Maori - Book of Enoch by R.H. Charles

PukapukaaEnoka

Upoko1

1.KongākupuotemanaakitangaaEnoka,imanaakiaiia itehungawhiriwhirimetehungatika,eoraneiiterāote whakapawera,itewāewhakangaromiaaitehungakino metehungakarakiakorekatoa

2Nakatīmatatanakupuwhakarite,kameaiaKoEnoka, hetangatatika,iwhakapuaretiaonakanohieteAtua,ikite itewhakakitengaateMeaTapuiterangi,iwhakakitea maiengaanaherakiahau,airongoahauingameakatoai aratou,aimatauahauiaratou,iritekitakuikiteai, engarieharaitemeamoteneiwhakatupuranga,engarimo tetahiwhakatupurangaitawhitiehaeremaiana

3.Mōtehungawhiriwhiriimeaahau,ā,katīmatataku kupuwhakaritemōrātou:KaputamaiteMeaTapuNuii tōnakāinga,

4.Ā,katakahiteAtuaoratonuirungaitewhenua,arai MaungaHinai,Kaputamaiirotoitōnapuni,Kaputamai irotoitekahaotōnamanaiterangiongārangi

5.Ā,kapāngiarātouetewehi,kawirihokingāKaitiaki,ā, kamautewehinuimetewiriiarātoutaenoakingāpitoo tewhenua

6.Ā,kawhakangaueuetiangāmaungateitei,kawhakaititia ngāpukepuketeitei,ā,karewapērāitewarepiimuaite mura

7.Kapakarurawatewhenua,ā,kangarongāmeakatoao tewhenua,ā,kawhakawakiangātāngatakatoa

8EngarikahouhiaeiaterongokitehungatikaKa tiakinahokieiatehungawhiriwhiri,Ā,katautearohakia rātouĀ,nōteAtuarātoukatoa,Ā,kawhairawarātou,Ā, kamanaakitiarātoukatoaĀ,kaāwhinaiaiarātoukatoa, Ā,kaputatemāramatangakiarātou,Ā,kahouhiaeiate rongokiarātou

9Nā,keitehaeremaiiamengāmanotiniotanahunga tapu,kitewhakawaitekatoa,kitewhakangaroitehunga karakiakorekatoa:kitewhakahehokiitekikokikokatoa mōārātoumahikarakiakorekatoaimahiaerātou,mōngā kupupakekekatoaikōrerotiaetehungaharakarakiakore mōna

1Mātakitakiingāmeakatoaetupuanaiterangi,me pēhearātouekoreaiewhakarerekēiōrātouporowhita, mengāramaoterangi,mepēhearātouearaakeai,e whakariteaiiiawā,iiawā,ā,kauahokietakahiitārātou tikangakuawhakaritea

2.Tirohiatewhenua,kiawhakarongokingāmeaetupu anairungaiaiamaiitetīmatangakitemutunga,te pumauoauamea,tekoreotetahiongāmeaotewhenuae rerekē,engarieputakatoaanangāmahiateAtuakia koutou

3Tirohiateraumatimetehotoke,kītonutewhenuakatoa itewai,etakotoanangākapuametetomairangimeteua kirunga

Upoko3

Mātakitaki,tirohiateāhuaotehotokemetemeakua memenge,kuamarerengārauongārākaukatoa,engari tekaumāwhāngārākau,kāoreengarongārauengarie mautonuanangārautawhitomōngātauerua,etorurānei taenoakitetaengamaiotemeahou.

Upoko4

Ā,tirohiaanōngārāoteraumati,mepēheatetūoterāi rungaakeitewhenuaitōnaritengaatuĀ,erapuanakoei temarumaru,itepiringahokināteweraoterā,ā,ewera anahokitewhenuaiteweranuihaere,ā,ekoreetaeae koetetakahiitewhenua,itetokarāneināteweraoterā.

Upoko5

1.Mātakitakiatukiteāhuaotekapiongārākauingārau matomato,metehuaongāhua:nōreirakiatupatokoutou, kiamōhiokiānamahikatoa,kiamōhiohokikiteāhuaote hangaateAtuaeoratonuanaakeake

2Ā,koānamahikatoakeitehaeretonuiiatau,iiatau, aketonuatu,mengāmahikatoaeotianaiarātoumāna,ā, kāoreārātoumahiererekē,engarikiaritekitāteAtuai whakariteai,kaoti

3.Tirohiahokiteāhuaotemoanamengāawae whakatutukianaiārātoumahiiAnature,ā,kāorerātoue whakarerekē

4.Engarikāorekoutouiutonu,kāorehokiimahiingā whakahauaIhowā,engarikuatahurikēkoutou,ā,kua kōrerowhakapehapeha,kuapakekehokiōkoutoumangai pokekitōnanui.Āe,etehungangākaumaro,ekore koutouekiteiterangimārie

5Nāreirakakangakoeiōurā,ākangarongātauotōu oranga,ākawhakanuiangātauotōuwhakangaromangaki tekangamutungakore,ā,ekorekoeekiteitearohanoa 6Iauarākameingaekoutouōkoutouingoaheikanga mutungakorekitehungatikakatoa,ā,mākoutoutehunga katoaekanga,kakanga,ā,mākoutoutehungaharamete hungakarakiakoreekanga,ā,mākoutoutehunga karakiakorekawaihohekanga.Ā,kaharitehunga katoa,ā,kamuruangāhara,mengāmahitohukatoa,me terangimārie,metemanawanui:Kaputatewhakaoranga kiarātou,hemāramatangapai.Ā,mākoutoukatoate

hungahara,kāorehewhakaoranga,engarikanohote kangakirungakiakoutoukatoa.

7Engarimōtehungawhiriwhirikawhiwhikite māramatanga,kitehari,kiterangimārie,ā,kariroiarātou tewhenua.

8Kātahikahoatutewhakaaronuikitehungawhiriwhiri,ā, kaorakatoarātou,ā,ekoreeharaanō,nātekorekarakia, nātewhakapehapeharānei:Kotehungawhakaaronuiia kawhakaititia

9Ā,ekorerātoueharaanō,ekorehokieharaingārā katoaeoraairātou,ekorehokirātouemateiteririote Atua,itearitaritarānei,engarikatutukiiarātoutemahao ngārāoōrātouoranga.Ā,kawhakanuiaōrātouorangai rotoiterangimārie,ā,kawhakanuiangātauotōrātouhari, irotoiteharikoameterangimāriemutungakore,ingārā katoaeoraairātou.

Upoko6

1Ā,itemeakatinihaerengātamarikiatetangata,iaua rākawhānauārātoutamāhineataahua,ātaahua

2.Ā,kakitengāanahera,ngātamarikioterangi,ā,ka hiahiakiarātou,kameatetahikitetahi:'Haeremai,kia whiriwhiriahewahinemātātouirotoingātamarikiate tangata,kiawhānauaihetamarikimātātou.'

3Ā,kameaatuaSemjâzâ,tōrātourangatira,kiarātou:'E wehianaahaukāorekoutouewhakaaekitemahiitēnei mahi,ā,koahauanakeheiutuitewhiuoteharanui.'

4Ā,kawhakahokirātoukatoakiaia,kamea:'Meoati tātoukatoa,mehereahokitātouetātouanōkingākupu taurangikiakauaewhakarēreatēneimahere,engarikia mahiatēneimea'

5Kātahikaoatirātoukatoa,kahereahokierātouanōkite kangaatetahikitetahi.

6Ā,eruaraukatoarātou;ihekeihoingārāoIarerekite tihioMaungaHeremona,ā,ihuainaerātoukoMaunga Heremona,nātemeaioatirātou,ihereahokierātoua rātouanōkirungaitauamea

7Nakongaingoaeneiooratourangatira:koHemaazâz, toratourangatira;Satarèl,Turèl,Jômjâêl,Sariêl.

8Koōrātourangatiratekauēnei

Upoko7

1Ā,katangowahinemārātoukatoa,kawhiriwhiriae rātoutētahimārātouanō,ā,katīmatarātoukitehaereki rotokiarātou,kitewhakapokeiarātouanōkiarātou;ā, kawhakaakonarātoukingāmahimakutu,kitetapahi pakiaka,metewhakamōhioiarātoukingātipu

2Ā,kahapurātou,ā,kawhānauhetangatanunui,etoru manongāīrateroa:

3.Nānaipaukatoangātaongaatetangata.Ā,itekorenga etaeaetetangatatepupuriiauamea,

4Itahuringātangatanunuikiarātou,ā,ipautetangata

5Ā,katīmatarātoukiteharakingāmanu,kingā kararehe,kingāmeangokingoki,kingāika,ā,kakaitetahi itekikokikootetahi,otetahi,kainuitetoto.

1Ā,iwhakaakoaAzazêlingātāngatakitehangahoari, kingāmaripi,kingāwhakangungurakau,kingāpukupuku, ā,iwhakamāramahokiingākonganukuotewhenuamete mahitoi,mengāporoporo,mengāwhakapaipai,mete whakamahingaoteantimony,metewhakapaipaiongā kamo,mengāmomokōhatuutunuikatoa,mengātae katoa

2Ā,kanuitekorewhakaponokiteAtua,ā,kamoepuku rātou,ā,kahetearaiiarātou,kapirauirotoiārātoumahi katoaIwhakaakoaSemjâzâingāmahimakutu,mengā tapahipakiaka,aArmârôsitewhakatauingāmahimakutu, aBarâqîjâliwhakaakoitewhetū,aKôkabêlingāwhetū,a Ezêqêêlitemōhiokingākapua,aAraqiêlingātohuote whenua,aShamsiêlingātohuoterā,meSariêlitearao temaramaĀ,itematengaotetangata,kakarangarātou,ā, kapikiaketārātoukarangakiterangi

Upoko9

6Katahikawhakapaetewhenuaitehungakino Upoko8

1.KātahikatitiroihoaMikaera,aUriere,aRapaera,rātou koKaparieraiterangi,ā,kakiteitetotonuieringihiaana kirungaitewhenua,mengāturekatoaemahiaanaki rungaitewhenua.

2Nakamearatoutetahikitetahi,Kotewhenuaihanga kahoreneihetangatanoho,ekarangaanatereootaratou karangakingakuwahaoterangi.

3Nā,kiakoutou,etehungatapuoterangi,etautoheana ngāwairuaotetangata,emeaana,"Kaweamaitāmātou takekitearoarooteRungaRawa."

4Nā,kamearātoukiteArikiongāaokatoa:‘EteArikio ngāAriki,eteAtuaongāatua,eteKīngiongākīngi,ete Atuaongāaokatoa,etūtonuanatetoronaotōukorōriaki ngāwhakatupurangakatoa,ā,kotōuingoahetapu,he korōria,hewhakapaingiaakeakeake!’

5.Nāuihangangāmeakatoa,ā,kokoetemanamōngā meakatoa:etūtahangaana,etuwheraanangāmeakatoa kitōuaroaro,ekiteanakoeingāmeakatoa,ā,kāorehe meaetaeatehunaiakoe.

6KakitekoeingāmahiaAzâzêl,nānaneiiwhakaako ngāhēkatoairungaitewhenua,iwhakakitehokiingā meangaromutungakoreitiakinaiterangi,iwhaineite tangatakiteako:

7Ā,koSemjâzâ,kuahomaineiekoetemanakiarātou heirangatiramōōnahoamahi.

8Kuahaererātoukingātamāhineatetangatairungaite whenua,kuamoekingāwāhine,kuapokeiarātouanō, kuawhakakiteakiarātoungāmomoharakatoa

9Ā,kuawhānaumaingāwahineingātangatanunui,ā, kuakītewhenuakatoaitetotometekino

10.Nā,tirohia,keitetangingāwairuaotehungakuamate, keitewhakatataatukingākūahaoterangi,kuakakehoki ārātoutangi:kāoreemutunāngāmahikinoemahiaanai rungaitewhenua

11Ā,emōhioanakoekingāmeakatoaimuaitetaenga maioēneimea,ā,ekiteanakoeiēneimea,ā,etukuaana ekoe,ā,ekorekoeekīmaikiamātoumeahamātoukia rātoumōēneimea

1KātahikameateRungaRawa,teTapu,teMeaNui,ka tonoaaUrierekitetamaaRameka,kameakiaia: 2.HaerekiaNoa,kameaatukiaiairungaitōkuingoa "Hunakoe!"kawhakakiteakiaiatemutungaetatamai ana:kawhakangaromiatewhenuakatoa,ā,katatate waipuketeputakirungaitewhenuakatoa,ā,ka whakangaromiangāmeakatoairunga

3Ā,whakaakonaiakiamawhiti,kiatiakinaaiōnaurimō ngāwhakatupurangakatoaoteao

4Ā,kameaanōteArikikiaRapaera:'HereatiaaAzazêl ringameōnawaewae,kamakakitepōuri:kahangahe kōhaokitekoraha,keiDûdâêl,kamakakiroto'

5Ā,whakatakotoriakirungaiaiangākōhatutaratara, ngākōhatukoi,kahipokiiaiakitepōuri,ā,waihoiakia nohokireiraaketonuatu,kahipokihokiitōnamatakia koreaiiaekiteitemāramatanga

6.Ā,iterāotewhakawanui,kamakaiakiteahi.Ā,ka whakaorangiatewhenuaiwhakakinotiaengāanahera,ka kauwhauhokiitewhakaorangaotewhenua,kiaoraaite mateurutā,kiakoreaihokiengarongātamarikikatoaate tangataingāmeangarokatoakuawhakakiteaengā Kaitiaki,kuawhakaakonahokikiārātoutama

8.Ā,kuapirautewhenuakatoaingāmahiiwhakaakonae Azâzêl:kiaiatewhakapaeingāharakatoa

9Ā,kameateArikikiaKapariera:'Haereatukingā poriro,kingāhungawhakarihariha,kingātamariki moepuku:whakangaromiahokingātamarikimoepukume ngātamarikiangāKaitiakiirotoitetangata,ā,meinga rātoukiahaereatu:tonoarātoutetahikitetahikia whakangarotetahiitetahiitepakanga:ekorehokieroaō rātourā'

10.Kāorehetonoaōrātoumātuakiakoeewhakaaetiaki ōrātoumātuamōrātou;etumanakoanahokirātoukite oratonu,ā,kaoraiatangata,iatangataorātouiterimarau tau.

11Ā,kameateArikikiaMikaera:'Haere,hereaa Semjâzâmeōnahoakuahonoakingāwāhine,kuapokeia rātouanōirotoiōrātoupokekatoa.'

12Ā,inapatuaeārātoutamatetahiitetahi,ā,kuakite rātouitewhakangaromangaoārātouearohainanei,herea rātoukiawhitutekaungāwhakatupurangairotoingā awaawaotewhenua,taenoakiterāotōrātou whakawakangametōrātoumutunga,taenoakitemutunga otewhakawakangaakeake.

13Iauarākaarahinaaturātoukitepokatorereoteahi: kitewhakamamaemetewhareherehereemauheretiaai rātouakeake

14Ā,kotetangataewhakatauaana,ewhakangaromiaana, kahereangātahitiaiamerātouitauawātonu,taenoakite mutungaongāwhakatupurangakatoa.

15Ā,whakangaromiangāwairuakatoaotehunga whakakekemengātamarikiangāKaitiaki,nātemeakua hērātoukitetangata

16Whakangaromiangāhēkatoaitemataotewhenua,kia mutuhokingāmahikinokatoa:kiaputamaitetipuote tikametepono:ā,kawaihoheimanaakitanga;ka whakatōkiangāmahiotetikameteponokiteponomete hariakeake.

17Kātahikamawhititehungatikakatoa,ā,kaorarātou taenoakitewhānautangaongāmanotinioārātou tamariki,ā,kaotiiarātoungārākatoaotōrātou taitamarikitangametōrātoukoroheketangairungaite rangimārie.

18Koreirakangakiatewhenuakatoairungaitetika,ka whakatōkiahokikingārākau,ā,kakitonuite manaakitanga.

19Kawhakatōkiangārākauataahuakatoakirunga,ka whakatōkiahokingāwainakirunga:ā,kanuitewainae whakaputainaanaetewainaewhakatōkiaanaerātouki runga,ā,kongāpurapurakatoaewhakatōkiaanakirunga kahuakotahimano,ā,koiamehuaoriwakahuatekaungā pēhihinu

20Ā,horoiatewhenuaingātukinotangakatoa,ingāhē katoa,ingāharakatoa,ingākarakiakorekatoa:mete whakangaroingāpokekatoaemahiaanairungaite whenuairungaitewhenua

21.Ā,katikangātamarikikatoaatetangata,ā,kakarakia ngāiwikatoakiahau,kawhakamoemitikiahau,ā,ka koropikokatoakiahauĀ,kahoroiatewhenuaingāpoke katoa,ingāharakatoa,ingāwhiukatoa,ingā whakamamaekatoa,ā,ekorerawaahauetukuatuiarātou kirungaitēneiwhenuaitēneiwhakatupuranga,itēnei whakatupuranga,aketonuatu.

Upoko11

1Ā,iauarākawhakatuwheratiaeahaungārūma manaakitangaiterangi,kiatukuaihoaieahaukirungaki tewhenua,kirungakitemahimetemāuiuiongātamaa tetangata

2Ā,kahonoateponometerangimārieingārākatoaote ao,taeatukingāwhakatupurangakatoaotetangata.

Upoko12

1ImuaiēneimeaihunaaEnoka,ā,kāoretetahiongā tamarikiatetangataimōhiokitōnawāhiihunaaiia,ki tōnawāhinoho,meteahahokiipākiaia.

2Ā,koānamahiipākingāKaitiaki,ā,koōnarāite hungatapu

3.Ā,koahau,koEnoka,itemanaakiiteArikiote rangatiratanga,meteKīngiongāaokatoa,ā,nā,ka karangatiaahauengāKaitiakikoEnokatekaituhituhi,ā, kameamaikiahau:

4'EEnoka,etekaituhituhiotetika,haere,kauwhauki ngāKaitiakioterangikuawhakarēreaerātouterangi teitei,tewāhitapumutungakore,kuapokehokiiarātou anōkingāwāhine,kuamahiitāngātamarikiotewhenua emahinei,kuatangowahinemārātouanō:"Kuanuite whakangaromangaimahiaekoutoukitewhenua:

5Ā,ekorekoutouewhiwhiiterangimārie,itemurunga hararānei:ā,itemeaekoaanarātoukiārātoutamariki, 6Kakiterātouitekōhurutangaoārātouearohainanei,ā, katangirātoumōtewhakangaromangaoārātoutamariki, kainoitonurātoumōaketonuatu,engariekorekoutoue whiwhikitearohameterangimārie"

1NākahaereaEnoka,kamea:'EAzazêl,kāorehe rangimāriemōu:kuaputahewhiunuimōuheihereiakoe: 2.Ekorehokikoeewhakamanawanuitia,ekorehokie whakaaetiaōtono,nātehēiwhakaakonaekoe,nāngā mahikatoaotekarakiakore,otehē,oteharaiwhakakitea ekoekingātāngata.

3Kātahiahaukahaere,kakōrerokiarātoukatoa,ā,i wehikatoarātou,ā,kamautewehimetewiriiarātou

4Ā,iinoimairātoukiatuhiaeauhepitihanamōrātou kiakiteaaierātoutemurungahara,kiapānuitiahokitā rātoupitihanakitearoarooteArikioterangi.

5Nōreira,kāoreitaeaerātoutekōrerokiaIa,kāorehoki itaeateangaakeoōrātoukanohikiterangiitewhakama oārātouharaiwhakatauaairātou.

6Kātahikatuhituhiaeautārātoutono,meteinoimōō rātouwairuameārātoumahitakitahi,meārātoutonokia muruaōrātouhara,kiaroaaihokiōrātourā.

7Ā,kahaereatuahau,kanohokitetahaongāwaio Rana,itewhenuaoRana,kitetongaotehauauruo Heremona:kapānuitiaeahautārātouinoiāmoenoaahau.

8Nā,kaputamaihemoekiahau,ā,katauihongā kitengakiahau,ā,kakiteahauingākitengaotewhiu,ā, kaputamaihereoemeaanakiakōrerotiaeahaukingā tamaaterangi,kiaririahokirātou

9Ā,itakuohoake,kataeatuahaukiarātou,enoho huihuianarātoukatoa,etangianai'Abelsjâîl,iwaenganui iaRepanonameSênêsêr,meōrātoumataehipokinaana

10Ā,kakōrerotiaeahaukimuaiarātoungākitenga katoaikiteaeahauirotoitemoe,ā,katīmataahaukite kōreroingākupuotetika,metewhakatūpatoingā Kaitiakioterangi

Upoko14

1.Kotepukapukaongākupuotetika,metewhakatūpato angāKaitiakimutungakoreirungaanōitewhakahauate MeaTapuNuiirotoitauakitenga

2.Ikiteahauirotoitakumoeitakuekōreroaiināianei mātearerokikokiko,metemanawaotōkumangai:i homaineieteMeaNuikingātāngatakiakōrerotiaerātou, kiamāramaaihokikitengākau.

3Iaiaehangaana,ehomaianahokikitetangatatemana kitemāramakitekupuotewhakaaronui,waihokiihanga ahaueia,ehomaianahokikiahautemanakite whakatūpatoingāKaitiaki,ngātamarikioterangi

4.Ituhituhiaeautāutono,ā,irotoitakukitengaiputa maitēnei,ekoretāutonoewhakaaetiakiakoemōngārā katoaoteaomutungakore,ā,kuaotitewhakataukiakoe: āe,ekoretāutonoewhakaaetiakiakoe

5.Ā,maiitēneiwā,ekorekoeepikiakekiterangiake ake,ā,kuaputatetureirotoingāhereotewhenuahei hereiakoemōngārākatoaoteao

6Ā,imuaakeneikuakitekoutouitewhakangaromanga oākoutoutamaearohainanei,ā,ekorekoutouepaikia rātou,engarikahingarātouitōkoutouaroaroitehoari.

7Ā,ekoretōtonomōrātouewhakaaetia,ekoreanōhoki ewhakaaetiaekoe:ahakoaetangianakoe,einoiana,e kōreroanaingākupukatoaotetuhituhikuatuhianeieau.

8Ā,iwhakakiteamaitekitengakiahaupenei:Nana,i rotoitekitengaikarangamaingākapuakiahau,ikaranga maihokitekohukiahau,ā,iterehaeretearaongāwhetū mengāuira,itereaiahau,ā,nāngāhauirotoitekitengai rereaiahau,ihapaingaakeaiahaukirunga,ā,ihariaahau kiterangi

9Ā,katomoahaukiroto,ā,katataatuahaukitētahi taiepahemeahangakingākaraihe,ā,ekarapotiaanae ngāareroahi:ā,katīmatatewhakamatakuiahau

10Ā,kahaereahaukirotoingāareroahi,kawhakatata atukitētahiwharenuiihangaiakingātioata:ā,kongā pakitaraotewhareheritekitepapatiēselatiihangaiaki ngātioata,ā,kotōnaturangahetioata.

11Kotōnatuanuiiritekitearaongāwhetūmengāuira, ā,iwaenganuiiarātoukongākerupimaahi,ā,kotōrātou rangihemārama,pērāitewai.

12Ikarapotiangātaiepaeteahimura,ā,imuraōnatatau iteahi

13.Ā,katomoahaukitauawhare,hewera,hemakariri, heritekitehukapapa:kāorehemeaahuarekaoteorai roto:itaupokinaahauetewehi,ā,imauahauitewiri

14.Aiahauewiriana,ewiriana,kahingaahaukiraro.

15Ā,kakiteahauitētahiwhakakitenga,Nā,kotētahiatu whare,henuiatuitewhareomua,ā,itūwheratetatau katoaimuaiahau,ā,hemuraahitemeaihangaiaai.

16Ā,ingāāhuatangakatoa,itinohiratōnakororia,tōna ataahua,metōnawhānuitanga,ā,ekoreetaeaeaute whakaahuaatukiakoetōnakororiametōnawhānuitanga.

17Heahitōnapapa,ā,irungaakeiaiaheuira,meteara ongāwhetū,ā,heahimurahokitōnatuanui

18.Akatitiroatuahau,kakiteirotoitauatorona,he toronatiketike,kotonaahuaheritekitekaraihe,koona wirahokiheritekiteraewhitiana;ireiraanotekitengao ngakerupima.

19Ā,iraroitetoronakaputamaiheawamura,ā,kihai ahauiaheitetitiroatukireira

20.Ā,inohoteKororiaNuikirunga,ā,kanapaakeana tōnakākahuiterā,māakeitehukarerekatoa

21Kāoreitaeaetetahiongāanaheratetomo,tekitei tōnamatanātenuimetekorōria,ā,kāorehokihekikokiko ekiteiaia

22Ikarapotiaiaeteahimura,ā,itūteahinuiitōna aroaro,ā,kāorehetangataitataatukiaia:tekaumanongā manoitūitōnaaroaro,heoikāoreiaihiahiakitētahi kaiwhakatakotowhakaaro

23.Ā,kotehungatapurawaitatakiaIa,kāoreiweheatu itepō,kāorehokiimaweheatuiaIa

24.Ā,taenoakitauawā,itakotokauahaukiraro,mete wiri:ā,kakarangamaiteArikikiahaukitōnamangai,ka meamaikiahau:'Haeremai,eEnoka,whakarongomaiki takukupu'

25.Nakahaeremaitetahiotehungatapukiahau,ka whakaaraiahau,kameaiahaukiaaraake,kiawhakatata atukitetatau:akapikotokumatakiraro

Upoko15

1Ā,kawhakahokimaiia,kameakiahau,ā,karongo ahauitōnareo:'Kauaewehi,eEnoka,etetangatatika,e tekaituhituhiotetika:whakatatamaikikonei, whakarongomaikitōkureo'

2Haereatu,meaatukingāKaitiakioterangi,nānanei koeitonomaiheiwawaomōrātou:"Mewawaokoe"mō ngātāngata,kauamōngātāngatamōu:

3.Heahakoutouiwhakarēreaaiterangitiketike,terangi tapu,terangitonu,itakotokingāwāhine,iwhakapokeaii akoutoukingātamāhineatetangata,itangoaiingā wāhinemākoutou,imahiaiiakoutouanō,iriteaikingā tamarikiotewhenua,iwhānauaihetangatanunuipērāiā koutoutama?

4Ahakoahetapukoutou,hewairua,eoraanaiteoratonu, kuapokekoutouiakoutouanōkitetotoongāwāhine,ā, kuawhānautamarikikoutoukitetotootekikokiko,ā, pērāingātamarikiatetangata,kuahiahiakitekikokiko metetoto,pērāitehungaemateana,engaroana

5Nōreiraihoatuaieahaukiarātouhewahinehei whānautamarikimārātou,kiawhānauaiārātoutamariki, kiakoreaihemeaengaroiarātouitewhenua

6Engariimuahewairuakoe,eoraanaiteoratonu,ā,e koreematemōngāwhakatupurangakatoaoteao.

7Nāreira,kāoreauiwhakariteingāwāhinemāu;kote hungawairuaoterangi,keiterangitōrātounohoanga

8.Nā,kongātangatanunui,iwhānaumaiingāwairuame tekikokiko,kakiiarātouhewairuakinoirungaite whenua,ā,kotewhenuaheinohoangamōrātou

9.Kuaputamaingāwairuakinoirotoiōrātoutinana;nā temeaiwhānaumairātouitetangata,ā,nōngāKaitiaki taputōrātoutīmatangametōrātoutakengamai;kawaiho rātouheiwairuakinoirungaitewhenua,ā,kakarangatia rātouhewairuakino

10Mōngāwairuaoterangi,koterangitōrātounohoanga, engarimōngāwairuaotewhenuaiwhānaumaikite whenua,kotewhenuatōrātounohoanga 11Ā,katukinotia,kawhakangaromia,kawhakaekea,ka whawhai,kawhakangaroitewhenua,kawhakatupu raruraru:kāorerātouekai,engarikahiakai,kamatewai,ka whakatupuharaĀ,kawhakatikaēneiwairuakingā tamarikiatetangata,kingāwāhinehoki,nātemeaiahu mairātouiarātou

Upoko16

1Maiingārāotepatunga,tewhakangaromanga,mete matengaongātangatanunui,kawhakangaromiaengā wairuaoōrātoukikokiko,iteputangaatu,metekoree whakawakia-kapērātārātouwhakangarotaenoakiterā otemutunga,tewhakawanuiewhakaotiaaiteao,ki rungaingāKaitiakimetehungakoreatua,āe,katino whakaotia.

2Nā,mōngāKaitiakiitonoamaikoeheiwawaomō rātou,inohoiterangiimua,mekīatukiarātou: 3"Iterangikoe,engarikāoreanōkiawhakakiteangāmea ngarokatoakiakoe,ā,imōhiokoekingāmeakoretake,ā, irotoitepakekeoōungākaukuawhakakiteaekoeēneiki ngāwāhine,ā,mārotoiēneimeangarokamahikinongā wāhinemengātānekitewhenua"

4Nāreira,meaatukiarātou:"Kāoreherangimāriemō koutou."

