Skip to main content

Mizo - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building

Page 1


TheArtofRuling-Politicslamarorelnakalphung

Aristeas-alehkhathawn

Lalchuanachhannachulawmawmtakinadawnga,adawttuhnenahchuan,‘Rorelnaatanatlinna pawimawhberchuengngeni?’tiinazawta‘Mahniinvennatur,thamnalakafihlimturlehdam chhunghuntamzawkchhungafimkhurtakaawmturte,thilzawngzawngaiafelnachawimawitur te,hetiangmiteṭhiansiamturtehian,’tiinachhanga.Pathianpawhhirorelnadikhmangaihtuani sia!Aristeaslehkhathawn8:12-13

Lalchuanaremtihnachuaentira,midanghnenahchuan,‘Lalnihnaawmziachuengngeni?’atia.

Tin,anichuan,‘Mahniinrelbawlnathataklehhausaknaemaw,hmingthannaemawavangaduhna inthlauloemaw,mawiloemawahruaiboloturin,heihithilchuingaihtuahchianchuanroreldan diktakchuani,’tiinachhangaImamawhtaktakzawngzawngchuitaanisia,Pathianchu mamawhnalakafihlimlehbenignantwithalani.Ingaihtuahnachumihringnihangchinirawhse, thiltamtaknilovinrorelnaatanatulangchauhduhrawh!Aristeaslehkhathawn8:15-16

Atûkahchuanruahmannaangchiahchuzawmania,lalchuanmipatehnênazawhnazawhtheihna hunremchângahmuhchuanthuzawhfiahlehnaatânalaawmtezîngapakhatnachuzawhnaazawta, Sawrkardânsângberchuengngeni?Tin,anichuan,‘Mahniinrelbawlnaturlehrilrunatnainahruai bolohnan’tiinachhanga.Mizawngzawnghianrilruputhmang(naturalbentofmind)engemaw zatanneisiaMipatamzawkchuaneilehinlehnawmnalamanduha,laltechuanramleh hmingthannaropuitakneihduhnaanneianiharinawm.Mahsethilengkimahinsumdawntawnna awmseathaAristeaslehkhathawn8:26-27

Lalchuanchupachungilneitakinalohmuaka,adawttuchuzawhnachhangturinangena,engtin ngenunawlsamlehnuamtakapumpelhtheihang?Tin,anichuan,‘Lalramropuitaklallehmipui tamtaklalanihzialeharilruchuthildanginabuaipuituranilotihahrerenganihchuan,an hamthatnaturatihhmasawntheihdanturangaihtuahrengturaniDutyengmahngaihthahanihloh nanPathianhnenahpawhatawngtaiturani'Aristeaslehkhathawn9:17-18

'Engtinngemihringinchaponalakahainventheihang?'Tin,anichuan,‘Intluktlannaavawngreng a,engtiklaipawhamihringchungathuneitumianihziaahriatrengchuan’tiinachhanga.Tin, Pathianinchapotechuengmahlovahahruaia,thuhnuairawlhlehinngaitlawmtechuachawimawi bawk!Aristeaslehkhathawn9:45-46

Lalchuanhepapawhhianthuasawithahletihasawia,adawtahchuan,Tutengeramawptuatan kanruatang?Tin,anichuan,‘Suahsualnahua,nangmahninungchangentawntuzawngzawngte chuanhmingṭhaanneihrengtheihnândiktakinantiṭhîn’tiinachhânga.AwLalchak,heihiitih anisia,’atia,‘Pathianchufelnalallukhumapecheani’atiaAristeaslehkhathawn10:7-8

Lalchuanhemihifaknanhunengemawchenahmanga,chutahchuanahnuhnungberchu,Empire rorelnaahhianengngehlawhtlinnaropuiber?Tin,anichuan,‘Ahnuaiaawmtechuremna dinhmunahanawmrengturania,inhnialnaaawmchuandiknachurangtakakalpuianihtheih nan,’tiinachhanganiAristeaslehkhathawn10:23-24

Pentateuchtihhiani

Ahnuaafatelehachhungtethuapeanga,rorelnadiklehrorelnatiturinLalpakawnganvawng angtihkahriaa;chutichuan,LALPANAbrahamachungchângaasawichuarawnthlentheihnân,” atiaGenesis18:19-ahhiankanhmua

Chubâkah,mipuizawngzawngzîngahmitithei,Pathianṭihangchi,mitaktak,duhâmnahuat zawngzawngteipebawkang;chutiangmitechuanchungahdahla,sângtamchungarorêltu,zatam chungarorêltu,sâwmngachungarorêltulehsâwmchungarorêltunitûrin:Tin,mitechuahun apiangahrorêlrawhse:tichuanhetihianiang,thilliantinrêngchuihnênahanrawnthlenanga, thiltêtêzawngzawngerawhchuanrêlang:chutiangchuannangmahtânaawlsamzâwkanga,anni chuaniphurritchuanphurang.Exodus18:21-22ahhiankanhmua

