ਅਰਿਸਟੀਅਸਦਾਪਤਿ
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਇਸਸਗਰਹਰਿਚਸਭਤਮਹਤਿਪਿਨਅਤਪਾਚੀਨਪਾਪਤੀੀਰਿਚ ਇਕ,ਅਰਿਸਟੀਅਸਦਪਤਿਰਿਚ,ਅਸੀੀਦਮਅਤਹਿਾਹਤਬਹਤ ਦਿੀਚਕਹਾ,ਜਲਪਿਲਤਬਹਤਦਿ।ਇਹਰਲਖਤਮਨਖਜਾਤੀ ਦੀਲਚਕੀਲਪਣਦਾਇਕਤਮਾਸਾਪਸਕਿਦੀਹ,ਰਜਸਨਧਿਤੀਨ ਦਬਾਿਾਬਣਾਇੀਹ,ਸਕਤੀਸਾਲੀਕਮਾਸਾਨਅਤਸਾਨਨਾਲਿਰਹ ਿਹੀੀਹਨ।
ਤਸੀਇਥਪਰਹਲਮਹਾਨਗਥੀ-ਟਾਲਮੀਰਿਲਾਡਲਿਸਬਾਿਪੜਗ। ਉਹਅਲਗਜਡਿੀੀਰਿਖੀਪਣੀਲਾਇਬਿੀਰਿਚ"ਦਨੀੀਦੀੀ ਸਾਿੀੀਰਕਤਾਬਾ"ਇਕਠੀੀਕਿਨਾਚਾਹਦਾਹ।ਅਤਰਿਚਇਕ ਮਹਾਨਿਚਨਾ-ਯਹਦੀਕਾਨਨ-ਨਸਿਰਖਅਤਕਿਨਦੀਪਣ ਜਨਨਰਿਚ,ਉਹਉਸਰਕਤਾਬਲਈ100,000ਕਦੀੀਦਾਿਪਾਿ ਕਿਦਾਹ।ਇਹਸਾਇਦਰਕਸਇਕਿਚਨਾਲਈਹਣਤਕਦੀਸਭਤ ਿਧਕੀਮਤਹ।ਇਹਮਹਾਨਕਦਦਅਤਦਾਇਕਅਸਾਧਾਿਨਕਾਿਨ ਪਸਕਿਦਾਹ।
ਇਸਰਬਿਤਾਤਦੀੀਘਟਨਾਿਾਮਸਹਿਿਾਣੀਅਿਸੀਨਏਦਜੀਿਨ ਕਾਲਦਿਾਨਿਾਪਿੀੀ,ਰਜਸਦੀਮਤ270ਈਸਾਪਿਿਰਿਚਹਈਸੀ। ਰਲਖਣਦੀਸਹੀਤਾਿੀਖਅਰਨਸਰਚਤਹ।
ਦਿਬਾਿੀਜੀਿਨਦਿਿਿ,ਉਸਸਮਦੀੀਸਮਾਰਜਕਸਮਰਸੀਿਾਦੀ
(ੲ)ਰਿਲਾਡਲਿਸਦਾਏਲਾਜਾਿਨਰਲਰਖੀਪਤਿ। (ਸ)ਜਿਾਬ।
(e)ਰਕਤਾਬਦਾਅਨਿਾਦਕਿਨਲਈਰਨਯਕਤਕਮਟੀਦਨਾਮ। 3ਸਾਹੀਤਹਰ਼ੀਦਾਿਿਿਾ: (ੳ)ਮਜ(ਸਾਇਦਹਣਤਕਦਾਸਭਤਰਿਸਰਤਤਿਿਨੀਚਿ)। (ਅ)ਹਿਤਹ਼।
4ਯਿਸਲਮਦਾਿਿਣਨ। (ੳ)ਮਦਿ(ਅਤਿਾਟਿ-ਿਿਕਸਰਸਸਟਮ)।
(ਅ)ਸਮਾਿਹ। (ੲ)ਰਕਲਾ। (ਸ)ਸਰਹਿ। (ਹ)ਪਡਇਲਾਕਾ।
5.ਏਲਾਜਾਿਦੀਰਿਦਾਈ।
6ਕਾਨਨਦੀਏਲਾਜਾਿਦੀਰਿੀਰਖੀ(ਇਹਡਘੀਰਸੀਣਪਹ)। 7ਰਿਸਪਸਨ।
8ਦਾਅਿਤ(72ਸਿਾਲਅਤਜਿਾਬ)।
9ਰਕਤਾਬਦਾਅਨਿਾਦ। ਅਰਧੀਇ1 ਰਮਸਿਰਿਚਯਹਦੀਕੈਦਦੇਸਮੇ
2ਇਸਤਿੀਕਨਾਲ,ਸਭਤਉਤਮਤਤਾਨੀਪਣਅਦਿਲਕ,
5ਇਹਕਹਾਣੀਤਹਾਨਦਸਣਾਿੀਯਗਹ,ਰਕਉਰਕਮਨਯਕੀਨਹਰਕ ਤਸੀ,ਪਰਿਤਿਤਾਪਤੀੀਪਣਸਭਾਅਅਤਪਰਿਤਿਕਾਨਨਅਨਸਾਿ ਜੀਉਣਿਾਲਲਕਾਨਾਲੀਪਣੀਹਮਦਿਦੀਨਾਲ,ਉਸਰਬਿਤਾਤਨ ਹਿਿੀੀਸਾਨੀਨਾਲਸਣਗਜਮਪਸਕਿਨਦਾਇਿਾਦਾਿਖਦਾਹਾ, ਰਕਉਰਕਤਸੀਖਦਹਾਲਹੀਰਿਚਟਾਪਤਸਾਡਕਲੀਏਹਅਤਹਿ ਉਹਚੀਜਸਣਨਲਈਉਤਸਕਹਜੀਤਮਾਨਉਤਸਾਰਹਤਕਿਦੀ ਹ।
6ਇਕਿਾਿਪਰਹਲਾਿੀ,ਮਤਹਾਨਯਹਦੀਜਾਤੀਬਾਿਉਨਾਤਥਾਦਾ ਇਕਰਿਕਾਿਡਭਰਜੀਸੀਜਮਸਮਰਝੀਸੀਰਕਦਸਣਾਯਗਹ,ਉਹਰਿਕਾਿਡਜਮਰਮਸਿਦਸਭਤਰਿਦਿਾਨਦਸਦਸਭਤ ਰਿਦਿਾਨਮਹਾਪਜਾਿੀੀਤਪਾਪਤਕੀਤਾਸੀ। 7ਰਕਉਰਕਤਸੀਉਨਾਚੀਜਾਦਾਰਗੀਨਪਾਪਤਕਿਨਲਈਇਨ ਉਤਸਕਹਜਮਨਨਲਾਭਪਹਚਾਸਕਦੀੀਹਨ,ਮਸਮਝਦਾਹਾਰਕ ਇਹਮਿਾ਼ਿਜਬਣਦਾਹਰਕਮਤਹਾਨੀਪਣੀਸਕਤੀਰਿਚਸਾਿੀ ਜਾਣਕਾਿੀਦਿਾ।
8ਮਨਉਨਾਸਾਰਿੀਪਤੀਇਕਰਜਹਾਿਿਜਮਰਹਸਸਕਿਨਾਚਾਹੀਦਾ
ਹਰਜਨਾਦਾਸਭਾਅਇਕਰਜਹਾਸੀਪਿਮਇਹਖਾਸਕਿਕਤਹਾਡ ਪਤੀਮਰਹਸਸਕਿਦਾਹਾਰਕਉਰਕਤਹਾਡੀੀਇਛਾਿਾਬਹਤਨਕਹਨ, ਅਤਰਕਉਰਕਤਸੀਨਾਰਸਿ਼ਚਰਿਤਿਰਿਚਮਿਭਿਾਹ,ਖਨਰਿਚ ਘਟਨਹੀ,ਸਗਚਰਗੀਈਦੀਭਾਲਰਿਚਿੀਮਿਨਾਲਇਕਹ। 9ਰਕਉਰਕਨਾਤਾਸਨਤਪਾਪਤਖਸੀਅਤਨਾਹੀਰਕਸਹਿਚੀਜਤਜ ਖਖਲਰਦਮਾਗਾਦੀਿਾਕੀਮਤੀਹਦੀਹ,ਉਹਸਰਭੀਚਾਿਦੀਭਾਲ ਅਤਅਰਧਐਨਰਜਨਾਲਾਭਪਦਾਨਕਿਦੀਹਜਅਸੀਇਸਨ ਸਿਰਖਅਤਕਿਨਲਈਖਿਚਕਿਦਹਾ। 10ਪਿਇਸਲਈਰਕਮਤਹਾਨਬਹਤਲਮੀਜਾਣ-ਪਛਾਣਨਾਲਥਕਾ ਨਾਰਦੀ,ਮਤਿਤੀਪਣੀਕਹਾਣੀਦਸਾਿਿਲਿਧਦਾਹਾ। 11ਿਾਜਾਦੀਲਾਇਬਿੀਦਪਧਾਨ,ਿਲਿਮਦਡਮਟੀਅਸਨਦਨੀੀ ਦੀੀਸਾਿੀੀਰਕਤਾਬਾਇਕਠੀੀਕਿਨਦਉਦਸਲਈਬਹਤਸਾਿਾ ਪਸਾਰਮਰਲੀ,ਰਜਥਤਕਉਹਸਭਿਹਸਕ।
12ਖਿੀਦਦਾਿੀਅਤਟਾਸਰਕਪਸਨਦਜਿੀਏ,ਉਸਨੀਪਣੀਪਿੀ ਯਗਤਾਨਾਲ,ਿਾਜਦਉਦਸਨਪਿਾਕੀਤਾ।
13ਇਕਿਾਿਜਦਮਉਥਮਜਦਸੀਤਾਉਸਨਪਰਛੀਰਗੀ, ਲਾਇਬਿੀਰਿਚਰਕਨੀੀਹਜਾਿਰਕਤਾਬਾਹਨ?ਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ, 'ਹਿਾਜਾ,ਦਲਖਤਿਧ,ਅਤਮਜਲਦੀਹੀਬਾਕੀਬਚੀੀਰਕਤਾਬਾ ਨਇਕਠਾਕਿਨਦੀਕਰਸਸਕਿਾਗਾ,ਤਾਜਕਲਪਜਲਖਤਕ ਪਹਰਚੀਜਾਸਕ।ਮਨਦਰਸੀਰਗੀਹਰਕਯਹਦੀੀਦਕਾਨਨ ਰਲਪੀਬਧਕਿਨਦਯਗਹਨਅਤਤਹਾਡੀਲਾਇਬਿੀਰਿਚਜਗਾਦ ਹਕਦਾਿਹਨ!'
14'ਤਹਾਨਅਰਜਹਾਕਿਨਤਕੀਿਕਰਿਹਾਹ?'ਿਾਜਨਜਿਾਬ ਰਦਤਾ।'ਜਕਝਿੀਜਿਿੀਹ,ਉਹਤਹਾਡਕਲਿਖਰਦਤਾਰਗੀਹ!'
15'ਇਨਾਦਾਅਨਿਾਦਕਿਨਦੀਲੜਹ,'ਡਮਟੀਅਸਨਜਿਾਬ ਰਦਤਾ,'ਰਕਉਰਕਯਹਦੀੀਦਦਸਰਿਚਉਹਇਕਖਾਸਿਿਣਮਾਲਾਦੀ ਿਿਤਕਿਦਹਨ(ਰਜਿਰਕਰਮਸਿੀਲਕਾਕਲਿੀਅਖਿਾਦਾਇਕ ਖਾਸਿਪਹਦਾਹ)ਅਤਇਕਖਾਸਉਪਭਾਸਾਬਲਦਹਨ।
19ਯਹਦੀੀਦਦਸਤਰਮਸਿਰਲਜਾਣਿਾਰਲੀਦੀਰਗਣਤੀਇਕ
20ਇਹਨਾਰਿਚਉਸਨਤੀਹਹਜਾਿਚਣਹਏੀਦਮੀੀਨ
21(ਅਤਇਸਸਮਤਪਰਹਲਾਿੀਿਡੀਰਗਣਤੀਰਿਚਯਹਦੀ਼ਾਿਸੀ
ਜਾਤੀਦਾਹ,ਇਸਲਈਅਸੀੀਪਣਦਤਾਿਾਸਲਈਕੀਜਾਇਜ ਠਰਹਿਾਸਕਦਹਾਜਦਰਕਉਨਾਰਿਚਇਨੀਿਡੀਰਗਣਤੀਤਹਾਡਿਾਜ
ਕਿਰਕਸਾਿਬਦੀੀਜਾਦਹਜਾਣ-(ਰਕਉਰਕਮਨਖਜਾਤੀ,ਪਮਾਤਮਾ
31ਰਕਉਰਕਮਨਮਨਖਾਦੀਮਕਤੀਬਾਿਬਹਤਉਮੀਦਸੀਰਕਉਰਕ ਮਨਭਿਸਾਰਦਤਾਰਗੀਸੀਰਕਪਿਮਸਿਮਿੀਪਾਿਥਨਾਪਿੀ ਕਿਗਾ।
32ਰਕਉਰਕਜਦਸਧਇਿਾਰਦੀਿਾਲਮਨਖਧਾਿਰਮਕਤਾਅਤਨਕ ਕਮਾਦਪਦਿਸਨਦਰਹਤਰਿਚਕਝਕਾਿਿਾਈਦੀਯਜਨਾਬਣਾਉਦ ਹਨ,ਤਾਸਿਬਸਕਤੀਮਾਨਪਿਮਾਤਮਾਉਨਾਦਯਤਨਾਅਤਉਦਸਾਨ ਇਕਸਿਲਮਦ'ਤਰਲੀਉਦਾਹ)-ਿਾਜਨੀਪਣਾਰਸਿਉਚਾਕੀਤਾ ਅਤਮਿਿਲਖਸੀਭਿਰਚਹਿਨਾਲਿਖਰਦੀਪਰਛੀ,'ਤਹਾਨਕੀ ਲਗਦਾਹਰਕਉਨਾਦੀਰਗਣਤੀਰਕਨਹਜਾਿਹਿਗੀ?'
33ਐਡਿੀਅਸ,ਜਰਕਨੜਖੜਾਸੀ,ਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਇਕਲਖਤ ਥੜਾਰਜੀਦਾ।'
34'ਇਹਸਚਮਚਇਕਛਟਾਰਜਹਾਿਿਦਾਨਹ,'ਿਾਜਨਰਕਹਾ,'ਜ ਅਰਿਸਟੀਅਸਸਾਡਤਮਗਦਾਹ!'
