1 KAQ RAKI 1 Profeta Esdraspa iskay kaq libron, Saraiaspa churin, Azariaspa churin, Helquiaspa churin, Sadamiaspa churin, Sadocpa churin, Aquitobpa churin. 2 Aquiaspa churin, Fineespa churin, Helipa churin, Amariaspa churin, Azieipa churin, Marimotpa churin, Arnapa churin, Oziaspa churin, Boritpa churin, Abiseipa churin , Eleazarpa churin Fineespa churin. 3 Aaronpa churin, Leví ayllumanta. Persia nacionpa reynin Artejerjespa kamachikusqan tiempopin Media runakunaq presochasqa kasharqan. 4 Hinan Señor Diospa siminta hamuwarqan: 5 Rispa, llaqtayman willamuy huchallikusqankuta, wawankunamanpas noqa contra millay ruwasqankuta. Wawankuq wawankunaman willanankupaq. 6 Ñawpa taytankuq huchankuna astawan yapakusqanrayku, qonqapuwaspanku wak dioskunaman sacrificiota haywarqanku. 7 ¿Manachu ñoqapas Egipto suyumanta, kamachi kasqanku wasimanta paykunata horqomuq? paykunan ichaqa phiñachiwarqanku, yuyaykusqaytapas pisichawarqankun. 8 Chhaynaqa, umaykiq chukchanta horqoy, hinaspa paykunaman tukuy mana allinkunata wikch’uy, kamachikuyniyta mana kasukusqankurayku, ichaqa hatariq runakunan kanku. 9 ¿Hayk'aqkamataq paykunata saqesaq? 10 Askha reykunatan paykunarayku ch'usaqyachirqani; Faraontaqa kamachinkunawan tukuy atiynintawanmi wañuchirqani. 11 Llapan nacionkunatan paykunaq ñawpaqenpi ch’usaqyachirqani, inti lloqsimuy ladopin ch’eqechirqani iskay provinciapi tiyaq runakunata, Tiropi, Sidón provinciapi, llapa awqankunatapas wañuchirqani. 12 Chaymi paykunata niy: “Señor Diosmi nin. 13 Ñoqan lamar-qochata pusarqayki, qallariypitaq hatun, mana imamanta manchakuspa purina ñanta qorqayki. Ñoqan Moisesta qorqayki umalliq kananpaq, Aarontataq sacerdote kananpaq. 14 Nina k'anchaypin k'ancharichirqaykichis, hatun milagrokunatan qankuna ukhupi ruwarqani. chaywanpas qonqawarqankichismi, nispas nin Wiraqocha. 15 Tukuy-atiyniyoq Señormi nin: Codornizkunaqa señal hinan karan. Waqaychanaykichispaqmi karpakunata qorqaykichis, chaywanpas chaypi rimapayarqankichis. 16 Manataqmi sutiypi atiparqankichischu awqaykichiskuna chinkachisqa kanankupaq, ichaqa wiñaypaqmi kunankama rimapayashankichis. 17 ¿Mayqen allinkunataq qankunapaq yanapawarqanki? Ch'inneqpi yarqasqa ch'akisqa kashaqtiykichis, ¿manachu waqyamuwarqankichis. 18 Nirqanku: –¿Imanaqtintaq kay ch'inneqman pusamuwarqanku wañuchiwanaykupaq? aswan allinmi kanman karqan Egipto runakunata serviyniyku, kay ch'inneqpi wañunaykumantaqa. 19 Llakikuyniykichista khuyapayarqani, maná nisqa mikhunaykichista mikhunaykichispaq. chhaynapin angelkunaq t'antanta mikhurqankichis. 20 Ch'akisqa kashaqtiykichis, ¿manachu qaqata p'akirqani, unupas saksachimushaqtiykichis? Ruphayraykum sachakunapa raphinkunawan taparqayki. 21 Qankunamanmi askha hallp'ata rakirqani, Canaán runakunata, Feresi runakunata, Filistea runakunatawan ñawpaqeykichisman qarqorqani. nin Wiraqocha.
22 Tukuy-atiyniyoq Señormi nin: Ch'inneqpi, Amor runakunaq mayunpi, ch'akisqa kashaspaykichis, sutiyta k'amispaykichis. 23 Ñoqaqa manan ninatachu qorqayki Diosta k’amisqaykirayku, aswanpas unumanmi sach’ata wikch’uykuspa mayuta misk’iman tukuchirqani. 24 ¿Imatataq ruwasqayki Jacob? Qan Judá, manan kasuwankimanchu, huk suyukunamanmi kutichisaq, paykunamanmi sutiyta churasaq, kamachikuyniykunata hunt'anankupaq. 25 Qankuna saqerpariwaqtiykichismi, ñoqapas saqerparisqaykichis. qankunawan khuyapayakunayta munaspaykichisqa, manan khuyapayasaqchu, nispa. 26 Maypachachus waqyamuwawaqchis chayqa, manan uyarisaqchu, makiykichistan yawarwan qhellicharqankichis, chakiykichispas usqhayllan runa wañuchiyman tukupunkichis. 27 Manan ñoqata hinachu saqerparirqankichis, aswanpas qankuna kikiykichistan, ninmi Wiraqocha. 28 Tukuy-atiyniyoq Señormi nin: “Manachu mañapurqayki churinkunata tayta hina, ususinkunata mama hina, wawachankunata ñuñuq hina? 29 Qankuna llaqtay kanaykichispaq, ñoqataq Diosniykichis kanaypaq; ¿Qankuna wawaykuna kanaykichispaq, ñoqataq taytaykichis kanaypaq? 30 Ñoqan huñurqaykichis, imaynan wallpa raphranpa uranpi wallpakunata huñun hinata, kunanmi ichaqa, ¿imatataq ruwasaq? Uyaymanta qarqosqayki. 31 Sacrificiota haywawaqtiykichismi uyayta t'ikrakusaq, fiestaykichista, mosoq killaykichista, señalakuyniykichistapas saqepurqanin. 32 Qankunamanmi kachamurqani serviqniy profetakunata, paykunatan hap’ispa wañuchirqankichis, cuerponkutapas llik’irqorqankichis, paykunaq yawarnintan makiykichismanta mañakusaq, nispas nin Wiraqocha. 33 Tukuy-atiyniyoq Señormi nin: Wasiykichisqa ch'usaqmi, wayrapas ch'usaqyachiq hinan wikch'usqaykichis, nispa. 34 Wawaykichistaq mana wawayoqchu kanqa. Kamachikuyniyta pisichaspanku, ñawpaqeypi mana allin kaqta ruwaruspanku. 35 Wasiykichista qosaq hamuq llaqtaman. Chaykuna manaraq uyariwaspankum creewanqa. Paykunamanqa manan ima señalkunatapas rikuchirqanichu, chaywanpas kamachisqaytan hunt'anqaku. 36 Paykunaqa manan profetakunata rikurqankuchu, chaywanpas huchankutan yuyarispa reqsikunqaku. 37 Ñoqaqa hamuq runakunaq khuyapayakuynintan rikuni, huch'uy wawakunan kusikuywan kusikunku, manaña cuerponkuwan rikuwarqankuchu chaypas, espiritupi creenku kay nisqayta. 38 Kunantaq wawqe, qhawariy ima hatunchay; Inti lloqsimuy ladomanta hamuq runakunata qhawaychis. 39 Paykunamanmi umalliq kanankupaq qosaq: Abrahamta, Isaacta, Jacobta, Oseasta, Amosta, Miqueasta, Joelta, Abdiastata, Jonastawan. 40 Nahum, Abacuc, Sofonias, Ageo, Zacaria, Malaquia ima, paykunan sutichasqataq Señor Diospa angelnin. 2 KAQ RAKI 1 Kay hinatan Wiraqocha nin: Kay runakunatan kamachi kaymanta horqomurqani, profetakunaq kamachinkunawantaq kamachikuyniykunata qorqani; Paykunataqa manan uyariyta munarqankuchu, aswanpas yuyaykusqaytan pisicharqanku.
2 Wachakuq mamataq paykunata nirqan: Wawakuna, riychis. Viuda kani, saqerparisqataqmi kani. 3 Kusikuywanmi uywarqaykichis. Ichaqa llakikuywanmi, sinchi llakikuywanmi chinkachirqaykichis, Señor Diosniykichispa ñawpaqenpi huchallikusqaykichisrayku, paypa ñawpaqenpi mana allin kaqta ruwasqaykichisrayku, nispa. 4 Ichaqa, ¿imatataq kunan ruwasaq? Viuda kani, saqerparisqataqmi kani, wawaykuna, riychis, hinaspa Señormanta khuyapayakuyta mañakuychis. 5 Ñoqa taytay, kay wawakunaq mamanmanta testigo kanaypaq waqyamuyki, payqa manan munarqanchu rimanakuyniyta. 6 Chay hinapin paykunata ch'aqwachinki, mamankutataq q'otuyman pusanki, mana mirayniyoq kanankupaq, nispa. 7 Ch'eqesqa kachun mana judío runakuna ukhupi, sutinkupas kay pachamanta wikch'usqa kachun, rimanakuyniyta pisichasqankurayku. 8 ¡Ay, ¡Asur, mana chanin runakunata qanpi pakaq! Millay runakuna, yuyariychis Sodoma Gomorra llaqtakunapi ima ruwasqayta. 9 Paykunaq hallp'anmi t'uru t'urukunapi, uspha t'urukunapiwan kashan, chhaynatan ruwasaq mana uyariwaqniykunatapas, ninmi Tukuy-atiyniyoq Señorqa. 10 Señor Diosmi Esdrasta nin: Llaqtayman willay, Israelman qoyman karqan Jerusalén suyuta paykunaman qonaypaq, nispa. 11 Paykunaq k'anchariynintapas hap'ispaymi paykunapaq wakichisqay wiñay karpakunata qosaq. 12 Kawsay sach'awanmi misk'i q'apay q'apayniyoq kanqa. manataqmi llank'anqakuchu, nitaqmi sayk'unqakuchu. 13 Riychis, hinaspa chaskinkichis, pisi p'unchaykunalla mañakuychis pisiyananpaq. 14 Hanaq pachata kay pachatawan testigo kaychis. Ñoqaqa mana allin kaqta p'akirqani, allin kaqtataq kamarqani, kawsashaqtiymi, ninmi Wiraqocha, nispa. 15 Mamallay, wawaykikunata abrazay, kusikuywan uyway, chakinkuta pilar hina sayachiy, ñoqan akllakurqani, nispas nin Wiraqocha. 16 Wañusqakunatataq maypi kasqankumanta hatarichisaq, aya p'ampanakunamantataq horqosaq, Israelpi sutiyta reqsisqayrayku. 17 Wawakunaq maman, ama manchakuychu, ñoqan akllakurqayki, nispan Señor Dios nin. 18 Yanapasqaykiraykun kachamusaq Esay, Jeremy kamachiykunata, paykunaq yuyaychasqanman hinan chunka iskayniyoq sach'akunata ch'uyanchaspa wakichirqani, imaymana rurukunawan hunt'asqata. 19 Askha pukyukuna lechewan mielwan puriq, hinallataq qanchis hatun orqokuna, chaykunapin wiñan rosas liriokuna, chaykunawanmi wawaykikunata kusikuywan hunt'achisaq. 20 Viudata allinta ruway, mana tayta-mamayoq runakunata juzgay, wakchakunaman qoy, mana tayta-mamayoq wawakunata defiendey, q’alata p’achachay. 21 P’akisqakunata, pisi kallpakunatapas qhaliyachiy, amayá wist’u runataqa asichikuychu pisichananpaq, mana puriy atiq runakunata defiendey, ñawsa runapas sut’i rikusqayman hamuchun. 22 Yuyaqkunatapas waynakunatapas perqayki ukhupi waqaychay. 23 Maypichus wañusqakunata tarinki chayqa, hap'ispa p'ampaykuy, kawsarimpusqaypitaq ñawpaq kaqpi churasqayki, nispa.
24 Llaqtaykuna, samaychis, samaychis, ch'inlla kayniykiqa chayamushanraqmi. 25 Wawaykikunata mikuchiy, allin ñuñuq; chakinkuta takyachiy. 26 Qankunaman qosqay kamachikunaqa manan mayqenninkupas wañunqachu. Yupayniykikunamantan paykunata mañakusaq, nispa. 27 Ama sayk'ukuychu, llaki p'unchay chayamuqtinmi hukkuna waqanqaku, llakisqataqmi kanqaku, qantaq ichaqa kusikunki, askhataqmi kanki. 28 Mana judío runakunan envidiasunkiku, ichaqa manan imatapas contraykipi ruwayta atinqakuchu, nispas nin Wiraqocha. 29 Makiymi tapasunki, wawaykikuna ama infiernota rikunankupaq. 30 Mama, wawaykikunawan kusikuy; Ñoqan qespichisqayki, nispas nin Wiraqocha, nispa. 31 Puñuq wawaykikunata yuyariy, kay pachaq ladonmanta horqomusaq, khuyapayasaq, khuyapayakuq kasqayrayku, ninmi Tukuy-atiyniyoq Señor. 32 Wawaykikunata abrazay, khuyapayanay hamunaykama, p'uytuykuna phawaykapun, khuyapayakuyniypas manan tukunqachu. 33 Ñoqa Esdrasmi Oreb orqopi Señor Diospa kamachiyninta chaskirqani Israelman rinaypaq. Paykunaman chayaspaymi ichaqa, Wiraqochaq kamachikuyninta pisichawarqanku, nispa. 34 Chhaynatataq niykichis, qankuna mana judío runakuna, uyariq, hamut’aq, Michiqniykichista suyakuychis, paymi wiñay samayta qosunkichis; Kay pachaq tukukuyninpi hamuqmi qayllaykamushan, nispa. 35 Diospa qhapaqsuyunpa premionta chaskinaykipaq listolla kaychis, wiñay-wiñaypaq k'anchaymi k'ancharisunkichis. 36 Kay pachaq llanthunmanta ayqekuy, hatunchayniykiq kusikuyta chaskiy, Qespichiqniyta sut'ita willani. 37 O, qosqasuykichista chaskiychis, kusikuychis, hanaq pacha qhapaqsuyunman pusaqniykichisman graciasta qoychis. 38 Hatarispa sayariychis, Señor Diospa fiestanpi sellasqa runakunaq yupayninta. 39 Paykunan kay pachaq llanthunmanta t'aqasqa kashanku. Señor Diospa sumaq p'achankunatan chaskirqanku. 40 Sion, yupayniykita hap'iy, wisq'ay yuraq p'achasqakunata, Señor Diospa kamachikuy siminta hunt'aqkunata. 41 Munasqayki wawaykikunaq yupaynin hunt'akunmi, Señor Diospa atiyninta mañakuy, qallariymantapacha waqyasqa llaqtayki ch'uyanchasqa kananpaq. 42 Ñoqa Esdrasmi Sion orqo patapi rikurqani askha runakunata, paykunataqa manan yupayta atirqanichu. 43 Paykunaq chawpinpin kasharqan huk wayna, llapan wakinkunamanta aswan hatun sayayniyoq, sapanka umankumanmi coronata churarqan, aswan hatunchasqataq karqan. chaymantam anchata admirakurqani. 44 Chaymi angelta tapurqani: —Señor, ¿imataq kaykunaqa? 45 Paytaq niwarqan: Kaykunaqa wañuq p'achata p'achakuspa mana wañuq p'achawan p'achakuspa Diospa sutinta willakuqkunan kanku. 46 Hinaqtinmi angelta nirqani: –¿Ima waynataq paykunata coronan, palmerakunatataq makinkuman qon? 47 Hinaqtinmi Jesusqa niwaran: “Diospa Churinmi kay pachapi willakusqanku”, nispa. Chaymantataq anchata alabayta qallarirqani Señor Diospa sutinrayku sinchi k'ullu sayaqkunata. 48 Hinaqtinmi angelqa niwarqan: Riy, llaqtayman willamuy, Señor Diosniykichispa hatun musphana ruwasqankunata rikusqaykitapas, nispa.
3 RAKI 1 Llaqta thunisqa kinsa chunka wata qhepamanmi Babilonia llaqtapi kasharqani, hinaspan puñunaypi sinchita llakisqa puñurqani, yuyayniytaq sonqoypi hatarirqan. 2 Rikurqanim Sion llaqtaq ch'usaqyachisqanta, Babiloniapi tiyaq runakunaq qhapaq kaynintapas. 3 Espirituymi sinchita llakikurqan, chaymi Ancha Hatun Diosman manchakuywan rimayta qallarirqani. 4 Kamachikuq Señor Diosníy, qallariypi rimarqanki, kay pachata tarpushaspayki, chaytataq sapallayki, llaqtata kamachirqanki. 5 Adanmanmi mana almayoq cuerpota qorqan, makiykiq ruwasqan cuerpota, paymantaq kawsay samayta samaykurqan, ñawpaqeykipitaq kawsachisqa karqan. 6 Paña makiykiq tarpusqan paraisomanmi pusanki, manaraq kay pacha hamushaqtin. 7 Paymanmi kamachirqanki ñanniykita munakunanpaq, chaytan huchallikurqan, chaymi chay ratopacha wañuyta churarqanki paypi hinallataq miraykunapipas, paykunamantan hamurqan suyukuna, ayllukuna, runakuna, ayllukuna, mana yupasqa. 8 Sapanka runakunan munayninkuman hina purirqanku, ñawpaqeykipi musphana ruwaykunatataq ruwarqanku, kamachikuyniykikunatapas pisicharqankun. 9 Yapamanta pachaq pasasqanman hinataq kay pachapi tiyaq runakunaman unu millp’uyta apamurqanki, ch’usaqyachirqankitaq. 10 Sapankankupitaq, imaynan Adanpaq wañuy karqan, chay hinallataqmi unuq millp’uyninpas karqan. 11 Paykunamanta huknintan saqerparirqanki, paymi karqan Noe familianwan kuska, paymantan llapa chanin runakuna hamurqanku. 12 Kay pachapi tiyaqkuna mirayta qallariqtinku, askha wawakunayoq kaspa, hatun llaqta kaspataq, wakmanta aswan mana manchakuq kayta qallarirqanku. 13 Qanpa ñawpaqeykipi millay millay kawsashaqtinkun, paykuna ukhupi huk runata akllarqanki, paypa sutinmi karqan Abraham. 14 Paytan munakurqanki, payllatan munasqaykita willanki. 15 Paywanmi wiñaypaq rimanakuyta ruwarqan, mirayninta mana hayk'aqpas saqerparinaykita prometespa. 16 Paymanmi qorqanki Isaacta, Isaacmanpas Jacobta Esautawan qorqanki. Jacobtataq qanpaq akllarqanki, hinaspan Esaú qayllapi churarqanki, hinan Jacobqa askha runakunaman tukupurqan. 17 Egipto nacionmanta mirayninkunata pusaspaykiqa Sinaí orqomanmi aparqanki. 18 Hanaq pachata k'umuykukuspataq, kay pachata allinta sayachirqanki, lliw pachata kuyuchirqanki, ukhu pachatataq khatatatachirqanki, chay pacha runakunatataq mancharichirqanki. 19 K'anchariyniykitaq tawa punkunta pasarqan, ninamanta, pacha chhaphchiymanta, wayramanta, chirimantawan. Chay hinapin Jacobpa mirayninkunaman kamachikuy simita qonki, Israelpa mirayninkunamanpas kallpachakunki. 20 Chaywanpas manan paykunamanta millay sonqota qechurqankichu, kamachikuyniyki paykunapi rurunanpaq. 21 Ñawpaq kaq Adan millay sonqoyoqmi huchallikurqan, hinaspan atipasqa karqan. Chaynallataqmi kachun llapallan paymanta naceqkunapas. 22 Chhaynapin pisi kallpayayqa wiñaypaq tukupurqan; hinallataq kamachikuy (hinallataq) runakunaq sonqonpi
saphiq millay kayninwan; Chaymi allin kaqkunaqa ripurqan, millay kaqkunataq ch'usaqyarqan. 23 Chaymi tiempoqa pasaran, watakunañataqmi tukukapuran. 24 Paymanmi kamachirqanki sutiykipaq huk llaqtata hatarichinanpaq, chaypi inciensota ofrendakunata haywananpaq. 25 Achka watakunaña chayna pasaruptinmi, chay llaqtapi yachaqkunaqa saqerparirqasunki. 26 Tukuy imaymanapin Adanpas llapa mirayninkunapas ruwarqanku, paykunapas millay sonqoyoqmi karqanku. 27 Chhaynapin llaqtaykita awqaykikunaq makinman qorqanki. 28 Chhaynaqa, ¿aswan allinchu paykunaq ruwasqanku Babiloniapi tiyaqkunamanta, chhaynaqa Sion llaqtata kamachikunankupaq? 29 Chayman chayaspaymi, mana yupay atina mana Diosniyoq kaqkunata rikuspay, almayqa kay kinsa chunka watapi askha millay ruwaqkunata rikurqan ninri, chaymi sonqoy pisichawarqan. 30 Ñoqaqa rikurqanin huchallikusqankuta, millay ruwaqkunatapas mana khuyapayasqaykita, llaqtaykitapas ch'usaqyachisqaykita, awqaykikunatapas waqaychasqaykita, manataqmi chayta willarqankichu. 31 Manan yuyarinichu imaynatas kay ñanta saqepunman chayta: ¿Babiloniamantachu aswan allin kanku Sionmanta? 32 ¿Icha, ¿Israelmanta huk llaqtapas reqsisuqniyki? Icha, ¿ima miraytaq Jacob hina rimanakuyniykipi iñirqan? 33 Chaywanpas manan paykunaq premionkuqa rikukunchu, llank'asqankupas manan rurunchu, kayman-hay-man rirqani mana judío runakunata, rikunitaqmi qhapaq-atiyninkupi purisqankuta, manataq kamachikuyniykikunapi yuyaykunkuchu. 34 Chay hinaqa, kunanmi balanzapi millay ruwayniykuta, kay pachapi tiyaqkunapas. Chaynallataqmi sutiykiqa mana maypipas tarikunqachu, aswanqa Israelpim, nispa. 35 ¿Hayk'aqtaq kay pachapi tiyaqkuna mana huchallikurqankuchu? Icha, ¿ima runakunataq kamachikuyniykikunata chhaynata kasukurqanku? 36 Qanmi reparanki Israelpa sutinpi kamachikuyniykikunata hunt’asqanta; ichaqa manan mana judío runakunachu. 4 kaq RAKI 1 Uriel sutiyoq angelmi kutichimuwarqan. 2 Hinaqtinmi khaynata niran: —Kay pachapi sonqoykiqa karumanmi ripun, ¿yuyaykunkichu Ancha Hatun Diospa ñanninta? 3 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: “Arí, wiraqochay”, nispa. Paytaq kutichimuwarqan: –Noqaqa kinsa ñankunata willanaypaq, kinsa rikch'anachiy simikunata willanaypaq ima kachamusqaykichis. 4 Chaymanta hukllata willawawaqtiykiqa, rikuy munasqayki ñantapas rikuchisqaykin, maymantataq millay sonqo hamusqanta rikuchisqayki. 5 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: “Señorniy, willay”, nispa. Hinaptinmi niwarqa: Riy, ninapa llasanta pesaway, utaq wayrapa qapariyninta tupuway, utaq pasaq punchawta watiqmanta qayaykuway, nispa. 6 Hinaqtinmi ñoqataq nirqani: —¿Ima runataq chayta ruwawaq, chhaynata tapuwanaykipaq? 7 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –Sichus tapuqtiy lamarqochaq chawpinpi hayk'a jatun pukyukuna kasqanta, icha ukhu pukyupa qallariyninpi hayk'a pukyukuna kasqanmanta, otaq hanaq pachaq hawanpi hayk'a pukyukuna kasqanmanta,
otaq mayqen pukyukunaq lloqsinan kasqanmantapas, nispa hanaq pacha: 8 Yaqapaschá niwankiman: Manan hayk'aqpas ukhuman uraykamurqanichu, nitaq infiernomanpas, manataqmi hayk'aqpas hanaq pachaman wicharqanichu, nispa. 9 Chaywanpas kunanmi tapurqayki ichaqa ninamanta wayramantawan, pasasqayki p’unchaymantawan, mana t’aqay atisqaykimantawan, chaywanpas manan kutichiyta atiwaqchu. 10 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –¿Manachu yachayta atiwaq? 11 Chhaynaqa, ¿imaynatataq mankaykiqa Ancha Hatun Diospa ñanninta hamut’ayta atinman, hinallataq, kay pacha kunan hawamanta waqllichisqa kashaspa, ñawiypi sut’i rikukuq waqlliyta entiendenanpaq? 12 Hinaqtinmi noqaqa payta nirqani: “Aswan allinmi kanman mana kashaqtiykuqa, millay kawsaypi kawsananchismantaqa, ñak’arinanchismantaqa, manataq yachananchischu imarayku kasqanta”, nispa. 13 Paytaq kutichimuwarqan: —Huk sach'a-sach'a pampamanmi rirqani, sach'akunataq yuyaykurqanku. 14 Hinaqtinmi niran: –Hamuychis, lamar-qochawan maqanakunanchispaq, chay lamar-qocha ñawpaqenchispi ripunanpaq, aswan sach'a-sach'akunata ruwawananchispaq, nispa. 15 Lamar-qochapi millp’ukunapas chhaynatan yuyaykuspa nirqanku: –Hamuychis, pampapi sach’a-sach’akunata kamachimusunchis, chaypi huk suyuta ruwawananchispaq, nispa. 16 Yantamanta yuyaykusqankuqa yanqapaqmi karqan, nina hamuspa ruphachisqanrayku. 17 Lamar-qochapi unu hunt’aykusqanmanta yuyaykusqankupas yanqamanmi tukupurqan, rit’i sayarispa paykunata hark’asqanrayku. 18 Kunan kay ishkay runakunata juzgawaq chayqa, ¿pitataq chaninchayta qallariwaq? ¿Pitataq huchachayta munanki? 19 Ñoqaqa kutichirqanin: Cheqaqtapunin mana yuyayniyoq yuyaykuy iskayninku yuyaykusqankuqa, hallp'aqa sach'amanmi qosqa, lamar-qochapas unu millp'unta apananpaqmi tiyan, nispa. 20 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –Qanmi allinta juzgarqanki, ichaqa, ¿imanaqtintaq qanpas mana juzgankichu? 21 Imaynan hallp'a sach'a-sach'aman qosqa kashan, lamarqochapas unuman qosqa kashan, chhaynatan kay pachapi tiyaqkunapas mana imatapas entiendenkumanchu, aswanpas kay pachapi kaqkunallatan, hanaq pachapi tiyaqpas entiendenmanmi hanaq pachamanta aswan hanaqpi kaq. 22 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: —Señorníy, valekuyki, allin yuyayniyoq kanaypaq. 23 Manan yuyayniychu karqan hatun imaymanakunamanta yachayta, aswanpas sapa p’unchay qayllanchista pasaqkunamanta, chaymi, imaraykun Israelqa mana judío runakunaman k’amiy hina qosqa kashan, imaraykutaq munakusqayki runakuna qosqa kashan Diosta mana manchakuq nacionkunaman, ñawpaq taytanchiskunaq kamachikuy siminpas yanqayachisqa, qelqasqa rimanakuykunapas yanqapaq kasqanta. 24 Kay pachamantataq saltamontes hina pasayku, kawsayniykutaq musphay, manchakuy ima, manataqmi khuyapayakunanchispaq hinachu kanchis. 25 Chhaynaqa, ¿imatan ruwanqa sutinwan waqyasqa kasqanchista? chaykunamantam tapurqani. 26 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –Astawan maskhaspaqa astawanmi admirakunki. Kay pachaqa usqhayllan tukupun.
27 Hamuq tiempopi chanin runakunaman prometesqa kaqkunataqa manan entiendeyta atiymanchu, kay pachaqa hunt'an mana chanin ruwaykunawan, pisi kallpakunawan ima. 28 Ichaqa thi ngs tapuwanki, willasqayki; Mana allinqa tarpusqañam, ichaqa manaraqmi chinkachiy chayamunchu. 29 Chhaynaqa, sichus tarpusqa mana muyuchisqachu kanman, mana allin tarpusqan cheqaspas mana tukukunmanchu chayqa, manan allin tarpusqa runaqa hamunmanchu. 30 Qallariymantapachan Adanpa sonqonpi millay muhu tarpusqa kashan, ¿hayk'a millay muhutaq kunankama wiñarirqan? ¿Hayk'ataraqmi ruruchinqa trillay pacha chayamunankama? 31 Kunan sapallayki yuyaymanay, millay millay millay ruruta millay muhu tarpusqanmanta. 32 Mana yupay atina rinrikuna kuchusqa kaqtintaq, ¿hayk'a hatun pampatataq hunt'aykunqaku? 33 Hinaqtinmi ñoqataq nirqani: “¿Imaynataq, hayk’aqtaq chaykunaqa kanqa?”, nispa. ¿imaraykutaq watanchiskuna pisilla, millaytaq? 34 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –Ama utqayllachu Ancha Hatun Diosta atipay, yanqapaqmi paymanta aswan askhata atipanki, nispa. 35 ¿Manachu chanin runakunapas cuartonkupi kaykunata tapurqanku: ¿Hayk'aqkamataq kay hinata suyasaq? ¿hayk'aqmi chayamunqa premionchispa pampanpa rurun? 36 Hinaqtinmi arcángel Uriel paykunata kutichispa nirqan: – Muhukuna hunt'aykusqaña kaqtinpas, paymi kay pachata balanzapi pesarqan, nispa. 37 Tupuywanmi chay tiempokunata tupurqan. Yupaywantaq pachakunata yuparqan; manataqmi kuyuchinchu nitaq kuyurichinchu, chay nisqa tupuy hunt’akunankama. 38 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: —Señor Diosníy, llapanchismi Diosta mana yupaychaq kanchis, nispa. 39 Ñoqanchisraykun chanin runakunaq pampankuna mana hunt'asqachu kanman, kay pachapi tiyaqkunaq huchallikusqankurayku. 40 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –Riy wiksallisqa warmiman riy, hinaspa tapuy isqon killa hunt’aqtin, wiksanpi wawata wachakunanpaq, nispa. 41 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: Manan, Señor, manan chaytaqa atinmanchu, nispa. Paytaq niwarqan: Aya p'ampanapiqa warmiq wiksanman rikch'akuqmi. 42 Imaynan wachakuq warmipas usqhaylla wachakusqanmanta ayqekun. 43 Qallariymantapacha qhaway, imatachus qhawayta munanki chayta rikuchisunki. 44 Hinaqtinmi noqaqa khaynata nirqani: –Sichus qanpi allinpaq qhawarisqa kani, atikuqtinpas, chanin kaspapas, nispa. 45 Chay hinaqa, willaway, ñawpaq tiempomantapas aswan askharaq hamunanmanta, icha hamunanmantapas aswan askharaq hamunanmanta, nispa. 46 Ñawpa pachata yachani, imachus hamunantaqa manan yachanichu. 47 Paytaq niwarqan: Paña ladoman sayariy, chayman rikch'akuqta sut'inchasqayki, nispa. 48 Sayarispaymi rikurqani, ñawpaqeypi nina rawraq horno pasashaqta. 49 Chay qhepamanmi ñawpaqeypi unu phuyu pasasharqan, sinchi paratataq parachimurqan. wayra-para paramuptinñataqmi chay gotakuna mana kuyurispalla qiparqa. 50 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: —Qan kikiykiwan yuyaykuy, nispa. imaynan parapas aswan askharaq, imaynan ninapas aswan hatun q’osñimantapas; ichaqa gotakuna,
q’osñipas qhepapin qhepanku, chaymi pasaq askhaqa aswan askha karqan. 51 Hinaqtinmi noqaqa Diosmanta mañakurqani: “¿Kawsaymanchu, ¿yuyaykunkichu chay tiempokama?”, nispa. Icha, ¿imataq chay p'unchawkunapi kanqa? 52 Hinaqtinmi Jesusqa kutichimuwarqan: –Chay tapuwasqayki señalkunataqa huk chikantan willaykiman. Manam yachanichu. 5 CAPÍTULO 1 Chaywanpas señalkuna hamushaq hina, qhawariychis, p’unchaykuna hamunqa, kay pachapi tiyaqkuna askhata hap’isqa kanqaku, cheqaq-kaq ñantaq pakasqa kanqa, hallp’ataq mana wachakuq iñiyniyoq kanqa. 2 Mana allin ruwaymi ichaqa, kunan rikusqaykimantapas, ñawpaqmantaraq uyarisqaykimantapas aswan askharaq kanqa. 3 Kunan saphiyoqta rikusqayki hallp'atataq qonqayllamanta ch'usaqyachisqata rikunki. 4 Ancha Hatun Kawsaypas kawsanaykipaq qosunki chayqa, kinsa kaq trompeta tocasqan qhepamanmi rikunki tutamanta qonqayllamanta inti k’ancharinanta, p’unchaypitaq kinsa kutita killa k’ancharinanta. 5 Sach'a-sach'amanta yawar urmamunqa, rumitaq kunkanta uyarichinqa, runakunataq mancharikunqaku. 6 Paymi kamachinqa, kay pachapi tiyaq mana suyasqanku runata, p'isqokunapas kuska ayqenqaku. 7 Sodomit lamar-qocha challwakunata wikch'uykunqa, tutapitaq qaparinqa, askha runakunan mana reqsirqankuchu. 8 Askha cheqaskunapipas ch'aqwaymi kanqa, sapa kutitaqmi nina lloqsinqa, sallqa animalkunapas maypi kasqankuta cambianqaku, killayoq warmikunapas millay animalkunata wachamunqaku. 9 Misk’i unukunapitaq kachi unukuna tarikunqa, llapan amigokunan ch’usaqyanakunqaku; chaymantataq pakakunqa, entiendeytaq pakasqa cuartonman kutipunqa. 10 Askha runakunan maskhasqa kanqaku, ichaqa manan tarinqakuchu, chaypachan kay pachapi mana chanin kaypas, mana allin ruwaypas yapakunqa. 11 Huk hallp'apas hukta mañakunqa, hinaspa ninman, chanin kaymi, chaymi huk runa chanin ripun. hrough qanwan? Hinaspan ninqa: Manan, nispa. 12 Runakunaqa suyakunqakun, ichaqa manan imatapas tarinqakuchu, llank'anqakun, ichaqa manan allinchu kanqa. 13 Chay hina señalkunata rikuchinaypaqmi saqepuwan. Yapamanta mañakuspa, kunan hina waqaspa, tutayaq p'unchawkunata ayunaspaykiqa, aswan hatun ruwaykunataraqmi uyarinki. 14 Hinaqtinmi rikch'arirqani, hinan llumpay mancharikuy lliw cuerpoypi puririrqan, yuyayniytaq sinchita llakikurqan, chaymi desmayarqan. 15 Chaymi rimapayawananpaq hamuq angelqa hap’iykuwarqan, sonqochawarqan, sayarichiwarqantaq. 16 Iskaykaq tutantaq, llaqta umalliq Salatiel hamuwarqan: – ¿Maypitaq karqanki? ¿Imanasqataq uyaykiqa ancha llasa? 17 ¿Manachu yachanki Israel runakuna preso kasqanku hallp'api qanman hap'ichisqa kasqankuta? 18 Chay hinaqa, t'antata mikhuychis, ama saqerpariwaykuchu, ovejankunata millay lobokunaq makinman saqeq michiq hina. 19 Hinan payta nirqani: Ripuway, ama asuykamuwaychu, nispa. Nisqayta uyarispanmi ñoqamanta ripurqan. 20 Chay hinapin qanchis p’unchay ayunarqani, waqaspa, waqaspa, angel Uriel kamachiwasqanman hina.
21 Qanchis p’unchaymantataq, sonqoypi yuyaykusqayqa yapamanta sinchita llakichiwarqan. 22 Hinan almayqa allin yuyayniyoq kapurqan, hinan Ancha Hatun Dioswan hukmanta rimayta qallarirqani. 23 Hinaqtinmi khaynata niran: –Diosníy, kay pachapi llapa sach’akunamanta, sach’akunamantawan kamachikuq, huk uvas sach’llata akllarqanki. 24 Kay pachapi llapa suyukunamantan huk t'oqollata akllarqanki, llapan t'ikakunamantataq huk liriota akllarqanki. 25 Lamar-qochaq ukhunmantan huk mayuta hunt'aykunki, llapa hatarichisqa llaqtakunamantataq Sion llaqtata ch'uyancharqanki. 26 Kamasqa p'isqokunamantan huk paloma sutita churarqanki, llapa uywakunamantataq huk ovejallata qorqanki. 27 Llapa askha runakuna ukhupin huk llaqtata hap'irqanki, kay munakusqayki runakunamantaqmi llapa runakunaq allinpaq qhawarisqan kamachikuy simita qorqanki. 28 Kunantaq, Wiraqocha, ¿imanaqtintaq kay huk llaqtata askha runakunaman qorqanki? Huk saphillapitaq hukkunata wakichirqanki, ¿imaraykutaq sapallan llaqtaykita askha runakunaman ch'eqechirqanki? 29 Promesaykikunata mana kasukuqkunapas, rimanakuyniykikunata mana creeqkunapas, saruykurqankun. 30 Llaqtaykita sinchita cheqnikurqanki chayqa, makiykiwanmi muchuchiwaq. 31 Chay simikunata rimaspaymi, ñawpaq tuta hamuwaqniy angelqa kachamuwarqan. 32 Hinan niwarqan: Uyariway, yachachisqayki, nispa. nisqayta uyariy, astawanraqmi willasqayki, nispa. 33 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: “Señorniy, rimariy”, nispa. Hinaqtinmi niwarqan: –Israel runakunaraykun sinchita llakikunki. 34 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: Manan, Señor, ichaqa sinchi llakikuywanmi rimarqani, sapa hora riendaymi nanawan, Ancha Hatun Diospa ñanninta entiendenaypaq, juzgasqanpa wakin partentapas maskhashaqtiy. 35 Paytaq niwarqan: Manan atiwaqchu, nispa. Hinan nirqani: —¿Imanaqtintaq Señor? ¿Maypitaq chaypacha nacerqani? Icha, ¿imanaqtintaq mamaypa wiksanpas mana aya p'ampanachu karqan, Jacobpa wikch'usqanta, Israel runakunaq sayk'uchikuq llank'aynintapas mana rikunaypaq? 36 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –Manaraq hamuq kaqkunata yupaykuway, ch'eqesqa q'otukunata huñuykuway, ch'akisqa t'ikakunata yapamanta q'omerta ruwapuway. 37 Wisq'asqa cheqaskunata kichaykuway, chaypi wisq'asqa wayrakunata horqomuway, kunkaq rikch'ayninta rikuchiway, chaymantataq willasqayki yachanaykipaq kallpachakusqaykita. 38 Hinaqtinmi nirqani: Kamachikuq Señor, ¿pitaq kaykunata yachanman, runakunawan mana tiyaq runaqa? 39 Ñoqataq mana yachayniyoqchu kani, ¿imaynataq kay tapuwasqaykimanta rimasaq? 40 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: Imaynan qanpas kay rimasqayta mana imatapas ruwayta atiwaqchu, chay hinallataqmi mana tariwaqchu taripayniyta, nitaq tukukuypiqa llaqtayman prometesqay munakuytapas, nispa. 41 Hinaqtinmi nirqani: Qhawariy, Señor Diosníy, p'uchukaykama pakasqa kaqkunawan qayllallapin kashanki, ¿imatataq ruwanqaku ñawpaqpi kaqkunawan, kunan kaqkunawan, qhepanchispi hamuqkunawanpas? 42 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: “Juzgasqaytaqa anillomanmi rikch’asaq, imaynan qhepa kaqpa mana q’ewiypas kanchu, chhaynallataqmi ñawpaq kaqpas mana usqhayllachu”, nispa. 43 Hinaqtinmi ñoqataq nirqani: –¿Manachu kamasqa kaqkunata, kunan kaqkunata, hamuq kaqkunatawan huk
kutillapi ruwayta atiwaqchu. ¿aswan usqhayllata juzgasqaykita rikuchinaykipaq? 44 Hinaqtinmi Jesusqa niwaran: “Kamasqa runaqa manan utqaymanqa phawayllachu kamaqmantaqa. manataqmi kay pachapas huk kutillapichu hap’inman chaypi kamasqa kaqkunataqa. 45 Ñoqataq nirqani: Kamachiykiman nisqaykiman hina, qanmi llapa runaman kawsay qoqniykiqa huk kutillapi kawsayta qorqanki kamasqaykiman, chay unanchasqataqmi chayta aparqan kunanqa huk kutillapi chaypi kay. 46 Paytaq niwarqan: Warmiq wiksanta tapuy, hinaspa niy: Wawakunata wachakuqtiykiqa, ¿imanaqtintaq mana kuskachu wachakunki, aswanpas hukmanta hukmanta? Chayrayku mañakuychik chunka wawakunata wachakunanpaq n huk kutillapi. 47 Ñoqaqa nirqanin: “Manan atinchu, aswanpas karumantaraqmi ruwanan”, nispa. 48 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –Chay hinatan kay pachaq wiksanta qorqani tiemponkupi tarpusqakunaman, nispa. 49 Imaynan huk wawapas yuyaq runakunaq kaqninkunata mana paqarichimunmanchu, chhaynatan ñoqapas kay pachata kamarqani. 50 Hinaqtinmi tapurqani: –Ñoqa ñanta qowasqaykiraykun ñawpaqeykipi rimasaq, mamayku wayna kashasqanmanta willawasqaykirayku, kunanqa machuyapunanpaqñan kashan, nispa. 51 Paytaq niwarqan: Wawayoq warmita tapuy, paymi willasunki, nispa. 52 Payta niy: –¿Imanaqtintaq kunan wiñachisqayki runakunaqa ñawpaq runakunaman rikch'akunku, ichaqa pisi sayayniyoqmi kanku? 53 Paytaq kutichisunki: Wayna-sipas kashaspa naceqkunaqa huk rikch'ayniyoqmi kanku, machuyay tiempopi naceqkunapas huk rikch'ayniyoqmi kanku, nispa. 54 Qanpas yuyaykuy, ñawpaqeykichismanta aswan pisi sayayniyoq kasqaykichista. 55 Qankunamanta aswan pisita qhepaykichista hamuqkunapas, kunan machuyayta qallariq kamasqakuna hina, wayna-sipas kaypa kallpantapas pasaqku. 56 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: “Señor, ruegakuykichismi, sichus qanpi khuyapayakuq kani chayqa, kamachiykiman rikuchiy, piwanchus unanchasqaykichista watukamushanki”, nispa. 6 RAKI 1 Paytaq niwarqan: Qallariypi, kay pacha kamasqa kashaqtin, kay pachaq linderonkunaq ñawpaqenpi sayashaqtin, manataq hayk'aqpas wayrakuna wayramushaqtin. 2 Manaraq t'oqyamushaqtin, k'ancharishaqtinpas, nitaq paraisoq teqsinkuna churasqa kashaqtinpas. 3 Manaraq sumaq t'ikakuna rikukushaqtin, nitaq kuyuriq atiykuna takyachisqa kashaqtin, mana yupay atina angelkuna huñunakushaqtinku. 4 Otaq hayk'aqllapas wayraq altonkunata hoqarirqanku, manaraq hanaq pacha tupuykunata sutichasqa kashaqtin, otaq Sion llaqtapi chimeneakuna ruphashaqtin. 5 Kunan watakuna maskhasqa kashaqtin, otaq kunan hucha ruwaqkunaq yuyaykusqankupas manaraq sellasqa kashaqtin, iñiyta qolqepaq huñuq runakuna manaraq sellasqa kashaqtinku. 6 Hinaqtinmi noqaqa kaykunata qhawarirqani, llapanmi ñoqallawan kamasqa karqan, manan hukwanchu.
7 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: “¿Imataq kanqa chay tiempokuna t’aqanakuyqa?”, nispa. Icha, ¿hayk'aqtaq ñawpaq kaqpa tukukuynin, qhepa kaqpa qallariyninpas kanqa? 8 Paymi niwarqan: “Abrahanmanta Isaackama, Jacobpa Esauwan naceqtinkun, Jacobpa makinqa Esaupa talonninta ñawpaqta hap’irqan”, nispa. 9 Esauqa kay pachaq tukukuyninmi, Jacobtaq kay pachaq qallariynin. 10 Runaq makinqa talonwan makinwan chawpipin kashan, huk tapuytaq, Esdras, ama tapuychu. 11 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: Kamachikuq Señor Diosníy, qanpi allinpaq qhawarisqa kashaqtiy. 12 Ruegakuyki, kamachiykiman willanaykipaq señalniykikunaq tukukuyninta, chaykunamantan qhepa tuta willawarqanki. 13 Hinaqtinmi Jesusqa niwaran: Chakiykipi sayariy, hinaspa uyariy sinchi kunkata, nispa. 14 Hatun kuyuriy hinataq kanqa; Saynasqayki cheqasmi ichaqa mana kuyurinqachu, nispa. 15 Chayrayku rimaqtinqa ama manchakuychischu, simiqa tukukuymantan, kay pachaq teqsisqanpas entiendesqañan. 16 ¿Imaraykutaq? Kaykunamanta rimayqa khatatataspa kuyuriqmi, yachanmi chaykunaq tukukuyninqa cambianan kasqanta. 17 Chayta uyarispaymi chakiypi sayarispa uyarirqani, hinan huk kunka rimasharqan, t’oqyasqantaq askha unuq t’oqyaynin hina karqan. 18 Hinaqtinmi niran: “P’unchaykunan chayamushan, kay pachapi tiyaqkunata watukamunaypaq. 19 Paykunamanta tapuyta qallarinqa, imachus mana chanin kasqankuwan mana chanin k’iriq kasqankumanta, Sion llaqtapi ñak’ariy hunt’akunantawan; 20 Ch'usaqyachiyta qallariq pacha tukukuqtintaq, kay señalkunata rikuchisaq. 21 Watayoq wawakunapas kunkankuwanmi rimanqaku, wiksallisqa warmikunapas kinsa otaq tawa killayoq mana tiemponpi wawakunata wachakunqaku, hinan kawsanqaku, kawsarimpunqakupas. 22 Qonqayllamantan tarpusqa cheqaskuna mana tarpusqa hina rikhurimunqa, hunt'a waqaychana wasikunapas qonqayllamanta ch'usaqmi rikukunqa. 23 Trompetataq t'oqyachinqa, sapankan uyarispataq qonqaylla mancharikunqaku. 24 Chay ratopin amigokuna awqakuna hina maqanakunqaku, hallp'ataq chaypi tiyaqkunawan mancharisqa sayarinqa, unu pukyukunapas sayanqa, kinsa horamantataq manaña phawanqakuchu. 25 Pipas kay willasqaymanta puchuqqa ayqekunqa, qespichisqayta, kay pachaykiq tukukuynintawan rikunqa. 26 Chaskisqa runakunan chayta rikunqaku, nacesqankumantapacha mana wañuyta malliqkunaqa, chaypi tiyaq runakunaq sonqonpas huk significadomanmi tukupunqa. 27 Mana allinkuna wañuchisqa kanqaku, q'otukuypas wañuchisqa kanqa. 28 Iñiymantaqa t’ikarimunqa, ismuyqa atipasqa kanqa, unaypaq mana ruruq cheqaq-kayqa willasqa kanqa. 29 Hinaqtinmi ñoqawan rimapayaqtin , qhawariychis, pisi pisimantan qhawarirqani ñawpaqenpi sayashaq runata. 30 Kay simikunatataq pay niwarqan; Ñoqaqa hamushani hamuq tuta p'unchayta willanaypaqmi, nispa. 31 Qanchis p'unchawta astawanraq mañakuspaykiqa, qanchis p'unchawta ayunaspaykiqa, uyarisqaymanta aswan hatun kaqkunata p'unchawpi willasqayki, nispa.
32 Ancha Hatun Diospa ñawpaqenpin kunkaykiqa uyarikun, Atiyniyoqmi chanin ruwasqaykita rikurqan, wayna-sipas kasqaykimantapacha ch'uya kawsayniykitapas rikurqanmi. 33 Chayraykun Diosqa kachamuwarqan tukuy kaykunata willanaypaq, ninaypaqtaq: Allin sonqochay, ama manchakuychu, nispa 34 Amayá ñawpaq tiempokunawanqa apuraychu, yanqa kaqkunata piensaspaykiqa, qhepa tiempomanta ama utqayman rinaykipaq. 35 Kay qhepatataq wakmanta waqarqani, hinallataq qanchis p’unchay ayunarqani, kinsa semanata willawasqanta hunt’anaypaq. 36 Pusaq kaq tutapitaq sonqoypi yapamanta llakikurqan, hinaspan Ancha Hatun Diospa ñawpaqenpi rimayta qallarirqani. 37 Espirituyqa sinchitan ninawan ruphachisqa, almaypas sinchi llakisqa kasharqan. 38 Hinaqtinmi nirqani: Wiraqocha, kamay qallariymantapachan rimarqanki, ñawpaq p’unchaykama, kay hinatataq nirqanki; Hanaq pachapas kay pachapas kamasqa kachun; simiykipas hunt'asqa llank'aymi karqan. 39 Hinaqtinmi espirituqa karqan, tutayaqtaq ch’inllataq tukuy ladokunapi kasharqan; runaq kunkanpa t’oqyayninqa manaraqmi kamasqachu. 40 Hinaqtinmi kamachirqanki qhapaq kasqaykimanta sumaq k’anchayta lloqsimunanpaq, chhaynapi llank’asqayki rikhurimunanpaq. 41 Iskaykaq p'unchaypin hanaq pachata ruwarqanki, hinaspan kamachirqanki t'aqanakunanpaq, unukunata t'aqananpaq, huk t'aqan wicharinanpaq, huknintaq urapi qhepananpaq. 42 Kinsa p'unchaypin kamachirqanki kay pachaq qanchis kaq t'aqanpi unu huñusqa kananta, soqta t'aqatataq ch'akispa waqaycharqanki, kaykunamanta wakinqa Diospa tarpusqan, tarpusqa ima servisunaykipaq. 43 Simiyki lloqsimuqtin hinan llank'ayqa hunt'akurqan. 44 Chay ratopachan hatun mana yupay atina rurukuna, askha imaymana kusikuna ima, mana cambiay atina t’ikakuna, sumaq q’apayniyoq ima, kinsa p’unchaypitaq ruwakurqan. 45 Tawa kaq p'unchaypin kamachirqanki inti k'ancharinanpaq, killa k'ancharinanpaq, ch'askakunapas ordenpi kananpaq. 46 Paykunamanmi kamachirqan runata servinankupaq. 47 Pichqa kaq p'unchawpi qanchis kaq t'aqapi yaku huñusqaman nirqanki kawsaq animalkunata, pisqukunata challwakunatawan paqarichimunanpaq. 48 Upa unupas, mana kawsayniyoqpas, Diospa kamachisqanman hinan kawsaqkunata paqarichimurqan, llapa runakuna admirakuypaq ruwasqaykikunata alabanankupaq. 49 Chaymantataq iskay kawsaqkunata churarqanki, hukninta Enoc nispa suticharqanki, huknintataq Leviatán nispa. 50 Hukmanta hukninta t'aqarqan, qanchis kaq t'aqa, unu huñusqa kasqanqa manan iskayninkuta hap'iyta atirqanchu. 51 Enocmanmi qorqanki huk parteta, chay parten kinsa p'unchay ch'akisqa karqan, chay partepi tiyananpaq, chay partepin waranqa orqokuna kashan. 52 Leviatanmanmi qorqanki qanchis kaq t'aqata, chaymi humedadninta. Hinan waqaycharqanki pichus munasqaykimanta, hayk'aq mikhunanpaqpas, nispa. 53 Soqta kaq p'unchaypin kay pachaman kamachirqanki, ñawpaqeykipi animalkunata, uywakunata, qasqochakunatawan paqarichimunanpaq. 54 Chay qhepatataq Adanpas, paytan llapa unanchasqaykikunaq señorninman churarqanki. 55 Señor Diosníy, tukuy chaykunataqa ñawpaqeykipin rimarqani, kay pachata ñoqaykurayku kamasqaykirayku
56 Adanmanta hamuq wakin runakunamantapas, qanmi niranki, manan imapaschu, aswanpas ch'aqwayman rikch'akuqmi, askha kasqankutataqmi rikch'anachirqanki mankamanta urmamuq sut'uman. 57 Kunantaq, Wiraqocha, qhawariychis, kay wak llaqtamasikuna, hayk’aqpas mana imapaq qhawarisqa kaqkuna, noqanchis patapi wiraqocha kayta qallarirqanku, mikhunaykutapas. 58 Ñoqayku llaqtaykin ichaqa, piwi churiyki, sapallan churiyki, tukuy sonqo munakusqayki, paykunaq makinman qosqa kayku. 59 Kunan kay pachaqa ñoqanchisrayku kamasqa kashan chayqa, ¿imaraykutaq mana kay pachawan kuska herenciata chaskisunmanchu? ¿hayk'aqkamataq kayqa takyanqa? 7 RAKI 1 Kay simikunata rimayta tukuruspaymi, ñawpaq tutakuna kachamuwasqan angelqa kachamuwarqan. 2 Paytaq niwarqan: Esdras, sayariy, willanaypaq hamusqay simikunata, nispa. 3 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: “Diosniy, rimariy”, nispa. Hinaqtinmi niwarqan: Lamar-qochaqa ancho cheqaspin churasqa kashan, ukhunchasqa hatun kananpaq, nispa. 4 Ichaqa chayman haykuy punkuqa k'iski, mayu hinan kasqa. 5 Chhaynaqa, ¿pitaq lamar qochaman riyta atinman chayta qhawaspa kamachinanpaq? mana k'ititachu pasanman chayqa, ¿imaynataq anchoman haykunman? 6 Huk kaqninpas kanmi; Llaqta hatarichisqa, ancho pampapi churasqa, tukuy allin kaqkunawan hunt'asqa. 7 Yaykuna punkuqa k'iti, urmananpaq manchay cheqaspin churasqa kashan, paña ladonpi nina hina, lloq'e ladonpitaq ukhu unu hina. 8 Iskayninku ukhupitaq huk ñanlla, ninawan unuwan chawpipiraq, ancha huch’uylla, chaymi o ne runa chaylla riy. 9 Kunan kay llaqtata huk runaman herenciapaq qosqa kanman chayqa, mana hayk’aqpas ñawpaqenpi churasqa peligrota pasanmanchu chayqa, ¿imaynataq kay herenciata chaskinman? 10 Hinaqtinmi nirqani: “Señor, chhaynapunin”, nispa. Hinaqtinmi niwarqan: –Chay hinallataqmi Israel runakunaq qosqanqa, nispa. 11 Paykunaraykun kay pachata ruwarqani, Adan kamachikuyniykunata p'akiqtinmi, kunanqa hunt'akurqan. 12 Hinaqtinmi kay pachaq punkunkunaqa k'iskiman tukupurqan, llakikuywan, sinchi nanaywan hunt'a. 13 Kurak runakunaq haykusqankunaqa hatunmi karqan, mana wañuq rurukunatan apamurqan. 14 Kawsaq runakuna mana chay sasachakuykunaman haykunankupaq llank'aspankuqa, manan hayk'aqpas chaskiyta atinkumanchu paykunarayku waqaychasqa kaqkunata. 15 Chhaynaqa, ¿imaraykutaq llakikunki ismuq runalla kashaspa? ¿Imanaqtintaq kuyurishanki, wañuqllaraqtaq kanki? 16 ¿Imanaqtintaq mana yuyayniykipichu yuyaykurqanki kay hamunan kaqta, manataqmi yuyaykunkichu? 17 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: Kamachikuq Señor Diosníy, kamachikuy simiykipin kamachirqanki chanin runakuna kaykunata chaskinankupaq, mana manchakuq runakunan ichaqa wañunankupaq, nispa. 18 Chaywanpas chanin runakunaqa sinchi sasachakuypin ñak'arinqaku, hatun suyakuyniyoqtaqmi kanqaku, mana allin ruwaqkunaqa sinchi sasachakuypin ñak'arirqanku, chaywanpas manan anchota rikunqakuchu.
19 Paytaq niwarqan. Manan Diosmanta aswan allin juezqa kanchu, manataqmi pipas Ancha Hatun Diosmanta aswan allin yuyayniyoqqa kanchu. 20 Kay kawsaypiqa askhan wañunku, paykunaq ñawpaqenman churasqa Diospa kamachikuy siminta pisichasqankurayku. 21 Diosqa sinchitan kamachirqan hamuq runakunaman, hamusqankuman hina kawsanankupaq imatachus ruwanankuta, mana muchuchisqa kanankupaq imatachus ruwanankutawan. 22 Chaywanpas manan payta kasukuqkuchu; Aswanpas paypa contranpi rimaspa yanqa ruwaykunata yuyaykurqan. 23 Millay ruwayninkukunawantaq engañakurqanku; Ancha Hatun Diosmantataq nirqan: “Manan kanchu; Manataqmi yacharqanchu ñanninkunata. 24 Kamachikuynintan ichaqa pisicharqanku, rimanakuyninkunatataq negarqanku. kamachikuyninkunapiqa manan hunt'aqchu karqanku, manataqmi ruwayninkunatapas hunt'arqankuchu. 25 Chhaynaqa, Esdras, ch’usaq kaqkunaqa ch’usaqmi, hunt’asqataqmi hunt’asqa kaqkunapas. 26 Qhawariy, pacha chayamunqa, kay willasqay señalkuna hunt’akunan, noviataq rikhurinqa, lloqsimushaqtaq rikusqa kanqa, kunan kay pachamanta t’aqasqa. 27 Pipas ñawpaq rimasqa millaykunamanta kacharichisqa kaqqa, admirakuypaq ruwasqaykunata rikunqa. 28 Churiy Jesusmi rikuchisqa kanqa paywan kaqkunawan kuska, puchuqkunapas tawa pachak wata ukhupin kusikunqaku. 29 Kay watakuna qhepamanmi waway Cristo wañupunqa, llapa kawsaq runakunapas. 30 Kay pachaqa qanchis p'unchaymi ñawpaq juiciokunapi hina ñawpaq ch'inllaman tukupunqa, manataqmi pipas qhepanqachu. 31 Qanchis p'unchaymantataq mana rikch'ariq kay pachaqa kawsarimpunqa, waqllisqataq wañunqa 32 Kay pachaqa paypi puñuqkunatan kutichipunqa, chhaynallatataqmi hallp’apas ch’inlla tiyaqkunatapas, pakasqa cheqaskunapas paykunaman qosqa almakunata qespichinqa. 33 Ancha Hatun Diosmi taripay tiyananpi rikhurimunqa, ñak'ariypas tukukunqa, unay muchuypas tukukunqa. 34 Ichaqa juzgasqallan qhepanqa, cheqaq-kayqa sayanqa, iñiypas kallpachasqa kanqa. 35 Llank’aytaq qatinqa, premiotaq rikuchikunqa, allin ruwaykunataq kallpawan kanqa, millay ruwaykunataq mana kamachiyta apakunqachu. 36 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: “Abrahanmi ñawpaqtaqa Sodomita runakunarayku mañakurqan, Moisestaq ch'inneqpi huchallikuq tayta-mamankunapaq. 37 Acanpa tiemponpin Jesusqa Israel nacionpaq. 38 Samuelwan Davidwanmi ch'usaqyachisqa kanqa, Salomontaq ch'uya cheqasman hamuqkunapaq. 39 Heliastaq para chaskiqkunapaq. Wañusqakunapaqpas kawsananpaqmi. 40 Ezequiasmi Senaqueribpa tiemponpi runakunapaq. 41 Kunanpas, waqlliyqa wiñashan, millay ruwaykunataq yapakushan, chanin runakunataq Diosta mana manchakuqkunapaq mañakurqanku. 42 Paytaq kutichimuwarqan: –Kay kawsayqa manan p'uchukaychu, maypichus ancha hatunchasqa kanqa, nispa. chayraykutaq pisi kallpakunapaq mañakurqanku. 43 Ichaqa wañuy p'unchaymi kay p'unchaypa tukukuynin kanqa, hamuq pachaq mana wañuq kawsaypa qallariyninmi, chay p'unchaypin ismuyqa paskapun.
44 Mana controlakuq kayqa tukukapunñan, mana hunt’aq kaypas kuchusqañan, chanin kaypas wiñan, cheqaq-kaytaq wiñapun. 45 Chhaynaqa manan pipas atinqachu wañuchisqa runata qespichiyta, nitaq atipaq runatapas sarunchayta atinqachu. 46 Hinaqtinmi ñoqataq nirqani: Kaymi ñawpaq kaq, qhepa kaq rimasqay: aswan allinmi kanman karqan kay pachata mana Adanman qoy, mana chayqa, payman qosqa kaspa, huchallikunanpaq hark'ay, nispa. 47 ¿Imapaqtaq kunan tiempopi runakuna llumpay llakisqa kawsaspa muchuchisqa kayta suyaspa? 48 Adan, ¿imatataq ruwarqanki? Qanña huchallikurqanki chaypas, manan sapallaykichu urmarqanki, aswanpas llapa qanmanta hamuqkuna, nispa. 49 Imapaqtaq allinninchispaq, mana wañuq tiempota prometewasunman chayqa, nispa s wañuy apamuq ruwaykunata rurarqanchik? 50 Wiñay suyakuymi prometewanchis, noqanchistaq aswan millay runa kaspa yanqapaq tukusqa kanchis? 51 ¿Ñoqanchispaqtaq qhali, mana imamanta manchakuq wasikuna waqaychasqa kashan, millay kawsayniyoqña kanchis? 52 Ancha Hatun Diospa k'anchariynin waqaychasqa kananpaq, millay kawsayniyoq runakunata defiendenanpaq, noqanchistaq llapanmanta aswan millay ñankunapi purisqanchista? 53 Hinaqtinmi huk paraisota rikuchisqa kananta, chay paraisoqa wiñaypaqmi wiñanqa, chay paraisopin mana haykusunmanchu, hampiypas kan? 54 (Mana allin cheqaskunapin purirqayku). 55 Ch'askakunamantapas mana allin ruwaqkunaq uyanku k'ancharinqa, uyanchistaq tutayaqmanta aswan yana kanqa? 56 Kawsashaspanchis, mana allinkunata ruwashaspanchispas, manan yuyaykurqaykuchu wañupuspa ñak’ariyta qallarinanchista. 57 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –Kay pachapi naceq runaqa maqanakunqa. 58 atipasqa kaspaqa nisqaykiman hinan ñak'arinqa, atipayta chaskispaqa, nisqaytan chaskinqa. 59 Kay kawsaymi Moisespa kawsashaspa runakunaman niran: Kawsayta akllakuy, kawsanaykipaq, nispa. 60 Chaywanpas paykunaqa manan paypi creerqankuchu, nitaq paypa qhepanta profetakunapas, nitaq ñoqapas paykunawan rimaqniypas. 61 Chhaynaqa, chinkachiyninkupi mana chhayna llasaq kaymi kanman, qespichisqa kanankupaq convencisqa kaqkunamanta kusikuy hina. 62 Hinaqtinmi ñoqataq nirqani: —Señor, yachanin, Ancha Hatun Diosqa khuyapayakuqmi, kay pachaman manaraq hamuqkunata khuyapayasqanrayku. 63 Kamachikuy simiman kutirikuqkunatapas. 64 Pacienciakuqmi, huchallikuqkunatataq unayta paciencian, unanchasqankuna hina; 65 Askha runa kasqanta, maypi necesitasqanpi qonanpaq listo kasqanrayku; 66 Ancha khuyapayakuq kasqantataq, kunan kaqkunaman, ñawpaq kaqkunaman, hamuqkunamanpas aswan askha khuyapayakuyninta mirachisqanrayku. 67 Paypa khuyapayakuyninta mana mirachinmanchu chayqa, manan kay pachapi herenciata chaskiqkunawanqa kawsanmanchu. 68 Paytaq pampachan; Imaraykuchus, mana allin kayninmanta mana chhaynata ruwanmanchu, mana allin ruwaqkuna
chaykunamanta pisiyanankupaq chayqa, chunka waranqamanta hukninmi mana kawsanmanchu. 69 Juez kaspataq, siminwan qhaliyasqa kaqkunata mana pampachanmanchu, manataq ch'aqwayta chinkachinmanchu chayqa, nispa. 70 Mana yupay atina askha runakunapiqa ancha pisillan puchuq kanman. 8 RAKI 1 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: Ancha Hatun Diosqa askha runakunapaqmi kay pachata kamarqan, hamuq pachatataq pisi runakunallapaq, nispa. 2 Huk rikch'anachiytan willasqayki, Esdras. Imaynan kay pachata mañakuqtiykiqa nisunki: askha moldetan qon t'urumanta ruwasqa vasokunata, pisi ñut'u hallp'atapas qorimanta hamun, chay hinallataqmi kay pachaq puriyninpas. 3 Askha kamasqakunan kan, ichaqa pisillan qespichisqa kanqaku. 4 Hinaqtinmi ñoqaqa nirqani: “Almay, yachayta millp’uykuy”, nispa. 5 Uyarinaykipaqmi rimanakurqanki, profetizaytataqmi munashanki. 6 Wiraqocha, sichus kamachiykita mana saqenkichu, ñawpaqeykipi mañakunaykupaq, hinaspataq qowayku muhuta sonqoykuman, culturatataq hamut’ayniykuman, chaymanta rurukuna hamunanpaq; ¿imaynatataq sapakama kawsanqa waqlliq, runapa rantinpi apakuq? 7 Qan sapallaykin kashanki, llapaykutaqmi makillaykiq ruwasqalla kayku, nisqaykiman hina. 8 Mamaq wiksanpi cuerpo ruwasqa kaqtin, cuerpoykiman cuerpota qoqtiykiqa, unanchasqaykiqa ninapi unupipas waqaychasqan kashan, isqon killataq paypi kamasqa unanchasqaykipas aguantanqa. 9 Waqaykuqpas waqaychaqpas waqaychanqan, tiempo chayamuqtintaq, waqachisqa wiksapas chaypi wiñaq kaqkunata qon. 10 Qanmi kamachirqanki cuerpoq partenkunamanta, ñuñumanta lecheta qonanchispaq, chay lecheqa ñuñuq rurunmi. 11 Chay hinaqa, chay ruwasqa kaqqa huk tiempolla mikhusqa kanqa, khuyapayanaykikama. 12 Chanin kawsayniykiwanmi chayta uywarqanki, kamachikuy simiykipitaq uywarqanki, yuyayniykiwantaq mosoqyachirqanki. 13 Unanchasqayki hinan wañurachinki, llank'asqaykiman hinataq kawsachinki. 14 Chhaynaqa, sinchi llank’aywan kamasqa runata ch’usaqyachinki chayqa, manan sasachu kamachikuyniykiwan ordenasqa kay, chay ruwasqa kaqqa amachasqa kananpaq. 15 Kunanqa, Señor, rimasaq; runata llamispa en general, qanmi aswan allinta yachanki; Aswanpas llaqtaykita llamiykuy, qanmantan llakikuni. 16 Herenciaykimantapas, qanmantan llakikuni. Israel llaqtapaqpas, paykunapaqmi llasaq kani. Jacobpaqpas, payraykun mancharisqa kashani; 17 Chayraykun ñawpaqeykipi mañakuyta qallarisaq ñoqa kikiypaq paykunapaqpas, kay hallp'api tiyaq runakunaq urmasqanta rikusqayrayku. 18 Uyarirqanin hamuq juezpa usqhaylla rimasqanta. 19 Chayrayku uyariy, rimasqayta entiendey, hinan ñawpaqeykipi rimasaq. Kaymi qallarin Esdraspa rimayninkuna, manaraq hoqarisqa kashaqtin, ñoqataq syanapay,
20 Wiñay-wiñay kawsaypi tiyaq, hanaq pachamanta hanaq pachapi imakunatapas qhawaq; 21 Paypa kamachikuy tiyananqa mana chaninchanapaqmi; Paykunaq k'anchariyninqa manapaschá hamut'asqachu kanman; Paykunaq ñawpaqenpin angelkunaq t'aqankuna khatatataspa sayashanku. 22 Paykunaq serviyninqa wayrapipas ninapipas yachakunmi. Siminpas cheqaqmi, rimasqanpas mana tukukuqmi; Paypa kamachikuyninqa kallpasapam, kamachikuyninkunapas manchakuypaqmi. 23 Paypa qhawariyninmi ukhuta ch'akichin, phiñakuytaq orqokunata ch'akichin. Chaytan cheqaq-kayqa sut'inchashan. 24 Yaw, uyariy kamachiykiq mañakuyninta, uyariytaq kamasqaykichispa mañakuyninta. 25 Kawsashaspaymi rimasaq, yuyayniyoq kaspaymi kutichisaq. 26 O, ama llaqtaykiq huchankunata qhawariychu; Aswanqa cheqaq-kaypi serviqniykikunamanmi. 27 Ama mana judío runakunaq millay yuyaykusqankunataqa qhawariychu, aswanpas ñak'ariykunapi willasqaykikunata hunt'aq runakunaq munayninta. 28 Ama piensaychu ñawpaqeykipi llullakuspa puriqkunapiqa, aswanpas yuyariy, munayniykiman hina manchakusqaykita yachaqkuna. 29 Ama munayllachu kachun animalkuna hina kawsaqkunata chinkachinaykipaq; Aswanqa kamachikuy simiykita sut'ita yachachiq runakunata qhawanaypaqmi. 30 Ama phiñakuychu animalkunamanta aswan millay qhawarisqa runakunata. Aswanpas chanin kayniykipi, hatunchasqa kaypi sapa kuti hap'ipakuqkunata munakuy. 31 Ñoqaykupas ñawpa taytaykupas chay onqoykunawanmi sayk'uyku, huchasapakunaraykun ichaqa khuyapayakuq ninki. 32 Noqaykuta khuyapayakuyta munaspaykiqa khuyapayakuqmi kanki, noqaykupaq, chanin kaypi mana ruwasqaykupaq. 33 Chanin runakuna, askha allin ruwaykunata qanwan waqaychaspa, paykunaq ruwasqankumantan premiota chaskinqaku. 34 ¿Imataq runaqa paywan phiñakunaykipaq? Icha, ¿imataq waqlliq mirayri, chaywan sinchita phiñakunaykipaq? 35 Cheqaqtaqa manan pipas naceq runakuna ukhupiqa kanchu, aswanpas millaytan ruwarqan. iñiqkuna ukhupitaq mana mana allin ruwaqqa kanchu. 36 Señor Diosníy, kaypin willasqa kanqa chanin kayniykipas allin kayniykipas, allin ruwaykunapi mana confiaqkunata khuyapayakuqtiykiqa. 37 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –Wakin imaymanakunatan allinta rimarqanki, rimasqaykiman hinan kanqa, nispa. 38 Cheqaqtapunin mana piensasaqchu manaraq wañupushaqtin, manaraq juzgasqa kashaspa, manaraq chinkapushaspa huchallikuq runakunaq sonqonpi. 39 Ichaqa chanin runakunaq munayninmantan kusikusaq, yuyarisaqtaqmi peregrinacionninkuta, qespichisqankuta, premiota chaskinankutapas. 40 Kunan rimasqayman hinan pasanqa. 41 Imaynan chakra llank'aq runaqa askha muhukunata hallp'api tarpuspa askha sach'akunata tarpun, chaywanpas allin tarpusqaqa manan wicharinchu, manataqmi llapa tarpusqakunapas saphichakunchu, chhaynallataqmi tarpusqakunapas kay pachapi; mana llapankuchu qespichisqa kanqaku. 42 Hinaqtinmi ñoqataq nirqani: “Khuyapayakuq kasqayta tariruni chayqa, rimasaq”, nispa.
43 Imaynan chakra llank'aqpa muhun mana wicharimuspa paraykita tiemponpi mana chaskispa chinkapun hinata. otaq nishuta paramuspa waqllichiptinqa. 44 Makiykiwan kamasqa runapas chinkapunmi, kikiykiq rikch'aynin sutichasqataq, payman rikch'akuq kasqaykirayku, payraykun tukuy imaymanata ruwarqanki, chakra llank'aqpa mirayninwantaq rikch'achirqanki. 45 Ama ñoqaykuwan phiñakuychu, aswanpas llaqtaykita khuyapayay, qan kikiykiq herenciaykitapas khuyapayay. 46 Hinaqtinmi Jesusqa niwaran: –Chay tiempopi kaqkunaqa kunan tiempopaqmi, hamunan kaqkunapaqpas, nispa. 47 Qanqa pisillañan kashanki noqamanta aswan askha kamasqaykunata munakunaykipaq. 48 Kaypitaqmi Ancha Hatun Diospa ñawpaqenpi admirasqa kanki. 49 Humillakuspa, chanin runakuna ukhupi ancha hatunchasqa kanaykipaq mana allinpaq qhawarikusqaykirayku. 50 Qhepa tiempopi kay pachapi tiyaqkunaqa askha hatun llakikunan pasanqaku, hatun hatunchakuspanku purisqankurayku. 51 Qanpas qan kikiykita entiendey, maskhay qan hina kaq runakunapaq hatunchasqa kayta. 52 Qankunapaqmi paraiso kicharisqa, kawsay sach’a tarpusqa, hamuq pacha wakichisqa, askha kay wakichisqa, huk llaqta hatarichisqa, samaytaq saqesqa, ari, hunt’asqa allin kay yachaywan ima. 53 Mana allinpa saphinmi qankunamanta sellasqa kashan, pisi kallpa kaypas, ch'uspipas pakasqa kashan, ismusqataq infiernoman ayqesqa kashan qonqasqa kananpaq. 54 Llakikuykunan pasapun, tukukuypiqa mana wañuq qhapaq kaymi rikuchikun. 55 Chhaynaqa, amaña tapukunkichu wañuq runakunaq askha kayninmanta. 56 Kacharichisqaña kaspataq, Ancha Hatun Diosta pisicharqanku, kamachikuy siminta pisichaspa, ñanninkunata saqerparirqanku. 57 Chanin runataqa saruykurqankun. 58 Sonqonkupi nirqanku: Manan Diosqa kanchu; ari, chay yachaspataq wañunankuta. 59 Imaynan ñawpaqpi nisqanchiskuna chaskisunkichis, chhaynatan ch'akiypas, nanaypas paykunapaqqa wakichisqa kashan, manan munarqanchu runakuna yanqayapunanta. 60 Kamasqa kaqkunan ichaqa kapun paykunata kamaqpa sutinta qhellicharqanku, manataqmi agradecekurqankuchu paykunapaq kawsay wakichiqman. 61 Chhaynataq kunanqa taripayniyqa qayllaykamushan. 62 Chaykunataqa manan llapa runakunamanchu willarqani, aswanpas qanmanmi, qan hina pisi runakunamanpas. Hinaptinmi nirqani: 63 Señor Diosníy, kunanmi rikuchiwarqanki askha milagrokunata, chaykunatan ruwayta qallarinki qhepa tiempokunapi, ichaqa manan rikuchiwarqankichu hayk'aq tiempopi. 9 RAKI 1 Hinaqtinmi Jesusqa kutichimuwarqan: –Tupuy tiempota, ñawpaqpi willasqayki milagrokunata rikuspa. 2 Hinaqtinmi entiendenki, chay tiempollapin Ancha Hatun Diosqa kamasqan pachata watukamuyta qallarinqa. 3 Chay hinaqa, kay pachapi terremotokuna, ch'aqwaykunapas rikukuqtinmi. 4 Chhaynapin allinta entiendenki, Ancha Hatun Diosqa qallariymantapacha chaykunamanta rimasqanta.
