BOQONNAA 1 1 Kitaaba dubbii Tobit, ilma Tobi'el, ilma Anaani'el, ilma Aduu'el, ilma Gaba'eel, sanyii Asaa'el, gosa Neftaali; 2 Bara Eneessar mootiin Asoor turetti, magaalaa Tisbee ishee gara mirgaatti argamtu, isheen Galiilaa keessatti Neftaaliin jedhamtu Aser irraa ol ta'e keessaa booji'amee ba'e. 3 Ani Toobit bara jireenya koo hundumaa karaa dhugaa fi qajeelaa irra deddeebi'eera, obboloota koo fi saba koo warra anaa wajjin gara Nanawweetti gara biyya Asoor dhufaniif sadaqaa baay'een hojjedheera. 4 Yeroon biyya koo keessa ture, biyya Israaʼel keessatti xinnoo utuu jiruu, gosti Neftaalii abbaan koo hundinuu mana Yerusaalem isa gosoonni Israaʼel hundumaa keessaa filatamte keessaa kufaniiru achitti, bakka manni qulqullummaa mana jireenyaa isa hunda caalaa ol aanaa qulqullaa’ee fi bara hundumaaf ijaarame. 5 Gosoonni walitti fincilan hundinuu fi manni abbaa koo Neftaaliin re'ee Ba'aal jedhamuuf aarsaa in dhiheessan. 6 Ani qofti garuu yeroo baayʼee gara Yerusaalem dhaqee, akkuma labsii bara baraatiin saba Israaʼel hundumaaf muudametti, firii jalqabaa fi kurnaffaa isa jalqaba murame wajjin qabadheen ture; isaanis ijoollee Aaron iddoo aarsaa irratti lubootaaf kenne. 7 Badhaasa hundumaa keessaa harka kurnaffaan tokko ilmaan Aaron warra Yerusaalemitti tajaajilaniif kenneera, harka kurnaffaa kan biraa gurguree, dhaqee waggaa waggaan Yerusaalemitti nan baasa ture. 8 Inni sadaffaan immoo, abbaan koo yatiima taʼee waanan hafeef, akkuma haati abbaa koo Deebooraa na ajajtetti warra naaf taʼanitti kenne. 9 Kana malees, umriin dhiiraa yommuun gaʼu, Aanaa firoota koo keessaa fuudhee, ishee irraas Tobiyaasiin in dhaladhe. 10 Gara Nanawwetti boojiʼamnee yommuu geeffamne, obboloonni koo hundinuu fi warri firoonni koo taʼan buddeena warra Ormootaa ni nyaatan. 11 Ani garuu nyaachuu irraa of eege; 12 Garaa koo guutuudhaan Waaqayyoon waanan yaadadheef. 13 Inni hundarra ol aanaan immoo Enemessar duratti ayyaanaa fi tola naaf kenne, kanaafis ani nama isaaf kenne. 14 Anis gara Miidiyaa dhaqee, Gabaʼeel obboleessa Gaabriiyaas isa Raagees mandara Meediyaatti meetii taalantii kudhan keessatti amanamummaadhaan dhiise. 15 Enemesaar yommuu duʼu, ilmi isaa Senakeriib bakka isaa mootii taʼe; kan qabeenyi isaa dhiphate, gara Miidiyaa seenuu akkan hin dandeenye. 16 Bara Eneessar obboloota kootiif sadaqaa baay'een kenne, buddeena koos warra beela'aniif kenneera. 17 Uffata koos qullaa ta'uuf, saba koo keessaa namni tokko du'ee yoo argee, dallaa Nanawweetti naanna'ee yoo argee, isa awwaala. 18 Mootichi Senakerib yommuu dhufee Yihudaa keessaa baqate nama tokko utuu ajjeesee, ani dhoksaan isaan awwaala ture; dheekkamsa isaatiin namoota hedduu ajjeese; garuu reeffi sun yeroo mooticha irraa barbaadamu hin argamne. 19 Namoota Nanawwee keessaa tokko dhaqee mootichatti yommuu himate, ani isaan awwaalee dhokadhe; akkan ajjeefamuuf akka na barbaadame hubadhee, sodaa irraa kan ka’e of duuba deebi’e. 20 Achiis haadha manaa koo Aanaa fi ilma koo Tobiyaasiin alatti wanti koo hundi humnaan fudhatame, wanti natti hin hafne. 21 Ilmaan isaa keessaa lama isa ajjeesanii gara gaarreen Araraatti baqachuu isaanii dura guyyoota shantamii shantamii hin dabarre; ilmi isaa Sarkedonos bakka isaa mootii ta'e; kan
herrega abbaa isaa fi dhimma isaa hundumaa irratti muude, Achiacharus ilma obboleessa koo Anael. 22 Akiyaakaris anaaf kadhachaa gara Nanawweetti deebi'e. Akiyaakaars nama dhugaatii baatuu, mallattoo eegduu, bulchaa fi eegduu herregaa ture; BOQONNAA 2 1 Yeroon deebi'ee gara manaatti deebi'ee, haati manaa koo Aanaa ilma koo Tobiyaas wajjin ayyaana Pheenxeqosxee, innis ayyaana qulqulluu torban torbanii ta'e irratti, irbaata gaarii naaf qophaa'e, isa keessatti Nyaachuuf taa'e. 2 Nyaata baay'ee yommuun argu ilma kootiin, "Dhaqi hiyyeessa obboloota keenya isa Gooftaan yaadatu keessaa argattu hundumaa fidi; kunoo, siif nan tura. 3 Inni garuu deebi'ee dhufee, "Abbaa, saba keenya keessaa tokko ukkaamfamee gabaatti gatameera" jedheen. 4 Achiis foon tokkollee osoon hin dhandhamin ka'ee, hamma aduun lixxutti kutaa tokkotti ol isa fudhadhe. 5 Achiis deebiʼee of dhiqadhee, foon koo ulfaataadhaan nyaadhe; 6 Raajii Amos, “Ayyaanni keessan gara gaddaatti, gammachuun keessanis gara boo’ichaatti in jijjiirama” jedhe sana yaadadhaa. 