35ਰਿਿਸਸੀਬੀਅਸਅਤਕਝਹਿਲਕਜਉਥਮਜਦਸਨ,ਨਰਕਹਾ, 'ਹਾ,ਪਿਇਹਤਹਾਡੀਮਹਾਨਤਾਲਈਇਕਢਕਿੀਸਿਧਾਜਲੀਹਿਗੀ ਜਕਿਤਸੀਇਨਾੀਦਮੀੀਨਸਿਿਉਚਪਿਮਾਤਮਾਦੀਸਿਧਾਦ ਇਕਕਾਿਜਿਜਿਟਦਅਰਧਕਾਿਦੀਪਸਕਸਕਿਦਹ।'
36ਤਹਾਨਸਿਬਸਕਤੀਮਾਨਪਿਮਸਿਨਬਹਤਸਰਤਕਾਿਰਦਤਾਹ
ਧਨਿਾਦਭਟਕਿ।
37ਇਹਨਾਦਲੀਲਾਤਬਹਤਖਸਹਕਉਸਨਹਕਮਰਦਤਾਰਕ ਰਸਪਾਹੀੀਦੀਤਨਖਾਹਰਿਚਛਟਕਾਿਦੀਿਕਮਦਾਿਾਧਾਕੀਤਾਜਾਿ, ਹਿਕਗਲਾਮਲਈਮਾਲਕਾਨਿੀਹਦਿਾਖਮਰਦਤਜਾਣ,ਇਕ ਜਨਤਕੀਦਸਜਾਿੀਕੀਤਾਜਾਿਅਤਬਦੀੀਦਿਰਜਸਟਿਇਸ ਨਾਲਨਥੀਕੀਤਜਾਣ।
38ਉਸਨਕਾਿਬਾਿਰਿਚਸਭਤਿਧਉਤਸਾਹਰਦਖਾਇੀ,ਰਕਉਰਕ ਇਹਪਿਮਾਤਮਾਹੀਸੀਰਜਸਨਸਾਡਉਦਸਨਪਿੀਤਿਾਪਿਾਕੀਤਾ ਸੀਅਤਉਸਨਨਾਰਸਿ਼ਉਨਾਲਕਾਨਛਡਾਉਣਲਈਮਜਬਿਕੀਤਾ ਸੀਜਉਸਦਰਪਤਾਦੀਿਜਨਾਲਰਮਸਿਰਿਚੀਏਸਨ,ਸਗਉਨਾ ਸਾਰਿੀਨਿੀਜਉਸਸਮਤਪਰਹਲਾੀਏਸਨਜਾਬਾਅਦਰਿਚ ਿਾਜਰਿਚਰਲੀਦਗਏਸਨ।
39ਉਸਨਦਰਸੀਰਗੀਸੀਰਕਰਿਹਾਈਦੀਿਕਮਚਾਿਸਟਲਟਤ ਿਧਹਿਗੀ।
40ਮਨਲਗਦਾਹਰਕ਼ਿਮਾਨਦੀਇਕਕਾਪੀਪਾਉਣਾਲਾਭਦਾਇਕ ਹਿਗਾ,ਰਕਉਰਕਇਸਤਿਾਿਾਜਦੀਮਹਾਨਤਾ,ਰਜਸਨਪਿਮਾਤਮਾ ਦੀਿਾਇਨੀਿਡੀਭੀੜਨਬਚਾਉਣਲਈਸਕਤੀਰਦਤੀਗਈਸੀ,
44ਲੜਾਈਦਮਦਾਨਰਿਚਰਸਪਾਹੀੀਨਜਲਟਰਮਲੀਉਹਸਾਿੀ
45ਇਸਤਇਲਾਿਾਲਕਾਨਗਲਾਮਬਣਾਉਣਾਪਿੀਤਿਾ
46ਇਸਲਈ,ਰਕਉਰਕਇਹਮਰਨੀਜਾਦਾਹਰਕਅਸੀਸਾਿਮਨਖਾ
ਸਣਾਇੀਰਗੀ,ਤਾਇਸਰਿਚਬਾਕੀਸਾਿੀੀਰਿਿਸਥਾਿਾਸਨ ਰਸਿਾਏਇਸਿਾਕਸਦ'ਕਈਿੀਬਦੀਜਉਸਸਮਤਪਰਹਲਾਦਸ
ਪਬਧਕਿਨਲਈਛੇਰਿਅਕਤੀੀਦੀਇਕਕਮੇਟੀਰਨਯਕਤਕੀਤੀ
2ਰਕਉਰਕਿਾਜਦਸਾਿਮਾਮਲਇਨਾਰਮਸਿੀਿਾਰਜੀਦੀਿਾ ਼ਿਮਾਨਾਦੀਿਾਅਤਬਹਤਹੀਰਮਹਨਤੀਸਧਤਾਨਾਲਕੀਤਜਾਦ ਸਨ,ਅਤਕਝਿੀਲਾਪਿਿਾਹੀਜਾਬਤਿਤੀਬਢਗਨਾਲਨਹੀਕੀਤਾ ਜਾਦਾਸੀ।
3ਅਤਇਸਲਈਮਯਾਦਗਾਿੀਪਤਿਾਅਤਪਤਿਾਦੀੀਕਾਪੀੀ, ਭਜਗਏਤਹਰ਼ੀਦੀਰਗਣਤੀਅਤਹਿਕਦੀਪਰਕਿਤੀਸਾਮਲਕੀਤੀ ਹ,ਰਕਉਰਕਉਨਾਰਿਚਹਿਇਕਸਾਨਦਾਿਤਾਅਤਤਕਨੀਕੀਹਨਿ
ਰਿਚਉਤਮਸੀ।
4ਹਠਾਰਦਤੀਗਈਯਾਦਗਾਿਦੀਇਕਕਾਪੀਹ।ਮਹਾਨਿਾਜਨ ਡਮਟੀਅਸਦੀਯਾਦ।'ਰਕਉਰਕਤਸੀਮਨਹਿਾਜਾ,ਰਨਿਦਸਰਦਤਹਨ ਰਕਤਹਾਡੀਲਾਇਬਿੀਨਪਿਾਕਿਨਲਈਲੜੀਦੀੀਰਕਤਾਬਾ ਇਕਠੀੀਕੀਤੀੀਜਾਣੀੀਚਾਹੀਦੀੀਹਨ,ਅਤਜਖਿਾਬਹਨ ਉਨਾਦੀਮਿਮਤਕੀਤੀਜਾਣੀਚਾਹੀਦੀਹ,ਮਤਹਾਡੀੀਇਛਾਿਾਦੀ ਪਿਤੀਲਈੀਪਣੀਪਨਬਹਤਰਧੀਨਨਾਲਸਮਿਰਪਤਕਿ ਰਦਤਾਹ,ਅਤਹਣਮਿਕਲਤਹਾਡਸਾਹਮਣਿਖਣਲਈਹਠ ਰਲਰਖੀਪਸਤਾਿਹ।
5ਯਹਦੀੀਦਕਾਨਨਦੀੀਰਕਤਾਬਾ(ਕਝਹਿਰਕਤਾਬਾਦਨਾਲ) ਲਾਇਬਿੀਰਿਚਗਾਇਬਹਨ।
6ਇਹਇਬਿਾਨੀਅਖਿਾਅਤਭਾਸਾਰਿਚਰਲਖਗਏਹਨਅਤ ਲਾਪਿਿਾਹੀਨਾਲਰਿੀਰਖੀਕੀਤੀਗਈਹ,ਅਤਅਸਲਰਲਖਤਨ ਨਹੀਦਿਸਾਉਦਰਜਿਰਕਮਨਜਾਣਨਿਾਰਲੀਦੀਿਾਦਰਸੀ ਰਗੀਹ;ਰਕਉਰਕਉਨਾਦੀਿਰਖੀਲਈਕਦਿੀਰਕਸਿਾਜਦੀ ਦਖਭਾਲਨਹੀਹਈ।
7ਇਹਜਿਿੀਹਰਕਇਹਨਾਨਤਹਾਡੀਲਾਇਬਿੀਲਈਸਹੀ ਬਣਾਇੀਜਾਿਰਕਉਰਕਇਹਨਾਰਿਚਜਕਾਨਨਹ,ਰਕਉਰਕਇਹ ਬਹਮਮਲਦਾਹ,ਬਧੀਨਾਲਭਿਪਿਅਤਸਾਿਦਸਾਤਮਕਤਹ।
8ਇਸਕਾਿਨਕਿਕਸਾਰਹਤਕਾਿਾ,ਕਿੀੀਅਤਇਰਤਹਾਸਕਲਖਕਾ ਦਸਮਹਨਇਨਾਰਕਤਾਬਾਅਤਉਨਾੀਦਮੀੀਦਾਹਿਾਲਾਦਣਤ
ਪਿਹਜਕੀਤਾਹਜਇਨਾਦਅਨਸਾਿਜੀਉਦਿਹਹਨਅਤਜੀਿਹ ਹਨ,ਰਕਉਰਕਉਨਾਦੀਜੀਿਨਦੀਧਾਿਨਾਇਨੀਪਰਿਤਿਅਤ ਧਾਿਰਮਕਹ,ਰਜਿਰਕਅਬਡਿਾਦਾਹਕਾਟੀਅਸਕਰਹਦਾਹ। 9ਜਤਸੀਚਾਹਦਹ,ਹਿਾਜਾ,ਤਾਯਿਸਲਮਦਮਹਾਪਜਾਿੀਨਇਕ ਪਤਿਰਲਰਖੀਜਾਿਗਾ,ਰਜਸਰਿਚਉਸਨਹਿਕਕਬੀਲਰਿਚਛ ਬਜਿਗਾਨਭਜਣਲਈਰਕਹਾਜਾਿਗਾ-ਉਹੀਦਮੀਰਜਨਾਨਸਭ ਤਿਧੀੀਜੀਿਨਬਤੀਤਕੀਤਾਹਅਤੀਪਣਕਾਨਨਰਿਚਸਭਤ ਿਧਹਨਿਮਦਹਨ-ਤਾਜਅਸੀਉਨਾਨਕਰਤੀਦਾਪਤਾਲਗਾ ਸਕੀਏਰਜਨਾਰਿਚਉਨਾਰਿਚਰਜੀਦਾਤਿਸਰਹਮਤਹਨ,ਅਤਇਸ ਤਿਾਇਕਸਹੀਅਨਿਾਦਪਾਪਤਕਿਨਤਬਾਅਦਇਸਨਕਮਅਤ
19ਇਸਤਇਲਾਿਾ,ਤਹਾਡਲਕਾਰਿਚਰਜਹੜੀਪਣੀਜਿਾਨੀਰਿਚ
25ਇਸਰਚਠੀਦਾਜਿਾਬਇਸਤਿਾਰਦਤਾਰਗੀ:'ਮਹਾਪਜਾਿੀ ਅਲੀਜਾਿਿਾਜਾਟਾਲਮੀਨੀਪਣਸਚਦਸਤਨਸਭਕਾਮਨਾਿਾ ਭਜਦਾਹ।'
26ਮਿੀੀਸਭਤਿਡੀੀਇਛਾਿਾਤਹਾਡੀਅਤਿਾਣੀਅਿਸੀਨ, ਤਹਾਡੀਭਣਅਤਤਹਾਡਬਰਚੀਦੀਭਲਾਈਲਈਹਨ।
27ਮਿੀਠੀਕਹਾ।ਮਨਤਹਾਡਾਪਤਿਰਮਰਲੀਹਅਤਮਤਹਾਡ ਉਦਸਅਤਤਹਾਡੀਨਕਸਲਾਹਤਬਹਤਖਸਹਾ।
28ਮਸਾਿਲਕਾਨਇਕਠਾਕੀਤਾਅਤਉਨਾਨਪੜਕਸਣਾਇੀ ਤਾਜਉਹਜਾਣਸਕਣਰਕਸਾਡਪਿਮਸਿਲਈਤਹਾਡੀਸਿਧਾਕੀ ਹ।
29ਮਉਨਾਨਉਹਰਪੀਲਿੀਰਦਖਾਏਜਤਸੀਭਜਸਨ,ਿੀਹਸਨ ਦਅਤਤੀਹਚਾਦੀਦ,ਪਜਕਟਿਅਤਸਮਿਪਣਦੀਮਜ,ਅਤਸ ਰਕਲਚਾਦੀਬਲੀੀਚੜਾਉਣਲਈਅਤਮਦਿਨਲੜੀਦੀੀਚੀਜਾ ਪਦਾਨਕਿਨਲਈ।
30ਇਹਤਹ਼ਮਿਲਈਤਹਾਡਸਭਤਸਰਤਕਾਿਤਸਿਕਾਰਿਚਇਕ, ਐਡਿੀਅਸਦੀਿਾਅਤਅਰਿਸਟੀਅਸਦੀਿਾਰਲੀਦਗਏਸਨ, ਦਿਚਗਅਤਸਚੀਦਮੀ,ੀਪਣੀਰਸਰਖੀਦੀਿਾਿਖਿ,ਅਤ ਤਹਾਡਉਚਰਸਧਾਤਾਅਤਧਿਮੀਉਦਸਾਦਪਤੀਰਨਧੀਬਣਨਦਹਿ ਤਿੀਕਨਾਲਯਗ।
31ਇਨਾੀਦਮੀੀਨਮਨਤਹਾਡਾਸਨਹਾਰਦਤਾਅਤਤਹਾਡਪਤਿ ਦਅਨਸਾਿਮਿਤਜਿਾਬਪਾਪਤਕੀਤਾ।ਮਹਿਉਸਚੀਜਲਈ ਸਰਹਮਤਹਾਜਤਹਾਡਲਈਲਾਭਦਾਇਕਹਭਾਿਤਹਾਡੀਬਨਤੀਬਹਤ
32ਰਕਉਰਕਤਸੀਸਾਡਨਾਗਰਿਕਾਨਕਈਤਿੀਰਕੀਨਾਲਮਹਾਨ ਅਤਕਦਨਾਭਲਣਿਾਲਲਾਭਰਦਤਹਨ।
33ਇਸਲਈਮਤਿਤਤਹਾਡ,ਤਹਾਡੀਭਣ,ਤਹਾਡਬਰਚੀਅਤ ਤਹਾਡਦਸਤਾਅਤਸਾਿਲਕਾਿਲਬਲੀੀਚੜਾਈੀ,ਅਤ ਪਾਿਥਨਾਕੀਤੀਰਕਤਹਾਡੀੀਯਜਨਾਿਾਰਨਿਤਿਸਿਲਹਣ,ਅਤ ਸਿਬਸਕਤੀਮਾਨਪਿਮਾਤਮਾਤਹਾਡਿਾਜਨਸਾਤੀਨਾਲਸਨਮਾਨ ਨਾਲਸਿਰਖਅਤਿਖ,ਅਤਪਰਿਤਿਕਾਨਨਦਾਅਨਿਾਦਤਹਾਡਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕਸਾਬਤਹਿਅਤਸਿਲਤਾਪਿਿਕਪਿਾਹਿ।
34ਸਾਿਲਕਾਦਸਾਹਮਣਮਹਿਕਗਤਰਿਚਛਬਜਿਗਚਣ,ਚਗ ਅਤਸਚੀਦਮੀ,ਅਤਮਉਨਾਨਸਾਡਕਾਨਨਦੀਇਕਕਾਪੀਦਕ ਤਹਾਡਕਲਭਰਜੀਹ।
35ਇਹਇਕਰਦੀਲਤਾਹਿਗੀ,ਹਧਿਮੀਿਾਜਾ,ਜਕਿਤਸੀਇਹ ਰਹਦਾਇਤਰਦਓਗਰਕਰਜਿਹੀਕਾਨਨਦਾਅਨਿਾਦਪਿਾਹਜਾਿਗਾ, ਉਹੀਦਮੀਸਿਰਖਅਤਢਗਨਾਲਸਾਡਕਲਿਾਪਸੀਜਾਣਗ। ਅਲਰਿਦਾ!
36ਬਜਿਗਾਦਨਾਮਇਹਹਨ:ਪਰਹਲਗਤਰਿਚ,ਯਸ਼, ਰਹਜਕੀਯਾਹ,ਜਕਿਯਾਹ,ਯਹਨਾ,ਰਹਜਕੀਯਾਹ,ਅਲੀਸਾ।
37ਦਜਗਤਰਿਚ,ਯਹਦਾ,ਸਮਿਨ,ਸਮਏਲ,ਅਡਅਸ,ਮਤਾਰਥੀਸ, ਐਸਕਲਮੀੀਸ।
38ਤੀਜਗਤਰਿਚ,ਨਹਮੀੀ,ਜਸ਼,ਥੀਓਡਸੀਅਸ,ਬਸੀਅਸ, ਓਿਨੀਅਸ,ਡਾਕੀਸ।
39ਚਥਗਤਰਿਚ,ਯਨਾਥਾਨ,ਅਬਿਾਈਅਸ,ਅਲੀਸਾ,ਹਨਾਰਨਯਾਹ, ਕਬਰਿੀਸ।
40ਪਜਿਗਤਰਿਚ,ਇਸਹਾਕ,ਯਾਕਬ,ਰਯਸ,ਸਬਤਈ,ਸਮਿਨ, ਲਿੀ।
41ਛਿਗਤਰਿਚ,ਯਹਦਾ,ਯਸ਼,ਸਮਿਨ,ਜਕਿਯਾਹ,ਸਮਏਲ, ਸਲਮਾਸ।
42ਸਤਿਗਤਰਿਚ,ਸਬਤਾਈ,ਰਸਦਕੀਯਾਹ,ਯਾਕਬ,ਇਸਹਾਕ, ਯਸੀਅਸ,ਨਥਾਈ।
43ਅਠਿਗਤਰਿਚ,ਥੀਓਡਸੀਅਸ,ਜਸਨ,ਰਯਸ,ਥੀਓਡਟਸ,ਯਹਨਾ, ਜਨਾਥਨ।
44ਨਿਗਤਰਿਚ,ਥੀਓਰਿਲਸ,ਅਬਿਾਹਾਮ,ਅਿਸਾਮਸ,ਜਸਨ,
45ਦਸਿਗਤਰਿਚ,ਰਯਿਰਮਯਾਹ,ਅਲੀਜਾਿ,ਜਕਿਯਾਹ,ਬਨਅਸ, ਅਲੀਸਾ,ਦਥਈਅਸ।
46ਰਗੀਿਿਗਤਰਿਚ,ਸਮਏਲ,ਯਸ਼,ਯਹਦਾ,ਜਨਾਥਸ,ਚਾਬ, ਦਸੀਥੀਅਸ।
47ਬਾਿਿਕਬੀਲਰਿਚ,ਇਸਲਸ,ਯਹਨਾ,ਥੀਓਡਸੀਅਸ,ਅਿਸਾਮਸ, ਅਬੀਏਟਸ,ਰਹਜਕੀਏਲ।
48ਉਹਕਲਬਹਤਿਸਨ।ਇਹਉਹਉਤਿਸੀਜਅਲੀਜਾਿਅਤ
3ਇਸਲਈਉਹਕਮਦਰਕਸਿੀਰਹਸਰਿਚਰਢਲ-ਮਠਨਹੀਕਿ
ਕਿਨਲਈਰਕਹਾ।
6ਅਤਜਦਉਨਾਨਮਾਪਾਦਾਿਿਣਨਕੀਤਾ,ਤਾਉਸਨਪਰਛੀਰਕ ਕੀਉਹਇਕਿਡਾਢਾਚਾਬਣਾਸਕਦਾਹ।
7ਅਤਕਝਜਾਜਕਾਅਤਹਿਯਹਦੀੀਨਜਿਾਬਰਦਤਾਰਕਉਸਨ ਿਕਣਲਈਕਝਿੀਨਹੀਹ।
8ਅਤਉਸਨਰਕਹਾਰਕਉਹਇਸਨਪਜਗਣਾਿਡਾਬਣਾਉਣਲਈ ਉਤਸਕਸੀ,ਪਿਉਹਰਝਜਰਕੀਰਕਇਹਮਦਿਦੀੀਸਿਾਿਾਲਈ ਬਕਾਿਸਾਬਤਨਾਹਜਾਿ।
9ਉਹਚਾਹਦਾਸੀਰਕਉਸਦਾਤਹ਼ਾਰਸਿ਼ਮਦਿਰਿਚਹੀਨਾ ਿਰਖੀਜਾਿ,ਰਕਉਰਕਇਹਉਸਨਬਹਤਰਜੀਦਾਖਸੀਰਦਦਾਜਕਿ
ਕਲਪਨਾਕਿਨਦਯਗਬਣਾਇੀਜਮਕਮਲਕਮਦੀਿਾਪਸ
14ਉਸਨਇਹਿੀਹਕਮਰਦਤਰਕਰਜਥਯਹਦੀਧਿਮ-ਗਥਾਰਿਚ ਕਈਹਦਾਇਤਾਨਹੀਰਦਤੀੀਗਈੀਸਨ,ਉਥਹਿਚੀਜਨਰਜਨਾ ਸਭਿਹਸਕਸਦਿਬਣਾਇੀਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹ।
15ਜਦਅਰਜਹੀੀਰਹਦਾਇਤਾਰਦਤੀੀਜਾਦੀੀਸਨ,ਤਾਉਨਾਨ ਅਖਿ-ਰਚਨਅਨਸਾਿਲਾਗਕੀਤਾਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਸੀ।
16ਉਨਾਨਮਜਦਹਥਲਮਾ,ਇਕਹਥਚੜਾਅਤਡਢਹਥਉਚਾ ਬਣਾਇੀਅਤਇਸਨਸਧਸਨਦਾਬਣਾਇੀ।
17ਮਜਦਸਰਿਹਾਹਾਉਹਰਕਸਹਿਨੀਹਉਤਿਰਖੀਹਇੀ ਪਤਲਾਸਨਾਨਹੀਸੀ,ਸਗਸਾਿਾਢਾਚਾਇਕਠਜੜਕਬਣਾਏਹਏ ਿਡਸਨਦਾਸੀ।
18ਅਤਉਨਾਨਇਸਦਦੀਲਇਕਹਥਚੜਾ਼ਿਮਬਣਾਇੀ।
19ਅਤਲਰਹਿਾਉਣਿਾਲਕਮਦਾਇਕਹਾਿਸੀ,ਜਰਕਿਸੀੀਦ ਿਪਰਿਚਉਕਿੀਹਈਸੀਜਇਸਦਰਤਨਾਪਾਰਸੀ'ਤਸਾਨਦਾਿਢਗ ਨਾਲਬਣਾਈੀਗਈੀਸਨ।
20ਰਕਉਰਕਇਹਰਤਕਣੀਸਕਲਦਾਸੀਅਤਹਿਪਾਰਸਓਕਮਦੀ ਸਲੀਰਬਲਕਲਇਕਰਜਹੀਸੀ,ਇਸਲਈਰਜਸਪਾਸਿੀਉਹਨਾਨ ਮਰੜੀਜਾਦਾਸੀ,ਉਹਇਕਰਜਹਾਿਪਪਸਕਿਦਸਨ। 21ਸਿਹਦਦਹਠਾਦਿਪਾਰਸੀਰਿਚ,ਮਜਿਲਢਲਾਣਿਾਲਾਇਕ ਬਹਤਹੀਸਦਿਕਮਸੀ,ਪਿਇਹਬਾਹਿੀਪਾਸਾਸੀਰਜਸਨਦਿਸਕਾ ਦੀਨਜਿਨੀਕਿਰਸਤਕੀਤਾ।
