalibrokuna

ZabulonpaTestamenton2:1-21

1Kunantaqwarmakuna,niykichisWiraqochaqkamachikuyninkunatahunt’anaykichispaq, runamasiykichiskunatapaskhuyapayakunaykichispaq,llaparunakunatakhuyapayakunaykichispaq, mananrunakunallatachu,aswanpasuywakunatapas

2TukuychaykunaraykunWiraqochasaminchawarqan,llapawawqeykunaonqoqtinkunmana onqosqallaayqerqani,sapankankuqyuyaykusqantaWiraqochayachasqanrayku.

3Chhaynaqa,wawaykuna,sonqoykichispikhuyapayaychis,imaynanrunarunamasintaruwan,chay hinallataqmiWiraqochapaspaytaruwanqa.

4Wawqeypachurinkunaqa,sonqonkupimanakhuyapayasqankuraykun,Josemantaonqosharqanku, wañusharqankutaqChuriykunanichaqamanaonqosqallawaqaychasqakarqanku, yachasqaykichikmanhina.

5Canaánhallp'api,lamar-qochapatapikashaqtiymi,taytayJacobpaqchallwatahap'irqanilamarqochapiaskharunakunach’unqasqakaqtinkutaq,manaimak’irisqallapunikasharqani.

6Ñoqanñawpaqtaqalamar-qochapatapibotetaruwarqani,chaypiqaSeñormientiendeyta yachaytapasqowarqan

7Qhepanmanmihuktimontauraykachirqani,chawpinpihuksayaqk’aspimanvelatapas haywarirqani

Ñoqaqatukuyimaymanatanrikuchirqaykichis,chhaynatallank'aspapisikallpakunatayanapanaykichista SeñorJesuspanisqankunatayuyarinanchispaq Aswansaminchasqanqoyqa,chaskiymantaqa Hechos20:35

8Chaymanmibarcopirirqaniqochapatakunata,taytaypawasinpaqchallwatahap’ispaEgipto llaqtamanchayanaykukama.

9Khuyapayakuywanmihap’isqaytasapamanareqsisqarunakunamanwillarqani

10Pipaswakllaqtayoq,onqosqa,yuyaqñakaqtinqa,challwakunatatimpuchispaallintap’achachiq kani,hinaspanllaparunakunamanhaywariqkani,sapankankunecesitasqankumanhina,paykunawan llakikuspa,khuyapayakuspaima

11ChayraykunWiraqochaqachallwahap'ispayaskhachallwawansaksachiwarqan.Runamasinwan kuskakaqqa,aswanaskhatanSeñormantachaskikun.

12Pisqawatañanchallwatahap'irqani,saparikusqaymanpasqoqkani,taytaypalliwwasinmanpas hunt'aykurqanin.

13Intiraymikillapitaqchallwatahap'iqkani,chiritiempopitaqwawqeykunawanovejakunatauywaq kani.

14Kunanmiwillasqaykichikimaruwasqayta.

15Inviernopiq'alakashaqtahukrunatarikurqani,paytakhuyapayakuspaymitaytaypawasinmanta pakallapihukp'achatasuwaspallakisqarunamanqorqani.

16Chhaynaqa,wawaykuna,Diospaqosusqaykichismanta,manaiskayrayaspallaparunakunaman khuyapayakuychis,khuyapayakuychischu,sapankarunamanpasallinsonqoyoqqoychis.

17Sichusmanaqolqeykipaskanchunecesitakuqmanqonaykichispaqchayqa,khuyapayakuychis.

18Yachaninmakiyqamanaimatapastarisqaytanecesitakuqmanqonaypaq,chaymiqanchiskilota waqaspapaywanpurirqani,sonqoypaskhuyapayakuspapaytamunapayarqan.

19Chhaynaqa,wawaykuna,sapankarunatakhuyapayaychis,SeñorDiospaskhuyapayasunkichis, khuyapayasunkichistaq.

20Qhepap'unchawkunapipas,Diosqakhuyapayakuynintankaypachamankachamunqa,maymanpas khuyapayakuqsonqontatariqtintaqpaypitiyan

21RunarunamasinkunatakhuyapayasqanmanhinanSeñorpaspaytakhuyapayashan.

Ñoqaqatukuyimaymanatanrikuchirqaykichis,chhaynatallank'aspapisikallpakunatayanapanaykichista SeñorJesuspanisqankunatayuyarinanchispaq Aswansaminchasqanqoyqa,chaskiymantaqa Hechos20:35

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook