Hinaspan vinota ukyaspa machasqa kasharqan. Karpan ukhupitaq mana qatasqa kasharqan. Noeqa vinomanta rikch'arispanmi, sullk'a churinpa ruwasqanta yacharurqa. Génesis 9:21,24 Lottaq Zoar llaqtamanta lloqsispa, iskay ususinkunawan kuska orqopi tiyaran. Zoar llaqtapi tiyayta manchakuspanmi iskaynin ususinkunapiwan huk machaypi yacharqa. Piwi churitaq sullk'ata nirqan: Taytaykuqa machuñan, manan kay pachapiqa kanchu pipas kay pachapi llapa runakunaman hina haykumuwananchispaq payta, taytanchikpa miraynin waqaychananchikpaq. Chay tutan taytankuta vinota ukyachirqanku, phiwi churitaq yaykuspa taytanwan puñuykurqan. Manataqmi payqa musyakurqanchu warmi puñushaqtin, nitaq hatariqtinpas. Paqaristinmi phiwi churi sullk'ata nirqan: –Qhawariy, qayna tutan taytaywan puñushani, kunan tutapas vinota ukyachisun, nispa. Yaykuy, hinaspa paywan puñuy, taytaykupa miraynin waqaychanaykupaq, nispa. Chay tutataq taytankuta vinota ukyachirqanku, sullk'ataq sayarispa paywan puñuykurqan. Manataqmi payqa musyakurqanchu warmi puñushaqtin, nitaq hatariqtinpas. Génesis 19:30-35 textopi Señor Diostaq Aaronta nirqan: –Ama vinotapas, machasqa ukyanatapas ukyaychu, nitaq churiykikunapas huñunakuy karpaman haykuspaykiqa ama wañunkichischu. Ch'uyamanta mana ch'uyamanta, qhellimanta ch'uyamantawan t'aqanaykichispaq. Chaynapim Israelpa mirayninkuna Moisespa tukuy kamachikuyninkunata yachachinaykichispaq. Levítico 10:8-11 textopi Hinan Señor Diosqa Moisesta nirqan: –Israel runakunata niy: Qharipas warmipas nazareo runaq prometekusqanta t'aqakuqtinku, Señor Diosman t'aqakunqaku, nispa machasqa ukyanatapas, manataqmi vino vinagretapas nitaq vinagretapas tomanqachu, nitaq uvasmanta uvastapas tomanqachu, nitaq chiri uvastapas mikunqachu nitaq ch'akisqa uvastapas. Tukuy t'aqanakusqan p'unchaykunapiqa manan uvas sach'amanta ruwasqatapas mikhunqachu. Números 6:1-4 Paymi ichaqa niwarqan: –Qhawariy, wiksallikuspa qhari wawata wachakunki. Kunantaq ama vinotapas, machasqa ukyanatapas upyaychischu, amataq qhelli kaqtapas mikhuychischu, wawaqa wiksanmantapacha wañunankama Diospaq Nazareo runan kanqa. Jueces 13:7 Señor Diosmanta mañakushaspataq Eliqa siminta señalarqan. Kunantaq Ana, sunqunpi rimarirqa. Siminkunallan kuyurirqan, kunkanmi ichaqa mana uyarikurqanchu, chayraykun Eliqa machasqa kashasqanmanta yuyaykurqan. Hinan Eliqa payta nirqan: –¿Hayk'aqkamataq machasqa kanki? vinoykita qechuy, nispa. Anataq kutichispa nirqan: –Manan, wiraqochay, llakisqa warmin kani, manan vinotapas machaytapas ukyarqanichu, aswanpas almaytan Señor Diosman hich'aykurqani, nispa. 1 Samuel 1:12-15 Abigailtaq Nabalman rirqan. reypa fiestan hinataq wasinpi fiestata ruwasharqan. Nabalpa sonqonpas kusikurqanmi, sinchi machasqa kasqanrayku, chaymi mana imatapas willarqanchu, pisillatapas, aswan askhatapas, tutamanta k'anchaykama. Ichaqa tutamantanmi Nabalpa vino tukukuptin, warmin kaykunata willaptin, sunqun wañuruspan rumi hina rikurirurqa. Chunka p'unchay hinañataq Señor Diosqa Nabalta wañuchirqan, hinan wañupurqan. 1 Samuel 25:36-38