22ਹਣਦਿਾਪਾਰਸੀਦਾਉਪਿਲਾਰਕਨਾਿਾ,ਉਚਾਹਣਕਿਕ,ਰਤਖਾ ਸੀਰਕਉਰਕ,ਰਜਿਰਕਅਸੀਰਕਹਾਹ,ਰਕਨਾਿਾਰਤਨ-ਪਾਸੜਸੀ,ਭਾਿ ਕਈਿੀਰਦਸਟੀਕਣਤਇਸਿਲੀਉਦਾਹਿ।
23ਅਤਉਭਿੀਹਈਿਸੀਦਕਮਦਰਿਚਕਾਿਇਸਉਤਕੀਮਤੀ ਪਥਿਾਦੀੀਪਿਤਾਸਨ,ਅਤਉਹਇਕਬਰਮਸਾਲਕਲਾਤਮਕਯਤਿ ਦੀਿਾਇਕਦਜਨਾਲਬਣਹਏਸਨ।
24ਸਿਰਖੀਲਈਉਨਾਸਾਰਿੀਨਸਨਦੀੀਸਈੀਨਾਲ ਜਰੜੀਰਗੀਸੀਜਪਥਿਾਰਿਚਛਦਰਿਚਪਾਈੀਗਈੀਸਨ।
25ਉਹਨਾਨਮਜਬਤੀਨਾਲਿੜਨਲਈਪਾਰਸੀਤਿਰਦੀਨਾਲ ਜਰੜੀਰਗੀਸੀ।
26ਮਜਦੀਲ-ਦੀਲਦਰਕਨਾਿਦਰਹਸ'ਤ,ਜਉਪਿਿਲ
ਝਰਕੀਹਇੀਸੀਅਤਅਖਾਨਾਲਰਮਲਦਾਸੀ,ਕੀਮਤੀਪਥਿਾਰਿਚ ਅਰਡੀਦਾਇਕਨਮਨਾਬਣਾਇੀਰਗੀਸੀ,ਜਰਕਬਸਿੀਿਾਲ ਿਾਹਤਕਾਿਜਦਇਕਰਨਿਤਿਟਕੜਦੀਿਾਰਿਸਰਤਤਢਗਨਾਲ ਉਕਿੀਹਈਸੀ,ਜਪਿੀਮਜਦਦੀਲਇਕਦਜਨਾਲਜੜੀਹਈ ਸੀ।
27ਅਤਪਥਿਾਦਹਠਾਜੀਰਡੀਨਦਿਸਾਉਣਲਈਰਿਿਸਰਥਤ ਕੀਤਗਏਸਨ,ਕਲਾਕਾਿਾਨਹਿਰਕਸਮਦਿਲਾਿਾਲਾਇਕਤਾਜ ਬਣਾਇੀ,ਰਜਸਦਉਪਿਅਗਿਾਦਗਛਅਤਮਕੀਦਰਸਟ,ਖਜਿ ਅਤਸਬ,ਅਤਅਨਾਿਅਤਇਸਤਿਾਦਹਿਿਲਸਨ,ਜਰਕ ਸਾਨਦਾਿਢਗਨਾਲਰਿਿਸਰਥਤਸਨ।
28ਇਹਿਲਕੀਮਤੀਪਥਿਾਤਬਣਸਨ,ਿਲਾਦਿਗਦਹੀਸਨ
29ਅਤਿਲਾਦਾਤਾਜਪਰਹਨਣਤਬਾਅਦ,ਹਠਾਕੀਮਤੀਪਥਿਾ
32ਮਜਉਤਹੀਉਨਾਨਇਕ'ਮਡਿ'ਉਕਿੀਹਈਸੀ,ਰਜਸਦ
33ਅਤ'ਮਡਿ'ਦਕਲਜਾਲਦਾਇਕਸਾਨਦਾਿਟਕੜਾਿਰਖੀ
34ਉਨਾਨਮਜਦਪਿਾਨਸਸਨਦਿਲਾਿਿਗਰਸਿਾਨਾਲ
ਿਿਗਰਦਖਾਈਦਣ,ਅਤਰਜਹੜਰਹਸਰਦਖਾਈਦਿਹਸਨਉਹ
35ਧਿਤੀਉਤਪਿਦੀਨੀਹਇਕਲਾਲੀਦੀਬਣੀਹਈਸੀਅਤ
36ਇਹਜਤੀਿਿਗਾਰਦਖਾਈਰਦਦਾਸੀਅਤਅਠਉਗਲਾਚੜਾਸੀ। 37ਇਸਉਤਪਿਦਾਸਾਿਾਰਿਸਤਾਿਰਟਰਕੀਹਇੀਸੀ।
38ਅਤਉਨਾਨਪਿਨਪਥਿਰਿਚਉਗਦੀਈਿੀਿਿਗਾ
ਕਦਿਤਦਅਨਸਾਿਬਣਾਉਣਲਈਇਨੀਕਮਾਲਦੀਕਸਲਤਾਅਤ ਰਗੀਨਖਿਚਕੀਤਾਰਗੀਸੀ,ਰਕਜਦਹਿਾਹਿਾਦਇਕਸਾਹ ਨਾਲਰਹਲਦੀਸੀ,ਤਾਪਰਤੀਨਗਤੀਰਦਤੀਜਾਦੀਸੀ,ਅਤਹਿਚੀਜ ਨਅਸਲਹਕੀਕਤਦਅਨਸਾਿਢਾਰਲੀਜਾਦਾਸੀਰਜਸਨਇਹ
40ਅਤਉਨਾਨਮਜਦਉਪਿਲਰਹਸਨਰਤਨਰਹਰਸੀਰਿਚ ਬਣਾਇੀਜਇਕਰਤਕਣੀਿਾਗਸੀ,ਅਤਉਹਕਮਦੀਪਿੀਚੜਾਈ ਦਨਾਲ-ਨਾਲਇਸਤਿਾਜੜਹਏਸਨਅਤਕਤਾਿਾਨਾਲਇਕਠਜੜ ਹਏਸਨ,ਰਕਜੜਾਦਾਮਲਰਦਖਾਈਨਹੀਦਸਕਦਾਸੀਜਾਲਰਭੀ ਿੀਨਹੀਜਾਸਕਦਾਸੀ।
1ਸਰਹਿਦਾੀਕਾਿਦਿਰਮੀਨਾਹ।
2ਰਜਥਤਕਕਈਅਦਾਜਾਲਗਾਸਕਦਾਹ,ਇਸਦਾਘਿਾਲਗਭਗ ਚਾਲੀਿਿਲਾਗਹ।
3ਇਸਦਟਾਿਿਇਕਥੀਏਟਿਦੀਸਕਲਰਿਚਰਿਿਸਰਥਤਹਨ,ਰਜਨਾ ਦਰਿਚਕਾਿਸੜਕਾਹਨ,ਹਣਹਠਲਟਾਿਿਾਦਚਿਾਹਰਦਖਾਈਰਦਦ ਹਨਪਿਉਪਿਲਟਾਿਿਾਿਾਲਰਜੀਦਾੀਉਦਹਨ।
4ਰਕਉਰਕਜਮੀਨਉਪਿਜਾਦੀਹ,ਰਕਉਰਕਸਰਹਿਪਹਾੜਉਤਬਰਣੀ ਹਇੀਹ।
5ਕਝਪੜੀੀਿੀਹਨਜਚਿਾਹਤਕਲਜਾਦੀੀਹਨ,ਅਤਕਝ ਲਕਹਮਸਾਉਪਿਜਾਦਿਰਹਦਹਨ,ਅਤਕਝਹਠਾਅਤਉਹਸੜਕ 'ਤਇਕਦਜਤਰਜਨਾਸਭਿਹਸਕਦਿਿਰਹਦਹਨਰਕਉਰਕਉਹ ਪਰਿਤਿਤਾਦਰਨਯਮਾਦੀਿਾਬਨਹਏਹਨ,ਤਾਜਉਹਰਕਸਿੀ ਗਿ-ਕਾਨਨੀਚੀਜਨਛਹਨਾਸਕਣ।
6ਇਹਰਬਨਾਿਜਾਨਹੀਸੀਰਕਸਰਹਿਦਮਲਸਸਥਾਪਕਾਨਇਸਨ ਸਹੀਅਨਪਾਤਰਿਚਬਣਾਇੀਸੀ,ਰਕਉਰਕਉਨਾਕਲਇਸਬਾਿ ਸਪਸਟਸਮਝਸੀਰਕਕੀਜਿਿੀਸੀ।
7ਰਕਉਰਕਇਹਦਸਰਿਸਾਲਅਤਸਦਿਹ।
8ਇਸਦਕਝਰਹਸਪਧਿਹਨ,ਖਾਸਕਿਕਉਹਰਜਲਜਸਾਮਰਿਯਾ ਨਾਲਸਬਧਤਹਨ,ਰਜਿਰਕਇਸਨਰਕਹਾਜਾਦਾਹ,ਅਤਜਇਦਮੀੀ ਦੀਧਿਤੀਨਾਲਲਗਦਹਨ,ਬਾਕੀਰਹਸਪਹਾੜੀਹਨ,ਖਾਸਕਿਕ ਉਹਜਯਹਰਦਯਾਦੀਧਿਤੀਨਾਲਲਗਦਹਨ।
9ਇਸਲਈਲਕਾਨਖਤੀਬਾੜੀਅਤਰਮਟੀਦੀਖਤੀਲਈੀਪਣ ੀਪਨਸਮਿਰਪਤਕਿਨਾਪਿਗਾਤਾਜਇਸਤਿੀਕਨਾਲਉਨਾਕਲ
ਿਸਲਾਦੀਭਿਪਿਸਪਲਾਈਹਸਕ।
10ਇਸਤਿਾਹਿਰਕਸਮਦੀਖਤੀਕੀਤੀਜਾਦੀਹਅਤਉਪਿਕਤ ਸਾਿੀਜਮੀਨਰਿਚਭਿਪਿ਼ਸਲਹਦੀਹ। 11ਰਜਹੜਸਰਹਿਿਡਹਨਅਤਇਕਸਮਾਨਖਸਹਾਲੀਦਾੀਨਦ ਮਾਣਦਹਨ,ਉਹਚਗੀੀਬਾਦੀਿਾਲਹਦਹਨ,ਪਿਉਹਪਡ ਰਜਰਲੀਨਨਜਿਅਦਾਜਕਿਦਹਨ,ਰਕਉਰਕਸਾਿਮਨਖੀਨਦਦੀ ਰਜਦਗੀਿਲਝਕਾਅਿਖਦਹਨ,ਰਕਉਰਕਹਿਇਕਦਾਸਭਾਰਿਕ ਿਝਾਨੀਨਦਦੀਭਾਲਿਲਹਦਾਹ।
12ਇਹੀਗਲਰਸਕਦਿੀੀਰਿਚਿਾਪਿੀ,ਜਰਕੀਕਾਿਅਤ ਖਸਹਾਲੀਰਿਚਸਾਿਸਰਹਿਾਤਉਤਮਹ।
17ਰਕਉਰਕਉਹਰਮਟੀਦੀਿਾਹੀ'ਤਬਹਤਿਿਜਾਖਿਚਕਿਦਹਨ।
18ਰਕਉਰਕਧਿਤੀਸਘਣੀਹਅਤਬਹਤਸਾਿਜਤਨਦਿਖਹਨ, ਅਨਾਜਅਤਦਾਲਾਦੀੀ਼ਸਲਾਹਨ,ਅਗਿਾਦੀੀਿਲਾਿੀਹਨ, ਅਤਸਰਹਦਦੀਭਿਪਿਤਾਹ।
19ਹਿਰਕਸਮਾਦਿਲਾਦਿਖਅਤਖਜਿਇਨਾਦਮਕਾਬਲਰਗਣ
20ਇਥਹਿਤਿਾਦਪਸਿਡੀਮਾਤਿਾਰਿਚਹਨਅਤਉਨਾਲਈ ਭਿਪਿਚਿਾਗਾਹਹ।
21ਇਸਲਈਉਹਸਹੀਤਿ'ਤਮਨਦਹਨਰਕਪਡਰਜਰਲੀਨਿਡੀ ੀਬਾਦੀਦੀਲੜਹ,ਅਤਸਰਹਿਅਤਰਪਡਾਰਿਚਕਾਿਸਬਧਾਨਸਹੀ ਢਗਨਾਲਰਨਯਰਤਤਕੀਤਾਜਾਦਾਹ। 22ਅਿਬਾਦੀਿਾਦਸਰਿਚਿਡੀਮਾਤਿਾਰਿਚਮਸਾਲ,ਕੀਮਤੀ
25ਇਹਦਸਹਿਚੀਜਭਿਪਿਮਾਤਿਾਰਿਚਪਦਾਕਿਦਾਹ,ਰਕਉਰਕ
ਤਚਗੀਤਿਾਸਿਰਖਅਤਹ।
26ਯਿਦਨਨਦੀ,ਰਜਿਰਕਇਸਨਰਕਹਾਜਾਦਾਹ,ਜਕਦਸਕਦੀ ਨਹੀ,ਧਿਤੀਰਿਚਿਗਦੀਹ।
27ਮਲਿਪਰਿਚਇਸਦਸਰਿਚਘਟ-ਘਟ60ਰਮਲੀਅਨਏਕੜ ਜਮੀਨਸੀ-ਹਾਲਾਰਕਬਾਅਦਰਿਚਗੀਢੀਲਕਾਨਇਸਉਤ ਹਮਲਾਕੀਤਾ-ਅਤ600,000ੀਦਮੀੀਨਇਸਉਤਸਏਕੜਦ ਖਤਾਰਿਚਿਸਾਇੀਰਗੀਸੀ।
28ਨੀਲਦਰਿੀਿਿਗਾਦਰਿੀਿਾਢੀਦਸਮਉਠਦਾਹਅਤਜਮੀਨ ਦਇਕਿਡਰਹਸਨਰਸਜਦਾਹ।
29ਟਾਲਮਸਦਲਕਾਦਰਜਲਦਨੜਇਹਇਕਹਿਨਦੀਰਿਚ
30ਹਿਪਹਾੜੀਨਦੀੀ,ਰਜਿਰਕਉਹਨਾਨਰਕਹਾਜਾਦਾਹ,ਮਦਾਨ
34ਮਿਰਪੀਿਭਿਾਰਿਲਕਿਟਸ,ਮਤਹਾਨਇਸਰਿਸ'ਤਸਾਿੀ ਜਿਿੀਜਾਣਕਾਿੀਸਖਪਿਪਰਿਚਦਰਦਤੀਹ।
35ਮਅਗਲਭਾਗਰਿਚਅਨਿਾਦਦਕਮਦਾਿਿਣਨਕਿਾਗਾ।
36ਮਹਾਪਜਾਿੀਨਸਭਤਿਧੀੀਚਰਿਤਿਅਤਸਭਤਉਚ ਸਰਭੀਚਾਿਿਾਲੀਦਮੀੀਨਚਰਣੀ,ਰਜਿਰਕਕਈਉਨਾਦਨਕ ਮਾਰਪੀਤਉਮੀਦਕਿਦਾਸੀ।
37ਉਹਅਰਜਹੀਦਮੀਸਨਰਜਨਾਨਨਾਰਸਿ਼ਯਹਦੀਸਾਰਹਤਰਿਚ ਮਹਾਿਤਹਾਸਲਕੀਤੀਸੀ,ਸਗਯਨਾਨੀੀਦਾਿੀਸਭਤਰਧੀਨ ਨਾਲਅਰਧਐਨਕੀਤਾਸੀ।
38ਇਸਲਈਉਹਦਤਾਿਾਸਾਰਿਚਸਿਾਕਿਨਲਈਰਿਸਸਤਿ'ਤ ਯਗਸਨਅਤਜਦਿੀਲੜਹਦੀਸੀਉਹਇਹਰਡਿਟੀਰਨਭਾਉਦ ਸਨ।
39ਉਨਾਕਲਕਾਨਿਿਸਾਅਤਕਾਨਨਨਾਲਜੜੀੀਸਮਰਸੀਿਾ'ਤ ਚਿਚਾਕਿਨਲਈਇਕਿਧੀੀਸਹਲਤਸੀ।
40ਉਨਾਨਰਿਚਕਾਿਲਾਿਸਤਾਅਪਣਾਇੀ-ਅਤਇਹਹਮਸਾਸਭ ਤਿਧੀੀਿਸਤਾਹਦਾਹ।
41ਉਨਾਨਿਖਅਤਬਿਰਹਮਢਗਨਰਤੀਗਰਦਤਾ,ਪਿਉਹਪਿੀ ਤਿਾਹਕਾਿਤਉਪਿਸਨਅਤਕਦਿੀਦਰਜੀਨਾਲਉਤਮਤਾਦਾ ਅਰਹਸਾਸਨਹੀਕੀਤਾ,ਅਤਗਲਬਾਤਰਿਚਉਹਸਣਨਅਤਹਿ ਸਿਾਲਦਾਢਕਿਾਜਿਾਬਦਣਲਈਰਤੀਿਸਨ।
42ਅਤਉਨਾਸਾਰਿੀਨਇਸਰਨਯਮਦੀਰਧੀਨਨਾਲਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀਅਤਇਸਦੀਪਾਲਣਾਰਿਚਇਕਦਜਤਉਤਮਹਣਲਈਸਭਤ ਿਧਰਚਤਤਸਨਅਤਉਹਸਾਿੀਪਣੀਗਅਤਉਸਦਗਣਦ
ਯਗਸਨ।
43ਅਤਕਈਿੀਦਖਸਕਦਾਸੀਰਕਉਹਅਲੀਜਾਿਨਰਕਨਾ ਰਪੀਿਕਿਦਸਨ,ਉਸਤਦਿਹਣਦੀਉਨਾਦੀਇਛਾਨਾਹਣ ਕਿਕਅਤਉਹਉਨਾਨਰਕਨਾਰਪੀਿਕਿਦਾਸੀ।
44ਉਸਰਚਠੀਤਇਲਾਿਾਜਉਸਨਿਾਜਨਉਨਾਦੀਸਿਰਖਅਤ ਿਾਪਸੀਬਾਿਰਲਖੀਸੀ,ਉਸਨਐਡਿੀਅਸਨਿੀਇਸਮਕਸਦਲਈ ਕਮਕਿਨਲਈਰਦਲਬਨਤੀਕੀਤੀਅਤਮਨਿੀੀਪਣੀਪਿੀ ਸਮਿਥਾਅਨਸਾਿਸਹਾਇਤਾਕਿਨਲਈਰਕਹਾ।
45ਅਤਭਾਿਅਸੀਇਸਮਾਮਲਿਲੀਪਣਾਸਭਤਿਧੀੀ ਰਧੀਨਦਣਦਾਿਾਅਦਾਕੀਤਾਸੀ,ਉਸਨਰਕਹਾਰਕਉਹਅਜਿੀ ਬਹਤਦਖੀਹ,ਰਕਉਰਕਉਹਜਾਣਦਾਸੀਰਕਿਾਜਾੀਪਣਸਭਾਅਦੀ
ਚਰਗੀਈਕਿਕਇਸਨੀਪਣਾਸਭਤਿਡਾਸਨਮਾਨਸਮਝਦਾਸੀ, ਜਦਿੀਉਹਰਕਸਅਰਜਹੀਦਮੀਬਾਿਸਣਦਾਸੀਜਸਰਭੀਚਾਿ ਅਤਬਧੀਰਿਚੀਪਣਸਾਥੀੀਨਾਲਉਤਮਸੀ,ਤਾਉਸਨੀਪਣ
ਅਰਧੀਇ6
2ਰਕਉਰਕਮਿਾਮਨਣਾਹਰਕਰਜੀਦਾਤਿਲਕਕਾਨਨਦਕਝ
5ਸਾਡਕਾਨਨਦਣਿਾਲਨਸਭਤਪਰਹਲਾਧਾਿਰਮਕਤਾਅਤ ਧਾਿਰਮਕਤਾਦਰਸਧਾਤਿਖਅਤਉਨਾਨਰਬਦ-ਦਿ-ਰਬਦਰਸਖਾਇੀ, ਰਸਿ਼ਪਾਬਦੀੀਦੀਿਾਹੀਨਹੀ,ਸਗਉਦਾਹਿਣਾਦੀਿਿਤ ਦੀਿਾਿੀ,ਪਾਪਦਨਕਸਾਨਦਹਪਭਾਿਾਅਤਦਸੀਨਪਿਮਸਿ ਦੀਿਾਰਦਤੀੀਗਈੀਸਜਾਿਾਨਦਿਸਾਉਦਾਹ।
6ਰਕਉਰਕਉਸਨਸਭਤਪਰਹਲਾਇਹਸਾਬਤਕੀਤਾਰਕਰਸਿ਼ਇਕ ਹੀਪਿਮਾਤਮਾਹਅਤਉਸਦੀਸਕਤੀਸਾਿਬਰਹਮਡਰਿਚਪਗਟਹਦੀ ਹ,ਰਕਉਰਕਹਿਜਗਾਉਸਦੀਪਭਸਤਾਨਾਲਭਿੀਹਈਹਅਤਧਿਤੀ ਉਤਮਨਖਾਦੀਿਾਗਪਤਿਪਰਿਚਕੀਤੀੀਗਈੀਕਈਿੀਚੀਜਾ
ਉਨਾਦੀਪਜਾਕਿਦਹਨ,ਹਾਲਾਰਕਉਨਾਕਲਸਪਸਟਸਬਤਹਰਕ ਉਨਾਕਲਕਈਭਾਿਨਾਨਹੀਹ।
11ਰਕਉਰਕਇਹਮਨਣਾਰਬਲਕਲਮਿਖਤਾਹਿਗੀਰਕਕਈਿੀ ਰਿਅਕਤੀੀਪਣੀੀਕਾਢਾਦਕਾਿਨਦਿਤਾਬਣਰਗੀ। 12ਰਕਉਰਕਖਜੀੀਨਪਰਹਲਾਤਬਣਾਈੀਗਈੀਕਝਿਸਤੀ
ਨਰਲੀਅਤਉਹਨਾਨਇਕਠਜੜਕਰਦਖਾਇੀਰਕਉਹਨਾਕਲ ਇਕਨਿੀਉਪਯਗਤਾਹ:ਉਹਨਾਨਖਦਚੀਜਦਾਤਤਨਹੀ ਬਣਾਇੀ,ਅਤਇਸਲਈਲਕਾਲਈੀਪਣਿਿਗਮਨਖਾਦ ਦਿਤਬਣਾਉਣਾਇਕਰਿਅਿਥਅਤਮਿਖਤਾਿਾਲੀਗਲਹ। 13ਰਕਉਰਕਸਾਡਸਰਮੀਰਿਚਬਹਤਸਾਿਅਰਜਹਹਨਜਪਿਾਣ ਜਮਾਨਦਲਕਾਨਾਲਰਕਤਰਜੀਦਾਖਜੀਅਤਬਹਤਰਜੀਦਾ ਰਿਦਿਾਨਹਨਰਜਨਾਨਦਿਤਾਬਣਾਇੀਰਗੀਸੀ,ਪਿਰਿਿਿੀ
ਉਹਕਦਿੀਉਨਾਦੀਪਜਾਕਿਨਨਹੀੀਉਣਗ। 14ਇਹਨਾਰਮਥਾਦਰਨਿਮਾਤਾਅਤਲਖਕਸਚਦਹਨਰਕਉਹ ਯਨਾਨੀੀਰਿਚਸਭਤਰਸੀਣਹਨ। 15ਸਾਨਹਿਮਰਹਤਲਕਾ,ਰਮਸਿੀਅਤਇਸਤਿਾਦਲਕਾਬਾਿਗਲ
ਕਿਨਦੀਕੀਲੜਹ,ਜਜਗਲੀਜਾਨਿਿਾਅਤਰਜੀਦਾਤਿਰਕਸਮਾ ਦਿੀਗਣਿਾਲਜੀਿਾਅਤਪਸੀ'ਤਭਿਸਾਿਖਦਹਨ,ਅਤਉਨਾ ਦੀਪਜਾਕਿਦਹਨ,ਅਤਰਜਉਦਅਤਮਿਦਸਮਉਨਾਨਬਲੀਦਾਨ ਚੜਾਉਦਹਨ?