Upoko17

1Ā,kahariaahauerātoukitētahiwāhi,kotehungai reiraheritekiteahimura,ā,itārātouhiahia,kaputamai rātoumehetangata.

2Ā,kakaweaahauerātoukitewāhipōuri,kitētahi maungakotōnatihietutukianakiterangi

3.Ā,kakiteahauingāwāhiongāmāramatangamengā taongaongāwhetūmetewhatitiri,mengāhohonurawa, keireiratekoperemuramengāperemetārātoupapapere, metehoarimuramengāuirakatoa

4Ā,kahariaahauerātoukingāwaiora,kiteahiote hauauru,ewhiwhianaingātorengitangakatoaoterā.

5Ā,kataeahaukitētahiawaahierereanateahi,pērāite wai,katuruturukitemoananuikitehauauru

6.Ikiteahauingāawanui,ā,kataekiteawanui,kite pōurinui,kahaerekitewāhikāorehekikokikoe haereereaana

7.Ikiteahauingāmaungaotepōuriotetakuruamete wāhiereremaiaingāwaikatoaoterire

8Ikiteahauingāwahaongāawakatoaotewhenua,me tewahahokioterire.

Upoko18

1Ikiteahauingātaongaongāhaukatoa:ikiteahaui tanawhakaratoingāmeahangakatoamengāturanga pakariotewhenuakiarātou.

2Ā,kakiteahauitekōhatukokongaotewhenua:kakite ahauingāhauewhāeamoanaitewhenuamete kikorangioterangi.

3Ā,kakiteahauitehorahangaangāhauingāaraiote rangi,metetūngaiwaenganuiiterangimetewhenua:ko ngāpouēneioterangi.

4Ikiteahauingāhauoterangietahuriana,ekaweanai teporowhitaoterāmengāwhetūkatoakitōrātou torengitanga.

5Ikiteahauingāhauirungaitewhenuaekaweanai ngākapua:IkiteahauingāaraongāanaheraIkiteahaui tepitootewhenuaitekikorangioterangiirunga.

6Ā,kahaeretonuahau,kakiteitētahiwāhiekāanaite ao,itepō,ewhitungāmaungaongākōhatuwhakahīhī,e torukiterawhiti,etorukitetonga.

7Ā,mōērāeangaanakiterawhiti,kotahihekōhatutae, tētahihepērara,tētahihehākinite,ā,koērāeangaanaki tetongahekōhatuwhero.

8Engarikotemeaowaenganuiitaekiterangi,heriteki tetoronaoteAtua,hemeahangakitekohatualabasta,ā, kotetihiotetoronahemeahangakitehapaira

9Ā,kakiteahauitētahiahimuraĀ,ituaatuiēnei maunga,kotētahirohekotepitootewhenuanui:ireirai otiaingārangi.

10Ā,kakiteahauitētahipokahohonu,mengāpouahio terangi,ā,irotoiauapoukakiteahauingāpouahietaka ana,heritetonuteteiteimetehohonu

11Ā,ituaatuitauapokahohonu,kakiteahauitētahi wāhikāorehekikorangioterangiirungaakenei,kāore hokihewhenuapumauiraroiho:kāorehewaiirunga, kāorehokihemanu,engarihewāhiururua,hewāhi whakamataku.

12Ikiteahauireiraingāwhetūewhitu,heritekingā maunganuiemuraana,ā,kiahau,itakuuiuingamōrātou, 13Kameateanahera:'Kotēneiwāhitepitooterangime tewhenua:kuawaihotēneiheiwharehereheremōngā whetūmeteopeoterangi.'

14Ā,kongāwhetūetakahurianairungaiteahi,korātou ēneikuatakahiitetureateArikiitetīmatangaotōrātou putangamai,nātemeakāorerātouiputamaiiōrātouwā kuawhakaritea

15Ā,kaririiakiarātou,kaherearātoueiataenoakite wāewhakaotiaaiōrātouhara,taenoakingāmanotau

Upoko19

1Nā,kameamaiaUrierekiahau:'Keikoneingāanahera kuahonoatukingāwāhine,ā,koōrātouwairuaemauana ingāāhuarerekē,ewhakapokeanaitetangata,ā,eārahi anaiarātoukitehekitepatuwhakaherekingārewerahei atua,keikoneirātouetūai,taenoakiterāotewhakawa nuiewhakawakiaairātoutaenoakitemutunga' 2Ā,kongāwāhineongāanaheraiheteara,kanohohei haona.

3Nākuanake,nāEnoka,ikiteitewhakakitenga,ingā mutungaongāmeakatoa:ā,ekoretetahitangataekitei ritekitakuikiteai.

Upoko20

1Ā,kongāingoaēneiongāanaheratapuemātakitakiana

2KoUriere,tētahiongāanaheratapu,keirungaiteao, keirungahokiiaTātara.

3KoRapaera,tētahiongāanaheratapu,keirungaingā wairuaotetangata

4.KoRaguel,tētahiongāanaheratapuerapuutuanaite aoongāwhetu

5KoMikaera,tētahiongāanaheratapu,arā,koiakua whakariteaheirangatiramōtehungapairawaatuote tangata,mōtehungapōreareahoki

6KoSaraqâêl,tētahiongāanaheratapu,kuawhakaritea heirangatiramōngāwairua,eharaanairotoitewairua.

7KoKapariera,tētahiongāanaheratapu,keirungaia PararaihamengānakahimengāKerupima

8.KoRemiere,tētahiongāanaheratapu,iwhakariteaete Atuaheirangatiramōtehungaearaakeana

Upoko21

1.Ā,kahaeretonuahaukitewāhiepōreareaana.

2Ā,ikiteahauireiraitētahimeawhakamataku:kāore ahauikiteitētahirangiirungaake,itētahiwhenuarāneii whakatūturutia,engarihewāhipōrearea,hewāhi whakamataku.

3Ā,ireirakakiteahauingāwhetūewhituoterangie hereaanakiroto,heritekingāmaunganunui,ekaanaite ahi

4Kātahiahaukamea:'Heahateharaihereaairātou,ā, heahatetakeimakaairātoukikonei?'

5KātahikameaaUriere,tētahiongāanaheratapu,iahau nei,koiahokiterangatiramōrātou,kamea:'EEnoka,he ahakoeipātaiai,ā,heahakoeihiahiaaikitepono?'

6Koēneitehungaongāwhetūoterangi,kuatakahiite tureateAriki,ā,kuahereakikoneikiataerāanōkite mutungaongātautekaumano,arā,tewāipauiōrātou hara.

7.Maiireirakahaereahaukitētahiatuwāhi,hewāhi whakamatakurawaatuitērāomua,ā,kakiteahauitētahi meawhakamataku:heahinuiireiraemuraana,emura ana,ā,kuapakarutewāhitaenoakitepokatorere,kītonu ingāpouahinunuiehekeihoana:kāoreitaeaeautekite itōnawhānuitanga,itōnarahirānei,kāorehokiitaeaeau tewhakaaro

8Kātahiahaukamea,'Auetewehiotewāhinei,auete whakamatakuotetitiroatu!'

9KātahikawhakahokimaiaUriere,tētahiongāanahera tapuiahau,kameamaikiahau:'EEnoka,heahakoei matakuai,imatakuai?'Ā,kawhakahokiahau:'Nātēnei wāhiwhakamataku,nātekitengaotemamae'

10Ā,kameaiakiahau:'Kotēneiwāhitewhareherehere ongāanahera,ā,kamauheretiarātoukikoneiakeake.'

Upoko22

1Ā,ireirakahaereahaukitētahiatuwāhi,ā,ka whakakiteamaieiakiahauitehauaurutētahiatumaunga nui,tiketike,hetokamārō.

2Ā,ewhāngāpokairoto,hehohonu,hewhānui,he maeneeneAnotemaeneeneongāpoka,tehohonu,te pōurikitetitiroatu.

3KātahikawhakahokiaRapaera,tētahiongāanahera tapuiahau,kameamaikiahau:

4.'Kuahangaiaēneiwāhitakotokaumōtēneikaupapa tonu,kiahuihuiaingāwairuaotehungamatekireira,āe, kiahuihuimaiaingāwairuakatoaongātamarikiate tangatakikonei.Ā,kuahangaiaēneiwāhiheinohoanga mōrātoutaenoakiterāotārātouwhakawakanga,taenoa kitewākuawhakaritea,taenoakitetaengamaiote whakawakanganuikiarātou.'

5Ikiteahauingāwairuaongātamarikiatetangatakua mate,ā,iputaatutōrātoureokiterangi,iinoi

6.KātahiahaukapātaiatukiaRapaera,kiteanaherai ahau,ākameaatuahaukiaia:'Kotēneiwairuanāwai tereoeputaatuana,etonoana?'

7.Ā,kawhakahokimaiiakiahau,kamea:'Kotewairua tēneiiputamaiiaĀpera,ipatuaetōnateina,eKaina,ā, katautoheiakiaiakiangarorāanōtōnauriitemataote whenua,kiangaroatuhokitōnauriirotoiteuriote tangata'

8.Kātahiahaukapātaimōtauamea,mōngātakotoranga katoa:'Heahaiweheaitetahiitetahi?'

9Ā,kawhakahokimaiiakiahau,kameamaikiahau:'Ko ēneitokotoruihangaiaheiweheweheingāwairuaote hungamate.Ā,kuaweheatēneimomomōngāwairuaote hungatika,keireiratepunawaikanapa'

10Ā,kuamahiaēneimeamōtehungaharainamaterātou, inatanumiakitewhenua,ā,kāoreanōkiawhakawakia rātouiarātoueoraana

11.Ikoneikaweheaōrātouwairuairotoitēneimamae nuitaenoakiterānuiotewhakawametewhiumete whakamamaeitehungaekangaanaakeake,meteutumō ōrātouwairua.Ireirakaherearātoueiaakeake.

4Ingārāwhakawamōtehungaomua,kawhakamoemiti rātoukiaIamōtearohaiwhakariteaeIamōrātou.

5KātahiahaukawhakapaikiteArikioteKororia,ka whakapuakiitōnakorōria,kawhakamoemitikiaiamete kororia.

Upoko28

1Ā,ireirakahaereahaukiterawhiti,kiwaenganuiote paemaungaotekoraha,ā,kakiteahauitētahikoraha,he mokemoke,kītonuingārākaumengāotaota

2Ā,kapupuaketewaiirunga

3.Itengaruhaerepērāiteawanuierereanakiterakimāuru,kaaraakengākapuametetomairangiingātaha katoa

Upoko29

1.Ā,ireirakahaereahaukitētahiatuwāhiitekoraha,ka whakatataatukiterawhitiotēneipaemaunga

2Ā,ireirakakiteahauingārākaukakaraepupuhianai tekakaraoteparakihemetemaira,ā,heritetonungā rākaukiterākauaramona

Upoko30

1Ā,ituaatuiēnei,ihaereahaukitawhitikiterawhiti,ā, kakiteahauitētahiatuwāhi,heawaawakītonuitewai.

2Ā,ireiratētahirākau,heritetetaekiōngārākaukakara pērāitemastic

3.Ā,ingātahaoauaawaawakakiteahauitehinamona kakaraĀ,ituaatuiēneikahaereahaukiterawhiti

Upoko31

1Ā,kakiteahauiētahiatumaunga,ā,irotoiauamaunga hengahererākau,ā,kareremaiireiratenekita,kote sararametegalbanumteingoa

2Ā,ituaatuiēneimaunga,ikiteahauitētahiatumaunga kiterawhitiongāpitootewhenua,herākauaroekei runga,ā,kītonungārākaukatoaitestacte,heritekingā rākauaramona

3.Ā,itōnatahunga,hekakararekaatuitekakarakakara katoa

Upoko32

1.Ā,imuriiēneikakarakakara,itakutirohangaatukite rakikirungaingāmaunga,kakiteahauingāmaungae whituekīanaitenarapairawa,mengārākaukakara,me tehinamonametepepa

2.Ā,ireirakahaereahauirungaingātihioēneimaunga katoa,kitawhitikiterawhitiotewhenua,kawhitiatuite moanaoEritrea,kahaeretawhitiatuireira,kawhitiatui teanaheraaZotîêl

3Ā,kataeatuahaukiteMāraoteTika,ā,kakiteatu ahauituaatuiauarākauhemahangārākaununuietupu anaireira,hekakarapai,henunui,hetinoataahua,he whakakororia,meterākauotewhakaaronuiekaingaana erātou,emōhioanakitewhakaaronui.

4Heriteteteiteiotauarākaukitepaina,ā,koōnarauhe ritekiōterākauKāpō:ā,koōnahuaheritekingātautau waina,hetinoataahua:ā,kotekakaraoterākauetoroatu anakitawhiti.

5.Kātahiahaukamea:'Anoteataahuaoterākau,anote ātaahuaotōnaāhua!'

6KātahikawhakahokimaiaRahera,teanaheratapui ahau,kamea:'Koineiterākauotewhakaaronui,ikaingae tōupāpākuakoroheketia,etōuwhaeakuakoroheketiai muaiakoe,ā,iakorāuaitewhakaaronui,ā,ipuareō rāuakanohi,ā,imōhiorāuaetūtahangaanarāua,ā,ipeia aturāuaitemāra'

Upoko33

1.Maiireirakahaereahaukingāpitootewhenua,ā,ka kiteahauingākararehenunuiireira,ā,hererekētetahii tetahi;ā,kakiteahauingāmanuhererekēteāhua,te ataahua,metereo,hererekētetahiitetahi.

2Ā,iterawhitioauakarareheikiteahauingāpitoote whenuaetakotoanaterangi,mengātatauoterangie tuwheraana.

3Ā,kakiteahauiteputangamaiongāwhetūoterangi,ā, katatauahauingātataueputamaiairātou,ā,katuhituhia eahauōrātouputangakatoa,oiawhetūtakitahi,kiariteki temahameōrātouingoa,ōrātouarameōrātoutūranga, meōrātouwāmeōrātoumarama,eaikitāUriere,te anaheratapuinohotahimeahau.

4Iwhakakiteamaieiangāmeakatoakiahau,ā,i tuhituhiaihohokieiaōrātouingoa,meārātouturemeā rātourōpū.

Upoko34

1Maiireirakahaereahaukiterakikingāpitoote whenua,ā,ireirakakiteahauitētahimeanui,whakahīhī hokiingāpitootewhenuakatoa.

2Ā,ikoneikakiteahauingātatauetoruoterangie tuwheraanaiterangi:eputamaianangāhaurakiirotoi iatatau:itewāepupuhiana,kaputatemakariri,tewhatu, tehukapapa,tehukarere,tetomairangi,meteua

3Ā,kapupuhipaimaiitetataukotahi:engarikapupuhi mārotoingātatauerua,kaputatetutumetemamaekite whenua,ā,kapupuhikinomai

Upoko35

1.Maiireirakahaereahaukitehauaurukingāpitoote whenua,ā,kakiteahauireiraingātatauetoruoterangie tuwheraana,pērāitakuikiteaiiterawhiti,heritetonute mahaongātatau,mengāputanga

Upoko36

1Maiireirakahaereahaukitetongakingāpitoote whenua,ā,kakiteahauireiraingātatauetoruoterangie tuwheraana:ā,maiireirakaputamaitetomairangi,teua, metehau

2Maiireirakahaereahaukiterawhitikingāpitoote rangi,ā,kakiteahauikoneiingātatauetoruoterangiki

terawhitietuwheraana,mengātatauririkiirungaakeia rātou.

3Mārotoiiaoēneitatauitikaputangāwhetūoterangi, karerekitehauauruitearakuawhakaaturiakiarātou.

4.Ā,iakukitengakatoa,kawhakapaitonuahauiteAriki oteKororia,ā,kawhakapaitonuahauiteArikiote Kororianānaneiimahingāmahiwhakamiharonunui, whakahīhī,heiwhakaatuitenuiotanamahikingā anahera,kingāwairua,kingātāngata,kiawhakamoemiti airātoukitanamahimeanameakatoaihangaiaeia:kia kiteairātouitemahiatōnamana,kiawhakamoemitiaiki temahinuiaōnaringa,kiawhakapaingiaaiiaakeake

Upoko37

1.Kotekitengatuaruaikiteaeia,kotekitengaote whakaaronui--ikiteaeEnokatamaaIarere,tamaa Maharareere,tamaaKenana,tamaaEnoha,tamaaHeta, tamaaArama.

2Kotetīmatangatēneiongākupuwhakaaronuii whakaarahiaakeeaukitekōrero,kitemeaatukitehunga enohoanaitewhenua:Whakarongomai,engātāngatao mua,kiakitehokikoutou,etehungaewhaiakenei,ingā kupuateMeaTapukakōrerotiaeaukitearoarooteAriki ongāWairua.

3Hepaiakekiawhakapuakinakingātāngataomua anake,engariahakoakitehungaomurimai,ekoreehuna emātoutetīmatangaotewhakaaronui.

4Taenoamaikitēneirā,kāoreanōkiahomaihe whakaaronuipēneieteArikiongāWairua,pērāitakui whiwhiaiirungaitakumāramatanga,irungaanōitepaio teArikiongāWairua,nānaneiihomaiterotaoteoratonu kiahau

5.Na,etorungākupuwhakariteiwhakapuakinamaiki ahau,ā,kawhakanuiaeahautōkureo,kakōrerotiaeahau kitehungaenohoanaitewhenua

Upoko38

1.TeKupuWhakatakotoTuatahi.Inaputamaite whakaminengaotehungatika,Ā,kawhakawakiatehunga haramōōrātouhara,Ā,kapeiaatuitemataotewhenua:

2.Ā,inaputamaiteMeaTikakimuaingākanohiote hungatika,koānamahiwhiriwhirikeirungaiteArikio ngāWairua,ā,kaputatemāramatangakitehungatikame tehungawhiriwhirienohoanaitewhenua,keihearāte nohoangaotehungahara,ā,keiheateokiokingaote hungakuawhakakahoreiteArikiongāWairua?Hepaiki arātoumeikorerātouewhānaumai

3Inawhakakiteangāmeangaroatehungatika,ā,ina whakawakiatehungahara,ā,kapeiatehungakarakiakore itearoarootehungatikametehungawhiriwhiri, 4Maiitauawā,kāoretehungaewhaimanaanaite whenuaewhaimana,ewhaimananuiana:Ā,ekorerātou ekiteitemataotehungatapu,nātemeakuawhakakiteae teArikiongāWairuatōnamāramatangakitemataote hungatapu,tehungatika,metehungawhiriwhiri. 5Koreirakangaroaingākīngimetehunganunui,ā,ka tukuakiteringaotehungatika,otehungatapu

6Ā,maiitēneiwā,kāoretetahierapuitearohaoteAriki ongāWairuamōrātouanō,kuataekitemutungaotō rātouoranga

Upoko39

1Ā,iauarākahekeihongātamarikiwhiriwhirimengā tamarikitapuiterangiteitei,ā,kakotahiōrātouurime ngātamarikiatetangata

2Ā,iauarākariroiaEnokangāpukapukaotehaemete riri,mengāpukapukaotemanukanukametepeingaĀ,e koreetohungiarātou,eaikiteArikiongāWairua

3.Iauarākakahakinaahaueteawhiowhioitewhenua,ka whakatakotoriaahaukitepitooterangi

4Ā,ireirakakiteahauitētahiatukitenga,kongā nohoangaotehungatapu,mengāokiokingaotehunga tika

5Ikoneikakiteokukanohiiōrātounohoangameāna anaheratika,meōrātouokiokingametehungatapu.Ā,ka inoirātou,kainoimōngātamarikiatetangata,ā,karerete tikaimuaiarātouanōhewai,metearohaanōhe tomairangikirungaitewhenua:Pērātonuirotoiarātou akeake

6aĀ,itauawāhiikiteōkukanohiiteMeaWhiriwhirio tetikametewhakapono,

7aĀ,ikiteahauitōnanohoangairaroingāparirauote ArikiongāWairua

6b.Ā,kakahatetikaiōnarā,ā,ekoreetaeatetataute hungatikametehungawhiriwhiriitōnaaroaroakeake

7bĀ,kotehungatikakatoa,metehungawhiriwhirii muaiaIa,kakahapērāingāramamura,ā,kakīōrātou mangaiitemanaakitanga,ā,kawhakanuiōrātoungutuite ingoaoteArikiongāWairua,ā,ekorerawatetikaimuai aIaememeha,ā,ekorerawatetikaememehaimuaiaIa. 8Ihiahiaahaukitenohokireira,ā,ihiahiatōkuwairua kitauanohoanga:Ā,ireiratonutakuwāhi,Nātemeakua whakapumautiamōkuitearoarooteArikiongāWairua. 9Iauarāiwhakamoemitiahau,iwhakanuihokiiteingoa oteArikiongāWairuamengāmanaakitangamengā whakamoemiti,nātemeakuawhakariteaahaueiamōngā manaakitangamengākorōriaeaikitepaioteArikiongā Wairua

10.Heroatewāititiroatuaiōkukanohikitauawāhi,ā,i manaakiahauiaIa,iwhakamoemitikiaIa,metemea: 'KiawhakapaingiaIa,kiawhakapaingiahokiIamaiite tīmatanga,ā,aketonuatu.'

11Ā,imuaiaIa,kāorehemutungaEmōhioanaiai muaitehangangaoteaokingāmeaemautonuana,me ngāmeakaputamaiitēnāwhakatupuranga,itēnā whakatupuranga

12KotehungakāoreemoeanaewhakapaianakiaKoe: etūanarātouimuaitōukorōria,emanaakiana,e whakamoemitiana,ewhakanuiana,emeaana:"Tapu, tapu,tapu,teArikiongāWairua:ewhakakīanaiaite whenuakingāwairua"

13Ā,ikoneikakiteokukanohiitehungakatoakāoree moe:etūanarātouitōnaaroaro,emanaakiana,emeaana: 'Kiawhakapaingiakoe,kiawhakapaingiateingoaoIhowā akeake'

14.Nakaputaketokumata;kihaihokiitaeaeautetitiro atu

Upoko40

1Ā,imuriihoitēnākakiteahauingāmanotini,tekau mano,tekaumano,hemanotini,ekoreetaeatetatau,e koreetaeatetatau,etūanaitearoarooteArikiongā Wairua

2Ā,ingātahaewhāoteArikiongāWairua,ikiteahaui ngāaroaroewhā,hererekēiērākāoreemoe,ā,iakoahau iōrātouingoa:nāteanaheraihaeretahimāuaiwhakaatu maiōrātouingoakiahau,ā,iwhakakiteamaihokieiaki ahaungāmeangarokatoa

3Ā,karongoahauingāreooauaaroaroewhāiarātoue whakamoemitianakitearoarooteArikiotekororia.

4EwhakapaianatereotuatahikiteArikiongāWairua akeake

5.Ā,kotereotuaruairongoahauemanaakianaiteMea WhiriwhirimetehungawhiriwhirieirianakiteArikio ngāWairua

6.Ā,kotetuatoruongāreoirongoahaueinoiana,einoi anamōtehungaenohoanaitewhenua,einoianairunga iteingoaoteArikiongāWairua

7.Ā,karongoahauitereotuawhāeāraianaingāHātana, eaukatianaiarātoukiakauaehaeremaikitearoaroote ArikiongāWairuakitewhakapaeitehungaenohoanai tewhenua.

8Imuriihokapātaiatuahaukiteanaheraoterangimārie ihaeretahimaimeahau,nānaneiiwhakakitemaingāmea katoaihuna:'Kowaiēneimeaewhākuakiteaeahau,ā, kowaingākupukuarongoahau,kuatuhituhiahoki?'

9Ā,kameamaiiakiahau:'KoMikaeratetuatahi,te tangataatawhai,tetangatamanawanui:kotetuarua,koia terangatiramōngāmatekatoamengāpatungakatoaongā tamarikiatetangata,koRapaera:kotetuatoru,koiate rangatiramōngāmanakatoa,koKapariera:kotetuawhā, koiaterangatiramōteripenetaheitumanakomōtehunga ewhiwhianakiteoratonu,koPanuerateingoa'Ā,ko ēneingāanaheratokowhāateArikiongāWairua,mengā reoewhāirongoahauiauarā

Upoko41

1Ā,muriihoitēnākakiteahauingāmeangarokatoao terangi,metewehewehengaoterangatiratanga,mete paunatiaongāmahiatetangatakitepauna

2Ireirakakiteahauingāwharerangatiraotehunga whiriwhirimengāwharerangatiraotehungatapu,ā,ikite ōkukanohiireiraingātāngataharakatoaepeiaanaireira ewhakakahoreanaiteingoaoteArikiongāWairua,e tōiaanahoki:ā,kāoreitaeaerātoutetuatunātewhiue putamaianaiteArikiongāWairua

3Ā,ireirakakiteōkukanohiingāmeangarooteuirame tewhatitiri,mengāmeangaroongāhau,mepēheate wehewehengaorātoukitepupuhikirungaitewhenua,me ngāmeangaroongākapuametetomairangi,ā,ireiraka kiteahauitewāhieputamaiairātouitauawāhi,mete wāhiewhakamakukuanaitewhenuapuehu

4.Ā,ireirakakiteahauingārūmakuakatieweheaana ngāhau,terūmaotewhatumengāhau,terūmaotekohu, mengākapua,ā,etauanatekapuakirungaitewhenua maiitetīmatangaoteao.

5Ā,kakiteahauingārūmaoterāmetemarama,tewāhi iahumaiairāua,metewāhihokimaiairāua,metōrāua hokingawhakahīhī,metehirangaakeotētahiitētahi,me tōrāuaporowhitarangatira,metekoreeweheatuitōrāua porowhita,ā,kāorehemeaetāpirihiaanakitōrāua porowhita,kāorehokihemeaetangohiaanaerāua,ā,e pupurianarāuaiteponotetahikitetahi,eaikiteoatii hereaairāua.

6Kotetuatahikaputaterā,kahaereitōnaarairungaite whakahauateArikiongāWairua,ā,hemanatōnaingoa akeake

7Ā,muriihokakiteahauitearahuna,itearakiteaote marama,ā,kaotiiaiatearaotanaaraitauawāhiiteao,i tepōkotētahietūanaiteritengaatuotētahiitearoaro oteArikiongāWairuaĀ,kawhakawhetairātou,ka whakamoemiti,ā,kāoreeokioki;Nātemeakotārātou okiokingawhakawhetaiteokiokinga

8Hemahahokingāwākahuriterāheimanaakitanga,hei kangarānei,ā,kotearaotemaramaheimāramatangakite hungatika,heipōuritangakitehungaharairungaite ingoaoteAriki,nānaiwehetemāramatangamete pōuritanga,ā,iweheweheingāwairuaotetangata,ā,i whakakahaingāwairuaotehungatika,irungaiteingoao tōnatika

9.Kāorehokiheanaheraearaiana,kāorehokihemanae kahakitearai;nātemeakawhakatūriaeiahe kaiwhakawāmōrātoukatoa,ā,kawhakawakiarātoukatoa eiaitōnaaroaro.

Upoko42

1Kāoreikiteaetewhakaaronuihewāhimōna;Kātahika whakariteahenohoangamōnakiterangi

2.Ihaereatutewhakaaronuikitenohoirotoingātamaa tetangata,ā,kāoreikiteahenohoanga:ihokitewhakaaro nuikitōnawāhi,ā,nohoanairotoingāanahera

3.Ā,iputaatutekinoirotoiōnarūma:Kotetangata kihaiirapuaeia,ikiteaeia,ā,nohotahianamerātou, pērāiteuaitekoraha,metetomairangiitewhenua matewai.

Upoko43

1Ā,kakiteahauiētahiatuuiramengāwhetūoterangi,ā, kakiteahauitanakarangatangaiarātoukatoakiōrātou ingoa,ā,kawhakarongorātoukiaIa.

2Ā,ikiteahauitōrātoupaunatiakitepaunatika,eaiki ōrātouōwehengamāramatanga:ikiteahauitewhānuioō rātouwāhimeterāotōrātouputangamai,meteāhuaotā rātouhurihangaewhakaputaanaiteuira:ā,ikiteahauitā rātouhurihangaeaikitemahaongāanahera,meteāhuao tārātoupupuriitewhakaponotetahikitetahi.

3Nakameaahaukiteanaheraihaeretahimaimeahau, nananeiiwhakakitemaikiahautemeaingaro,Heaha enei?

4Ā,kameaiakiahau:'KuawhakakiteaeteArikiongā Wairuakiakoeōrātoutikangawhakarite:kongāingoa ēneiotehungatapuenohoanairungaitewhenua,e whakaponoanakiteingoaoteArikiongāWairuaake ake.'

Upoko44

Ikiteahauitētahiatuāhuatangaepāanakingāuira:me pēheateputangaakeoētahiongāwhetū,kahuriheiuira, ā,kāoreetaeateweheatuitōrātouāhuahou.

Upoko45

1KoteTuaruatēneiongākupuwhakaritemōtehungae whakakahoreanaiteingoaotenohoangaotehungatapu meteArikiongāWairua

2Ekorerātouepikikiterangi,ekorehokietaekite whenua:Koiatemutungaotehungahara,Kua whakakahoreneiiteingoaoteArikiongāWairua,Kua tiakinaneimōterāotemamaemetewhakapataritari

3.ItauarākanohotakuMeaWhiriwhirikirungaite toronaotekororia,ā,kawhakamātautauiārātoumahi,ā, kakoreetaeatetatauōrātouwāhiokiokingaĀ,kakaha akeōrātouwairuairotoiarātouinakiterātouiakuMea Whiriwhiri,metehungakuakarangakitōkuingoakororia: 4KātahikameingaeahautakuMeaiWhiriwhiriakia nohokiwaenganuiiarātou.Ā,kawhakaputaketiaeahau terangi,kameingaheimanaakitanga,heimāramatanga mutungakore

5.Ā,kahurihiaeahautewhenua,kameingahei manaakitanga:Ā,kameingaeahauakuiwhiriwhiriaikia nohokirunga:Ekoreiatehungaharametehungakinoe takahiiōnawaewaekirunga.

6Kuawhakaratohiahokieahauterangimariemōaku tangatatika,ā,kuamakonaratouiahau,ā,kuameinga ratoueahaukianohokitokuaroaro:kotehungaharaia keitehaeremaitewhakawakiahau,kiawhakangaromia ratouitemataotewhenua

Upoko46

1.Ireirakakiteahauitētahiheupokorātōna,ā,hemā tōnaupokometemeahehuruhuruhipi,ā,itōnatahako tētahiatumeaora,kotōnamataheritekiteāhuaote tangata,ā,kītonutōnamataiteatawhai,metemeako tētahiongāanaheratapu

2Ā,kapātaiatuahaukiteanaheraihaeretahimāua,i whakakitemaiingāmeangarokatoamōteTamaate Tangata,kowaiia,nōheahokiia,ā,heahahokiihaere tahiaiiameteUpokoongāRā?Ā,kawhakahokimaiia, kameamaikiahau:KoteTamatēneiateTangata,keiaia tetika,keiaiatetikaenohoana,ā,ewhakakiteanaingā taongakatoaotemeangaro,

3NāteArikiongāWairuaiaiwhiriwhiri,ā,kotōna tūrangatemeanuirawaatuitearoarooteArikiongā Wairuairungaitetikaakeake

4.Ā,mātēneiTamaateTangataikiteneikoeewhakaara akengākīngimengāmanaiōrātounohoanga,mengā kahaiōrātoutorona,ā,kawetekinaeiangāwhatumanawa otehungakaha,kawhatiwhatihokiingānihootehunga hara

5.Ā,kawhakatakaeiangākīngiiōrātoutorona,meō rātoukingitanga,nātemeakāorerātouewhakanui,e whakamoemitikiaia,kāorehokiewhakaaewhakaitikite wāhiitukunaaitekingitangakiarātou.

6Ā,katukuaihoeiatemataotehungakaha,ka whakakīiarātoukitewhakama.Kotepōuriheinohoanga mōrātou,kotekutukutuheimoengamōrātou,ā,kāorehe tumanakomōrātoukitearaakeiōrātoumoenga,nāte meakāorerātouewhakanuiiteingoaoteArikiongā Wairua

7Koēneitehungaewhakawaanaingāwhetūoterangi, etotoroanaōrātouringakiteRungaRawa,etakahianai tewhenua,enohoanairungaĀ,koārātoumahikatoae whakaatuanaitehē,ā,koōrātoumanaewhakawhirinaki anakiōrātoutaonga,ā,kotōrātouwhakaponokeirotoi ngāatuaihangaeōrātouringa,ā,ewhakakahoreana rātouiteingoaoteArikiongāWairua, 8Ā,ewhakatoianarātouingāwhareoāna whakaminenga,metehungawhakaponoepupurianaite ingoaoteArikiongāWairua.

Upoko47

1Ā,iauarākakaketeinoiatehungatika,metetotoote hungatikaitewhenuakitearoarooteArikiongāWairua 2.Iauarākakotahitereootehungatapuenohoanai rungaingārangi,kainoi,kawhakamoemiti,ka whakawhetai,kamanaakiiteingoaoteArikiongā Wairua,mōngātotootehungatikakuaringihia,kiakore aiemaumauriateinoiatehungatikaitearoarooteAriki ongāWairua,kiawhakariteaaitewhakawakiarātou,kia koreairātouemamaeakeake.

3IauarākakiteahauiteUpokoongāRāiaiaenoho anairungaitetoronaotōnakororia,ā,ka whakatuwheratiangāpukapukaotehungaorakitōna aroaro:ā,kotanaopekatoaiterangiirunga,meana kaiwhakatakotowhakaaroetūanaitōnaaroaro, 4.Ā,kītonungāngākauotehungatapuitehari;Nāte meakuawhakaekeatetokomahaotehungatika,ā,kua rangonateinoiatehungatika,ā,kuatonoatetotoote hungatikakitearoarooteArikiongāWairua.

Upoko48

1Ā,itauawāhikakiteahauitepunaotetikaekoree mimiti:Ā,itetahaoreirahemahangāpunaotewhakaaro nui;ā,iinumiaetehungamatewaikatoaiauamea,ā,kī tonuitewhakaaronui,ā,koōrātounohoangakotehunga tika,kotehungatapu,kotehungawhiriwhiri

2.Ā,itauahāorakakarangatiateTamaateTangataite aroarooteArikiongāWairua,metōnaingoaitearoaroo teUpokoongāRā.

3Ae,imuaitehangangaoterāmengātohu,imuaite hangangaongāwhetūoterangi,ikarangatiatōnaingoai muaiteArikiongāWairua

4.Heitokotokoiamātehungatika,heitautokoiarātou anō,ekoreaiehinga,ā,heimāramatangaiamāngā Tauiwi,heitumanakohokimātehungangākaupōuri

5Kapiko,kakoropikokitōnaaroarotehungakatoae nohoanaitewhenua,ā,kawhakamoemiti,kamanaaki,ka whakanuiiteArikiongāWairua.

6Nākoneihokiiaiwhiriwhiriaai,ihunaiaaihokiimuai aia,imuaitehangangaoteao,ā,aketonuatu

7.Ā,kuawhakakiteaiaetewhakaaronuioteArikiongā Wairuakitehungatapu,kitehungatika;Nānahokiitiaki

2Ā,kamahikinoōrātouringa,ā,kapautehungaharaia rātouetukinotiakinotiaana:Heoi,kawhakangaromiate hungaharaitearoarooteArikiongāWairua,ā,kapeia aturātouitemataotōnawhenua,ā,kangaroaturātouake ake.

3Ikitehokiahauingāanaherakatoaotewhiuenohoana ireira,ewhakariteanaingātaputapukatoaaHātana 4.Nakauiatuahaukiteanaheraoterangimārieihaere tahimaimeahau:'Māwaiēneimeaewhakariteai?'

5Ā,kameaiakiahau:'Ewhakariteanarātouiēneimō ngākīngimengārangatiraotēneiao,kiawhakangaromia airātou'

6.ĀmuriihoitēneikawhakakiteamaieteMeaTika,ete MeaWhiriwhiri,tewhareotanawhakaminenga:āmuri akenei,kāorerātouearaiairungaiteingoaoteArikio ngāWairua.

7Ā,ekoreēneimaungaetūpērāitewhenuaimuaitōna tika,engarikaritengāpukepukekitepunawai,ā,ka okiokitehungatikaitetukinoatehungahara.

Upoko54

1Ā,katitiroatuahau,katahurikitētahiatuwāhiote whenua,ā,kakiteahauireiraitētahiawaawahōhonume teahiemuraana.

2Ā,kakaweamaierātoungākīngimengātoa,katīmata temakaiarātoukirotoitēneiawaawahohonu

3.Ā,ireirakakiteōkukanohiitārātouhangaiēneimea heitaongamārātou,hemekamekarinoekoreetaeateine tetaumaha

4.Ā,kapātaiatuahaukiteanaheraoterangimārieihaere tahimāua,kameaatu,'Mōwaiēneimekamekae whakariteaana?'

5.Ā,kameamaiiakiahau:'Keitewhakariteaēneimōngā opeoAzâzêl,kiahopukiaairātou,kiamakaaikitepokao tewhakawākatoa,ā,kahipokinaōrātoukauaekingā kōhatutarataraeaikitewhakahauateArikiongā Wairua'

6Ā,kahopukiarātoueMikaera,eKapariera,eRahera,e Pānueraitauarānui,kamakaiarātouitauarākirotoite oumumura,kiarapuutuaiteArikiongāWairuaiarātou mōtōrātouhēitemeakuarirorātouheiponongamā Hātana,meteārahiitehungaenohoanairungaite whenuakiahē

7'Ā,iauarākaputatewhiumaiiteArikiongāWairua, ā,kawhakatuwheratiaeiangārūmawaikatoairungaake iterangi,mengāpunairaroitewhenua'

8.Ā,kahonoangāwaikatoakingāwai:kotemeakei rungaakeiterangikotetāne,kotewaikeiraroite whenuakotewahine

9Akawhakangaromiaeratoutehungakatoaenohoanai tewhenua,metehungahokienohoanairaroitepitoote rangi

10Ā,inamōhiorātoukitārātoumahihēimahiaerātou kitewhenua,koreirarātoukangaroaiiēneimea Upoko55

1Ā,muriihokaputatewhakaarooteUpokoongāRā,ka mea:'Hemaumautakuwhakangaroitehungakatoaenoho anairungaitewhenua'

2Ā,ioatiiakitōnaingoanui,'Ekoreahauepenaimua atukitehungakatoaenohoanaitewhenua,ā,ka whakatūriaeahauhetohukiterangi:ā,heitohupono tēneiiwaenganuiiahaumerātouakeake,itemeakei rungaaketerangiitewhenua.Ā,eriteanatēneikitaku whakahau'

3Inahiahiaahaukitehopuiarātoueteringaongā anaheraiterāotewhakapawerametemamaemōtēnei mea,kameingaeahautakuwhiumetakuririkianohoki rungakiarātou,eaitāteAtua,teArikiongāWairua 4Engākīngimanaenohoanairungaitewhenua,me mātakitakikoutouitakuMeaWhiriwhiri,mepēheaiae nohoanairungaitetoronaotekororia,ewhakawaanaia Azâzêl,meōnahoakatoa,meānaopekatoairungaite ingoaoteArikiongāWairua

Upoko56

1.Ā,ikiteahauireiraingāopeongāanaherawhiue haereana,metepupuriingāwhiumengāmekamekarino, parahi

2.Nakauiatuahaukiteanaheraoterangimārieihaere tahimaimeahau,kamea,'Kiawaiēneiepupurianaingā whiu?'

3.Ā,kameaiakiahau:'Kiārātouhungawhiriwhiri,kiā rātouearohainanei,kiamakarātoukiteruaoteawaawa' 4Ā,kakītauaawaawaitehungaiwhiriwhiriaerātou,i arohainahoki,ā,kamutungārāoōrātouoranga,ā,ekore etatauhiangārāotārātouarahitangahēimurimai

5Ā,iauarākahokimaingāanahera,karerekiterawhiti kirungaingāPātiamengāMeri:Kawhakaohokiaerātou ngākīngi,kiatauaitewairuaotewhakararurarukirungai arātou,ā,kawhakaarahiarātouiōrātoutorona,kiaputa maiairātoupērāingāraionairotoiōrātouana,mete meahewuruhihiakaiirotoiārātoukahui

6Ā,kahaererātoukirunga,katakahiitewhenuaoānai whiriwhiriai,ā,kawaihotewhenuaoānaiwhiriwhiriai heipatungawiti,heiaranuiimuaiarātou:

7Engarikawaihotepaoakutangatatikaheiaraikiā rātouhōiho.Ā,katīmatarātoukitewhawhaikiarātouanō, ā,kakahateringamataukiarātouanō,ā,ekoretetangata emōhiokitōnatuakana,kitōnateinarānei,kitōnatama, kitōnawhaearānei,kiakoreraanoetatauhiangā tūpāpakuirotoitōrātoupatunga,ā,ekorehokiekorenoa ihotōrātouwhiu

8.Iauarākapuaretekauaeotereinga,akahoromiaratou eia,akamututoratouwhakangaromanga;kahoromiaete reingatehungaharaitearoarootehungawhiriwhiri.

Upoko57

1.Ā,imuriihoitēneikakiteahauitētahiatuopewaka, mengātāngataeekeanairunga,ehaeremaianairungai ngāhaumaiiterawhiti,maiitehauaurukitetonga 2Ā,irangonateharuruoārātouwaka,ā,iteputangamai otēneingangau,kakitetehungatapuoterangiitēneimea, ā,kanekehiangāpouotewhenuaiōrātoutūranga,ā,i rangonatōnaharuruitētahipitooterangikitētahipito,i terākotahi

3Ā,katakotokatoarātou,kakoropikokiteArikiongā Wairua.Kotemutungatēneiotetuaruaongākupu whakarite

Upoko58

1Ā,katīmataahaukitekōreroitetuatoruongākupu whakaritemōtehungatikametehungawhiriwhiri.

2Kaharikoutou,etehungatika,etehungawhiriwhiri, Hekororiahokitōkoutouwahi

3Ā,kanohotehungatikaitemāramatangaoterāĀ,te hungawhiriwhiriitemāramatangaoteoratonu:Kamutu ngārāoōrātouoranga,ā,ekoreetaeatetataungārāote hungatapu

4Ā,karapuaerātoutemāramatanga,kakiteahokitetika iteArikiongāWairua:Katauterangimāriekitehunga tikairungaiteingoaoteArikiMutungaKore

5Āmuriihoitēneikakīiakitehungatapuiterangi,Me rapuerātoungāmeangarootetika,tetaongatukuihoote whakapono:Kuatiahohokiiapērāiterākirungaite whenua,ā,kuapahemotepōuri

6.Ā,kanohotemāramatangaekoreemutu,ā,ekoreetae maikitemutungaongārā,nātemeakawhakangaromiate pōuriitetuatahi,ā,kawhakatūriatemāramatangakite aroarooteArikiongāWairua,ā,kawhakatūriate māramatangaotetikaakeakekitearoarooteArikiongā Wairua

Upoko59

1.Iauarāikiteōkukanohiingāmeangaroongāuira,me ngāmāramatanga,mengāwhakawaemahiaanaerātou,ā, etiahoanaheimanaakitanga,heikangarānei,eaikitāte ArikiongāWairuaepaiai.

2Ā,ireirakakiteahauingāmeangarootewhatitiri,me tewāetangianairungaakeiterangi,karangonatōna haruru,ā,kawhakakiteamaieiakiahaungāwhakawae mahiaanairungaitewhenua,ahakoaheoranga,he manaakitangarānei,hekangarāneieaikitekupuate ArikiongāWairua.

3Ā,muriihokawhakakiteamaikiahaungāmeangaro katoaongāmāramatangamengāuira,ā,etiahoanahei manaakitanga,heiwhakamanawahoki.

Upoko60

1Itetaurimarau,itewhituongāmarama,itetekaumā whāongārāotemaramaiteorangaoEnoka.Irotoitaua kupuwhakaritekakiteahauitewirinuiiterangiongā rangi,meteopeoteRungaRawa,mengāanahera,mano tinimetetekaumano,iohorereitenuiotemanukanuka

2.Ā,inohoteUpokoongāRāirungaitetoronaotōna korōria,ā,itūngāanaherametehungatikaitōnataha

3Nāreiraitauaitewirinuikiahau,imauaitewehiki ahau,ā,ngohengoheanatōkuhope,ā,ngohengohoanaōku whatumanawa,ā,hingaanaahaukiraro

4.NākatonoamaieMikaeratētahiatuanaherairotoite hungatapu,ā,nānaahauiwhakaaraake,ā,itanawhakaara akeiahau,kahokimaitōkuwairua;kāorehokiahauikaha kitearoatukitetitiroatēneiope,kitengangaumeterūrū oterangiNākameamaiaMikaerakiahau:'Heahakoei

manukanukaaikitēneikitenga?Taenoakitēneirā,kote rāotanamahitohu;ā,kuaatawhaiia,kuamanawanuikite hungaenohoanairungaitewhenua'

5.Ā,inataemaiterā,metemana,metewhiu,mete whakawa,kuawhakariteaeteArikiongāWairuamōte hungakāoreekarakiakiteturetika,mōtehungae whakakahoreanaitewhakawatika,mōtehungae whakahuanoaanaitōnaingoakuawhakariteatauarā,he kawenatamōtehungawhiriwhiri,engariheuiuingamōte hungahara

6InatautewhiuateArikiongāWairuakirungaiarātou, kaokiokikiakoreaieputanoamaitewhiuateArikio ngāWairua,ā,kawhakamateangātamarikimeōrātou whaea,ngātamarikimeōrātoumatuaMuriihokaputate whakawairungaiTōnaarohameTōnamanawanui

7.Ā,itauarākaweheangātaniwhaerua,hetaniwha wahinekoRewiatanateingoa,kianohokingā hohonutangaotemoanairungaingāpunawai

8.EngarikotetānekoBehemothteingoa,inohokitōna umaitekorahaururuakoDûidâinteingoa,iterawhitiote karienohoanatehungawhiriwhirimetehungatika,te wāhiitangohiaakeaitōkukoroua,tetuawhitumaiia Ātama,tetangatatuatahiihangaiaeteArikiongāWairua 9Ā,iinoiahaukitētahiatuanaherakiawhakakiteamaie iakiahautemanaoauataniwha,mepēhearātouiwehea aiiterākotahi,ā,imakaiaai,tētahikingāpokahohonuo temoana,tētahikitewhenuamarokeotekoraha

10.Imeaiakiahau,Etetamaatetangata,erapuanakoe kiamohiokitemeangaro

11Ā,koteanaherakēatuihaeretahimāua,iwhakakite maiitemeangaro,ikōreromaikiahauitemeaoterangi itetiketike,irarohokiitewhenuaitehohonu,ingāpitoo terangi,irungaanōhokiiteturangaoterangi

12.Mengārūmaongāhau,metewehewehengaongāhau, metepaunatia,metetatauingātatauongāhau,iamea,ia mea,iamea,kiaritekitekahaotehau,metekahaongā māramatangaotemarama,kiaritehokikitekahaetika ana:mengāwehengaongāwhetukiaritekiōrātouingoa, metewehengaongāwehengakatoa

13.Mengāwhatitirieaikingāwāhiehingaai,mengā wehewehengakatoaehangaiaanaiwaengaingāuirakia māramaai,meōrātouopekiarongotonuairātou

14.Hewāhiokiokingahokitōtewhatitirikuawhakaritea mōnaiaiaetatarianamōtōnaharuru;ā,ekoreetaeate weheitewhatitirimeteuira,ahakoaeharaitemeakotahi, kāorehokiewehea,ehaeretahianarāuamātewairua,ā, kāoreewehe

15.Inawhititeuira,kapuakitereootewhatitiri,ā,ka whakamutuaetewairuatetangiitewāepāana,kawehea kiaōriteiwaenganuiiarātou;nātemeaheritetetaongao ārātoutangikiteonepu,ā,koiatangataorātouepāana kapuritiakiteparaire,kahurihiawhakamurietemanao tewairua,kapanaiawhakamuakiaritekingākokonga mahaotewhenua

16Ā,hetānetewairuaotemoana,hekaha,ā,irungaite kahaotōnakahakakumeaeiakimurikitetaura,ā,pērā anōkapanaiakimua,kamararakiwaengaingāmaunga katoaotewhenua

17Ā,kotewairuaotehukapapakotanaakeanahera,ā, kotewairuaotewhatuheanaherapai.

18Ā,kuawhakarēreaetewairuaotehukarereōnarūma nātōnakaha--Hewairuamotuhakekeiroto,ā,kotemeae pikiakeanairotoiaiaheritekitepaoa,kotōnaingoako tehuka.

19.Kāoretewairuaotekohuehonoanakiarātouirotoi ōrātourūma,engariherūmamotuhaketōna;hekororia hokitōnaarairotoitemāramatangametepōuri,ite takuruameteraumati,ā,keirotoitōnarūmaheanahera.

20Ā,kotewairuaotetomairangienohoanaingāpitoo terangi,ehonoanakingārūmaoteua,ā,kotōnarerenga itetakuruameteraumati:ā,koōnakapuamengākapuao tekohuehonoana,ā,kahoatutetahikitetahi

21.Ā,inaputatewairuaoteuairotoitōnarūma,kahaere maingāanaherakawhakatuwheraiterūmakaārahiiaia kiwaho,ā,inahorahiakirungaitewhenuakatoakahonoa kitewaiorungaitewhenua.Ā,inahonoakitewaio rungaitewhenua

22Mōtehungaenohoanairungaitewhenuangāwai; hekaihokiēneimātewhenuamaiiteRungaRawaite rangi:nōreirahemehuamōteua,ā,māngāanaherae whakahaere

23.Ā,ikiteahauiēneimeaeangaatuanakiteMāraote HungaTika

24Ā,kameamaiteanaheraoterangimārieiahaunei: 'Koēneitaniwhaerua,kuariterawakitenuioteAtua,ka whāngai

Upoko61

1Ā,iauarākakiteahauiteroaongātauraihoatukiaua anahera,ā,kamaurātouiōrātouparirau,karere,kaanga whakateraki

2Ā,kapātaiatuahaukiteanahera,kameaatukiaia:'He ahaitangohiaaieauaanaheraēneitaura,ā,kahaereatu?' Ā,kameamaiiakiahau:'Kuahaererātoukiteine'

3Ā,kameamaiteanaheraihaeretahimāua,'Māēneie kawemaingāmehuaotehungatika,mengātauraote hungatikakitehungatika,kiauairātoukiteingoaote ArikiongāWairuaakeake'

4.Katīmatatehungawhiriwhirikitenohotahimete hungawhiriwhiri,Ā,koēnāngāmehuakahoatukite whakapono,Ā,kawhakakahaitetika

5.Ā,māēneimehuaewhakaatungāmeangarokatoao ngāhohonutangaotewhenua,metehungakua whakangaromiaetekoraha,metehungakuakaingaengā kararehe,metehungakuakaingaengāikaotemoana,kia hokimaiairātou,kianohoai,iterāoteMeaWhiriwhiri; KāorehokitetahiewhakangaromiaitearoarooteArikio ngāWairua,ā,kāorehokitetahietaeatewhakangaro

6Ā,kotehungakatoaenohoanairungaiterangii whiwhikitewhakahaumetemana,metereokotahi,mete māramatangakotahi,pērāiteahi.

7Ā,koiaimanaakiiārātoukuputuatahi,iwhakanuia,i whakanuiahokikitewhakaaronui,ā,hewhakaaronui rātoukitekōrero,kitewairuaoteora

8Ā,iwhakanohoiaeteArikiongāWairuateMea Whiriwhirikirungaitetoronaotekororia.Ā,mānae whakawangāmahikatoaatehungatapuirungaiterangi, ā,kapaunatiaārātoumahikitepauna

9.Ā,inaaraaketōnamata,kitewhakawaiōrātouara ngaroeaikitekupuateArikiongāWairua,meōrātou

araeaikitearaotewhakawatikaateArikiongāWairua, koreirarātoukatoakakōrero,kamanaaki,ka whakakororia,kawhakanui,kawhakatapuiteingoaote ArikiongāWairua.

10.Ā,kakarangatiaeiateopekatoaoterangi,mete hungatapukatoairunga,meteopeoteAtua,teKerupa,a HerapinarāuakoOpana,mengāanaherakatoaotemana, mengāanaherakatoaongārangatiratanga,meteMea Whiriwhiri,mengāmanakēatuirungaitewhenua,i rungahokiitewai

11Itauarākaaraaketereokotahi,kamanaaki,ka whakakororia,kawhakanuiitewairuaotewhakapono,ite wairuaotewhakaaronui,itewairuaotemanawanui,ite wairuaotearoha,itewairuaotewhakawamete rangimārie,itewairuaotepai,ā,kameakatoametereo kotahi:"Kiawhakapaingiaia,kiawhakapaingiahokite ingoaoteArikiongāWairuaakeake"

12Kotehungakatoakāoreemoeirungaiterangika manaakiiaIa:Kotehungatapukatoaiterangika manaakiiaIa,Metehungawhiriwhirikatoaenohoanai temāraoteora:Mengāwairuamāramakatoaekahaana kitemanaaki,kitewhakakororia,kitewhakanui,kite whakatapuitōuingoatapu,Ā,kawhakakororia,ka manaakihokingākikokikokatoaitōuingoaakeake 13.HenuihokitearohaoteArikiongāWairua,he manawanuihokiia,ā,koānamahikatoameānameakatoa ihangaeiakuawhakakiteaeiakitehungatikamete hungawhiriwhiri,irungaiteingoaoteArikiongā Wairua

Upoko62

1Nā,kotekuputēneiateArikikingākīngi,kitehunga mana,kitehungawhakahīhī,metehungaenohoanaite whenua,imeaia:'Whakatuwheratiaōkoutoukanohi, whakaarahiaōkoutouhaona,kitetaeaekoutoutekiteite MeaWhiriwhiri.'

2Ā,nāteArikiongāWairuaiaiwhakanohokirungaite toronaotōnakororia,ā,iringihiatewairuaotetikaki rungakiaia,ā,mātekupuatōnamangaikawhakamatea ngātāngataharakatoa,ā,kawhakangaromiangātāngata hēkatoaitōnaaroaro

3.Ā,katūakeitauarāngākīngikatoa,metehunganunui, metehungawhakahīhī,metehungaepupurianaite whenua,ā,kakiterātou,kamōhiokitōnanohoangai rungaitetoronaotōnakororia,ā,kawhakawakiatetikai tōnaaroaro,ā,kāorehekuputekaekōrerotiaanaitōna aroaro.

4Koreiratemamaekapākiarātou,pērāitewahinee whānauana,ā,kamamaeiaitewhānautanga,inatomo tanatamaitikitewahaotekōpū,ā,kamamaeiaite whānautanga.

5Ā,katitirotetahiwāhangaorātoukitetahiwāhanga,ā, kamatakurātou,kapikoōrātoumata,ā,kamaurātouite mamae,inakiterātouiteTamaateTangataenohoanai rungaitetoronaotōnakororia

6.Ā,kamanaaki,kawhakakororia,kawhakanuiaengā kīngi,etehungamana,etehungakatoanōrātoute whenua,terangatiraotekatoa,ihunanei

7NōtetīmatangahokiihunaaiteTamaateTangata,ā,i tiakinaiaeteRungaRawaitearoarootōnakaha,ā,i whakakiteaiakitehungawhiriwhiri

8.Ā,kawhakatōkiatewhakaminengaotehunga whiriwhirimetehungatapu,ā,katūtehungawhiriwhiri katoakitōnaaroaroitauarā

9Ā,kongākīngikatoa,kotehungamana,kotehunga whakahīhī,metehungaewhakahaereanaitewhenua,ka pikokitōnaaroaro,kakoropiko,kawhakawhirinakikite TamaateTangata,kainoikiaia,kainoikiaarohainaiae ōnaringa

10Ahakoarā,kapēhiarātoueteArikiongāWairua,ā,ka hohororātoutehaereatuitōnaaroaro,ā,kakīōrātou mataitewhakama,ā,kahohonuhaeretepōuriirungaiō rātoumata

11.Ā,katukuarātoueiakingāanaheramōtewhiu,hei rapuutumōrātou,mōtemeaitukinotiaerātouāna tamarikimeānaiwhiriwhiriai

12.Ā,kawaihorātouheiwhakaaturangamātehungatika, māānaiwhiriwhiriai:Kakoarātoukiarātou,nātemea keirungaiarātouteririoteArikiongāWairua,ā,kua haurangitanahoariiōrātoutoto.

13Ā,kawhakaorangiatehungatikametehunga whiriwhiriitauarā,ā,ekorerawarātouekiteitekanohio tehungaharametehungahēimurimai.

14Ā,kanohoteArikiongāWairuakirungaiarātou,ā, kakaitahirātoumetauaTamaateTangata,ā,katakoto, kaaraakeakeake.

15Ā,kaaraaketehungatikametehungawhiriwhiriite whenua,ā,kamututepourioōrātoukanohiĀ,ka whakakakahuriarātoukingākākahuotekororia,

16Ā,koēneingākākahuoteoramaiiteArikiongā Wairua:Ekorehokiōkoutoukākahuetawhitotia,ekore anōhokitōkoutoukororiaememehaitearoarooteAriki ongāWairua

Upoko63

1Iauarākainoingārangatiramengākīngiotewhenua kiaIakiatukuamaihewāpotokiarātouiAnaanahera whiuitukuaairātoukiarātou,kiatakotoairātou,kia koropikokitearoarooteArikiongāWairua,kiawhakiai hokiiōrātouharakitōnaaroaro.

2Ā,kamanaakirātou,kawhakakororiaiteArikiongā Wairua,kamea:'KiawhakapaingiateArikiongāWairua, teArikiongākīngi,teArikiotehungakaha,teArikiote hungawhairawa,teArikiotekororia,teArikiote whakaaronui,'

3Ā,hemeawhakamiharoirotoingāmeangarokatoatōu manaiiawhakatupuranga,iiawhakatupuranga,tōu korōriaakeake:Hehohonuōumeangarokatoa,ā,ekoree taeatetatau,ā,ekoreetaeatetatautōutika.

