Urjiilee Caaffata Qulqullaa'oo Keessatti Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Namni maali, ati isaaf yaaddee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
Pentateuch jedhamuun beekama Waaqayyo immoo ibsaa gurguddaa lama in tolche; ifni guddaan guyyaa bulchuuf, ifa xiqqaan halkan bulchuuf, urjiilees in uume. Seera Uumamaa 1:16 Innis gara alaatti isa baasee, "Amma gara samiitti ilaali, urjiiwwan lakkaa'uu yoo dandeesse himi; Seera Uumamaa 15:5 Akkan eebbaan si eebbisu, sanyii kee akka urjii samii fi akka cirracha qarqara galaanaa jirutti baay'adha; sanyiin kees karra diinota isaa in dhaala; Seera Uumamaa 22:17 Sanyii kee akka urjii samii nan godha, biyya kana hundumaas sanyii keetiif nan kenna; saboonni lafaa hundinuu sanyii keetiin in eebbifamu; Seera Uumamaa 26:4 Abjuu biraa abjuudhaan obboloota isaatti himee, kunoo, abjuu dabalataan abjoodheera; kunoo, aduu fi ji'i fi urjiileen kudha tokko naaf sagadan. Seera Uumamaa 37:9 Abrahaam, Yisihaaq, Israa’el, garboota kee, warra ati ofii keetiin kakatte, sanyii kee akka urjii samii nan baay’isa, lafa ani waa’ee isaa dubbadhe kana hundumaas sanyii keetiif nan kenna, isaanis bara baraan in dhaalu” jette yaadadhu. Ba’uu 32:13 Ani isa nan arga, garuu amma miti: Ani isa nan ilaala, garuu dhihoo miti: Urjiin Yaaqoob keessaa ni ba'a, uleen mootummaas Israa'el keessaa ni ka'a, golee Mo'aab ni rukuta, ijoollee Sheet hundumaas ni balleessa. Lakkoofsa 24:17 Waaqayyo gooftaan keessan isin baay'isee, kunoo, har'a baay'inaan akka urjii samii ta'aniiru. Keessa Deebii 1:10 Ija kee gara samiitti akka ol hin kaafne, aduu, ji'a, urjii, waraanni samii hundinuu yommuu argitu, Waaqayyo gooftaan kee saboota samii hundumaa jala jiran hundumaaf qoodee akka isaan sagaduuf, akka isaan tajaajiluuf akka isaan hin oofneef. Keessa Deebii 4:19
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
Abbootiin kee namoota sodaatamii kudhan waliin gara Gibxiitti gad bu'an; ammas Waaqayyo gooftaan kee baay'inaan akka urjii samii si godheera. Keessa Deebii 10:22 Baay'inaan akka urjii samii utuu turtan, lakkoofsi keessan muraasni in haftu; sagalee Waaqayyo gooftaa keetii waan hin ajajamneef. Keessa Deebii 28:62
Seenaa Samii irraa lolan; urjiileen daandii isaanii keessa jiran Siisaaraa wajjin wal lolan. Abbootii firdii 5:20 Daawit garuu lakkoofsi isaanii warra waggaa digdamaa fi isaa gadi hin fudhanne; 1 Seenaa 27:23 Kanaaf hojii sana irratti dhama'aa turre, walakkaan isaaniis ganama ba'uu irraa kaasee hamma urjiileen mul'atanitti eeboo sana qabatanii turan. Nahimiyaa 4:21 Ijoolleen isaaniis akka urjii samii baay'attanii gara biyya abbaa isaaniif waadaa galte sanatti isaan galchite. Nahimiyaa 9:23 Urjiileen dukkanaa'aa ishee haa dukkanaa'an; ifa haa barbaadu malee homaa hin qabaatin; bari'uu guyyaas hin argin; Iyoob 3:9 Inni aduu ajaja malee hin ba'u; urjiilee ni cufa. Iyoob 9:7 Waaqayyo olka’iinsa samii irra hin jiruu? kunoo olka'iinsa urjiilee, akkam olka'aa dha! Iyoob 22:12 Kunoo hamma ji'aatti iyyuu hin ifu; eeyyee, urjiileen fuula isaa duratti qulqulluu miti. Iyoob 25:5 Gaafa urjiileen ganama waliin faarfatan, ilmaan Waaqayyoo hundinuu gammachuudhaan yeroo iyyan? Iyoob 38:7
Og-walaloo Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Namni maali, ati isaaf yaaddee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4 Ji'aa fi urjiileen halkan akka bulchan, araarri isaa bara baraan in jiraata. Faarfannaa 136:9 Lakkoofsa urjiilee ni hima; hunduma isaanii maqaa isaaniitiin waama. Faarfannaa 147:4 Aduu fi ji'a isa galateeffadhaa, isin urjii ifaa hundinuu isa galateeffadhaa! Faarfannaa 148:3 Biiftuun, ifni, ji'i, urjiileen osoo hin dukkanaa'in, duumessis erga rooba booda hin deebi'in. Lallaba 12:2
Raajii Urjiileen samii fi urjiileen isaanii ifa isaanii hin kennan, aduun yeroo ba'u ni dukkanaa'a, ji'is ifa ishee hin ibsu. Isaayaas 13:10
2
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
Ati garaa keetiin, ‘Ani gara samiitti nan ol ba'a, teessoo koo urjii Waaqayyoo ol nan ol nan kaasa, gaara walga'ii irrattis gara kaabaatti nan taa'a jetteetti. Isaayaas 14:13 Baay'ina gorsa keetiin dadhabdeetta. Amma warri urjii lakkaa'an, warri urjii ilaalan, warri ji'a ji'aan raajii dubbatan, ka'anii wantoota sitti dhufan kana irraa si haa oolchan. Isaayaas 47:13 Gooftaan inni guyyaa aduu ifa godha, halkan immoo seerota ji'aa fi urjii ifaaf kennu, galaana yeroo dambaliin isaa boo'u gargar baasu akkana jedha; Maqaan isaa Waaqayyo gooftaa maccaa ti; Ermiyaas 31:35 Yommuun si dhaamsu samii nan haguugee, urjiilee ishees nan dukkaneessa; Aduu duumessaan nan haguuga, ji'is isheef hin ibsu. Hisqi’eel 32:7 Innis hamma loltoota samiitti guddate; humni waraanaa fi urjiilee tokko tokkos lafatti gadi darbatee isaan irratti dha'e. Daani'eel 8:10 Warri ogeeyyii ta'anis akka ifa samii ni ifu; warra baay'ee gara qajeelummaatti deebisanis akka urjii bara baraan. Daani'eel 12:3 Lafti isaan duratti ni raafama; samiin ni raafama, aduun fi ji'i in dukkanaa'u, urjiileen ni ibsu; Yo'el 2:10 Aduu fi ji'i ni dukkanaa'u, urjiileen immoo ifa isaanii ni deebisu. Yo'el 3:15 Nama urjii torbaa fi Ooriyoon tolche, gaaddidduu du'aa gara ganamaatti jijjiiree, guyyaa halkan dukkanaa'u, isa bishaan galaanaa waamee lafa irratti dhangalaasu barbaadaa: Maqaan isaa Waaqayyo ti. Amos 5:8 Isin garuu godoo qulqullaa'aa Molok keessanii fi Kiyuun fakkiiwwan keessan, urjii waaqa keessanii isa ofii keessaniif tolchitan baattaniittu. Amos 5:26 Akka sangootaatti of ol qabaattee, urjiilee gidduuttis man'ee kee yoo kaa'attus, ani achirraa si buusa, jedha Waaqayyo. Obaadiyaa 1:4 Ati daldaltoota kee urjii samii irra baay'ifteetta, raammoon kaankii in saama, balali'a. Naahim 3:16