16ਹਣਸਾਡਾਕਾਨਨਦਣਿਾਲਾਇਕਬਧੀਮਾਨੀਦਮੀਹਣਕਿਕ ਅਤਪਿਮਾਤਮਾਦੀਿਾਸਾਿੀੀਚੀਜਾਨਸਮਝਣਲਈਰਿਸਸਤਿ 'ਤਬਖਰਸੀਰਗੀਸੀ,ਉਸਨਹਿਕਖਾਸਿਿਿਦਾਰਿੀਪਕ ਰਦਸਟੀਕਣਰਲੀ,ਅਤਸਾਨਲਹਦੀੀਅਰਜਤਰਕਲਅਤਕਧਾ ਨਾਲਘਿਰਲੀ,ਤਾਜਅਸੀਰਕਸਿੀਹਿਕਮਨਾਲਰਬਲਕਲਨਾ ਿਲਸਕੀਏ,ਪਿਸਿੀਿਅਤੀਤਮਾਰਿਚਸਧਿਹੀਏ,ਸਾਿੀੀ ਰਿਅਿਥਕਲਪਨਾਿਾਤਮਕਤਿਹੀਏ,ਸਾਿੀਰਸਸਟੀਤਉਪਿਇਕ ਸਿਬਸਕਤੀਮਾਨਪਿਮਾਤਮਾਦੀਪਜਾਕਿੀਏ। 17ਇਸਲਈਪਮਖਰਮਸਿੀਪਜਾਿੀੀਨਬਹਤਸਾਿਮਾਮਰਲੀਨ ਰਧੀਨਨਾਲਦਰਖੀ,ਅਤਸਾਡਮਾਮਰਲੀਤਜਾਣਹਣਕਿਕ, ਸਾਨ"ਪਿਮਸਿਦਬਦ"ਰਕਹਾ।
18ਇਹਇਕਅਰਜਹਾਰਖਤਾਬਹਜਬਾਕੀਮਨਖਜਾਤੀਲਈਨਹੀਹ, ਸਗਰਸਿ਼ਉਨਾਲਈਹਜਸਚਪਿਮਸਿਦੀਉਪਾਸਨਾਕਿਦਹਨ। 19ਬਾਕੀਸਾਿਪਿਮਸਿਦਨਹੀਸਗਖਾਣ-ਪੀਣਅਤਕਪਰੜੀਦ ਮਨਖਹਨ।
20ਰਕਉਰਕਉਨਾਦਾਸਾਿਾਸਭਾਅਉਨਾਨਇਨਾਚੀਜਾਰਿਚਤਸਲੀ ਦਣਿਲਲਜਾਦਾਹਰਜਨਾਦਾਕਈਰਹਸਾਬਨਹੀਹ,ਸਗਉਨਾ ਦੀੀਸਾਿੀੀਚੀਜਾਰਿਚ।
21ਸਾਡਲਕਾਰਿਚ,ਅਰਜਹਪਿਜੀਿਨਲਈਉਨਾਦਾਮਖਰਿਚਾਿ ਪਿਮਾਤਮਾਦੀਪਭਸਤਾਹ।
22ਇਸਲਈਰਕਅਸੀਰਕਸਰਘਣਾਉਣਕਮਦੀਿਾਰਭਸਟਨਾਹ ਜਾਈਏ,ਜਾਸਾਡੀਰਜਦਗੀਬਿੀੀਗਲਾਦੀਿਾਰਿਗੜਨਾਜਾਿ, ਉਸਨਸਾਨਸਾਿਪਾਰਸੀਤਸਧਤਾਦਰਨਯਮਾਨਾਲਘਿਰਲੀ,ਜ ਰਕਅਸੀਜਿੀਖਾਦ,ਪੀਦ,ਛਹਦ,ਸਣਦਜਾਦਖਦਹਾ,ਉਸਉਤਿੀ
23ਰਕਉਰਕ,ੀਮਤਿ'ਤ,ਸਾਿੀੀਚੀਜਾੀਪਣਕਦਿਤੀਸਰਿਧਾਨ
ਦਾਲਾਖਾਦਹਨ,ਰਜਿਰਕਕਬਤਿ,ਕਛ-ਕਬਤਿ,ਰਟਡੀੀ,ਰਤਤਿ, ਹਸ,ਅਤਇਸਸਣੀਦਹਿਸਾਿਪਛੀ।
28ਪਿਰਜਨਾਪਛੀੀ'ਤਪਾਬਦੀਹ,ਉਹਤਹਾਨਜਗਲੀਅਤ ਮਾਸਾਹਾਿੀਰਮਲਣਗ,ਜੀਪਣੀਤਾਕਤਨਾਲਦਰਜੀ'ਤਜਲਮ ਕਿਦਹਨ,ਅਤਉਪਿਦਸਗਏਪਾਲਤਪਛੀੀਦਾਰਸਕਾਿਕਿਕ ਬਿਰਹਮੀਨਾਲਭਜਨਪਾਪਤਕਿਦਹਨ।
29ਅਤਰਸਿ਼ਇਹੀਨਹੀ,ਸਗਉਹਲਰਲੀਅਤਬਕਰਿੀਨਿੀ
31ਰਕਉਰਕਰਜਿਰਕਅਰਜਹਅਸਧਜਾਨਿਿਾਨਛਹਣਾਿੀਉਨਾ ਦੀੀਖਾਸੀਦਤਾਦਕਾਿਨਅਣਉਰਚਤਮਰਨੀਜਾਦਾਹ,ਕੀਸਾਨ ਹਿਤਿਾਦੀਸਾਿਧਾਨੀਨਹੀਿਿਤਣੀਚਾਹੀਦੀਤਾਜਸਾਡੀਪਣ ਚਰਿਤਿਿੀਉਸਹਦਤਕਤਬਾਹਨਾਹਜਾਣ?
32ਇਸਲਈ,ਇਹਨਾਪਛੀੀਅਤਹਿਜਾਨਿਿਾਦਮਾਮਲਰਿਚਜ ਿੀਰਨਯਮਉਸਨਰਨਿਧਾਿਤਕੀਤਹਨ,ਉਹਸਾਨਇਕਨਰਤਕਸਬਕ ਰਸਖਾਉਣਦਉਦਸਨਾਲਬਣਾਏਗਏਹਨ।
33ਰਕਉਰਕਖਿਾਦੀਿਡਅਤਪਰਜੀਦਾਿਖਹਣਾਸਾਨਇਹ
34ਰਕਉਰਕਸਾਡਪਿਸਿੀਿਦੀਤਾਕਤਅਤਇਸਦੀਗਤੀਰਿਧੀਸਾਡ
39ਅਤਰਜਨਾਲਕਾਨਉਪਿਦਸਤਿੀਕਨਾਲਿਖਕੀਤਾਰਗੀਹ, ਉਨਾਨਕਾਨਨਦਣਿਾਲਦੀਿਾਯਾਦਦਾਸਤਦੀਦਾਤਿਾਲਿਜਿੀ ਦਿਸਾਇੀਰਗੀਹ।
40ਸਾਿਜਾਨਿਿਾਲਈ"ਜਿਟਹਏਹਨਅਤਜਗਾਲੀਕਿਦਹਨ" ਯਾਦਦਾਸਤਦਪਤੀਕਨਦਿਸਾਉਦਹਨ।
41ਰਕਉਰਕਜਗਾਲੀਕਿਨਦਾਕਮਰਜਦਗੀਅਤਹਦਦੀਯਾਦਤ ਇਲਾਿਾਹਿਕਝਨਹੀਹ।
42ਰਕਉਰਕਜੀਿਨਭਜਨਦੀਿਾਹੀਕਾਇਮਿਰਹਦਾਹ,ਇਸਲਈ ਉਹਸਾਨਧਿਮ-ਗਥਰਿਚਇਨਾਸਬਦਾਰਿਚਿੀਤਾਕੀਦਕਿਦਾਹ: "ਤਸੀਉਸਪਭਨਜਿਿਯਾਦਿਖਗਰਜਸਨਤਹਾਡਰਿਚਉਹਮਹਾਨ ਅਤਅਦਭਤਕਮਕੀਤਹਨ।"
43ਰਕਉਰਕਜਦਉਹਨਾਨਸਹੀਢਗਨਾਲਕਲਪਨਾਕੀਤਾਜਾਦਾਹ, ਤਾਉਹਸਪਸਟਤਿ'ਤਮਹਾਨਅਤਸਾਨਦਾਿਹਦਹਨ;ਪਰਹਲਾ ਸਿੀਿਦੀਉਸਾਿੀਅਤਭਜਨਦੀਸਰਥਤੀਅਤਹਿਕਰਿਅਕਤੀਗਤ ਅਗਦਾਿਖਿਾਹਣਾਅਤ,ਹਿਿੀ,ਇਦਿੀੀਦਾਸਗਠਨ,ਮਨਦੀ ਸਚਾਲਨਅਤਅਰਦਖਗਤੀ,ਇਸਦਖਾਸਕਮਾਦੀਤਜੀਅਤਕਲਾਿਾ ਦੀਖਜ,ਇਕਅਨਤਸਾਧਨਸੀਲਤਾਨਪਦਿਰਸਤਕਿਦਹਨ। 44ਇਸਲਈਉਹਸਾਨਇਹਯਾਦਿਖਣਲਈਉਤਸਾਰਹਤਕਿਦਾਹ ਰਕਉਪਿਕਤਰਹਸਬਹਮਸਕਤੀਦੀਿਾਸਪਿਨਹਨਿਨਾਲਇਕਠ ਿਖਗਏਹਨ।
45ਰਕਉਰਕਉਸਨਹਿਸਮਾਅਤਜਗਾਰਨਿਧਾਿਤਕੀਤੀਹਤਾਜ ਅਸੀਉਸਪਿਮਸਿਨਲਗਾਤਾਿਯਾਦਿਖਸਕੀਏਜਸਾਨਿਾਜ ਕਿਦਾਹਅਤਸਾਡੀਿਰਖੀਕਿਦਾਹ।
46ਰਕਉਰਕਮਾਸਅਤਪੀਣਿਾਲਪਦਾਿਥਾਦਮਾਮਲਰਿਚਉਹਸਾਨ ਸਭਤਪਰਹਲਾਬਲੀਦਾਨਿਜਕਝਰਹਸਾਚੜਾਉਣਅਤਰਿਿਤਿਤ ੀਪਣਭਜਨਦਾੀਨਦਲਣਲਈਕਰਹਦਾਹ।
47ਇਸਤਇਲਾਿਾ,ਉਸਨਸਾਡਕਪਰੜੀਉਤਸਾਨਯਾਦਦਾ ਪਤੀਕਰਦਤਾਹ,ਅਤਇਸਤਿਾਉਸਨਸਾਨਹਕਮਰਦਤਾਹਰਕਅਸੀ ੀਪਣਦਿਿਾਰਜੀਅਤਦਿਿਾਰਜੀਉਤਪਿਮਾਤਮਾਦੀਯਾਦਰਿਚ
ਬਹਮਿਾਕਲਗਾਈਏ।
48ਅਤਸਾਡਹਥਾਉਤਿੀ,ਉਹਸਪਸਟਤਿ'ਤਰਚਨਨਬਨਣਦਾ ਹਕਮਰਦਦਾਹ,ਇਹਸਪਸਟਤਿ'ਤਦਿਸਾਉਦਾਹਰਕਸਾਨਹਿਕਮ ਧਾਿਰਮਕਤਾਨਾਲਕਿਨਾਚਾਹੀਦਾਹ,ੀਪਣੀਿਚਨਾਨਯਾਦਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾਹ,ਅਤਸਭਤਿਧਪਿਮਾਤਮਾਦਾਡਿਿਖਣਾਚਾਹੀਦਾਹ। 49ਉਹਮਨਖਾਨਇਹਿੀਕਰਹਦਾਹਰਕਜਦਉਹਸਦਹਨਅਤ ਦਬਾਿਾਉਠਦਹਨ,ਤਾਉਹਰਸਿ਼ਸਬਦਾਰਿਚਹੀਨਹੀ,ਸਗਉਨਾ ਉਤਪਦਾਹਏਬਦਲਾਅਅਤਪਭਾਿਨਸਪਸਟਤਿ'ਤਦਖਕ,ਜਦ ਉਹਸਦਹਨ,ਅਤਉਨਾਦਜਾਗਣਿਲ,ਇਨਾਰਿਚਇਕਅਿਸਥਾ ਤਦਜੀਅਿਸਥਾਰਿਚਤਬਦੀਲੀਰਕਨੀਬਹਮਅਤਸਮਝਤਬਾਹਿ ਹ।
50"ਲਕਿਖਿਅਤਜਗਾਲੀਕਿਨ"ਦੀਸਾਡੀਰਿੀਰਖੀਦ ਅਨਸਾਿ,ਰਿਤਕਿਅਤਯਾਦਦਾਸਤਦਸਬਧਰਿਚਸਮਾਨਤਾਦੀ ਉਤਮਤਾਹਣਤਹਾਨਦਸੀਗਈਹ।
51ਰਕਉਰਕਸਾਡਕਾਨਨਬਤਿਤੀਬਜਾਮਨਰਿਚੀਏਪਰਹਲੀਮ
56ਨਿਲਾਿਿਗਿੀਅਜੀਬਹ:ਰਕਉਰਕਜਰਕਹਾਰਗੀਹਉਸਤ
57ਅਤਇਸਕਾਿਨਕਿਕਮਨਖਾਰਿਚਇਸਤਿਾਦੀਪਥਾਨਅਸਧ ਘਰਸਤਕੀਤਾਰਗੀਹ।
58ਰਕਉਰਕਕਨਾਿਾਹੀਪਾਪਤਹਣਿਾਲੀਹਿਗਲਨੀਪਣੀਬਲੀ
61'ਹਾ,'ਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਮਿਾਮਤਲਬਇਹੀੀਦਮੀਹਨ;
62ਅਤਸਾਡਾਕਾਨਨਸਾਨਰਕਸਨਿੀਕਰਹਣਜਾਕਿਨਨਾਲ
ਸਾਹਮਣਧਾਿਰਮਕਤਾਦਾਅਰਭੀਸਕਿਨਦਯਗਬਣਾਉਣਾਹ। 64ਅਤਇਸਤਿਾਮਾਸਅਤਅਸਧਚੀਜਾ,ਿੀਗਣਿਾਲਜੀਿਾਅਤ ਜਗਲੀਜਾਨਿਿਾਦਸਬਧਰਿਚ,ਸਾਿੀਪਣਾਲੀਧਾਿਰਮਕਤਾਅਤ ਮਨਖਅਤਮਨਖਰਿਚਕਾਿਧਾਿਰਮਕਸਬਧਾ'ਤਕਰਦਤਹ। 65ਮਨਜਾਰਪੀਰਕਉਸਨਸਾਿਨਕਰਤੀ'ਤਚਗਾਬਚਾਅਕੀਤਾਹ;
ਕੀਮਤੀਰਕਤਾਬਅਤੇਤਹਰ਼ੀਦੀਹਥ-ਰਲਖਤਨਾਲਿਾਜਦ
1ਅਤਅਲੀਜਾਿਨਬਲੀਚੜਾਉਣ,ਿਾਜਦਤਾਦੀਚਣਕਿਨਅਤ ਿਾਜਲਈਬਹਤਸਾਿਤਹ਼ਰਤੀਿਕਿਨਤਬਾਅਦ,ਸਾਨਬਹਤ ਸਿਰਖੀਨਾਲਸਾਡਸ਼ਿਤਭਰਜੀ।
2ਅਤਜਦਅਸੀਰਸਕਦਿੀੀਪਹਚ,ਤਾਿਾਜਨਸਾਡੀਉਣਦੀ ਖਬਿਤਿਤਰਮਲਗਈ।
3ਮਰਹਲਰਿਚਸਾਡਦਾਖਲਹਣ'ਤ,ਮਅਤਐਡਿੀਅਸਨਿਾਜਾਦਾ ਰਨਘਾਸਿਾਗਤਕੀਤਾਅਤਉਸਨਅਲੀਜਾਿਦੀਿਾਰਲਰਖੀ
ਪਤਿਸਰਪੀ।
4ਿਾਜਾਿਾਜਦਤਾਨਰਮਲਣਲਈਬਹਤਉਤਸਕਸੀ,ਅਤਉਸਨ ਹਕਮਰਦਤਾਰਕਬਾਕੀਸਾਿਅਰਧਕਾਿੀੀਨਬਿਖਾਸਤਕਿਰਦਤਾ ਜਾਿਅਤਿਾਜਦਤਾਨਤਿਤੀਪਣੀਹਾਜਿੀਰਿਚਬਲਾਇੀਜਾਿ। 5ਹਣਇਹੀਮਹਿਾਨੀਨਉਤਸਾਰਹਤਕਿਦਾਹ,ਰਕਉਰਕਇਹ ਰਿਿਾਜਹਰਕਰਜਹੜਲਕਮਹਤਿਪਿਨਮਾਮਰਲੀ'ਤਿਾਜਨਾਲ ਮਲਾਕਾਤਕਿਨੀਉਦਹਨ,ਉਨਾਨਪਜਿਰਦਨਉਸਦੀਹਾਜਿੀ ਰਿਚੀਉਣਾਪਦਾਹ,ਜਦਰਕਿਾਰਜੀਜਾਬਹਤਮਹਤਿਪਿਨ ਸਰਹਿਾਦਿਾਜਦਤਮਸਕਲਨਾਲਤੀਹਰਦਨਾਰਿਚਦਿਬਾਿਰਿਚ ਦਾਖਲਾਪਾਪਤਕਿਲਦਹਨ-ਪਿਇਹਨਾੀਦਮੀੀਨਉਸਨ ਿਧਿਸਨਮਾਨਦਯਗਸਮਰਝੀ,ਰਕਉਰਕਉਹੀਪਣਮਾਲਕਨ ਇਨਾਉਚਾਸਰਤਕਾਿਰਦਦਾਸੀ,ਅਤਇਸਲਈਉਸਨਤਿਤਉਨਾ ਲਕਾਨਬਿਖਾਸਤਕਿਰਦਤਾਰਜਨਾਦੀਮਜਦਗੀਨਉਹਲੜਤਿਧ ਸਮਝਦਾਸੀਅਤਉਦਤਕਘਮਦਾਰਿਹਾਜਦਤਕਉਹਅਦਿਨਹੀ ੀਏਅਤਉਹਉਨਾਦਾਸਿਾਗਤਕਿਨਦਯਗਨਹੀਹਰਗੀ। 6ਜਦਉਹੀਪਣਨਾਲਭਜਗਏਤਹਰ਼ੀਅਤਕੀਮਤੀਚਮਰਚੀ ਨਾਲਅਦਿੀਏ,ਰਜਨਾਉਤਯਹਦੀਅਖਿਾਰਿਚਸਨਰਿਚਕਾਨਨ ਰਲਰਖੀਹਇੀਸੀ,ਰਕਉਰਕਚਮਰਚੀਨਬਹਤਿਧੀੀਢਗਨਾਲ ਰਤੀਿਕੀਤਾਰਗੀਸੀਅਤਪਰਨੀਰਿਚਕਾਿਸਬਧਇਨਾ ਪਭਾਿਸਾਲੀਸੀਰਕਉਹਅਰਦਖਸਨ,ਤਾਿਾਜਨਉਨਾਨਦਖਦਹੀ ਉਨਾਤਰਕਤਾਬਾਬਾਿਪਛਣਾਸਿਕਿਰਦਤਾ।