Thudikloisawituranilo:Mifellohriatpuituniturinmisuaksualtelakahikutdahsuh.Thilsualti turinmipuiizuituranilo;mitamtakhnungzuiduhnathuinthuisawituraniheklo:Miretheichu athubuaiahchuanihmuturanihekloAthubuaiahiretheiterorelnachuitichheturaniloThudik loatahlatakahdahla;misuallehmifeltechuthatsuh,misuaksualtechuthiamkachantirlovang,” atiaExodus23:1-3,6-7ahhiankanhmua

Rorelnaahthildiklointituranilo:Miretheimizeinzahturanilova,michaktepawhin chawimawituraniheklo:FelnaahithenawmtechuirorelzawkturaniRorelnaahte,meyard-ahte, ritlamahte,tehnaahtethildiklointituranilo.Leviticus19:15,35-ahhiankanhmua

Mifing,mifingtaktak,inhnamzingahriathlawhtaktaktechuhruaiula,inchungahroreltuahka siamangcheu.Chumilaichuaninrorêltutechu,“Inunauteinkârathubuaitechungaithlaula,mitin lehanunaulehanhnênamikhualawmteinkârahdiktakinrorêlrawhu,”tiinthukapeaRorelnaah miinzahturanilo;nimahsela,atete,aliantepawhinngaithlaang;mihringhmelchuinhlaulo vang;rorêlnachuPathiantaanisia,intânathilharsalutukchukahnênahrawnthlenula,ka ngaithlaang,”atiaDeuteronomy1:13,16-17-ahhiankanhmua

Chutichuan,awIsraelteu,thupektelehrorelnakazirtîrcheuhingaithlarawhu,chuchuzawmtûrin, LALPAinpilehputePathianinramapêkcheuramchuinluaha,inluahtheihnân.Deuteronomy 4:1-ahhiankanhmu

Paneilolehhmeithaichungarorelnachuahlenchhuaka,mikhualchuahmangaiha,chawleh silhfenapethinDeuteronomy10:18-ahhiankanhmua

LALPAinPathianinapêkcheuinkulhkawngkazawngzawngahinhnamzawngzawngahrorêltu lehhotuinsiamtûrani:tichuan,rorêlnafeltakinmipuitechuanrêlangRorelnachuidodalturani lo;miizahturanilova,thilpekpawhilaturanilo:thilpekchuanmifingmitatidela,mifeltethu atichhethinDeuteronomy16:18-19ahhiankanhmua

Tin,hetihianianga,aramlalṭhutthlengaaṭhuthunin,hedânhipuithiamLevi-hohmaathilawmte chulehkhabuahaziakang:Chuchuahnênahaawmanga,chuchuadamchhûngzawnginachhiar

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawhSam33:12-ahhiankanhmua

ang:LALPAaPathianṭihazirtheihnân,hedânthulehhêngdânthuzawngzawnghizawmtûrin,a thinlungchuachungahanghatlohnânunauteu,thupêkchuhawisansuhsela,dinglamahemaw, veilamahemaw,aramahadamreitheihnân,amahlehafate,IsraelzîngahDeuteronomy17:18-20 ahhiankanhmua

Mikhuallehpaneiloterorelnachuitichheturanilo;thutiamatanhmeithaipuanpawhlaheksuh: Deuteronomy24:17

Mihringteinkarainhnialnaaawma,roreltuterorelnaturarorelnaanlothlenchuan;tichuanmifelte chuthiamanchantiranga,misuaksualtechuthiamlohanchantirang.Deuteronomy25:1-ahhian kanhmua

Mikhual,paneilolehhmeithairorelnatidanglamtuchuânchhedawnginawmrawhse.Tin,mipui zawngzawngin,“Amen,”antiangDeuteronomy27:19-ahhiankanhmua

Hmanlaihunzirna

NimahselaLALPANrorêltuteakaithoa,annichuananmahnirawktutekutataanchhanchhuaka Roreltute2:16

MipuizîngaduhsaktakainhlannaIsraelramawptutechungahkathinlungaawmaniLALPAchu fakrawhu.Roreltute5:9

DavidachuIsraelramzawngzawngchungahalala;tin,Davidachuanamitezawngzawngchungah rorelnalehrorêlnaatihlawhtlinga.2Samuela8:15-ahkanhmu

IsraeltePathianchuan,IsraelLungpuiinkahnênah,Mihringchungarorêltuchuafelangaia, PathianṭihchunginroareltûraniTin,anichuzîngêng,nichhuahhunaêng,chhumawmlozîng anganiang;ruahsurhnuaêngchiangtakhmangaleiaṭangathlaihringhringlochhuakangmaiin.2 Samuela23:3-4-ahkanhmu

TûnahchuanawLALPAkaPathian,kapaDavidaaiahichhiahhlawhchulalahisiamtaa:keichu naupangtêchauhkania,chhuahlehluhdanpawhkahreloChutichuan,ichhiahhlawhhiimite rorelturinrilrufimtakpela,athalehthalokathliarhrangtheiang;ChuthuchuSolomona’nhethu hiadilanitihhiLalpalawmzawngani.Tin,Pathianinahnênah,“Hethilhiidila,damreiidîlloh avângin;Itânhausaknaidîlheklova,ihmêlmatenunnapawhidîlheklo;nimahsela,rorelnahre thiamturinhriatthiamnaidila;Ngaiteh,ithuangzelinkatia,ngaiteh,thinlungfingleh hriatthiamnakapechea;chutichuan,ihmaahnangangtumahanawmlova,ihnuahpawhnangang mianlotholovang,”atia1Lalte3:7-12-ahkanhmu