4Kuaakomātouinaianeikiawhakakororiatia,kia whakapaingiahokiteArikiongākīngi,tekingihokiongā kīngikatoa

5Ā,kamearātou:'Aue,meiwhaiokiokingatātoukite whakakororia,kitewhakawhetai,kitewhakaaehokiitō tātouwhakaponokimuaitōnakororia!'

6Nā,ehiahiaanamātoukitētahiokiokingaiti,engari kāoreikitea:ewhaiaanaemātou,ā,kāoreikitea:kua

ngarotemāramatangaimuaiamātou,ā,kotepōuritō mātounohoangaakeake.

7KāorehokimātouiwhakaponokiaIaimua,kāorehoki iwhakakororiaiteingoaoteArikiongāWairua,kāore hokiiwhakakororiaitōmātouAriki,engarikotōmātou tumanakoirotoitehepetaotōmātourangatiratanga,me tōmātoukororia

8.Ā,iterāotōtātoumamaemetewhakapataritari,ekore iaewhakaoraiatātou,ā,ekorehokiekiteahewā okiokingamōtewhaki,HeponotōtātouArikiirotoiāna mahikatoa,irotohokiiānawhakawametanatika,ā,e koreānawhakawaewhakapaikanohi

9.Ā,kangaroatutātouitōnaaroaronāātātoumahi,ā,ka tāpaetiaōtātouharakatoakitetika

10Inaianeikamearātoukiarātouanō:'Kītonuōmātou wairuaitetaongahē,engarikāoreeāraiiamātoukeiheke ihoiwaenganuiiaiakitekawengaotereinga'

11Ā,muriihokakīōrātoumataitepōuri,mete whakamaitearoarooteTamaateTangata,ā,kapeiaatu rātouitōnaaroaro,ā,kanohotehoariimuaitōnaaroaroi waenganuiiarātou

12.KotekuputēneiateArikiongāWairua:'Kotetikanga tēneimetewhakawamōtehungakaha,mōngākīngi,mō tehungawhakahīhī,metehunganōrātoutewhenuaite aroarooteArikiongāWairua.'

Upoko64

1Meētahiatuāhuaikiteaeauehunaanaitauawāhi 2Irongoahauitereooteanaheraemeaana:'Kongā anaheraēneiihekeihokitewhenua,ā,iwhakakiteite meaihunakingātamarikiatetangata,ā,iwhakapatiingā tamarikiatetangatakitehara'

Upoko65

1.IauarākakiteaNoakuatotohutewhenua,kuatata hokitōnawhakangaromanga

2Ā,kawhakatikaiaireira,kahaerekingāpitoote whenua,kakaranganuikitōnakoroua,kiaEnoka:ā,ka torungāwāimeaatuaiaNoametereopōuri: Whakarongomai,whakarongomai,whakarongomai

3.Ā,kameaatuahaukiaia:'Kōrerotiamaikiahauheaha temeaetakaihoanakitewhenua,etinokinoai,e whakangaueuetiaaitewhenua,keimatetahiahaumeia?'

4.Ā,ireirakaputahengangaunuikirungaitewhenua,ā, karangonahereoiterangi,kahingaahaukiraro

5.NakahaeremaiaEnoka,takukoroua,katūkitokutaha, kameamaikiahau:'Heahakoeikarangamaiaikiahau metetanginui,metetanginui?'

6KuaputatetureitearoarooteArikimōtehungae nohoanaitewhenua,kiaotitōrātouwhakangaromanga, nātemeakuaakorātouingāmeangarokatoaangā anahera,metetutukatoaangāHātana,meōrātoumana katoa-ngāmeatinongaro-metemanakatoaotehungae mahianaingāmahimakutu,metemanaotemakutu,me temanaotehungaehangaanaingāwhakapakoko whakarewamōtewhenuakatoa:

7Mepēheatehangaotehiriwaitepuehuotewhenua, mepēheahokitepūtakemaiotekonganukungohengohei rotoitewhenua

8Kāorehokitematametetineiputamaiitewhenuapērā itetuatahi:hepunaewhakaputaanaiauamea,ā,etūana tētahianaherairoto,ā,kotauaanaheratemeanuirawaatu 9.Ā,muriihokahopukinaahauetōkukoroua,eEnoka,i tōkuringa,kawhakaarahiaahaueia,kameamaikiahau: 'Haere,kuainoihokiahaukiteArikiongāWairuamō tēneingangauirungaitewhenua'

10.Ā,kameaiakiahau:"Nātōrātouhēkuawhakariteatā rātouwhakawa,ā,ekoreepuritiaeahauakeakeNāngā mahimakutuirapuaerātou,iakohiahoki,ka whakangaromiatewhenuametehungaenohoanai runga"

11.Ā,koēneikāorehewāhimōrātoukiteripenetaake ake,nātemeakuawhakakiteaerātoukiarātoutemeai huna,ā,korātoutehungakuakanga:engarikokoe,etaku tama,emōhioanateArikiongāWairuaheparakorekoe,ā, kāoreheharaotēneiwhakahēmōngāmeangaro 12Ā,kuawhakariteaeiatōuingoakianohokirotoite hungatapu,ā,mānakoeetiakiirotoitehungaenohoana itewhenua,ā,kuawhakariteaeiaōuritikamōte rangatiratanga,mōngāhonorenui,ā,maiiōurikaputa maihepunaotehungatika,otehungatapu,ekoreetaea tetatau,aketonuatu

Upoko66

1Ā,muriihoitēnākawhakakiteamaieiakiahaungā anaheraotewhiu,kuariteneikitehaeremaikitetukui ngāmanakatoaongāwaiiraroitewhenua,heiwhakawa, heiwhakangaromangahokimōtehungakatoaenohoanai rungaitewhenua.

2Ā,iwhakahauteArikiongāWairuakingāanaherae haereatuana,kiakauaearaakengāwai,engarimepupuri; koauaanaherahokikeirungaingāmanaongāwai.

3Ā,kahaereatuahauitearoarooEnoka

Upoko67

1IauarākaputamaitekupuateAtuakiahau,kameaia kiahau:'ENoa,kuataemaitōurotakimuaiahau,herota korehe,herotaarohametetika'

2Nā,keitehangangāanaheraitētahiwharerakau,ā,ina otiiarātoutauamahikapaatutōkuringakirunga,ka tiakiiaia,ā,kaputamaiireiratepurapuraoteora,ā,ka putahehuringakiakoreaitewhenuaenohokorehe tangatanoho.

3Kawhakapūmautiaeahauōuurikitōkuaroaroakeake, ā,kawhakamararatiaeahautehungaenohotahianame koe:ekorerātouekoreehuairungaitemataotewhenua, engarikamanaakitia,kawhakanuiahokiirungaite whenuairungaiteingoaoIhowā

4.Ā,kaherehereaeiaauaanahera,nānaneiiwhakaatute hē,kirotoitauaawaawamuraiwhakakiteamaietōku koroua,eEnoka,kiahauitetahahauauruiwaenganuii ngāmaungakoura,hiriwa,rino,konganukungohengohe, metetine

5.Ā,kakiteahauitauaawaawaireiraterunui,mete ngaruongāwai

6Ā,iteputangamaiotēneikatoa,maiitauakonganuku rewamurametōnawiriitauawāhi,kaputahekakara whanariki,ā,ihonoatukiauawai,ā,koteawaawaongā

anaheranānaiarahitetangataitehēitahunairaroitaua whenua.

7Ā,eputamaianangāawaahiirotoiōnaawaawa,ki reirakawhiuaaiēneianaheranārātouiārahihetehungae nohoanairungaitewhenua.

8Engariiauarākawhakamahiaauawaimōngākīngi, mōtehungakaha,mōtehungawhakahīhī,metehungae nohoanairungaitewhenua,heiwhakaoraitetinana, engariheiwhiuitewairua;inaianeikuakitonutōrātou wairuaitehiahia,kiawhiuaairātouirotoiōrātoutinana, nātemeakuawhakakahoretiaerātouteArikiongā Wairua,ā,kuakiteitōrātouwhiuiiarā,heoikāorei whakaponokitōnaingoa.

9Ā,itenuihaereoteweraoōrātoutinana,kaputahe panonitangaritetonukirotoiōrātouwairuaakeake;e korehokitetahiekōreroitetahikupumangereimuaite ArikiongāWairua

10Kataemaihokitewhakawakiarātou,nātemeae whakaponoanarātoukitehiahiaoōrātoutinana,e whakakahoreanahokiiteWairuaoteAriki

11Ā,karerekēauawaiiauarā;inawhiuaauaanaherai rotoiēneiwai,karerekētepāmahanaoēneipunawai,ā, inapikiakengāanahera,karerekētewaiongāpunawai, kamātao

12.Ā,karongoahauiaMikaeraewhakahokiana,emea ana:'Kotēneiwhakawakangaewhakawakiaaingāanahera hewhakaaturangamōngākingimetehungamanaewhai manaanatewhenua.'

13Nātemeakoēneiwaiotewhakawaemahianakite whakaoraitetinanaongākīngimetehiahiaoōrātou tinana;nōreiraekorerātouekite,ekorehokie whakaponokahuriauawai,kawaihoheiahiemuratonu ana

Upoko68

1.Ā,muriihoitēnā,kawhakaakonaahauetōkukoroua,e Enoka,kingāmeangarokatoaotepukapukaongāKupu Whakatakotoihoatukiaia,ā,kawhakaemihiaeiamāku kingākupuotepukapukaongāKupuWhakatakoto.

2Ā,itauarākawhakahokiaMikaerakiaRapaera,ka mea:'Kotemanaotewairuaekaweanaiahau,emeinga anaahaukiawiriitekahaotewhakawakangaongāmea ngaro,tewhakawakangaangāanahera:kowaiekahakite tuatukitewhakawakangakinokuamahia,ā,ememeha haereanaimuaiarātou?'

3Ā,kawhakahokianōaMikaera,kameakiaRapaera: 'Kowaitetangatakāoreingawaritōnangākaumōtēnei mea,ā,kāorehokiōnawhatumanawaiwhakararuraruhiae tēneikupuwhakataukuaputakiarātounātehunganāna rātouiārahimai?'

4.Ā,itōnatūngaitearoarooteArikiongāWairua,ka meaatuaMikaerakiaRapaera:'Ekoreahauetangoitā rātouwāhangairaroitekanohioteAriki;kuaririhokite ArikiongāWairuakiarātounātemeaemahianarātou metemeakorātouteArikiNōreira,kapāmaikiarātou ngāmeahunakatoaakeake;kāorehokihewāhimōte anahera,mōtetangatarānei,engarikorātouanakekua whiwhiitārātouwhakawaakeake'

Upoko69

1Ā,imuriitēneiwhakawakawhakamatakurātou,ka wirihoki,nātemeakuawhakakiteaerātoutēneikite hungaenohoanaitewhenua.

2Ā,tirohiangāingoaoauaanahera,koēneiōrātouingoa: kotetuatahikoSamjâzâ,kotetuaruakoArtâqîfâ,kote tuatorukoArmên,kotetuawhākoKôkabêl,kotetuarima koTûrâêl,kotetuaonokoRûmjâl,kotetuawhituko Dânjâl,kotetuawarukoNêqâêl,kotetuaiwakoBarâqêl, kotetekaukoAzâzêl,kotetekaumātahikoArmârôs,ko tetekaumāruakoBatarjâl,kotetekaumātoruko Busasêjal,kotetekaumāwhākoHanânêl,kotetekaumā rimakoTûrêl,metetekaumāonokoSîmâpêsîêl,kote tekaumāwhitukoJetrêl,kotetekaumāwarukoTûmâêl, kotetekaumāiwakoTûrêl,koteruatekaukoRumâêl,ko teruatekaumātahikoAzâzêl

3Ā,koēneingārangatiraoārātouanaherameōrātou ingoa,meōrātourangatiramōngārau,mōngārimatekau, mōngātekau

4KoteingoaotetuatahikoJeqôn:arā,koiatetangatai ārahiingātamakatoaateAtuakitehē,ā,ikaweihoia rātoukitewhenua,ā,iārahiiarātoukitehēmārotoingā tamāhineatetangata

5.Ā,kotetuaruakoĀpireera:nānaitukutewhakaaro kinokingātamatapuateAtua,ā,iārahikēiarātoukia pokeaiōrātoutinanakingātamāhineatetangata

6.KotetuatorukoKātereteingoa:koiatetangatanānai whakaatukingātamarikiatetangatangāwhiukatoaote mate,ā,nānaiārahiaĪwakitehē,ā,iwhakaatuingāpatu otematekingātamarikiatetangatatewhakangungu rakaumetepukupuku,metehoarimōtepakanga,mengā patukatoaotematekingātamarikiatetangata

7.Ā,itōnaringakuahaereaturātoukitehungaenoho anairungaitewhenuamaiitauarā,ā,aketonuatu 8Ā,kotetuawhākoPênêmûe:iwhakaakoiaingā tamarikiatetangatakingāmeakawamengāmeareka,ā,i whakaakoiaiarātoukingāmeangarokatoaoōrātou whakaaronui

9.Ā,iwhakaakoiaitetangatakitetuhituhikite mangumangumetepepa,ā,nōreiraiharaaitetiniiteao mutungakorekiteaomutungakore,ā,taenoamaikitēnei rā.

10Kāorehokiihangaiangātāngatamōtēneikaupapa,hei whakaūitōrātouponokitepenemetemangumangu 11.Ihangaiahokitetangatakiaritekingāanahera,kia mautonuaiteparakoremetetika,ā,kāoreitaeaetemate, ewhakangaroneiingāmeakatoa,tehopuiarātou,engari nātēneimātaurangakangarorātou,ā,nātēneimanakeite kaiahau

12Ā,kotetuarimakoKâsdejâteingoa:koiatēneii whakaatukingātamarikiatetangataingāpatungakino katoaangāwairuamengārewera,mengāpatungaote kukuneirotoitekōpū,kiapahemoatuai,mengāpatunga otewairuangāngauatenakahi,mengāpatungaepāanai teweraotepoutumarotanga,kotetamaatenakahiko Tabââ'ĕtteingoa.

13Ā,koineitemahiaKâsbeêl,tetinooatiiwhakakiteae iakitehungatapuiaiaenohoanairungaitekororia,ko Bîqâtōnaingoa.

14ItonotēneianaherakiaMikaerakiawhakakiteakiaia teingoangaro,kiawhakapuakinaaieiairotoiteoati,kia wiriaitehungaimuaitauaingoameteoatinānai whakakitemaingāmeangarokatoakingātamarikiate tangata.

15Ā,koineitemanaotēneioati,hekahahoki,ā,i whakatakotoriaeiatēneioatikiteringaoMikaera

16.Ā,kongāmeangaroēneiotēneioati...Ā,hekahaēnei nātanaoati:Ā,iwhakatārewatiaterangiimuaite hangangaoteao,ā,aketonuatu

17Nārotoiaiaiwhakatūriaaitewhenuakirungaite wai,Ā,maiingākōhaongaroongāmaungakaputamai ngāwaiataahua,Maiitehangangaoteao,ā,taenoakite mutungakore

18Nātauaoatiihangaiaaitemoana,ā,heiturangamōna iwhakatūriaaiteonepumōtewāotōnariri,ā,ekoree maiakitewhitiatuituaatuiaiamaiitehangangaoteao āakeake

19.Ā,mātauaoatikawhakapumautiangāhohonu,ā,ka mautonu,kāoreenekenekeitōrātouwāhimaiiteao mutungakorekiteaomutungakore

20.Ā,mātauaoatikaotiiterāmetemaramatārāua haerenga,ā,kāoreepekakeitārāuatikangamaiiteao mutungakorekiteaomutungakore

21.Ā,mātauaoatikaotiingāwhetūtārātouhaerenga,ā, kakarangatiarātoueiakiōrātouingoa,ā,kawhakautu rātoukiaiamaiiteaomutungakorekiteaomutunga kore.

22Waihokikongāwairuaotewai,mengāhau,mengā zephyrkatoa,meōrātouaramaiingātahakatoaongāhau 23.Ā,keireirangāreootewhatitirimetemāramatangao ngāuiraetiakinaana:ā,keireirangārūmaotewhatume ngārūmaotehukapapa,mengārūmaotekohu,mengā rūmaoteuametetomairangietiakinaana.

24Ā,ewhakaponoanaēneikatoa,ewhakawhetaianaki tearoarooteArikiongāWairua,ewhakakororiaanaiaIa meōrātoumanakatoa,ā,kotārātoukaikeirotoingā mahiwhakawhetaikatoa:ewhakawhetaiana,e whakakororiaana,ewhakanuianaiteingoaoteArikio ngāWairuaakeake.

25Ā,hemananuitēneioatikiarātou,ā,mārotoitēnei katiakinarātou,katiakinahokiōrātouara,ā,kāoretō rātouaraewhakangaromia.

26Ā,nuiatutehariirotoiarātou,ā,imanaakirātou,i whakakororia,iwhakanuihoki,nātemeakuawhakakitea teingoaoteTamaateTangatakiarātou.

27Ā,nohoanaiairungaitetoronaotōnakororia,ā,i tukuatemutungaotewhakawakiteTamaateTangata,ā, imeingaeiatehungaharakiangaroatuitemataote whenua,metehungaiarahiiteaokitehe

28Kaherearātoukingāmekameka,ā,kamauheretia rātoukitōrātouwāhiwhakangao,ā,kangarokatoaārātou mahiitemataotewhenua

29Ā,maiitēneiwā,kāorehemeaepirau;Kuaputamai hokiteTamaateTangata,kuanohokirungaitetoronao tōnakororia,ā,kapahemoatungākinokatoaitōnaaroaro, ā,kahaeretekupuateTamaateTangata,kakahaite aroarooteArikiongāWairua

Upoko70

1Ā,imuriihoitēnei,itōnaoranga,kawhakanuiatōna ingoakiteTamaateTangata,kiteArikihokiongā Wairua,irotoitehungaenohoanaitewhenua.

2Ā,iaraakeiakirungaingāhariataotewairua,ā,ngaro atuanatōnaingoairotoiarātou

3.Maiitauarākāoreahauitauairotoiarātou:ā,i whakatūriaahaueiakiwaenganuiingāhauerua,i waenganuiiteRakimeteHauāuru,kireiraitangohiaaie ngāanaherangātauraheiineitewāhimōtehunga whiriwhirimetehungatika

4.Ā,ireirakakiteahauingāmātuatuatahimetehunga tikaenohoanaitauawāhimaianōitetīmatanga

Upoko71

1Ā,imuriitēneikahariatōkuwairua,ā,kakakekite rangi:Ā,kakiteahauingātamatapuateAtua.Etakahi anarātouirungaingāmuraahi:Hemāōrātoukākahu,ā, hekanapaōrātoumata,pērāitehukarere

2.Ā,kakiteahauingāawaahierua,Ā,kote māramatangaotauaahietiahoanapērāitehākini,Ā,ka takotoahaukiraroitearoarooteArikiongāWairua

3.Nā,kahopukinaahaueteanahera,eMikaera,tētahio ngātinoanahera,itōkuringamatau,ā,kahapaingaake ahaueia,kaarahinakirotoingāmeangarokatoa,ā,ka whakakiteamaieiakiahaungāmeangarokatoaotetika.

4Ā,whakakiteamaianaeiakiahaungāmeangarokatoa ongāpitooterangi,mengārūmakatoaongāwhetukatoa, mengāramakatoa,eputamaianaimuaitearoaroote hungatapu

5Ā,iwhakanekehiaeiatōkuwairuakiterangiongā rangi,ā,ikiteahauireirametemeahehangangaihangaia kingākaraihe,ā,iwaenganuiiauakaraiheheareroahiora 6Ā,kakitetōkuwairuaitewhitikiitakaiaitauawhare ahi,ā,iōnatahaewhāheawaekīanaiteahiora,ā,i takaiaiitauawhare

7Ā,itetahakatoakoHeraphin,koKerūpiki,koOphanin: Koēneitehungaekoreemoe,etiakianaitetoronaotōna kororia

8Ā,kakiteahauingāanaheraekoreetaeatetatau,he manotini,hetekaumanongātekaumano,ekarapotianai tauawhareMeMikaera,meRahera,meKapariera,me Panuera,mengāanaheratapukeirungaakeingārangi,e tomoana,eputaanaitauawhare.

9Ā,kaputamairātouitauawhare,meMikaerarāuako Kapariera,aRaherarāuakoPaniera,metetiniongā anaheratapuekoreetaeatetatau

10Ā,korātouteUpokoongāRā,kotōnamāhungahemā, heparakore,metemeahehuruhuruhipi,ā,koōnakākahu ekoreetaeatekōrero.

11Nākatakotoahaukiraro,ākamarinotakutinana katoa,ākaputaketakuwairua;ākakarangaahaumete reonui,metewairuaotemana,ā,kamanaakitia,ka whakakororiatia,kawhakanuia

12.Ā,koēneimanaakitangaiputamaiitōkumangaiitino manakohiaeteUpokoongāRā

13Ā,ihaeremaitauaUpokoongāRāmeMikaerarāua koKapariera,aRaherarāuakoPaniera,hemanotini,he tekaumanongāanahera,ekoreetaeatetatau

14Nakahaeremaiiakiahau,kamihimaikiahaume tōnareo,kameamaikiahau:'KoteTamatēneiate Tangataiwhānaumōtetika;ā,keirungaiaiatetika,ā,e koretetikaoteUpokoongāRāewhakarēreaiaia.'

15.Ā,kameaiakiahau,'Ekauwhauanaiaiterangimārie kiakoeirungaiteingoaoteaokeitehaeremai;Nō koneihokiterangimāriemaiitehangangaoteao,ā,ka pērāanōkiakoeakeakeake.'

16Ā,kahaerekatoaianaara,nātemeaekoretetikae whakarēreaiaia:Keiaiaōrātounohoanga,meōna taongatukuiho,ā,ekorerātoueweheaiaiaakeake

17Nōreira,karoangārāoteTamaateTangata,ā,ka whiwhitehungatikakiterangimārie,kitearatika,irunga iteingoaoteArikiongāWairuaakeake

Upoko72

1Kotepukapukaongārārangiongāmāramatangaote rangi,ngāwhanaungatangaoiamea,eaikiōrātoumomo, ōrātourangatiratangameōrātouwā,eaikiōrātouingoa meōrātouwāhiiahumaiai,meōrātoumarama,i whakakiteamaikiahaueUriere,teanaheratapu,iahau nei,koiatōrātoukaiārahi;ā,iwhakakiteamaieiakiahau ōrātouturekatoa,meteāhuaoauature,meteāhuaongā taukatoaoteao,taenoakitemutunga,taenoakiteotinga otehangangahouemautonuanakitemutunga

2Koteturetuatahitēneimōngārama:koteramaewhiti anateRāingātataurawhitioterangi,ā,kotōna torengitangaingātatauhauauruoterangi

3Ā,ikiteahauingātataueonoewhitimaiaiterā,me ngātataueonoetōaiterā,ewhitiaitemarama,etōaii rotoiēneitatau,mengārangatiraongāwhetūmetehunga eārahianaiarātou:eonoiterawhiti,eonoitehauauru,ā, ewhaianatetahiitetahiirotoiteraupapatika:mengā matapihimahakitetahamataumetetahamauioēnei tatau

4.Kotetuatahikaputateramanui,koteRātōnaingoa,ā, kotōnaporowhitaheritekiteporowhitaoterangi,ā,kī tonuiaiteahiwhakamārama,werawerahoki

5.Kotehariataiekeaiia,kapanaiaetehau,kaheketerā iterangi,kahokimāterakikiataeatukiterawhiti,ā,ka arahinaiakiataeatukitetatautika,kawhitikitemataote rangi.

6Pēneikaaraakeiaitemaramatuatahiirotoitekuwaha nui,koineitetuawhāoauakuwahaeonoirotoitemaka 7.Ā,irotoitauatatautuawhāewhitimaiaiterāite maramatuatahi,tekaumāruangāmatapihieputamaiana, hemuraeputamaianaireirainawhakatuwheratiaitōna wā

8Inawhititerāiterangi,kaputamaiiaitauatatau tuawhāmōngāataetorutekau,ā,katōtikaatuitetatau tuawhāitetahahauauruoterangi.

9Ā,itēneiwākaroahaereteaoiiarā,kapotohaerete pōiiapōkiteatatorutekau

10Itauarā,heroaaketeaoitepōmāteiwaongā wāhanga,ā,tekautonungāwāhangaoteao,ewarungā wāhangaotepō.

11Ā,kaaraaketerāitauatatautuawhā,katōkitetatau tuawhā,kahokikitetatautuarimaoterawhitiingāatae torutekau,kaaraakeireira,katōkitetatautuarima.

12Kātahikaroaaketeaomāngāwāhangaerua,ā,ka tekaumātahingāwāhanga,ā,kapotoaketepō,ā,ka whitungāwāhanga

13.Ā,kahokikiterawhiti,katomokiteonoongātatau, kaaraake,katōiteonoongātatauitetorutekaumātahi ongāata,nātemeaikiteatōnatohu

14Itauarākaroaaketeaoitepō,ā,katakiruateaoite pō,ā,katekaumāruangāwāhangaoteao,ā,kapototepō, ā,kaonongāwāhanga

15Kapikiaketerākiapotoaketeao,kiaroaaketepō,ā, kahokiterākiterawhiti,katomokitetatautuaono,kaara akeireira,katō,etorutekaungāata

16.Ā,kiatorutekaungāata,kaheketeaomātekotahi wāhanga,katekaumātahingāwāhanga,ā,kawhitutepō 17Ā,kaputaterāitauatatautuaonoitehauauru,kaanga kiterawhiti,kaaraakeitetatautuarimamōngāataetoru tekau,ā,katōanōkitehauauruitetatautuarimaote hauauru

18.Itauarākawhakaitihiateaomāngāwāhangaerua,ā, katekaungāwāhanga,ā,kawarungāwāhangaotepō 19Ā,kaputaterāitauatatautuarima,katōkitetatau tuarimaotehauauru,kaaraakeitetatautuawhāmōngā ataetorutekaumātahinātōnatohu,katōkitehauauru

20Itauarākaōriteteroaoteaokitepō,ā,kariteteroa, ā,eiwangāwāhangaotepō,eiwahokingāwāhangaote ao

21Ā,kaaraaketerāitauakuwaha,katōkitehauauru, kahokikiterawhiti,kaaraakeingāataetorutekauite kuwahatuatoru,katōkitehauauruitekuwahatuatoru

22Ā,itauarākaroaaketepōiteao,karoaaketepōite pō,kapotoaketeaoiteaotaenoakiteatatorutekau,ā, tekautonungāwāhangaotepō,ewarungāwāhangaote ao

23.Ā,kaaraaketerāitauakuwahatuatoru,katōkite kuwahatuatoruitehauauru,kahokikiterawhiti,ā,mō ngāataetorutekaukaaraakeitekuwahatuaruaite rawhiti,ā,pērāanōkatōkitekuwahatuaruaitehauauruo terangi

24Ā,itauarā,tekaumātahingāwāhangaotepō,ewhitu ngāwāhangaoteao.

25Ā,kawhititerāitauarāmaiitauakuwahatuarua,ka tōkitehauauruitekuwahatuarua,kahokikiterawhitiki tekuwahatuatahimōngāataetorutekaumātahi,katōki tekuwahatuatahiitehauauruoterangi

26Ā,itauarākaroaaketepō,karitekiteruaoteao:ā, tekaumāruangāwāhangaotepō,ā,onongāwāhangaote ao

27.Ā,kuawhititerāingāwehengaotōnaporowhita,ka tahurianōkiauawehengaotōnaporowhita,katomoki tauatatauingāataetorutekau,ā,katōkitehauauruitērā taha

28.Ā,itauapōkuapotoaketeroaotepōkiteiwaongā wāhanga,ā,kuatekaumātahingāwāhangaotepō,ā,e whitungāwāhangaoteao

29Kuahokimaiterā,kuatomokiteruaongātatauite rawhiti,ā,kuahokimaikiauawāhangaotanaporowhita mōngāataetorutekau,earaakeana,etōana.

30Ā,itauarākapotohaeretepō,ā,katekaungā wāhangaotepō,ā,kawarungāwāhangaoteao

31.Ā,itauarākaaraaketerāitauakuwaha,katōkite hauauru,kahokikiterawhiti,kaaraakeitekuwaha

tuatorumōngāataetorutekaumātahi,katōkitehauauru oterangi.

32Itauarākaheketepō,kaiwangāwāhanga,kaiwa hokingāwāhangaoteao,ā,karitetepōkiteao,ā,etoru rauonotekaumāwhātetaukiōnarā.