Absalontaq kamachinkunata kamachirqan: –Amnonpa sonqon vinowan kusikuqtin, Amnonta maqaychis, nispa niqtiy, marcaychis, nispa. wañuchiy, ama manchakuychu, ¿manachu kamachirqayki? mana manchakuq kay, mana manchakuq kay. 2 Samuel 13:28 Qanmi sonqoyman kusikuyta churarqanki, trigonkupas vinonkupas yapakusqan tiempomantapas. Ñoqaqa thak-kaypi puñuykusaq, puñuykusaq, Señor Diosní, qanllan mana imamanta manchakuspa tiyachiwanki, nispa. Salmo 4:7-8 Ama millay runakunaq ñannintaqa haykuychischu, amataq millay runakunaq ñannintaqa riychischu. Karunchakuy, ama pasaychu, chaymanta kutirispa pasay. Manan puñunkuchu, mana allinkunata ruwaqtinkuqa. Puñuyninkupas qechusqañam, wakinta mana urmachiptinkuqa. Paykunaqa millay t'antatan mikhunku, millay vinotapas ukyanku. Proverbios 4:14-17 Vinoqa burlakuqmi, machasqa ukyanataqmi phiñakun, pipas chaywan engañasqa kaqqa manan yachayniyoqchu. Proverbios 20:1 Kusikuy munaqqa wakcha runan kanqa, vinotapas aceitetapas munakuqqa manan qhapaqchu kanqa. Proverbios 21:17 ¿Pitaq ay? ¿Pitaq llakikuyniyuq? ¿Pitaq ch'aqwayniyoq? ¿pitaq rimayniyuq? ¿Pitaq mana imarayku k'irisqa? ¿Pitaq ñawin pukayasqa? Vinota ukyaspa unayta qhepakuqkunaqa; chaqrusqa vinota maskaq riqkuna. Ama vinota qhawaychu puka kashaqtin, vasopi llimp’inta qoqtin, allinta kuyushaqtinpas. Qhepamanmi mach'aqway hina kanikun, mach'aqway hinataq k'irikun. Ñawiykikunan rikunqa mana reqsisqa warmikunata, sonqoykitaq qhelli simikunata rimanqa. Ari, lamar-qocha chawpipi puñuq runa hinan kanki, mast'a patapi puñuq hinapas. Maqawarqanku, ninki, manataq onqorqanichu; maqawarqanku, manataq sienterqanichu: hayk'aq rikch'arisaq? Hukmantaraqmi maskasaq. Proverbios 23:29-35 Mana reykunapaqchu, Lemuel, manan reykunapaqchu vinota ukyayqa. nitaq kamachikuqkuna machachikunankupaqpas, ama ukyaspanku, kamachikuy simita qonqaspa, ñak'ariq runaq juzgasqanta q'ewichinankupaq, nispa. Wañuy munaqman allin ukyanata qoy, llasa sonqoyoq runakunamantaq vinota qoy. Tomachun, wakcha kayninta qonqachun, amaña yuyarichun llakikuyninta. Proverbios 31:4-7 Ay, tutamanta hatariqkuna, machasqa machayta qatikunankupaq. chaykunan tutakama hinalla kanku, vino rawrachinankama! Fiestankupiqa arpa, viol, tabreta, pipa, vino ima, manataqmi Tayta Diospa ruwasqantachu qhawarinku, manataqmi ima ruwasqantapas qhawarinkuchu. Isaias 5:11-12 Ay, mana allinta allin nispa sutichaqkuna, allin kaqtaq millay nispa sutichaqkuna. tutayaqtan k'anchayman churanku, k'anchaytataq tutayaqman churanku; chaymi misk’iman k’arakta churan, k’araktataq misk’ita churan! ¡Ay, kikinkumanta yachayniyoq runakunamanta, allin yuyayniyoq runakunamanta! ¡Ay, vinota ukyay atiyniyoq runakuna, machasqa ukyanata chaqrunankupaq kallpasapa runakuna, millay runata chaninpaq qhawariq runakuna, chanin runaq chanin kayninta qechuqkunapas! Isaias 5:20-23 ¡Ay hatunchakuypaq coronamanta, Efraín llaqtapi machasqakunamanta, sumaq k'anchayninkuqa chinkaq t'ika hina, vinowan atipachikuq wira wayq'onkunaq umanpi!