Tin,Israelmizawngzawnginlalroreldanchuanlohriaa;tin,lalchuanhlaua,Pathianfinnachu amahahaawmtihanhmusia.1Lalte3:28

Tin,ipaDavidaakalanginkahmaahikalanga,thinlungdiktaklehdiktakin,thukapekzawng zawngcheangatiturinikala,kathupektelehkarorelnateizawmchuan:Chutichuan,ipaDavida hnenakatiamangkhan,‘Lalthutphahahchuanmiatlachhamlovang,’tiakatiamangkhanIsraelte chungahiramlalṭhutphahchukumkhuainkadintirangIsraelramani.1Lalte9:4-5

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawhSam33:12-ahhiankanhmua

Imitechuanengathawle,hengichhiahhlawh,ihmaadingrenglehifinnangaithlatutehianlawm e.LalpainPathian,Israellalṭhutthlengaṭhutcheukhafakinawmrawhse:LalpachuanIsraeltechu kumkhuainahmangaiha,chuvanginrorelnalehrorelnatiturinlalaahasiamcheani1Lalte10:8-9

Tin,Jeroboamachumihuaisentakania,Solomonachuanchutlangvâlchuataimatihahmuhin Josefachhûngkawenkawltuzawngzawngahhotuahadahtaa1Lalte11:28

Chutichuan,DavidachuIsraelzawngzawngchungahalala,amitezawngzawngzîngahrorelnaleh rorêlnaasiamsaka1Chronicles18:14-ahhiankanhmua

Chutichuan,IsraeltechungchângaLALPANMosiathupêktelehrorêlnatehlentûraifimkhurchuani hlawhtlingang:Chaktakinawmla,huaitakinawmrawh;hlausuhla,lungngaiheksuh.1 Chronicles22:13-ahhiankanhmua

Chubâkah,tûnahanghiankathupêktelehkarorêlteazawmrengchuanaramchukumkhuainka tinghetang1Chronicles28:7-ahhiankanhmua

DavidafapaSolomonachuaramahachaktaa,LALPAaPathianchuahnênahaawma,a chawimawiêmêma2Chronicles1:1-ahhiankanhmua

Hêngmitehmaahhiankachhuaka,kaluhtheihnânfinnalehhriatnamiperawh:Hetikhawparopui hiimitehituinngerorêlsaktheiang?Tin,PathianinSolomonahnênah,“Heihiithinlungahaawm a,hausaknate,hausaknate,chawimawinate,ihmêlmatenunnaemawidîllova,damreiiladîlloh avângin;nimahsela,kamite,lalakasiamchehiiroreltheihnânfinnalehhriatnaidîlani:Finnaleh hriatnapêkini;tin,hausaknate,hausaknate,chawimawinatechukapeangche,ihmaalalawm tawhzawngzawngtepawhinanlaneihngailohangkha,ihnuachutiangchuanneilovang2 Chronicles1:10-12-ahhianalang

Tin,SolomonachuanLalpahmingatâninsakatuma,aramatâninsakatumbawkaHurama chuan,“LALPAIsraeltePathian,leilehvansiamtuchufakinawmrawhse,LalDavidahnênahfapa fingtak,fingtaklehfinnanei,LALPAtânainsatheitûrleharamtânainsatheituchufakinawm rawhse,”atibawk2Chronicles2:1,12-ahhianalang

Nangerawhchuan,ipaDavidakalanginkahmaahikala,thukapekchezawngzawngangzelai tihchuan,kathuruattelehkarorelnateizawmchuan;Chutichuan,ipaDavidahnênathuthlungka siamangkhâniramlalṭhutphahchukatinghetang.2Chronicles7:17-18-ahhiankanhmua

LALPAinPathianchufakinawmrawhse,LALPAinPathiantanalalnituraalalṭhutthlengaṭhut cheucheukhafakinawmrawhse:inPathianinIsrael-techuchatuanatânatihnghehtheihnâna hmangaihcheavângin,rorêlnalehrorêlnadiktitûrinanchungalalahasiamcheavângin.2 Chronicles9:8-ahhiankanhmua

Tin,rorêltutehnênah,“Inthiltihhifimkhurrawhu,mihringtâninrorêllova,rorêlnaainhnêna awmLALPAtâninrorêlzâwkani,”atiaChutichuan,LALPAṭihnachuinchungahawmrawhse; fimkhurula,tirawhu:LALPAkanPathianlakahchuankhawlohnaaawmlova,mizahlohnaleh thilpeklakpawhaawmlo.2Chronicles19:6-7-ahhiankanhmua

HePathianinhnathawhhiawmmairawhse;JudahotupalehJudaupatechuanhePathianinhia aiahsarawhseEzra6:7ahhiankanhmua