5 Imaynan kay pachapi llapa kamasqakunapas qallariyniyoq tukukuyniyoq, tukukuypas sut'i rikukuq. 6 Chhaynallataqmi Ancha Hatun Diospa tiemponpas sut’i qallariyniyoq, admirakuypaq ruwaykunapi, atiyniyoq ruwaykunapi ima, tukukuntaq ruwaykunapi, señalkunapiwan. 7 Llapallan qespichisqa kaspa, ruwasqanwan, iñiyniykichiswan ima, ayqekuyta atiq. 8 Chay nisqa peligrokunamantan waqaychasqa kanqaku, qespikuyniytataq rikunqaku hallp'aypi, llaqtay ukhupipas, qallariymantapachan chaykunata noqarayku ch'uyancharqani. 9 Chaypachan paykunaqa khuyapayasqa kanqaku, kunanqa mana allin ruwasqaykunatan ñak'arinqaku. 10 Kawsayninkupi allinkunata chaskispa mana reqsiwaqniykunaqa. . 12 Nanaywan wañupuspapas yachananmi. 13 Chhaynaqa, ama yachayta munankichu imaynatas mana manchakuq runakuna muchuchisqa kanankuta, hayk'aq muchuchisqa kanankutapas, aswanpas tapukuy imaynatas chanin runakuna qespichisqa kanankuta, piqpa kay pachaqa, pipaqtaq kay pacha kamasqa kananmantawan. 14 Hinaqtinmi ñoqaqa nirqani: 15 Ñawpaqtaqa nirqanin, kunanpas rimashani, chaymantapas rimasaqtaqmi, wañuqkunamanta aswan askha kanankuta, qespichisqa kaqkunamantaqa. 16 Imaynan olapas aswan hatun gotamantapas. 17 Hinaqtinmi Jesusqa niwaran: Imaynan chakrapas, chay hinallataqmi muhupas. t’ikakuna kasqanman hina, chhayna colorkunapas; imaynan llank’aqpas, chhaynataqmi llank’ayqa; Imaynan chakra llank'aq runapas, chay hinallataqmi chakra llank'ayninpas, kay pachaq tiempon karqan. 18 Kunantaq kay pachata, manaraq kamasqa, kunan kawsaqkunapi tiyanankupaq wakichiqtiy, manan pipas contraypi rimapayarqanchu. 19 Chaypachaqa llapa runan kasukuranku, kunanmi ichaqa kay pacha kamasqa runakunaq costumbrenku wiñaypaq muhuwan, mana t'aqwiy atina kamachikuywan ima waqllichisqa kashan. 20 Hinaqtinmi kay pachata qhawarispay, chayman hamusqan toqllakunarayku peligro kasharqan. 21 Hinaqtinmi rikurani, anchatan khuyapayarqani, uvas t’oqota, askha runakunaq yurantawan uywarqani. 22 Chhaynaqa, yanqa naceq askha runakuna chinkapuchunku. Uvasniypas, yuraypas waqaychasqa kachun; Anchata llank'aspaymi hunt'asqata ruwarqani. 23 Chaywanpas, qanchis p'unchaytawanraq ayunanki chayqa, (ichaqa manan chaykunapi ayunankichu. 24 Aswanpas t'ikayoq chakraman riy, chaypiqa manan wasipas kanchu, hinaspa chakra t'ikakunallata mikhuy. ama aychata malliychischu, ama vinotapas ukyaychischu, aswanpas t'ikakunallata mikhuychis;) 25 Sapa kutitaq Ancha Hatun Diosmanta mañakuy, chaypachan hamusaq qanwan rimaq. 26 Chaymi kamachiwasqanman hina Ardat sutiyoq chakraman rirani. chaypitaq t’ikakuna chawpipi tiyaykurqani, chakra qurakunamantataq mikhurqani, chay kikinpa mikhunantaq saksachiwarqan. 27 Qanchis p'unchay qhepamanmi pasto patapi tiyaykurqani, sonqoytaq ñak'arirqan, ñawpaq hina. 28 Simiyta kicharispaymi Ancha Hatun Diospa ñawpaqenpi rimayta qallaykurqani. 29 Señor Diosníy, qan kikiykita rikuchiwaqniyku, Egiptomanta lloqsimuqtinku, ch'inneqpi, mana pipas sarusqan
cheqaspi, mana imayoq cheqaspi, ñawpaq taytaykuman rikuchisqa karqanki. 30 Qantaq niranki: Israel llaqta, uyariway. Jacobpa miraynin, rimasqayta marcay, nispa. 31 Qankunapin kamachikuyniyta tarpushani, chaymi qankunapi ruruchinqa, wiñaypaqtaqmi hatunchasqa kankichis. 32 Kamachikuy Simita chaskiq ñawpa taytanchiskunan ichaqa mana hunt'arqankuchu, kamachikuyniykikunatapas manan kasukurqankuchu, kamachikuy simiykiq rurunpas manaña chinkarqanchu chaypas, manan atirqanchu, qanpa kasqanrayku. 33 Chaywanpas chaskiqkunaqa wañupurqankun, paykunapi tarpusqata mana waqaychasqankurayku. 34 Qaway, costumbreman hina, allpa muhuta chaskiqtin, lamar-qochapi barcota, ima mikhunatapas ukyanatapas chaskiqtin, tarpusqa otaq wikch’usqa kashaq wañusqa. 35 Chaypi tarpusqapas, wikch'usqapas, chaskisqapas chinkapunmi, manataqmi ñoqanchiswanchu qhepakun, noqanchispin ichaqa mana chhaynachu karqan. 36 Kamachikuy Simita chaskiqkunaqa huchawanmi wañupunchis, chayta chaskiq sonqonchispas 37 Chaywanpas Kamachikuy Simiqa manan chinkanchu, aswanpas qhepallanmi kallpan. 38 Sonqoypi kaykunata rimashaqtiymi, ñawiywan qhepaman qhawarirqani, paña ladomantataq huk warmita rikurqani, paytaq waqasharqan, sinchi kunkawantaq waqasharqan, sonqonpitaq sinchita llakikurqan p'achanpas llik'isqañan kasqa, umanpitaq uspha kasqa. 39 Hinaqtinmi yuyaykusqayta saqepurqani, hinaspan payman kutirichiwarqan. 40 Hinaqtinmi Jesusta niran: —¿Imanaqtintaq waqashanki? ¿Imanasqataq yuyaynikipi ancha llakisqa kachkanki? 41 Paytaq niwarqan: —Señor, saqerpariway, ñoqa kikiy waqanaypaq, llakikuyniyman yapanaypaq, yuyayniypi sinchi llakisqa kasqayrayku, sinchi pisichasqa kasqayrayku, nispa. 42 Hinaqtinmi payta nirqani: ¿Imataq onqosunki? niway. 43 Paymi niwarqan: –Ñoqa kamachiykiqa mana wawayoqmi kani, kinsa chunka watayoqña qosayoqña kani chaypas, manan wawayoqchu kani. 44 Chay kinsa chunka watakunapitaq mana imatapas ruwarqanichu tuta p’unchay, sapa hora, aswanqa, Ancha Hatun Diosman mañakuyniyta ruwarqani. 45 Kimsa chunka wata qhepamanmi Diosqa kamachiykita uyariwarqan, llakisqa kasqayta qhawarispataq huk qhari wawata qowarqan Tukuy-atiyniyoq. 46 Hinan paytaqa sinchitapuni uywarqani. 47 Hinaqtinmi payqa wiñaspa, warmiyoq kanan tiempoman chayamuqtin, huk fiestata ruwarqani. 10 RAKI 1 Hinaqtinmi wawayta casarakusqan cuartoman haykuspa, qonqorikuspa wañupurqan. 2 Llapaykutaq k'anchaykunata t'ikrarqayku, hinan llapa vecinoykuna hatarirqanku sonqochawanankupaq. 3 Llapallanku sonqochawanankupaq saqerparispanku, ch'inlla kayman. chaymantataq tuta hatarispa ayqerqani, kay chakraman kayman hamurqani, rikusqaykiman hina. 4 Kunantaq yuyaykuni mana llaqtaman kutinaypaq, aswanpas kaypi qhepakunaypaq, manataq mikhunaypaqchu nitaq ukyanaypaqpas, aswanpas sapa kuti waqanaypaq, wañunaykama ayunanaypaqpas. 5 Hinaqtinmi yuyaykusqayta saqerparini, phiñakuspay.
6 Qan mana yuyayniyoq warmi, llapanmantapas, ¿manachu llakikusqaykuta rikunki, ¿imataq ñoqaykuwan pasawanchis? 7 ¿Imaynataq Sion mamanchis tukuy llasa q’epiwan hunt’a kashan, ancha huch’uyyaykukuspataq sinchita llakikun? 8 Kunantaq, llapanchis llakisqa kasqanchista, llakisqa kasqanchista rikuspa, llapanchis llasaqyaypi kasqanchisrayku, ¿huk churillamantachu llakikunki? 9 Kay pachata tapuy, paymi willasunki: Paymi waqanan askha wiñaq runakuna urmasqankumanta, nispa. 10 Ñawpaqtaqa llapa runakunan paymanta lloqsimurqanku, paymantan llapa wakinkuna lloqsimunqaku, hinan yaqa llapanku chinkayman purishanku, askhataqmi saphichasqaña kashanku. 11 Chhaynaqa, ¿pitaq paymanta aswanta waqanman, askha runakunata chinkachiq warmimantaqa. ¿Manachu qan, ¿hukllamantachu llakikunki? 12 Ichaqa sichus niwankiman: Waqasqayqa manan kay pachaq waqaynin hinachu, wiksaypa rurunta chinkachisqayrayku, nanaywan nanaywan wachakusqayrayku, nispa. 13 Kay pachaqa manan chhaynachu. 14 Hinaqtinmi noqaqa niykichis: Imaynan llank'aywan wachamurqanki hinata. Chay hinallataqmi kay pachapas qallariymantapacha rurunta qorqan, chaymi runaqa, qallariymantapacha payta kamaqman. 15 Kunantaq llakikuyniykita pakay, mana manchakuspataq imachus pasasusqaykitapas aguantay. 16 Diospa chanin kananpaq decidikusqanta reqsikunki chayqa, tiempollanpin churiykita chaskinki, warmikuna ukhupipas alabasqa kanki. 17 Chay hinaqa, qosaykiman llaqtaman riy. 18 Paytaq niwarqan: –Manan chaytaqa ruwasaqchu, manan llaqtamanqa risaqchu, ichaqa kaypin wañusaq, nispa. 19 Hinaqtinmi noqaqa astawanraq rimapayarqani. 20 Ama chhaynata ruwaychischu, aswanpas yuyaychasqa kaychis. noqawan, ¿hayk'ataq Sion llaqtapi sasachakuykuna? Jerusalén llaqtapi llakikuymanta sonqochasqa kaychis. 21 Qanmi rikunki santuarioyku thunisqa kashaqta, altarniyku thunisqa kashaqta, temploykupas thunisqa kashaqta. 22 Saltoykuqa pampamanmi churasqa, takiykupas upallachisqañam, kusikuyniykupas tukusqañam, candelabroykupa kanchayninpas wañusqañam, rimanakuy arcaqa waqllichisqañam, ch'uya kaqkunapas qhellichasqañam, chaypa sutinpas waqyawasqanchisqa yaqa qhellichasqañan kashan: wawanchiskunan p’enqachisqa kanku, sacerdotenchiskunan ruphachisqa kanku, levitanchiskunan preso apasqa kanku, doncellanchiskunan qhellichasqa kashanku, warminchiskunapas qhellichasqan kanku; chanin runanchiskuna apasqa, huch’uy wawanchiskuna ch’usaqyachisqa, waynanchiskuna kamachiman apasqa, kallpasapa runanchiskuna pisi kallpayasqa; 23 Hinallataq, llapanmanta aswan hatun kaq, Sionpa sellonqa kunanqa manañan hatunchasqañachu; Payqa cheqniwaqninchiskunaq makinmanmi qosqa kashan. 24 Chhaynataq hatun llasayniykita chhaphchiy, askha llakikuykunatataq wikch’uy, Atiyniyoq yapamanta khuyapayasunaykipaq, Ancha Hatun kaqtaq llank’asqaykimanta samayta, thak kayta qosunki. 25 Paywan rimashaqtiymi, qonqayllamanta uyanqa sinchita k’ancharisharqan, uyanqataq k’ancharisharqan, chaymi manchakurqani, hinaspan yuyaykurqani imachus kanman chayta.
26 Hinaqtinmi qonqayllamanta sinchita mancharikuspa qapariran, chay warmiq qaparisqanwanmi hallp'a chhaphchikurqan. 27 Qhawarispaymi rikurqani, chay warmiqa manañan rikhurimuwarqanchu, ichaqa huk llaqta hatarichisqa kasharqan, a teqsimantapachan hatun cheqas rikhurimurqan, mancharikuspaymi sinchita qaparirqani. 28 ¿Maypitaq kachkan angel Uriel, payqa qallariypi hamuwarqa? Paymi askha trancekunaman urmachiwarqan, tukukuyniytaq ismuyman tukupun, anyanaypaq mañakuyniypas. 29 Kay simikunata rimashaqtiytaq qhawariychis, pay hamuwaspa qhawariwarqan. 30 Wañusqa runa hinan puñushani, yuyayniytaq qechuwarqan, paytaq paña makiymanta hap'iwaspa sonqochawarqan, sayarichispataq niwarqan: 31 ¿Imataq unquchisunki? ¿Imanasqataq chayna llakisqa kachkanki? ¿Imanaqtintaq yuyayniykipas, sonqoykiq yuyaykuyniykipas llakisqa kashan? 32 Hinaqtinmi nirqani: Saqewasqaykirayku, chaywanpas rimasqaykiman hina ruwasqayrayku, chakraman risqayrayku, rikurqani, chaywanpas rikurqanin, mana rimayta atisqayta, nispa. 33 Hinaqtinmi Jesusqa niwaran: Qhari hina sayariy, ñoqan yuyaychasqayki, nispa. 34 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: “Señorniy! ichaqa ama saqerpariwaychu, mana chayqa suyakuyniymanta hukmanyasqa wañusaq. 35 Ñoqaqa rikurqanin mana reqsisqayta, uyarinitaqmi mana yachasqayta. 36 Icha, ¿yuyayniychu q’otusqa kashan, icha almayqa mosqoypichu kashan? 37 Chayraykun valekuykichis kay rikusqaykichista kamachiykiman willanaykipaq. 38 Paytaq kutichimuwarqan: Uyariway, willasqayki, imarayku mancharikusqaykita, Ancha Hatun Diosmi askha pakasqa kaqkunata willasunki, nispa. 39 Paymi rikurqan ñanniyki allin kashasqanta, sapa kutillanmi llaqtaykimanta llakikunki, Sionmantataq sinchita waqashanki. 40 Chhaynaqa, kay qhepa rikusqayki rijurikuypa ninanmi. 41 Qanmi rikurqanki huk warmita waqashaqta, hinan sonqochayta qallarirqanki. 42 Kunanmi ichaqa manaña chay warmiman rikch'akuqta rikunkiñachu, aswanmi huk llaqta hatarichisqa rikhurimusunki. 43 Churin wañupusqanmanta willashaspaykipas, kaymi allichakuyqa. 44 Rikusqayki warmiqa Sionmi. 45 Niykichismi, kinsa chunka wataña mana wachakuq kashasqanmanta, chaymi kinsa chunka wataña mana sacrificio haywasqa kasqan. 46 Kimsa chunka wata qhepamanmi Salomonqa llaqtata hatarichispa ofrendakunata haywarirqan. 47 Hinaqtinmi Jesusqa nisurqanki llank'achispa uywasqanta. 48 Paymi ichaqa nisurqanki: “Casarakuy wasiman waway hamuspa wañupurqan”, nispa. 49 Hinaqtinmi qanman rikch'akuqta rikurqanki, churinmanta llakikusqanraykun sonqochayta qallarirqanki. 50 Ancha Hatun Diosqa rikunmi mana llullakuspa llakisqa kasqaykita, tukuy sonqoykiwan ñak’arisqaykitapas, chhaynatan rikuchisunki sumaq k’anchariyninta, sumaq k’anchariynintawan. 51 Chayraykun kamachirqayki mana wasi ruwasqa chakrapi qhepakunaykipaq.