7 Kanaaf nan boo'e, aduun erga lixxee boodas dhaqee awwaala tolchee isa awwaale. 8 Ollaan koo garuu natti qoosanii, "Namichi kun amma iyyuu dhimma kanaaf ajjeefamuu hin sodaanne; taʼus, kunoo, deebiʼee warra duʼan ni awwaala. 9 Halkan sanatti awwaalcha irraa deebi'ee, xuraa'ee, fuulli koos hin haguugamne, dallaa mooraa koo biratti rafe. 10 Dallaa sana keessa saroonni akka jiran, iji koos banaa ta'ee, saroonni sun manca'aa ho'aa ija kootti akka callisan, ija koottis adiin akka dhufe hin beeku ture; Achiacharus dhuguma na sooreera, hangan gara Elymais seenutti. 11 Haati manaa koo Aanaas hojii dubartootaa fudhattee hojjettee turte. 12 Abbootii qabeenyaa gara manaatti erga isaan ergitee booda, mindaa ishee kaffalan, mucaa tokko malees isheef kennan. 13 Manni koo keessa yommuu iyyu, "Mucaan kun eessaa dhufte?" hin hatamuu? abbootii qabeenyaatiif ni kenna; wanta hatame kamiyyuu nyaachuun halaala waan hin taaneef. 14 Isheen garuu, "Mindaa caalaa kennaadhaaf kenname" naan jette. Haa ta'u malee, ishee hin amanne, abbootii qabeenyaadhaaf akka kennitu ajaje malee, isheetti nan qaana'e. Isheen garuu, Sadaqaa kee fi hojiin kee inni qajeelaan eessa jira? kunoo, atii fi hojiin kee hundinuu ni beekama. BOQONNAA 3 1 Achiis ani gaddee boo'e, gadda koottis akkas jedheen kadhadhe. 2 Yaa Gooftaa ati qajeelaa dha, hojiin kee hundinuu fi karaan kee hundinuu araara fi dhugaa dha, ati immoo bara baraan dhugaa fi qajeelaan murteessita. 3 Na yaadadhu, na ilaali, cubbuu koo fi wallaalummaa koo fi cubbuu abbootii koo warra si duratti cubbuu hojjetaniif na hin adabin. 4 Isaan abboommii kee waan hin ajajamneef, ati saamicha, booji'amuu fi du'aaf, saboota isaan gidduutti faca'ee jirru hundumaatti mammaaksa arrabsoo akka ta'uuf nu dabarsitee jirta. 5 Amma immoo firdiin kee baay'ee fi dhugaa dha, nuti abboommii kee hin eegnee, si duras dhugaadhaan waan hin deemneef, akka cubbuu koo fi kan abbootii kootti anaa wajjin hojjedhu.
6 Ammas wanta sitti fakkaate natti godhi, akkan diigamuuf, akkan lafa ta'uuf hafuurri koo akka ana irraa fudhatamu ajaji; arrabsoo, gaddas baay'ee qabaa, amma rakkina kana keessaa akkan ba'ee gara iddoo bara baraatti akkan dhaquuf ajaji; 7 Guyyuma sana Ekbataane keessatti magaalaa Miidiyaa Saaraa intalli Raagu’eel hojjettoonni abbaa isheetiin arrabsamte; 8 Sababni isaas, abbaa warraa torba, warra hafuurri hamaan Asmodewos utuu isaan ishee wajjin hin ciisin ajjeese. Abbootii manaa kee akka ciniinte hin beektuu? ati duraan dursitee abbaa warraa torba qabaatteetta, maqaa isaan keessaa tokkoon illee hin moggaafamne. 9 Maaliif isaanif nu reeba? yoo du'an, karaa kee isaan duukaa deemi, ilma yookaan intala gonkumaa si hin arginu. 10 Wanta kana yommuu dhageesse, baayʼee waan gaddeef, akka waan of ciniinte itti fakkaate; isheen immoo, "Ani intala tokkicha abbaa kooti, kana yoon godhes arrabsoo isaaf ta'a, dulluma isaas gaddaadhaan gara awwaalaatti nan fida" jette. 11 Achiis gara foddaatti kadhattee, "Yaa Waaqayyo gooftaa koo ati eebbifamteetta, maqaan kee qulqulluu fi ulfina qabeessas bara baraan eebbifamaa fi kabajamaa dha; hojiin kee hundinuu bara baraan si haa galateeffatu" jette. 12 Ammas yaa Gooftaa, ija koo fi fuula koo gara keetti nan kaa'a. 13 Arrabsoo kana booda akkan hin dhageenyeef lafa keessaa na baasi” jedhi. 14 Yaa Gooftaa, ani nama wajjin cubbuu hundumaa irraa qulqulluu ta'uu koo ni beekta; 15 Biyya booji'amuu kootti maqaa koos ta'e maqaa abbaa koos akkan hin xureessineef, ani intala tokkicha abbaa kooti, inni mucaa dhaaltuu isaa ta'u, fira dhiyoos ta'e ilma tokkollee hin qabu isa lubbuun jiru, isa ani haadha manaa ta'ee of eegu; maaliif jiraachuun qaba? garuu du'uun koo yoo sitti hin tolle ta'e, kana booda akkan arrabsoo akkan hin dhageenyeef, akka natti ilaallu, akka na mararfamu ajaji. 16 Kadhannaan isaan lamaan ulfina Waaqa guddicha duratti dhagaʼame. 17 Raafaaʼel immoo isaan lamaan fayyisuuf, jechuunis adii Ija Toobit akka balleessuuf, Saaraa intala Raaguʼeel Toobiyaas ilma Toobitiif haadha manaa akka taatuuf ni ergame; akkasumas Asmodeus hafuura hamaa hidhuuf; sababni isaas isheen mirga dhaalaadhaan kan Tobiyaas waan taateef. Yeroo sanatti Tobit mana isaa dhuftee mana isaa seene, Saaraan intalli Raagu’eel immoo kutaa ishee isa gubbaa keessaa gadi buute.