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawhSam33:12-ahhiankanhmua

EzrachuanLALPADânzawngtûrlehzawmtûrlehIsraelramadântelehrorêltezirtîrtûrina thinlungabuatsaihtawhsiaEzra7:10-ahaawm

Tin,nang,Ezra,iPathianfinna,ikutaawmangin,luikammizawngzawng,iPathiandanhretu zawngzawngteroreltuturroreltulehroreltutesiamrawh;anmahnihrelotechuzirtirrawhu,”atia Tin,tupawhiPathiandanlehlaldanzawmduhloapiangchuthihnaemaw,hnawhchhuahemaw, thillaksakemaw,lungintanemawpawhnise,rorelnachuachungahtihfelthuairawhse.Ezra 7:25-26ahhiankanhmua

KaunaupaHananilehlalinhotuHananiatechuJerusalemenkawlturinkapea,mirinawmtakani a,mitamtakaiinPathianahlauzawkani.Nehemia7:2

JudamiMordekaiachulalAhasuerahnungahaawma,Judatezîngamiropuitakania,aunautam taktechuapawma,amitehausaknazawngin,athlahtezawngzawnghnênahremnathuasawia. Estheri10:3ahhiankanhmu

Kantanrorelnaithlangangu:Keimahnizingahthilthachuihriaangu.Joba34:4-ahhianalang

Sam

LALPAerawhchukumkhuainatuarang:Alalthutphahchurorelnaatanabuatsaihta.Tin,khawvel hifeltakinroarelanga,diktakinmipuiterorelnaarawngabawlangSam9:7-8-ahhiankanhmu

Felnalehrorelnaangainaa:LeihiLALPAthatnainakhatani.Sam33:5-ahhiankanhmu

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawh.Sam 33:12-ahhiankanhmua

LALPAchuanrorelnaangainaa,amithianghlimtechuakalsanlo;kumkhuainanhumhalha,mi suaksualthlaherawhchutihboralanniangMifelkachuanfinnaasawia,Aleichuanrorelnaa sawithin.Sam37:28,30-ahhianalang

AwPathian,irorelnatechulalhnenahpela,ifelnachulalfapahnenahperawhImitechufeltakin arêlanga,iretheitechurorêlnainarêlang.Mipuiretheitechungahroarelanga,miharsafatea chhandamanga,tihduhdahtuchuatikehsawmangSam72:1-2,4-ahhiankanhmua

Miretheilehpaneilotehumhimula,hrehawmtuarlehharsazawktechungahdiktakinawmrawhu Retheilehharsatechhanchhuakla,misuaksualkutatapaihborawhSam82:3-4-ahhiankanhmua

Rorelnadiklehrorelnachuilalṭhutthlengachennaania,khawngaihnalehthutakchuihmaahakal ang.Sam89:14-ahhiankanhmua

Rorêlnaerawhchufelnaahakîrlehanga,thinlungdikzawngzawnginchuchuanzuiangSam 94:15-ahhiankanhmua

Chhumlehthimchuanahualvela,felnalehrorelnachualalthutphahchennaani.Sam97:2-ahhian kanhmu

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawhSam33:12-ahhiankanhmua

Lalchaknachuanrorelnaangainabawka;diknaidina,Jakobaahrorelnalehfelnaitihlawhtling thin.Sam99:4-ahhiankanhmua

LALPAchuantihduhdahtuarzawngzawngtanfelnalehrorelnaahlenchhuakthinSam103:6-ah hiankanhmu

Rorelnavawngtutelehengtiklaipawhafelnatitutechuanengathawle.Sam106:3-ahhiankan hmu

Akuthnathawhchuthudiklehrorelnaania;athupêkzawngzawngchuachiangani.Sam111:7ahhiankanhmu

Thutakkawngchukathlangta,Irorelnatechukahmaahkadahta.Rorelnathalehhriatnamizirtir rawh:IthupektekaringsiaIrorelnafeltechukazawmangtihkatiama,kahlenangRorelnaleh diknakatia:Mintiduhdahtutekutahmikalsansuh.Sam119:30,66,106,121-ahkanhmu

JakobaPathianatanpuitunei,LALPAaPathianbeiseinaneituchuaengathawle,leilehlei, tuifinriatlehachhungathilawmzawngzawngsiamtu:Thutakchatuanavawngtu,tihduhdahtuarte chungarorelnasiamtu,riltamtechawpethintuchuaengathawleLALPAchuantangtechua thlahthlamthin:Sam146:5-7

LalSolomonaThufingte

IsraellalDavidafapaSolomonathufingtechu;Finnalehzirtîrnahriatnân;hriatthiamnathute hriatthiamnatur;Finnate,rorelnate,rorelnate,diknatezirtirnadawngturin;Miawlsamte,tlangval hnenahhriatnalehfimkhurtakafimkhurtheihnapekThufingte1:1-4

LALPAchuanfinnaapesia:AkâaṭanginhriatnalehhriatnaalochhuakaniMifeltetânfinnaṭha takadahkhâwma,Dingtakakaltetânchuanbucklerani.Rorelnakawngtechuavawngrenga,a mithianghlimtekawngchuavawngrengthin.Chumihnuahchuanfelnate,rorelnate,felnatei hrethiamang;ani,kawngṭhazawngzawngThufingte2:6-9

