(a) Minjaala (tarii meeshaa manaa baay’ee bal’aa ta’ee fi hanga ammaatti oomishame). (b) Inni kaan ni dhiheessa. 4. Ibsa Yerusaalem. (a) Mana qulqullummaa (fi sirna hojii bishaanii). (b) Sirnicha. (c) Citadel jedhamu. (d) Magaalaa. (e) Baadiyyaa. 5. Eleazaar nagaa dhaamuu. 6. Ibsa Ele’azaar waa’ee seeraa (kun ogummaa gadi fagoodha). 7. Simannaa. 8. Affeerraa (gaaffii fi deebii 72). 9.Hiika Kitaabnichaa. BOQONNAA 1
Xalayaa Aristeas SEENSA Xalayaa Aristiyaas, kuusaa kana keessatti deebi’ee kan argamee fi kan durii keessaa tokko, Addaamiifi Hewaan irraa karaa dheeraa, Bishaan Badiisaa irraa fagoo dhufneerra. Barreeffamni kun daawwannaa dandamachuu sanyii namaa, kan Lafa deebisee ummataan guute, saboota humna qaban kanneen ulfinaafi ulfinaan jiraatan agarsiisa. Asitti waa'ee nama guddaa bibliophile isa jalqabaa-Tolemy Philadelphus ni dubbiftu. "kitaabota addunyaa kanarra jiran hunda" mana kitaabaa isaa Aleeksaandiraa keessatti walitti qabuu barbaada. Dhumarratti fedhii hojii guddaa tokko argachuuf qabuun--Seera Yihudootaa-kitaaba sanaaf booji'amtoota 100,000 daldala. Kun tarii gatii hojii tokkoof kaffalame keessaa isa guddaa ta’uu hin oolu. Dhuma Boojuu Guddichaaf sababa hin baratamne dhiheessa. Taateewwan seeneffama kanaa kan raawwataman bara jireenya mootittii beekamtuu Arsinoo, kan duute Dhaloota Kiristoos dura bara 270 Guyyaan sirrii barreeffamichaa mirkanaa’aa miti. Bal’inni jireenya mana murtii, mariin rakkoolee hawaasummaa guyyaa sanaa hunda caalaa kan fedhii fi ifa ta’edha. Mootii fi keessummoonni isaa yeroo affeerraa isaanii gaaffii fi deebii irratti yeroo taphatan arguun bara kana keessatti argannoo ajaa'ibaati. Caasaan hojii xuuxuu kanaa akka armaan gadiitti: 1. Kitaabichi Filookraatisiif eebbifamuu. 2. Tarkaanfii duraa: 1.1. (a) Yaada Mana Kitaabaa booji’amtoota Yihudootaa kitaaba tokkoon jijjiirraa bilisa baasuuf dhiheesse. (b) Bilisummaa. (c) Xalayaa Filadelfoon Ele’azariif barreesse. (d) Deebii kenname. (e) Maqaa koree kitaabicha hiikuuf muudame. 3. Ibsa kennaa mootii:
Yeroo Yihudoonni Gibxiitti Booji’aman, Toleem Fiilaadelfus akka nama kitaaba jaallatu guddaa isa jalqabaa ta’ee of mul’isa. Kitaabonni addunyaa kanarra jiran hunda mana kitaabaa isaa keessatti akka qabaatan hawwa; Seera Musee argachuuf jecha "Dhugumatti eebba xiqqaadha!" 1 Seenaa yaadatamuu danda’u kan ani gara Ele’azar Angafa Lubaa Yihudootaa daawwachuu kootiif meeshaa walitti qabee waanan tureef, akkasumas ati Filooqraaxis carraa na yaadachiisuu waan hin dhabneef, kaka’umsaa fi kaayyoo ergama koo ilaalchisee herrega argachuu kee irratti kuusaa guddaa waan kaa’ateef, dhimmicha irratti ibsa ifa ta’e siif kaa’uuf yaaleera, sababiin isaas ati jaalala uumamaa barumsaa akka qabdu waanan hubadhuuf qabeenya namaa isa olaanaadha--yeroo hunda 'istookii beekumsaa fi argate isaa irratti dabaluudhaaf' yaaluun karaa qo'annoo seenaa yookaan qabatamaan taateewwan ofii isaanii irratti hirmaachuudhaan. 2 Karaa kanaan, lubbuun qulqullummaadhaan kan dhaabbattu, wantoota kabajamoo ta’an ofitti fudhachuudhaan, kaayyoo ishee Waaqayyoon sodaachuu irratti, galma hunda caalaa kabajamaa ta’e irratti erga dhaabdee booda, kana akka qajeelfama ishee isa hin dogoggorreetti fayyadamtee akkasitti kaayyoo murtaa’aa argatti. 3 Beekumsa amantii hordofuuf of kennuu kootu namicha ani kaase, isa safuu isaatiifis ta’e ulfina isaatiin lammii ofii birattis ta’e namoota biroo biratti kabaja guddaa kan qabu, akkasumas Yihudoota biyya isaa keessa jiranii fi biyya ormaa jiraniif seera waaqummaa hiikuuf, seera isaaniitiif, seera waaqummaa hiikuuf sanadoota gatii olaanaa qaban harka isaa keessaa qabutti akkan fudhadhu na taasise gogaa gogaa irratti qubee Yihudiitiin barreeffamaniiru. 4 Imbaasiin kun egaa ani xiiqiidhaan fudhadhe, hunda dura booji’amtoota Yihudootaa abbaan mootichaa Yihudaa irraa gara Gibxiitti geejjibsiifaman bakka bu’ee mooticha kadhachuuf carraa argadheera, yeroo jalqabaaf magaalaa kana qabatee biyya Gibxii mo’e. 5 Ati ofii keetii yeroo dhiyoo asitti odola sana irraa gara keenya dhuftee waan lubbuu ijaaruuf amala qabu hundumaa dhaga’uuf waan yaaddoftuuf, amala qulqullummaaf qabduu fi namoota akkaataa seera qulqulluutti jiraataniif mararfannaa qabduun, seenaa ani kaa’uuf kaayyeffate caalaatti akka dhaggeeffattu waanan amaneef, seenaa kanas sitti himuun koo gatii qaba.