52 Ñoqaqa yacharqanin Ancha Hatun Dios chayta willasunaykita. 53 Chayraykun kamachirqayki chakraman rinaykipaq, chaypiqa manan ima wasiq teqsinpas karqanchu. 54 Ancha Hatun Diospa llaqtanta rikuchiyta qallariqtinqa manan piqpa wasinqa sayanmanchu. 55 Chhaynaqa ama manchakuychu, ama sonqoyki mancharikuchun, aswanpas haykuy, hinaspa wasiq sumaq kayninta, hatun kaynintapas rikuy, ñawiykiq rikusqan hina. 56 Chaymantataq uyarinki rinriykikunaq hamut’asqanman hina. 57 Askha runakunamanta aswan saminchasqan kanki, Ancha Hatun Dioswan waqyasqataqmi kanki. chay hinallataqmi pisilla kanku. 58 Paqarin tutataq kaypi qhepakunki. 59 Chhaynatan Ancha Hatun Diosqa rikuchisunkichis hanaq pachakunapi rikuykunata, chaykunatan Ancha Hatun Diosqa tukupay p’unchaykunapi kay pachapi tiyaqkunaman ruwanqa. Chaymi chay tuta puñurqani, huk tutatapas, kamachiwasqanman hina. 11 RAKI 1 Hinan huk mosqoypi rikurqani, hinan lamar-qochamanta huk atoq lloqsimushasqa, chunka iskayniyoq p’alta raphrayoq, kinsa umayoq. 2 Hinaqtinmi rikurqani, chay warmiqa raphrankunata kay pachaman mast’arishaqta, wayra-para wayramuspataq huñunasqa kasharqan. 3 Hinaqtinmi rikurqani, p’altachankunamantataq huk contrario p’altakuna wiñarqan. hinaspan huch’uy p’altakuna huch’uyllaman tukupurqanku. 4 Umankunan ichaqa samasharqan, chawpinpi kaq umantaq hukninmanta aswan hatun karqan, chaywanpas puchuqwan kuskan samaykurqan. 5 Hinaqtinmi rikurqani, chay atoq p’altachankunawan phawaykachaspa, kay pachapi, chaypi tiyaq runakunapipas kamachikusharqan. 6 Hanaq pacha urapi llapa imaymanakuna paypa kamachisqanta rikurqani, manataq pipas contranpi rimarqanchu, nitaq huk kamasqapas kay pachapi. 7 Hinaqtinmi rikurqani, chay atoqtaq wasanpi sayarispa, plumankunata rimapayaran. 8 Ama huk kutillapichu rikch'ariychis, sapankaykichismi maychus kananpi puñuychis. 9 Umakunan ichaqa qhepallapaq waqaychasqa kachun. 10 Hinaqtinmi rikurqani, chay kunkaqa manan umanmantachu lloqsimurqan, aswanpas cuerponpa chawpinmantan. 11 Paypa contranpi kaq p'altakunata yupaspa, pusaq p'altakuna kasharqan. 12 Qhawaspaymi paña ladonpi huk p’alta sayarispa kamachikuqta rikurqani d tukuy hallp'a patapi; 13 Kamachikuqtintaq, maypi kasqanqa manaña rikhurimurqanñachu. kamachikurqantaq, anchatan kusikurqan; 14 Kamachikuqtintaq, ñawpaq kaq hina tukukuynin chayamurqan, chhaynapin manaña rikhurimurqanñachu. 15 Hinaqtinmi huk kunka uyarispa niran: 16 Uyariy kay pachata unayta kamachikuq, kaytan niykichis, manaraq manaña rikhurimushaspa. 17 Qan qhepamanpas manan pipas tiempoykimanqa chayanqachu, nitaq kuskankamapas. 18 Hinaqtinmi kinsa kaqpas hatarispa ñawpaq kaq hina kamachikurqan, manañataqmi rikhurimurqanñachu.
19 Llapa puchuqkunawan kuskan hukmanta hukmanta rirqan, sapankanku kamachikuq hina, manañataq rikhurimurqankuchu. 20 Hinaqtinmi rikurani, chay p’altakuna paña ladoman sayarispa, paykunapas kamachikunankupaq. wakintaq kamachikurqanku, ichaqa pisi tiempollapin manaña rikhurimurqankuchu. 21 Paykunamanta wakinqa sayarichisqan karqanku, ichaqa manan kamachikurqankuchu. 22 Chay qhepata qhawarispaymi, chunka iskayniyoq p’altakuna manaña rikhurimurqanñachu, nitaq iskay p’alta p’altakunapas. 23 Manañan atoqpa cuerponpiqa kasharqanñachu, aswanpas kinsa umakuna, soqta huch'uy raphrakuna ima. 24 Hinaqtinmi rikurqani iskay p’altakuna soqtamanta t’aqakuspa, paña ladonpi kaq umanpa uranpi qhepakushaqta, tawa p’altakunan maypi kasharqanku. 25 Hinaqtinmi rikurqani, chay raphrapa uranpi kaq p’altakuna sayarinankupaq, kamachikunankupaqpas yuyaykurqanku. 26 Hinaqtinmi rikurqani, hinan huk runa sayashasqa, ichaqa pisi tiempollamantan manaña rikhurimurqanñachu. 27 Iskaykaqtaq ñawpaq kaqmanta aswan usqhayta ripurqan. 28 Hinaqtinmi rikurani, iskay puchuqkunapas kamachikunankupaq yuyaykurqanku. 29 Chhaynata yuyaykuspankutaq, samashaq huknin uma rikch’arisharqan, chay umataq chawpipi kasharqan. chay iskay umakunamantapas aswan hatunmi karqan. 30 Chaymantataq rikurqani huk iskay umakuna chaywan hukllachasqa kashaqta. 31 Hinaqtinmi chay umanwan kuska kaqkunawan kuska kutirispa, kamachikuq raphranpa uranpi iskay p’altakunata mikhurqan. 32 Ichaqa kay umanmi enteron pachata mancharichirqa, hinaspam kay pachapi llapallan yachaq runakunata kamachirqa. kay pachaq kamachikuyninmi karqan, ñawpaq kaq llapa raphrakunamantapas. 33 Chay qhepatataq rikurqani, chawpipi kaq umanpas qonqayllamanta manaña raphra hinachu rikhurirqan. 34 Hinaqtinmi chay iskay umallikuna qhepallarqanku, paykunapas kay pachata, chaypi tiyaqkunatapas kamachikurqanku. 35 Hinaqtinmi rikurqani, paña ladonpi kaq umataq lloq’e ladonpi kaq umata mikhusharqan. 36 Hinaqtinmi huk kunka niwarqan: “Qhawariy, hinaspa qhawariy imatachus rikusqaykita”, nispa. 37 Hinaqtinmi rikurqani, qapariq leon hina sach'a-sach'amanta qarqosqa kashaqta. 38 Uyariy, qanwan rimasaq, Ancha Hatun Diosmi nisunki: 39 ¿Manachu qan kanki chay tawa animalkunamanta puchuq, kay pachaypi munaychakusqayta, paykunaq chawpinpi tiemponku tukukuynin chayamunanpaq? 40 Tawa kaqtaq hamurqan, hinaspan llapa ñawpaq animalkunata atiparqan, kay pachapitaq atiyniyoq karqan, ancha manchakuywan, kay pachaq llapan muyuriqnintataq askha millay sarunchakuywan; chay hina unaytataq q’otukuspa kay pachapi tiyarqan. 41 Kay pachataqa manan cheqaqtachu juzgarqanki. 42 Llamp'u sonqo runakunatan ñak'arirqanki, thak-kaypi kawsaqkunatataq k'irirqanki, llullakunatan munakurqanki, ruruchiqkunaq tiyasqankunatapas thunirqanki, mana ima mana allinta ruwaqniykikunaq perqankunatapas thunirqanki. 43 Chayraykun mana allin ruwasqaykiqa Ancha Hatunman wicharin, hatunchakusqaykitaq Atiyniyoqman.
44 Ancha Hatun Diospas qhawarirqanmi hatunchakusqan tiempokunata, qhawaytaq tukupun, millay ruwayninkunapas hunt’akun. 45 Chayrayku, atoq, nitaq manchay raphraykikuna, nitaq millay p'altaykikuna, nitaq millay umaykikuna, nitaq k'iriq uñaykikuna, nitaq llapan yanqa cuerpoykipas. 46 Chay hinapin, kay pacha llapa runakuna samarinanpaq, kutimunanpaqpas, maqanakusqaykimanta kacharichisqa kaspa, payta kamaqpa juzgasqan khuyapayasqa kananta suyananpaq. 12 RAKI 1 Hinaqtinmi leon atoqta kay simikunata rimashaqtin, rikurqani. 2 Qhawariy, puchuq umapas tawa raphranpas manañan rikhurimurqanñachu, iskayninkutaq chayman rispa kamachikunankupaq sayarirqanku, qhapaq suyunkutaq huch’uylla karqan, ch’aqwaywantaq hunt’aykusqa karqan. 3 Rikuspaymi manaña rikhurimurqankuñachu, atoqpa lliw cuerponmi ruphasqa kasharqan, chaymi kay pachaqa sinchita mancharikurqan. Espirituytataq niwarqan: 4 Qhawariy, kaytan ruwawarqanki, Ancha Hatun Diospa ñanninkunata maskhaspayki. 5 Qhawariy, chaywanpas yuyayniypi sayk’usqa, espirituypipas sinchi pisi kallpayoqmi kashani. pisi kallpataq ñoqapi kashan, kay tuta ñak’arichisqa kasqay hatun manchakuymanta. 6 Chayraykun kunanqa Ancha Hatun Diosta valekusaq, tukukuykama sonqochawananpaq. 7 Hinan nirqani: Señor chay kamachikuq, sichus graciata tarirqani manaraq thy rikuy, hinallataq askha runakunaq ñawpaqenpi qanwan chaninchasqa kasqaymanta, hinallataq mañakuyniy cheqaqtapuni uyaykiq ñawpaqenpi hamuqtin; 8 Chhaynaqa, sonqochaway, kamachiykimantaq rikuchiway kay manchay rikuypa sut’inchayninta, sut’ita hukniray kaynintawan, almaytapas hunt’asqata sonqochanaykipaq. 9 Qanmi juzgawarqanki qhepa kutikunapi willanaypaq hina kasqayta. 10 Hinaqtinmi Jesusqa niwaran: “Kay rikusqaykichispa sut’inchayninmi. 11 Lamar qochamanta wicharishaqta rikusqayki atoqqa wawqeyki Danielpa rikusqan qhapaq suyun. 12 Ichaqa manan sut'inchasqachu karqan, chayraykun kunan willaykichis. 13 Qhawariy, p’unchaykuna hamunqa, kay pachapi huk qhapaq suyu hatarinanpaq, ñawpaqpi kaq llapa qhapaq suyukunamantapas manchakusqa kanqa. 14 Chaypin chunka iskayniyoq reykuna kamachikunqaku, hukmanta hukmanta. 15 Iskaykaqmi kamachikuyta qallarinqa, chunka iskayniyoqkunamantapas aswan askha tiempoyoqmi kanqa. 16 Kaytan rikuchin chunka iskayniyoq raphrankuna, chaytan rikunki. 17 Uyarisqayki kunkamanta, manataq umamantachu lloqsimunanta rikurqanki, aswanpas cuerponpa chawpinmantan lloqsimunanta, kaymi sut'inchashan. 18 Chay gobiernoq tiempon qhepamanmi hatun ch'aqwaykuna hatarinqa, mana allinpitaq sayanqa, chaywanpas manan chaypachaqa urmanqachu, aswanpas qallariyninmanmi kutichisqa kanqa. 19 Saynatan rikurqanki pusaq huch’uy p’altakuna raphrankunaman k’askakushaqta. 20 Paypi pusaq reykuna hatarinqa, paykunaq tiemponkuqa pisillan kanqa, watankupas usqhayllan kanqa.
21 Chawpi tiempo qayllaykamuqtinmi iskay wañunqaku, tawataq qhepanku qayllaykamunankama, iskaytaq tukukunankama waqaychasqa kanqaku. 22 Kimsa umakuna samashaqta rikuspaykiqa kaymi. 23 Qhepa p'unchayninkunapin Ancha Hatun Diosqa kinsa qhapaq suyuta hatarichinqa, chaypitaq askha imaymanakunata mosoqyachinqa, kay pachapi kamachikuq kanankupaq. 24 Chaypi tiyaqkunamantapas, ñawpaqenkupi tiyaqkunamantapas aswan sarunchasqa kaspanku, atoqpa umankuna nispa sutichanku. 25 Paykunan millay ruwayninta hunt'anqaku, qhepa tukukuynintataq tukunqaku. 26 Hatun uma manaña rikhurimusqanta rikuspaykipas, hukninmi puñunanpi wañunanta, chaywanpas nanaywan wañunanta rikuchin. 27 Chay iskay puchuqkunaqa espadawanmi wañuchisqa kanqaku. 28 Hukninpa espadanmi hukninta mikhunqa, qhepamanmi ichaqa kikin espadawan urmaykunqa. 29 Rapranpa uranpi iskay p'altakuna paña lado uma patanta pasashaqta rikurqanki. 30 Paykunan rikuchin, paykunan Ancha Hatun Diospa tukukuyninkukama waqaychan, kaymi huch'uy qhapaq suyu, sasachakuywan hunt'a, rikusqaykiman hina. 31 Chay leonpas, sach'a-sach'amanta hatarispa, qaparispa, atoqta rimapayashaqta, tukuy uyarisqayki simikunawan mana chanin ruwasqanmanta anyashaqta rikurqanki. 32 Kaymi hanaq pachapaq akllasqa runa, paykunapaq, millay ruwayninkumantawan tukukuykama waqaychaq, paymi paykunata anyanqa, millay ruwayninkuwantaq k'aminqa. 33 Juicio p'unchaypi kawsashaqta ñawpaqenman churanqa, hinaspan paykunata anyanqa, correginqa, nispa. 34 Puchuq llaqtaykunatapas khuyapayakuywanmi qespichinqa, linderoypi ñit’isqa kaqkunata, kusichinqataq taripay p’unchay hamunankama, qallariymantapacha rimasqay p’unchaykama. 35 Kay musquy rikusqaykiqa, kaymi sut'inchaykuna. 36 Qanllam kay pakasqa Altoqpa kay pakasqa yachananta yachanaykipaq hina karqanki. 37 Chayrayku, tukuy kay rikusqaykita huk libropi qelqay, hinaspa pakay. 38 Chaykunata yachachiy runakunaq yachayniyoq runakunaman, paykunaq sonqonkuta entiendespa waqaychanmanku kay pakasqakunata. 39 Qanchis p’unchaytawanraq kaypi suyay, imachus Ancha Hatun Diospa willasunaykita munasqaykita willasunaykipaq. Chayta nispataq ñanninta ripurqan. 40 Llapan runakuna qanchis p'unchay pasasqata, manataq llaqtaman kutimusqayta rikuspa, llapankuta huñurqanku, huch'uykunamanta hatunkama, hinaspa ñoqaman hamuspa nirqanku: 41 ¿Imatataq huchacharqaykiku? ¿Ima mana allintataq qan contra ruwarqayku, saqerparispa kaypi tiyaykuwasqaykirayku? 42 Llapa profetakunamantaqa qanllan saqerpariwankiku, cosecha racimo hina, tutayaq cheqaspi vela hina, wayraparamanta hark'asqa pakakuna hina otaq barco hina. 43 ¿Manachu aypawanchis mana allinkuna? 44 Qankuna saqerpariwaqchis chayqa, aswan allinmi kanman karqan Sion llaqtaq chawpinpi ruphachisqa kaspaykuqa? 45 Chaypi wañuqkunamantaqa manan aswan allinchu kanchis. Hinaspan sinchi kunkawan waqarqanku. Hinan paykunata kutichirqani. 46 Israel llaqta, allinta sonqochaychis. Jacobpa miraynin, ama llasaq kaychischu.
47 Ancha Hatun Diostan yuyarinkichis, atiyniyoq Diospas manan qonqarqasunkichischu wateqaypi. 48 Ñoqataq ichaqa, manan saqerparirqaykichu, nitaqmi qankunamantapas t'aqakurqanichu, aswanpas kay cheqasmanmi hamurqani Sion llaqta ch'usaqyachisqa kananta mañakunaypaq, hinallataq pisi kawsayniyoq runakunamanta khuyapayanaypaq ur santuario. 49 Kunantaq sapankanku wasiykichisman kutiychis, kay p'unchaykuna qhepatataq qankunaman hamusaq. 50 Hinaqtinmi runakunaqa kamachikusqayman hina llaqtaman rirqanku. 51 Ñoqaqa qanchis p'unchaymi chakrapi qhepakurqani, angelpa kamachiwasqanman hina. chay p'unchawkunallapitaq chakra t'ikakunata mikhurqani, qurakunamanta aychaytataq mikhurqani. 13 RAKI 1 Qanchis p'unchay qhepamanmi tuta musqukurqani. 2 Lamar-qochamanta wayra hatarispa llapa olakunata kuyuchirqan. 3 Hinaqtinmi rikurani, chay runaqa waranqantin hanaq pachapi kallpayoq kashaqta, uyanta kutirispataq, uranpi rikusqankunaqa khatatatasqa. 4 Siminmanta chay kunka lloqsimuqtintaq, llapa kunkanta uyariqkuna ninata sientespa pisiyapun hinata ruphachiqku. 5 Chay qhepatataq rikurqani, hinan hanaq pacha tawa wayrakunamanta askha runakuna huñunakurqanku, lamarqochamanta lloqsimuq runata kamachinankupaq 6 Hinaqtinmi ñoqaqa rikurqani, hinan payqa hatun orqota sellakuspa chay orqo pataman phawaykapusharqan. 7 Ichaqa chay orqo k’apasqa kasqan cheqastapas otaq cheqastapas rikuyman karqan, ichaqa manan atirqanichu. 8 Kay qhepatataq rikurqani, payta kamachinankupaq huñunasqa llapa runakunan sinchita mancharikurqanku, chaywanpas maqanakuytan atrevikurqanku. 9 Hinaqtinmi Jesusqa hamuq askha runakunaq maqanakusqankuta rikuspa, manan makinta hoqarirqanchu, nitaq espadatapas hap’irqanchu, nitaq ima instrumentotapas hap’irqanchu. 10 Ichaqa rikurqanin siminmanta nina rawray hina kachamushaqta, siminmantataq nina samayta kachamushaqta, qallunmantataq chispakunata, wayra-parakunatawan wikch’umushaqta. 11 Llapallankum chaqrusqa karqaku; nina rawray, nina rawray samay, hatun wayra-para ima; maqanakunankupaq wakichisqa askha runakunamanmi sinchita urmaykurqan, hinaspan sapankankuta ruphachirqan, chaymi qonqayllamanta mana yupay atina askha runakunamantaqa imapas reparakurqanchu, aswanpas ñut’u allpallan, q’osñiq q’osñillan, chayta rikuspaymi mancharikurqani . 12 Qhepamanmi rikurqani orqomanta uraykamushaqta, hinaspa thak-kaypi kawsaq runakunata waqyamushaqta. 13 Askha runakunan Jesusman hamurqanku, wakintaq kusikurqanku, wakintaq llakikurqanku, wakintaq watasqa kasharqanku, wakintaq ofrendata haywasqakunamanta apamurqanku. 14 Qallariymantapachan kamachiykiman kay musphanakunata rikuchirqanki, mañakusqayta chaskikunaykipaqtaq allinpaq qhawariwarqanki. 15 Kunanraq willaway kay mosqoypa sut'inchayninta. 16 Imaynatachus yuyayniypi wiksallikuni, ay chay p’unchaykunapi puchuqkunamanta, aswanraqtaq mana qhepakuqkunamanta!