Ichaqa vinowanmi pantarunku, machasqa machaywanñataqmi ñanmanta karunchakurqaku. sacerdotewan profetawanqa machasqa machaywanmi pantarunku, vinowan millp'usqa kaspanku, machasqa machaywanmi ñanmanta karunchakunku; rikuypi pantanku, taripaypitaq urmapunku. Isaias 28:1,7 Recabpa churin Jonadabpa, churinkunata vinota ama tomanankupaq kamachisqanqa hunt'akunmi. Kunankamapas manan pitapas ukyankuchu, aswanpas taytankuq kamachikuynintan kasukushanku. Qankunan ichaqa mana kasuwarqankichischu. Jeremías 35:14 Manataqmi mayqen sacerdotepas vinota ukyanqachu, ukhu patioman haykuspankuqa. Ezequiel 44:21 Danielmi ichaqa sonqonpi yuyaykurqan reypa mikhunanwan, ukyasqan vinowanpas ama qhellichakunanpaq. Daniel 1:8 Mikhunqaku, manataq mikhunqakuchu, qhelli huchapi purinqaku, manataqmi miranqakuchu, Señor Diosta cuidayta saqesqankurayku. Rabona kaypas, vinopas, mosoq vinopas sonqotan qechupun. Oseas 4:10-11 Chaymi angelqa payta nirqan: –Ama manchakuychu, Zacarias, mañakusqaykiqa uyarisqañan kashan. Warmiyki Elisabettaq qari wawata wachasunki, paytataq sutichanki Juan nispa. Hinaptinmi kusikuywan kusikuywan kanki; Askha runakunan nacesqanmanta kusikunqaku. Señor Diospa ñawpaqenpi hatunmi kanqa, manataqmi vinotapas machasqa ukyanatapas tomanqachu. Mamanpa wiksanmantapacham Santo Espirituwan huntasqa kanqa. Askha Israel runakunatan Diosninkuman kutipunqa. Lucas 1:13-16 Chay hinaqa, ama sonso runakuna hinachu, aswanpas yachayniyoq hina, tiempota kacharichispa, p'unchaykuna millay kasqanrayku. Chayrayku, ama mana yuyayniyoq kaychischu, aswanpas yachaychis imachus Señorpa munaynin kasqanta. Amataq vinowan machaychu, chay vinoqa nishutapunin. Aswanpas Espirituwan hunt'asqa kaychis; Salmokunapi, takikunapi, espiritual takikunapipas rimapayaychis, Señor Diosman sonqoykichispi takiychis, takiychistaq. Tukuy imamantapas Señorninchis Jesucristoq sutinpi Dios Yayaman graciasta qoychis. Diosta manchakuspa hukkuna hukkunawan kasukuychis. Efesios 5:15-21 Kay rimayqa cheqaqmi: Pipas obispo kayta munan chayqa, allin llank'aytan munan, nispa. Hinaptinqa obispoqa mana huchayoqmi kanan, huk warmiq qosan, makilla, allin yuyayniyoq, allin comportamientoyoq, samaykachikuq, yachachinanpaq hina; Mana vinoman qosqa, mana maqakuq, mana qhelli qolqeta munapayakuq. ichaqa pacienciayoq, mana maqanakuq, mana munapayakuq; Wasinta allinta kamachikuq, wawankunata tukuy kallpawan kasukuq. . Hinaspapas payqa allintan willanan hawapi kaqkunamanta; Manataqmi saqrapa toqllanmanpas urmaykunqachu, nispa. Chay hinallataqmi diáconokunapas aya p'ampanayoq kananku, manan iskay simiyoqchu kananku, manataqmi askha vinota ukyaqchu, manataqmi qhelli qolqeta munapayankuchu. Iñiypa pakasqa yachayninta ch’uya concienciapi hap’ispa. Ñawpaqtaqa kaykunapas pruebasqa kachun. chaymantataq diácono oficinapi llank’achunku, mana huchayoq tarikuspanku. Chaynallataqmi warminkupas mana llumpayta rimaq, allin yuyayniyuq, tukuy imapi hunt'aq kananku. Diáconokuna huk warmiq qosan kachun, wawankuta, wasinkutapas allinta kamachispa. Diácono llank'aypi llank'aqkunaqa allintan
