Przysłowia ROZDZIAŁ 1 1 Przysłowia Salomona, syna Dawida, króla izraelskiego: 2 Aby poznać mądrość i karność, i zrozumieć słowa rozumu, 3 Aby otrzymać naukę mądrości, sprawiedliwości, sądu i uczciwości; 4 Aby prostym dać subtelność, młodzieńcom wiedzę i rozwagę. 5 Mądry człowiek słucha i pomnaża wiedzę, a człowiek rozumny osiąga mądre rady. 6 Aby zrozumieć przysłowie i jego wykład, słowa mędrców i ich zagadkowe wypowiedzi. 7 Bojaźń Pańska jest początkiem wiedzy, lecz głupcy odrzucają mądrość i karność. 8 Synu mój, słuchaj nauki ojca swego i nie odrzucaj nauki matki swojej. 9 Bo będą ozdobą wdzięczną dla twej głowy i łańcuchem na twojej szyi. 10 Synu mój, gdy cię kuszą grzesznicy, nie ulegaj. 11 Jeśli powiedzą: Pójdź z nami, zasadźmy się na krew, czyhajmy na niewinnego bez powodu, 12 Pochłońmy ich żywcem, jak grób, i w całości, jak tych, którzy zstępują do dołu. 13 Znajdziemy wszelką drogocenną substancję, napełnimy nasze domy łupem: 14 Rzuć swój los między nas, niech wszyscy będą w jednej sakiewce. 15 Synu mój, nie chodź z nimi drogą, powstrzymaj swoją nogę od ich ścieżki, 16 Bo nogi ich biegną do zła i śpieszą się do rozlewu krwi. 17 Zaiste, na próżno zastawia się sieć na oczach jakiegokolwiek ptaka. 18 Czyhają na własną krew, czyhają na własne życie. 19 Takie są drogi każdego chciwego zysku, który odbiera życie tym, którzy je posiadają. 20 Mądrość woła na zewnątrz, na ulicach wydaje swój głos: 21 Ona woła na głównym miejscu zgromadzenia, u wrót bram, w mieście wypowiada słowa swoje, mówiąc: 22 Jak długo, prości, będziecie kochać prostotę, szydercy będą się rozkoszować szyderstwem, a głupcy będą nienawidzić wiedzy? 23 Nawróćcie się na moje upomnienie! Oto wyleję na was mojego ducha, oznajmię wam moje słowa. 24 Ponieważ wołałam, a nie chcieliście, wyciągałam rękę, a nikt nie zważał. 25 Lecz wyście zlekceważyli całą moją radę i nie chcieli żadnego mojego upomnienia. 26 Ja także będę się śmiał z waszego nieszczęścia, będę szydził, gdy nadejdzie wasz strach. 27 Gdy nadejdzie jak spustoszenie to, czego się boicie, a wasza zagłada jak wicher, gdy przyjdą na was ucisk i udręka. 28 Wtedy będą mnie wzywać, lecz nie odpowiem; będą mnie szukać rano, lecz mnie nie znajdą; 29 Bo znienawidzili wiedzę i nie wybrali bojaźni Pańskiej, 30 Nie chcieli żadnej mojej rady, gardzili każdym moim upomnieniem.
31 Dlatego będą jeść owoc swojej drogi, nasycą się swoimi własnymi zamysłami. 32 Bo odwrócenie się prostaczków zabije ich, a pomyślność głupców zniszczy ich. 33 A kto mnie słucha, bezpiecznie mieszkać będzie i będzie wolny od strachu przed złem. ROZDZIAŁ 2 1 Synu mój, jeśli przyjmiesz moje słowa i ukryjesz u siebie moje przykazania, 2 Abyś nakłonił swe ucho ku mądrości i przyłożył swe serce do rozsądku; 3 Tak, jeśli będziesz wołał o wiedzę i głos swój podniesiesz o zrozumienie, 4 Jeśli szukać jej będziesz jak srebra i poszukiwać jej będziesz jak ukrytych skarbów, 5 Wtedy zrozumiesz bojaźń Pańską i znajdziesz poznanie Boga. 6 Bo Pan daje mądrość, z Jego ust pochodzi wiedza i rozsądek. 7 On przechowuje zdrową mądrość dla sprawiedliwych, jest tarczą dla tych, którzy postępują uczciwie. 8 On strzeże ścieżek prawa i strzeże drogi swoich świętych. 9 Wtedy zrozumiesz sprawiedliwość, prawo i uczciwość, tak, każdą dobrą ścieżkę. 10 Gdy mądrość wejdzie do twego serca i wiedza stanie się miła twej duszy, 11 Roztropność cię strzeże, rozsądek cię strzeże: 12 Aby cię wyrwać z drogi człowieka złego, od człowieka mówiącego rzeczy przewrotne, 13 Którzy opuszczają ścieżki prawości, aby chodzić drogami ciemności; 14 Którzy radują się z czynienia zła i mają upodobanie w przewrotności niegodziwych; 15 Których drogi są kręte i na swoich ścieżkach się przechylają, 16 Aby cię wybawić od obcej kobiety, od nieznajomej, która schlebia swymi słowami; 17 Która porzuciła przewodnika swojej młodości, i zapomniała o przymierzu swego Boga. 18 Bo jej dom skłania się ku śmierci, a jej ścieżki ku zmarłym. 19 Każdy, kto do niej idzie, nie wraca i nie trzyma się ścieżek życia. 20 Abyś chodził drogą dobrych i strzegł ścieżek sprawiedliwych. 21 Bo prawi będą mieszkać na ziemi, a nienaganni będą na niej mieszkać. 22 A niegodziwi będą z ziemi wytraceni, a przestępcy z niej wykorzenieni. ROZDZIAŁ 3 1 Synu mój, nie zapominaj o moim prawie, lecz niech twoje serce strzeże moich przykazań. 2 Bo długie dni, długie życie i pokój będą ci dodane. 3 Niech miłosierdzie i wierność cię nie opuszczają, przywiąż je do szyi swojej, na tablicy serca swego je zapisz. 4 Wtedy znajdziesz łaskę i dobre zrozumienie w oczach Boga i ludzi. 5 Zaufaj Panu całym swoim sercem i nie polegaj na swoim rozumie.