33Ā,kaputateroaoteaometepō,metepotooteaome tepō--mātearaoterākaputaaiēneirerekētanga

34.Nōreirakaroaaketōnaaraiiarā,kapotoaketōnaara iiapō

35Koteturetēneimetehaerengaoterā,metōna hokingamaiingāwākatoaeonotekaungāhokingamai,ā, earaakeana,arā,koteramanuiehuainaneikoterā,ake tonuatu.

36Ā,kotemeaearaakeanaitēneiarakote māramatanganui,ā,ehuainaanaipērāitōnaāhua,irunga itewhakahauateAriki.

37Iaiaearaakeana,katoremiia,kāoreehekeiho, kāorehokieokioki,engarieomaanaiteao,itepō,ā,e whitungāwhakareaotōnamāramatangaitōtemarama; engarimōterahi,heritetonurāua

Upoko73

1Ā,imuriitēneiturekakiteahauitētahiatutureepā anakitemaramaitiiho,kotōnaingoakoteMarama.

2Ā,kotōnaporowhitaheritekiteporowhitaoterangi,ā, kotanahariataeekeanaiaeakiakinaanaetehau,ā,ka hoatutemāramatangakiaiairotoitemehuatinotika.

3Ā,karerekētōnaarangaake,tōnatorengitangaiia marama:ā,koōnarāheritekingārāoterā,ā,inaōrite tōnamāramatangakaritekitewhituongāwāhangaote māramatangaoterā

4Ā,koianeitōnaputangamaiĀ,kotōnaputangatuatahi kiterawhitikaputamaiiteatatorutekau:ā,itauarāka kiteaia,ā,kahangaiaeiamākoutouteputangatuatahio temaramaiterātorutekaumeterāitekūahaeputamai aiterā.

5Ā,kotehauruaoiaeputaatuanaitewhituongā wāhanga,ā,kotōnaporowhitakatoahetakotokau,kāore hemāramatanga,engarikotewhituongāwāhanga,mete tekaumāwhāotōnamāramatanga

6Ā,inawhiwhiiaitewhituongāwāhangaotehauruao tōnamāramatanga,kotōnamāramatangahewhituongā wāhangametehauruaotauamea

7Ā,katōiameterā,ā,inawhititerākawhititahite maramameia,kawhiwhiitehauruaotewāhangakotahio temāramatanga,ā,itauapōitetīmatangaotōnaataite tīmatangaoterāmaramakatōtemaramameterā,ā, kāoreekiteaitauapōmengāwāhangatekaumāwhāme tehauruaotētahiorātou

8Ā,kaaraakeiaitauarāmetewhituongāwāhanga,ka putamai,kahokiwhakamuriatuiteputangamaioterā,ā, iōnarāetoeanakamāramaiaingāwāhangatekaumā toruetoeana

Upoko74

1Ā,ikiteahauitētahiatuara,heturemāna,meteāhuao tanamahiitanahurihangaoiamarama,eaikitauature

2.Ā,koēneikatoa,nāUriere,teanaheratapu,koiate rangatiraorātoukatoa,iwhakaatumaikiahau,meōrātou

tūranga,ā,ituhituhiaeahauōrātoutūrangaitana whakaaturangamaikiahau,ā,ituhituhiaeahauōrātou maramaitōnaāhua,meteāhuaoōrātoumāramatangatae noakitemutungaongārātekaumārima.

3.Itewhituongāwāhangakatutukiiaiatana māramatangakatoakiterawhiti,ā,itewhituongā wāhangakatutukiiaiatanapōuritangakatoakitehauauru

4.Ā,iētahimaramakawhakarerekēiaianawhakaritenga, ā,iētahimaramakawhaiiaitanaakeararerekē

5Irotoingāmaramaeruakatorengitemaramameterā: keiauatatauwaengaeruatetuatorumetetuawhā

6Ewhitungārāehaereatuanaia,katahuri,kahokianō mātekuwahaewhitimaianaterā,ā,kawhakamārama katoaitōnamāramatanga:ā,kahokiatuiaiterā,ā,irotoi ngārāewarukatomokitekuwahatuaonoeputamaiana terā.

7Ā,inaputaterāitetuawhāongātatau,kahaereiaingā rāewhitu,taenoakitōnaputangamaiitetuarima,ā,ka hokianōirotoingārāewhitukitetuawhāongātatau,ā, kaotikatoatōnamāramatanga:ā,kahokiia,katomokite tatautuatahiirotoingārāewaru

8.Ā,ewhitungārākahokimaianōiakitekuwaha tuawhāeputamaianaterā

9Nōreiraikiteaiahauitōrātoutūranga--tearangaakeo ngāmaramametetōngaoterāiauarā.

10Ā,kitetāpirihiangātauerima,etorutekaungārāe tāpirihiaanaeterā,ā,kongārākatoaetāpirihiaanakiaia mōtētahioauatauerima,inatutuki,etoruraueonotekau māwhāngārā

11Ā,kotenuihaereoterāmengāwhetūeonongārā:i rotoingātauerima,eonongārāiiataukataekite30 ngārā:ā,katakatemaramakimuriiterāmengāwhetūki te30ngārā

12.Ā,kakaweamaieterāmengāwhetūngātaukatoakia ritetonu,kiakoreaienekewhakamua,ewhakaroarāneii tōrātoutūrangaiterākotahikitemutungakore;engarika otingātaumetetikatinotikairotoingārā364.

13Irotoingātaue3e1092ngārā,ā,irotoingātaue5e 1820ngārā,nōreirairotoingātaue8e2912ngārā

14.Mōtemaramaanake,etorutauteroaongārā,arā, 1062ngārā,ā,irotoingātauerimakahingaiakimurii te50ngārā:[arā,kitetapeke(ote1770)metāpiri(1000 me)62ngārā.]

15Ā,irotoingātaue5e1770ngārā,nōreiramōte marama,kongārāirotoingātaue8e2832ngārā

16.[Irotoingātaue8kahingaiakimurikite80ngārā], kongārākatoakahingaiakimuriirotoingātaue8he 80.

17Ā,kaotitikatetauirungaiōrātouteihanaaomengā teihanaoterā,earaakeanaingātatauearaakeai,etōai hoki(terā)mōngārā30

Upoko75

1Ā,kongārangatiraongāmanotini,ewhakatūriaanaki rungaiteaokatoamengāwhetukatoa,epāanahokiki ngārāā-rotoewhā,ekoreetaeateweheatuitārātou mahi,eaikitetatauotetau,ā,emahianaēneiingārāe whākāoreitatauhiairotoitetatauotetau

2.Nārātouanōihēaitetangataireira,nātemeahepono temahiaauaramakingāteihanaoteao,tētahiitetatau

tuatahi,tētahiitetatautuatoruoterangi,tētahiitetatau tuawhā,tētahiitetatautuaono,ā,kaotitetikaotetaumā rotoiōnateihanamotuhakeetorurauonotekaumāwhā 3.Mōngātohu,ngāwā,ngātau,mengārāiwhakakitea maikiahaueteanaheraaUriere,kuawhakariteaneiete Arikiotekororiaakeakekirungaingāwhakamārama katoaoterangi,iterangimeteao,kiawhakahaereaai rātouitemataoterangi,kiakiteaaihokiitewhenua,kia nohoheikaiārahimōteaometepō,arā,terā,temarama, mengāwhetū,mengāmeamahikatoaemahianaiārātou mahiirotoingāhariatakatoaoterangi

4Waihoki,tekaumāruangātatauiwhakakiteamaie Urielkiahau,etuwheraanaitetahaotehariataoterāite rangi,eputamaianangāhihioterā:ā,maiiauatatauka horapatemahanakirungaitewhenua,ina whakatuwheratiaiōrātouwākuawhakaritea.

5Ā,mōngāhaumetewairuaotetomairangiina whakatuwheratia,etūtuwheraanaiterangiingāpito

6.Mōngātatautekaumāruaiterangi,ingāpitoote whenua,eputamaianaireiraterā,temarama,mengā whetū,mengāmahikatoaoterangiiterawhiti,ite hauauruhoki.

7Hemahangāmatapihietuwheraanakitetahamaui,ki tetahamatauhokioauamatapihi,ā,kotahitematapihie whakaputaanaitemahanaitōnawākuawhakaritea,erite anakingātataueputamaiaingāwhetuirungaitānai whakahauai,ā,eriteanatemahaongātataue whakatakotoriaanaerātoukireira.

8Ā,kakiteahauingāhariataiterangi,eomaanaiteao, irungaakeiauatatauehurihurianangāwhetukāoree torengi.

9Ā,kotahitemeanuiatuingāmeakatoa,ā,koiatērāe rereanaputanoaiteaokatoa

Upoko76

1.Ā,ingāpitootewhenuakakiteahauingātatautekau māruaetuwheraanakingāpitokatoaoterangi,eputa atuanangāhaukirungaitewhenua,epupuhiana

2.Etoruorātouetuwheraanakitemataoterangi,etoru kitehauauru,etorukitetahamatauoterangi,etorukite tahamaui

3.Ā,kongāmeatuatahietorukoērāoterawhiti,etoru nōteraki,etoruimuriiērāotemauiotetonga,etoru hokinōtehauauru

4.Mārotoiēneiewhākaputamaingāhaumanaakimete whairawa,ā,mārotoiauahauewarukaputamaingāhau kino:inatukunamai,kakaweamaierātoute whakangaromangakitewhenuakatoa,kitewaihoki,kite hungakatoaenohoanairunga,mengāmeakatoairotoi tewai,irungahokiitewhenua

5.Ā,kotehautuatahimaiiauatatau,ekiianeikotehau rawhiti,kaputamaiirotoitetatautuatahikeiterawhiti,e angaanakitetonga:maiireirakaputateururua,tetauraki, tewera,metewhakangaromanga

6Ā,mātekuwahatuaruaiwaenganuikaputatemeae tikaana,ā,maiireirakaputateuametehuametepaime tetomairangi;ā,mātekuwahatuatoruetakotoanakite rakikaputatemakaririmetetauraki

7Ā,imuriiēneikaputamaingāhautongamārotoingā tatauetoru:mārotoitetatautuatahioauatataueangaana kiterawhitikaputamaihehauwera

8.Ā,mārotoitetatauwaengaitōnatahakaputamaingā kakarakakara,metetomairangimeteua,meteorangame teoranga

9Ā,mātekuwahatuatoruetakotoanakitehauauruka putamaitetomairangimeteua,temawhitiwhitimete ururua

10Āmuriihoiēneikongāhauraki:maiitewhituongā tatauiterawhitikaputamaitetomairangimeteua,te mawhitiwhitimeteururua

11.Ā,maiitekuwahawaengakaputatikamaitehauora, teua,tetomairangi,metewhairawa;ā,mātekuwaha tuatoruitehauaurukaputamaitekapuametehukapapa, tehukareremeteua,tetomairangimengāmawhitiwhiti.

12Ā,imuriiēnei[ewhā]kongāhauhauauru:mātetatau tuatahietataanakiterakikaputamaitetomairangimete hukapapa,metemakaririmetehukareremetehukapapa.

13Ā,maiitekuwahaowaenganuikaputatetomairangi meteua,metepaimetemanaakitanga;ā,mātekuwaha whakamutungaetataanakitetongakaputatetaurakime teururua,tetahungametewhakangaromanga

14Ā,kuaotingātatautekaumāruaongātahaewhāote rangi,ā,kuawhakakiteaeahaukiakoeārātouturekatoa, ārātouwhiukatoa,meārātoumanaakitangakatoa,etaku tama,eMatuhara

Upoko77

1.Ā,kotehauwhātuatahiekiiaanakoterawhiti,nāte meakotetuatahi:ā,kotetuarua,kotetonga,nātemeaka hekeihoteRungaRawakireira,āe,ireirairotoitētahi tikangamotuhakekahekeihoia,temeaemanaakitiaana akeake

2Ā,kotetahahauauruekiiaanakotemeaiti,nātemea kamemehahaere,kahekeihongāramakatoaoterangi.

3Ā,kotetuawhāongāhauwhā,ekiianeikoteraki,ka weheakiatorungāwāhanga:kotetuatahiheinohoanga mōtetangata:ā,kotetuaruakeirotongāmoanawai,me ngāpokahohonu,ngāngahere,ngāawa,metepōurime ngākapua;ā,kotetuatorukeirototemāraotetika

4.Ikiteahauiētahimaungateiteiewhitu,heteiteiakei ngāmaungakatoaotewhenua:ā,ireirakaputamaite hukapapa,kapahemongārā,ngāwā,mengātau

5.Ikiteahauingāawaewhituirungaitewhenua,henui atuingāawakatoa:kotētahioauaawaeputamaianaite hauauru,eringihiaanaōnawaikiteMoanaNui.

6Ā,kahaeremaiēneitokoruaiterakikitemoana,ka ringihiaōrāuawaikiteMoanaEritreaiterawhiti

7Ā,kongātokowhāetoeanakaputamaiitetaharakiki tōrātouakemoana,tokoruaorātoukiteMoanaEritrea, tokoruakiteMoanaNui,ā,kaputaaturātoukireira,ko ētahikamea:kitekoraha

8Ewhitungāmouterenunuiikiteahauitemoanamete tuawhenua:eruaitetuawhenua,erimaiteMoanaNui

Upoko78

1.Ā,kongāingoaoterākoēnei:kotetuatahikoOrjârês, kotetuaruakoTômâs

2Ā,ewhāngāingoaotemarama:koteingoatuatahiko Asônjâ,kotetuaruakoEblâ,kotetuatorukoBenâsê,ā,ko tetuawhākoErâe

3.Koēneingāmeanuierua:kotōrāuaporowhitaherite kiteporowhitaoterangi,ā,heriteterahioteporowhitao rāua

4Irotoiteporowhitaoterāewhitungāwāhanga māramaetāpirihiaanakiaia,henuiakeitemarama,ā,i rotoingāmehuatinotikakawhakawhitihiakiapauraano tewāhangatuawhituoterā

5Ā,katūrātou,katomokingātatauotehauauru,kahuri haeremāteraki,kaputamaimāngātatauoterawhitikite mataoterangi.

6Ā,inawhititemarama,kaputatetekaumāwhāongā wāhangaiterangi:katinomāramaiairotoiaia:itetekau māwhāongārākaotiiaiatanamāramatanga.

7Ā,tekaumārimangāwāhangaotemāramatangaka whakawhitiakiaiataenoakitetekaumārimaongārāina otitōnamāramatanga,eaikitetohuotetau,ā,katekau mārimangāwāhanga,ā,katiputemaramamātetāpirii ngāwāhangatekaumāwhā

8.Ā,itōnamemehahaere,kaheketemaramaiterā tuatahikitetekaumāwhāwāhangaotōnamāramatanga,i tetuaruakitetekaumātoruwāhangaotemāramatanga,i tetuatorukitetekaumārua,itetuawhākitetekaumātahi, itetuarimakitetekau,iteonokiteiwa,itewhitukite waru,itewarukitewhitu,iteiwakiteono,itetekaukite rima,itetekaumātahikitewhā,itetekaumāruakite toru,itetekaumātorukiterua,itetekaumāwhākite hauruaotewhitu,ā,kangarokatoatōnamāramatangae toeanaitetekaumārima.

9Ā,iētahimarama,eruatekaumāiwangārāote marama,ā,kotahiteruatekaumāwaru

10.Ā,iwhakakiteamaieUrieltētahiatuturekiahau:ko tewāewhakawhitiaaitemāramakitemarama,metetaha heaewhakawhitiaaikiaiaeterā

11.Itewākatoaetipuhaereanatemaramairotoitōna māramatanga,katukunaeiakiaiaanōitewāeangaatu anakiterā,mōngārātekaumāwhākaputatōna māramatangaiterangi,ā,inawhitikatoaia,kaputatōna māramatangakiterangi

12Ā,iterātuatahikakarangatiaiakotemaramahou,nā temeaitauarākawhititemāramakirungaiaia.

13Kahuriiaheimaramakatoaiterāetōanaterākite hauauru,ā,kaaraakeiterāwhitiitepō,ā,kawhitite maramaitepōkatoataenoakiteputangamaioterāki tōnaaroaro,ā,kakiteatemaramaitearoarooterā

14.Itetahaeputamaianatemāramatangaotemarama, kamemehahaereanōiaireirataenoakitengarongaote māramatangakatoa,ā,kuamutukatoangārāotemarama, ā,kuatakotokautōnaporowhita,kāorehemāramatanga 15.Etorumaramaetorutekauōnarā,ā,itōnawāetoru maramaeruatekaumāiwaōnarā,itauawākaotiiaia tōnahemongaitewātuatahi,ā,itetatautuatahimōte kotahirauwhitutekaumāwhitungārā 16Ā,itōnahaerengaatukaputaiamōngāmaramaetoru, etorutekaungārāiiamarama,ā,mōngāmaramaetoru kaputaiamōngāmaramaeruatekaumāiwa

17Itepōkaputaiamehetangata,mōngārāeruatekau, iiawā,kaputaiameherangi,ā,kāorehemeakēatuiroto iaia,kotōnamāramatangaanake

Upoko79

1Nā,etakutama,kuawhakakiteaeahaukiakoengāmea katoa,ā,kuaotitetureongāwhetūkatoaoterangi.

2.Ā,iwhakakiteamaieiakiahaungāturekatoaoēnei mōiarā,mōiawā,mōiatau,mōiaputangaatu,mete tikangaiwhakariteamōiamarama,mōiawiki:

3.Metememehahaereotemaramaeputaanaiteonoo ngātatau:nātemeairotoitēneionoongātataukatutuki tōnamāramatanga,ā,imuriitēnākatīmatatememeha haere:

4Metememehahaereitekuwahatuatahiitōnawā,tae noakiteotingaongārākotahirauewhitutekaumāwhitu: etatauhiaanairungaingāwiki,eruatekaumārimawiki mengārāerua

5.Katakaiakimuriiterāmeteraupapaongāwhetūmō ngārāerimairotoitewākotahi,ā,itewākuahaerea tēneiwāhiekiteneikoe

6.Koineitepikitiametetātuhioiaramaiwhakakiteamai kiahaueUrieretetinoanahera,koiatōrātourangatira

Upoko80

1IauarākawhakahokimaiteanaheraaUriere,kamea maikiahau:'Nana,kuawhakakiteaeahaukiakoenga meakatoa,eEnoka,kuawhakakiteahokieahaungamea katoakiakoekiakiteaikoeiteneirameteneimarama, mengarangatiraongawhetuoterangimetehungakatoa etahuriana,mearatoumahimengawamengahaerenga'

2Ā,ingārāotehungahara,kawhakapotoangātau,ā,ka whakaroaārātouuriirungaiōrātouwhenuameōrātou mara,ā,karerekēngāmeakatoaotewhenua,ā,ekoree putaiōrātouwā:ā,kapuritiateua,ā,kapuritiaeterangi

3.Ā,iauawākahokiwhakamuringāhuaotewhenua,e koreetupuiōrātouwā,ā,kapuritiangāhuaongārākaui ōrātouwā

4.Ā,kawhakarerekētemaramaitōnatikanga,ā,ekoree putaitōnawā

5Ā,iauarākakiteaterā,ā,kahaereiaiteahiahiirunga itepitootehariatanuiitehauauru,ā,kawhitinuiatuite māramatangaeriteanakitetikangaotemāramatanga

6Ā,hetokomahangārangatiraongāwhetūkatakahiite tikangakuawhakaritea.Ā,kawhakarerekēēneiiōrātou arameārātoumahi,ā,ekoreeputamaiingāwākua whakariteakiarātou

7.Ā,kahunateraupapakatoaongāwhetūitehungahara, ā,kahetewhakaarootehungaotewhenuakiarātou,ā, kaputakeōrātouarakatoa,āe,kaherātou,kawhakaaro heatuarātou

8Ā,kawhakanuiatekinokirungaiarātou,ā,kapāmai tewhiukirungaiarātoukiawhakangaromiakatoatiaai

Upoko81

1Ā,kameamaiiakiahau,'Tirohia,eEnoka,ēneipapa rangi,Pānuihiahokingāmeakuatuhiakirunga,Kia mōhiohokikiiamea,kiiamea.'

2Ā,katitiroahaukingāpapaoterangi,kapānuiingā meakatoaituhiakirunga,kamāramahokikingāmea katoa,kapānuihokiitepukapukaongāmahikatoaate

tangata,mengātamarikikikokikokatoaenohoanairunga itewhenuataenoakingāwhakatupurangaomuri.

3Ā,itemutungaihokawhakapaingiaeahauteArikinui, teKīngiotekororiaakeake,nātemeanānaihangangā mahikatoaoteao,ā,iwhakanuiaeahauteArikimōtōna manawanui,ā,iwhakapaingiaiamōngātamarikiate tangata

4.Ā,muriihokameaahau:'Kaharitetangataemateanai rotoitetika,itepai,kāoreneihepukapukahēituhituhia mōna,ā,kāorehokiherāwhakawaekiteamōna'

5Ā,kakaweamaiahaueauahungataputokowhitu,ka whakatakotoriakitewhenuaimuaitetatauotōkuwhare, kameamaikiahau:'Kōrerotiangāmeakatoakitāutama, kiaMatuhara,metewhakaatukiōtamarikikatoakāorehe kikokikoetikaanaitearoarooteAriki,koiahokitōrātou Kaihanga.'

6Kotahitaukawaihokoeemātoumetāutama,kiahoatu rāanōekoeōwhakahauwhakamutunga,kiataeaaiekoe tewhakaakoiāutamariki,tetuhihokimārātou,mete whakaatukiāutamarikikatoa;ā,iteruaongātauka tangohiakoeerātouiwaenganuiiarātou

7.Kiakahatōngākau,kakauwhautiahokitetikaete hungapai;kaharitahitehungatikametehungatika,ka mihitetahikitetahi

8.Engarikamatetahitehungaharametehungahara,ā, kahingatahitehungatahurikemetehungatahurike

9Ā,kotehungaemahianaitetikakamateirungaingā mahiatetangata,ā,katangohiaatuirungaingāmahiate hungakarakiakore

10Ā,iauarākamututārātoukōrerokiahau,ā,kataeatu ahaukitōkuiwi,metemanaakiiteArikioteao.

Upoko82

1Nā,etakutama,eMetuhera,keitekōrerotiaatueahau ēneimeakatoakiakoe,keitetuhituhiahokieahaukia koe,ā,kuawhakakiteaatueahaungāmeakatoakiakoe, kuahoatuhokieahauhepukapukamōēneimeakatoa:nō reira,etakutama,eMetuhera,tiakinangāpukapukamaii teringaotōumatua,kiatinotukuaatuhokiekoekingā whakatupurangaoteao

2KuahoatueahauteWhakaaroNuikiakoe,kiāu tamarikihoki,meāutamarikieputamaiiakoe,kiatukua atuaierātoukiārātoutamarikimōngāwhakatupuranga katoa,arā,tēneiwhakaaronuiekoreetaeaerātoute whakaaro.

3Ā,kotehungaemāramaanakitēneimea,ekoreemoe, engarikawhakarongokitetaringakiaakoairātouitēnei whakaaronui,ā,kapaiaketekaiitēneimeaitekaipai

4Kaharitehungatikakatoa,kaharitehungakatoae haereanaitearaotetika,ā,kāoreeharapērāitehunga hara,itetataungaoōrātourākatoaewhitianaterāite rangi,etomoana,eweheatuanaingātataumōngārāe torutekaumengāupokoongāmanooteraupapaongā whetu,mengāmeaewhākuatāpirihiaeweheweheanai ngāwāhangaewhāotetau,eārahianaiarātou,etomo tahianamerātoumōngārāewhā.

5Nārātoukahetetangata,ā,ekoreetatauiarātouiroto itetataungakatoaotetau:āe,kahetetangata,ā,ekoree tinomōhiokiarātou.

6Nōtemeakeirotorātouitetatauotetau,ā,kuatuhia ponotiakirungaaketonuatu,tētahiitetatautuatahi,tētahi itetatautuatoru,tētahiitetatautuawhā,tētahiitetatau tuaono,ā,kaotitetauirotoingārāetoruraueonotekau māwhā.

7Ā,hetikatekōrero,hetikahokitetataungakuatuhia; nāUrierehokiiwhakaatumai,iwhakakitemaikiahau,i teArikioteaokatoaitukuihoaiteopeoterangikiahau.

8Ā,keiaiatemanamōtepōmeteaoiterangi,kia whakamāramaaitemāramatangakitetangata-terā,te marama,mengāwhetū,mengāmanakatoaoterangie hurihurianairotoiārātouhariataporowhita

9.Kongātikangaēneiongāwhetū,etūanakiōrātou tūranga,meōrātouwā,meōrātouhakari,meōrātou marama

10.Ā,kongāingoaēneiotehungaeārahianaiarātou,e mātakitakianakiatomomairātouiōrātouwā,iōrātou raupapa,iōrātouwā,iōrātoumarama,iōrātouwā rangatiratanga,meōrātoutūranga.

11Koōrātourangatiratokowhāeweheweheanaingā wāhangaewhāotetaukatomotuatahi;ā,imuriiarātou kongārangatiratekaumāruaongārōpūeweheweheanai ngāmarama;ā,mōngārāetorurauonotekau,heupoko mōngāmanoeweheweheanaingārā;ā,mōngārāewhā ewhakauruana,kongārangatiraeweheweheanaingā wāhangaewhāotetau

12Ā,koēneiupokoongāmanokahonoakiwaenganuii terangatirameterangatira,iatangataimuriitētahi tūranga,engarikoōrātourangatiratehungaewehewehe anaĀ,koēneingāingoaongārangatiraeweheweheanai ngāwāhangaewhāotetaukuawhakaritea:koMîlkî'êl,ko Hel'emmêlêk,koMêl'êjal,meNârêl

13Ā,kongāingoaotehungaeārahianaiarātou:ko Adnâr'êl,koÎjâsûsa'êl,ko'Elômê'êl--ewhaianaēnei tokotoruingākaiārahiongārōpū, 14ā,kotahitemeaewhaianaingākaiārahitokotoruo ngāotaewhaianaiauakaiārahiongāteihanaewehewehe anaingāwāhangaewhāotetau

15ItetīmatangaotetaukaaraakeaMerekejâlite tuatahikakingi,koTam'âinîtōnaingoa,koterāhoki,ā,ko ngārākatoaotōnakingitangaiaiaekingiana,eiwa tekaumātahingārā

16.Ā,kongātohuēneiongārākakiteairungaite whenuaingārāotōnarangatiratanga:tewerawera,te werawera,metemarino;ā,kahuangāhuaongārākau katoa,kaputangāraukirungaingārākaukatoa,mete kotingaotewiti,mengāpuarōhi,mengāpuakatoaeputa maianaitemara,engarikamarokengārākauotetakurua.

17Ā,kongāingoaēneiongārangatirakeiraroiarātou: koBerka'êl,koZêlebs'êl,metētahiatuitāpirihiahe rangatiramōtemano,koHîlûjâsĕphteingoa:ā,kuamutu ngārāotemanaotēneirangatira.

18KoterangatiraimuriiaiakoHêl'emmêlêk,ehuaina anaetetangatakoterāewhitiana,ā,kongārākatoao tōnamāramatangaeiwatekaumātahingārā

19Ā,kongātohuēneioōnarākitewhenua:tewerawera metemaroke,ā,kapakaringāhuaongārākau,kahuamai ngāhuakatoa,kuapakari,kuarite,ā,kamoengāhipi,ka hapu,ā,kakohiangāhuakatoaotewhenua,mengāmea katoaitemara,metepokawaina:kaputaēneimeaingā rāotōnarangatiratanga

20Kongāingoaēnei,mengāwhakahaere,mengā rangatiraoauaupokomano:koGîdâ'îjal,koKê'êl,ko Hê'êl,meteingoaoteupokomanokuatāpirihiakiarātou, koAsfâ'êl':ā,kuamutungārāotōnakingitanga.

Upoko83

1.Nā,etakutama,eMatuhara,kawhakakiteaatueahauki akoeakukitengakatoaikiteaeahau,kakorerotiaatuki touaroaro

2Eruangākitengaikiteahauimuaitakumarena,ā,he rerekērawatētahiitētahi:kotetuatahiitakuakokite tuhituhi:kotetuaruaimuaitakumarenaitōwhaea,itaku kitengaitētahikitengawhakamatakuĀ,mōēneimeai inoiahaukiteAriki

3.Itakotoahauirotoitewhareotōkukoroua,o Maharareere,kakiteahauirotoitētahimoemoeāite hingangaoterangi,itekahakinaatu,itetakangakite whenua.

4Ā,itōnahingangakitewhenua,kakiteahauite horomiaotewhenuairotoitepokanui,mengāmaungae irianairungaingāmaunga,mengāpukepukeetotohu anakirungaingāpukepuke,mengārākauteiteie haehaetiaanaiōrātoukākano,ā,kamakakiraro,ka totohukirotoitepoka.

5Kātahikatakamaihekupukirotoitōkumangai,ā,ka araaketōkureokitekaranga,kameaatuahau:'Kua whakangaromiatewhenua.'

6Nā,kawhakaarahiaahauetakukoroua,eMaharareere,i ahauetakototataanakiaia,kameamaikiahau:'Heaha koeitangiai,etakutama,heahahokikoeitangiai?'