Wangeelaa fi Hojii Ergamootaa Jechuun, Inni Mootii Yihudootaa dhalate eessa jira? sababni isaas, urjii isaa gara bahaatti argineerra, isa waaqeffachuufis dhufneerra. Achiis Heroodis ogeeyyii dhoksaadhaan erga waamee booda, urjiin sun saʼaatii meeqatti akka mulʼate cimsee isaan gaafate. Isaan mooticha yommuu dhagaʼan ni deeman; kunoo, urjiin isaan gara bahaatti argan sun hamma dhuftee bakka mucaan sun jiru irra dhaabbatutti isaan dura deeme. Urjii sana yommuu argan gammachuu guddaadhaan gammadan. Maatewos 2:2 ,7,9,10 Rakkina guyyoota sanaa booda battaluma sanatti aduun ni dukkanaa'a, ji'is ni hin ibsu, urjiileen samii irraa ni bu'u, humnoonni samii ni raafamu. Maatewos 24:29
3
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
Urjiileen samii ni kufu, humnoonni samii keessa jiran ni raafamu. Maarqos 13:25 Mallattoon aduu, ji'a, urjii keessas ni mul'ata; lafa irrattis saboonni dhiphina, burjaajiidhaan; galaanaa fi dambaliin ni boo’u; Luqaas 21:25 Eeyyee, godoo qulqullaa'aa Molok fi urjii waaqa keessanii Remfan, fakkiiwwan isaan waaqeffachuuf tolchitan fudhattaniittu, ani immoo Baabilon bira isin baasa. Hojii Ergamootaa 7:43 Guyyoota baay’ee keessatti aduunis ta’e urjiileen yommuu hin mul’anne, obomboleettiin xiqqaan tokko illee nurra hin buune, abdiin nu fayyina jedhu hundinuu yeroo sanatti nu irraa fudhatame. Hojii Ergamootaa 27:20
Ergaawwan Ulfinni aduu tokko, ulfinni ji'aa kan biraa, ulfinni urjii kan biraatu jira, urjiin tokko urjii biraa irraa ulfinaan adda waan ta'eef. 1 Qorontos 15:41 Kanaaf, namni tokko akka du'ee, akka urjii samii baay'inaan, akka cirracha qarqara galaanaa jiruu fi lakkaa'amuu hin dandeenyetti biqilan. Ibroota 11:12 Akkasumas jecha raajii caalaatti mirkanaa’e qabna; kanaaf hamma guyyaan bari'u, urjiin guyyaas garaa keessan keessatti ka'utti, akka ifa dukkanaatti ibsutti of eeggannoo gochuun keessan gaarii ta'a. 2 Pheexiroos 1:19 Dambaliin galaanaa dheekkamsaan, salphina ofii isaanii fooyyessa; urjiilee naanna’an, kan bara baraan gurraachummaan dukkanaa isaaniif eegame. Yihudaa 1:13
Mul'ata Innis harka mirgaa isaa keessatti urjii torba qaba ture, afaan isaa keessaa billaa qara qabu tokkotu ba'a; Iccitii urjiilee torban harka mirgaa kootti argitee fi ibsitoota warqee torban. Urjiileen torban ergamoota waldoota torbaa ti, ibsitoonni torban ati argite immoo waldoota torba. Mul’ata 1:16 ,20 Ergamaa waldaa Efesonitti barreessi; Inni urjii torban harka mirgaatiin qabate, ibsitoota warqee torba gidduutti deddeebi'u kana jedha; Mul'ata 2:1 Urjii ganamaas nan kennaaf. Mul'ata 2:28 Ergamaa waldaa Saardiis barreessi; Hafuurota Waaqayyoo torban fi urjii torba qabu kana jedha; Maqaa ati jiraattu, duutees akka qabdu, hojii kee nan beeka. Mul’ata 3:1 Urjiileen samii immoo akkuma muka harbuu harbuu ishee yeroo malee darbatu, yeroo isheen qilleensa jabaadhaan raafamtutti, lafa irratti ni kufan. Mul’ata 6:13 Ergamaan sadaffaan immoo sagalee dhageessisee, urjiin guddaan akka ibsaa boba'u samii irraa bu'ee, lageen harka sadii keessaa harka sadii fi burqaa bishaanii irratti ni bu'e; Maqaan urjii kanaas Raammoo jedhama; namoonni baay'een bishaan sanaan waan hadhaa'aniif ni du'an. Ergamaan afraffaan immoo sagalee dhageessisee, aduu keessaa harki sadaffaan, ji'aa harka sadii fi urjiileen
4
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
harka sadii ni rukutame; akkasuma harka sadii keessaa harka sadii dukkanaa'ee, guyyaan harka sadii keessaa tokko illee hin ibsine, halkanis akkasuma. Mul'ata 8:10 -12 Ergamaan shanaffaan immoo sagalee dhageessisee, urjiin tokko samii irraa gara lafaatti akka bu'u arge; Mul'ata 9:1 Wanti dinqisiisaan guddaan samii irratti mul'ate; dubartii aduu uffatte, ji'i miila ishee jala, mataa ishee irrattis gonfoo urjii kudha lamaa uffatte. Funyaan isaas urjiilee samii keessaa harka sadii harkisee gara lafaatti darbate, jawween sun mucaa ishee akkuma dhalateen nyaachuuf jecha dubartii da'uuf qophaa'e sana dura dhaabbate. Mul’ata 12:1 ,4 Ani Yesus ergamaa koo waldoota keessatti wantoota kana akka isiniif dhugaa ba'uuf ergeera. Ani hundee fi sanyii Daawit, urjii ifaa fi ganamaa ti. Mul'ata 22:16
Apokrifaa Guyyaa afraffaatti aduun akka ibsitu, ji'is akka isheef ibsitu, urjiileen akka sirnaan akka ta'an abboomteetta. 2 Esdraas 6:45 Fuulli warra ofirraa ittisuu fayyadamanii urjiilee olitti akka ifu, fuulli keenya garuu dukkana caalaa akka gurraacha'u? 2 Esdraas 7:55 Isaan wal in rukutu, urjii baay'ee lafa irratti in rukutu, urjii ofii isaanii; dhiigni immoo billaa irraa hamma garaa in ta'a; Qilleensi cimaan gara bahaa ni ka'a, ni bana; duumessi inni dheekkamsaan ol kaasee, urjiin qilleensa bahaa fi dhihaatti sodaachisuuf sochoʼe sun ni bada. Duumessi gurguddaa fi gurguddaan dheekkamsa, urjiin guutummaa lafaa fi warra achi keessa jiraatan sodaachisuuf in of jaju; iddoo ol ka'aa fi iddoo guddaa hundumaa irrattis urjii sodaachisaa ni dhangalaasu; Isaan gara ishee dhufanii ishee ni marsu, urjiin fi dheekkamsi hundinuu ishee irratti in dhangalaasu, yeroo sanatti biyyoo fi aarri gara samiitti in ol in ba'u, warri naannoo ishee jiran hundinuu ishee in boo'u. 2 Esdraas 15:35 ,39-40,44 Dubbii isaatiin urjiileen ni uumaman, baay'ina isaaniis ni beeka. 2 Esdraas 16:56 Naannoo waggoota, fi bakka urjiilee: Ogummaa Solomoon 7:19 Isheen aduu caalaa, tartiiba urjii hundumaa caalaas bareedduudha, ifa wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu, isheen duratti argamti. Ogummaa Solomoon 7:29 Qajeelotaaf mindaa dadhabbii isaanii ni kenne, karaa dinqisiisaa isaan qajeelche, guyyaa haguuggii, halkan immoo ifa urjii ta'e; Ogummaa Solomoon 10:17 Garuu ibidda, yookaan qilleensa, yookaan qilleensa ariifataa, yookaan geengoo urjii, yookaan bishaan hamaa, yookaan ibsaa samii, waaqolii addunyaa bulchan akka ta’anitti fudhatamu. Ogummaa Solomoon 13:2 Humni ibiddaa kamiyyuu ifa isaaniif kennuu hin danda’u: abiddi urjiilee ifaan halkan suukaneessaa sana ibsuuf obsuu hin danda’u. Ogummaa Solomoon 17:5 Bareedina samii, ulfina urjii, faaya iddoowwan olka’aa Gooftaa irratti ifa kennu. Lallaba 43:9