BOQONNAA 4 1 Guyyaa sanatti Toobit qarshii inni Gaba'eliif Aarii Miidiyaa keessatti kenne sana yaadate. 2 Innis ofuma isaatiin, "Du'a hawweera; maaliif ilma koo Tobiyaasiin hin waamu, osoon du'uu koo dura qarshii sana akkan itti agarsiisuuf? 3 Innis yommuu isa waamee, "Ilma koo yommuun du'e na awwaali; haadha kee hin tuffatin, bara jireenya kee guutuu ishee kabaji, wanta ishee gammachiisu hojjedhu malee ishee hin gaddisiisin. 4 Yaa ilma koo, yeroo ati gadameessa ishee keessa turtetti balaa baay'ee siif argitee akka turte yaadadhu; 5 Yaa ilma koo, bara kee hundumaa Waaqayyo gooftaa keenya yaadadhu, fedhiin kee cubbuu hojjechuuf ykn abboommii isaa irra hin darbiin; 6 Yoo dhugaadhaan hojjatte, hojiin kee siifi warra haqaan jiraatan hundumaaf in milkaa'a.
7 Qabeenya kee irraa sadaqaa kenni; yeroo sadaqaa kennitu iji kee hin hinaafin, hiyyeessa kamirraayyuu fuula kee hin garagalchin, fuulli Waaqayyoos si irraa hin deebi'u. 8 Baay'inaan yoo qabaatte sadaqaa akkasumaan kenni, xiqqoo yoo qabaatte, akka xinnoo sanaatti kennuu hin sodaatin. 9 Ati guyyaa barbaachisummaa isaatti qabeenya gaarii ofii keetiif kuufatta. 10 Sadaqaan du'a jalaa in baasa, gara dukkanaattis dhufuu hin hayyamu. 11 Sadaqaa warra ol-aanaa duratti kennan hundumaaf kennaa gaarii dha. 12 Yaa ilma koo, sagaagalummaa hundumaa irraa of eeggadhu, nuti ijoollee raajotaa, Nohi, Abrahaam, nuti ijoollee raajotaa waan taaneef, sanyii abbootii keetii keessaa haadha manaa fudhadhu, dubartii orma gosa abbaa keetii keessaa hin taane haadha manatti hin fudhatiin , Yisihaaq fi Yaaqoob: yaa ilma koo, abbootiin keenya jalqabarraa kaasee, hundi isaanii haadhotii manaa fira isaanii fuudhanii, ijoollee isaanii keessattis eebbifamuu isaanii, sanyii isaaniis lafa akka dhaalu yaadadhu. 13 Ammas yaa ilma koo obboloota kee jaalladhu, obboloota kee, ilmaan fi ijoollee durbaa saba kee keessaa haadha manaa hin fudhatin garaa kee keessatti hin tuffatin, of tuuluun badiisa, rakkinni baay'een, saalqunnamtii keessattis manca'iinsi ni jira hanqina guddaas, saalqunnamtiin haadha beelaa waan ta'eef. 14 Mindaan nama siif hojjete si bira hin turre, harkaa isaaf kennuu malee, Waaqayyoon yoo tajaajilte innis siif deebisa; haasawa kee hundumaa keessattis ogeessa ta'i. 15 Wanta ati jibbitu akkas hin godhin, si macheessuuf wayinii hin dhugin; 16 Buddeena kee keessaa warra beela'aniif kenni, uffata kee keessaa warra qullaa jiraniif kenni; akka baay'ina keetiinis sadaqaa kenni; 17 Buddeena kee bakka awwaalcha qajeelaa irratti dhangalaasi, jal'ootaaf garuu homaa hin kennin. 18 Namoota beektota hundumaa gorsa gaafadhu, gorsa faayidaa qabu kamiyyuu hin tuffatin. 19 Yeroo hundumaa Waaqayyo gooftaa kee eebbifadhu, karaan kee akka qajeelu, karaan kee fi yaadni kee hundinuu akka milkaa'u isa irraa hawwi; garuu Gooftaan ofii isaatii waan gaarii hundumaa ni kenna, nama fedhes akka fedhetti ni gad of deebisa; amma yaa ilma koo, abboommii koo yaadadhu, yaada kee keessaas hin baane. 20 Amma immoo, Gaba’eel ilma Gabriyaasitti Raagees isa Miidiyaa keessatti taalaantii kudhan akkan kenne isaanitti nan argisiisa. 21 Yaa ilma koo, hiyyeeyyii ta'uu keenya hin sodaatin, Waaqayyoon sodaatte, cubbuu hundumaa irraas fagaattee, wanta isa duratti tolu yoo hojjette, qabeenya baay'ee qabda. BOQONNAA 5 1 Tobiyaasis deebisee, "Yaa abbaa, ani waan ati na abboomte hundumaa nan raawwadha; 2 Garuu ani isa hin beekin attamitti qarshicha fudhachuu danda'a? 3 Achiis barreeffama harkaa sana kenneef, "Ani lubbuun jirutti nama si wajjin deemu siif barbaadi, mindaa isaaf nan kenna; 4 Nama barbaaduuf yommuu deemu Raafaa'eel ergamaa ta'e argate. 5 Inni garuu hin beekne; innis, "Ati anaa wajjin gara Raages deemuu ni dandeessaa?" iddoowwan sanas sirriitti beektaa? 6 Ergamaan sun, “Ani si wajjin nan deema, karaa gaariis nan beeka;