7Ā,kakōrerotiaeahaukiaiatekitengakatoaikiteae ahau,ā,kameamaiiakiahau:'Hemeawhakamatakutāui kiteai,etakutama,ā,hemeawhakamatakurawatō moemoeāmōngāmeangaroongāharakatoaotewhenua: metotohukirotoitepokahohonu,ā,kawhakangaromia rawatia.'

8Nā,etakutama,whakatika,inoikiteArikiotekororia, itemeahetangatawhakaponokoe,kiatoehetoengaki rungaitewhenua,kiakauahokiewhakangaromiaeiate whenuakatoa

9Etakutama,kaputamaiēneimeakatoaiterangikite whenua,ā,kanuitewhakangaromangakitewhenua.

10Imuriihoitēnākawhakatikaahau,kainoi,kainoi,ka inoi,ā,katuhituhiatakuinoimōngāwhakatupurangaote ao,ā,kawhakakiteaeahaungāmeakatoakiakoe,etaku tama,eMatuhara

11.Ā,itakuhaerengakiraro,kakiteiterangi,meterāe araakeanaiterawhiti,metemaramaetorengianaite hauauru,meētahiwhetutorutoru,metewhenuakatoa,me ngāmeakatoaimōhiotiaeiaitetīmatanga,kātahiahauka whakapaiiteArikiotewhakawa,kawhakanuiiaianāte meanānaimeaterākiaputamaiingāmatapihiote rawhiti,ā,kapikiia,kaaraakeitemataoterangi,ka haereatu,kahaeretonuitearaiwhakaaturiakiaia

Upoko84

1Ā,iaraakeōkuringairungaitetika,iwhakapaingia hokiteMeaTapu,teMeaNui,ikōreroahaumetemanawa otōkumangai,metearerokikokiko,ihanganeieteAtua

māngātamarikikikokikootetangata,kiakōreroairātou kiauamea,ā,ihomaieiakiarātouhemanawa,hearero, hemangaiheikōreromārātoukiauamea:

2.'Kiawhakapaingiakoe,eteAriki,eteKīngi,eteNui,e teManairotoitōuNui,eteArikiongāmeakatoaote rangi,eteKīngiongākīngi,eteAtuaoteaokatoaĀ,ko tōumana,kotōurangatiratanga,emautonuanaakeake,Ā, putanoaingāwhakatupurangakatoa,kotōurangatiratanga; Kongārangikatoatōutoronaakeake,Kotewhenuakatoa tōuturangawaewaeakeake

3Nāuhokiihanga,ā,nāuanōhokiiwhakahaerengāmea katoa,ā,kāorehemeaeuauarawakiakoe,ekorete whakaaronuiemaweheatuitōutorona,ekoreanōhokie tahurikeatuitōuaroaroĀ,emōhioanakoe,ekiteana,e rongoanaingāmeakatoa,ā,kāorehemeaehunaanaia koe,ekiteanahokikoeingāmeakatoa.

4Nā,kuaharangāanaheraoōurangi,ā,keirungaite kikokikootetangatatōririemauanataenoakiterānuio tewhakawa.

5Nā,eteAtua,eteAriki,eteKīngiNui,kainoiatuahau kiakoekiawhakamanahiatakuinoi,kiawaihomaiheuri mōkukitewhenua,kiakauahokiewhakangaromiate kikokikotangatakatoa,kiakoreaihetangataenohoanai tewhenua,kiangaroaitewhakangaromangaakeake

6.Nā,eteAriki,whakangaromiaatuitewhenuate kikokikoiwhakaohoitōriri,engarikotekikokikoote tikametetikakiawhakatūriaheitipuotepurapurapumau, kauahokiehunatōmataiteinoiatāupononga,eteAriki.

Upoko85

1Ā,muriihoitēneikakiteahauitētahiatumoe,ā,māku ewhakaatutemoekatoakiakoe,etakutama

2.NākaaraaketereooEnoka,kameakitanatama,kia Matuhara:'Kiakoe,etakutama,kakōreroahau: whakarongomaikiakukupu;tahurimaitōtaringakite moemoeāikiteaetōumatua.'

3Imuaitakutangohangaitōwhaea,iaEdna,ikiteahau irotoitētahimoemoeāirungaitōkumoenga,nā,kotētahi purueputamaianaitewhenua,hemātauapuru;ā,imuri ihokaputamaitētahikauuha,ā,itetahaotēneikaputa maingāpuruerua,hemangutētahi,hewherotētahi

4.Ā,kawerohiaetauapurumangutemeawhero,ka whaiaeiairungaitewhenua,ā,nōreirakāoreauikitei tauapuruwhero

5.Engariituputauapurupango,ā,ihaeretahitauakau uwhameia,ā,ikiteahauhemahangākauiputamaiiaia, heritekiaia,ā,iaruiaia.

6Ā,kotekautuatahi,ihaereatuitearoarootepuru tuatahikiterapuitemeawhero,engarikāoreikitea,ā,he nuitetangimōna,meterapuiaia

7.Ā,katitiroahautaenoakitetaengamaiotepuru tuatahikiaia,ā,kawhakamarieiaia,ā,maiitauawā tonukamututanatangi

8Ā,imuriihokawhānaumaitētahiatupurumā,ā,imuri ihoiaiakawhānaumaihemahangāpurumengākau mangu.

9Ā,ikiteahauirotoitakumoeitauapuruma,katupu anō,kahuriheipurumanui,ā,iputamaiiaiahemaha ngāpuruma,ā,heritetonukiaia.Ā,katīmatarātoukite

whānauingāpurumamaha,heritetonukiarātou,tētahii muriitētahi,hetini.

Upoko86

1Ā,iahauemoeana,kakiteanōahauiterangiirunga akenei,nā,kuatakaihotētahiwhetuiterangi,ā,kaara ake,kakai,kawhāngaiiwaenganuiiauakau.

2Ā,muriihokakiteahauingākaununuimengākau mangu,ā,nā,kawhakawhitikatoarātouiōrātoutūrumeō rātouwāhikaimeārātoukararehe,ā,katīmatatenoho tahimerātouanō

3.Ikiteanōahauirotoitekitenga,ā,katitiroatukite rangi,ā,kakiteahauingāwhetūmahaehekeihoana,e takaihoanaiterangikitauawhetūtuatahi,ā,kanohohei puruirotoiauakau,ā,kawhāngaitahimerātouirotoia rātou

4Ā,katitiroatuahaukiarātou,kakite,nā,etukuaanae rātoukatoaōrātouure,pērāingāhōiho,ā,katīmatate hipokiingākauongākau,ā,kahapurātoukatoa,ka whānauhearewhana,hekāmera,hekaihe

5.Ā,iwehingākaukatoaiarātou,ā,imatakuhokiia rātou,ā,katīmatatengaukiōrātouniho,tekai,mete werokiōrātouhaona

6.Ā,katīmataanōhokirātoukitekaiiauakau;nā,ka tīmatatewirimetewiriongātamarikikatoaotewhenuai tōrātouaroaro,meterereatuiarātou

Upoko87

1.Ā,kakiteanōahauitetīmatangaotārātouwerotetahii tetahi,metekaitetahiitetahi,ā,katīmatatewhenuakite tanginui

2.Nakaangaakeokukanohikiterangi,akakiteahaui rotoitekitenga,na,kongameaoraeputamaianaite rangi,heritekingatangatama:atokowhaihaereatui tauawahi,tokotoruhokiihaeretahimeratou.

3Ā,kotehungatokotoruiputamaiitemutunga,kahopu itōkuringa,kahikiakeiahau,kiamataraatuingā whakatupurangaotewhenua,kawhakaaraakeiahauki tētahiwāhiteitei,ā,kawhakakiteamaikiahautētahi pourewaiwhakaarahiaakeirungaakeitewhenua,ā,he itiihongāpukepukekatoa.

4Ā,kameamaitētahikiahau:'Nohokikoneikiakiterā anōkoeingāmeakatoaepāanakiauaarewhana,kingā kamera,kingākaihe,kingāwhetu,kingākau,merātou katoa'

Upoko88

1Ā,kakiteahauitētahioauatokowhāiputatuatahimai, kahopukiaeiatewhetutuatahiitakaihoiterangi,ka hereaeiaōnaringameōnawaewae,kamakakirotoite pokahohonu:hekuiti,hehōhonu,hewhakamataku,he pōurihokitauapoka

2Ā,kaunuhiaetētahiorātoutehoari,kahoatukiaua arewhana,kingākāmera,kingākaihe:kātahikatīmata rātoutepatutetahiitetahi,ā,kawiritewhenuakatoaia rātou

3.Aiahauetitiroanairotoitewhakakitenga,na,ko tetahioauatokowhāiputamai,kaakinaratoueiaite

rangikitekohatu,kahuihui,katangoingawhetununui katoa,kooratouwahihunaheritekiongahoiho,kaherea ratoukatoakioratouringameoratouwaewae,kamakaki tepokahohonuotewhenua.

Upoko89

1.Ā,kahaeretētahioauatokowhākitauapurumā,ka whakaakopukuiaia,metekoreemataku:iwhānaumai iaheipuru,ā,katangata,kahangaeiatētahiwakanui māna,ā,nohoanairunga;ā,etorungāpuruinohotahime iairotoitauawaka,ā,taupokinaanarātou

2.Ā,kaangaakeanōōkukanohikiterangi,kakiteahaui tētahituanuitiketike,ewhitungāawawaiirunga,ā,erere anaauaawametenuiotewaikirotoitētahipā

3.Ā,kakiteanōahau,nā,kuapuarengāpunawaiirungai temataotauapānui,ā,katīmatatewaikitepupuhi,kite pikikirungaitemata,ā,kakiteahauitauapā,ā,kapi katoatōnamataitewai.

4Ā,kanuihaeretewai,tepōuri,metekohukirunga;ā,i takutirohangaatukiteteiteiotauawai,kuaaraaketaua waiiteteiteiotauapā,ā,erereanakirungaitauapā,ā,e tūanakirungaitewhenua

5Ā,ihuihuiamaingākararehekatoaotauapā,ā,kakite ahauitōrātoutotohutanga,ihoromia,imatehokiirotoi tauawai

6Engariimānutauawakairungaitewai,itotohukatoa ngākaumengāarewhanamengākameramengākaiheki raromengākararehekatoa,ā,kāoreauikiteiarātou,ā, kāoreitaeaerātoutemawhiti,engariimate,ā,itotohuki rotoingāhohonu.

7Ā,ikiteanōahauirotoitekitengataenoakite tangohiaatuoauaawawaiitauatuanuitiketike,ā,ka whakatikatikainangāpariotewhenua,ā,ka whakatuwheratiangāpokakeatu

8Kātahikatīmatatewaikitererekirotoiēnei,ā,ka kiteatewhenua;engarikatauteokokirungaitewhenua, ā,kamemehatepōuri,kaputatemāramatanga

9Engariiputamaitauapurumaiwhakatangatairotoi tauaoko,mengāpuruetoruihaeretahimeia,ā,kotētahi oauapuruetoruhema,heritekitauapuru,kotētahihe wherometetoto,kotētahihemangu:ā,kamaweheatu tauapurumaiarātou.

10-27MaiitematengaoNoakiteputangamaioteiwi

10Ā,katīmatarātoukitewhānaumaiingākarareheote paraemengāmanu,ā,kaputaakengāmomokararehe rerekē:raiona,taika,wuruhi,kurī,haiena,poakamohoao, pokiha,kiore,poaka,kākāriki,kākāriki,manukakariki, ēkara,mengārāweni;ā,irotoiarātoukawhānaumaihe purumā.

11Ā,katīmatarātoutengautetahiitetahi;engarikote purumaiwhānauirotoiarātou,iwhānaumaihekaihe mohoao,metetahipurumairotoiaia,ā,kanuihaerengā kaihemohoao

12.Engarikotepuruiwhānaumaiiaia,hepoakamohoao mangu,hehipimā;ā,hemahangāpoakaiwhānaumaiite tuatahi,engaritekaumāruangāhipiiwhānaumaiitaua hipi.

13Ā,itetupungaoauahipitekaumārua,katukuae rātoutētahikingākaihe,ā,katukuaanōeauakaihetaua hipikingāwuruhi,ā,katuputauahipiirotoingāwuruhi 14.Ā,kakaweamaieteArikingāhipitekaumātahikite nohotahimerātou,kitewhāngaitahimerātouirotoingā wuruhi:ā,kanuihaererātou,kanohoheikahuihipimaha 15Ā,katīmatangāwuruhikitewehiiarātou,ā,ka tukinotiarātoutaenoakitewhakangaromangaoārātou meaririki,ā,kamakaerātouārātoukuaokirotoiteawa wainui:engarikatīmataauahipikitetanginuimōārātou meaririki,meteamuamukitōrātouAriki

16Ā,kareretetahihipiiwhakaorangiamaiingāwuruhi, kamawhitiatukingākaihemohoao;ā,kakiteahauingā hipietangiana,ekarangaana,einoianakitōrātouAriki meōrātoukahakatoa,ā,kahekeihoteArikiongāhipii tereoongāhipiitētahikāingatiketike,ā,kahaeremaiki arātou,kawhāngaiiarātou

17Ā,kakarangaiaitauahipiimawhitiingāwuruhi,ka kōrerokiaiamōngāwuruhikiawhakatūpatoiarātoukia kauaepākingāhipi

18Ā,kahaerengāhipikingāwuruhiirungaitekupuate Ariki,ā,katūtakitētahiatuhipikiaia,kahaeretahimeia, ā,kahaeretahirāua,katomotahikitewhakaminengao auawuruhi,kakōrerokiarāua,kawhakatūpatoiarāua kiakauaepākingāhipiimurimai.

19Ā,ireirakakiteahauingāwuruhi,metārātoutukino nuiingāhipimeōrātoukahakatoa;ā,kahamamatehipi 20.Ā,kahaeremaiteArikikingāhipi,ā,katīmatarātou kitepatuiauawuruhi:ā,katīmatangāwuruhikitetangi; engarikanohopukungāhipi,ā,mututonutetangi

21.Ā,kakiteahauingāhipitaenoakitōrātouwehenga atuiwaenganuiingāwuruhi;engariipōuringākanohio ngāwuruhi,ā,kahaereatuauawuruhikitewhaiingāhipi meōrātoukahakatoa.

22Ā,ihaeretahiteArikiongāhipimerātou,heikaiārahi mōrātou,ā,iarukatoaānahipiiaia:ā,hekanapa,he kororia,hewhakamatakuhokitōnamatakitetitiroatu. 23Engarikatīmatangāwuruhikitewhaiiauahipitae noakitemoanawai

24.Ā,kaweheatauamoana,ā,katūtewaikitēneitaha,ki tērātahaimuaiōrātoumata,ā,kaarahinarātouetōrātou Ariki,kawhakatūiaiaanōkiwaenganuiiarātoumengā wuruhi.

25Nātemeakāoreanōauawuruhiikiteingāhipi,ka haererātoukiwaenganuiotauamoana,ā,kaarungā wuruhiingāhipi,ā,kaomaauawuruhiimuriiarātouki tauamoana

26.Ā,itōrātoukitengaiteArikiongāhipi,katahuri rātoukiterereitōnaaroaro,engarikahuihuitemoana,ka ritekitōnahangangaimua,ā,kapueaaketewai,kaara ake,ā,kataupokinaauawuruhi

27.Ā,ikiteahautaenoakitematengaongāwuruhikatoa iwhaiiauahipi,ā,itoremi

28-40KoIharairaiteKoraha,teHoatutangaoteTure,te TomokangakiPalestine

28Engariimawhitingāhipiitauawai,ā,haereanakite koraha,kitewāhikāorehewai,kāorehokihetarutaru;ā, katīmatarātoutewhakatuwheraiōrātoukanohi,kakite;ā, kakiteahauiteArikiongāhipiewhāngaianaiarātou,e

hoatuanaitewaimetetarutarukiarātou,metauahipie haereana,eārahianaiarātou.

29Ā,kapikitauahipikitetihiotauatokateitei,ā,ka tonoamaieteArikiongāhipikiarātou.

30.Ā,muriihoitēnākakiteahauiteArikiongāhipietū anaimuaiarātou,ā,henui,hewhakamataku,herangatira tōnaāhua,ā,ikiteauahipikatoaiaia,ā,iwehiitōna aroaro.

31Ā,iwehikatoarātou,iwirihokiiaia,ā,kakaranga aturātoukingāhipiirotoiarātou:"Kāoreetaeaemātou tetūkitearoarootōmātouAriki,tetitiroaturāneikia Ia"

32.Ā,kongāhipiiārahiiarātouipikianōkitetihiotaua toka,engarikatīmatatematapoongāhipi,kakotitikeatu itearaiwhakakiteaeiakiarātou,engarikāoreauahipii temōhio.

33Nā,nuiatuteririoteArikiongāhipikiarātou,ā,ka kiteaetauahipi,kahekeihoitetihiotetoka,kataekingā hipi,ā,kakiteatenuingaorātoukuamatapo,kuatakaatu.

34Ā,itōrātoukitengaitauamea,kawehirātou,kawirii tōnaaroaro,ā,kahiahiakiahokikiōrātoukāinga

35.Ā,kamauriaetauahipiētahiatuhipi,kahaerekiaua hipikuamarereatu,katīmatatepatuiarātou;ā,kawehi ngāhipiitōnaaroaro,ā,nōreirakawhakahokiamaietaua hipiauahipikuamarereatu,kahokirātoukiārātoukāhui.

36Ā,ikiteahauirotoitēneikitengataenoakitewāi whakatupuriaaitauahipiheitangata,ā,ihangaeiahe wharemōteArikiongāhipi,ā,iwhakanohoiangāhipi katoakirotoitauawhare

37Ā,ikiteahautaenoakitemoeotēneihipiitūtakiki tauahipiiārahiiarātou:ā,ikiteahautaenoakite matengaongāhipinunuikatoa,ā,kaaraakengāmea ririkiiōrātoutūranga,ā,kataerātoukitētahipāmu,ka whakatatakitētahiawawai.

38Kātahikamaweheatutauahipi,tōrātourangatirakua huriheitangata,iarātou,ā,kamoe,ā,karapuaengāhipi katoa,katanginuikiaia.

39Ā,kakiteahauāmutunoatārātoutangimōtauahipi, ā,whitiatuanaitauaawawai,ā,kaaraakengāhipierua heikaiārahiitewāhiotehungaiārahiiarātou,ā,imoe.

40Ā,ititiroatuahaukiataerāanōngāhipikitētahiwāhi pai,kitētahiwhenuaataahua,whakahīhīhoki,ā,ititiroatu ahaukiamākonaauahipi;ā,itūtauawhareiwaenganuii arātouitewhenuaataahua

41-50.MaiitewāongāKaiwhakawātaenoakite hangangaoteTemepara

41Ā,iētahiwākawhakatuwheratiaōrātoukanohi,ā,i ētahiwākamatapohia,taenoakitearaakeotētahiatu hipi,kaārahiiarātou,kawhakahokimaiiarātoukatoa,ā, kawhakatuwheratiaōrātoukanohi.

42Ā,katīmatangākurī,ngāpokiha,mengāpoaka mohoaokitekaiiauahipitaenoakitewhakaaraakeate Arikiongāhipiitētahiatuhipi,hehipitoaiwaenganuiia rātou,heiārahiiarātou

43.Ā,katīmatatehipitoakiteweroingākurī,ingā pokiha,ingāpoakamohoaoiiataha,iiataha,ā,ka whakangaromiakatoatiarātoueia

44.Ā,kakitetauahipiiwhakatuwheratiaōnakanohiitaua hipitoa,irotoingāhipi,ā,kawhakarēreaeiatōnakororia,

katīmatakitepatuiauahipi,kitetakatakahiaeia,ā,ka whanoke.

45Ā,katonoaeteArikiongāhipiteremekitētahiatu reme,ā,kawhakaarahiaakeeiaheihipitoa,heirangatira mōtehipiheiutumōtauahipitoakuawhakarēreatōna kororia

46Ā,kahaereatukiaia,kakōrerokiaiakoiaanake,ka whakaaraakeiaiaheihipitoa,kameingaheirangatira, heikaiārahimōngāhipi;engariirotoiēneimeakatoaka tukinotiaeauakuringāhipi

47Ā,kawhaiaetehipitoatuatahitauahipitoatuarua,ā, kawhakatikatauahipitoatuarua,kaomaatuitōnaaroaro; ā,kakiteahautaenoakitewāikumeaihoaieauakurite hipitoatuatahi

48Ā,kaaraaketehipitoatuarua,kaārahiingāhipiiti

49.Ā,katupuauahipi,katinihaere;engariiwehingākurī katoa,ngāpokiha,mengāpoakamohoao,ā,karereatui muaiaia,ā,katukingatauahipitoa,kapatuangā kararehemohoao,ā,kāoreiwhaimanaauakararehe mohoaoirotoingāhipi,ā,kāoreipahuatiaārātoumeaĀ, kawhānaumaihemahangāhipiitauahipitoa,ā,kamoe; ā,kahuritētahihipiitiheihipitoa,heirangatira,hei kaiārahimōauahipi

50Ā,kanuihaeretauawhare,kawhānuihaere,ā,ka hangaiamōauahipi:ā,kahangaiahepourewateitei,he pourewanuikirungaitewharemōteArikiongāhipi,ā, heitinoaihotauawhare,engariheteitei,hetiketikete pourewa,ā,itūteArikiongāhipikirungaitauapourewa, ā,kawhakahereaerātouhetēpukītonuitōnaaroaro

51-67.NgārangatiratangaeruaoIharairameHura,taenoa kitewhakangaromangaoHiruharama

51.Ā,kakiteanōahauiauahipikuaheanōrātou,kua haerekingāaramaha,ā,whakarēreaanatōrātouwhare,ā, kakarangatiaeteArikiongāhipiētahiongāhipi,ka tonoarātoukingāhipi,engarikatīmatangāhipikitepatu iarātou

52Ā,ioratetahiorātou,kāoreimate,ā,kaomaatu,ka karanganuikirungaitehipi;ā,kawhairātoukiapatua, engariiwhakaorangiaeteArikiongāhipiitehipi,ā, kaweamaianakiahau,ā,meingaanakianohokireira

53.Hemahaatuanōngāhipiitonoaeiakiauahipihei whakaatuiarātou,heitangihokimōrātou

54Ā,imuriihoitēnā,kakiteahauitōrātou whakarēreatangaitewhareoteArikimetanapourewa,ka hingarawaaturātou,ā,kamatapoōrātoukanohi;ā,ka kiteahauiteArikiongāhipiitanamahiitepatunganuii waenganuiiarātouirotoiārātoukahuitaenoakite karangatangaoauahipiitauapatunga,metetukuitōna tūranga

55.Ā,tukuaanarātoueiakingāringaongāraiona,ongā taika,ongāwuruhi,ongāhaiena,kingāringaongā pokiha,kingākararehemohoaokatoa,ā,katīmataaua kararehemohoaokitehaehaeiauahipi

56Ā,ikiteahauitanawhakarēreatangaotōrātouwhare metōrātoupourewa,ā,tukuaanarātoukatoakiteringao ngāraiona,kiahaehaea,kiapauiarātou,kiteringaongā kararehemohoaokatoa

57Ā,katīmataahaukitekaranganuimetōkukahakatoa, metekarangakiteArikiongāhipi,metewhakaatukiaIa mōngāhipikuakaingarātouengākararehemohoaokatoa

58.Ahakoaikiteia,kāoreiainekeneke,ā,ikoaiakua kaingarātou,kuahoromia,kuapahuatia,ā,kuawaihokia kaingaengākararehekatoa

59Ā,kakarangatiaeiaewhitutekaungāhepara,ka tukunaatuauahipikiarātouheiwhāngaimārātou,ā,ka meaiakingāheparameōrātouhoa:"Mewhāngaieia tangata,eiatangataokoutoungāhipiitēneiwātonu,ā,ko ngāmeakatoaewhakahauaatueahaukiakoutou,me mahiekoutou"

60.Ā,mākurātouetukuatukiakoutou,kiataute tokomaha,ā,mākuewhakaatukiakoutoukowaiorātou kawhakangaromiaā,whakangaromiarātouekoutou"Ā, katukuaeiaauahipikiarātou.

61Ā,kakarangaiaitētahiatu,kameakiaia:"Tirohia, kiamōhiokingāmeakatoaemeatiaanaengāheparaki auahipi;kanuiatuhokiārātouwhakangaromangaitakui whakahauaikiarātou"

62Ā,kongātaikahakatoamengāwhakangaromangaka putamaiingāhepara,tuhiatetokomahaewhakangaromia anaerātouirungaitakuwhakahau,metetokomahai rungaiōrātouakehiahia:tuhiakiiaheparate whakangaromangakatoaepāanakiaia.

63Pānuihiahokikitōkuaroarotemahaoārātoue whakangaroana,metemahahokietukuaanaerātouhei whakangaromanga,kiawaihoaitēneiheiwhakaatukia rātou,kiamōhioaihokiahaukingāmahikatoaangā hepara,kiamāramaaiahau,kiakiteaiitārātouemahinei, mehemearāneiepupurianarātouitakuwhakahaukua whakahauaneieahaukiarātou

64Engariekorerātouemōhio,kauahokiewhakapuakina kiarātou,kauahokiewhakatūpatoiarātou,engarime tuhituhinoakiiatangatatewhakangaromangakatoai mahiaengāheparaitōnawā,ā,whakatakotoriakatoatiaki tōkuaroaro."

65Ā,ikiteahautaenoakitewhāngaiaauaheparaitō rātouwā,ā,katīmatarātoukitepatumetewhakangaroi tenuiatuitārātouiwhakahauai,ā,katukuaauahipikite ringaongāraiona

66Ā,kakai,kahoromiatenuingaoauahipiengāraiona mengātaika,ā,kakaitahihokingāpoakamohoaome rātou;ā,katahunaerātoutauapourewa,kawhakahoroa hokitauawhare

67.Ā,katinopouriahaumōtauapourewanātemeakua whakahoroatewhareongāhipi,ā,imuriihokāoreaui kitemēnāitomoauahipikirotoitauawhare.

68-71TeWāTuatahiongāRangatiraĀngera--maiite WhakangaromangaoHiruharamakiteHokingamaiite Herehere.

68Ā,katukuaauahipiengāheparameōrātouhoakingā kararehemohoaokatoa,kiakaingaerātou,ā,iwhiwhiia tangata,iatangataitōnawāitētahitaukuaotitewhakarite: ituhiaeiatangatakirotoitētahipukapukatemahaorātou iwhakangaromiaeiatangata

69Ā,hetokomahaatuitemeaiwhakariteaipatua,i whakangaromiaeiahipi,eiahipi;ā,katīmataahaukite tangi,kiteauemōauahipi

70Nā,irotoitekitenga,kakiteahauitauatangatai tuhituhi,mepēheatanatuhituhiingāmeakatoai whakangaromiaeauahepara,iiarā

71.Ā,kapānuitiatepukapukakitearoarooteArikiongā hipi,ā,katangohiaeiatepukapukaitōnaringa,ka pānuitia,kahiritia,kawhakatakotoriakiraro

72-77.WāTuarua--maiitewāoHairuhakitewāo ArehanarateNui

72Ā,itauawātonukakiteahauitewhāngaiangāhepara mōngāhāoratekaumārua,ā,etoruoauahipiitahuri whakamuri,ihaeremai,itomomai,ā,katīmatakite hangaingāmeakatoaihingaotauawhare;engariingana ngāpoakamohoaokiteaukatiiarātou,engarikāoreitaea 73.Ā,katīmataanōrātoukitehangapērāimua,ā,ka whakaarahiaerātoutauapourewa,ā,katapainakote pourewateitei;ā,katīmataanōrātoukitewhakatakotoi tētahitēpukimuaitepourewa,engarikotetarokatoai rungahepoke,kāoreiteparakore

74Ā,mōēneimeakatoa,imatapohiangākanohioaua hipi,ā,kāorerātouikite,mengākanohihokioārātou hepara;ā,itukuaerātouhetinikiārātouheparakia whakangaromia,ā,itakatakahiaerātoungāhipikiōrātou waewae,ā,kaingaanaerātou.

75Ā,kāoreteArikiongāhipiinekeneketaenoakite mararanoaongāhipikatoakiteparae,ā,kauruatukia rātou,ā,kāoreiwhakaorangiarātouiteringaongā kararehe

76Ā,kotekaituhiotepukapukaikaweake,iwhakaatu,i pānuikitearoarooteArikiongāhipi,iinoikiaiamō rātou,iinoikiaiamōrātouiaiaewhakaatuanaingā mahikatoaangāhepara,metewhakaatuimuaiaiamō ngāheparakatoa.