rantinku, Cristo Jesuspi iñiyninkupitaq mana manchakuspa. 1 Timoteo 3:1-13 Obispoqa mana huchayoqmi kanan, Diospa mayordomon hina. mana kikillanpaq munaq, mana usqhaylla phiñakuq, mana vinoman qokuq, mana golpeaq, mana qhelli gananciaman qokuq; Ichaqa samaykachikuq, allin runakunata munakuq, allin yuyayniyoq, chanin, ch'uya, llamp'u sonqo. Yachachisqan hina hunt'aq simita hap'ispa, allin yachachikuywan mana allin ruwaqkunata kallpachananpaq, convencechinanpaqpas. Tito 1:7-9 textopi Aswanpas allin yachachikuyman tukuq kaqkunata rimay: Yuyaq runakunaqa allin yuyayniyoq, mana manchakuq, mana allin yuyayniyoq, iñiyninkupi, munakuyninkupi, pacienciakuq kanankupaq. Yuyaq warmikunapas ch'uya kayman hina kawsanankupaq, ama llulla tumpaq, mana askha vinota ukyaq, allin kaqkunata yachachiq. Chay hinapin sipaskunata yachachinqaku allin yuyayniyoq kanankupaq, qosankuta munakunankupaq, wawankuta munakunankupaq, allin yuyayniyoq kanankupaq, ch’uya kanankupaq, wasinkuta waqaychanankupaq, allin kanankupaq, qosankuta kasukunankupaq, Diospa siminta ama k’aminankupaq. Waynakunatapas kallpachanku allin yuyayniyoq kanankupaq. Tito 2:1-6 Hinan Jesusqa paykunata nirqan: –Willaykuwaychis chay qelqakunamanta yuyaykusqaykichista, nispa. Hinan qallarirqan ñawpaq kaq, vinoq kallpanmanta rimaq. Hinan Jesusqa khaynata nirqan: –Qankuna, may sinchi kallpayoqmi vinoqa! chaymi llapa runakunata pantachin, chayta ukyaq: Reypa, mana tayta-mamayoq wawaq yuyaynintapas hukllamanmi tukuchin; esclavomanta, libre runamanta, wakchamanta, qhapaqmantawan: Tukuy yuyaykunatan kusikuyman, kusikuymanpas tukuchin, chhaynapin runaqa mana yuyarinchu llakikuytapas nitaq manutapas reypas nitaq gobernadorpas; tukuy imatapas talentowan rimananpaqmi yanapan: Copankupi kashaspankupas, amigonkunaman, wawqenkunamanpas munakuyninkuta qonqapunku, pisi tiempollamantataq espadakunata horqonku ñam. Qankuna, ¿manachu vino aswan kallpayoq, chhaynata ruwanaykipaq kallpachaq? Chayta rimaspataq ch'inlla kapurqan. 1 Esdras 3:17-24 Vinoqa millay, reyqa millay, warmikuna millay, llapa runaq wawankuna millay, chhaynataqmi llapan millay ruwayninkupas; manataqmi paykunapi cheqaq-kayqa kanchu; Mana chanin kasqankupitaqmi chinkanqaku. 1 Esdras 4:37 Ama pimanpas cheqnikusqaykitaqa ruwaychu, ama vinota ukyaychu machachisunaykipaq, amataq machaypas purisqaykipi riychu. Tobit 4:15 Ama huk qhariq warminwanqa tiyaychu, amataq paywan kuska tiyaychu, amataq qolqeykitapas vinopi gastakuychu. paqtan sonqoyki payman k’umuykusunkiman, chhaynataq munasqaykirayku ch’usaqman urmaykunki. Eclesiastico 9:9 textopi Vinopas warmikunapas allin yuyayniyoq runakunatan urmachinqaku, rabona warmikunaman k'askakuqtaq mana allin yuyayniyoqman tukupunqa. Eclesiastico 19:2 textopi Ama vinopi kallpaykita rikuchiychu; Vinoqa askha runakunatan ch'usaqyachirqan. Hornoqa challpuywanmi kantuta prueban, chay hinallataqmi vinopas machaywan