7ਅਤਜਦਉਨਾਨੀਪਣਢਕਣਾਰਿਚਲਪਟੀੀਕਢੀੀਅਤ ਪਨਖਲ,ਤਾਿਾਜਾਬਹਤਦਿਤਕਖੜਾਰਿਹਾਅਤਰਿਿਸਤਿਾਿ ਮਥਾਟਰਕੀ,ਉਸਨਰਕਹਾ:
8'ਮਤਹਾਡਾਧਨਿਾਦਕਿਦਾਹਾ,ਮਿਦਸਤ,ਅਤਮਉਸਦਾ ਧਨਿਾਦਕਿਦਾਹਾਰਜਸਨਤਹਾਨਹਿਿੀਭਰਜੀਹ,ਅਤਸਭਤ ਿਧਪਿਮਸਿਦਾ,ਰਜਸਦਇਹਬਚਨਹਨ।'
9ਅਤਜਦਸਾਿ,ਿਾਜਦਤਅਤਹਿਜਉਥਮਜਦਸਨ,ਇਕਸਮ ਅਤਇਕੀਿਾਜਰਿਚਚੀਰਕੀ:'ਿਬਿਾਜਾਨਬਚਾਿ!'ਤਾਉਹਖਸੀ ਦਹਝੀਰਿਚਿਟਰਪੀ।
15ਉਸਨਰਕਹਾ,'ਜਿੀਤਹਾਨਿਿਤਣਦਾਮਕਾਰਮਲਗਾ,ਉਹ
16ਜਦਉਨਾਨੀਪਣੀਖਸੀਪਗਟਕੀਤੀ,ਤਾਉਸਨਹਕਮਰਦਤਾ ਰਕਰਕਲਦਨੜਸਭਤਿਧੀੀਕੀਿਟਿਉਨਾਨਸਪਜਾਣ,ਅਤ ਦਾਅਿਤਲਈਰਤੀਿੀੀਕੀਤੀੀਜਾਣ।
17ਅਤਰਨਕਾਨਿਨਸਿਦਾਿਮਹਾਪਬਧਕ,ਡਿਥੀਅਸ,ਜਰਕ ਯਹਦੀੀਦੀਦਖਭਾਲਲਈਰਨਯਕਤਕੀਤਾਰਗੀਰਿਸਸਅਰਧਕਾਿੀ ਸੀ,ਨਬਲਾਇੀਅਤਉਸਨਹਿਕਲਈਲੜੀਦੀਰਤੀਿੀਕਿਨਦਾ
22ਹਣਡਿਥੀਅਸ,ਜਰਕਯਹਦੀਮਰਹਮਾਨਾਦੀਦਖਭਾਲਲਈ
23ਉਹਸਾਿਭਡਾਿਜਉਸਦਅਧੀਨਸਨਅਤਅਰਜਹਮਰਹਮਾਨਾਦ
ਕਢ।
24ਉਸਨਿਾਜਦਹਕਮਅਨਸਾਿਕਿਸੀੀਨਦਕਤਾਿਾਰਿਚ ਰਿਿਸਰਥਤਕੀਤਾ।
25ਰਕਉਰਕਉਸਨਉਸਨਹਕਮਰਦਤਾਸੀਰਕਉਹਅਧੀਦਮੀੀਨ ਉਸਦਸਜਪਾਸਅਤਬਾਕੀੀਨਉਸਦਰਪਛਰਬਠਾਿ,ਤਾਜਉਹ ਉਨਾਤਸਭਤਿਡਾਸਨਮਾਨਨਾਖਹ।
26ਜਦਉਹੀਪਣੀੀਸੀਟਾ'ਤਬਠਗਏਤਾਉਸਨਡਿਥੀਅਸਨ ਯਹਦੀਮਰਹਮਾਨਾਰਿਚਪਚਰਲਤਿੀਤੀ-ਰਿਿਾਜਾਅਨਸਾਿਸਭਕਝ
30ਮਜ'ਤਸਿਾਦਸਾਿਪਬਧਡਿਥੀਅਸਦਹਕਮਅਨਸਾਿਕੀਤ
31ਸਿਾਦਾਿਾਰਿਚਸਾਹੀਪਨਅਤਹਿਲਕਸਾਮਲਸਨਜਿਾਜਦ ਦਿਬਾਿਰਿਚਸਰਤਕਾਿਯਗਸਥਾਨਾ'ਤਸਨ।
32ਦਾਅਿਤਰਿਚਿਕਣਦਾਮਕਾਲਰਦੀ,ਿਾਜਨਉਸਿਾਜਦਤਨ ਪਰਛੀਜਸਨਮਾਨਦੀਕਿਸੀ'ਤਬਠਾਸੀ(ਰਕਉਰਕਉਹਸੀਨੀਅਿਤਾ ਦਅਨਸਾਿਪਬਧਕੀਤਗਏਸਨ),ਉਹੀਪਣਿਾਜਨਅਤਤਕ ਰਕਿਸਰਥਿਿਖਸਕਦਾਹ?
33ਇਕਪਲਸਚਣਤਬਾਅਦਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਤਸੀ ਪਿਮਾਤਮਾਦੀਰਨਿਤਿਰਦੀਲਤਾਦੀਨਕਲਕਿਦਹਤਾਤਸੀ ਇਸਦੀਸਿਰਖੀਨਸਭਤਿਧੀੀਢਗਨਾਲਸਥਾਰਪਤਕਿਸਕਦ ਹ।ਰਕਉਰਕਜਤਸੀਦਇੀਰਦਖਾਉਦਹਅਤਉਨਾਲਕਾਨਉਨਾਦ ਕਿਮਾਅਨਸਾਿਹਲਕੀਸਜਾਰਦਦਹ,ਤਾਤਸੀਉਨਾਨਬਿਾਈਤ ਮੜਗਅਤਉਨਾਨਤਬਾਿਲਲਜਾਓਗ।'
34ਿਾਜਨਜਿਾਬਦੀਪਸਸਾਕੀਤੀਅਤਰਿਿਅਗਲੀਦਮੀਨ ਪਰਛੀ,ਉਹੀਪਣਸਾਿਕਮਾਰਿਚਸਭਕਝਸਿਬਤਮਲਈਰਕਿ ਕਿਸਕਦਾਹ?
35ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਕਿਕਈੀਦਮੀਸਾਰਿੀਨਾਲ ਰਨੀਪਿਨਰਿਿਹਾਿਿਖਦਾਹ,ਤਾਉਹਹਮਸਾਹਿਮਕ'ਤਸਹੀ ਕਮਕਿਗਾ,ਇਹਯਾਦਿਖਦਹਏਰਕਹਿਰਿਚਾਿਪਿਮਾਤਮਾਨਪਤਾ ਹ।ਜਕਿਤਸੀਪਿਮਾਤਮਾਦਡਿਨੀਪਣਾਸਿੀਤੀਰਬਦਮਨਦ ਹ,ਤਾਤਸੀਕਦਿੀਟੀਚਾਨਹੀਗੀਓਗ।'
36ਿਾਜਨਿੀਇਸੀਦਮੀਦੀਉਸਦਜਿਾਬ'ਤਪਸਸਾਕੀਤੀਅਤ ਇਕਹਿਨਪਰਛੀ,ਉਹੀਪਣਿਿਗਦਸਤਰਕਿਿਖਸਕਦਾਹ?
37ਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਕਿਉਹਤਹਾਨਉਨਾਸਮਹਾਦਰਹਤਾਦਾ ਅਰਧਐਨਕਿਦਹਏਦਖਦਹਨਰਜਨਾ'ਤਤਸੀਿਾਜਕਿਦਹ,ਤਾ ਤਹਾਨਇਹਦਖਣਾਚਗਾਹਿਗਾਰਕਪਿਮਸਿਮਨਖਜਾਤੀਨਰਕਿ ੀਪਣਲਾਭਰਦਦਾਹ,ਉਨਾਨਰਸਹਤ,ਭਜਨਅਤਹਿਸਾਿੀੀ ਚੀਜਾਸਹੀਸਮ'ਤਪਦਾਨਕਿਦਾਹ।'
38ਜਿਾਬਨਾਲੀਪਣੀਸਰਹਮਤੀਪਗਟਕਿਨਤਬਾਅਦ,ਿਾਜਨ ਅਗਲਮਰਹਮਾਨਨਪਰਛੀ,ਉਹਦਿਸਕਾਨਸਣਾਉਣਅਤਰਨਿਣ ਦਣਰਿਚਉਨਾਲਕਾਦੀਪਸਸਾਰਕਿਪਾਪਤਕਿਸਕਦਾਹਜ ੀਪਣਾਮਕਦਮਾਰਜਤਣਰਿਚਅਸਿਲਿਹਸਨ?
39ਅਤਉਸਨਰਕਹਾ,'ਜਤਸੀਸਾਰਿੀਨਾਲਇਕਰਜਹਬਲਣਰਿਚ ਰਨਿਪਖਹਅਤਅਪਿਾਧੀੀਨਾਲੀਪਣਰਿਿਹਾਿਰਿਚਕਦਿੀ ਬਇਜਤੀਜਾਜਲਮਨਹੀਕਿਦ।ਅਤਤਸੀਇਹਉਦਕਿਗਜਦ ਤਸੀਪਿਮਸਿਦਕਮਕਿਨਦਤਿੀਕਨਦਖਦਹ।ਯਗਲਕਾ ਦੀੀਬਨਤੀੀਹਮਸਾਪਿੀੀਹਦੀੀਹਨ,ਜਦਰਕਰਜਹੜਲਕ ੀਪਣੀੀਪਾਿਥਨਾਿਾਦਾਜਿਾਬਪਾਪਤਕਿਨਰਿਚਅਸਿਲ ਿਰਹਦਹਨ,ਉਨਾਨਸਪਰਨੀਜਾਘਟਨਾਿਾਦੀਿਾਸਰਚਤਕੀਤਾ ਜਾਦਾਹਰਕਉਨਾਦੀੀਬਨਤੀੀਰਿਚਕੀਨਕਸਾਨਦਹਸੀਅਤ ਇਹਰਕਪਿਮਸਿਉਨਾਨਉਨਾਦਪਾਪਾਜਾੀਪਣੀਸਕਤੀਦੀ ਮਹਾਨਤਾਦਅਨਸਾਿਨਹੀਮਾਿਦਾ,ਪਿਉਨਾਪਤੀਸਰਹਣਸੀਲਤਾ
40ਿਾਜਨਉਸੀਦਮੀਦਜਿਾਬਲਈਉਸਦੀਗਿਮਜਸੀਨਾਲ
41ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਕਿਉਸਨਪਿੀਤਿਾੀਪਣੀਭੀੜ
44ਇਸੀਦਮੀਦੀਿਾਜਨਪਸਸਾਕੀਤੀਅਤਰਿਿਅਗਲਨਰਕਹਾ,
45ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਇਹਜਾਣਨਾਰਕਪਿਮਾਤਮਾਬਰਹਮਡ
49ਅਤਉਸਨਰਕਹਾ,'ਜਕਿਤਹਾਨਇਸਰਿਚਾਿਦੀਪਕੀਸਮਝਹ ਰਕਸਾਿਮਨਖਪਿਮਾਤਮਾਦੀਿਾਸਭਤਿਡੀਬਿਾਈਦਨਾਲਨਾਲਸਭਤਿਡੀਭਲਾਈਨਸਾਝਾਕਿਨਲਈਰਨਯਕਤਕੀਤਗਏ ਹਨ,ਰਕਉਰਕਇਕਮਨਖਲਈਇਹਨਾਤਮਕਤਹਣਾਅਸਭਿਹ। ਪਿਪਿਮਾਤਮਾਰਜਸਅਗਸਾਨਹਮਸਾਪਾਿਥਨਾਕਿਨੀਚਾਹੀਦੀਹ, ਸਾਨਸਰਹਣਦੀਰਹਮਤਨਾਲਪਰਿਤਕਿਦਾਹ।' 50ੀਦਮੀਦਜਿਾਬਤਖਸਹਕ,ਿਾਜਾਨਰਕਹਾਰਕਉਨਾਦਸਾਿ
51ਰਿਿਉਸਨਉਸੀਦਮੀਨਪਰਛੀ,'ਰਹਮਤਦਾਅਸਲਉਦਸਕੀ
52ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਕਿਖਤਿਦੀਘੜੀਰਿਚਇਕਸਹੀ
54ਅਤਏਿਟਿੀੀਦਦਾਿਸਰਨਕਮਨਡਮਸਨਰਕਹਾ,'ਸਚਹ,ਹ
ਹਈ,ਤਾਦਾਅਿਤਖਤਮਹਗਈ।
ਅਰਧੀਇ8
ਹ ੋ
ਗਈਹਿਾਿਾਹੀਉਡਣਦੇਹਿਾਲ ੇ ਨਾਲਨ ੋ ਟਕਿ ੋ ।
1ਅਗਲਰਦਨਉਹਦਬਾਿਾਮਜਤਬਠਗਏਅਤਉਸਪਬਧ ਅਨਸਾਿਦਾਅਿਤਜਾਿੀਿਖੀ।
2ਜਦਿਾਜਨਸਰਚੀਰਕਉਸਦਮਰਹਮਾਨਾਤਸਿਾਲਪਛਣਦਾ
ਢਕਿਾਮਕਾੀਰਗੀਹ,ਤਾਉਸਨਉਨਾੀਦਮੀੀਤਹਿਸਿਾਲ ਪਛਜਅਗਲਰਦਨਬਠਸਨ,ਉਨਾਲਕਾਤਰਜਨਾਨਰਪਛਲਰਦਨ ਜਿਾਬਰਦਤਸਨ।
3ਉਸਨਰਗੀਿਿੀਦਮੀਨਾਲਗਲਬਾਤਸਿਕਿਨੀਸਿਕੀਤੀ, ਰਕਉਰਕਦਸਅਰਜਹਸਨਰਜਨਾਤਪਰਹਲਾਸਿਾਲਪਛਗਏਸਨ।
4ਜਦਚਪਛਾਗਈ,ਤਾਉਸਨਪਰਛੀਰਕਉਹਅਮੀਿਰਕਿਬਰਣੀ
ਿਰਹਸਕਦਾਹ?
5ਥੜੀਰਜਹੀਸਚ-ਰਿਚਾਿਤਬਾਅਦ,ਰਜਸੀਦਮੀਤਇਹਸਿਾਲ ਪਰਛੀਰਗੀਸੀ,ਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ-'ਜਕਿਉਸਨੀਪਣ ਅਹਦਦਯਗਕਝਨਹੀਕੀਤਾ,ਕਦਿੀਬਦਤਮੀਜੀਨਾਲਕਮਨਹੀ ਕੀਤਾ,ਕਦਿੀਰਿਅਿਥਕਮਾ'ਤਖਿਚਨਹੀਕੀਤਾ,ਪਿਪਿਉਪਕਾਿੀ ਕਮਾਦੀਿਾੀਪਣੀਸਾਿੀਪਿਜਾਨੀਪਣਪਤੀਚਗਾਬਣਾਇੀ। ਰਕਉਰਕਇਹਪਿਮਾਤਮਾਹਜਸਾਿੀੀਚਗੀੀਚੀਜਾਦਾਲਖਕਹ ਅਤਮਨਖਨਉਸਦੀਪਾਲਣਾਕਿਨੀਚਾਹੀਦੀਹ।'
6ਿਾਜਨਉਸਦੀਪਸਸਾਕੀਤੀਅਤਰਿਿਇਕਹਿਨਪਰਛੀਰਕ ਉਹਸਚਾਈਨਰਕਿਬਣਾਈਿਖਸਕਦਾਹ?