77Nakatangohiaeiatepukapuka,kawhakatakotoriaki tonataha,ahaereana

Upoko90

1-5.WāTuatoru--maiiaArehanarateNuikitemanao Kariki-Hīria

1.Ā,ikiteahauitēneiaraetorutekaumārimangāhepara ewhāngaianaingāhipi,ā,iotiiarātoukatoaārātouwā, pērāitetuatahi;ā,iriromaiiētahiatukiōrātouringa,hei whāngaiiarātoumōārātouwā,iahepara,iaheparaitōna wāake

2.Ā,muriihoitēnākakiteahauirotoitakukitengaingā manukatoaoterangiehaeremaiana,ngāēkara,ngā kākāriki,ngākaiahuwhenua,ngārāweni;engarikongā ēkaraiārahiingāmanukatoa;ākatīmatarātoukitekaii auahipi,kitetikiiōrātoukanohi,kitekaiiōrātou kikokiko

3Ā,katangingāhipinātemeaekaingaanaōrātou kikokikoengāmanu,ā,koahauiaititiroatu,itangihokii rotoitakumoemōteheparaewhāngaianaingāhipi

4.Ā,ikiteahau,ā,paunoaauahipiingākurī,ingāēkara, ingāmanukākāriki,ā,kāoreimahuehekikokiko,hekiri, heuauarāneiirungaiarātou,ā,koōrātouwheuaanakei tukireira:ā,koōrātouwheuahokiitakakitewhenua,ā, hetorutorunoaihongāhipi

5Ā,ikiteahautaenoakitetīmatangaotewhāngai karareheeruatekaumātoru,ā,irotoiōrātouwāmahae rimatekaumāwarungāwāiotiai

6-12.WāTuawhā--maiitemanaongāKaraihe-Hīriakite WhakakeketangaangāMakapō

6.Nā,kawhāngaihiangāremeeauahipimā,ākatīmata rātoutewhakatuwheraiōrātoukanohi,tekite,mete karangakingāhipi

7Ae,ikarangaaturātoukiarātou,engarikāorei whakarongokitārātouikōreroaikiarātou,engariheturi rawaōrātoutaringa,ā,hemataporawaōrātoukanohi.

8Ikiteahauirotoitewhakakitengaiterereangārāweni kirungaiauareme,kahopuitētahioauareme,ka haehaeangāhipi,kakainga.

9Ā,ikiteahauaputanoangāhaonakirungaiauareme, ā,katukuaihoengārāweniōrātouhaona;ā,ikiteahaua putanoatētahihaonanuiotētahioauahipi,ā,kapuareō rātoukanohi

10Nakatitiroatuiakiarātou,ākapuareōrātoukanohi, kakarangakingāhipi,ā,kakitengāhipitoaiaia,kaoma katoakiaia

11Ahakoaēneimeakatoa,ihaehaetonungāhipiengā ēkara,engākākā,engārāweni,engākaiao,engāmanu,e ngāmanukākāriki,engāhipitaupuaanakirungaiarātou, ekaianaiarātou:inohopukutonungāhipi,engariitangi, ikarangangāhipitoa.

12Ā,kawhawhaiauarāwenikiaia,kawhaikiatukua ihotōnahaona,engarikāoreiarātoutemanakiaia

13-19TeWhakaekengaWhakamutungaangāTauiwiki ngāHūrai(kote13-15mete16-18hetakirua)

13Ā,ititiroatuahau,taenoakitetaengamaiongā hepara,ongāēkara,oauakākāriki,ongāmanukaiao,ā,ka karangarātoukingārāwenikiawhatiiatehaonaotauahipi toa,ā,kawhawhairātoukiaia,ā,kawhawhaikiarātou, kakarangakiataemaitōnaāwhina

14.Ā,ikiteahautaenoakitetaengamaiotauatangata, nānaituhingāingoaongāhepara,ā,ikawekitearoaroo teArikiongāhipi,ā,iāwhinaiaia,iwhakaatuingāmea katoa:ihekeihoiaheiāwhinaitauahipitoa.

15Ā,ititiroatuahau,ā,taenoakitetaengamaioteAriki ongāhipikiarātoumeteriri,ā,kotehungakatoaikitei aIairere,ā,katakakatoarātoukiraroitōnaatarangii muaitōnamata

16.Ihuihuikatoangāēkara,ngākākā,ngārāweni,mengā kaiao,ā,ihaeretahimaingāhipikatoaoteparae,āe,i huihuikatoarātou,ā,iāwhinatetahiitetahikitewhatiite haonaotehipitoa

17.Ā,kakiteahauitauatangata,nānaituhituhite pukapukairungaitewhakahauateAriki,ā,ka whakatuwheratiaeiatauapukapukamōte whakangaromangaimahiaeauaheparatekaumārua whakamutunga,ā,kawhakakiteaeiahenuiatutārātou whakangaromangaiōrātoumua,itearoarooteArikio ngāhipi

18Ā,ititiroatuahau,taenoakitetaengamaioteArikio ngāhipikiarātou,metetangoitetokotokootōnaririki tōnaringa,metepatuitewhenua,ā,kapakarutewhenua,

ā,katakangākararehekatoamengāmanukatoaoterangi iwaenganuiiauahipi,ā,kahoromiakitewhenua,ā,ka taupokinarātouetewhenua

19.Ā,ititiroatuahau,ā,kahoatuhehoarinuikingāhipi, ā,kaangaatungāhipikingākararehekatoaoteparaeki tepatuiarātou,ā,karereatungākararehekatoamengā manuoterangiitōrātouaroaro

20-27TeWhakawakangaongāAnaheraiHinga,ongā Hepara,mengāTāngataiTahurike

20Ā,ititiroatuahau,ā,kawhakatūriahetoronakite whenuaataahua,ā,koteArikiongāhipienohoanai runga,ā,katangohiaetetahingāpukapukahiri,ka whakatuwheraiauapukapukakitearoarooteArikiongā hipi.

21Ā,kakarangatiaauatāngataeteArikikongāmeamā tuatahiewhitu,ā,kawhakahauakiakaweamaikitōna aroaro,maiitewhetutuatahiiārahiiteara,ngāwhetu katoaheriteōrātouwāhangahunakiōngāhōiho,ā,ka kaweamaierātoukatoakitōnaaroaro

22.Ā,kameaiakitauatangataituhituhiimuaiaia,koia tētahioauatokowhitumā,kameaatukiaia:"Tikinaatu auaheparaewhitutekauitukuaatuneieahaungāhipiki arātou,ā,nārātouitangoiarātouirungaitōrātouake manaipatuitenuiatuitakuiwhakahauaikiarātou"

23Nā,kuahereakatoatiarātou,ikiteahau,ā,tūanarātou katoaitōnaaroaro.

24Ā,itūtewhakawaitetuatahikirungaingāwhetū,ā,i whakawakiarātou,ā,ikiteahehara,ā,kahaerekitewāhi whakatauhe,ā,kamakarātoukirotoitepokatorere,ki tonuiteahimetemura,kitonuhokiingāpouahi

25Ā,iwhakawakiaauaheparaewhitutekau,ā,ikiteahe hara,ā,imakaiarātoukirotoitauapokanuimuraahi.

26Ikiteahauitauawāitewhakatuwheratangaotētahi pokahohonuiwaenganuiotewhenua,kitonuiteahi,ā, kakaweamaierātouauahipimatapo,ā,kawhakawakia rātoukatoa,kakiteahehara,kamakakirotoitēneipoka nuimura,ā,katahunarātou;ināianeikeitetahamatauo tauawharetēneipoka.

27Ā,ikiteahauiauahipiemuraana,meōrātouwheuae muraana

28-38KoHiruharamaHou,tetahuritangaongāTauiwie oratonuana,tearangamaiotehungatika,teKaraiti

28Ā,itūakeahaukitemātakitakitaenoakite whakakōpiritangaotauawharetawhito;ā,katangohiaatu ngāpoukatoa,mengākurupaemengāwhakapaipaikatoa otewhareitewākotahi,ā,kahariaatu,kawhakatakotoria kitētahiwāhiitetongaotewhenua

29.Ā,ititiroatuahautaenoakitetaengamaioteArikio ngāhipikitekawemaiitētahiwharehou,henuiake,he teiteiakeitērāomua,ā,iwhakatūriakitewāhiotewhare tuatahiiwhakapikoakitepia:hehoukatoaōnapou,ā,he hou,henuiakeōnawhakapaipaiiērāotewharetuatahi,te wharetawhitoitangohiaatueIa,ā,irotokatoangāhipii tauawhare

30Ā,kakiteahauingāhipikatoaimahue,mengā kararehekatoaotewhenua,mengāmanukatoaoterangi,

etakotoana,ekoropikoanakiauahipi,einoiana,e whakarongoanakiarātouingāmeakatoa.

31Ā,muriihokotehungatokotoruiwhakakakahuriaki temā,ihopuiahauitōkuringa,ihikiakeiahauimua,me teringaotauahipitoaihopuiahau,kahikiakeiahau,ka whakatūriaahaukiwaenganuioauahipiimuaite whakataungaotewhakawa

32.Ā,hemākatoaauahipi,henui,hemahokiōrātou huruhuru

33Ā,kotehungakatoaiwhakangaromia,i whakamararatiahoki,mengākararehekatoaoteparae,me ngāmanukatoaoterangi,ihuihuikitauawhare,ā,itino hariteArikiongāhipi,nātemeahepaikatoarātou,ā,kua hokikitōnawhare

34Ā,ititiroatuahautaenoakitewāiwhakatakotoriaai erātoutauahoari,ihoatukingāhipi,ā,kawhakahokia maierātoukirotoitewhare,ā,kahiritiakitearoaroote Ariki,ā,kakarangatiangāhipikatoakirotoitauawhare, engarikāoreimauiarātou.

35Ā,kapuarengākanohiorātoukatoa,ā,kakiterātoui tepai,ā,kāoretetahiorātouikoreekite 36.Ā,ikiteahauitauawharehenui,hewhānui,ā,kītonu itetangata

37Ā,kakiteahauitewhānautangaotētahipurumā,he nuiōnahaona,ā,iwehingākararehekatoaoteparaeme ngāmanukatoaoterangiiaia,ā,iinoitonukiaia

38Ā,ikiteahauātaenoakitewāiputakeaiōrātou whakatupurangakatoa,ā,kahurikatoarātouheipurumā; ā,kotetuatahiirotoiarātoukahuriheireme,ā,kahuri tauaremeheikararehenui,ā,hehaonapangonunuikei rungaitōnamāhunga;ā,kakoateArikiongāhipikiaia mengākaukatoa39Ā,imoeahauiwaenganuiiarātou: ā,kaaraakeahau,kakiteingāmeakatoa

40.Kotekitengatēneiikiteahauiahauemoeana,ā,iara akeahau,ā,iwhakapaingiaeahauteArikiotetika,i hoatuhokikiaiahekororia

41.Kātahiahaukatanginui,ā,kāoreimutuōkuroimata taenoakitekorengaetaeaeautemanawanui:itaku kitenga,kareremaiitemeaikiteahau;kataemaihoki ngāmeakatoa,katutuki,ā,kawhakakiteamaikiahaungā mahikatoaatetangatairotoiōrātouraupapa

42Itauapōkamaharaahaukitemoemoeātuatahi,ā,nā reiraitangiaiahau,ipōurihoki-nātemeakuakiteahaui tauakitenga

Upoko91

1.'Nā,etakutama,eMatuhara,karangatiamaiōuteina katoakiahau,huihuiamaihokikiahaungātamakatoaa tōuwhaea;ekarangaanahokitekupukiahau,ā,kua ringihiatewairuakirungakiahau,kiawhakakiteaatuaie ahaukiakoengāmeakatoaepākiakoeakeake.'

2IreirakahaereaMetuhera,kakarangaiōnateinakatoa kiaia,kahuihuihokiiōnawhanaunga

3Ā,kakōreroiakingātamarikikatoaotetika,kamea: 'Whakarongomai,engātamaaEnoka,kingākupukatoaa tōkoutoumatua,kiatikahokitewhakarongokitereoo tōkumangai;kotakukupuhokitēneikiakoutou,ete hungaearohainaana:Kiaarohakitetika,kiahaerehokii rotoitauamea.'

4Kauahokiewhakatatakitetikametengākaurua,Kaua hokiehonoatukitehungangākaurua,Engarihaerei rungaitetika,eakutamaĀ,mānakoeeārahiingāara pai,Ā,kotetikaheihoamōu.

5.Emōhioanahokiahaukanuihaeretetutukirungaite whenua,ā,kawhiuatewhenua,ā,kamutukatoatekino: Ae,katapahiaatuiōnapakiaka,ā,kawhakangaromiatōna hangangakatoa.

6Ā,kahokianōtehēkitewhenua,mengāmahihēkatoa metetutu,ā,karuangānekehangaotehara

7Ā,inanuihaeretehara,tehē,tekohukohu,metetutui rotoingāmomomahikatoa,ā,kanuihaeretetaiva,te takahiture,metepoke,kaputamaihewhiunuiiterangi kirungaiēneikatoa,ā,kaputamaiteArikitapumeteriri metewhiukitewhakahaereitewhakawakirungaite whenua.

8Iauarākahatepeaatutetutuiōnapakiaka,mengā pakiakaotekinometetinihanga,ākawhakangaromia rātouiraroiterangi.

9Ā,kawhakarēreangāwhakapakokokatoaongāiwi,ka tahunahokingātemeparakiteahi,ā,katangohiaatuite whenuakatoa,ā,kamakarātoukitewhakawaahi,ā,ka ngaroirotoiteririmetewhakawakinoakeake

10Ā,kaaraaketehungatikaitārātoumoe,ā,kaaraake tewhakaaronui,kahoatukiarātou.

11Ā,muriihoitēnākatapahiangāpakiakaotehē,ā,ka whakangaromiatehungaharaetehoarikatapahiaatui tehungakohukohuingāwāhikatoa,ā,kotehungae whakatakotoanaitetutumetehungaemahianaite kohukohukamateitehoari

12.Āmuriihoitēnākataemaitētahiatu,arā,tewaruo ngāwiki,arā,tewikitika,ā,kahoatuhehoarikiaiahei whakawatikamōtehungatukino,ā,katukuatehunga harakingāringaotehungatika.

13Ā,itōnamutungakawhiwhirātouingāwharemāroto itōrātoutika,ā,kahangaiahewharemōteKīngiNuii rotoitekororiaakeake,

14Ā,katitirotetangatakatoakitearaotetikaĀ,imuri itēnā,iteiwaongāwiki,kawhakakiteatewhakawatika kiteaokatoa,Ā,kangarokatoangāmahiatehunga karakiakoreitewhenuakatoa,Ā,katuhiateaohei whakangaromanga

15.Ā,imuriitēnei,itetekauongāwikiitewhituongā wāhanga,katūtewhakawanuimutungakore,erapuutuai iaiwaenganuiingāanahera

16.Ā,kariroatuterangituatahi,kamemehaatu,ā,ka putamaiherangihou,ā,kawhitungāmaramatangae homaianaengāmanakatoaongārangi.

17Ā,muriihoitēnā,hemahangāwikiekoreetaeate tatau,aketonuatu,ā,kanohokatoairotoitepaimete tika,ā,ekoreewhakahuatiateharaakeake

18.Nā,kakōreroatuahaukiakoutou,eakutama,mete whakaatuatukiakoutoungāaraotetika,mengāaraote tutuĀe,kawhakakiteaatuanōeahaukiakoutoukia mōhioaikoutoukingāmeakaputa

19Nā,whakarongomaikiahau,eakutama,haereingā araotetika,kauahokiehaereingāaraotetutu;kote hungakatoahokiehaereanaingāaraotehēkamateake ake

Upoko92

1KotepukapukaituhiaeEnoka--nāEnokaituhituhi tēneiwhakaakorangakatoaotewhakaaronui,e whakamoemititiaanaengātāngatakatoa,heikaiwhakawa hokimōteaokatoamōakutamarikikatoaenohoanai rungaitewhenuaĀ,mōngāwhakatupurangaehaereake neiepupurianaitetikameterangimārie.

2Kauaemanukanukakingāwā;kuawhakariteahokiete MeaTapu,eteMeaNuingārāmōngāmeakatoa 3Ā,kaaraaketetangatatikaitemoe,Kaaraake,ka haereingāaraotetika,Ā,koanaarakatoa,koanakōrero, keirotoitepaimetearohanoamutungakore.

4Kaatawhaiiaitetangatatika,kahoatukiaiatetika tonu,kahoatuhokieiatemanakiawhiwhiaiiakitepai metetika.Akahaereiairotoitemāramatangamutunga kore

5Ā,kangaroteharairotoitepōuriakeake,ā,ekoree kiteaanōitauarāakeake.

Upoko93

1Ā,muriihokahoatueEnoka,katīmatahokitekōrero maiingāpukapukaĀ,kameaaEnoka:'Mōngātamariki otetika,mōtehungawhiriwhirioteao,mōtetipuote tika,kakōrerotiaeahauēneimea,Ae,māku,eEnoka,e whakapuakiatukiakoutou,eakutama

2.Eaikitemeaiputamaikiahauitekitengaoterangi,ā, imōhioahauirotoitekupuangāanaheratapu,ā,iako ahauirotoingāpapaoterangi

3.NākatīmataaEnokakitekōreroirotoingāpukapuka, kamea:'Iwhānauahauitewhituongārāitewikituatahi, itemeaemautonuanatewhakawametetika'

4.Āmuriihoiahaukaaraaketekinonuiitewikituarua, ākaputaaketetinihanga;ā,kotemutungatuatahitēneiĀ, kaoratetangatairotoitēnei;ā,imuriitōnamutungaka tupuaketekino,ā,kawhakatakotoriaheturemōtehunga hara

5Ā,imuriitēnā,itetoruongāwikiitōnamutunga,ka whiriwhiriahetangataheitipumōtewhakawatika,ā,ko ōnauriheitipumōtetikaakeake

6Ā,imuriitēnā,itewikituawhā,itōnamutunga,ka kiteangākitengaotehungatapumetehungatika,ā,ka hangaiaheturemōngāwhakatupurangakatoa,meteārai mōrātou

7.Ā,imuriitēnāitewikituarima,itōnamutunga,ka hangaiatewhareotekororiameterangatiratangaakeake

8.Ā,imuriitēnā,iteonoongāwiki,kamatapotehunga katoaenohoanairoto,ā,kawhakarēreatewhakaaronuie tengākauorātoukatoaĀ,kapikiaketetangatairotoi tauamea;ā,itōnamutungakatahunatewharerangatiraki teahi,ā,kawhakamararatiateiwikatoaotepūtake whiriwhiri

9Ā,imuriitēnā,itewhituongāwikikaaraakehe whakatupurangatahurike,ā,hemahaārātoumahi,ā,koā rātoumahikatoakatahurike

10.Ā,itōnamutungakawhiriwhiria,Kotehungatikakua whiriwhiriaotetipumutungakoreotetika,kiawhiwhii ngāakorangaewhitumōānameahangakatoa

11.Kowaihokiongātamakatoaatetangataekahaanaki tewhakarongokitereooteMeaTapu,metekoree

manukanuka?Ā,kowaietaeatewhakaarokiāna whakaaro?Ā,kowaietaeatemātakitakiingāmahikatoa aterangi?

12.Ā,mepēhearātetangataekiteaiiterangi,ā,kowai hokiemāramaaikingāmeaoterangi,ekiteaiitētahi wairua,itētahiwairuarānei,ā,ekōreroaiiauamea,epiki akeai,ekiteaiiōrātoumutungakatoa,ewhakaaroai,e mahiairāneiingāmeaeriteanakiarātou?

13Ā,kowaiongātāngatakatoaemōhioanakitewhānui meteroaotewhenua,ā,kuawhakakiteakiawaiteineo auameakatoa?

14Tērārāneitetahiemōhioanakiteroaoterangi,me tōnateitei,metōnaturangakirunga,metemahaongā whetū,metewāhietauaingāmāramatangakatoa?

Upoko94

1Nā,kotakukuputēneikiakoutou,eakutama,kiaaroha kitetika,kiahaerehokiireira;hepaihokingāaraotetika kiamanakohia,engarikongāaraotehēka whakangaromiawhakareretia,kamemehahaere

2.Ā,kiētahiongātāngataotētahiwhakatupurangaka whakakiteangāaraotetutumetemate,ā,kanohotawhiti aturātouiarātou,ekorehokiewhaiiarātou

3.Nā,kotakukuputēneikiakoutou,etehungatika:Kaua ehaereingāaraotekino,kauahokiingāaraotemate, kauahokiewhakatataatukiauaara,keiwhakangaromia koutou.

4Engarirapua,whiriwhiriahokitetika,meteora whiriwhiria,Haerehokiingāaraoterangimārie,Ā,kaora koutou,kawhairawa.

5Puritiaakukupukirotoingāwhakaarooōkoutou ngākau,kauahokietukuakiamukuaatuirotoiōkoutou ngākau;emōhioanahokiahaukawhakamatautauriaete hungaharatetangatakitetonokinokitewhakaaronui, kiakoreaihewāhimōna,kiakoreaihemomo whakamātautauememeha.

6Auetematemotehungaehangaanaitehemete tukino,ewhakatakotoanaitetinihangaheituranga;ka hingawhakarerehokiratou,akahoreherangimariemo ratou

7Auetematemotehungaehangaanaiōrātouwhareki tehara;kahingahokirātouiōrātouturangakatoa,ā,ka hingarātouitehoariĀ,kotehungaewhiwhianaite kourametehiriwairotoitewhakawa,kangarowhakarere 8.Aue,tematemōkoutou,etehungawhairawa,kua whakawhirinakihokikoutoukiōkoutoutaonga,ā,kariro atukoutouiōkoutoutaonga,nātemeakāorekoutoui maharakiteRungaRawaingārāoōkoutoutaonga 9Kuakohukohukoutou,kuahēhoki,ā,kuaritekoutou mōterāoteparekura,mōterāotepōuri,mōterāote whakawanui.

10Koiatakuekōreronei,ewhakaatuneikiakoe:Māte kaihangakoeeturaki,ā,mōtōhinganga,ekorehearohae putamai,ā,kakoatōKaihangakitōwhakangaromanga 11Ā,koōkoutouhungatikaiauarākawaihohei tawaingamātehungahara,mātehungakarakiakore.

Upoko95

1Āe,meiriteōkukanohikitekapuawai,Kiatangiai ahaukiakoe,Kiaringihiaaiōkuroimatametemeahe kapuawai:Kiaokiokiaiahauitemamaeotōkungākau!

2Nāwaikoutouitukukiamahiingātawaimengāmahi kino?Nōreira,kapātewhakawakiakoutou,etehunga hara.

3Kauaewehiitehungahara,etehungatika;katukuna anōrātoueteArikikiōkoutouringa,kiataeaaiekoutou tewhakawaiarātouirungaitākoutouehiahiaai

4Aue,tematemōkoutouemahianaingākangaekore neietaeatewhakakore:Nōreira,ekoretewhakaorangae taeaekoutounāōkoutouhara

5Aue,tematemokoutoueutuanaitekinokitokoutou hoa;karitehokikiakoutoumahiteutu.

6Aue,tematemōkoutou,engākaiwhakaatuteka,mete hungaepaunatiaanatehē,kangarowhakarerehoki koutou.

7Aue,tematemōkoutou,etehungahara,ewhakatoia anahokiekoutoutehungatika;katukuahokikoutou,ka whakatoiahokimōtehē,ā,kataimaharawatanaiokaki rungakiakoutou

Upoko96

1Kiatumanako,etehungatika;kangarowhakarerehoki tehungaharaitokoutouaroaro,ā,kawhairangatira koutoukiaratouirungaitakoutouehiahiaai

2Ā,iterāotewhakapaweraotehungahara,kapikiake ākoutoutamariki,kaaraake,pērāingāekara,ā,kateitei aketōkoutoukōhangaingākākāriki,ā,kapikiakekoutou, katomokingākapitiotewhenua,mengākapitiotetoka akeake,pērāingākōniitearoarootehungahara,ā,ka auengāhaonamōkoutoukatangi

3Nōreirakauaewehi,etehungakuamamae;Kote rongoāhokiheiwāhimāu,Ā,mātemāramatanganuikoee whakamārama,Ā,karongokoeitereookiokingaiterangi

4Aue,tematemōkoutou,etehungahara,nātemeae whakaatuanaōkoutoutaongaiakoutouhehungatika, engarikoōkoutoungākauewhakaatuanaiakoutouhe hungahara,ā,kotēneimeaheiwhakaatuitōkoutouhe whakamaharatangamōākoutoumahikino.

5Aue,tematemokoutou,motehungaekaianaitewiti pairawa,einuanaitewainairotoingapeihananunui,e takahianaitehungarawakorekiraroiokoutouwaewae.

6Auetematemōkoutoueinuwaianaingāpunakatoa, Kamemehawhakarerehokikoutou,kamemehahaere,Nā temeakuawhakarēreaekoutoutepunaoteora

7Auetematemōkoutouemahineiitehē,itetinihanga, itekohukohu:Heiwhakamaharatangatēneimōkoutoumō tekino.

8Aue,tematemōkoutou,etehungakaha,etukinoneii tehungatikakitekaha;keitehaeremaihokiteraoto koutouwhakangaromangaIauarakamahangarapaie taemaikitehungatika-iteraotokoutouwhakawa

Upoko97

1.Whakaponomai,etehungatika,kawhakamatehunga hara,kangaroiterāotehē

2Kiamōhiokoutou,etehungahara,emaharaanate RungaRawakitōkoutouwhakangaromanga,ā,ehariana ngāanaheraoterangimōtōkoutouwhakangaromanga 3.Kaahakoutou,etehungahara,Ā,kiheakoutoukarere aiitauarāwhakawa,Inarongokoutouitereooteinoiate hungatika?

4Ae,karitekoutoukiarātou,heikaiwhakaatutēneikupu mōrātou:"Kuahoakoutoukitehungahara."

5Ā,iauarākataeteinoiatehungatikakiteAriki,ā,ka taemaingārāotōwhakawamōu

6Ā,kapānuitiangākupukatoaotōkoutouhēkitearoaro oteMeaTapuNui,ā,kataupokinaōkoutoumataete whakama,ā,kawhakakahoretiaeiangāmahikatoaeahu maianaitehē

7Aue,tematemōkoutou,etehungahara,enohoanai waenganuiotemoana,itewhenuamaroke,kotākoutou maharahekinokiakoutou

8Aue,tematemokoutouewhiwhineiitehiriwamete kourairotoitehē,emeanei,"Kuawhaitaongamatouite taonga,kuawhiwhitaongamatou;akuawhiwhimatoui ngameakatoaihiahiatiaematou"

9.Nā,kiameatiaetātoutātātouiwhakaaroai:Kuakohia hokietātoutehiriwa,ā,hetokomahangākaimahiwhenua irotoiōtātouwhare"Ā,kītonuātātouwharewitimete meahewai,

10Āe,karereatuākoutouteka,pērāitewai;Ekorehoki ōkoutoutaongaepumau,Engarikahohorotepikiakeia koutou;Nātemeairirokatoaiakoutouirotoitehē,Ā, katukuakoutoukitekanganui

Upoko98

1Nā,kaoatiahaukiakoutou,kitehungawhakaaronui, kitehungakuwarehoki,Kamahahokiōkoutouwheakoi rungaitewhenua

2Kanuiatuhokingāwhakapaipaiokoutoutāneitōte wahine,ā,kanuiatungākākahutaeitōtewahinetanga:I rotoiterangatiratanga,itenui,itemana,itehiriwa,ite koura,itepapura,irotoitekororia,itekai,karingihia rātoupērāitewai.

3Nōreira,kangaroiarātoutewhakaakorangamete whakaaronui,ā,kangarotahirātoumeārātoutaonga;me ōrātoukororiakatoameōrātoukororia,metewhakama, meteparekura,meterawakorenui,kamakaōrātou wairuakirotokiteoumuahi

4.Kuaoatiahaukiakoutou,etehungahara,pērāite maungakāoreiriroheipononga,metepukepukekāorei riroheiponongamātewahine,waihokikāoreteharai tukunakitewhenua,engarinātetangataanōihanga,ā,ka hingatehungaemahianaitēneimeakiraroitekanganui

5Kāorehokiitukuatepakokokitewahine,engarināngā mahiaōnaakeringaimateaiia,kāorehetamariki.

6Kuaoatiahaukiakoutou,etehungahara,irungaite TapuNui,Ewhakakiteaanaākoutoumahikinokatoakite rangi,Ā,kāoretetahioākoutoumahitukinoehipokina ana,ehunaiaana

7.Kauahokiewhakaaroirotoitōwairua,kauahokie meairotoitōngākaukāorekoeemōhio,kāorehokikoee kite,koiaharaetuhiaanaiiarākiterangiitearoaroote RungaRawa.

