Listy Apostoła Pawła do Seneki i Listy Seneki do Pawła
2 Gdy więc zaczniesz przychodzić, wkrótce się zobaczymy. Życzę wam wszystkim pomyślności.
ROZDZIAŁ 1 Annaeus Seneka do Pawła Pozdrowienia. 1 Przypuszczam, Pawle, że zostałeś poinformowany o rozmowie, która odbyła się wczoraj między mną a moim Luciliusem, na temat hipokryzji i na inne tematy; bo było z nami kilku uczniów Twoich; 2 Gdy bowiem udaliśmy się do Ogrodów Salustiańskich, przez które oni także przechodzili, i gdy chcieliśmy pójść inną drogą, za naszymi namowami dołączyli do nas. 3 Pragnę, abyście wierzyli, że bardzo pragniemy waszej rozmowy: 4 Bardzo nas zachwyciła Twoja księga zawierająca wiele listów, które napisałeś do niektórych miast i głównych prowincji i które zawierają wspaniałe wskazówki dotyczące moralności: 5 Takich uczuć, jak sądzę, nie byłeś autorem, a jedynie narzędziem przekazu, choć czasami zarówno autorem, jak i narzędziem. 6 Taka jest bowiem wzniosłość tych doktryn i ich wielkość, że przypuszczam, że wiek człowieka nie jest wystarczający, aby zostać pouczonym i udoskonalonym w ich znajomości. Życzę ci powodzenia, mój bracie. Pożegnanie.
ROZDZIAŁ 6 Paweł do Seneki i Lucyliusza Pozdrowienia. 1 O tym, o czym do mnie pisaliście, nie wypada mi wspominać o czymkolwiek piórem i atramentem: jedno pozostawia ślady, a drugie wyraźnie oznajmia pewne rzeczy. 2 Tym bardziej, że wiem, że obok mnie i u ciebie są tacy, którzy zrozumieją moje znaczenie. 3 Wszystkim ludziom należy okazywać szacunek, tym bardziej, że są oni bardziej skłonni do korzystania z okazji do kłótni. 4 A jeśli okażemy uległość, we wszystkim skutecznie zwyciężymy tych, którzy są w stanie dostrzec i przyznać się do błędu. Pożegnanie.
ROZDZIAŁ 2 Powitanie Pawła do Seneki. 1 Wczoraj z przyjemnością otrzymałem Twój list, na który od razu mógłbym napisać odpowiedź, gdyby w domu był młody człowiek, którego zamierzałem Ci wysłać: 2 Bo wiesz, kiedy i przez kogo, w jakich porach i komu mam dostarczyć wszystko, co poślę. 3 Pragnę zatem, abyście nie oskarżali mnie o zaniedbanie, gdybym czekał na właściwą osobę. 4 Uważam się za bardzo szczęśliwego, że mam sąd tak wartościowej osoby, że jesteście zachwyceni moimi Listami: 5 Nie byłbyś bowiem uważany za cenzora i filozofa, ani za wychowawcę tak wielkiego księcia i za mistrza wszystkiego, gdybyś nie był szczery. Życzę trwałego dobrobytu. ROZDZIAŁ 3 Annaeus Seneka do Pawła Pozdrowienia. 1 Uzupełniłem niektóre tomy i podzieliłem je na odpowiednie części. 2 Jestem zdecydowany przeczytać je cezarowi, a jeśli zdarzy się sprzyjająca okazja, ty także będziesz obecny, gdy będą czytane; 3 Jeżeli jednak nie będzie to możliwe, wyznaczę i powiadomię Cię o dniu, w którym wspólnie przeczytamy przedstawienie. 4 Postanowiłem, jeśli będę mógł bezpiecznie, najpierw poznać twoją opinię na ten temat, zanim ogłoszę to cezarowi, abyś mógł się przekonać o moim uczuciu do ciebie. Żegnaj, najdroższy Pawle. ROZDZIAŁ 4 Powitanie Pawła do Seneki. 1 Ilekroć czytam Twoje listy, wyobrażam sobie, że jesteś ze mną obecny; i w istocie nie myślę o niczym innym, jak tylko o tym, że zawsze jesteś z nami.
ROZDZIAŁ 5 Annaeus Seneka do Pawła Pozdrowienia. 1 Jesteśmy bardzo zaniepokojeni Twoją zbyt długą nieobecnością u nas. 2 Cóż to jest lub jakie sprawy stoją na przeszkodzie waszemu przybyciu? 3 Jeśli boicie się gniewu Cezara, ponieważ porzuciliście swoją poprzednią religię i uczyniliście prozelitów także z innych, to macie to do powiedzenia, że wasze postępowanie nie wynikało z niestałości, ale z sądu. Pożegnanie.