hatunchakuq runakunaq sonqonta. Vinoqa kawsay hina allinmi runapaqqa, pisillata ukyaqtinqa: ¿ima kawsaytaq mana vinoyoq runapaqqa? Runakunata kusichinapaqmi ruwasqa karqan. Tupunapaq hina machasqa, tiemponpi vinoqa sonqotan kusichiwanchis, yuyayninchistapas kusikuytan apamun. Machayqa mana yuyayniyoqpa phiñakuynintan yapan huchallikunankama. Ama runamasiykita k'amiychu vinota tomaspa, amataq pisichankichu kusikuywanqa, ama qhelli simikunata rimaychu, amataq ñit'iychu ukyananpaq kallpachaspa. Eclesiastico 31:25-31 textopi Vinopas takipas sonqotan kusichin, yachay munakuymi ichaqa iskayninmanta aswan hatun. Eclesiastico 40:20 textopi Lot iskay ususinkunapiwantaq machaypi qhepakurqanku, taytankutaq vinota ukyachirqanku, paywantaq puñurqanku, kay pachapiqa manan pipas paykunamanta muhuta wiñachiyta atiqchu, llapan hallp'a ch'usaqyachisqa kananpaq yuyaykusqankurayku. Jaser 19:57 Hinaspan vinota qorqanku hinaspan ukyaspa machasqa kapurqan, hinaspan ñawpaqenman churarqanku huk sumaq sipasta, paywantaq munasqanman hina ruwarqan, manan yacharqanchu ima ruwasqanta, imaynan askha vinota ukyarqan hinata. Chaynatam Moabpa mirayninkuna Israelman chayarurqaku, Sitim pampapi, chaymi Tayta Diosqa Israelpa contranpi piñakururqa, chaymi paykunaman unquyta kachamurqa, chaypim israelitakuna iskay chunka (2000) wañururqaku. tawa waranqa runa. Jaser 85:60-61 Chhaynaqa, runaq mañakuynin llakikuywan kuska kaqtinqa, manan saqenqachu Diospa altarninman ch'uyalla wicharinanpaq mañakusqanta. Imaynan vinoqa vinagrewan chaqrusqa kaqtinpas, manan ñawpaq misk'iyoqchu. chaymi llakikuyqa Santo Espirituwan chaqrusqa kaspan, mana huk runaq mañakuynintaqa ñak’arinchu, imaynan mana chayqa kanman hinata. Hermaspa Iskay kaq Qelqan 10:22 Vinotapas machasqa ukyanatapas manan ukyarqanichu, aychapas manan simiyman haykurqanchu, manataqmi sumaq mikhunata mikhurqanichu. Ichaqa waqarqanin huchaymanta, Israelpi mana hayk'aq huchallikusqan hatun kasqanrayku. Rubenpa testamenton 1:10 Vinota hich'aykushaqta rikuspaymi, vinota machaspa q'otuwarqan, taytay mana yuyaychawashaqtinpas hap'irqani. Chayraykun vinowan machasqa kashaspay mana reqsirqanichu. Sumaq kayninmi q'otuchiwarqan, sumaqchakuyninwan. Judá Diospa testamenton 2:18,24 Hinaspan qoriwan, perlakunawanpas sumaqcharqan, hinaspan fiestapi vinota hich'aykuwarqanku warmikunaq sumaq rikch'ayninman hina. Vinotaq ñawiyta t'ikrarqan, kusikuytaq sonqoyta ñawsayachirqan. Judá Diospa testamenton 3:6-7 Kunantaq, wawaykuna, niykichis, ama vinowan machasqa kaychischu; vinoqa, cheqaq kaqmanta yuyayta t’ikrachin, munapayay munakuytapas kallpachan, ñawikunatataq pantayman pusan. Qhelli huchapi puriq espirituqa vinotan yanapan, yuyayninchista kusichinanpaq. Kay iskayninkutaqmi runapa yuyaynintapas qechurunku. Pipas machayman vinota ukyan chayqa, qhelli hucha yuyaykunawanmi yuyayninta ch'aqwachin, cuerpontataq ruphachin aychapi hukllachakuyman. munapayaynin kaqtintaq, huchata ruwan, manataqmi p'enqakunchu. Chaynam machasqa runaqa, wawaykuna; Machasqa runaqa manan pitapas respetanchu.