8Maiitēneiwākamōhiokoutoukuatuhiangā tukinotangakatoaetukinotiaanaekoutouiiarā,iiarā, taenoakiterāotōkoutouwhakawakanga

9.Aue,tematemōkoutou,engākuware!kangarohoki koutouitōkoutouwairangi:ā,katakahikoutouiteturea tehungawhakaaronui,ā,ekoretepaieriroiakoutou

10Nā,kiamōhiokoutoukuaritekoutoumōterāote whakangaromanga:heaharākauaetumanakokiteora,e tehungahara,engarikahaerekoutou,kamate;kāorehoki koutouemōhiokiteutu;kuaritehokikoutoumōterāote whakawanui,mōterāotemamaemetewhakamanuimō ōkoutouwairua

11.Aue,tematemōkoutou,etehungangākaumaro,e mahianaitekino,ekaianaitetoto:Nōheangāmeapai heikaimākoutou,heiinumākoutou,heimakonaai?Ingā meapaikatoakuawhakarārangitiaeIhowā,eteRunga Rawa,kirungakitewhenua;nōreiraekoreaihe rangimāriemōkoutou

12.Aue,tematemokoutouearohaanakingāmahihē!he ahakoutouitumanakoaikitepaieputamaianakia koutou?Kiamōhiokoutoukatukuakoutoukingāringao tehungatika,ākatapahiaerātouōkoutoukaki,kapatua koutou,ā,ekoreetohungiakoutou

13Auetematemōkoutouekoaanakitemamaeote hungatika;ekorehokiheurupāekeriamōkoutou.

14Auetematemōkoutou,mōtehungaewhakahawea anakingākupuatehungatika;kāhorehokihetumanako mōteoraiakoutou.

15Auetematemōkoutouetuhituhineiingākuputeka,i ngākupukorewhakapono;etuhituhineihokirātouiā rātoukōrerotekakiarongoaitetangata,kiamahikinoai kiōrātouhoa

16Nōreira,kāoreherangimāriemōrātou,engarikamate ohorererātou.

Upoko99

1Auetematemōkoutouemahineiitekarakiakore,e whakamanamananeikiteteka,ewhakanuineiiarātou: Kangarokoutou,ā,ekoreheorangaharikoaeriroia koutou

2Auetematemōtehungaewhakaputakeanaingākupu otetika,etakahianaiteturemutungakore,ewhakaputa keanaiarātouanōheihungahara:Katakahiarātouki raroiōrātouwaewaekirungakitewhenua

3.Iauarā,kiaritekoutou,etehungatika,kiawhakaarahia ākoutouinoiheiwhakamaharatanga,kiawhakatakotoria hokiheiwhakaaturangakitearoaroongāanahera,kia whakatakotoriaaierātouteharaotehungaharahei whakamaharatangakitearoarooteRungaRawa

4Iauarākawhakaohokiangāiwi,ākaaraakengā whānauongāiwiiterāotewhakangaromanga.

5Ā,iauarākahaereatutehungarawakore,katangoiā rātoutamariki,ā,kawhakarērearātou,kiangaroaiārātou tamarikiiarātou:Ae,kawhakarēreaerātouārātou tamarikiengotetonuana,ekoreehokimaikiarātou,ā,e koreearohakiārātouearohainaana.

6Ā,kaoatianōahaukiakoutou,etehungahara,kuarite teharamōterāotewhakaheketotoekoreemutu 7.Ā,kotehungaekarakiaanakingākōhatu,kingā whakapakokokoura,hiriwa,rakau,kōhatu,paru,mete

hungaekarakiaanakingāwairuapoke,kingārewera,me ngāwhakapakokokatoakāoreitemōhiotia,ekorerātoue whiwhiitētahiāwhinamaiiarātou

8.Ā,kakoreratouewhakaponokiteAtuanātewairangi oōrātoungākau,ā,kamatapohiaōrātoukanohiitewehi oōrātoungākau,ingākitengahokiirotoiārātou moemoeā

9.MāēneikakoreairātouewhakaponokiteAtua,ka wehi;nātemeakuaotiiarātouārātoumahikatoatemahi irotoiteteka,ā,kuakoropikokitekōhatu:mōreiraka ngarotonurātou

10Engariiauarākamanaakitiatehungakatoaetango anaingākupuwhakaaronui,emāramaanakiauakupu,e pupurianaingāaraoteRungaRawa,ehaereanaitearao tanatika,ā,kauaewhakakinoiteatuametehunga whakakino;kaorahokirātou.

11Auetematemōkoutouehoraneiitekinokiōkoutou hoatata!Kapatuahokikoutouitereinga

12.Auetematemokoutou,motehungaemahianainga mehuatinihanga,ewhakaputaanahokiitekawakite whenua!kapaurawahokiratouitenei

13.Aue,tematemōkoutouehangaanaiōkoutouwhare mātemahinuiaētahiatu,ā,koārātoumeahangakatoa heperekimehekōhatunōtehara;kotakukuputēneikia koutou,ekorekoutouewhiwhiiterangimārie.

14Auetematemōtehungaewhakakahoreanaitemehua metetaongatukuihooōrātoutūpuna,ewhaianahokiō rātouwairuaingāwhakapakoko;Kāorehokiheokiokinga mōrātou

15Auetematemōtehungaemahianaitehē,eāwhina anaitetukino,epatuanaiōrātouhoatatataenoakiterā otewhakawanui

16Kamakaihohokieiatōkoutoukororia,kawhakararu iōkoutoungākau,kawhakaohoitōnaririnui,ka whakangaroiakoutoukatoakitehoari;ā,kamaharate hungatapumetehungatikakatoakiōkoutouhara

Upoko100

1.Ā,iauarākapatuangāmātuameārātoutamaitewāhi kotahi,kahingangātuakanatetahikitetahiirotoitemate, kiarererāanōōrātoutotoirotoingāawa

2.Ekorehokitetangataepupuriitōnaringakitepatui ānatama,ingātamahokiaānatama,ā,ekoretetangata haraepupuriitōnaringakitōnatuakana,teinahonore: Maiiteatataenoakitetorengitangaoterākapaturātou tetahiitetahi

3.Ā,kahaeretehōihokiteumairotoingātotootehunga hara,ā,katotohutehariatakitōnateitei

4Iauarākahekeihongāanaherakingāwāhingaro,ka huihuikitewāhikotahitehungakatoaiwhakahekeite hara,ā,kaaraaketeRungaRawaitauarāwhakawa,kite whakahaereitewhakawanuikiwaenganuiitehungahara 5Ā,mātehungatikakatoa,mātehungatapuhoki,ka whakatūriaeiahekaitiakiirotoingāanaheratapu,hei tiakiiarātoupērāitewhatuotekanohi,kiamuturāanōte kinometeharakatoaiaia,ā,ahakoamoeroatehunga tika,kāorehemeaewehiairātou

6Ā,kakitengātamarikiotewhenuaitehungawhakaaro nuiirotoiterangimarie,ā,kamāramarātoukingākupu katoaotēneipukapuka,ā,kamōhiorātoukāoreārātou

taongaekahakitewhakaoraiarātou,itehingangaoā rātouhara.

7Aue,tematemokoutou,etehungahara,iteraote mamaenui,etehungaetukinoanaitehungatika,etahu anaiaratoukiteahi:kautuakoutoueriteanakiakoutou mahi

8Aue,tematemōkoutou,etehungangākaumaro,etitiro anakitewhakatakotoitekino!Mōreirakatautewehikia koutou,ā,kahoreheawhinamōkoutou

9Aue,tematemōkoutou,etehungahara,nāngākupua ōkoutoumangai,nāngāmahiaōkoutouringaringai mahiaaietōkoutoukarakiakore,katahunakoutoukiroto ingāmuramuraemuraana,ekinoatuanaiteahi.

10Nā,kiamōhiokoutou,māngāanaheraiaeuikiā koutoumahiiterangi,kiterā,kitemarama,kingāwhetū hoki,mōākoutouhara,nātemeakeitewhenuakoutoue whakawaanaitehungatika

11Ā,kakarangatiaeiangākapuakatoa,ngākohu,ngā tomairangimengāuaheikaiwhakaatumōkoutou;ka puritiahokiēneimeakatoanātemeakeihekeihokirunga kiakoutou,ā,kamahararātoukiōkoutouhara

12.Nā,hoatuhekohakiteua,kiakoreaiepuritiakiaheke ihokiakoutou,metetomairangihoki,inariromaiia koutoutekourametehiriwakiahekeihoai

13.Inatautehukapapametehukareremetōnamakariri, mengāawhahukarerekatoameōnawhiukatoakia koutou,iauarāekorekoutouekahakitetuatukitōrātou aroaro.

Upoko101

1Tirohiaterangi,engātamarikioterangi,mengāmahi katoaateRungaRawa,kiawehihokikiaia,kauahokie mahiitekinoitōnaaroaro.

2Kitemeakatutakinaeiangāmatapihioterangi,ā,ka puritiateuametetomairangikiakauaehekekitewhenua mōkoutou,kaahakoutouitauawā?

3Ā,kitetukuamaieiatōnaririkiakoutoumōākoutou mahi,ekoreetaeaekoutouteinoikiaia;nātemeai kōrerowhakapehapeha,iwhakahihihokikoutoukitana tika:nōreiraekorekoutouewhiwhiiterangimārie

4Kāorerāneikoutouekiteingāheramanaongākaipuke, eakianaōrātoukaipukekitetaha,kitetahahokiongā ngaru,erureaanahokiengāhau,ā,etinopāngiaanaete raruraru?

5.Nōreira,kawehirātou,nātemeakahaeretahiārātou taongapapaikatoakitemoana,ā,keiarātoungāwhakaaro kinokeihoromiarātouetemoana,ā,kamaterātouiroto.

6EharaianeiitemahiateRungaRawatemoanakatoa meōnawaikatoa,meōnanekenekehangakatoa,ā,kāore ianeiiaiwhakatakotoiōnarohe,ihereahokikiteonepu?

7.Ā,itanariringakawehi,kamaroke,ā,kamateanaika katoameanameakatoairoto;kokoutouia,kotehunga haraotewhenua,kauaewehiiaia

8Eharaianeiitemeanānaihangaterangi,tewhenua,me ngāmeakatoaoreira?Nānaihomaitemātaurangamete whakaaronuikingāmeakatoaengokingokianaite whenua,itemoanahoki

9Kāoreianeingāheramanaongākaipukeewehianaite moana?Heoi,kāoretehungaharaewehianaiteRunga Rawa

Upoko102

1Iauarāekaweamaiaieiaheahinuikirungakia koutou,kiheakoutouerereai,akiheakoutouekiteaiite whakaoranga?A,inawhakapuakinaeiatanaKupukia koutou,ekoreianeikoutouemataku,emataku?

2Ā,kamatakurawangāmeawhakamāramakatoa,ka wiritewhenuakatoa,kaoho,kaohorere.

3Ā,kawhakatutukihiaengāanaherakatoaārātou whakahau,ā,karapuakiahunaiarātouanōitearoaroote KororiaNui,ā,kawiringātamarikiotewhenua,kawiri;ā, kakangakoutou,tehungahara,akeake,ā,ekorekoutoue whiwhiiterangimārie.

4Kauaewehi,engāwairuaotehungatika,Kia tumanakohokikoutoukuamateirotoitetika

5.Kauaepourimēnākuaheketōwairuakitereingairoto itepouri,ā,itōorangakāoretōtinanairitekitōpai, engarimetatarikiterāotewhakawakangaotehungahara, meterāotekangametewhiu.

6Heoi,inamatekoutou,kakōrerotehungaharamō koutou:"Karitekitōtātoumatenga,kamatehokitehunga tika,ā,heahatepaingakakohiaerātoumōārātoumahi?"

7Nana,pērāiatātou,kamaterātouirotoitepourimete pōuri,ā,heahaatuārātoumeaiatātou?Maiitēneiwā tonukaritetātou.

8Ā,heahatārātouewhiwhiai,ā,heahatārātouekiteai aketonuatu?Nana,kuamatehokirātou,ā,itēneiwātonu, ekorerātouekiteitemāramatanga."

9Kotakukuputeneikiakoutou,etehungahara,e makonaanakoutoukitekai,kiteinu,kitepahua,kite hara,kitetangokakahuitetangata,kitewhiwhitaonga, kiakiteingarapai

10Kuakitekoeitetangatatikaitōnamutunga,kāorehe mahitutuikiteairotoiarātoutaenoakitōnamatenga? 11"Heoiingaroaturātou,ā,kuaritekitemeakāoreiora, ā,ihekeōrātouwairuakitereingairotoitemamae"

Upoko103

1.Nōreira,kaoatiahaukiakoe,etehungatika,irungai tekororiaoteMeaNui,oteMeaWhakahonoretia,ote MeaKaharawa,metōnanuihokikaoatiahaukiakoe:

2.Emōhioanaahaukitētahimeangaro,ā,kuapānuitiae ahaungāpapaoterangi,ā,kuakiteahauingāpukapuka tapu,ā,kuakiteaeahaukuatuhituhiakiroto,kuatuhia hokimōauamea:

3Kuaritekatoatepai,tehari,metekororiamōrātou,ā, kuatuhiakiraromōngāwairuaotehungakuamateiroto itetika,ā,kahoatuhemahangāpaikiakoutouheiutu mōākoutoumahi,ā,henuirawaatutōkoutouwāhiitōte hungaora

4.Ā,kongāwairuaokoutoukuamateirotoitetikaka ora,kahari,ā,ekoreōrātouwairuaengaro,metōrātou maharatangaitearoarooteMeaNuitaenoakingā whakatupurangakatoaoteao:nōreirakauaewehiitō rātouwhakakino

5.Aue,tematemōkoutou,etehungahara,inamate koutou,Kitematekoutouirotoitenuioākoutouhara,Ā, kotehungaeriteanakiakoutouemeaanamōkoutou: 'Kaharitehungahara:kuakiterātouiōrātourākatoa.'

6Mepēheahokirātouimateaiirotoitewhairawa,ite whaitaonga,ā,kāoreikiteitemamae,itekōhururāneii rotoiōrātouoranga;ā,kuamaterātouirotoitehonore,ā, kāoreiwhakatauahewhakawakiarātouirotoiōrātou oranga."

7Kiamōhiokoutou,katukunaōrātouwairuakitereinga, ā,kapōurirātouirotoitōrātoumamaenui

8.Ā,kirotoitepōuri,kingāmekameka,kitemuraemura ana,tewāhiewhakawākinotiaaiōkoutouwairua;ā,kapā tewhakawānuikingāwhakatupurangakatoaoteaoAue, tematemōkoutou,ekorehokiherangimāriemōkoutou

9Kauaemeamōtehungatikametehungapaieoranei: "Iōmātourāpōuri,imahinuimātou,ipāngiahokiengā rarurarukatoa,ā,ipāngiaetekinonui,ā,ipaumātou,ā, kuatorutoru,kuaitihokitōmātouwairua"

10.Ā,kuawhakangaromiamātou,kāorehokihetangata heiāwhinaiamātou,ahakoahekupu:kuawhakamamaetia mātou,kuawhakangaromia,kāorehokiitumanakohiakia kiteiteoraitēneirā,itēneirā.

11Itumanakomātoukiawaihomātouheiupoko,ā,kua waihomātouheihiku:Imahimāriemātou,ā,kāorei makonaitāmātoumahi;ā,kuawaihomātouheikaimāte hungahara,mātehungahē,ā,kuawhakataimahatiaerātou tārātouiokakirungakiamātou

12.Iwhairangatirarātoumōmātou,tehungaikinokia mātou,ipatuiamātou;ipikohokiōmātoukakikite hungaikinokiamātou,heoikāorerātouitohungiamātou

13.Ihiahiamātoukiamawhitiatuiarātoukiamawhitiai mātou,kiaokiokiai,engarikāoreikiteahewāhihei rerengaatumāmātou,heiorangamōmātouiarātou

14.Ā,iamuamurātoukingārangatirairotoitōmātou mamae,ā,ikarangakitehunganānamātouikai,heoi kāorerātouiwhakarongokiāmātoukaranga,kāorehokii whakarongokitōmātoureo.

15Ā,iāwhinarātouitehungaipahuaiamātou,ipauia mātou,metehungaiwhakaitiiamātou;ā,ihunaerātou tārātoutukino,kāorehokiitangohiamaiiamātouteioka atehungaipauiamātou,iwhakamararaiamātou,i kohuruiamātou,ā,ihunaerātoutārātoukohuru,ā,kāore imaharakuaaraakeōrātouringakiamātou.

Upoko104

1Kaoatiahaukiakoe,iterangikamaharangāanahera kiakoemōtepaiimuaitekororiaoteMeaNui:ā,kua otiōkoutouingoatetuhituhikimuaitekororiaoteMea Nui

2.Kiatumanako;iwhakamahokikoutouimuaitemamae metepōuri;engariināianeikatiahokoutoupērāingā māramatangaoterangi,katiahokoutou,ā,kakiteakoutou, ā,kawhakatuwheratiangātatauoterangikiakoutou

3.Ā,iakoeetangiana,karangahiatewhakawa,ā,ka kiteaekoe;kapāmaihokiōumamaekatoakingā rangatira,kitehungakatoahokiiāwhinaitehungai pahuaiakoe

4Kiatumanako,kauaewhakarēreaōkoutou tumanakohanga;kanuihokitōkoutouhari,pērāingā anaheraoterangi

5Heahatākoutouemeaai?Kāorekoutouehunaiterāo tewhakawanui,ā,ekorekoutouekiteahehungahara,ā,

kamataraatutewhakawamutungakoreiakoutoumōngā whakatupurangakatoaoteao.

6Nā,kauaewehi,etehungatika,inakitekoutouite hungaharaekahahaereana,eangituanairotoiārātou ara:kauaenohotahimerātou,engarikiamataraatuiā rātoumahitutu;kanohohokikoutouheihoamōngāopeo terangi

7.Ahakoatemeaakoutou,etehungahara:"Ekoreātātou harakatoaerapua,etuhiahoki,"heoikatuhiaerātouō koutouharakatoaiiarā,iiarā

8Nā,kawhakakiteaatuneieahaukiakoutou,kote māramatangametepōuritanga,teaometepō,ekiteanai ōkoutouharakatoa.

9KauaewhakakinoiteAtuairotoiōkoutoungākau, kauahokieteka,kauahokiewhakaputakeingākupuote tika,kauahokiewhakapaetekaingākupuateMeaTapu Nui,kauahokiewhakaarokiākoutouwhakapakoko;nāte meakoākoutoutekakatoa,koākoutoukorekarakiakatoa, eharaitemeaeahumaianaitetika,engariiteharanui.

10Nā,emōhioanaahaukitēneimeangaro,kawhakaputa ke,kawhakapōturitiahokietehungaharangākupuote tikairotoingāhuarahimaha,ā,kakōrerokino,kateka,ka mahiingātinihanganui,ā,katuhituhipukapukamōā rātoukupu

11.Engariinatuhiaponotiaerātouakukupukatoakiō rātoureo,ā,kāoreewhakarerekētia,ewhakaititiarānei tetahimeaiakukupu,engarikatuhiaponotiakatoatiae rātou-kongāmeakatoaiwhakaaturiatuatahitiaeaumō rātou

12Kātahi,emōhioanaahaukitētahiatumeangaro,arā, kahoatungāpukapukakitehungatika,kitehunga whakaaronui,heitakemōtehari,mōtetika,mōte whakaaronui

13.Ā,kahoatungāpukapukakiarātou,ā,kawhakapono rātoukiauapukapuka,kakoahokikiauapukapuka,ā,ko reirakautuatehungatikakatoakuaakoiauapukapukai ngāarakatoaotetika.

Upoko105

1IauarāiwhakahauaIhowaiarātoukiakaranga,kia whakaatukingātamarikioteaomōōrātouwhakaaronui: Whakaaturiakiarātou;kokoutouhokiōrātoukaiārahi,ā, heutumōteaokatoa

2Kahonoahokimāuakotakutamakiarātouakeakei ngāaraotetikairotoiōrātouoranga;ā,kamaute rangimāriekiakoutou:kiahari,engātamarikiotetika Āmene.

Upoko106

1.Ā,imuriiētahirā,katangotakutama,aMatuhara,i tētahiwahinemātānatama,māRameka,ā,kahapuiaia ia,ā,kawhānauhetama

2Ā,hemātōnatinana,heritekitehukarere,hewhero,he ritekitepuaoterōhi,ā,hemātemakaweotōnamahunga meōnamakaweroa,heritekitehuruhuruhipi,ā,he ātaahuaōnakanohiĀ,itōnawhakatuwheratangaiōna kanohi,kawhakamāramahiaeiatewharekatoa,pērāite rā,ā,hetinokanapatewharekatoa.

3Ā,ireirakawhakatikaiairotoingāringaote kaiwhakawhanau,kapuakitōnawaha,kakōrerokiteAriki otetika

4.Nā,kawehitōnamatua,aRameka,iaia,ā,karere,ka taekitōnamatua,kiaMatuhara.

5Ā,kameaiakiaia,'Kuawhānautakutamatauhou,he rerekēitetangata,heritekingātamaateAtuaoterangi; ā,hererekētōnaāhua,kāoreiairitekiatātou,ā,koōna kanohiheritekingāhihioterā,ā,hekororiatōnamata'

6Ā,kitakuwhakaaroeharaiaitemeanāku,engarinā ngāanahera,ā,ewehianaahaukeiputahemerekarakite whenuaiōnarā

7.Nā,etōkupāpā,keikoneiahaukiteinoiatukiakoe,ki teinoiatukiahaerekoekiaEnoka,kitōmātoupāpā,kia akoiteponoiaia,nātemeakeirotoingāanaheratōna nohoanga.

8Ā,iterongongaoMatuharaingākupuatanatama,ka haeremaiiakiahaukingāpitootewhenua;irongohoki iakeireiraahau,ā,kakaranganuiia,ā,karongoahaui tōnareo,ā,kahaereatuahaukiaiaĀ,kameaatuahauki aia:'Tēnā,tēneiahau,etakutama,heahakoeihaeremai aikiahau?'

9Ā,kawhakahokiia,kamea:'Nātenuiotemanukanuka ihaeremaiaiahaukiakoe,ā,nātekitengawhakamatakui haeremaiaiahau.'

10Nā,etōkupāpā,whakarongomaikiahau:kuawhānau maihetamamātakutama,māRameka,kāoreheritemōna, ā,kāoretōnaāhuairitekiteāhuaotetangata,ā,kotetae otōnatinanahemāatuitehukarere,hewheroatuitepua oterōhi,ā,kotemakaweotōnamāhungahemāatuite huruhuruhipimā,ā,koōnakanohiheritekingāhihiote rā,ā,kapuareōnakanohi,ā,kawhakamāramaitewhare katoa

11.Ā,kawhakatikaiairotoingāringaote kaiwhakawhanau,kapuakitōnawaha,kawhakapaikite Arikioterangi

12.Nā,kawehitōnamatua,aRameka,kareremaikiahau, kāorehokiiwhakaponoiputamaiiaiaia,engariiriteia kingāanaheraoterangi;ā,kuataemaineiahaukiakoe kiawhakakiteamaiekoeteponokiahau.

13Ā,kawhakahokiahau,aEnoka,kameakiaia:'Ka mahiteArikiitētahimeahoukitewhenua,ā,kuakitekē ahauitēneiirotoitētahikitenga,ā,kawhakamōhioatu ahaukiakoeirotoitewhakatupurangaotōkumatua,o Iarere,itakahiētahiongāanaheraoterangiitekupuate Ariki.'

14Nana,keitehararatou,keitetakahiiteture,kuahonoa hokikingāwāhine,kuaharahokikiarātou,ā,kuamoea ētahiorātou,ā,kuawhānauārātoutamariki

15Ā,kawhānaumaiiarātoungānunuikitewhenua, eharaitemeaeriteanakitewairua,engarieriteanakite kikokiko,ā,kapāhewhiunuikitewhenua,ā,kahoroiate whenuaingāpokekatoa

16Ae,kaputahewhakangaromanganuikirungaite whenuakatoa,akaputahewaipuke,hewhakangaromanga nuimotetaukotahi

17.Ā,kotēneitamakuawhānauneimāukamahueihoi rungaitewhenua,meānatamarikitokotorukaoratahime ia:inamatetetangatakatoaorungaitewhenua,kaoraia meānatama.

18Nā,kiamōhiotiaekoetāutama,eRameka,koiate tamapononāna,metapatōnaingoakoNoa;kawaihohoki iamāu,ā,kawhakaorangiaiameānatamaite whakangaromangakapāmaikitewhenuanāteharamete hēkatoakatutukikitewhenuaiōnarā.

19Ā,muriihoitēnākanuiatutehēitērāimahia tuatahitiakitewhenua;emōhioanahokiahaukingāmea ngaroatehungatapu;nātemeakuawhakakiteamaieia,e teAriki,kiahau,ā,kuapānuitiaeahauirotoingāpapao terangi

Upoko107

1Ikiteahauitemeakuatuhituhiakirungaiauamea,ka haratauawhakatupuranga,terawhakatupuranga,kiaara akeraanotetahiwhakatupurangaotetika,kia whakangaromiaraanotehara,kiamemeharaanoteharai tewhenua,akataumaingamomopaikatoakirungaiaia 2.Nā,etakutama,haere,whakamōhiotiatāutama,a Rameka,kotēneitamakuawhānaunei,kotānatamapono, eharatēneiiteteka

3.Ā,iterongongaoMetuheraingākupuatōnamatua,a Enokanānahokiiwhakakitengāmeakatoakiaiaite meangarokahokiia,kawhakakiteiauameakiaia,ā, huainaanaeiateingoaotauatamakoNoa;mānahokie whakamarietewhenuaimuriitewhakangaromangakatoa

Upoko108

1TētahiatupukapukaituhituhiaeEnokamōtānatama, mōMatuhara,metehungaehaeremaiimuriiaia,ā,e pupurianaitetureingārāwhakamutunga

2Kokoutoukuamahiitepai,katatarikoutoukiauara, kiamuturaanotehungaemahianaitekino,kiamutura anohokitemanaotehungahara

3Ā,tatarikiapahemorāanōtehara,kamuruahokiō rātouingoairotoitepukapukaoteora,irotohokiingā pukapukatapu,ā,kawhakangaromiaōrātouuriakeake,ā, kawhakamateaōrātouwairua,ā,katangirātou,katangii rotoitekorahatūpāpaku,ā,katahunakiteahi;nātemea kāorehewhenuaireira

4Ā,ikiteahauireiraitētahimeaeriteanakitekapuae koreekitea;nātehohonuhoki,kāoreitaeaeautetitiro atu,ā,ikiteahauitētahimuraahiemuraana,mengāmea eriteanakingāmaungakanapaeporowhitaana,ehorapa anakikonei,kikonei.

5Ā,kapātaiatuahaukitētahiongāanaheratapuiahau, kameaatukiaia:'Heahatēneimeakanapa?eharahokii terangiengarihemuraahiemuraana,metereootetangi, oteaue,otemamaenui'

6Nakameaiakiahau,Koteneiwahiekiteneikoe,kei koneingawairuaotehungahara,otehungakohukohu,o tehungamahikino,otehungawhakaputakeingamea katoaikorerotiaeIhowaetemangaiongaporopiti,ara ngameaeputamaiamua

7Kuatuhiahokiētahioauameakirungaakeiterangi, kiapānuitiaaiengāanahera,kiamōhioaihokikingāmea kapākitehungahara,kingāwairuaotehungawhakaiti, kitehungakuawhakamāiōrātoutinana,ā,kuautuaete Atua;kitehungakuawhakamaitehungakino:

8IarohaneikiteAtua,kihaiiarohakitekoura,kite hiriwa,kitetahimeapairaneioteao,engariitukuaeratou oratoutinanakitewhakamamae

9.Maiitōrātouwhānautangamai,kāoreihiahiakitekaio teaonei,engariiwhakaarorātouhemeamemehanoaiho ngāmeakatoa,ā,iorairungaitēnā,ā,iwhakamatautauria nuitiarātoueteAriki,ā,ikiteaheparakoreōrātouwairua kiawhakapaingiaaitōnaingoa.

10Ā,kuawhakahuatiaeauirotoingāpukapukangā manaakitangakatoaiwhakariteamōrātouĀ,kua whakariteaeiatārātouutu,nātemeakuakitearātouhe hungaearohaanakiteranginuiatuitōrātouorangaite ao,ā,ahakoaitakahiarātouengāwaewaeotehungakino, ā,ipāngiaetetukinometekangaerātou,ā,iwhakama, heoiimanaakirātouiahau

11.Ā,kakarangatiaeahaungāwairuaotehungapai,nō tewhakatupurangaotemāramatanga,ā,kahurihiaeahau tehungaiwhānaumaiitepōuri,kotehungairotoite kikokikokāoreiutuakitehonoreetikaanamōtōrātou pono

12Ā,kawhakaputainamaieahaukitemāramatanga kanapatehungaearohaanakitōkuingoatapu,ā,ka whakanohoiaeahauiatangata,iatangatakirungakitōna toronakororia

13.Ā,kakanapatonurātoumōngāwāekoreetaeate tatau;kotetikahokitewhakawaateAtua;kahomaihoki eiakitehungaponoteponoitenohoangaongāaratika

14.Ā,kakiterātouitehungaiwhānauirotoitepōurie arahinaanakitepōuri,kotehungatikaiakatiaho

15Ā,katangitehungahara,kakiteiarātouekanapaana, ā,kahaererātoukingāwāhikuawhakariteamōrātou,ki ngārāmengāwā