ROZDZIAŁ 7 Annaeus Seneka do Pawła Pozdrowienia. 1 Wyznaję, że jestem bardzo zadowolony z lektury Twoich listów do Galacjan, Koryntian i mieszkańców Achai. 2 Albowiem Duch Święty wzbudził w nich uczucia bardzo wzniosłe, wzniosłe, zasługujące na wszelki szacunek i przekraczające waszą inwencję. 3 Chciałbym zatem, aby pisząc o rzeczach tak niezwykłych, nie zabrakło elegancji mowy odpowiadającej ich majestatowi. 4 I muszę być właścicielem mojego brata, abym od razu nieuczciwie niczego przed tobą nie ukrywał i nie był wierny własnemu sumieniu, ponieważ cesarz jest bardzo zadowolony z uczuć Twoich Listów; 5 Gdy bowiem usłyszał, jak czytano ich początek, oznajmił: „Zdziwiło go, że znalazł takie poglądy u osoby, która nie miała regularnego wykształcenia. 6 Na co odpowiedziałem: Że bogowie czasami posługiwali się podłymi, niewinnymi osobami, aby rozmawiać z nimi, i dali mu tego przykład w postaci podłego wieśniaka o imieniu Vatienus, któremu podczas pobytu w krainie Reate pojawiło się dwóch mężczyzn do niego, zwanego Kastorem i Polluksem, i otrzymał objawienie od bogów. Pożegnanie. ROZDZIAŁ 8 Powitanie Pawła do Seneki. 1 Chociaż wiem, że cesarz jest zarówno wielbicielem, jak i zwolennikiem naszej religii, pozwól mi jednak doradzić ci, abyś nie poniósł żadnej szkody, okazując nam łaskę. 2 Myślę, że rzeczywiście odważyłeś się podjąć bardzo niebezpieczną próbę, oznajmiając cesarzowi to, co jest tak sprzeczne z jego religią i sposobem kultu; gdyż jest czcicielem pogańskich bogów. 3 Nie wiem, co miałeś na myśli, gdy mu o tym powiedziałeś; ale przypuszczam, że zrobiłeś to ze zbyt wielkiego szacunku dla mnie. 4 Chcę jednak, abyście na przyszłość tak nie czynili; musiałeś bowiem uważać, abyś okazując mi miłość, nie obraził swego pana. 5 Jego gniew nie wyrządzi nam żadnej szkody, jeśli pozostanie poganinem; i jego brak gniewu na nic nam się nie przyda: 6 A jeśli cesarzowa postąpi godnie, nie będzie się gniewać; lecz jeśli postępuje jak kobieta, zostanie znieważona. Pożegnanie.
ROZDZIAŁ 9 Annaeus Seneka do Pawła Pozdrowienia. 1 Wiem, że mój list, w którym cię poznałem i że czytałem cesarzowi twoje listy, dotyczy nie tyle natury rzeczy w nich zawartych, 2 Które tak silnie odwracają umysły ludzi od ich dawnych manier i praktyk, że zawsze byłem zaskoczony i byłem o tym całkowicie przekonany wieloma dotychczasowymi argumentami. 3 Zacznijmy zatem od nowa; i jeśli do tej pory coś uczyniono nierozważnie, przebaczcie. 4 Wysłałem Ci księgę de copia verborum. Żegnaj, najdroższy Pawle. ROZDZIAŁ 10 Powitanie Pawła do Seneki. 1 Ilekroć do was piszę i stawiam swoje imię przed waszym, czynię rzecz i dla siebie nieprzyjemną; i wbrew naszej religii: 2 Powinienem bowiem, jak często powtarzałem, stać się wszystkim dla wszystkich i mieć taki szacunek dla waszych przymiotów, jakim prawo rzymskie zaszczyciło wszystkich senatorów; mianowicie, abym umieścił swoje imię na ostatnim miejscu w napisie Listu, abym w końcu nie był zmuszony z niepokojem i wstydem robić to, do czego zawsze miałem skłonność. Żegnaj, najbardziej szanowany mistrzu. Datowany na piąty kalendarz lipca, w czwartym konsulacie Nerona i Messali. ROZDZIAŁ 11 Annaeus Seneka do Pawła Pozdrowienia. 1 Wszystkiego najlepszego, mój najdroższy Pawle. 2 Jeśli ktoś tak wspaniały i pod każdym względem miły jak ty stanie się dla mnie nie tylko pospolitym, ale najbliższym przyjacielem, jakże szczęśliwy będzie przypadek Seneki! 3 Wy zatem, którzy jesteście tak wybitni i tak wywyższeni ponad wszystkich, nawet największych, nie uważajcie się za niegodnych, aby pierwsze imię znalazło się w napisaniu Listu; 4 Abym nie podejrzewał, że nie tyle zamierzasz mnie wystawiać na próbę, co raczej drwić ze mnie; bo wiesz, że jesteś obywatelem rzymskim. 