5
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
Kanaaf sanyii isaatiin saboota akka eebbisu, akka biyyoo lafaa akka isa baay’isu, sanyii isaas akka urjiitti ol akka ol kaasu, galaana irraa gara galaanaatti, laga irraas hamma daangaa biyyaatti akka dhaaltu kakaadhaan isaaf mirkaneesse. Lallaba 44:21 Inni akka urjii ganama duumessa gidduu jiruu, akka ji'a yeroo guututti in ta'e; Lallaba 50:6 Urjiileen sa'aatii isaanii keessatti ibsanii gammadan; akkasitti gammachuudhaan isa isaan uumetti ifa in argisiisan. Baaruk 3:34 irratti Sababni isaas, aduun, ji’i fi urjiileen ifa waan ta’aniif, hojii isaanii akka hojjetaniif ergamaniiru. Xalayaa Ermiyaas 1:60 Sanyii isaanii akka urjii samii fi akka cirracha qarqara galaanaa irra ciisutti akka baay'iftu isa dubbattee abdatte. Kadhannaa Azaariyaa 1:13 Yaa urjiiwwan samii, Gooftaa eebbisaa, bara baraan isa galateeffadhaa, hundumaa irra ol guddisaas. Kadhannaa Azaariyaa 1:41 Namichis, inni xiqqoo afore urjiilee samii bira gahuu danda'a jedhee yaade, namni tokkollee urgooftuu isaa isa hin danda'amne baachuu danda'uu hin dandeenye. 2 Maccaa fi Tuulamaa 9:10
Henok Mul'anni kunis akkasitti natti mul'ate: Kunoo, mul'ata sana keessatti duumessi na afeere awwaara na waame, adeemsi urjiilee fi balaqqeessaas saffisaan na ariifachiise, qilleensi mul'ata sana keessa jirus akkan balali'u na taasisee gara samiitti na ol na kaase. Foddaan isaa akka daandii urjii fi balaqqeessaa kan ture siʼa taʼu, isaan gidduutti immoo kiruubelonni ibiddaan bobaʼan kan jiran siʼa taʼu, samiin isaaniis akka bishaanii qulqulluu ture. Lafti isaas ibiddaa, gubbaa isaas balaqqeessaa fi daandii urjiilee, foddaan isaas ibidda boba'aa ture. Henok 14:8,11,17 Iddoowwan ibsitootaa fi kuufama urjiilee fi qilleensaa fi gad fagoo keessaa, bakka xiyyaa fi xiyyaa fi qoochoo isaanii, billaa ibiddaa fi balaqqeessaan hundinuu akka jiran nan arge. Henok 17:3 Qilleensi samii garagalee naannoo aduu fi urjiilee hundumaa gara lixuu isaaniitti fidu arge. Achitti urjiilee torba akka gaarreen guguddaa gubatan arge, waa’ee isaanii yeroon gaafadhu, Ergamaan kun akkas naan jedhe: ‘Iddoon kun dhuma samii fi lafaati: kun mana hidhaa urjiilee fi loltoota samii ta’eera. Urjiileen ibidda irra garagalchan, yeroo isaaniitti waan hin baaneef, jalqaba ka’uu isaaniitti abboommii Gooftaa kan cabsanidha. Henok 18:4,12-14 Achittis urjiiwwan samii torba akka gaarreen gurguddootti walitti hidhamanii fi ibiddaan gubatan arge. Isaan kun lakkoofsa urjiilee samii keessaa kanneen abboommii Gooftaa cabsanii, hanga waggaa kuma kudhan, yeroon cubbuu isaaniitiin fide, xumuramutti asitti hidhamanidha. Henok 21:3,6 Urjiileen samii akkamitti akka ba’an arge, balbaloota isaan keessaa ba’anis lakkaa’ee, akkuma Uri’eel ergamaan qulqulluun na waliin ture natti agarsiise, baay’ina isaanii fi maqaa isaanii, adeemsa isaanii fi bakka isaanii, akkasumas yeroo isaanii fi ji’oota isaaniitti, bakka ba’iinsa isaanii hundumaa, urjii dhuunfaa tokkoon tokkoon isaanii ofuma isaaniitiin barreesse. Henok 33:3
6
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
Tokkoon tokkoon balbala xixiqqoo kanaan urjiileen samii darbanii daandii isaanitti agarsiifame irratti gara dhihaatti fiigu. Henok 36:3 Akkasumas balaqqeessa biroo fi urjii samii arge, akkamitti akka inni hunda isaanii maqaa isaaniitiin waame isaanis akka isa dhaggeeffatan arge. Henok 43:1 Akkasumas taatee biraa ani balaqqeessa ilaalchisee arge: akkamitti urjiileen tokko tokko ka’anii balaqqeessa ta’anii bifa isaanii haaraa irraa adda bahuu akka hin dandeenye. Henok 44:1 Isaan kun warra urjii samii irratti murteessan, Harka isaanii isa hundumaa ol ka’aa irratti ol kaasanii, Lafa irra tarkaanfatanii irra jiraatani dha. Hojiin isaanii hundinuu jal'ina mul'isa, Aangoon isaaniis badhaadhummaa isaanii irratti hundaa'a, Amantiin isaaniis waaqolii harka isaaniitiin tolchan irratti argama, Maqaa Gooftaa Hafuurotaa ni ganu, Manneen waldaa isaa ni ari'atu, Amantoota maqaa Gooftaa Hafuurotaa irratti rarra'anis ni ari'a. Henok 46:7-8 Eeyyee, osoo aduun fi mallattoon hin uumamin, Urjiileen samii osoo hin uumamin, Maqaan isaa Gooftaa Hafuurota duratti moggaafame. Henok 48:3 Goleewwan bubbee, qilleensi akkamitti akka qoodamu, akkamitti akka madaalamu, akkasumas balballi qilleensaa akkamitti akka lakkaa'amu, tokkoon tokkoon humna qilleensaa, humna ibsaa ji'aa fi humna isaaf malutti, akkasumas qoqqoodinsi urjiilee akka maqaa isaaniitti, akkasumas qoqqoodinsi hundinuu akkamitti akka qoodamu. Henok 60:12 Karaa kakaa sanaan urjiileen daandii isaanii xumuru, Innis maqaa isaaniitiin isaan waama, Isaanis bara baraa hanga bara baraatti Isaaf deebii kennu. Henok 69:21 Innis iccitii fiixee samii hundumaa, Gola urjii hundumaa fi ibsaa hundumaa, Fuula qulqulloota duratti eessaa akka bahan natti agarsiise. Henok 71:4 Akkasumas balbala ja’a kan aduun itti