7 Tobiyaas immoo, "Hanga ani abbaa kootti himutti naaf tursi" jedheen. 8 Innis, "Deemi hin turiin" jedheen. Innis seenee abbaa isaatiin, Kunoo, isa anaa wajjin deemu argadheera” jedheen. Achiis, “Gosa akkamii akka taʼee fi si wajjin deemuuf nama amanamaa taʼuu fi dhiisuu isaa akkan beekuuf gara kootti isa waami” jedheen. 9 Innis isa waamee seenee, isaanis nagaa wal gaafatan. 10 Toobit immoo, "Yaa obboleessa koo, gosaa fi maatii akkamii akka taate natti agarsiisi" jedheen. 11 Isaanis, "Ati gosa ykn maatii ykn nama kireeffataa ilma kee wajjin deemu barbaaddaa?" Toobit immoo, “Yaa obboleessa, firoota kee fi maqaa kee beekuu nan barbaada” jedheen. 12 Innis, “Ani Azaariyaas ilma Anaaniyaa isa guddaa fi obboloota kee ti” jedheen. 13 Toobit immoo, “Yaa obboleessa! gosa kee fi maatii kee beekuuf waanan gaafadheef amma natti hin dheekkamin; ati obboleessa koo, kan horii amanamaa fi gaarii dha; isaanis dogoggora obboloota keenyaatiin hin sossobamne; 14 Garuu, mindaa akkamii siif kenna? guyyaatti diraakmii fi wantoota barbaachisoo ilma kootiif ni barbaaddaa? 15 Eeyyee, kana malees, yoo nagaadhaan deebitan, mindaa keessan irratti waan tokko nan dabala. 16 Kanaaf isaan gammachiisan. Achiis Tobiyaasiin, “Imalaaf of qopheessi, Waaqayyo immoo imala gaarii siif haa erga” jedhe. Ilmi isaa immoo imala sanaaf waan hundumaa erga qopheessee booda abbaan isaa, “Ati nama kana wajjin deemi, Waaqayyo inni samii keessa jiraatu immoo imala kee siif haa milkoofsi, ergamaan Waaqayyoos si wajjin jira” jedheen. Kanaaf lamaan isaanii iyyuu, sareen dargaggeessa sanaas isaan waliin baʼan. 17 Haati isaa Aanaan garuu boossee Toobitiin, "Maaliif ilma keenya argite?" inni ulee harka keenyaa mitii, nu dura seenuu fi bahuu keessatti? 18 Maallaqa qarshii irratti dabaluudhaaf hin araadanaa; 19 Wanti Gooftaan ittiin jiraannuuf nuuf kenne nu ga'a. 20 Toobit immoo, “Yaa obboleettii koo, hin eegin; inni nagaadhaan ni deebi'a, iji kees isa in arga. 21 Ergamaan gaariin isa wajjin ni eega, deemsi isaas ni badhaadhina ni taʼa, nagaadhaanis ni deebiʼa. 22 Achiis booʼicha ishee xumurte. BOQONNAA 6 1 Osoo imala isaanii deemanii galgala gara laga Tigris ga'anii achi buufatan. 2 Dargaggeessi sun dhiqachuuf yommuu gad buʼu, qurxummiin tokko laga keessaa utaalee isa nyaachuu barbaade. 3 Ergamaan sun, "Qurxummii sana fudhadhu" jedheen. Dargaggeessichis qurxummii sana qabee gara lafaatti harkisee. 4 Ergamaan sunis, "Qurxummii banaa, garaa, kalee fi garaacha fudhadhaatii nagaadhaan ol kaa'aa" jedheen. 5 Dargaggeessi sun akkuma ergamaan sun ajajetti raawwate; qurxummii sana erga bilcheessanii booda ni nyaatan, achiis lamaan isaanii iyyuu hamma Ecbataneetti dhihaatanitti karaa isaanii itti fufan. 6 Dargaggeessi sun ergamaa sanaan, “Obboleessa Azaariyaas, garaan, kaleen fi galchi qurxummii maal fayyada? 7 Innis, “Garaa fi kalee tuquudhaan, seexanni ykn hafuurri hamaan nama tokko yoo rakkise, dhiira ykn dubartii sana duratti aarri itti naquu qabna, kana booda gareen sun hin dhiphatu” jedheen. 8 Galaa yoo ta'e, nama ija isaa irratti adii ta'e dibachuun gaarii dha, in fayya. 9 Isaan gara Raagees yommuu dhihaatan, .
10 Ergamaan sun dargaggeessa sanaan, "Yaa obboleessa koo, har'a Raagu'eel isa ilma obboleessa kee ta'e bira ni bulchina; intala tokkicha Saaraa jedhamtus qaba; Haadha manaa akka siif kennamuuf, ani isheef nan dubbadha. 11 Ati qofti firoota ishee keessaa waan taateef, mirgi ishee siif ta'a. 12 Hojjettuun immoo bareedduu fi ogeettii dha, amma na dhaggeeffadhu, ani abbaa isheetti nan dubbadha; yeroo Rages irraa deebinu immoo gaa'ela sana ni kabajna: Raagu'eel akka seera Museetti nama biraatti ishee fuudhuu akka hin dandeenye, garuu du'aan yakkamaa akka ta'u nan beeka, sababiin isaas mirgi dhaalaa nama kamiyyuu caalaa si ilaalla kan biraa. 13 Dargaggeessi sunis ergamichaan, “Yaa obboleessa Azaariyaas, hojjettuun manaa kun dhiirota torbaaf akka kenname dhaga’eera, isaanis hundi isaanii kutaa gaa’elaa keessatti du’aniiru” jedheen. 14 Ammas ani tokkicha ilma abbaa koo waanan ta'eef, hafuurri hamaan warra gara ishee dhufan malee qaama tokko illee hin miidhu waan ishee jaallatuuf, yoon gara ishee seene, akka isa duraatti akkan hin duune nan sodaadha kan ishee; kanaafis ani akkan du'ee, lubbuu abbaa koo fi haadha koos sababa kootiin gara awwaalaatti gaddaan akkan hin fidne nan sodaadha; 15 Ergamaan sunis, “Abboota abbaan kee haadha manaa fira kee keessaa akka fuudhuuf siif kenne hin yaadattu? kanaaf yaa obboleessa koo na dhaga'i; haadha manaa siif in kennamti; hafuura hamaa sanas hin lakkaaʼin; sababiin isaas halkanuma kana fuudhaa fi heerumaan siif kennama. 16 Yommuu gara kutaa gaa'elaatti galtu, asheeta urgooftuu sana fudhattee, garaa fi kalee qurxummii sanaa keessaa muraasa isaanitti kaa'attee, ittiin aarri ni baafta. 