17 Mana puchuqkunaqa sinchi llakisqa kasharqanku. 18 Kunantaq entiendeni qhepa p’unchaykunapi waqaychasqa kaqkunata, paykunamanpas, qhepapi kaqkunapas pasananta. 19 Chayraykun paykunaqa hatun peligrokunaman, askha necesidadkunamanpas hamunku, kay mosqoykunapi willasqankuman hina. 20 Chaywanpas, peligropi kaq runapaqqa, kay pachamanta phuyu hina pasananmantaqa, qhepa p'unchawkunapi sucedesqanta mana rikunanmantaqa. Hinan Jesusqa kutichimuwarqan: 21 Rikuypa sut'inchaynintan willasqayki, mañakusqaykitataq kicharisqayki. 22 Qhepapi kaq runakunamantan rimarqanki, kaymi sut'inchasqanqa. 23 Pipas chay tiempopi sasachakuykunata aguantaqqa, pay kikintan waqaychan, peligroman urmaqkunaqa, tukuy atiyniyoq Diospa contranpi iñiyniyoq runakunan kanku. 24 Chay hinaqa, yachaychis, qhepapi kaq runakunaqa, wañusqakunamantaqa aswan saminchasqa kasqankuta. 25 Kay rijurikuypa ninan: Lamar qocha ukhumanta huk runata wichamushaqta rikurqanki. 26 Ancha Hatun Diosmi hatun tiempota waqaychan, pay kikinmi unanchasqankunata qespichinqa. 27 Rikurqankitaqmi siminmanta wayra, nina, wayra-para hina lloqsimushaqta. 28 Manataqmi espadatapas nitaq guerrapaq instrumentotapas hap’irqanchu, aswanpas payta phawaylla haykumusqanwanmi wañuchiq llapa runakunata wañuchirqan. kaymi t'ikrayqa: 29 Qhawariy, p’unchaykuna chayamumunqa, maypachachus Ancha Hatun Diosqa kay pachapi kaqkunata qespichiyta qallarinqa. 30 Paymi kay pachapi tiyaqkuna admirakunqaku. 31 Hukninmi hukwan maqanakunqa, huk llaqta huk llaqtawan, huk llaqta hukwan, huk llaqta hukwan, huk suyu hukwan. 32 Chaykuna pasaq tiempon kanqa, ñawpaqpi rikuchisqaykichis señalkuna, chaymantañataqmi Churiy willasqa kanqa, paytan rikurqanki runa hina wicharishaqta. 33 Llapa runakuna kunkanta uyarispankutaq, sapankanku hallp'ankupi maqanakuyta saqepunqa. 34 Mana yupay atina askha runakunan huñunakunqaku, rikusqaykiman hina, hamuyta munaspa, maqanakuspa payta atipayta munaspa. 35 Paymi ichaqa Sion orqo patapi sayanqa. 36 Siontaq hamunqa, hinaspan llapa runakunaman rikuchisqa kanqa, allichasqa, hatarichisqa ima. mana makiyuq urquta rikusqaykiman hina. 37 Kay Churiymi qaqchanqa chay nacionkunapa millay unanchasqankuta, millay kawsayninkurayku wayra-paraman urmaykuqkuna; 38 Hinaspan paykunaq ñawpaqenpi churanqa millay yuyaykusqankuta, ñak'arichiyta qallarinankupaqpas, nina rawrayman rikch'akuq ñak'ariykunatapas, ñoqaman rikch'akuq kamachikuy simiwantaq mana llank'ashaspa paykunata wañuchinqa. 39 Qantaq rikurqanki huk thak-kaypi kawsaq runakunata payman huñusqanta. 40 Paykunan chunka ayllukuna, paykunan rey Oseaspa tiemponpi hallp’ankumanta preso apasqa karqanku, paytan Asiria rey Salmanasar preso aparqan, unu patapitaq aparqan, chhaynataq huk hallp’aman hamurqanku . 41 Ichaqa paykunapuran yuyaykurqanku, askha nacionkunata saqespa, mana hayk'aqpas runakunaq tiyasqan karu llaqtaman ripunankupaq.
42 Chhaynapi, chay llaqtapi kamachikuyninkuta hunt’anankupaq. 43 Hinaspan Éufrates llaqtaman haykurqanku mayu k'iti pampakunata. 44 Ancha Altopi kaqmi señalkunata ruwaspa millp'uq millp'unta hark'arqan chimpanankukama. 45 Chay suyupiqa huk wata kuskan purinanmi karqan, chay suyuqa Arsaret sutiyoqmi. 46 Hinaqtinmi qhepa tiempokama chaypi tiyaranku. kunantaq hamuyta qallariqtinku, 47 Ancha Altopi kaqmi mayu pukyukunata hukmanta sayachinqa chayninta pasanankupaq, chayraykun thak-kaypi askha runakunata rikurqanki. 48 Llaqtaykimanta qhepakuqkunan ichaqa, llaqtay ukhupi tarikuqkunan kanku. 49 Huñusqa nacionkunata askha runakunata wañuchiqtinmi, puchuq llaqtanta defiendenqa. 50 Chaymantataq hatun musphanakunata paykunaman rikuchinqa. 51 Hinaqtinmi noqaqa nirqani: Kamachikuq Señor Diosníy, kayta willaway: ¿Imanaqtintaq chay runata rikurqani lamarqocha ukhumanta wichashaqta? 52 Paytaq niwarqan: Imaynan mana maskhayta atiwaqchu nitaq yachankichu lamar-qochaq ukhunpi kaqkunata, chhaynatan kay pachapiqa manan pipas Churiyta nitaq paywan kaqkunata rikunmanchu, aswanpas p'unchayllapin, nispa . 53 Kaymi musqusqaykipa sut'inchaynin, chaywantaq kaypi k'ancharisqalla kanki. 54 Qan kikiykiq ñanniykita saqerparispayki, kamachikuyniypi tukuy sonqowan hunt’akuspa maskharqanki. 55 Kawsayniykitaqa yachaywanmi ordenarqanki, yuyayniyoqtaq mamaykita waqyarqanki. 56 Chayraykun Ancha Hatun Diospa qhapaq kayninkunata rikuchirqayki, kinsa p'unchaymantañataqmi hukkunata willasqayki, atiyniyoq admirakuypaq kaqkunatataq willasqayki. 57 Hinan chakraman lloqsirqani, Ancha Hatun Diosta yupaychaspa, anchata graciasta qospay, tiempollanpi musphana ruwasqanmanta. 58 Hinaqtinmi Jesusqa kamachikusqanrayku, tiemponpi kaq imaymanakunatapas, chaypin kinsa p'unchay tiyaykurqani. 14 RAKI 1 Kinsa p'unchaypitaq encina sach'a sikinpi tiyasharqani, hinan huk sach'amanta huk kunka hamurqan: –Edras, Esdras, nispa. 2 Hinan nirqani: Kaypin kashani, Señor Hinaspan sayarirqani, nispa. 3 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –Chay sach'a-sach'apin Moisesman reqsichikurqani, paywantaq rimarqani Egiptopi llaqtay servishaqtin. 4 Hinan payta kacharqani Egipto nacionmanta llaqtayta pusamuspa, chay orqoman wicharqani, chay orqomanmi unayta hap'irqani. 5 Hinaqtinmi Jesusman willaran: “Askha admirakuypaq kaqkunata, p’uchukay tiempoq pakasqa yachayninkunata, p’uchukay tiempopiwan ima. Hinan kamachirqan: 6 Kay simikunata willanki, kaykunatataq pakanki. 7 Kunantaq niykichis: 8 Uyarisqayki milagrokunata, mosqoyniykunata, uyarisqayki sut'inchaykunatapas sonqoykipi waqaychanki.
9 Llapallanmantan qechusqa kanki, kunanmantapachataq Churiywan, qan hina kaqkunawanpas qhepakunki, tiempo tukukunankama. 10 Kay pachaqa wayna-sipas kayninmi chinkapun, tiemponpas machuyayta qallarishan. 11 Kay pachaqa chunka iskayniyoq t'aqapin t'aqasqa kashan, chunka t'aqanpas chinkapunñan, chunka t'aqamanta kuskantaq. 12 Chunka t'aqamanta kuskanmanta qhepamanmi puchun. 13 Kunantaq wasiykita allinchay, llaqtaykita anyay, sasachakuypi tarikuqkunata sonqochay, kunantaq ismuyta saqepuy. 14 Wañuq yuyaykunata kachariy, runaq q'epinkunata wikch'uy, pisi kallpa kayninta kunan wikch'uy. 15 Aswan llasa yuyayniykikunata t'aqay, hinaspa usqhaylla ayqekuy kay pachakunamanta. 16 Chay rikusqaykimantapas aswan hatun millaykunan qhepaman ruwakunqa. 17 Qhawariychis, kay pachaqa aswan pisi kallpayoqmi kanqa, aswan askharaqmi chaypi tiyaq runakunaman mana allinkuna yapakunqa. 18 Tiempoqa karumanmi ayqekun, arrendamientopas sasañan, kunanqa usqhayllan hamushan chay rikusqayki rikusqaykiqa. 19 Hinaqtinmi ñoqaqa ñawpaqeykipi nirqani: 20 Qhawariy, Wiraqocha, kamachiwasqaykiman hinan risaq, hinaspa chaypi kaq runakunata anyasaq. chhaynapin kay pachaqa tutayaqman churasqa kashan, chaypi tiyaqkunapas mana k’anchayniyoqmi kanku. 21 Kamachikuy simiykiqa ruphasqañan, nispa Manan pipas yachanchu qanmanta ruwasqaykikunata, nitaq ima ruwaytapas qallarinanta. 22 Ichaqa, sichus ñawpaqeykipi khuyapayakuyta tarirqani chayqa, Santo Espirituta noqaman kachamuy, hinaspataq qelqasaq qallariymantapacha kay pachapi llapa ruwasqakunata, kamachikuyniykipi qelqasqa kaqkunata, runakuna ñanniykita tarinankupaq, paykunapas chaytaq qhepa p’unchaykunapi kawsanqa kawsanman. 23 Hinaqtinmi Jesusqa niwarqan: –Riy, runakunata huñuy, hinaspa niy, tawa chunka p'unchay ama maskhasunaykipaq, nispa. 24 Ichaqa qhawariy, askha caja sach'akunata wakichinki, Sarea, Dabria, Selemia, Ecano, Asiel ima, kay phisqa sach'akuna usqhaylla qelqanankupaq. 25 Kayman hamuy, sonqoykipi hamut’ay kanchata rawrachisaq, chay k’anchayqa manan wañunqachu, qelqayta qallarisqayki imaymanakuna hunt’akunankama. 26 Chayta ruwaspataq wakinta willanki, wakintataq yachaysapakunaman pakallapi willanki. 27 Hinaqtinmi noqaqa kamachikusqanman hina lloqsirqani, hinaspan llapa runakunata huñuspa nirqani. 28 Israel llaqta, kay simikunata uyariy. 29 Qallariypiqa ñawpa taytanchiskunaqa Egipto suyupi wak llaqtayoqmi karqanku, chaymantan kacharichisqa karqanku. 30 Hinaqtinmi qankunapas paykunaq qhepanta mana kasukusqaykichis kawsay kamachikuy simita chaskirqankichis. 31 Chaypachan Sion hallp'aqa sorteowan t'aqanakurqankichis, ñawpaq taytaykichispas qankunapas mana chanintan ruwarqankichis, manataqmi Ancha Hatun Diospa kamachisqan ñankunataqa hunt'arqankichischu. 32 Chanin juez kasqanraykun, tiempollanpi qosusqaykichista qechurqasunkichis. 33 Kunantaq kaypi kashankichis, wawqeykichiskunapiwan. 34 Chhaynaqa, sichus qankuna kikiykichispa yuyayniykichista kamachinkichis, sonqoykichistapas
mosoqyachinkichis chayqa, kawsashaqmi kankichis wañuy qhepamantaq khuyapayasqa kankichis. 35 Wañusqan qhepamanmi juzgayqa hamunqa, wakmanta kawsashaqtinchis, chaypachan chanin runakunaq sutin sut'i rikukunqa, mana manchakuq runakunaq ruwasqankupas willasqa kanqa. 36 Chhaynaqa, ama pipas kay tawa chunka p'unchaypi noqaman hamuchunchu, nitaq maskhawaychu. 37 Chaymi chay phisqa runakunata kamachiwasqanman hina pusarqani, hinaspan chakraman rispayku chaypi qhepakurqayku. 38 Paqaristinmi huk kunka waqyamuwarqan: “Esdras, simiykita kichariy, hinaspa ukyanaykipaq qosqayta ukyay”, nispa. 39 Hinan simiyta kicharirqani, hinan huk hunt'a vasota chayachiwarqan, unupas hunt'a kasharqan, ichaqa nina hinan karqan. 40 Hinan hap'ispa ukyarqani, chayta ukyaspataq sonqoy yuyayniyta rimarqan, yuyayniytaq wiñarqan, yuyayniyta kallpachawasqanrayku. 41 Simiytaq kicharikurqan, manañataq wisq'akurqanñachu. 42 Ancha Hatun Diosmi chay phisqa runakunata entiendechiran, paykunan mana reqsisqanku tutapi admirakuypaq rikuykunata qelqarqanku, tawa chunka p'unchaytaq tiyarqanku, p'unchaypitaq qelqarqanku, tutataq t'antata mikhurqanku. 43 Ñoqamantaqa. P'unchaymi rimarqani, tutataq mana qalluyta hap'irqanichu. 44 Tawa chunka p'unchayllapin iskay pachak tawayoq librokunata qelqarqanku. 45 Tawa chunka p'unchay hunt'akuqtintaq, Ancha Hatun Diosqa nirqan: –Ñawpaq kaq qelqasqaykikunata sut'ita willay, allin runakunapas mana allin kaqpas leenankupaq. 46 Qanchis chunka qhepa kaq t'aqakunataqa waqaychanki, runakuna ukhupi yachayniyoq runakunallaman entreganaykipaq. 47 Paykunapin kashan yachay pukyu, yachay pukyu, yachay mayupas. 48 Chaytataq ruwarqani. 15 RAKI 1 Qhawariy, llaqtaypa ninrinpi rimay profecia simikunata, chaytan simiykiman churasaq, ninmi Wiraqocha. 2 Papelpi qelqaychis, hunt'aq sonqo, cheqaqtaqmi kankupas. 3 Ama manchakuychu contraykipi yuyaykusqaykichista, ama mana creeqniykikuna llakichisunkichischu, contraykipi rimaqkunapas. 4 Llapa mana hunt'aq runakunaqa mana hunt'aq kasqankuraykun wañunqaku. 5 Qhawariy, nin Wiraqocha, kay pachaman muchuchiykunata apamusaq; espada, yarqay, wañuy, chinkachiy ima. 6 Millay kay pachatan sinchita qhellicharqan, mana allin ruwasqankupas hunt'akunmi. 7 Chayraykun Señor Diosqa nin: 8 Manañan qalluyta hap’isaqchu millay ruwayninkumanta, qhelli ruwasqankumanta, manataqmi paykunata saqesaqchu millay ruwaykunapi, mana huchayoq chanin yawarpas waqamuwan, hinallataq almakunapas sapa kutilla quejakuylla. 9 Chhaynataq, Wiraqocha nin: Cheqaqtapunin paykunamanta vengakusaq, paykuna ukhumantataq llapa mana huchayoq yawarta chaskisaq.
10 Qhawariy, llaqtayqa huk oveja hinan wañuchinaman pusasqa kashan, kunanqa manan saqesaqchu Egipto hallp'api tiyanankuta. 11 Ichaqa atiyniyoq makiywan, makiy haywarisqawan ima, Egipto nacionta ñak’arichisaq, ñawpaqpi hina, llapan hallp’antapas ch’usaqyachisaq. 12 Egipto llaqtaqa waqanqan, teqsinpa teqsinpas ñak'ariywan, muchuchiywan ima wañuchisqa kanqa. 13 Allpa tarpuqkunaqa waqanqakun, muhunkupas pisiyapunqa rawraspa, chikchiwan, manchay ch'askakunawanpas. 14 ¡Ay, kay pachapi tiyaqkunapas! 15 Espadawan chinkachiyninkupas qayllaykamushanmi, huk llaqtan sayarispa maqanakunqa t huknintaq, makinkupi espadakunata. 16 Runakunapura ch'aqwaymi kanqa, hukkuna hukkunawanmi atipanakunqaku. manataqmi reyninkutapas kamachikuqkunatapas qhawarinqakuchu, ruwayninkupas atiyninkupin sayanqa. 17 Runaqa huk llaqtaman riyta munanman, manataqmi atinqachu. 18 Hatunchakuyninkuraykun llaqtakuna ch'aqwasqa kanqaku, wasikunapas thunisqa kanqaku, runakunapas mancharisqa kanqaku. 19 Runaqa manan runamasinta khuyapayanqachu, aswanpas espadawanmi wasinkuta thuninqa, kapuqninkunatapas suwapunqa, t'anta pisiyasqanrayku, sinchi ñak'ariypiwan. 20 Qhawariy, ninmi Diosqa, kay pachapi llapa reykunatan waqyasaq, paykunan intip lloqsimunanmanta, uraymanta, inti lloqsimuy ladomanta, Libanomantawan yupaychawanankupaq. Paykunapura contranpi churanakunankupaq, hinaspa paykunapa ruwasqankuta kutichipunankupaq. 21 Imaynan kunan p'unchaypas akllasqaykunata ruwashanku, chay hinatan ñoqapas ruwasaq, paykunaq sinqankupitaq kutichipusaq. Apu Señor Diosmi nin: 22 Paña makiyqa manan khuyapayanqachu huchasapakunata, espadaypas manan tukunqachu kay pachaman mana huchayoq yawarta hich’aq runakunata. 23 Nina phiñakuyninmanta lloqsimuspa, kay pachaq teqsinkunata, huchasapakunatapas ruphachin, rawrasqa paja hina. 24 ¡Ay, huchallikuqkuna, kamachikuyniykunata mana kasukuqkuna! nin Wiraqocha. 25 Manan paykunata khuyapayasaqchu, wawaykuna, atiymanta ripuychis, ama ch'uya wasiyta qhellichaychischu. 26 Wiraqochaqa reqsinmi pay contra llapa huchallikuqkunata, chayraykun paykunata qon wañuyman, chinkaymanpas. 27 Kunanmi kay pachaman ñak'ariykuna hamushan, chaykunapin qhepakunkichis, Diosqa manan qespichisunkichischu, pay contra huchallikusqaykichisrayku. 28 Qhawariychis manchay millay rikhuriyta, inti lloqsimuy ladomanta rijch'uytapas. 29 Chaypin Arabia nacionmanta dragonkuna askha carretakunawan lloqsimunqaku, askha runakunataq kay pachaman wayra hina apasqa kanqaku, llapan uyariqkuna mancharikunankupaq, khatatatasqa kanankupaqwan. 30 Phiñakuypi phiñakuq Carmaniankunapas sach’a-sach’api sallqa jabalíkuna hina lloqsinqaku, hatun atiywantaq hamunqaku, paykunawan maqanakuspataq, Asiria runakunaq hallp’anmanta huk t’aqata thuninqaku. 31 Chaymantataq dragonkuna atiyniyoq kanqaku, imayna kasqankuta yuyarispa; Hinaspapas paykuna kikinkuta kutirispanku, ancha atiywan qatiykachanankupaq rimanakuspanku.