LALPAṭihnachusualhuathiani:chaponate,chaponate,kawngsualte,hmuirâpthlâktaktaktehi kahuaaniThurawnchukataania,finnadiktakchukataani:Keihihrethiamkani;Chaknaka nei.Keimahahlaltenroanrela,laltechuanrorelnathuanrelthin.Keimahahchuanmiliantenroan rela,miropuite,leiaroreltuzawngzawngtepawhinThufingte8:13-16

Mitaimakutchuanrorelnaatuaranga,miâteerawhchuchhiahanchawiangThufingte12:24

Pathianhremnachulalhmuiahaawma:Akachuanrorelnaahabawhchhialo.Thilsualtihhilalte tanchuanthiltenawmtakani,lalṭhutphahchufelnainanghattlatsiaKahmuifelhilaltelawmnaa nia;thudiksawituchuanhmangaihani.Thufingte16:10,12-13-ahaawm

Thinrimngamchumichakaiinathazawk;khawpuiluahtuaiinathlaraurorêltuchuan,”atia Thufingte16:32

Misualchuanrorelnakawngtetichheturinarilruatathilpekalachhuakthin.Thufingte17:23-aha awm

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawhSam33:12-ahhiankanhmua

Misuaksualmizepawma,rorelnaahmifeltepaihthlakhiathaloThufingte18:5

RorelnalalthutphahaṭhuchuanthilṭhalozawngzawngchuamitinathehdarhvekaniThufingte 20:8

Lalfingchuanmisuaksualtechuatidarha,anchungahchuantawlailirchuakengaThufingte 20:26

Khawngaihnalehthutakchuanlalchuahumhima:Alalṭhutphahchukhawngaihnainanghatani Thufingte20:28

RorelnadiklehrorelnatihhiinthawinaaiinLALPAtanalawmawmzawk.Misuaksualterawkna chuanatiboralanga;rorelnaantihduhlohvangani.Thufingte21:3,7

Mifeltetanchuanrorelnatihhilawmawmania,sualtitutetanerawhchuanboralnaaawmang. Thufingte21:15

Hengthiltepawhhimifingtetaani.Rorelnaahmizahnaneihhiathalo.Misuaksualtehnêna, “Nangchumifelini;amahchumipuiinanânchhiaanlawhanga,hnamtintenanhuaang:Amah zilhtuteerawhchulawmnaannianga,anchungahmalsawmna\haalothlengang.Thufingte24:2325-ahaawm

Mahnithlarauchungarorêlnaneilochukhawpuichim,kulhneiloangani.Thufingte25:28

Misualtechuanrorelnaanhrethiamlova,LALPAzawngtuteerawhchuanengkimanhrethiamthin. Thufingte28:5

Sakeibakneiauchhuakangmaiin,lehrangingbearangmaiin;chutiangbawkinmiretheitechunga rorêltusualchuaniThufingte28:15

Mifeltethuneituanawmchuanmipuianlawma,Misuaksualinroarelchuanmipuiteanlungngai thinThufingte29:2

Lalchuanrorelnainramatingheta,thilpekdawngtuerawhchuanatichhiaaniThufingte29:4

Roreltuindawtangaithlachuanachhiahhlawhzawngzawngchumisualanni.Thufingte29:12

Miretheitechungarinawmtakaroreltulalchualalthutphahchukumkhuainanghetang.Thufingte 29:14

Mitamtakchuanroreltuduhsaknaanzawnga;nimahsela,mitinrorêlnachuLALPAhnênaṭangalo chhuakaniThufingte29:26

Laltetananilo,AwLemuela,laltetanuaininturanilo;laltetanpawhzuruihtheihloh: Chutilochuananinanga,Dânantheihnghilhanga,hrehawmtuartumahrorêlnaantichheang. Thufingte31:4-5

Boralturaruatzawngzawngtekawngahchuanbengchhengtetanikâhawngrawh.Ikâhawngla, diktakinrorêlla,miretheilehharsatechungchângchusawirawhThufingte31:8-9

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawhSam33:12-ahhiankanhmua

Tin,nihnuaiahchuanrorelnahmunchukahmubawka,chutahchuansualnaaawmtihkahmu bawka;felnahmun,chukhawlohnachuchutahchuanaawmaKathinlungin,“Pathianinmifelleh misuaksualtechuroarelsakang,”katia;Thuhriltu3:16-17-ahaawm

Rampakhatamiretheitetihduhdahnate,rorelnalehrorelnadiklotakatihdanglamnateihmuh chuan,chuthilchumaktisuh,chungnungberaiachungnungzawkchuanangaisangsia;anaia sangzawkpawhanawmbawk.Thuhriltu5:8

Tupawhthupêkzâwmtuchuanthilṭhalorengrengahrelovang:Mifingthinlungchuanhunleh rorelnaahretheiAchhanchuthiltumtinrengahhianhunlehrorelnaaawma,chuvanginmihring hrehawmnachuachungahanasahleani.Thuhriltu8:5-6