17 Seexanni immoo urgaa'ee ni baqata, kana boodas deebi'ee hin dhufu; ati: hin sodaatin, isheen jalqabarraa kaasee siif muudameera; ati immoo ishee ni eegdi, isheen immoo si wajjin in deemti. Kana malees ijoollee siif deesse jedheen yaada. Tobiyaas wantoota kana yommuu dhagaʼu ishee jaallate, garaan isaas buʼa qabeessa taʼeen ishee wajjin walitti makame. BOQONNAA 7 1 Ekbataanee yommuu ga'an mana Raagu'eel ga'anii Saaraan isaan qunnamte. 2 Achiis Raagu’eel haadha manaa isaa Eednaan, “Dargaggeessi kun Toobit ilma obboleessa koo wajjin akkam fakkaata! 3 Raagu’eel immoo, “Yaa obbolootaa eessaa dhuftan?” Isaanis, "Nuti ilmaan Neftaliim warra Nanawweetti booji'aman keessaa ti" jedhan. 4 Innis, “Isin fira keenya Toobit beektu? Isaanis, “Nuti isa beekna” jedhan. Achiis, Fayyaa gaarii qabaa? 5 Isaanis, "Inni lubbuun jira, fayyaas gaarii dha" jedhanii Tobiyaas, "Inni abbaa koo ti" jedhe. 6 Raagu'eel immoo utaalee isa dhungatee boo'e; 7 Isa eebbisee, “Ati ilma nama amanamaa fi gaarii ti” jedheen. Toobit jaamaa ta'uu isaa yommuu dhaga'e garuu gaddee boo'e. 8 Haati manaa isaa Eednaa fi intalli isaa Saaraan booʼan. Kana malees gammachuudhaan isaan keessummeessan; korbeessa hoolaa tokko erga ajjeesanii boodas, foon minjaala irra kaaʼan. Tobiyaas Raafaa’eliin, “Azaariyaa obboleessa koo, waa’ee wantoota karaa irratti dubbatte sanaa dubbadhu, daldalli kun haa ergamu” jedhe. 9 Kanaaf, Raagu’eelitti dhimmicha hime, Raagu’eel immoo Tobiyaasiin, “Nyaadhu, dhugi, gammadi” jedheen. 10 Intala koo fuudhuun kee sirrii dha;
11 Intala koo dhiirota torba fuudhuuf kenneera, isaanis halkan sanatti du'an; Tobiyaas garuu, hanga walii gallee wal kakanneetti, ani asitti homaa hin nyaadhu jedheen. 12 Raagu’eel, “Ati ilma obboleessa ishee waan taateef, isheen immoo kan kee waan taateef, kana booda akka haala isheetiin ishee fudhadhu, Waaqayyo gara laafessanis waan hundumaa irratti milkaa’ina gaarii siif kenna” jedheen. 13 Achiis intala isaa Saaraa waamee gara abbaa ishii dhuftee, inni immoo harka ishee qabee, Tobiyaasitti haadha manaa akka taatuuf kenne abbaa. Innis isaan eebbise; 14 Eednaan haadha manaa isaa waamee waraqaa fuudhee meeshaa kakuu barreessee mallatteesse. 15 Achiis nyaachuu jalqaban. 16 Raagu’eel haadha manaa isaa Eednaa waamee, “Obboleettii koo, kutaa biraa qopheessitee achitti galchi” jedheen. 17 Isheen akka inni ishee ajajetti erga raawwattee garasitti ishee fidde, boossis imimmaan intala ishee fudhattee, ishiidhaan jette. 18 Yaa intala koo, jajjabina gaarii argadhu; gooftaan samii fi lafaa gadda kee kanaaf gammachuu siif kennu, intala koo jajjabina gaarii argadhu. BOQONNAA 8 1 Erga irbaata nyaatanii booda, Tobiyaasiin gara isheetti galchan. 2 Yeroo deemu dubbii Raafaa'eel yaadatee, asheeta urgooftuu sanaa fuudhee, garaa fi kalee qurxummii sanaa irra kaa'ee, aarri ittiin aarse. 3 Hafuurri hamaan sun urgaa'ee, gara naannoo Gibxiitti baqate, ergamaan sunis isa hidhe. 4 Erga lamaan isaanii walitti cufamanii booda, Tobiyaas siree irraa ka'ee, "Obboleettii, ka'ii Waaqayyo akka nutti mararfatu haa kadhannu" jedheen. 5 Tobiyaas, “Yaa Waaqayyo abbootii keenyaa, ati eebbifamteetta, maqaan kee inni qulqulluu fi ulfina qabeessa bara baraan eebbifamaa dha; samiin si haa eebbisu, uumamtoonni kee hundis. 6 Addaam gootee, Hewaan haadha manaa isaa gargaartuu fi hafuuf kenniteef, isaan keessaa ilmi namaa ni dhufe; gargaarsa akka isaa haa goonu. 7 Ammas yaa Gooftaa, obboleettii koo kana qajeelaa malee kajeellaa malee hin fudhadhu; 8 Isheen immoo, “Ameen!” 9 Halkan sana lamaan isaanii iyyuu rafan. Raagu'eel immoo ka'ee dhaqee awwaala tolche; 10 Isaanis, “Innis akka hin duune nan sodaadha” jedhe. 11 Raagu'eel garuu gara mana isaatti yommuu seenu; 12 Innis haadha manaa isaa Eednaan akkana jedhe. Hojjetoota manaa keessaa tokko ergi, lubbuun jiraachuu fi dhiisuu isaa haa ilaaltu, yoo hin jiraanne, akka isa awwaalnuuf, namni tokko illee hin beeku. 13 Hojjettuun sunis balbala bantee seentee, lamaan isaanii iyyuu rafaa jiran argite. 14 Ba'ee lubbuun akka jiru isaanitti hime. 15 Achiis Raagu’eel Waaqayyoon galateeffatee, “Yaa Waaqayyo, galata qulqulluu fi qulqulluu hundumaa wajjin galateeffamuun kee ni mala; kanaaf qulqulloonni kee uumamtoota kee hundumaa wajjin si haa galateeffatan; ergamoonni kee fi warri kee filataman hundinuu bara baraan si haa galateeffatan. 16 Ati waan na gammachiifteef galatamuu qabda; sun immoo kan ani shakke natti hin dhufne; ati garuu akka araara kee isa guddaatti nutti raawwatte.