32 Hinaqtinmi kay runakunaqa mancharisqa yawarchasqa kanqaku, atiyninkuwantaq ch'inlla kanqaku, ayqekunqakutaq. 33 Asiria runakunaq hallp'anmantan awqakuna muyuykunqaku, wakintataq ch'usaqyachinqaku, ejercitonkupitaq mancharisqa, mancharisqa, reyninku ukhupi ch'aqwaypas kanqa. 34 Inti lloqsimuy ladomanta wichay ladomanta urayman phuyukunata qhawariychis, ancha manchakuypaqmi qhawarinapaq, phiñakuywan, wayra-parawan hunt’a. 35 Paykunapura maqanakunqaku, askha ch’askakunatataq kay pachaman urmachinqaku, kikin ch’askankuta; Yawartaq espadamanta wiksakama kanqa. 36 Runakunaq wanuntapas camelloq wasankama. 37 Kay pachapiqa sinchi mancharikuypas khatatataypas kanqa, phiñakuyta rikuqkunapas mancharisqa kanqaku, khatatataytaq paykunaman hamunqa. 38 Chaymantataq hamunqa hatun wayra-parakuna surmanta, wichaymanta, huk partetawan inti haykuy ladomanta. 39 Inti lloqsimuy ladomanta sinchi wayrakuna hatarispa kicharinqa. Piñakuymanta hatarichisqan phuyupas, inti lloqsimuy ladomanta inti haykuy wayrata manchachinanpaq ch’askapas chinkapunqa. 40 Hatun kallpasapa phuyukunapas phiñakuywan hunt'a ch'askapas hatunchakunqakun, kay pachapi tiyaqkunatawan manchachinankupaq. Hinaspan llapa alto, allin reqsisqa cheqaskunaman manchay ch'askata hich'aykunqaku. 41 Nina, runtu, phalaq espadakuna, askha unukuna, llapa chakrakuna hunt'aykusqa kanankupaq, llapa mayukunapas, askha hatun unukuna hunt'akunanpaq. 42 Llaqtakunata, perqakunata, orqokunata, orqokunata, sach'a sach'akunata, pastokunata, trigokunatapas thuñichinqaku. 43 Saynallataqmi Babilonia llaqtaman rispa manchachinqaku. 44 Paykunaman hamuspa muyuykunqaku, ch'askapas tukuy phiñakuytapas paymanmi hich'aykunqaku, chaymantataq ñut'u allpapas q'osñipas hanaq pachaman wicharinqa, muyuriqninpi kaqkunapas waqanqaku. 45 Paypa kamachisqan qhepakuqkunan payta manchachiqkunata servinqaku. 46 Qan Asia, Babilonia suyu suyakuyniyoqmi kanki. 47 Ay, llakisqa, payman rikch’akuq kasqaykirayku; Ususiykikunatapas qhelli huchapin sumaqcharqanki, munakuqniykikunata kusichinankupaq, hatunchakunankupaqpas. 48 Qanmi qatiparqanki chiqnisqa runata, tukuy ruwasqankunapipas, imaymana ruwasqankunapipas. 49 Ñoqaqa muchuchiykunatan qanman kachamusqayki. viuda kay, wakcha kay, yarqay, espada, onqoypas, wasiykikunata thuñichinaykipaq, wañuywan ima. 50 Atiyniykiq k’anchariyninqa t’ika hina ch’akisqa kanqa, qan pataman kachasqa ruphaymi hatarinqa. 51 Wakcha warmi hinan pisi kallpayapunki, k'irisqa, k'irisqa muchuchisqa hina, kallpasapakunapas munakuqkunapas mana chaskiyta atinankupaq ve qan. 52 Envidiakuywanchu qan contra hatariyman karqan, ninmi Señor Diosqa. 53 Sichus mana sapa kutichu akllasqaykunata wañuchiwaq karqan, makiykiq maqayniykichista hatunchaspa, wañusqankumanta rimaspapas, machasqa kashaspaykiqa. 54 ¿Uyaykiq sumaq rikch'aynintachu churanki? 55 Qhelli hucha ruwasqaykimanta premioqa sinqaykipin kanqa, chayraykun kutichipuyta chaskinki. 56 Imaynan akllasqaykunaman ruwarqanki hinata, Wiraqocha nin, chhaynatan Diosqa ruwasunki, mana allin ruwaykunamantaq entregasunki
57 Wawaykikunaqa yarqaymantan wañunqaku, espadawanmi urmaykunki, llaqtaykikunan thunisqa kanqa, llapaykichistaq espadawan chakrapi wañupunqa. 58 Orqokunapi kaqkunapas yarqaymanta wañunqaku, aychankutapas mikhunqaku, yawarninkutataq ukyanqaku, t'anta yarqaymanta, unu ch'akiymantawan. 59 Mana kusisqa hinan lamar-qochata hamunki, hinaspan wakmanta muchuchiykunata chaskinki. 60 Chay pasashaspankun mana imatapas ruwashaq llaqtata phawaykachanqaku, hallp'anpa wakin partenkunatataq thuninqaku, huk chikan k'anchariyniykitapas tukuchinqaku, thunisqa Babiloniaman kutipunqaku. 61 Hinan paykunaq t'uqyaynin hina wikch'usqa kanki, paykunataq nina hina kanqaku. 62 Qankunata, llaqtaykikunatapas, hallp'aykikunata, orqoykikunatapas ch'usaqyachisunki. lliw sach'asach'aykikunatapas, ruruq sach'aykikunatapas ninawanmi ruphachinqaku. 63 Wawaykikunatan preso apanqaku, qhawariychis, ima kapuqniykitapas suwachinqaku, uyaykiq sumaq kaynintapas waqllichinqaku. 16 RAKI 1 ¡Ay, Babilonia, Asia suyupas! ¡Ay, Egipto, Siria suyukuna! 2 Sakumanta chukcha p'achawan watakuychis, wawaykichismanta waqaychis, llakikuychis. chinkachisqaykichismi qayllaykamushan, nispa. 3 Qankunamanmi espada kachamusunki, ¿pitaq kutichinman? 4 Qankuna ukhuman nina kachamushan, ¿pitaq chayta wañuchinman? 5 Muchuchiykunatan apachimusunkichis, ¿imataq paykunata qarqonman? 6 ¿Pipas yarqasqa leonta sachapi qarqonmanchu? Icha, pipas nina rawrayta qallaykuptinpas, q'aspipi wañuchinmanchu? 7 ¿Atikunmanchu hukmanta kutirichiy kallpasapa flechaqpa flechanta? 8 Atiyniyoq Señormi muchuchiykunata kachamushan, ¿pitaq chaykunata qarqoyta atinman? 9 Phiñakuyninmantan nina lloqsimunqa, ¿pitaq chayta wañuchinman? 10 Paymi llipyakunata kachaykunqa, ¿pitaq mana manchakunqachu? t'oqyanqa, ¿pitaq mana manchakunqachu? 11 Señor Diosmi manchachinqa, ¿pitaq mana paypa qayllanpi polvoman maqasqachu kanman? 12 Kay pachaqa khatatatan, teqsinkunapas. lamar-qochapas ukunmantan olakunawan hatarin, olakunapas, challwakunapas, Señor Diospa ñawpaqenpi, atiyninpa k'anchariyninpa ñawpaqenpi ima. 13 Paña makinqa sinchi kallpayoqmi arcota k’umuykachiq, flechanpas filoyoqmi, manan faltanqachu, kay pachaq tukukuyninman t’oqyachikuyta qallariqtinqa. 14 Qhawariy, ñak’ariykunaqa kachasqan, manataq kutimunqakuchu, kay pachaman hamunankukama. 15 Nina rawrachisqan, manan wañunqachu kay pachaq teqsinta ruphanankama. 16 Imaynan huk kallpasapa flechaq t'oqyachisqan flechapas mana qhepaman kutimunchu, chhaynallataqmi kay pachaman kachamuq muchuykunapas manaña kutimunqachu. 17 Ay! ¡ay ñuqa! ¿Pitaq chay punchawkunapi librawanqa? 18 Llakikuykunaq, hatun waqaykunaq qallariynin; yarqay, hatun wañuy qallariy; awqanakuypa qallariynin, atiyniyoqkunapas mancharisqa sayarinqaku; millaykunapa qallariynin! ¿imatataq ruwasaq kay mana allinkuna hamuptin?
19 Qhawariychis, yarqaypas, muchuypas, ñak’ariypas, ñak’ariypas, allinyachinapaq azote hina kachasqa kashan. 20 Ichaqa tukuy chaykunamantaqa manan millay ruwayninkumantaqa kutirinqakuchu, nitaqmi azotekunamantapas yuyarinqakuchu. 21 Qhawariy, mikhuykunaqa kay pachapi ancha allin barato kanqa, chaymi paykuna kikinkuta allin kanankupaq yuyaykunqaku, chaypachapas kay pachapi mana allinkuna wiñanqaku, espada, yarqay, hatun ch’aqway ima. 22 Kay pachapi tiyaqkunamanta askhan yarqaymanta wañunqaku. huknintaq yarqaymanta ayqekuqkunata espadawan wañuchinqa. 23 Wañusqakunaqa wanu hinan wikch'usqa kanqaku, manataqmi pipas paykunata sonqochananpaq kanqachu, hallp'apas ch'usaqmi kanqa, llaqtakunapas thunisqañan kanqa. 24 Manan pipas puchunqachu kay pachata tarpunanpaq, tarpunanpaqpas 25 Sach'akuna rurunqa, ¿pitaq chaykunata huñunqa? 26 Uvas puqunqa, ¿pitaq sarunqa? Llapa llaqtakunan runakunaq ch'usaqyachisqan kanqa. 27 Chhaynapin huk runa huk runata rikuspa kunkanta uyariyta munanman. 28 Huk llaqtamantan chunka puchunqa, iskaytaq chakramanta, chaykunan pakakunqa rakhu sach'a-sach'akunapi, qaqa raqrakunapiwan. 29 Imaynan sapa sach'a patapi Olivos huertapi kinsa tawa aceitunas puchun. 30 Uvas chakrata huñusqa kaqtinpas, uvas chakrata tukuy sonqowan maskhaq wakin t'aqa t'aqakuna qhepan. 31 Chhaynallataqmi chay p’unchaykunapipas kinsa otaq tawa qhepanqaku espadawan wasinkuta maskhaq runakuna. 32 Kay pachaqa ch'usaqyapunqa, chakrankunapas machuyapunqa, ñanninkunapas, tukuy ñanninkunapas kichkakunawan hunt'aykunqa, mana pipas chayninta purisqanrayku. 33 Sipaskunaqa waqanqakun, mana novioyoq kaspanku. warmikunaqa mana qosayoqmi waqanqaku; paykunaq warmi churinkunam waqanqaku, mana yanapaqniyuq kaspanku. 34 Guerrakunapin novionku chinkapunqa, qosankunapas yarqaymantan wañunqaku. 35 Señor Diospa kamachinkuna, kunan kaykunata uyariychis, entiendeychis. 36 Qhawariychis, Wiraqochaq siminta chaskiychis, amayá Wiraqochaq rimasqan dioskunapiqa iñiychischu. 37 Qhawariy, ñak’ariykunaqa asuykamushanmi, manataqmi q’alachu. 38 Imaynan isqon killapi wiksallisqa warmi churinta wachakuqtin, iskay kinsa hora nacesqanmantapachan sinchi nanaykuna wiksanta muyuykun, chay nanaykuna wawa wachakuqtinqa manan huk ratullapas pisiyankuchu. 39 Chhaynallataqmi kay pachaman ñak’ariykunapas mana q’ewisqachu kanqa, kay pachataq waqanqa, tukuy ladomantataq llakikuykunapas chayamunqa. 40 Llaqtaykuna, simiyta uyariychis, maqanakuyniykiman alistakuychis, chay mana allinkunapitaq kay pachapi puriq runakuna hina kaychis. 41 Vendeqqa ayqekuq hina kachun, rantiqpas chinkaq hina kachun. 42 Qhatuykunapi llank'aq runaqa, mana imapaqpas valeq runa hinan, wasi ruwaqpas, mana chaypi tiyaq runa hina. 43 Tarpuqqa mana cosechaq hina, uvas chakrata tarpuqpas, mana uvas pallaq runa hina. 44 Casarakuqkuna, mana wawayoq kaqkunata hina. Mana casarakuqkunapas viudokuna hinan.
45 Chhaynaqa, llank’aqkunaqa yanqallan llank’anku. 46 Wak llaqtayoq runakunan rurunkuta cosechanqaku, kapuqninkunatapas suwanqaku, wasinkutapas thuninqaku, wawankunatapas preso apanqaku, preso kaspa yarqaymantawan wawayoq kasqankurayku. 47 Suwakuywan qhatuqkunaqa, llaqtankuta, wasinkuta, kaqninkunata, runankuta ima sumaqchanku. 48 Aswanmi paykunawan phiñakusaq huchankumanta, ninmi Wiraqocha. 49 Imaynan rabona warmipas envidiakun chanin honrado, allin ruwaq warmita hina. 50 Chay hinatan chanin-kayqa cheqnikunqa mana allin ruwayta, pay kikinta q'otukuspa, uyanta huchachanqa, kay pachapi llapa huchakunata allinta t'aqwiq runata defiendeq hamuqtin. 51 Chhaynaqa, ama chayman rikch’akuqchu kankichis, nitaq ruwayninkunamanpas. 52 Pisillaraqmi kay pachamanta mana allin ruwaykuna qechusqa kanqa, chanin kaytaq qankuna ukhupi kamachikunqa. 53 Huchasapaqa ama nichunchu mana huchallikusqayta, Diosmi umallanpi nina q'umirkunata ruphachinqa, Señor Diospa ñawpaqenpi, k'ancharisqanpa ñawpaqenpi niq: “Manan huchallikurqanichu”, nispa. 54 Qhawariy, Wiraqochaqa yachanmi runakunaq llapa ruwayninkunata, yuyaykusqankuta, yuyayninkuta, sonqonkutapas. 55 Paykunan ichaqa kay simillata rimarqanku: Kay pachaqa kamasqa kachun, nispa. hinaspataq kamasqa karqan: Hanaq pachaqa kamasqa kachun; hinaspan kamasqa karqan. 56 Paypa rimasqanman hinan ch'askakuna kamasqa karqan, yachanmi hayk'a kasqanta. 57 Ukhu ukhuta, qhapaq kaykunatapas t'aqwin; Paymi lamar qochata tupurqan, imakunachus chaypi kashasqanmantawan. 58 Paymi lamar-qochata unu chawpipi wisq’aykuran, rimasqanwantaq hallp’ata unu pataman warkuran. 59 Hanaq pachatan mast'arishan huk p'uyñu hina. unu patapin teqsicharqan. 60 Ch’inneqpin unu pukyukunata, orqo patakunapi estanquekunatawan ruwaran, alto qaqakunamanta unuq phawaykachananpaq, kay pachata ununanpaq. 61 Paymi runata kamarqan, sonqontataq cuerpoq chawpinman churarqan, samayta, kawsayta, yuyaytawan qorqan. 62 Ari, tukuy atiyniyoq Diospa Espiritunmi, paymi tukuy imaymanata kamarqan, kay pachaq pakasqa kaqkunatataq maskhashan. 63 Cheqaqtapunin payqa yachan yuyaykusqaykichista, sonqoykichispi ima yuyaykusqaykichistapas, huchallikuqkunapas, huchankuta pakayta munaqkunapas. 64 Chayraykun Señor Diosqa llapa ruwasqaykichista allinta t'aqwirirqan, llapaykichistan p'enqachisunkichis. 65 Huchaykichiskuna lloqsimuqtintaq, runakunaq ñawpaqenpi p’enqakunkichis, huchaykichistaq chay p’unchaypi huchachawaqniykichis kanqa. 66 ¿Imatan ruwankichis? ¿Imaynatataq Diospa angelninkunapa ñawpaqenpi huchaykichikta pakankichik? 67 Qhawariychis, kikin Diosmi juezqa, payta manchakuychis, huchaykichismanta saqeychis, mana allin ruwasqaykichistapas qonqaychis, amaña wiñaypaq chaykunaman chaqrukunaykichispaq, chhaynatan Diosqa pusasunkichis, tukuy sasachakuykunamantataq qespichisunkichis. 68 Qhawariychis, askha runakunaq rawrashaq phiñakuyninmi qankuna patapi rawrarishan, paykunan wakinniykichista qechusunkichis, mana imatapas ruwashaqtiykichistaq
idolokunaman haywasqa imaymanakunawan mikhuchisunkichis. 69 Chaykunata arí niqkunaqa burlasqa, k'amisqa, chakiwan sarusqa ima kanqaku. 70 Tukuy cheqaskunapi, qhepa llaqtakunapipas, Wiraqochata manchakuq runakunaq contranpi hatun hatariymi kanqa. 71 Paykunaqa loco runakuna hinan kanqaku, manan pitapas khuyapayanqakuchu, ichaqa Señorta manchakuqkunatan suwashanqaku, ch’usaqyachinqaku ima. 72 Paykunan usuchinqaku, imakunatapas qechunqaku, wasinkumantataq wikch'upunqaku. 73 Chhaynapin reqsisqa kanqaku, pikunachus akllasqay kanku; ninapi qori hina pruebasqa kanqaku, nispa. 74 Uyariychis, munakusqay, ninmi Wiraqocha: qhawariychis, ñak’ariy p’unchaykuna qayllaykamushanña, ichaqa chay kikinmantan kacharichisqaykichis. 75 Ama manchakuychischu, ama iskayrayaychischu; Diosmi pusaqniyki, 76 Kamachikuyniykunata, kamachikuyniykunata hunt’aq runakunaq pusaqninpas, ninmi Wiraqocha Dios: ama huchaykichiskuna llasaqyachisunkichischu, amataq huchaykichiskuna hoqarikuchunku. 77 Ay kachun huchankuwan watasqa kaqkunamanta, iniwan qatasqa kaqkunamanta ¡Chakra sachakunawan qatasqa hina, ñanninpas kichkakunawan qatasqa hina, mana pipas chayninta purinanpaq! 78 Mana p'achayoqmi saqepun, hinaspan ninaman wikch'uykukun chaywan ruphachinanpaq.