7ਸਿਾਲਦਜਿਾਬਰਿਚਉਸਨਰਕਹਾ,'ਇਹਮਨਕਰਕਇਕਝਠ
ਸਾਿਮਨਖਾਲਈਬਹਤਸਿਰਮਦਗੀਰਲੀਉਦਾਹ,ਅਤਖਾਸਕਿਕ ਿਾਰਜੀਲਈ।ਰਕਉਰਕਉਨਾਕਲਜਮਿਜੀਕਿਨਦੀਸਕਤੀਹ, ਉਹਝਠਦਾਸਹਾਿਾਰਕਉਲਣ?ਇਸਤਇਲਾਿਾ,ਹਿਾਜਾ,ਤਹਾਨ ਹਮਸਾਯਾਦਿਖਣਾਚਾਹੀਦਾਹਰਕਪਿਮਾਤਮਾਸਚਾਈਦਾਪਮੀਹ।'
8ਿਾਜਨਬਹਤਖਸੀਨਾਲਜਿਾਬਸਰਣੀਅਤਦਜਿਲਿਖਰਦੀ ਰਕਹਾ,'ਬਧਦੀਰਸਰਖੀਕੀਹ?'
9ਅਤਦਜਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਰਜਿਤਸੀਚਾਹਦਹਰਕਤਹਾਡ'ਤਕਈ ਬਿਾਈਨਾੀਿ,ਸਗਸਾਿੀੀਚਗੀੀਚੀਜਾਦਾਭਾਗੀਦਾਿਬਣ, ਉਸਤਿਾਤਹਾਨੀਪਣੀਪਿਜਾਅਤਅਪਿਾਧੀੀਪਤੀਇਕਰਸਧਾਤ 'ਤਕਮਕਿਨਾਚਾਹੀਦਾਹ,ਅਤਤਹਾਨਨਕਅਤਭਲਲਕਾਨ
13ੀਪਣੀਪਿਾਨਗੀਦਾਸਕਤਦਣਤਬਾਅਦ,ਿਾਜਨਦਜਨ ਰਕਹਾ,'ਧਿਮਦੀਅਸਲਰਨਸਾਨੀਕੀਹ?'
14ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਇਹਸਮਝਣਲਈਰਕਪਿਮਾਤਮਾ
15ਿਾਜਨੀਪਣਇਕਿਾਿਨਾਮ'ਤਦਸਤਖਤਕੀਤਅਤਦਜਨ
16ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ੀਪਣੀਪ'ਤਚਗੀਤਿਾਿਾਜ
ਿਾਝਹਣਦਬਿਾਬਿਹ।ਰਕਉਰਕਪਿਮਸਿਹਮਸਾਧਿਮੀੀਨਸਭ ਤਿਧਅਸੀਸਾਦਾਿਾਅਦਾਕਿਦਾਹ!'
19ਉਸਦੀਪਸਸਾਕਿਨਤਬਾਅਦ,ਿਾਜਨਅਗਲਨਪਰਛੀ,ਉਹ ੀਪਣੀਨੀਦਰਿਚਪਿਸਾਨਕਿਨਿਾਲਰਿਚਾਿਾਤਰਕਿਮਕਤਹ ਸਕਦਾਹ?
20ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਤਸੀਮਨਇਕਅਰਜਹਾਸਿਾਲਪਰਛੀ ਹਰਜਸਦਾਜਿਾਬਦਣਾਬਹਤਮਸਕਲਹ,ਰਕਉਰਕਅਸੀਨੀਦਦਸਮ ੀਪਣਅਸਲੀਪਨਖਡਰਿਚਨਹੀਰਲੀਸਕਦ,ਪਿ
ੀਪਦਰਨਿਤਿਅਨਸਾਸਨਰਿਚਰਦੜਿਰਹਣਾਚਾਹੀਦਾਹ। 23ਿਾਜਨਉਸੀਦਮੀਦੀਪਸਸਾਕੀਤੀਅਤਦਜਨਰਕਹਾ-'ਰਕਉਰਕਤਦਸਿਾਉਤਿਦਣਿਾਲਾਹ,ਜਦਤਬਲਲਿਗਾ,ਤਾ ਅਸੀੀਪਣੀਪਨਦਾਅਿਤਲਈਸਮਿਰਪਤਕਿਦਿਾਗ।'ਅਤ ਰਿਿਉਸਨਸਿਾਲਪਰਛੀ,ਮੀਪਣੀਪਦਯਗਨਾਹਣਿਾਲ ਰਕਸਿੀਕਮਤਰਕਿਬਚਸਕਦਾਹਾ?'
24ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਹਮਸਾੀਪਣੀਪਰਸਧੀਅਤੀਪਣ ਸਿਿਉਚਅਹਦਿਲਦਖ,ਤਾਜਤਸੀਰਸਿ਼ਉਹੀਗਲਾਬਲਸਕ ਅਤਸਚਸਕਜਇਸਦਅਨਸਾਿਹਣ,ਇਹਜਾਣਦਹਏਰਕਤਹਾਡ ਸਾਿਲਕਤਹਾਡਬਾਿਸਚਦਅਤਗਲਕਿਦਹਨ।ਰਕਉਰਕਤਹਾਨ ਉਨਾਅਦਾਕਾਿਾਨਾਲਮਾੜਨਹੀਰਦਖਾਈਦਣਚਾਹੀਦ,ਜਉਸ ਭਰਮਕਾਦਾਰਧੀਨਨਾਲਅਰਧਐਨਕਿਦਹਨ,ਜਉਨਾਲਈ ਰਨਭਾਉਣੀਜਿਿੀਹ,ਅਤੀਪਣਸਾਿਕਮਾਨਇਸਦਅਨਸਾਿ ਢਾਲਦਹਨ।ਤਸੀਇਕਭਰਮਕਾਨਹੀਰਨਭਾਿਹਹ,ਪਿਅਸਲਰਿਚ ਇਕਿਾਜਾਹ,ਰਕਉਰਕਪਿਮਸਿਨਤਹਾਡਚਰਿਤਿਦਅਨਸਾਿ ਤਹਾਨਇਕਸਾਹੀਅਰਧਕਾਿਰਦਤਾਹ।'
25ਜਦਿਾਜਨਬਹਤਹੀਰਦੀਲਤਿੀਕਨਾਲਉਚੀਅਤਲਬੀ ਤਾੜੀੀਿਜਾਈੀ,ਤਾਮਰਹਮਾਨਾਨੀਿਾਮਕਿਨਲਈਰਕਹਾ ਰਗੀ।ਇਸਲਈਜਦਗਲਬਾਤਖਤਮਹਗਈ,ਤਾਉਨਾਨੀਪਣ ੀਪਨਦਾਅਿਤਦਅਗਲਪੜਾਅਲਈਸਮਿਰਪਤਕਿਰਦਤਾ।
26ਅਗਲਰਦਨ,ਉਹੀਪਬਧਦਰਖੀਰਗੀ,ਅਤਜਦਿਾਜਨ ੀਦਮੀੀਤਸਿਾਲਪਛਣਦਾਮਕਾਰਮਰਲੀ,ਤਾਉਸਨਉਨਾਰਿਚ ਪਰਹਲਨਪਰਛੀਜਅਗਲੀਪਛਰਗਛਲਈਬਚਸਨ,ਸਿਕਾਿਦਾ ਸਭਤਉਚਾਿਪਕੀਹ?
27ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ੀਪਣੀਪ'ਤਿਾਜਕਿਨਾਅਤ ਇਛਾਿਾਦੀਿਾਿਰਹਣਾਨਹੀ।ਰਕਉਰਕਸਾਿਮਨਖਾਦਾਇਕਖਾਸ ਕਦਿਤੀਝਕਾਅਹਦਾਹ।ਇਹਸਭਿਹਰਕਰਜੀਦਾਤਿਮਨਖਾਦਾ ਝਕਾਅਖਾਣ-ਪੀਣਅਤਅਨਦਿਲਹਦਾਹ,ਅਤਿਾਜਖਤਿਅਤ ਮਹਾਨਪਰਸਧੀਪਾਪਤਕਿਨਿਲਝਕਾਅਿਖਦਹਨ।ਪਿਇਹਚਗਾ ਹਰਕਸਾਿੀੀਚੀਜਾਰਿਚਸਜਮਹਿ।'
28ਜਿਬਰਦਦਾਹ,ਉਸਨਤਹਾਨਲਣਾਅਤਿਖਣਾਚਾਹੀਦਾਹ,ਪਿ ਕਦਿੀਉਨਾਚੀਜਾਦੀਇਛਾਨਾਕਿਜਤਹਾਡੀਪਹਚਤਬਾਹਿ ਹਨ।'
29ਇਨਾਸਬਦਾਤਖਸਹਕ,ਿਾਜਨਅਗਲਨਪਰਛੀ,ਉਹ ਈਿਖਾਤਰਕਿਮਕਤਹਸਕਦਾਹ?
30ਅਤਉਸਨਇਕਛਟਰਜਹਰਿਿਾਮਤਬਾਅਦਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜ ਤਸੀਸਭਤਪਰਹਲਾਇਹਰਿਚਾਿਕਿਦਹਰਕਇਹਪਿਮਾਤਮਾਹਜ ਸਾਿਿਾਰਜੀਨਮਰਹਮਾਅਤਿਡੀਦਲਤਰਦਦਾਹਅਤਕਈਿੀ
33ਇਸਜਿਾਬਦੀਪਸਸਾਕਿਨਤਬਾਅਦ,ਿਾਜਨਅਗਲੀਦਮੀ
31ਿਾਜਨਇਕਲਬਭਾਸਣਰਿਚਉਸੀਦਮੀਦੀਪਸਸਾਕੀਤੀਅਤ
32ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਤਸੀਸਾਿਮਨਖਾਨਾਲਰਦੀਲਤਾ
35ਿਾਜਨੀਪਣੀਸਰਹਮਤੀਪਗਟਕੀਤੀਅਤਅਗਲਨਪਰਛੀ,
36ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਸਾਿਲਕਮਨਦਹਨਰਕਸਾਨਉਨਾ
39ਿਾਜਨਉਸਨਾਲਰਪੀਿਨਾਲਗਲਕੀਤੀਅਤਰਿਿਅਗਲਨ ਪਰਛੀ,ਉਹਕੀਹਜਸਦਿਤਾਦਮਲਿਿਗਾਹ?
40ਅਤਉਸਨਰਕਹਾ,'ਧਿਮ,ਰਕਉਰਕਇਹਸਦਿਤਾਦਾਪਮਖਿਪਹ, ਅਤਇਸਦੀਸਕਤੀਰਪੀਿਰਿਚਹ,ਜਰਕਪਿਮਾਤਮਾਦਾਤਹ਼ਾਹ। ਇਹਤਸੀਪਰਹਲਾਹੀਪਾਪਤਕਿਰਲੀਹਅਤਇਸਦਨਾਲਜੀਿਨ ਦੀੀਸਾਿੀੀਬਿਕਤਾ।'
41ਿਾਜਨਬਹਤਹੀਰਦੀਲਢਗਨਾਲਜਿਾਬਦੀਸਲਾਘਾਕੀਤੀ
42ਅਤਉਸਨਰਕਹਾ,'ਤਹਾਡਲਈਅਸਿਲਹਣਾਸਭਿਨਹੀਹ, ਰਕਉਰਕਤਸੀਸਾਿਮਨਖਾਰਿਚਸਕਿਗਜਾਿੀਦਬੀਜਬੀਜਹਨਜ
43ਇਨਾਸਬਦਾਤਖਸਹਕ,ਿਾਜਨਦਜਨਪਰਛੀ,ਉਹਦਖਤ
45ਿਾਜਨਉਸਦੀਬਹਤਪਸਸਾਕੀਤੀਅਤਦਸਿਨਪਰਛੀ, ਮਰਹਮਾਦਾਸਭਤਉਚਾਿਪਕੀਹ?
46ਅਤਉਸਨਰਕਹਾ,'ਪਿਮਸਿਦਾਸਰਤਕਾਿਕਿਨਲਈ,ਅਤਇਹ ਤਹਰ਼ੀਅਤਬਲੀਦਾਨਾਨਾਲਨਹੀਸਗੀਤਮਾਦੀਸਧਤਾਅਤ ਪਰਿਤਿਰਿਸਿਾਸਨਾਲਕੀਤਾਜਾਦਾਹ,ਰਕਉਰਕਸਾਿੀੀਚੀਜਾ ਪਿਮਾਤਮਾਦੀਿਾਉਸਦੀਇਛਾਅਨਸਾਿਬਣਾਈੀਅਤ ਰਨਯਤਰਿਤਕੀਤੀੀਜਾਦੀੀਹਨ।ਇਸਉਦਸਦਤਸੀਸਾਿਮਨਖਾ ਿਾਗਰਨਿਤਿਕਬਜਰਿਚਹਰਜਿਰਕਉਹਤਹਾਡੀੀਅਤੀਤਅਤ ਿਿਤਮਾਨਰਿਚਪਾਪਤੀੀਤਕਿਸਕਦਾਹ।' 47ਉਚੀੀਿਾਜਰਿਚਿਾਜਨਉਨਾਸਾਰਿੀਦਾਸਿਾਗਤਕੀਤਾ ਅਤਉਨਾਨਾਲਰਪੀਿਨਾਲਗਲਕੀਤੀ,ਅਤਮਜਦਸਾਿਲਕਾਨ ੀਪਣੀਪਿਾਨਗੀਪਗਟਕੀਤੀ,ਖਾਸਕਿਕਦਾਿਸਰਨਕਾਨ।ਰਕਉਰਕ
ਉਹਉਨਾ[ਭਾਿਦਾਿਸਰਨਕਾ]ਤੀਚਿਣਅਤਦਲੀਲਦਿਾਰਿਚ
ਰਕਤਉਤਮਸਨ,ਰਕਉਰਕਉਨਾਨਹਮਸਾਪਿਮਾਤਮਾਨੀਪਣਾ ਸਿੀਤੀਰਬਦਬਣਾਇੀਸੀ।
48ਇਸਤਬਾਅਦਿਾਜਾੀਪਣੀਚਗੀਭਾਿਨਾਰਦਖਾਉਣਲਈ
12ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਅਸੀਇਹਸਚਦਹਾਰਕਅਸੀਖਦ
,
ਜਿਾਬਿ ੱ ਲਰਧੀਨਰਦਓ।ੀਇਤ47ਰਿਚਰਦਤਸਿਾਲਅਤਜਿਾਬ ਿਲਿੀਰਧੀਨਰਦਓ।ਇਹਕਾਿੋਬਾਿੀੀਦਮੀੀਲਈਇਕ ਬਧੀਮਾਨਸਲਾਹਹੈ।
1ਅਗਲਰਦਨਿੀਦਾਅਿਤਲਈਉਹੀਪਬਧਕੀਤਗਏਸਨ,ਅਤ ਿਾਜਾ,ਰਜਿਹੀਮਕਾਰਮਰਲੀ,ਉਨਾੀਦਮੀੀਨਸਿਾਲਪਛਣ ਲਗਾਜਉਨਾਲਕਾਦਕਲਬਠਸਨਰਜਨਾਨਪਰਹਲਾਹੀਜਿਾਬ ਰਦਤਾਸੀ,ਅਤਉਸਨਪਰਹਲਨਰਕਹਾ,'ਕੀਬਧੀਰਸਖਾਈਜਾਸਕਦੀ ਹ?'
2ਅਤਉਸਨਰਕਹਾ,'ੀਤਮਾਇਨੀਬਣੀਹਈਹਰਕਇਹਬਹਮ ਸਕਤੀਦੀਿਾਸਾਿਚਗਨਪਾਪਤਕਿਨਅਤਇਸਦਉਲਟਨਿਦ ਕਿਨਦਯਗਹ।'
3ਿਾਜਨਸਰਹਮਤੀਪਗਟਕੀਤੀਅਤਅਗਲੀਦਮੀਨਪਰਛੀ, ਉਹਕੀਹਜਰਸਹਤਲਈਸਭਤਿਧਲਾਭਦਾਇਕਹ?
4ਅਤਉਸਨਰਕਹਾ,'ਸਜਮ,ਅਤਇਸਨਪਾਪਤਕਿਨਾਸਭਿਨਹੀਹ ਜਦਤਕਪਿਮਾਤਮਾਇਸਪਤੀਸਭਾਅਨਹੀਬਣਾਉਦਾ।'
5ਿਾਜਨਉਸੀਦਮੀਨਾਲਰਪੀਿਨਾਲਗਲਕੀਤੀਅਤਦਜਨ ਰਕਹਾ,'ਇਕੀਦਮੀੀਪਣਮਾਰਪੀਪਤੀਸਕਿਗਜਾਿੀਦਾਕਿਜ ਰਕਿਅਦਾਕਿਸਕਦਾਹ?'
6ਅਤਉਸਨਰਕਹਾ,'ਉਨਾਨਕਦਿੀਦਖਨਾਦਕ,ਅਤਇਹਉਦ
15ਿਾਜਨੀਪਣੀਸਰਹਮਤੀਪਗਟਕੀਤੀਅਤਇਕਹਿਨਪਰਛੀ, ਉਹਹਮਸਾਸਹੀਰਨਿਣਾਰਕਿਬਣਾਈਿਖਸਕਦਾਹ?
16ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਕਿਉਹਹਮਸਾੀਪਣੀੀਅਖਾ ਸਾਹਮਣਮਨਖਾ'ਤੀਉਣਿਾਲੀੀਮਸੀਬਤਾਿਖਦਾਅਤਇਹ ਪਛਾਣਦਾਰਕਇਹਪਿਮਾਤਮਾਹਜਕਝਲਕਾਤਖਸਹਾਲੀਖਹਲਦਾ ਹਅਤਦਰਜੀਨਮਹਾਨਸਨਮਾਨਅਤਮਰਹਮਾਰਦਦਾਹ।'
17ਿਾਜਨਉਸੀਦਮੀਦਾਰਪੀਿਨਾਲਸਿਾਗਤਕੀਤਾਅਤ ਅਗਲਨਇਸਸਿਾਲਦਾਜਿਾਬਦਣਲਈਰਕਹਾਰਕਉਹੀਿਾਮ ਅਤਐਸ-ੀਿਾਮਦੀਰਜਦਗੀਤਰਕਿਬਚਸਕਦਾਹ?
18ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਕਿਉਸਨਲਗਾਤਾਿਯਾਦਿਰਹਦਾ
22ਅਤਅਗਲਰਦਨ,ਜਦਮਕਾਰਮਰਲੀ,ਿਾਜਨਅਗਲੀਦਮੀ ਨਪਰਛੀ,ਅਣਗਰਹਲੀਦਾਸਭਤਰਘਨਾਉਣਾਿਪਕੀਹ? 23ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਕਿਕਈੀਦਮੀੀਪਣਬਰਚੀ ਦੀਦਖਭਾਲਨਹੀਕਿਦਾਅਤਉਨਾਦੀਰਸਰਖੀਲਈਹਿਸਭਿ ਕਰਸਸਨਹੀਕਿਦਾ।ਰਕਉਰਕਅਸੀਹਮਸਾੀਪਣਲਈਨਹੀਸਗ ੀਪਣਬਰਚੀਲਈਪਿਮਾਤਮਾਅਗਪਾਿਥਨਾਕਿਦਹਾਰਕਹਿ ਬਿਕਤਉਨਾਦੀਹਿ।ਸਾਡੀਇਛਾਹਰਕਸਾਡਬਚਸਜਮਿਖਣ, ਇਹਰਸਿ਼ਪਿਮਾਤਮਾਦੀਸਕਤੀਦੀਿਾਹੀਪਾਪਤਹਦੀਹ।'
24ਿਾਜਨਰਕਹਾਰਕਉਸਨਚਗੀਗਲਕਹੀਹਅਤਰਿਿਦਜਨ ਪਰਛੀ,ਉਹਦਸਭਗਤਰਕਿਹਸਕਦਾਹ?
25'ੀਪਣਮਨਰਿਚਇਹਰਿਚਾਿਿਖਕ,'ਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ, 'ੀਪਣਦਸਰਿਚਜੀਣਾਅਤਮਿਨਾਚਗਾਹ।ਰਿਦਸਾਰਿਚਿਰਹਣਾ ਗਿੀਬਾਲਈਨ਼ਿਤਅਤਅਮੀਿਾਲਈਸਿਮਰਲੀਉਦਾਹਰਜਿ ਰਕਉਹਨਾਨਰਕਸਅਪਿਾਧਲਈਦਸਰਨਕਾਲਾਰਦਤਾਰਗੀਹਿ। ਜਕਿਤਸੀਸਾਰਿੀਨਲਾਭਰਦਦਹ,ਰਜਿਰਕਤਸੀਲਗਾਤਾਿਕਿਦ ਹ,ਤਾਪਿਮਾਤਮਾਤਹਾਨਸਾਰਿੀਨਾਲਰਕਿਪਾਕਿਗਾਅਤਤਹਾਨ ਦਸਭਗਤਮਰਨੀਜਾਿਗਾ।
26ਇਸੀਦਮੀਦੀਗਲਸਣਨਤਬਾਅਦ,ਿਾਜਨਅਗਲੀਿਾਿ ਪਰਛੀ,ਉਹੀਪਣੀਪਤਨੀਨਾਲਰਕਿਦਸਤਾਨਾਢਗਨਾਲਿਰਹ ਸਕਦਾਹ?
27ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਇਹਮਨਕਰਕਔਿਤਾਸਭਾਅਤਹੀ ੀਪਣੀੀਇਛਾਿਾਦੀਪਿਤੀਰਿਚਰਜਦੀਅਤਿਿਜਾਿਾਨਹਦੀੀ ਹਨ,ਅਤਗਲਤਤਿਕਦੀਿਾਅਚਾਨਕਰਿਚਾਿਾਰਿਚਤਬਦੀਲੀੀ ਦਅਧੀਨਹਦੀੀਹਨ,ਅਤਉਨਾਦਾਸਭਾਅਅਸਲਰਿਚਕਮਜਿ ਹਦਾਹ।ਉਨਾਨਾਲਸਮਝਦਾਿੀਨਾਲਪਸੀਉਣਾਅਤਝਗੜਨ ਭੜਕਾਉਣਾਨਹੀਜਿਿੀਹ।ਜੀਿਨਦਸਿਲੀਚਿਣਲਈ, ਸਟਾਇਿਮਨਨਉਸਟੀਚਨਜਾਣਨਾਚਾਹੀਦਾਹਰਜਸਿਲਉਸਨ ੀਪਣਾਿਸਤਾਰਨਿਦਰਸਤਕਿਨਾਚਾਹੀਦਾਹ।ਇਹਰਸਿ਼ ਪਿਮਾਤਮਾਦੀਮਦਦਮਗਕਹੀਹਰਕਮਨਖਹਿਸਮਜੀਿਨਦਾ
ਇਕਸਚਾਿਸਤਾਚਲਾਸਕਦਹਨ।'
28ਿਾਜਨੀਪਣੀਸਰਹਮਤੀਪਗਟਕੀਤੀਅਤਅਗਲਨਪਰਛੀ, ਉਹਗਲਤੀਤਰਕਿਮਕਤਹਸਕਦਾਹ?
29ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਤਸੀਹਮਸਾਸਚ-ਸਮਝਕਕਮ
ਕਿਦਹਅਤਕਦਿੀਰਨਰਦੀਿਾ'ਤਭਿਸਾਨਹੀਕਿਦ,ਪਿੀਪਣ ਲਈਕਹੀੀਗਈੀਗਲਾਨਸਾਬਤਕਿਦਹਅਤੀਪਣਰਨਿਣ ਨਾਲਉਨਾਬਨਤੀੀਦਾਿਸਲਾਕਿਦਹਜਤਹਾਨਕੀਤੀੀ ਜਾਦੀੀਹਨਅਤੀਪਣਰਨਿਣਦਪਕਾਸਰਿਚਸਭਕਝਪਿਾ ਕਿਦਹ,ਤਾਹਿਾਜਾ,ਤਸੀਗਲਤੀਤਮਕਤਹਿਗ।ਪਿਇਨਾਚੀਜਾ ਦਾਰਗੀਨਅਤਅਰਭੀਸਬਹਮਸਕਤੀਦਾਕਮਹ।'
30ਇਨਾਸਬਦਾਤਖਸਹਕ,ਿਾਜਨਦਜਨਪਰਛੀ,ਉਹਕਧਤ
ਰਕਿਮਕਤਹਸਕਦਾਹ?
31ਅਤਉਸਨਸਿਾਲਦਜਿਾਬਰਿਚਰਕਹਾ,'ਜਕਿਉਹਇਹਮਨਦਾ ਹਰਕਉਸਕਲਸਾਰਿੀਉਤਮਤਰਲੀਉਣਦੀਸਕਤੀਹ,ਜਉਹ ਕਧਨਿਾਹਰਦਦਾਹ,ਅਤਇਹਬਕਾਿਅਤਤਿਸਯਗਹਦਾਜਕਿ ਉਹ,ਰਸਿ਼ਇਸਲਈਰਕਉਰਕਉਹਮਾਲਕਸੀ,ਬਹਰਤੀਨਜੀਿਨ
36ਅਤਉਸਨਸਮਝਾਇੀ,'ਉਭਿਨਿਾਲਰਕਸਿੀਸਿਾਲਦ
37ਿਾਜਨੀਪਣੀਸਰਹਮਤੀਦਾਸਕਤਰਦਤਾਅਤਇਕਹਿਨ
40ਅਤਉਸਨਸਿਾਲਦਾਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਉਸਦੀੀਿਚਨਾਿਾਇਕ ਿਡਅਤਉਤਮਪਮਾਨ'ਤਹਦੀੀ,ਤਾਜਦਖਣਿਾਲਉਨਾਦੀ ਸਦਿਤਾਲਈਉਨਾਨਬਖਸਦਣ,ਅਤਜਉਹਕਦਿੀਉਨਾਰਿਚ ਰਕਸਨਿੀਬਿਖਾਸਤਨਾਕਿਦਾਰਜਨਾਨਅਰਜਹਕਮਕੀਤਅਤਕਦ ਿੀਦਰਜੀਨਰਬਨਾਮਜਦਿੀਦੀਪਣੀੀਜਿਿਤਾਪਿੀੀਕਿਨ ਲਈਮਜਬਿਨਾਕੀਤਾ।'
41ਇਹਦਖਣਲਈਰਕਪਿਮਾਤਮਾਮਨਖਜਾਤੀਲਈਰਕਿਪਬਧ
42ਿਾਜਨਰਕਹਾਰਕਇਸੀਦਮੀਨਿੀਿਧੀੀਜਿਾਬਰਦਤਾਹ
45ਅਗਲਰਦਨਿੀਪਰਹਲਾਿਾਗਹੀਦਾਅਿਤਹਈ।ਜਦਮਕਾ
46ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਜਕਿਉਹਸਮਾਨਤਾਬਣਾਈਿਖਦਾਹ ਅਤਹਿਮਕ'ਤਯਾਦਿਖਦਾਹਰਕਉਹਮਨਖਾਉਤਿਾਜਕਿਨ ਿਾਲਾੀਦਮੀਹ।ਅਤਪਿਮਸਿਹਕਾਿੀਲਕਾਨਨੀਿਾਕਿਦਾਹ, ਅਤਰਨਮਿਅਤਰਨਮਿਲਕਾਨਉਚਾਕਿਦਾਹ!'
47ਿਾਜਨਉਸਨਾਲਰਪੀਿਨਾਲਗਲਕੀਤੀਅਤਅਗਲਨ ਪਰਛੀ,ਇਕੀਦਮੀਨੀਪਣਸਲਾਹਕਾਿਾਿਜਰਕਸਨਚਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾਹ?
48ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਉਹਰਜਨਾਨਬਹਤਸਾਿਮਾਮਰਲੀ ਰਿਚਪਿਰਖੀਰਗੀਹਅਤਉਹਉਸਪਤੀਅਰਮਟਸਦਭਾਿਨਾ ਬਣਾਈਿਖਦਹਨਅਤਉਸਦੀਪਣਸਭਾਅਦਾਰਹਸਾਬਣਦਹਨ। ਅਤਪਿਮਾਤਮਾੀਪਣੀਪਨਉਨਾਲਕਾਅਗਪਗਟਕਿਦਾਹਜ ਯਗਹਨਤਾਜਇਹਉਦਸਪਾਪਤਕੀਤਜਾਸਕਣ।'
49ਿਾਜਨਉਸਦੀਪਸਸਾਕੀਤੀਅਤਇਕਹਿਨਪਰਛੀ,ਇਕਿਾਜ ਲਈਸਭਤਜਿਿੀਜਾਇਦਾਦਕੀਹ?
50'ੀਪਣੀਪਿਜਾਦੀਦਸਤੀਅਤਰਪੀਿ,'ਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ, 'ਰਕਉਰਕਇਸਿਾਹੀਹੀਸਦਭਾਿਨਾਦਾਬਧਨਅਟਟਹਜਾਦਾਹ।ਅਤ ਇਹਪਿਮਾਤਮਾਹਜਇਹਯਕੀਨੀਬਣਾਉਦਾਹਰਕਇਹਤਹਾਡੀ ਇਛਾਅਨਸਾਿਹਿ।'
51ਿਾਜਨਉਸਦੀਪਸਸਾਕੀਤੀਅਤਇਕਹਿਤਪਰਛੀ,"ਭਾਸਣ ਦਾਉਦਸਕੀਹ?"ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ੀਪਣਰਿਿਧੀਨ
ਯਕੀਨਰਦਿਾਉਣਾ।"
52ਰਕਉਰਕਇਸਤਿਾਤਸੀੀਪਣਸਣਨਿਾਲਨਰਜਤਗ,ਉਸਦਾ ਰਿਿਧਕਿਕਨਹੀ,ਸਗਉਸਨਮਨਾਉਣਲਈਉਸਦੀਉਸਤਤ ਕਿਕ।ਅਤਇਹਪਿਮਸਿਦੀਸਕਤੀਨਾਲਹਰਕਮਨਾਉਣਾਪਿਾ
ਹਦਾਹ।'
53ਿਾਜਨਰਕਹਾਰਕਉਸਨਇਕਿਧੀੀਜਿਾਬਰਦਤਾਹ,ਅਤਇਕ ਹਿਨਪਰਛੀ,ਉਹੀਪਣਿਾਜਦੀੀਬਾਦੀਬਣਾਉਣਿਾਲੀੀ ਬਹਤਸਾਿੀੀਿਖ-ਿਖਨਸਲਾਨਾਲਰਕਿਦਸਤਾਨਾਢਗਨਾਲਿਰਹ
ਸਕਦਾਹ?
54'ਹਿਕਪਤੀਸਹੀਰਹਸਾਰਨਭਾਕ,'ਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਅਤ ਧਾਿਰਮਕਤਾਨੀਪਣਾਮਾਿਗਦਿਸਕਬਣਾਕ,ਰਜਿਰਕਤਸੀਹਣ ਉਸਸਝਦੀਮਦਦਨਾਲਕਿਿਹਹਜਪਿਮਸਿਤਹਾਨਰਦਦਾਹ।'
55ਿਾਜਾਇਸਜਿਾਬਤਬਹਤਖਸਹਇੀ,ਅਤਇਕਹਿਨ ਪਰਛੀ,'ਰਕਹੜਹਾਲਾਤਾਰਿਚਇਕੀਦਮੀਨਦਖਝਲਣਾਚਾਹੀਦਾ ਹ?'
56'ਸਾਡਦਸਤਾ'ਤੀਉਣਿਾਲੀੀਮਸੀਬਤਾਰਿਚ,'ਉਸਨਜਿਾਬ ਰਦਤਾ,'ਜਦਅਸੀਦਖਦਹਾਰਕਉਹਲਬਸਮਤਕਚਲਣਿਾਲੀੀ ਅਤਨਾ-ਮੜਨਯਗਹਨ।ਤਿਕਸਾਨਉਨਾਲਕਾਲਈਸਗਕਿਨ
61ਰਕਉਰਕਰਜਹੜਾੀਦਮੀਹਮਸਾੀਪਣਿਾਇਦਲਈਹੀਿਰਹਦਾ
57ਿਾਜਨਰਕਹਾਰਕਉਸਨਢਕਿਾਜਿਾਬਰਦਤਾਹ,ਅਤਇਕਹਿਨ
62ਿਾਜਨਰਕਹਾਰਕਉਸਨਰਸੀਣਪਨਾਲਜਿਾਬਰਦਤਾਹ,ਅਤ
63ਅਤਉਸਨਸਿਾਲਦਾਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਰਧੀਨਿਖਅਤਪਰਹਲਾ
64ਿਾਜਨਉਸਨਹਸਲਾਦਣਿਾਲਸਬਦਕਹ,ਅਤਇਕਹਿਨ
65ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਨਕੀ,ਰਕਉਰਕਇਹਚਰਗੀਈੀਦਾ
66ਿਾਜਨਬੜਰਪੀਿਨਾਲਜਿਾਬਸਿੀਕਾਿਕੀਤਾਅਤਰਗੀਿਿ
ਦੀਸਾਤੀਰਕਿਬਣਾਈਿਖਸਕਦਾਸੀ?
67ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਇਹਯਾਦਿਖਕਰਕਉਸਨੀਪਣੀ ਰਕਸਿੀਪਿਜਾਨਾਲਕਈਬਿਾਈਨਹੀਕੀਤੀਸੀ,ਅਤਇਹਰਕਸਾਿ ਉਨਾਲਾਭਾਦਬਦਲਉਸਦਲਈਲੜਨਗਜਉਨਾਨਰਮਲਸਨ, ਇਹਜਾਣਦਹਏਰਕਭਾਿਉਹੀਪਣੀੀਜਾਨਾਗੀਦਣ,ਤਸੀ ਉਨਾ'ਤਰਨਿਭਿਲਕਾਦੀਦਖਭਾਲਕਿਗ।ਰਕਉਰਕਤਸੀਕਦਿੀ ਰਕਸਨਿੀਮੀਿਜਾਦਣਰਿਚਅਸਿਲਨਹੀਹਦ-ਇਹਉਹ ਰਦੀਲਤਾਹਰਜਸਨਾਲਪਿਮਾਤਮਾਨਤਹਾਨਪਰਿਤਕੀਤਾਹ।'
1ਸਤਿਰਦਨਬਹਤਰਜੀਦਾਰਤੀਿੀੀਕੀਤੀੀਗਈੀਸਨ, ਅਤਿਖ-ਿਖਸਰਹਿਾਤਬਹਤਸਾਿਹਿਲਕਮਜਦਸਨ(ਰਜਨਾਰਿਚ ਿਡੀਰਗਣਤੀਰਿਚਿਾਜਦਤਿੀਸਨ)।
2ਜਦਮਕਾੀਇੀ,ਤਾਿਾਜਨਉਨਾਰਿਚਪਰਹਲਨਪਰਛੀਰਜਨਾ ਤਅਜਪਛਰਗਛਨਹੀਕੀਤੀਗਈਸੀ,ਉਹਗਲਤਤਿਕਦੀਿਾ ਧਖਾਖਾਣਤਰਕਿਬਚਸਕਦਾਹ?
3ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਬਲਣਿਾਲ,ਬਲੀਗਈਗਲਅਤ ਚਿਚਾਅਧੀਨਰਿਸਨਰਧੀਨਨਾਲਦਖਕ,ਅਤਉਹੀਸਿਾਲਿਖਿਖਿਪਾਰਿਚਅਤਿਾਲਤਬਾਅਦਦਬਾਿਾਪਾਕ।ਪਿਸਚਤਮਨ ਿਖਣਾਅਤਹਿਮਾਮਲਰਿਚਸਹੀਿਸਲਾਲਣਦਯਗਹਣਾ ਪਿਮਾਤਮਾਦੀੀਚਗੀੀਦਾਤਾਰਿਚਇਕਹ,ਅਤਇਹਤਹਾਡਕਲ ਹ,ਹਿਾਜਾ।'
4ਿਾਜਨਉਚੀੀਿਾਜਰਿਚਜਿਾਬਦੀਸਲਾਘਾਕੀਤੀਅਤਇਕਹਿ ਨਪਰਛੀ,ਅਰਜਹਾਰਕਉਹਰਕਰਜੀਦਾਤਿੀਦਮੀਕਦਨਕਨਹੀ ਬਣਦ?
5'ਰਕਉਰਕ,'ਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਸਾਿਮਨਖਸਭਾਅਤਹੀ ਅਸਰਹਣਸੀਲਅਤਅਨਦਿਲਝਕਾਅਿਖਦਹਨ।ਇਸਲਈ, ਬਇਨਸਾ਼ੀਉਗਦੀਹਅਤਲਾਲਚਦਾਹੜੀਉਦਾਹ।ਨਕੀਦੀ ੀਦਤਉਨਾਲਕਾਲਈਇਕਿਕਾਿਟਹਜਅਨਦਦੀਰਜਦਗੀਲਈ ਸਮਿਰਪਤਹਨਰਕਉਰਕਇਹਉਨਾਨਸਜਮਅਤਧਾਿਰਮਕਤਾਦੀ ਤਿਜੀਹਦਾਹਕਮਰਦਦੀਹ।ਰਕਉਰਕਇਹਪਿਮਾਤਮਾਹਜਇਨਾ
ਚੀਜਾਦਾਮਾਲਕਹ।'
6ਿਾਜਨਰਕਹਾਰਕਉਸਨਿਧੀੀਜਿਾਬਰਦਤਾਹ,ਅਤਪਰਛੀ, ਿਾਰਜੀਨਕੀਮਨਣਾਚਾਹੀਦਾਹ?ਅਤਉਸਨਰਕਹਾ,'ਕਾਨਨ,ਤਾਜ ਧਿਮੀਕਾਨਨਾਦੀਿਾਉਹਮਨਖਾਦਜੀਿਨਨਬਹਾਲਕਿਸਕਣ। ਰਜਿਤਸੀਬਹਮਹਕਮਦੀਪਾਲਣਾਰਿਚਅਰਜਹੀਚਿਣਦੀਿਾ ੀਪਣਲਈਇਕਸਦੀਿੀਯਾਦਗਾਿਿਖੀਹ।' 7ਿਾਜਨਰਕਹਾਰਕਇਸੀਦਮੀਨਿੀਿਧੀੀਗਲਕਹੀਹ,ਅਤ ਅਗਲਨਪਰਛੀ,ਸਾਨਰਕਸਨਿਾਜਪਾਲਰਨਯਕਤਕਿਨਾਚਾਹੀਦਾ ਹ?
"ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਉਹਸਾਿਜਬਿਾਈਨਨ਼ਿਤਕਿਦ ਹਨ,ਅਤਤਹਾਡੀਪਣੀਚਿਣਦੀਨਕਲਕਿਦਹਨ,ਉਹਧਿਮੀ ਕਮਕਿਦਹਨਤਾਜਉਹਹਮਸਾਚਗੀਸਾਖਬਣਾਈਿਖਸਕਣ।
ਰਕਉਰਕਇਹਉਹਹਜਤਸੀਕਿਦਹ,ਹਸਕਤੀਸਾਲੀਿਾਜਾ,"ਉਸਨ ਰਕਹਾ,'ਅਤਇਹਪਿਮਾਤਮਾਹਰਜਸਨਤਹਾਨਧਾਿਰਮਕਤਾਦਾਤਾਜ ਰਦਤਾਹ।'
9ਿਾਜਨਉਚੀੀਿਾਜਰਿਚਜਿਾਬਦੀਪਸਸਾਕੀਤੀਅਤਰਿਿ ਅਗਲੀਦਮੀਿਲਿਖਰਦੀਰਕਹਾ,'ਸਾਨਿਜਾਉਤਰਕਸਨ ਅਰਧਕਾਿੀਰਨਯਕਤਕਿਨਾਚਾਹੀਦਾਹ?'
10ਅਤਉਸਨਸਮਝਾਇੀ,'ਰਜਹੜਰਹਮਤਅਤਧਾਿਰਮਕਤਾਰਿਚ ਉਤਮਹਨਅਤਜੀਪਣੀਦਮੀੀਦੀਸਿਰਖੀਬਾਿਿਧਿ ਰਚਤਤਹਨ,ਉਹਨਾਨਕਾਹਲੀਨਾਲੀਪਣੀੀਜਾਨਾਜਖਮਰਿਚ ਪਾਕਰਜਤਪਾਪਤਕਿਨਨਾਲ।ਰਕਉਰਕਰਜਿਪਿਮਾਤਮਾਸਾਿ
113ਿਾਜਨੀਪਣੀਸਰਹਮਤੀਪਗਟਕੀਤੀਅਤਦਜਨਰਕਹਾ,
ਰਪੀਿਹਨਰਕਉਰਕਉਨਾਨੀਪਣਰਦਮਾਗਾਨਸਭਤਉਤਮ ਰਿਰਸੀ'ਤਰਿਚਾਿਕਿਨਲਈਰਸਖਲਾਈਰਦਤੀਹ-ਰਜਿਰਕਤਸੀ ਅਸਲਰਿਚਖਦਕਿਿਹਹ,ਰਕਉਰਕਤਹਾਡਸਾਿਕਮਪਿਮਾਤਮਾ ਦੀਿਾਰਨਿਦਸਤਹਨ।'
20ਜਿਾਬਤਖਸਹਕ,ਿਾਜਨਅਗਲੀਦਮੀਤਪਰਛੀ,"ਲਕਾ
21ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਉਹਜਸਭਾਅਤਸਭਤਿਧੀੀਹ।
23ਿਾਜਨਕਝਸਮਾਇਸੀਦਮੀਦੀਪਸਸਾਕਿਨਰਿਚਰਬਤਾਇੀ ਅਤਰਿਿਸਭਤੀਖਿੀਨਪਰਛੀ,ਇਕਸਾਮਿਾਜਉਤਿਾਜਕਿਨ ਰਿਚਸਭਤਿਡੀਪਾਪਤੀਕੀਹ?
24ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਤਾਜਪਿਜਾਹਮਸਾਸਾਤੀਦੀਸਰਥਤੀ ਰਿਚਿਹ,ਅਤਝਗੜਦਮਾਮਰਲੀਰਿਚਜਲਦੀਰਨੀਰਦਤਾਜਾਿ।' 25ਇਹਨਤੀਜਸਾਸਕਦਪਭਾਿਦੀਿਾਪਾਪਤਕੀਤਜਾਦਹਨ,ਜਦ ਉਹਇਕਅਰਜਹਾੀਦਮੀਹਦਾਹਜਬਿਾਈਨਨ਼ਿਤਕਿਦਾਹ ਅਤਚਰਗੀਈਨਰਪੀਿਕਿਦਾਹਅਤਮਨਖਾਦੀੀਜਾਨਾ ਬਚਾਉਣਲਈੀਪਣੀੀਿਿਜਾਿਾਸਮਿਰਪਤਕਿਦਾਹ,ਰਜਿਤਸੀ ਅਰਨੀਨਬਿਾਈਦਾਸਭਤਭੜਾਿਪਸਮਝਦਹਅਤੀਪਣ ਰਨੀਪਿਨਪਸਾਸਨਦੀਿਾੀਪਣਲਈਇਕਅਰਮਟਪਰਤਸਠਾ ਬਣਾਈਹ,ਰਕਉਰਕਪਿਮਾਤਮਾਤਹਾਨਇਕਅਰਜਹਾਮਨਰਦਦਾਹਜ ਸਧਅਤਰਕਸਿੀਬਿਾਈਤਮਕਤਹਦਾਹ। 26ਅਤਜਦਉਹਿਰਕੀ,ਤਾਕਾ਼ੀਸਮਲਈਉਚੀਅਤਖਸੀ ਭਿੀੀਤਾੜੀੀਿਜੀੀ।ਜਦਇਹਿਕਰਗੀਤਾਿਾਜਨਇਕ ਰਪੀਲਾਰਲੀਅਤੀਪਣਸਾਿਮਰਹਮਾਨਾਅਤਉਨਾਦੀਿਾਕਹ ਗਏਸਬਦਾਦਸਨਮਾਨਰਿਚਇਕਟਸਟਰਦਤਾ।
27ਰਿਿਅਤਰਿਚਉਸਨਰਕਹਾ,ਮਨਤਹਾਡੀਮਜਦਗੀਤਸਭਤਿਧ ਲਾਭਹਇੀਹ।ਮਨਉਸਰਸੀਣਕਰਸਗਤਬਹਤਲਾਭਹਇੀਹ ਜਤਸੀਮਨਿਾਜਕਿਨਦੀਕਲਾਦਸਬਧਰਿਚਰਦਤੀਹ।
28ਰਿਿਉਸਨਹਕਮਰਦਤਾਰਕਉਨਾਰਿਚਹਿਕਨਰਤਨਤੜਚਾਦੀ ਰਦਤੀਜਾਿ,ਅਤੀਪਣਨਕਿਾਰਿਚਇਕਨਪਸਦਣਲਈ ਰਨਯਕਤਕੀਤਾ।
29ਸਾਰਿੀਨਇਕਦਮੀਪਣੀਪਿਾਨਗੀਦਨਾਅਿਮਾਿ,ਅਤ ਦਾਅਿਤਖਸੀਦਾਰਦਸਬਣਗਈ,ਜਦਰਕਿਾਜਨੀਪਣੀਪਨ ਲਗਾਤਾਿਜਸਨਾਦਦਿਲਈਸਮਿਰਪਤਕਿਰਦਤਾ।
ਅਰਧੀਇ11
ਪਾਚੀਨਸਟੈਨੋਗਾਿੀ'ਤੇਰਟਪਣੀਲਈ,ੀਇਤ7ਿੇਖੋ।ਅਨਿਾਦ
ਪਿਾਨਗੀਲਈਪਸਕੀਤਾਜਾਦਾਹੈਅਤੇਪੜ ੍ ਅਨਸਾਿਸਿੀਕਾਿ ਕੀਤਾਜਾਦਾਹੈ,ਅਤ(ੀਇਤ23)ਪਿਾਨਗੀਦੀਿਧਦੀਿਟਲਈ ਜਾਦੀਹੈਅਤੇਸਿਬਸੰਮਤੀਨਾਲਪਾਸਕੀਤੀਜਾਦੀਹੈ।
1ਮਲਮਾਸਮਾਰਲਰਖੀਹਅਤਤਹਾਡੀਮਾਿੀਚਾਹਦਾਹਾ, ਰਿਲਕਿਟਸ।
2ਮਉਨਾੀਦਮੀੀਤਬਹਤਹਿਾਨਸੀਅਤਰਜਸਤਿੀਕਨਾਲ ਉਨਾਨਉਸਿਲਜਿਾਬਰਦਤਰਜਨਾਨਸਚਣਲਈਸਚਮਚਬਹਤ ਸਮਾਲਗਦਾਸੀ।
3ਰਕਉਰਕਭਾਿਪਸਨਕਿਤਾਨਹਿਕਖਾਸਪਸਨ'ਤਬਹਤਸਚਰਿਚਾਿਕੀਤਾਸੀ,ਪਿਰਜਨਾਨਇਕਤਬਾਅਦਇਕਉਤਿਰਦਤਾ, ਉਨਾਕਲਪਸਨਾਦਉਤਿਤਿਤਰਤੀਿਸਨਅਤਇਸਲਈਉਹ
11ਰਤਨਰਦਨਾਬਾਅਦਡਮਟੀਅਸੀਦਮੀੀਨਲਕਸਮਦਿੀਕਧ
14ਅਤਸਭਾਦਪਰਹਿਦਨਿਘਟਤਕਚਲੀ;ਇਸਤਬਾਅਦਉਨਾ
15ਉਹਜਿੀਚਾਹਦਸਨ,ਉਹਉਨਾਲਈਸਾਨਦਾਿਪਮਾਨ'ਤਰਦਤਾ ਰਗੀਸੀ।ਇਸਤਇਲਾਿਾਡਿਥੀਅਸਉਨਾਲਈਿਜਾਨਾਉਹੀ ਰਤੀਿੀੀਕਿਦਾਸੀਜਖਦਿਾਜਲਈਕੀਤੀੀਜਾਦੀੀਸਨਰਕਉਰਕਇਸਤਿਾਉਸਨਿਾਜਦੀਿਾਹਕਮਰਦਤਾਰਗੀਸੀ।
16ਉਹਹਿਿਜਸਿਿ-ਸਿਿਦਿਬਾਿਰਿਚਹਾਜਿਹਦਸਨ,ਅਤ ਿਾਜਾਨਸਲਾਮਕਿਨਤਬਾਅਦੀਪਣਸਥਾਨ'ਤਿਾਪਸਚਲਜਾਦ ਸਨ।
17ਅਤਰਜਿਰਕਸਾਿਯਹਦੀੀਦਾਰਿਿਾਜਹ,ਉਹਸਮਦਿਰਿਚ
21ਜਦਕਮਪਿਾਹਰਗੀ,ਤਾਡਮਟੀਅਸਨਯਹਦੀੀਬਾਦੀਨ
22ਉਨਾਨਦਮਰਤਯਸਦੀਿੀਰਨਘੀਪਸਸਾਕੀਤੀਅਤਉਸਨਪਿ ਕਾਨਨਨਰਲਖਣਅਤਉਨਾਦੀਗੀਨਇਕਕਾਪੀਪਸਕਿਨਦੀ ਤਾਕੀਦਕੀਤੀ।
23ਰਕਤਾਬਾਪੜੀੀਜਾਣਤਬਾਅਦ,ਪਜਾਿੀਅਤਅਨਿਾਦਕਾਦ ਬਜਿਗ,ਯਹਦੀਭਾਈਚਾਿਦਬਜਿਗਅਤਲਕਾਦੀਗਖੜਹਏ ਅਤਰਕਹਾ,ਰਕਉਰਕਇਨਾਸਾਨਦਾਿ,ਪਰਿਤਿਅਤਸਹੀਅਨਿਾਦ ਕੀਤਾਰਗੀਸੀ,ਇਸਲਈਇਹਸਹੀਸੀਰਕਇਸਨਉਿਹੀਿਰਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾਹਅਤਇਸਰਿਚਕਈਬਦਲਾਅਨਹੀਕੀਤਾਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾ। 24ਅਤਜਦਸਾਿੀਸਗਤਨੀਪਣੀਸਰਹਮਤੀਪਗਟਕੀਤੀ,ਤਾ ਉਨਾਨਉਨਾਨਹਕਮਰਦਤਾਰਕਉਹੀਪਣੀਮਿਜੀਅਨਸਾਿਰਕਸ ਿੀਰਿਅਕਤੀਨਸਿਾਪਦਣਜਕਝਿੀਜੜਕਜਾਰਕਸਿੀਤਿੀਕ ਨਾਲਬਦਲਕਜਿੀਸਬਦਰਲਖਗਏਸਨਜਾਕਈਭਲਕਿਕਕਈ ਤਬਦੀਲੀਕਿ।
25ਇਹਇਕਬਹਤਹੀਰਸੀਣਪਭਿੀਸਾਿਧਾਨੀਸੀਤਾਜਇਹ ਯਕੀਨੀਬਣਾਇੀਜਾਸਕਰਕਰਕਤਾਬਨਭਰਿਖਦਸਾਿਸਮਲਈ ਰਬਨਾਰਕਸਬਦਲਾਅਦਸਿਰਖਅਤਿਰਖੀਜਾਸਕ।
26ਜਦਇਹਗਲਿਾਜਨਦਸੀਗਈ,ਤਾਉਹਬਹਤਖਸਹਇੀ, ਰਕਉਰਕਉਸਨਲਗਾਰਕਜਯਜਨਾਉਸਨਬਣਾਈਸੀਉਹਸਿਰਖਅਤ ਢਗਨਾਲਪਿੀਹਗਈਸੀ।
27ਪਿੀਪਥੀਉਸਨਪੜਕਸਣਾਈਗਈਅਤਉਹਨਮਦਦਣਿਾਲ ਦਸਭਾਅਤਬਹਤਹਿਾਨਹਇੀ।
28ਅਤਉਸਨਦਮਰਤਅਸਨਰਕਹਾ,'ਇਹਰਕਿਹਸਕਦਾਹਰਕਰਕਸ ਿੀਇਰਤਹਾਸਕਾਿਜਾ'ਕਿੀਨਕਦਿੀਇਨੀਸਾਨਦਾਿਪਾਪਤੀਦਾ ਰਜਕਿਕਿਨਾੀਪਣਸਮਦਯਗਨਹੀਸਮਰਝੀ?'
29ਅਤਉਸਨਜਿਾਬਰਦਤਾ,'ਰਕਉਰਕਕਾਨਨਪਰਿਤਿਹਅਤਬਹਮ ਮਲਤਹ।ਅਤਰਜਨਾਲਕਾਨਇਸਨਾਲਨਰਜਠਣਦਾਇਿਾਦਾ ਬਣਾਇੀਸੀਉਨਾਰਿਚਕਝਨਪਿਮਸਿਨਮਾਰਿੀਹਅਤਇਸ ਲਈਉਹੀਪਣਉਦਸਤਹਟਗਏਹਨ।'
30ਉਸਨਰਕਹਾਰਕਉਸਨਥੀਓਪਪਸਤਸਰਣੀਸੀਰਕਉਸਨਤੀਹ ਰਦਨਾਤਿਧਸਮਲਈੀਪਣਰਦਮਾਗਤਬਾਹਿਕਢਰਦਤਾਰਗੀ ਸੀਰਕਉਰਕਉਹਕਾਨਨਦਪਿਾਣਅਤਕਝਹਦਤਕਅਰਿਸਿਾਸਯਗ ਅਨਿਾਦਾਦੀੀਕਝਘਟਨਾਿਾਨੀਪਣਇਰਤਹਾਸਰਿਚਸਾਮਲ ਕਿਨਦਾਇਿਾਦਾਿਖਦਾਸੀ।
31ਜਦਉਹਥੜਾਰਜਹਾਠੀਕਹਇੀ,ਤਾਉਸਨਪਿਮਾਤਮਾਅਗ ਬਨਤੀਕੀਤੀਰਕਉਹਉਸਨਸਪਸਟਕਿਰਕਇਹਮਸੀਬਤਉਸਉਤ ਰਕਉੀਈਹ।
32ਅਤਉਸਨਇਕਸਪਨਰਿਚਇਹਪਗਟਹਇੀਰਕਉਹ
ਰਿਅਿਥਉਤਸਕਤਾਨਾਲੀਮਲਕਾਨਪਰਿਤਿਸਚਾਈੀਦਸਣਾ
ਚਾਹਦਾਸੀ,ਅਤਜਉਹਹਟਰਗੀਤਾਉਹੀਪਣੀਰਸਹਤਠੀਕਕਿ
33ਮਥੀਓਡਕਟਸ,ਜਰਕਦਖਾਤਕਕਿੀੀਰਿਚਇਕਸੀ,ਦਮਹਿੀ
37ਪਿਜਦਉਹਿਾਪਸੀਉਦ,ਤਾਉਹਉਨਾਨਾਲਦਸਤਾਿਾਗ ਪਸੀਉਦਾ,ਰਜਿਰਕਸਹੀਸੀ,ਅਤਉਨਾਨਉਸਤਅਮੀਿਤਹ਼
38ਉਸਨਉਨਾਦਘਿਿਾਪਸਜਾਣਲਈਰਤੀਿੀੀਕਿਨਦਾ ਹਕਮਰਦਤਾ,ਅਤਉਨਾਨਾਲਬਹਤਹੀਰਦੀਲਰਿਿਹਾਿਕੀਤਾ। 39ਉਸਨਉਨਾਰਿਚਹਿਕਨਰਤਨਬਹਤਹੀਿਧੀੀਚਗ,ਦਰਕਲ
42ਰਕਉਰਕਉਹਅਰਜਹਰਿਦਿਾਨਾਦਸਮਾਜਦਾੀਨਦਮਾਣਨਾ
43ਅਤਹਣਰਿਲਕਿਟਸ,ਤਹਾਡਕਲਮਿਿਾਅਦਅਨਸਾਿਪਿੀ ਕਹਾਣੀਹ।
44ਮਨਲਗਦਾਹਰਕਤਹਾਨਰਮਰਥਹਾਸਕਾਿਾਦੀੀਰਲਖਤਾਨਾਲ ਇਨਾਮਾਮਰਲੀਰਿਚਰਜੀਦਾਖਸੀਰਮਲਦੀਹ।
45ਰਕਉਰਕਤਸੀਉਨਾਚੀਜਾਦਅਰਧਐਨਲਈਸਮਿਰਪਤਹਜ ੀਤਮਾਨਲਾਭਪਹਚਾਸਕਦੀੀਹਨ,ਅਤਇਸ'ਤਬਹਤਸਮਾ ਰਬਤਾਉਦਹ।ਮਉਨਾਹਿਘਟਨਾਿਾਨਰਬੀਨਕਿਨਦੀਕਰਸਸ ਕਿਾਗਾਜਰਿਕਾਿਡਕਿਨਦਯਗਹਨ,ਤਾਜਉਨਾਨਪੜਕਤਸੀ ੀਪਣਜਸਦਾਸਭਤਿਡਾਇਨਾਮਪਾਪਤਕਿਸਕ।