baatu, akkasumas balbala ja’a kan aduun itti lixxu fi ji’i baatee fi lixuu balbaloota kana keessatti, akkasumas geggeessitoota urjiilee fi warra isaan geggeessan: ja’a bahaa fi ja’a dhihaatti, hundi isaaniis tartiiba sirritti walsimuun wal hordofu: akkasumas foddaa baay’ee gara mirgaa fi bitaatti balbaloota kanaa. Henok 72:3 Akkasumas baay’inni aduu fi urjiilee guyyaa jaha ta’a: waggaa 5 keessatti waggaatti guyyaan 6 gara guyyaa 30tti dhufa: ji’i immoo aduu fi urjiilee duubaan gara lakkoofsa guyyoota 30tti kufti. Aduu fi urjiileen immoo hamma bara baraatti guyyaa tokkoon bakka isaanii akka hin tarkaanfanneef ykn akka hin harkifneef waggoota hundumaa sirritti fidu; garuu guyyoota 364 keessatti haqa guutuudhaan waggoota xumuru. Henok 74:11-12 irratti Akkasumas geggeessitoonni mataa kumaa, kanneen uumama guutuu fi urjiilee hundumaa irra kaa’aman, akkasumas guyyoota gidduu afran wajjin kan wal qabatu yoo ta’u, akka herrega waggaatti waajjira isaanii irraa adda hin baane ta’uu isaaniitiin, isaanis guyyoota afran herrega waggaa keessatti hin lakkaa’amnetti tajaajila kennu. Henok 75:1 Mallattoowwan, yeroowwan, waggoota fi guyyoota ergamaan Uri’eel, isa Gooftaan ulfinaa ifa samii hundumaa irratti, samii irrattis ta’e addunyaa irratti bara baraan kan kaa’e, fuula samii irratti akka bulchanii fi lafa irratti akka mul’atan, halkanii fi halkan, jechuunis aduu, ji’a, urjii fi uumamtoota tajaajilan hundaaf geggeessitoota akka ta’aniif natti agarsiise warraaqsa gaarii samii hunda keessatti. Henok 75:3 7
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
Balbaloota kudha lamaan samii keessa jiran, dhuma lafaa irra jiran, isaan keessaa aduun, ji'i fi urjiileen, hojiin samii hundinuu bahaa fi dhihaan keessaa ba'u. Foddaaleen baay’een gara bitaa fi mirga isaaniitti banaman kan jiran yoo ta’u, foddaan tokko yeroo isaa murtaa’etti ho’a kan uumu yoo ta’u, kunis balbaloota urjiileen akka inni isaan ajajetti irraa ba’anii fi baay’ina isaanii wajjin walsimu kan isaan kaa’an sanaa wajjin wal simu. Samii irrattis gaariiwwan, addunyaa irratti fiigaa, balbala urjiileen gonkumaa hin dhiifne sana gubbaatti arge. Tokko immoo warra hafan hunda caalaa guddaadha, innis adeemsa isaa addunyaa guutuu keessa kan tolchudha. Henok 75:6-9 Henok 79 1 Ammas yaa ilma koo, waan hundumaa sitti agarsiiseera, seerri urjiilee samii hundumaas xumurameera. 2 Innis seera kana hundumaa guyyaa hundumaa, yeroo bulchiinsa ba'uu hundumaa, waggaa hundumaa, ba'uu isaa fi tartiiba ji'a hundumaa fi torbanitti itti murtaa'e hundumaa natti argisiise. 3 Ji'i balbala ja'affaa irratti ni hir'ata; 4 Hanga guyyaan dhibba tokkoo fi torbaatamii torba xumuramutti yeroo isaatti balbala isa jalqabaa irratti kan raawwatamu; 5 Isheen aduu fi tartiiba urjiilee sirritti guyyaa shan duubatti kufti, adeemsa yeroo tokkoo keessatti, bakki ati argitu kun yeroo darbite. 6 Suuraa fi skeekiin ibsaa hundumaa kan Uri'eel ergamaa guddichi inni geggeessaa isaanii ta'e natti agarsiise akkasii ti. Bara sanattis ergamaan Uri’eel deebisee naan jedhe: Kunoo, ani waan hundumaa sitti agarsiiseera, Henok, akka ati aduu kanaa fi ji’a kana, akkasumas geggeessitoota urjii samii fi warra isaan garagalchan hundumaa, hojii isaanii fi yeroo isaanii fi deemsa isaanii akka argitu waan hundumaa siif mul’iseen jira. Henok 80:1 Angafoonni urjii baay’een immoo tartiiba murtaa’e ni cabsu. Isaan kun immoo orbiitii fi hojii isaanii ni jijjiiru, Yeroo isaaniif murtaa'ettis hin mul'atan. Tartiiba urjiilee hundinuu cubbamoota jalaa ni dhokata, Yaadni warra lafa irra jiraniis waa'ee isaanii ni dogoggora, Karaa isaanii hundumaa irraas ni jijjiiramu, Eeyyee ni dogoggoranii waaqa ta'anii isaan fudhatu. Henok 80:6-7 Qajeelonni hundinuu eebbifamoodha, warri akka cubbamootaatti osoo hin taane, guyyoota isaanii hundumaa kan aduun samii keessa deemtu, guyyaa soddomaaf balbala keessa seenanii fi ba’an, mataa kumaatamaa tartiiba urjiilee, afran walitti makaman kanneen qooda waggaa afran qoqqoodanii, isaan geggeessanii fi isaan waliin afran waliin galan hundi eebbifamaniiru guyyoota. Henok 82:4 Inni halkanii fi guyyaa samii irratti humna qaba, ifa namootaaf--aduu, ji'aa fi urjiilee fi humnoota samii hundumaa kanneen gaarii geengoo isaanii keessatti naanna'an. Tartiiba urjiilee bakka isaaniitti, yeroo isaaniitti, ayyaana isaaniitti, ji'oota isaaniittis tartiiba isaaniiti. Henok 82:8-9 Gadi bahee samii, aduun gara bahaatti baatee ji’a gara dhihaatti lixuu, urjii muraasa, dachii guutuu fi waan hundumaa akkuma jalqaba irratti beekee ture argeen booda, Gooftaa firdii eebbisee isa jajadhee, foddaa bahaa irraa aduun akka ba’u waan godheef, innis ol ba’ee fuula samii irratti ka’ee, . karaa itti agarsiifame sanas ka'ee irra deddeebi'e. Henok 83:11 irratti Ammas yeroon rafee ija kootiin arge, samii gubbaa arge, kunoo urjiin tokko samii irraa bu'ee, ka'ee nyaatee re'oota sana gidduutti dheede. Sana boodas re’oota gurguddoo fi gurraacha arge, kunoo hundi isaanii mana daldalaa fi dheedichaa fi loon isaanii jijjiiranii waliin jiraachuu jalqaban. Ammas mul'ata keessatti arge, gara samiittis ilaaleen, kunoo urjiileen baay'een samii irraa gara urjii isa 8
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