5 I chciałbym znaleźć się w takich okolicznościach lub na takiej pozycji, jak ty, i żebyś był w tym samym miejscu co ja. Żegnaj, najdroższy Pawle. Datowany na x-ty kalendarz kwietnia, za konsulatu Aprianusa i Capito. ROZDZIAŁ 12 Annaeus Seneka do Pawła Pozdrowienia. 1 Wszystkiego najlepszego, mój najdroższy Pawle. Czy nie sądzisz, że jestem ogromnie zaniepokojony i zasmucony faktem, że twoja niewinność sprowadza na ciebie cierpienia? 2 I żeby cały lud uważał was, chrześcijan za zbrodniarzy, i wyobrażał sobie, że wszystkie nieszczęścia, które spotykają miasto, są spowodowane przez was? 3 Ale znośmy to oskarżenie z cierpliwością, prosząc o naszą niewinność do sądu wyższego, który jest jedynym, do którego pozwoli nam zwrócić się nasz trudny los, aż w końcu nasze nieszczęścia zakończą się niezmiennym szczęściem. 4 Dawne wieki wydały na świat tyranów Aleksandra, syna Filipa, i Dionizego; nasz również wydał na świat Caiusa Cezara; których skłonności były ich jedynymi prawami. 5 Przyczyna częstych spaleń Rzymu jest oczywista; i jeśli można by pozwolić osobie w moich skromnych warunkach przemówić i móc oznajmić te ciemne rzeczy bez niebezpieczeństwa, każdy powinien zobaczyć całą sprawę. 6 Chrześcijanie i Żydzi rzeczywiście są powszechnie karani za zbrodnię spalenia miasta; ale ten bezbożny złoczyńca, który ma upodobanie w morderstwach i rzeziach i maskuje swoje nikczemności kłamstwami, jest wyznaczony lub zarezerwowany do odpowiedniego czasu. 7 I tak jak życie każdego znakomitego człowieka jest teraz poświęcone zamiast tej jednej osoby, która jest sprawcą
przestępstwa, tak i ten zostanie poświęcony za wielu i zamiast wszystkich zostanie poświęcony na spalenie ogniem. 8 W ciągu sześciu dni spłonęło sto trzydzieści dwa domy i cztery całe place lub wyspy: siódmy położył kres spaleniu. Życzę wam wszystkim szczęścia. 9 Datowany na piąty kalendarz kwietnia, w konsulacie Frigiusa i Bassusa. ROZDZIAŁ 13 Annaeus Seneka do Pawła Pozdrowienia. 1 Wszystkiego najlepszego, mój najdroższy Pawle. 2 Napisałeś wiele tomów w stylu alegorycznym i mistycznym, dlatego też tak ważne sprawy i sprawy, które ci powierzono, nie wymagają żadnych retorycznych ozdobników, lecz jedynie odpowiednią elegancję. 3 Pamiętam, jak często mówiłeś, że wielu, wywierając wpływ na taki styl, wyrządza krzywdę swoim poddanym i traci moc spraw, o których mówi. 4 Ale w tym pragnę, abyście mieli na mnie oko, to znaczy mieli szacunek do prawdziwej łaciny i wybierali sprawiedliwe słowa, abyście mogli lepiej zarządzać szlachetnym zaufaniem, jakie w was pokłada. 5 Żegnam. Datowany na nazwiska konsulów Lipca, Leona i Savinusa. ROZDZIAŁ 14 Powitanie Pawła do Seneki. 1 Twoje poważne rozważenie jest konieczne w związku z tymi odkryciami, których Istota Boska przyznała tylko nielicznym. 2 W ten sposób mam pewność, że sieję najmocniejsze ziarno na żyznej glebie, nie coś materialnego, co podlega zepsuciu, ale trwałe słowo Boże, które będzie wzrastać i przynosić owoc na wieki. 3 To, co osiągnąłeś dzięki swojej mądrości, pozostanie niezniszczalne na wieki. 4 Wierzcie, że powinniście unikać przesądów Żydów i pogan. 5 O tym, do czego w jakiejś mierze doszedłeś, roztropnie opowiadaj cesarzowi, jego rodzinie i wiernym przyjaciołom; 6 I chociaż wasze uczucia będą wydawać się nieprzyjemne i nie zostaną przez nie zrozumiane, większość z nich nie będzie zwracać uwagi na wasze rozmowy, jednak Słowo Boże, raz w nie wpojone, w końcu sprawi, że staną się nowymi ludźmi, aspirującymi do Boga. 7 Żegnaj Seneko, który jest nam najdroższy. Datowany na kalendy sierpnia, za konsulatu Leona i Savinusa.