17 Ijoollee tokkicha abbootii isaanii lama ta'aniif araara waan argatteef galateeffamuu qabda, yaa Gooftaa araara isaaniif kenni, jireenya isaaniis gammachuu fi araaradhaan fayyaadhaan xumuri. 18 Achiis Raagu’eel hojjetoota isaa awwaala sana akka guutan ajaje. 19 Ayyaana cidhaas guyyaa kudha afur kabaje. 20 Guyyoonni gaa'elaa utuu hin xumuramin, Raagu'eel hanga guyyoonni gaa'elaa kudha afran darbanitti akka hin deemne kakaadhaan itti himee ture; 21 Achiis walakkaa qabeenya isaa fudhatee nagaadhaan gara abbaa isaa ni deema; kan hafes yeroo aniifi haati manaa koo du’an qabaachuu qaba. BOQONNAA 9 1 Tobiyaas Raafaa'eliin waamee, " 2 Obboleessa Azaariyaas, garbicha tokkoo fi gaala lama fudhadhuutii gara Rages of Media Gaba’el dhaqiitii qarshii naaf fidi, gara cidhattis fidi. 3 Raagu'eel akkan hin deemne kakateera. 4 Abbaan koo garuu guyyoota lakkaa'a; yeroo dheeraa yoon turus baay'ee ni gadda. 5 Raafaaʼel immoo baʼee Gabaʼeel bira buʼee barreeffama harkaa isaaf kenne. 6 Ganama barii lamaan isaanii iyyuu waliin baʼanii gara cidha ni dhufan; BOQONNAA 10 1 Abbaan isaa Tobit guyyaa hundumaa lakkaa'aa ture; 2 Toobit immoo, "Hidhamaniiru? moo Gaba'eel du'eera, namni qarshii isaaf kennu hin jiru? 3 Kanaaf baay'ee gadde. 4 Haati manaa isaas, "Ilmi koo yeroo dheeraa turuu isaatiin du'eera; isheenis boo'uu jalqabde, . 5 Amma yaa ilma koo, ifa ija kootii ergan si gadhiisee homaa hin yaadu. 6 Toobit immoo, "Nagaa dha waan ta'eef, callisi, of eeggadhu" jedheen. 7 Isheen garuu, "Caldhisi, na hin gowwoomsin; ilmi koo du'eera. Isheen guyyaa hundumaa karaa isaan deemanitti baatee, guyyaa nyaata tokkollee hin nyaattu, ilma ishee Tobiyaasiin boo'uu halkan guutuu hin dhiifne, hamma guyyoonni kudha afran cidha Raagu'eel kakate sun xumuramutti achitti dabarsuu. Achiis Tobiyaas Raagu’eeliin, “Abbaan koo fi haati koo kana booda na arguuf waan hin ilaalleef, na dhiisi” jedheen. 8 Abbaan warraa isaa garuu, "Ana bira turi, gara abbaa keetti nan erga, isaanis akkamitti akka si waliin deemu itti himu" jedheen. 9 Tobiyaas garuu, “Lakki; garuu gara abbaa kootti naaf haa deemu. 10 Raagu'eel ka'ee haadha manaa isaa Saaraa, qabeenya isaa walakkaa, hojjettoota, horii fi qarshii isaaf kenne. 11 Innis isaan eebbisee, "Waaqayyo samii yaa ijoollee koo imala gaarii isiniif haa kennu" jedhee isaan erge. 12 Innis intala isaatiin, “Waa’ee kee akkan dhaga’uuf, abbaa kee fi haadha warraa kee warra amma warra kee ta’an kabaja kenni” jedheen. Innis ishee dhungate. Ednaan immoo Tobiyaasiin, "Yaa obboleessa koo jaallatamaa, Gooftaan samii si deebisee, osoon hin du'in ijoollee kee intala koo Saaraa irraa akkan argu gooftaa duratti akkan gammadu naaf kenni; kunoo, intala koo siif kenna imaanaa addaa; eessa jiru hammeenya ishee hin kadhatinaa.
BOQONNAA 11 1 Kana booda Tobiyaasiin karaa badhaadhina akka isaaf kenne Waaqayyoon galateeffachaa, Raagu’elii fi Eedna haadha manaa isaa eebbisee, hamma isaan gara Nanawweetti dhihaatanitti karaa isaa itti fufe. 2 Raafaa'eel Tobiyaasiin, "Yaa obboleessa, akkamitti abbaa kee akka dhiiste beekta; 3 Haadha manaa kee duratti ariifannee mana qopheessina. 4 Gara qurxummii harka kee keessa fudhadhu. Kanaaf isaan karaa isaanii deeman, sareenis isaan duukaa deemte. 5 Aanaan immoo ilma ishee argachuuf gara karaa sanaa ilaalaa teesse. 6 Yeroo inni dhufuu isaa argitee abbaa isaatiin, “Kunoo, ilmi kee fi namichi isa wajjin deeme dhufa” jette. 7 Raafaaʼel, “Yaa Tobiyaas, abbaan kee ija isaa akka banu nan beeka” jedheen. 8 Kanaaf ati ija isaa gaalicha dibadhu, innis in cicciramee, inni ni xuuxa, adiinis ni bu'a, innis si in arga. 9 Achiis Aanaan fiigdee, morma ilma ishee irra kuftee, "Yaa ilma koo, si argee, kana booda du'uutti nan gammada" jetteen. Isaanis lamaan isaanii iyyuu boo'an. 10 Tobit gara balbalaatti bahee gufate; 11 Abbaa isaa qabee, "Yaa abbaa koo abdii gaarii qabaadhu" jedhee ija abbootii isaa irratti gaalicha rukute. 12 Ijji isaa yommuu qaqawweessuu jalqabe, ni xuuxe; 13 Adiin sun golee ija isaa keessaa ba'ee, ilma isaa yommuu argu morma isaa irratti kufe. 14 Innis boo'ee, "Yaa Waaqayyo, ati eebbifamteetta, maqaan kees bara baraan eebbifamaa dha; ergamoonni kee qulqulloonni hundinuu eebbifamoo dha; 15 Kunoo, ilma koo Tobiyaasiin waanan argeef, ati dha'atteetta, natti mararteetta. Ilmi isaas gammachuudhaan seenee, wanta gurguddaa Miidiyaa keessatti isa mudate abbaa isaatti hime. 16 Toobit immoo gammadee Waaqayyoon galateeffachaa karra Nanawweetti intala isaa qunnamuuf ba'e; 17 Tobiyaas garuu Waaqayyo isaaf araara waan qabuuf isaan duratti galateeffate. Yommuu gara intala haadha isaa Saaraatti dhihaatu, "Ati intala, baga nagaan dhufte, Waaqayyo inni gara keenyatti si fide haa eebbifamu, abbaan kee fi haati kees haa eebbifamu" jedhee ishee eebbise. Obboloota isaa warra Nanawwee keessa jiran hundumaa biratti gammachuun ni mul'ate. 18 Akiyaakaaroosii fi Nasbaas ilmi obboleessa isaa ni dhufan. 19 Cidha Tobiyaas guyyaa torba gammachuu guddaadhaan raawwatame. BOQONNAA 12 1 Toobit ilma isaa Tobiyaasiin waamee, "Ilma koo, namichi mindaa isaa isa si wajjin deeme akka qabu ilaali, kana caalaas kennuufii qabda" jedheen. 2 Tobiyaas immoo, “Yaa abbaa, wanta ani fide sana keessaa walakkaa isaaf kennuun koo miidhaa hin qabu. 3 Inni nagaadhaan gara keetti na deebiseera, haadha manaa koos fayyisee, qarshichas naaf fidee, akkasumas si fayyise. 4 Achiis jaarsi sun, “Isaan isaaf malu” jedhe. 5 Ergamicha waamee, "Wanta fiddee dhufte hundumaa keessaa walakkaa fudhadhuu nagaadhaan deemi" jedheen. 6 Achiis lamaan isaanii addaan baasee, "Waaqayyoon eebbisaa, isa galateeffadhaa, isa guddifadhaa, wanta inni warra lubbuun jiran hundumaa duratti isin irratti raawwateef isa galateeffadhaa" jedheen. Waaqayyoon galateeffachuun, maqaa isaa ol kaasuun, hojii Waaqayyoos kabajaan mul'isuun gaarii dha; kanaaf isa faarsuuf hin dadhabinaa.
7 Iccitii mootii itti dhiyeenyaan eeguun gaarii dha, hojii Waaqayyoo mulʼisuun garuu ulfina qaba. Waan gaarii hojjedhu, hamaan tokkollee si hin tuqu. 8 Kadhannaan sooma, sadaqaa fi qajeelummaa wajjin gaarii dha. Qajeelummaa wajjin xiqqoo xiqqootu jal'ina wajjin baay'ee caala. Warqee kuusuu irra sadaqaa kennuu wayya; 9 Sadaqaa du'a jalaa in baasa, cubbuu hundumaas ni qulqulleessa. Warri sadaqaa fi qajeelummaa raawwatan jireenyadhaan in guutamu; 10 Warri cubbuu hojjetan garuu jireenya ofii isaaniitiif diina. 11 Dhugumatti ani homaa isin irraa hin dhowwu. Anis, iccitii mootii dhiyeenyaan eeguun gaarii ture, garuu hojii Waaqayyoo mul'isuun ulfina qaba jedheen ture. 12 Ammas, ati fi Saaraan intala kee yommuu kadhattu, ani yaada kadhannaa kee isa qulqulluu duratti nan dhiheesse; 13 Kaatee irbaata kee dhiistee deemtee warra du'an haguuguuf yommuu hin harkifne, hojiin kee gaariin na jalaa hin dhokanne, ani garuu si wajjin ture. 14 Ammas Waaqayyo siifi Saaraa intala kee akkan fayyisuuf ana erge. 15 Ergamoota qulqulloota torba kadhannaa qulqullootaa dhiheessanii, ulfina isa qulqulluu duratti seenanii fi baʼan keessaa tokko ani Raafaa’eel dha. 16 Achiis lamaan isaanii iyyuu ni sodaataniiru. 17 Inni garuu, "Isin gaarii waan ta'eef hin sodaatinaa; kanaaf Waaqayyoon galateeffadhu. 18 Fedha Waaqayyo keenyaan kanan dhufe malee, gaarummaa koo kamiinuu miti; kanaaf bara baraan isa galateeffadhaa. 19 Guyyoota kana hundumaa isinitti mul'adheera; ani garuu hin nyaannee, hin dhugne, isin garuu mul'ata argitan. 20 Kanaaf amma gara isa na ergetti ol ba'a waan ta'eef, Waaqayyoon galateeffadhu; garuu waan hojjetame hundumaa kitaaba keessatti barreessi. 21 Yommuu ka'anis, kana booda isa hin argine. 22 Achiis hojiiwwan Waaqayyoo gurguddaa fi dinqisiisoo, akkasumas ergamaan Waaqayyoo akkamitti akka isaanitti mulʼate himatan. BOQONNAA 13 1 Tobit kadhannaa gammachuu barreessee, "Waaqayyo inni bara baraan jiraatu haa eebbifamu, mootummaan isaas haa eebbifamu" jedhe. 2 Inni ni dha'a, ni araaras, gara si'oolitti gad in geessa, deebisee in in deebisa; 3 Isin ilmaan Israa'el warra ormoota duratti isa himataa, inni isaan gidduutti nu facaase. 4 Inni Gooftaa keenya, Waaqayyo abbaa keenyas bara baraan waan ta'eef, achitti guddummaa isaa labsaa, namoota jiraatan hundumaa durattis isa jajadhaa. 5 Yakka keenyaan nu dha'a, deebi'ee araara in argata, saboota isaan gidduutti nu facaase hundumaa keessaas nu in sassaaba. 6 Garaa keessan guutuudhaan, yaada keessan guutuudhaan gara isaatti yoo deebitan, isa durattis qajeelaa yoo ilaaltan, inni gara keessan in deebi'a, fuula isaa isin jalaa hin dhoksu. Kanaaf, wanta inni sitti godhu ilaali, afaan kee guutuudhaan isa himadhu, Gooftaa humnaa galateeffadhu, Mootii bara baraa immoo ol guddisi. Biyya booji'amuu koo keessatti isa nan galateeffadha, humna isaa fi ulfina isaa saba cubbamaa tokkotti nan labsa. Yaa cubbamoota, garagalaatii fuula isaa duratti qajeelaa raawwadhaa, inni isin simachuu fi isinitti araaramuu eenyutu beeka? 7 Ani Waaqa koo nan jajjabeessa, lubbuun koos Mootii samii in galateeffatti, guddummaa isaattis in gammada.
8 Namni hundinuu haa dubbatu, hundinuu qajeelummaa isaatiif haa galateeffatu. 9 Yaa Yerusaalem, mandara qulqulleettii, hojii ijoollee keetiin si reeba, ilmaan qajeelotaattis deebiʼee in araara. 10 Gooftaan gaarii waan ta'eef galata kenni, Godoo qulqullaa'aan isaa gammachuudhaan si keessatti deebi'ee akka ijaaramuuf, Mootii bara baraa galateeffadhu, inni warra booji'aman achi keessa sitti haa gammachiisu, warra booji'aman immoo si keessatti bara baraan haa jaallatu kanneen gaddisiisaa ta’an. 11 Saboonni hedduun kennaa harka isaaniitti qabatanii, kennaa Mootii samiif kennaa qabatanii fagoodhaa gara maqaa Waaqayyoo gooftaatti in dhufu; dhaloonni hundi gammachuu guddaadhaan si galateeffatu. 12 Warri si jibban hundinuu abaaramaa dha, warri si jaallatan hundinuu bara baraan in eebbifamu. 13 Ijoollee qajeelotaatti gammadaa, gammadaa, isaan walitti qabamaniiru, Gooftaa qajeelotas in eebbisu. 14 Yaa warri si jaallatan nagaa keetti in gammadu eebbifamoo dha; ulfina kee hundumaa yommuu argan siif in gammadu, bara baraanis in gammadu. 15 Lubbuun koo Waaqayyo Mootii guddaa haa eebbiftu. 16 Yerusaalem saafiraa fi emeraaldii fi dhagaa gati jabeessan in ijaaramti. 17 Daandiiwwan Yerusaalem immoo beeriil, kaarbuunkilii fi dhagaa Ofiriin ni diigamu. 18 Daandiiwwan ishee hundinuu, “Aleeluiyaa! isaanis, “Waaqayyo inni bara baraan isa jajate haa eebbifamu” jedhanii isa in jajatu. BOQONNAA 14 1 Kanaaf Tobit Waaqayyoon galateeffachuu isaa xumure. 2 Umuriin isaa waggaa saddeet fi shantama ture, ija isaa waggaa saddeet booda deebi'ee isaaf deebi'e. 3 Yeroo inni baay'ee dulloome ilma isaa fi ilmaan ilma isaa waamee, "Ilma koo, ijoollee kee fudhadhu; kunoo, ani dulloomeera, jireenya kana keessaa ba'uufis qophaa'eera. 4 Ilma koo, wanta Yoonaas raajichi waaʼee Nanawween dubbate akka diigamtu dhugumaan amana waanan taʼeef, gara Miidiyaa dhaqi; yeroodhaafis nageenyi Miidiyaa keessatti akka ta’u; obboloonni keenya biyya gaarii sana irraa lafa irratti faffaca'anii akka ciisan, Yerusaalemis akka diigamtu, manni Waaqayyoos ishee keessa jirus ni gubata, yeroodhaafis akka diigamtu; 5 Ammas Waaqayyo akka isaaniif araara, gara biyya isaan mana qulqullummaa itti ijaaranitti akka isaan deebisu, garuu akka isa duraa osoo hin taane, hamma yeroon barri sun raawwatamutti; booddee immoo iddoo booji’aman hundumaa irraa deebi’anii Yerusaalem ulfinaan ni ijaaru, manni Waaqayyoos akkuma raajonni waa’ee isaa dubbatanitti gamoo ulfina qabeessa ta’een bara baraan ishee keessatti in ijaarama. 6 Saboonni hundinuu garagalanii, Waaqayyo gooftaa dhugaadhaan in sodaatu, waaqa tolfamaa isaaniis ni awwaalu. 7 Akkasitti saboonni hundinuu Gooftaa in galateeffatu, sabni isaas Waaqayyoon in himatu, Gooftaan immoo saba isaa ol in ol in godha; warri Waaqayyo gooftaa dhugaa fi qajeelummaadhaan jaallatan hundinuu obboloota keenyatti araara argisiisuudhaan ni gammadu. 8 Ammas yaa ilma koo, wanti raajichi Yoonaas dubbate sun dhugumatti waan raawwatamuuf, Nanawwee keessaa baʼi. 9 Ati garuu seera fi abboommii eegi, akka gaariitti akka siif ta'uuf gara laafina fi qajeelaa of agarsiisi. 10 Haadha kees anaa wajjin haala gaariin awwaali; garuu kana booda Nanawweetti hin turinaa. Yaa ilma koo, Amaan akkamitti Achiacharus isa guddise akka qabate, akkamitti ifa
keessaa bahee dukkanatti akka isa galche, akkamitti akka deebisee badhaase yaadadhu: ta'us Achiacharus fayye, inni kaan garuu mindaa isaa qaba ture: inni gara dukkanaatti waan bu'eef. Minaasees sadaqaa kenne, kiyyoo du'aa isaan isaaf kaa'an jalaa ba'e; 11 Kanaaf yaa ilma koo, sadaqaa maal akka godhu, qajeelummaan akkamitti akka nama baasu ilaali. Erga kana dubbatee, umriin isaa waggaa dhibbaa fi saddeet fi shantama ta’ee, siree irra hafuura sana dhiise; kabajaan isa awwaale. 12 Haati isaa Aanaa yommuu duute abbaa isaa wajjin awwaale. Tobiyaas garuu haadha manaa isaa fi ijoollee isaa wajjin gara Ekbatanee gara abbaa warraa isaa Raagu’eel deeme; 13 Achitti ulfina guddaadhaan dulloomee, abbaa fi haadha warraa isaa kabajaan awwaale, qabeenya isaanii fi kan abbaa isaa Toobiit in dhaale. 14 Umuriin isaa waggaa dhibba tokkoo fi digdamii torbaa fi digdamii torbaa taʼee, Miidiyaa Ekbataaneetti duʼe. 15 Osoo inni hin du'in garuu waa'ee badiisa Nanawween Nabukodonoosorii fi Assueroosiin fudhatame dhaga'e;