Oromo - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building

Aartii Bulchuu - Bulchiinsa Siyaasaa Xalayaa Aristiyaas Mootichi deebii kana fudhatama argachuudhaan isa itti aanu, ‘Bulchuudhaaf ulaagaan hunda caalaa barbaachisaa taʼe maali?’ jedhee gaafate. ‘Of eeguuf, malaammaltummaa irraa bilisa ta’ee fi jireenya ofii isa guddaa keessatti of eeggannoo shaakaluu, waan hundumaa caalaa qajeelummaa kabajuu fi namoota gosa kanaa wajjin michoota ta’uu’ jedhee deebiseef. Waaqayyos, jaalallee haqaa waan ta'eef! Xalayaa Aristiyaas 8:12-13 Mootichis waliigaltee isaa agarsiisee nama biraatiin, ‘Hundeen mootummaa maali?’ jedheen. Innis akkana jedhee deebiseef, ‘Gaariidhaan of bulchuu fi qabeenya ykn beekkamtiin gara fedhii madaalawaa ykn hin malletti akka hin geeffamneef, dhimmicha akka gaariitti yoo sababeeffatte, karaan dhugaa ittiin bulchuu kana.’ jedhee deebiseef. Wanti dhuguma si barbaachisu hundi kan kee waan ta’eef, Waaqayyos rakkina irraa bilisa fi benignant withal dha. Yaadni kee akka nama ta'u haa ta'u, waan baay'ee osoo hin taane waan bulchuuf barbaachisaa ta'e qofa haa hawwi! Xalayaa Aristiyaas 8:15-16 Guyyaa itti aanutti qophiin wal fakkaataan kan raawwatame yoo ta’u, mootichi namoota kana gaaffii gaafachuuf carraa yeroo argatu, warra gaaffii itti aanuuf hafan keessaa isa jalqabaa, Bifa mootummaa ol’aanaan maali? Innis, ‘Of bulchuu fi kaka’umsaan akka hin fudhatamne’ jedhee deebiseef. Namoonni hundinuu sammuu uumamaa murtaa’e waan qabaniif. Dhiironni baay’een isaanii nyaataa fi dhugaatii fi gammachuutti kan xiyyeeffatan yoo ta’u, mootonni immoo naannoo fi maqaa guddaa argachuuf kan jilbeenfatan ta’uun isaanii hin oolu. Garuu waan hundumaa keessatti madaalummaan jiraachuun gaariidha. Xalayaa Aristiyaas 8:26-27 Mootichi namicha simannaa gaarii taasisee isa itti aanu gaaffii, akkamitti jireenya salphaa fi gammachuu irraa fagaachuu danda’a jedhuuf deebii akka kennu gaafate. Innis akkas jedhee deebiseef, 'Inni bulchaa impaayera guddaa fi gooftaa tuuta baay'ee ta'uu isaa, akkasumas sammuun isaa wantoota birootiin qabamuu akka hin qabne, garuu, yeroo hundumaa akkamitti akka gaariitti nageenya isaanii guddisuu akka danda'u yaaduu qaba ture' jedhee deebiseef. Dirqamni kamiyyuu akka hin tuffatamnees Waaqayyoon kadhachuu qaba’ jedheera. Xalayaa Aristiyaas 9:17-18 ...'Namni akkamitti of tuulummaa irraa of eeguu danda'a?' Innis deebisee, 'Walqixxummaa yoo eegee fi yeroo hundumaa nama nama bulchu ta'uu isaa yoo yaadate' jedheen. Waaqayyo immoo warra of tuulu gara gatii hin qabnetti fida, warra garraamii fi gad of deebisanis ol in kaasa! Xalayaa Aristiyaas 9:45-46 Mootichis namichi kun, akka gaariitti dubbateera jedhee, isa itti aanus, eenyuun bulchitoota muuduu qabna? Innis deebisee, ‘Warri hammeenya jibban, amala kee fakkeessuun hundinuu yeroo hundumaa