Zawlneite

Thilthatihzirrawh;rorelnazawngula,tihduhdahtuartechhawmdawlula,paneilotechurorelrawh u,hmeithaitanngenrawhu.Isaia1:17ahhiankanhmu

Keinitânnaualopianga,Fapapêkania,rorêlnachuakhâwngahaawmanga,ahmingahchuan Mak,Thurawnpetu,Pathianthiltithei,ChatuanPa,RemnaLalanvuahang.Arorelnalopungleh remnachuatawplovang,Davidalalthutphahlehalalramchungah,athununturleh,rorelnaleh rorelnanenatihnghehtur,tunatanghianchatuanin.SipaihoteLALPAthahnemngaihnachuanchu chuatihlawhtlingangIsaia9:6-7ahhiankanhmua

Thupekfelloruattulehlungngaihnathuziaktutechuanchungapike;Miharsatechurorelnaata hawisana,kamiteretheitehnenatadiknalaksaka,hmeithaitechuanmanannihtheihnanlehpa neiloteanrukbotheihnan!Isaia10:1-2ahhiankanhmu

Tin,lalṭhutphahchukhawngaihnainadinnghenghea,Davidabiakbûkahchuanthutaktakinaṭhu anga,rorêlnaazawnganga,rorêlnaazawnganga,felnaatithuaiang.Isaia16:5-ahhiankanhmu a

Ngaitehu,lalchufeltakinalalanga,laltenrorelnaahroanrelangIsaia32:1-ahhiankanhmu

LALPAchuanhetihianati:‘Rorelnavawngula,rorelnadiktirawhu:Kachhandamnachualohnai tawha,kafelnapawhalolangdawnsiaIsaia56:1ahhiankanhmua

Tin,‘LALPAchuanungani,thutakahte,rorelnaahte,felnaahte;tin,hnamtinamahahmalan sâwmanga,AmahahchuananchhuangangJeremia4:2

Nimahsela,chhuangtuchuanhethilahhianchhuangsela,mihrethiama,mihrechianga,keihileiah hianngilneihnate,rorelnate,felnatetilangtuLALPAkanitihhichhuangrawhse;Jeremia9:24-ah hiankanhmua

AwDavidachhûngteu,Lalpachuanhetihianati;Zingahrorelrawhu,tihduhdahtukutatarawk tawhchuchhanchhuakrawhu,chutilochuankathinurnachumeianginathianga,tumahinantihmit theihlohnanakangang,chutilochuaninthiltihsualavângin.Jeremia21:12ahhiankanhmu

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawhSam33:12-ahhiankanhmua

LALPAchuanhetihianati;Rorelnalehfelnahlenchhuakula,rawksaktechumitihduhdahtukutata chhanchhuakula,thilsualtisuhu,mikhualte,paneilote,hmeithaitechungahtharumthawhsuhu, hehmunahhiansualneilothisenchhuahsuhJeremia22:3-ahhiankanhmu

Ngaitehu,DavidatanBranchfeltakkasiamsakanga,Lalalalanga,ahlawhtlinganga,leia rorelnalehrorelnaahlenchhuakang,”tihhiLALPAthuchhuakaniJeremia23:5-ahhianalang

ChûnghunahlehchumihunahchuanDavidahnênahfelnaBranchchukatipungang;ramchhungah rorelnalehfelnaahlenchhuakangJeremia33:15-ahhianalang

Mihringlehmihringinkârarorelnadiktakasiama,hlâwknaapelova,rahpawhalalova,sualna ataakutahruallova,Mihringlehmihringinkârahrorelnadiktakasiama,Kathuruattechua zâwma,karorêltechuazâwma,diktakathiltitûrin;afela,anungngeiang,LalpaPATHIAN chuanatiEzekiela18:8-9ahhiankanhmua

LalpaPATHIANchuanhetihianati;AwIsraellalteu,atawktawhangu:tharumthawhnaleh raltlaktepaihchhuakula,rorelnalehrorelnatihlawhtlingula,kamitehnenatainthilphuttechula borawhu,LalpaPATHIANthuchhuak.Ezekiela45:9ahhiankanhmu

Chuvângin,awlal,karemruatnahiiduhzâwngnisela,isualtechufelnaintibola,ikhawlohnatechu miretheitekhawngaihnalantîrintiborawh;ithlamuannatihzauhnaanihchuanKei NebukadnezzarahianvanLal,athiltihzawngzawngthutaklehakawngterorelnachukafaka,ka chawimawia,kachawimawibawka,chapotakakaltechuatimualphotheiani.Daniela4:27,37-ah aawm

Chutichuan,lalDariachuankhawvêlzawngzawngachengmizawngzawng,hnamtin,ṭawngzawng zawngtehnênahlehkhaathawna;RemnalopungzelrawhseThupekkasiamani:Karamrorelna tinahDanielaPathianhmaahchuanmihringteankhura,anhlauang:Pathiannungania,kumkhuain anghettlata,aramchutihboralanilovanga,alalnachuatawpthlenginaawmangAnichuana chhanchhuaka,achhanchhuaka,vanahlehleiahchhinchhiahnalehthilmakatia,anichuanDaniela chusakeibakneithiltihtheihnalakatachhanchhuaktuaniDaniela6:25-27-ahaawm