jalqabaa sanaatti gad bu'anii gad of darbachuu isaanii arge, isaanis loon sana gidduutti re'oota ta'anii isaanii wajjin isaan gidduutti dheedan. Henok 86:1-3 Tokko immoo akkas naan jedhe: Hanga waan sareewwan, gaala, fi harreewwan sana, urjiilee fi re’oota, fi hunda isaanii mudatu hundumaa argitutti as turi. Henok 87:4 Warra afran dursanii ba'an keessaa tokko arge, urjii isa jalqabaa samii irraa kufe sana qabee harkaa fi miila isaa hidhee boolla tokkotti darbate; Isaan keessaa tokko immoo billaa baasee, sareewwanii fi gaalotaa fi harreewwan sanaaf kenne; Mul'ata sana keessatti utuun ilaalu, kunoo, warra afran ba'an keessaa tokko samii irraa dhagaadhaan isaan rukutee, urjiilee gurguddoo qaamni isaanii akka fardaa ta'e hundumaa walitti qabee fudhatee, hunda isaanii harkaa fi miila isaanii hidhee, boolla lafaa keessa isaan darbate. Henok 88:1-3 Gooftaan namoota sana warra adii torban jalqabaa waamee, urjii isa jalqabaa isa karaa geggeessu irraa jalqabee, urjiilee miseensonni isaanii kan fardeen taʼan hundumaa akka fuuldura isaatti fidan ajaje, isaanis hunda isaanii fuuldura isaatti fidan. Henok 90:21 Murtiin sun dursanii urjiilee irratti in raawwatame, isaanis murtiin itti murtaa'ee yakkamaa ta'anii argame, gara iddoo murtii itti murtaa'etti dhaqanii, boolla ibiddaa fi abiddaan guutame, utubaa ibiddaan guutametti darbataman. Henok 90:24 irratti Moo dheerina samii fi olka’iinsi isaa hammam akka ta’e, maal irratti akka hundeeffame, baay’inni urjiilee hammam akka ta’ee fi ibsitoonni hundinuu eessa akka boqotan namni adda baasuu danda’u jiraa? Henok 93:14 irratti Ammas, ergamoota irraa hojii keessan samii irratti, aduu fi ji’a irraa fi urjii irraa cubbuu keessan ilaalchisee akka gaafatu beekaa sababiin isaas lafa irratti warra qajeelota irratti murtii waan raawwataniif. Henok 100:10
Yaasher Yaasher 8. 1 Halkan Abraam dhalate sanatti tajaajiltoonni Taaraa hundinuu, ogeeyyiin Naamrudii fi falfaltoonni isaa dhufanii mana Taaraa keessatti nyaatanii dhugan, halkan sanas isaa wajjin gammadan. 2 Namoonni ogeeyyii fi falfaltoonni hundinuu mana Taariyaa keessaa yommuu baʼan, halkan sana urjiiwwan ilaaluuf ija isaanii gara samiitti ol kaasanii, argan, urjiin baayʼee guddaa taʼe tokko gara bahaa dhufee samii keessa fiigaa, inni immoo urjiiwwan afran samii gama arfan irraa liqimse. 3 Ogeeyyiin mootichaa fi falfaltoonni isaa hundinuu kana arguun ni ajaa'ibsiifatan, ogeeyyiin immoo dhimma kana hubataniiru, barbaachisummaa isaas ni beekan. 4 Isaanis, “Kun immoo mucaa halkan kana Taaraan dhalate, inni guddatee dhalatee baayʼee, inniifi ijoolleesaa bara baraan lafa hundumaa qabatu, inniifi sanyiisaa mootota gurguddaa ajjeesanii lafa isaaniis ni dhaalu qofa argisiisa” jedhan. 5 Halkan sana namoonni ogeeyyii fi falfaltoonni gara manaatti deebiʼan, ganama ogeeyyii fi falfaltoonni kun hundinuu barii kaʼanii mana murtaaʼe tokkotti walitti qabaman. 6 Isaanis haasa'anii, "Kunoo mul'anni kaleessa galgala argine mooticha jalaa dhokatee jira, isatti hin beekamne" jedhan. 7 Guyyoota gara boodaatti wanti kun mootichi yoo beekame, ‘Dhimma kana maaliif na jalaa dhoksitee, achiis hundi keenya duʼa ni arganna; kanaaf, amma deemnee mul’ata arginee fi hiika isaa mootichatti haa himnu, yeroo sanatti ifa ta’ee hafna.
9
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
8 Isaanis akkas godhanii, hundi isaanii gara mooticha dhaqanii lafatti sagadanii, "Mootichi haa jiraatu, mootichi haa jiraatu" jedhan. 9 Taaraan ilma Naahor, angafa loltoota keetii ilmi akka dhalate dhageenye, kaleessa galgala gara mana isaa dhufnee, halkan sanas isaa wajjin nyaannee dhugnee gammadne. 10 Hojjettoonni kee mana Teeraa keessaa halkan achi turuuf gara mana keenyatti yommuu baʼan, ija keenya gara samiitti ol kaafne, urjiin guddaan tokko gara bahaa dhufaa jiru arginee, urjiin sun immoo saffisa guddaadhaan fiigdee, urjii gurguddaa afur, gama afran samii irraa liqimse. 11 Garboonni kee immoo mul'ata nuti argine kanaan ni ajaa'ibsiifanne, baay'ee sodaanne, nuti immoo murtoo keenya mul'ata irratti kennine, ogummaa keenyaan hiikkaa isaa isa sirrii ta'e ni beekne, wanti kun mucaa Taariyaa irraa dhalate, inni guddatee baay'ee baay'atu, humna guddaa ta'ee, mootota lafaa hundumaa ajjeesee, hunduma isaaniis akka dhaalu lafa, inni fi sanyii isaa bara baraan. Abraam immoo urjii fi ji'a fuula isaa dura jiru argee, "Dhugumatti Waaqayyo inni lafa guutuu akkasumas nama uume, kunoo garboonni isaa kun waaqolii naannoo isaa ta'anii kunoo; Ganama yeroo ifa ta'ee aduun akkuma barame lafa irratti ibsitu Abraam wanta Waaqayyo gooftaan lafa irratti uume hundumaa arge. Abraam immoo ofumaan akkas jedhe Dhuguma isaan kun waaqolii lafaa fi dhala namaa hundumaa uume miti, garuu kun tajaajiltoota Waaqayyooti, Abraams mana Nohi keessa hafee achitti Gooftaa fi karaa isaa ni beeka' jedhee bara jireenya isaa guutuu Gooftaa tajaajile, dhaloonni sun hundinuu Gooftaa dagate, waaqolii mukaa fi dhagaa kan biroo tajaajile, bara isaanii guutuu fincilan. Yaasher 9:17-19 irratti Abraam yommuu dhufu, falfaltoonni mootichaa fi ogeeyyiin Abraamiin arganii, "Yaa gooftaa keenya, dhuguma mucaa yeroo dhalate urjiin guddaan sun urjiilee afran liqimse ta'uu isaa beeknu, isa nuti amma waggaa shantama booda mootichatti labsine" jedhanii mootichatti iyyan. Yaasher 12:9 Ammas sagalee koo dhaggeeffattee abboommii koo, seerota koo fi seera koo yoo eegde, diinota kee si duratti nan kuffisa, sanyii kee akka urjii samii nan baay'isa, hojii harka kee hundumaa irrattis eebba koo nan erga, homaa si hin hir'atu. Amma ka'i, haadha manaa kee fi kan kee hundumaa fudhadhuutii gara biyya Kana'aan dhaqiitii achitti hafa, ani achitti Waaqa ta'ee siif ta'a, si eebbisa. Abraam immoo ka'ee haadha manaa isaa fi qabeenya isaa hundumaa fuudhee akkuma Gooftaan itti hime gara biyya Kana'aan dhaqe; Abraam immoo yeroo Kaaraan irraa deemu umuriin isaa waggaa