Ñoqapas pantachiwarqanmi, chaymi llaqtapi askha runakunamanta mana p'enqakurqanichu, llapan runakunaq ñawpaqenpi Tamarman kutirispa hatun huchata ruwarqani, qataytataq kicharirqani churiykuna p'enqay. Vinota ukyaruspaymi Diospa kamachikuyninta mana respetarqanichu, Canaán llaqtamanta warmitapas casarakurqani. Wawaykuna, vino ukyaq runaqa ancha allin yuyaywanmi necesitan. kaypitaqmi vinota ukyaypi allin yuyayniyoq kay, runaqa tomayta atinmanmi huch’uyyaykukuyta waqaychankama. Ichaqa sichus kay pataman ripun chayqa, q'otukuq espiritun yuyayninta hap'in, chaymi machasqa runataqa qhelli rimayta ruwan, huchallikuspataq mana p'enqakunchu, aswanpas p'enqayninmanta hatunchakunanpaq, hatunchasqa kananpaqwan. Qhelli huchapi puriqqa manan musyakunchu chinkasqa kashaspa, manataqmi p'enqakunchu p'enqaypi tarikuspaqa. Pipas rey kaspa qhelli huchapi purispapas, qhelli huchapa kamachin kaspanmi rey kayninta qechupun, imaynan ñoqapas ñak'arirqani hinata. Ñoqaqa k'aspiyta qorqani, chaymi aylluypa qepanta. chumpiytapas, chaymi atiyniypas; diademaypas, qhapaq suyuypa k'anchariyninmi. Cheqaqtapunitaq kay imaymanakunamanta wanakurqani; vinotapas aychatapas manan machuyaykama mikhurqanichu, manataqmi ima kusikuytapas rikurqanichu. Diospa angelninmi rikuchiwarqan warmikuna wiñaypaq kamachikusqankuta, mañakuqtapas. Reymantataqmi qechunku hatunchakuyninta, kallpasapa runamantapas atiyninta, mañakuqmantapas wakcha kayninpa qechuqnin pisillatapas. Chhaynaqa, wawaykuna, vinopi allin limite nisqatan qhawariychis; Chaypin tawa millay espiritukuna kashan--munapayaq, q'oñi munapayay, qhelli ruway, qhelli qolqe. Kusikuspa vinota ukyankichis chayqa, huch'uyyaykukuspa Diosta manchakuychis. Sichus kusikuyniykichispi Diosta manchakuy chinkapun chayqa, machayqa hatarinmi, mana p'enqakuq kaypas suwakunmi, ichaqa allin yuyaywan kawsayta munaspaqa ama vinota llamiychischu, ama huchallikunkichischu phiñakuy simikunapi, maqanakuykunapi, k'amiykunapi, huchallikuykunapiwan Diospa kamachikuyninkunata, manaraq tiempoykichispi chinkapunkichis. Vinoqa Diospa, runakunaq pakasqa yachayninkunatan sut'inchan, imaynan ñoqapas Diospa kamachikuyninkunata, taytay Jacobpa pakasqa yachayninkunatawan Canaán warmi Batsuaman willarqani, chaykunatan Dios kamachiwarqan ama willanaypaq. Hinaspapas vinoqa guerrata, ch’aqwaytapas apamun. Judá Diospa testamenton 3:10-29 Manam vinota tomarqanichu Isacarpa testamenton 2:7
chaywan
pantachinaypaq.