ChuvanginiPathianlamhawila:Khawngaihnalehrorelnachuvawngrengla,iPathianchunghak rengangcheHosea12:6-ahhianalang

Thilsualhuatula,thil\hachuhmangaihula,kulhkawngkaahrorelnadinrawhu:Lalpasipaihote PathianinJosefalaawmtechungahakhawngaihmaitheianiNimahsela,rorelnachutuiangin luangsela,felnachuluipuiliantakanginluangrawhse.Amosa5:15,24-ahaawm

SipaihoteLALPAchuanhetihianati:‘Rorelnadiktakneiula,mitininunauchungahzahngaihna lehkhawngaihnalantirrawhu:Hmeithaite,paneilote,mikhualte,retheitepawhtihduhdahsuhu; tin,inzîngahtumahinaunaupachungahthilṭhalochuinthinlungahngaihtuahsuhseZakaria7:910ahkanhmu

Chûngtechuintihtûrchuani;Mitinin\henawmtehnenahthutaksawirawhu;inkulhkawngkaah thutaklehremnarorelnachuhlenchhuakrawhu:Tin,inzîngahtumahinaṭhenawmtechungahin thinlungahthilṭhalongaihtuahsuhse;chûngzawngzawngchukahuatzawnganisia,chhiah chhamnadiklochuhmangaihsuh,LALPAthuchhuak.Zakaria8:16-17-ahaawm

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawhSam33:12-ahhiankanhmua

Chanchin|habu

Nimahsela,Isuan,"Naupangtehiphalsakula,kahnenalokalkhapsuhu;Matthaia19:14-ahhian kanhmua

Chutianihchuanchhiahhlawhrinawmlehfing,apuinachhûngtechungarorêltuaruatchuahun takahchawpetûrintungeawmang?Tihtakmeuhvinkahrilhacheu,athilneihzawngzawng chungahroreltuahasiamangMatthaia24:45,47-ahaawm

Apuchuanahnênah,“Nangchhiahhlawhṭhalehrinawm,itiṭhae:thiltlêmtêahirinawma,thil tamtakahrorêltuahkasiamangche:Ipulâwmnaahchuanlutrawh,”atiaApuchuanahnênah,“I tiṭhae,chhiahhlawhṭhalehrinawm;thiltlemteahirinawma,thiltamtakahroreltuahkasiamang che:IpulawmnaahchuanlutrawhMatthaia25:21,23-ahhianalang

Nimahsela,Isuanannichuakova,anhnênah,“Jentailtechungarorêltûraruattechuananchungah lalannitihinhriaa;anmiropuitechuananchungahthuneihnaanneibawkNimahselainzîngah chutiangchuanilovang,inzîngaropuiduhapiangchuinrawngbâwltuanianga,inzîngahotuber nihduhapiangchumizawngzawngchhiahhlawhaniangMihringFapapawhrawngbawlturalo kalanilova,rawngbawlturlehmitamtaktlannaatanaanunnapeturinalokalzawksia.Marka 10:42-45-ahaawm

Alandanazirinrorelsuhla,rorelnadikahrorelzawkrawh.Kandanhiantumahangaihthlakhma lehathiltihahriathmachuanroarelthinem?Johana7:24,51-ahaawm

Lehkhathawn

Anihlohleh,fuihtuchufuihnain,apetuchuanawlsamtakintirawhse;roreltuchutaimatakin; khawngaihnalantirtuchulawmtakinRom12:8-ahhiankanhmua

ThlarauzawngzawngchuthiltihtheihnasangzawkhnuaiahawmrawhsePathianchauhlochu thiltihtheihnaaawmlo,thiltihtheihnaawmtechuPathianruataniTupawhthiltihtheihnadodal apianginPathianthupekadodala,dodaltutechuananmahnitanthiamlohchantirnaanchangang. Roreltutehithilthatihnaahchuanhlauhawmannilova,thilthalotanchuanhlauhawmannizawk sia.Chutianihchuanthiltihtheihnachuihlaulovangemni?thilthatila,chuchufaknaineiang: AnichuitanPathianrawngbawltuanisia.Thilsualitiherawhchuanhlaurawh;khandaihchu engmahlovahakenglosia:Pathianrawngbawltu,thilsualtituchungathinurnathlentuphubalatua nisia.Rom13:1-4ahhiankanhmua

Lalpaavânginmihringthupêktinrênghnuaiahintukluhula,lalhnênahpawhnise,chungnungber angin;Anihlohleh,rorêltutehnênah,thilsualtitutehremnatûrlehthilṭhatitutefaktûraatirhte angin1Petera2:13-14-ahkanhmu

Apocryphatihani

LalpachuanPersialalKurathlarauchuakaithoa,aramzawngzawngahapuangchhuaka,hetihian ziakin,“PersialalKurachuanhetihianati;IsraelLalpa,Lalpachungnungberchuankhawvelzawng zawnglalminsiama,Jerusalem-ahJudaramahinsakturinthuminpeani.1Esdras2:2-4-ahhian kanhmua