shantama ture. Abraam immoo gara biyya Kana'aan dhufee magaalattii keessa jiraate, achittis ijoollee Kana'aan warra biyya sanaa jiraatan gidduutti dunkaana isaa dhaabe. Gooftaan immoo Abraam biyya Kana’aan yommuu dhufutti mul’atee, “Lafti ani siif fi sanyii kee booda bara baraan kenne kana, sanyii kees akka urjii samii nan godha, lafti ati argitu hundumaas sanyii kee dhaalaan nan kenna” jedheen. Yaasher 13:4-7 irratti Yeroo sanatti Gooftaan ammas Abraamitti Hebroonitti mul'atee, "Hin sodaatin mindaan kee na duratti baay'ee guddaadha, hamman si baay'isu, si eebbisee, sanyii kee akka urjii samii samii, kan safaramuu fi lakkaa'amuu hin dandeenyetti si godhutti, ani si hin dhiisu" jedheen. Yaasher 16:20 irratti Yisihaaq immoo, "Yaa Waaqayyo gooftaa samii fi lafaa, gaarummaan kee fi araarummaan kee lafa guutee, ati abbaa koo mana abbaa isaatii fi bakka dhaloota isaa irraa fuutee gara biyya kanaatti isa fidde, sanyii keetiif biyya kana nan kenna, ati immoo isaaf abdachiiftee itti himte, sanyii kee nan baay'isa" jedheen akka urjii samii fi akka cirracha galaanaa, amma dubbiin kee inni abbaa kootti dubbatte haa mirkanaa'u. Yaasher 26:6 Yaaqoob karaa isaa itti fufee gara Kaaraanitti ba'ee, hamma gaara Mooriyaa ga'ee, halkan guutuu naannoo magaalaa Luuzitti achi ture; Gooftaan halkan sana Yaaqoobitti achitti mul'atee, "Ani 10
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
Waaqayyo gooftaa Abrahaam fi Waaqa Yisihaaq abbaa keetii ti; biyya ati irra ciifte siif sanyii keetiif nan kenna. Kunoo ani si wajjin jira, bakka ati deemtu hundumaattis si eega, sanyii kee akka urjii Samii nan baayʼisa, diinota kee hundumaas si duratti akka kufan nan godha; yeroo si wajjin lolan immoo si hin mo'an, ani immoo gammachuudhaan, ijoollee fi qabeenya guddaadhaan gara biyya kanaatti si deebisa. Yaaqoob hirriba isaa irraa dammaqee mul'ata argeetti baay'ee gammade; iddoo sanas Betʼel jedhee moggaase. Yaasher 30:1-3 Gariin immoo fakkii namootaa, warqee fi meetii irraa tolchanii yeroo isaan beekanitti gara isaanii dhaqanii, fakkiiwwan sun dhiibbaa urjii fudhatanii, waan gara fuula duraa itti himu, haala kanaanis fakkiiwwan Raahel abbaa ishee irraa hatte turan. Yaasher 31:43 irratti Ani Gooftaa Waaqayyo abbaa kee Abrahaam fi Waaqa Yisihaaq, biyya kanaa fi sanyii kee si booda siif nan kenna, sanyii kees akka urjii samii nan godha, ati gara samiitti gama arfan in babal'atta, si keessattis sanyii kee keessattis maatiin lafaa hundinuu in eebbifamu. Yaasher 32:17 irratti Yisihaaq ilmi Abrahaam immoo ilmaan isaatiif gooftaa kadhatee, "Yaa Waaqayyo gooftaa, sanyii kee akka urjii samii nan baay'isa jettee abbaa kootti waadaa galteetta, ammas mootonni Kana'aan walitti dhufuu isaaniitiin, ijoollee koo jeequmsa tokko illee waan hin hojjenneef walitti dhufuu isaaniitiin, dubbii kees ni jabeessita" jedheen. Yaasher 34:65 irratti Kana boodas Yoseef abjuu biraa abjootee abjuu sana abbaa isaatiif obboloonni isaa duratti hime, Yoseef immoo abbaa isaa fi obboloota isaatiin, Kunoo ammas abjuu abjoodheera, kunoo aduun, ji'i fi urjiileen kudha tokko naaf sagadan. Yaasher 41:14 irratti Yisihaaq immoo harka isaa ilmaan Yaaqoob hundumaa irra kaa'ee isaan qabee hammatee tokko tokkoon isaan dhungate, Yisihaaqs guyyaa sanatti isaan eebbisee, "Waaqayyo abboota keessanii isin haa eebbisu, sanyii keessanis akka urjii samii lakkoofsisuuf haa baay'isu" jedheen. Yaasher 47:5 irratti Innis kaartaa urjii isaa isa Yoseef yeroo hundumaa ittiin beeku fuuldura isaa akka fidan ajaje, Yoseef immoo Biniyaamiin, "Ibirootaan ogummaa hundumaa akka beekan dhaga'eera, kana irraa homaa beektaa?" Biniyaam immoo, “Hojjetaan kee ogummaa abbaan koo na barsiise hundumaan beeka, Yoseef immoo, “Meeshaalee kana ilaalaa, obboleessi kee Yoseef isa ati gara Gibxiitti gadi bu’e jette Gibxii keessa eessa akka jiru hubadhu” jedheen. Biniyaam meeshaa sana kaartaa urjii samii wajjin arge, ogeessa ta’ee obboleessi isaa eessa akka jiru beekuuf achi keessa ilaalee, Biniyaam guutummaa biyya Gibxii bakka afuritti qoodee, inni fuuldura teessoo irra taa’u obboleessa isaa Yooseef ta’uu isaa argate, Biniyaam immoo baay’ee ajaa’ibsiifate, Yoseef immoo obboleessi isaa Biniyaam baay’ee akka ajaa’ibsiifate yommuu argu, Biniyaamiin, “Maal argite, maaliif akka ta’e” jedhe ati ajaa'ibsiifatte? Yaasher 53:18-20 irratti
Ayyaana Iyyoob Hojiiwwan gurguddoo afran kana Waaqayyo guyyaa sadaffaatti uume. Guyyaa afraffaattis aduu fi ji’aa fi urjiilee uume, samii samii keessa isaan kaa’ee, dachii hundumaa irratti ifa akka kennan, halkanii fi halkan akka bulchan, ifa dukkana irraas akka addaan qoodaniif. Iyyoobeelii 2:8 Barreeffama dhaloonni durii dhagaa irratti boce tokko argate, waan isa irra jirus dubbisee, barreessee sababa isaatiin cubbuu hojjete; sababni isaas, barsiisa Eegdota akkaataa kanaan mallattoo samii hundumaa keessatti raaga aduu fi ji’aa fi urjiilee ilaalan of keessaa qaba ture. Iyyoobeelii 8:3
11
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
Torban ja’affaatti, waggaa shanaffaattis, Abraam ji’a torbaffaa ji’a torbaffaatti halkan guutuu ol ka’ee ol taa’ee, rooba ilaalchisee amala waggaa maal akka ta’u ilaaluuf, urjiilee ilaaluuf, yeroo taa’ee ilaalu kophaa isaa ture. Dubbiin tokko garaa isaa keessa dhufee akkana jedhe: Mallattoon urjiilee, mallattoon ji’aa fi aduu hundinuu harka Gooftaa keessa jiru. Maaliif isaan barbaada? Yoo fedhe, ganamaa fi galgala roobsa ni roobsa; Yoo fedhes ni dhowwa, Wanti hundinuu harka isaa keessa jira. Iyyoobeelii 12:16-18 Innis gara alaatti isa baase, akkana jedhe: Gara samiitti ilaalii urjiilee lakkaa’uu yoo dandeesse lakkaa’i. Innis gara samiitti ilaalee, urjiilee arge. Innis akkana jedheen: Sanyii kee akkas ta’a. Innis Gooftaatti amane, innis qajeelummaa isaaf lakkaa'ame. Iyyoobeelii 14:4-6 Innis akkana jedhe: Ofii kootiin kakadheera, jedha Gooftaan, Ati waan kana waan gooteef, Ilma kee ilma kee isa jaallatamaas Ana irraa hin dhowwine, eebbaan akkan si eebbisu, baay’isuun sanyii kee akkan baay’isu. Akka urjii samii, Akka cirracha qarqara galaanaa jirutti. Sanyii kee immoo magaalota diinota isaa in dhaalu, Saboonni biyya lafaa hundinuu sanyii keetiin in eebbifamu; Sababni isaas ati sagalee kootiif waan ajajamteef, Ani immoo waanan sitti hime hundumaa keessatti akka ati anaaf amanamtuu taate hundumaatti agarsiiseera: Nagaan deemi. Iyyoobeelii 18:15-16 Biyya kana hundumaa siifi sanyii keetiif nan kenna, kakaa koo isa ani abbaa kee Abrahaamitti kakadhe sana nan dhugoomsa, sanyii kee akka urjii samii nan baay'isa, biyya kana hundumaas sanyii keetiif nan kenna. Iyyoobeelii 24:10 Jireenya kee keessa ilmaan kees haa baay'isu, Akka baay'ina ji'oota waggaattis haa ka'an. Ilmaan isaaniis urjii samii bira darbee baay'ee fi guddaa haa ta'an, Lakkoofsi isaaniis cirracha galaanaa caalaa haa ta'u. Iyyoobeelii 25:16 Isin yaa ilmaan koo Waaqayyo gooftaa abbaa Abrahaam abbaa keessan, anis akkamitti akka isa sagadee qajeelummaa fi gammachuudhaan isa tajaajile, akka inni isin baay’isuu fi sanyii keessan akka urjii samii baay’inaan akka baay’isu, akka biqiltuu qajeelummaa dhaloota hundumaatti bara baraan hin buqqa’amne ta’ee lafa irratti isin jabeessuuf yaadadhaa. Iyyoobeelii 36:6
Kitaabota Macaafa Qulqulluu Bade Eenyutu mootiin Yihudootaa eessatti dhalate? Urjii isaa gara bahaatti argineerra, isa waaqeffachuufis dhufneerra. Protevangelion 15:2 irratti kan ibsame Isaanis, “Urjii guddaa adda ta’e tokko urjiilee samii gidduutti ibsu argine, akkasitti urjiilee kaan hundumaa caaltee akka isaan hin mul’annetti, mootiin guddaan Israa’el keessatti akka dhalate, kanaafis isa waaqeffachuuf dhufne, kanaanis beekne.” Ogeeyyiin sun ba'anii, kunoo, urjiin isaan gara bahaatti argan sun hamma dhufutti holqa mucaan sun haadha isaa Maariyaam wajjin jiru sana irra dhaabbatutti isaan dura deemte. Wangeela eegumsaa 15:7,9 Yeroo wal fakkaatutti ergamaan bifa urjii sanaa kan kanaan dura imala isaanii keessatti qajeelcha isaanii ta’e isaanitti mul’ate; ifa isa hordofanii hanga biyya ofiitti deebi’anitti. 1 Wangeela Daa'imummaa Yesus Kiristoos 3:3 Garuu yeroo ishee arguu dhufu ija ishee gidduutti mallattoo dhukkuba nadaayii akka urjii hubatee, gaa'elli sun diigamee akka hin hojjenne labse. 1 Wangeela Daa'imummaa Yesus Kiristoos 12:9
12
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
Eenyuutu du'ee awwaala keessa ciisee, lubbuudhaan gara keenyatti gad bu'e, du'a kee keessattis uumamtoonni hundinuu ni raafaman, urjiileen hundis ni socho'an, amma immoo warra du'an gidduutti bilisummaa kee, loltoota keenyas jeeqxeettaa? Wangeela Niqoodimoos 17:6 Ammas akkas jedha: Waaqayyos Abrahaamiin baase; Amma gara samiitti ilaalaa, urjiilee lakkaa'uu yoo dandeesse himi; 1 Kileemantii gara Qorontos 5:10 Aduu fi ji’i, akkasumas dhaabbileen fi urjiileen hedduun hundinuu, xiqqoollee isaan irraa osoo hin fagaatin, daandii inni isaaniif muude waliigalteedhaan fiigu. 1 Kileemantii gara Qorontos 9:7 Gosoonni isaa warri hafan ulfina xinnoo tokkollee hin turre: Waaqayyo sanyiiwwan kee akka urjii samii akka ta’an abdii kenneera. 1 Kileemantii gara Qorontos 14:18 Innis, "Guyyaa torbaffaatti boqote" jedhu maali; Ilmi isaa dhufee bara isa hamaa sana haqee, warra Waaqayyoon hin sodaanne irrattis yeroo murteessu; aduu fi ji'aa, urjiilee ni jijjiira; achiis guyyaa torbaffaa sanatti ulfinaan ni boqota. Ergaa Waliigalaa Barnaabaas 13:6 Egaa Fayyisaan keenya akkamitti biyya lafaatti mul’ate? Urjiin tokko urjiilee kaan hunda caalaa samii irratti ibse, ifni isaas kan hin ibsamne, haaromsi isaas sammuu namootaa keessatti sodaa guddaa rukute. Urjiileen hafan hundinuu aduu fi ji’a waliin ta’uun urjii kanaaf kan turan; inni garuu ifa isaa hundumaa caalaa erge. Dhiironni immoo urjiin haaraan kun warra kaan hundumaa irraa adda taʼee eessaa akka dhufe yaaduuf rakkachuu jalqaban. Ergaa Ignaatiwoos gara Efesoon 4:11-12 Yommuu inni fannifame, addunyaa guutuutti dukkanni ni ta'e, aduun walakkaa guyyaadhaaf ni dukkanaa'ee, urjiileen ni mul'atan, garuu ibsi tokko illee isaan keessatti hin mul'anne; jiʼis akka waan dhiigaan dibameetti ifa isaa dhabde; addunyaan warra duʼaniis liqimfame; kanaaf, iddoon qulqulluun mana qulqullummaa akkuma isaan jedhanitti, Yihudoota ofii isaaniitti yeroo kufanii hin mul’anne, garuu lafa keessaa boolla tokko, fi qilleensa walduraa duubaan gulufuu hubataniiru. Yommuu inni fannifame dukkanni biyya lafaa hundumaa irratti ni dhufe; aduun guutummaatti dhokattee turte, saminis osoo guyyaa ta’ee dukkanaa’ee mul’ateera, kanaaf urjiileen ni mul’atan, amma iyyuu ifa isaanii kan dukkanaa’e ta’us, kanaaf, olaantummaa kee addunyaa hundumaa keessatti sa’aatii ja’affaa irraa kaasee hanga galgalaatti ibsaa isaanii akka ibsan kan hin beekne miti jedheen yaada. Ji'i inni akka dhiigaa ta'es halkan guutuu hin ibsine, urjiileen fi Oriyoonis sababa irra daddarbaa isaan raawwataniin Yihudoota irratti boo'an. Xalayaa Heroodisii fi Philaaxos irraa
Kitaabota Eden dagataman Isaanis jaarsolii fi bulchitoota tartiiba urjii fuula koo duratti fidanii, ergamoota dhibba lama, kanneen urjiilee fi tajaajila isaanii gara samiitti bulchan, fi baallee isaaniitiin balali’anii warra doonii oofan hunda marsanii dhufan natti agarsiisan. Iccitii Henok 4:1 Darbuu fi deebi’uun isaa urjiilee gurguddoo afuriin kan deemu yoo ta’u, urjiin tokkoon tokkoon isaa urjii kuma tokko jala kan qabu yoo ta’u, gara mirga girgiddaa aduutti, gara bitaatti immoo afur kan qabu yoo ta’u, tokkoon tokkoon isaanii jalatti urjii kuma tokko kan qaban yoo ta’u, walumaa galatti kuma saddeet kan qaban yoo ta’u, yeroo hunda aduu wajjin kan ba’an dha. Iccitii Henok 11:4 Achiis namoonni sun na fuudhanii gara samii ja’affaatti na baatani, achittis gareewwan ergamootaa torba, baay’ee ifaa fi baay’ee ulfina qabeessa ta’an, fuulli isaaniis ifa aduu caalaa kan ibsu, kan
13
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
calaqqisu, akkasumas fuula isaanii, yookaan amala isaanii, yookaan akkaataa uffannaa isaanii irratti garaagarummaan tokkollee hin jiru; isaanis ajaja ni kennu, akkasumas deemsa urjiilee, fi jijjiirama ji’aa, ykn warraaqsa aduu, fi mootummaa gaarii addunyaa baratu. Iccitii Henok 19:1 Innis hojiiwwan samii hundumaa, lafaa fi galaanaa, akkasumas elementoota hundumaa, darbuu fi deemsa isaanii, akkasumas qilleensa qilleensaa, aduu fi ji’aa, deemsaa fi jijjiirama urjii, waqtii, waggaa, guyyaa, fi sa’aatii, ba’uu qilleensaa, baay’ina ergamootaa, fi uumamuu faarfannaa isaanii, fi wantoota namaa hundumaa, arraba faarfannaa namaa hundumaa fi jireenya, abboommii, qajeelfama, fi faarfannaa sagalee mi’aawaa, fi wantoota barachuun isaaf malu hundumaa. Iccitii Henok 23:1 Akkasumas ifaa fi dukkana irraa akka fudhatamu ajaje, akkas jedheen: ‘Furdaa ta’i’ jedheen, akkas ta’ee ifaan babal’isee, bishaan ta’e, dukkana irrattis, ifa jalatti babal’isee, achiis bishaan sana jabeessee, jechuunis kan gadi fagoo hin qabne, naannoo bishaanichaas bu’uura ifa nan tolche, keessaas geengoo torba uume, akka kiristaala fakkeessee jiidhaa fi goggogaa, jechuunis akka geejjibaa, fi dhaqna qabaa bishaanii fi elementoota biroo, tokkoon tokkoon isaaniitti karaa isaanii, urjiilee torban tokkoon tokkoon isaanii samii isaanii irratti, akka isaan akkasitti akka deeman agarsiise, gaarii ta’us arge. Iccitii Henok 27:1 Guyyaa afraffaatti geengoowwan samii irratti ibsaan guddaan akka jiraatu ajaje. Geengoo isa jalqabaa isa gubbaa irratti urjiilee, Kruno, isa lammaffaa irratti immoo, Aris isa sadaffaa irratti, Zewus isa shanaffaa irratti, Ermis isa ja’affaa irratti, ji’a isa torbaffaa isa xiqqaa irratti kaa’ee urjiilee xixiqqoo ta’aniin faayeera. Isa gadii irrattis aduu guyyaa ibsuuf, ji'aa fi urjiilee halkan ibsuuf kaa'e. Iccitii Henok 30:3-5 Ani immoo maqaa itti moggaase, kutaalee afran irraa, bahaa, dhiha irraa, kibba irraa, kaaba irraa, urjii addaa afurs isaaf muude, maqaa isaas Addaam jedheen moggaase, karaa lamaan, ifaa fi dukkana itti agarsiisee, akkas jedheen: ‘Kun gaarii dha, sun immoo hamaa dha,’ akkan inni jaalala natti qabu, yookaan jibba, akkan ifa ta’u, sanyii isaa keessaa kamtu akka na jaallatu. Ani uumama isaa argeera, inni garuu uumama ofii isaa hin argine, kanaaf arguu dhabuu isaatiin caalaatti cubbuu ni hojjeta, anis 'Cubbuu booda du'a malee maaltu jira?' Anis hirriba itti galchee innis rafe. Anis lafee cinaachaa fudhadhee, haadha manaa isaaf uume, akka duuti haadha manaa isaatiin itti dhufuuf, jecha isaa isa dhumaa fudhadhee maqaa ishee haadha jedheen moggaase, jechuunis Evaa. Iccitii Henok 30:13-16 Urjiilee, baay’ina isaanii isa guddaa lakkoofsa hin qabne safaree ibseera. Iccitii Henok 40:3 Urjiilee ibidda keessaa muree, samii faayeen gidduu isaanii kaa'e. Iccitii Henok 47:6 Samii safaree urjiilee ni sirreessa, uumamas ni jabeessee dhaabe: Odes of Solomon 16:11 Kanaaf, yaa haadha lubbuu qulqulluu abdiin obsa kee harka Waaqayyootti mirkanaa'aa ta'e qabaattee gammadi. Ji'i urjiilee samii gidduu akka ati, karaa ilmaan kee torban urjii fakkaatanii gara qajeelummaatti geessu ibsitee, Waaqayyoo duratti kabajaan dhaabbattee, ulfina guddaa hin qabdu; atis isaan wajjin samii irratti kaa'amte. Daa'imni kee ilma Abrahaam irraa waan ta'eef. 4 Maccaa fi Tuulamaa 8:4-6 Abiqâm immoo yaa gooftaa koo! ati akka ji'aa ti, warri kee akka pilaaneetotaa fi urjii ti. Fara'oon immoo, "Deemi, borus as ba'i" jedheen. Seenaa Ahikaar 5:41,46 Haiqâr immoo akkana jedheen: Gooftaan koo Waaqa samii ti, abbootiin isaas balaqqeessaa fi qilleensi, yeroo fedhe qilleensi ni bubbisa, roobni ni rooba. Innis qilleensi ni ajaja, ni ibsa, ni roobni, 14
Selenology Macaafa Qulqulluu - Ji'a Ifaa Samii kee, hojii quba keetii, ji'aa fi urjiilee ati murteessite yeroon ilaalu; Nama maali, ati isa yaadattee? ilma namaas akka isa daawwattu? Faarfannaa 8:3-4
aduus ni qabata, ifa ishee hin kennu, ji’aa fi urjiis, isaanis hin marsan. Innis obomboleettii ajaja, innis ni afuufee roobni ni rooba innis Ebla dhiitee daraaraa ishee fi mana ishee balleessa. Seenaa Ahikar 5:50-52 Yeroo sanatti Gooftaan luba haaraa in kaasa. Dubbiin Gooftaa hundinuu isatti in mul'ata; inni immoo guyyoota baay'eedhaaf firdii qajeelaa lafa irratti in raawwata. Urjiin isaas akka mootii samii irratti in ka'a. Kakuu Lewwii 5:13-15 Wantoota kana boodas Yaaqoob irraa urjiin nagaan isiniif in ka'a, Sanyii koo keessaas namni akka biiftuu qajeelummaa, Garraamummaa fi qajeelummaadhaan ilmaan namootaa wajjin deddeebi'ee in ka'a; Cubbuun tokkollee isa keessatti hin argamu. Kakuu Yihudaa 4:20-23 Aduu fi ji’aa fi urjiileen, tartiiba isaanii hin jijjiiran; akkasuma isinis seera Waaqayyoo hojii keessaniin tartiiba hin qabneen hin jijjiirinaa. Kakuu Naftaal 1:24
15