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawhSam33:12-ahhiankanhmua

Tin,SurialehPhenikeramawptuSisinneste,Sathrabuzaneste,anthiantelehSurialehPhenike ramaroreltuatanaruattechuchuhmunahchuaninrawlhloturinfimkhurturinthuapebawka,chu hmunahchuanLalpachhiahhlawhlehJudairamawptuZorobabelalehJudaupatechuchuhmunah chuanLalpainsakturinphalsakturinthuapebawkani.1Esra6:27-ahhiankanhmua

Esdrashianthiamnanasatakaneisia,LalpaDanlehthupekengmahapaihbolova,Israelzawng zawngtechuroreldanlehroreldanteazirtirzawkani.1Esdras8:7-ahhianalang

ChutichuanhnamzawngzawnginLalpachuanfakanga,amitechuanPathiananpuanganga, Lalpanamiteachawimawiang;tin,LalpaPathianchuthutaklehdiktakahmangaihtuzawng zawngtechukanunautechungahzahngaihnalantirinanlawmang.Tobit14:7-ahhianalang

Chumihnuahchuanhnamtamtakchungahlalkalonitaa,khawvelpumchungahthuneihnakanei taa,kathuneihnainngaihhlutnanenkachawisanglova,diknalehthuhnuairawlhtakinkainphur renga,kathuhnuairawlthartechununmuangtakahawmrengturinkatuma,kalalramchuremna zawngzawngahsiamin,tuipuikamberthlengakaltheihnaturhawnania,mizawngzawng duhthusamremnasiamtharlehturinkatumani.Estheri13:2-athubelhchhahte

Chutichuan,awlalteu,ngaithlaula,hrethiamrawhu;leitawpthlengaroreltuteu,zirrawhu.Nangni mipuirorêltuteu,ngaithlaula,HnamtamtakahchuanchhuangrawhuThuneihnachuLalpahnen atanginapecheua,Chungnungberahnenatanginlalnaapecheuani,anichuaninthiltihtechua enchhinanga,inremruatnateachhuiang.Solomonafinna6:1-3

Chuvanginfinnaduhnachuanlalramathlenthin.Inlâwmnachulalṭhutphahlehlalṭhutthlêngaha nihchuan,Awmipuilalteu,kumkhuaininlaltheihnânfinnachawimawirawhuSolomonafinna 6:20-21

Hausaknahihenunahhianduhthusamturthilneihanihchuan;Engkimtitufinnaaiinengngehausa zawk?Tin,fimkhurnainhnaathawhchuan;mizawngzawngzîngahtungeamahaiahnathawkfing zâwk?Miinfelnaahmangaihchuanathawhrimnachuthil\haania,insumtheihnate,fimkhurnate, diknalehchhelnateazirtirsia;Solomonafinna8:5-7

Thilsualtuarchutihduhdahtukutatachhanchhuakrawh;rorelnaaiṭhutlaipawhinrilruhahdamsuh Siraka4:9ahhiankanhmu

Thilsiamtukutchufakanianga,mipuichungarorêltufingchuathusawiavânginfakaniang Siraka9:17-ahaawm

Roreltufingchuanamiteazirtiranga;tin,mifingsawrkârpawhainrualṭhahlebawk.Mipui roreltuchuamahanihanginahotutepawhanni;Khawpuirorêltuchuengangmingeanih,chuta chêngzawngzawngtechuchutiangmichuanni,”atiaLalfinglochuanamiteatiboralthin; nimahsela,thuneitutefimkhurnaavânginkhawpuichuluahaniang,”atia.Siraka10:1-3ahhian kanhmu

ThuneihnahmuhhmahianLalpaṭihhiakala,râwnglehchaponaerawhchuhlohnaani.Miropuite, roreltute,thiltihtheihnaneitechuchawimawiinanawmang;nimahsela,Lalpaṭihtuaiaropuian awmlo.Siraka10:21,24-ahaziaka

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawhSam33:12-ahhiankanhmua

Khawvêlpumpuiahnamhranghranginṭhennaahchuanhnamtinchungahrorêltuaruatsia;mahse IsraeltechuLalpachanvoani:Sirak17:17

Lalpaṭihtutechuanrorelnaanhmuanga,RorelnachuênganginanhalangSiraka32:16-ahaawm

JakobachuthuhriattîrnateazirtîrtheihnânlehIsrael-techuadânteahrilhtûrinathupêktelehrorêl dânahthuneihnaapea.Siraka45:17-ahaawm

Davidachukhawngaihthlakanihavanginchatuanramlalṭhutphahaluahtaani1Makabei2:57-ah aawm

Chutichuan,mipuitechuanSimonathiltihtechuansaa,engangropuinangeahnamhruailuhatum a,anramawptulehpuithiamlalberatanaruata,chungthilzawngzawngatihavânglehahnam chungarorêlnadiklehrinnaavawntlatavânglehamitechawimawiatumavângin1Makabei 14:35-ahaawm

LalpaPathiananihnahnamchufakinanawme;tin,amarochanatânaathlanmipuitepawhSam33:12-ahhiankanhmua

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Mizo - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu