SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
Pentatewku
UAllaqal,Ħajkunhemmdwalfil-firxatas-semabiexjifirdul-jummil-lejl;uħajkunugħalsinjali, ugħall-istaġuni,ugħall-jiem,us-snin:Uħajkunugħaldwalfil-firxatas-semabiexidawlufuql-art Uhekksar.UAllagħamelżewġdwalkbar:id-dawll-akbarbiexjaħkemil-jum,ud-dawliż-żgħir biexjaħkemil-lejl:ugħamelukollil-kwiekeb.UAllaqegħedhomfil-firxatas-semabiexidawlufuq l-art,ubiexjaħkmufuqil-jumufuqil-lejl,ubiexjifirdud-dawlmid-dlam:uAllaralikientajjebU kienfilgħaxijaukienfilgħodu-ir-raba’jum.Ġenesi1:14-19
Uħolomħolmaoħra,urrakkontahalilħutu,uqallu:“Araw,ħlomtħolmaoħra;u,ara,ix-xemxulqamaruħdax-ilkewkbanxteħtuquddiemi.”Ġenesi37:9
Ulimaterfaxgħajnejklejnis-sema,umetatarax-xemx,ul-qamar,ul-kwiekeb,saħansitralqawwietkollhatas-sema,matkunximġiegħeltqimhomutaqdihom,lil-Mulej,Allatiegħek,qassam fostil-ġnuskollhataħtis-semakolluDewteronomju4:19
Ujkunmarjaqdiallatoħra,ujqimhom,jewix-xemx,jewil-qamar,jewkwalunkwewaħdamilleżerċtitas-sema,lijienmaordnajtx;Dewteronomju17:3
Ugħall-frottprezzjużlijoħroġmix-xemx,ugħall-ħwejjeġprezzjużilijoħroġmill-qamar, Dewteronomju33:14
Storja
ImbagħadĠożwèkellemlill-Mulejdakinharlil-Mulejħeleslill-Amorif’idejnuliedIżrael,uqal quddiemgħajnejnIżrael:“Xemx,oqgħodwieqfafuqGibegħon;uint,Qamar,fil-wiedta’Ajalon.”U x-xemxwaqfet,ul-qamarwaqaf,sakemmil-popluħallasgħall-għedewwatiegħuMhuxdanmiktub fil-ktiebta’Ġust?Għalhekkix-xemxwaqfetf’nofsis-sema,umatgħaġġlitxtinżelgħalmadwarjum sħiħ”Ġożwè10:12-13
UDavidqallilĠonatan:“Ara,għadal-qamaril-ġdid,użgurlimanoqgħodxniekolmas-sultan;ħa mmurninħebafir-raba’sat-tieletjumfilgħaxija”ImbagħadĠonatanqallilDavid:“Għadal-qamar
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
il-ġdid,usejinħassin-nuqqastiegħek,għaxposteksejkunvojt.”GħalhekkDavidinħebafir-raba’;u metawasalil-qamaril-ġdid,is-sultanqagħadbilqiegħdajiekoll-ikel1Samwel20:5,18,24
Uhuqalilha,“Għaliexsetmurgħandullum?LaqamarġdidulanqasSibt.”Uhiwieġbet,“Kollox ikuntajjeb”2Slaten4:23
Uneħħal-qassisinidolatri,lis-slatenta’Ġudakienuħatrubiexjaħarqul-inċensfil-postijietgħoljin fl-iblietta’Ġuda,ufil-postijietmadwarĠerusalemm;ukolldawklikienujaħarqul-inċenslilBagħal, lix-xemx,ulill-qamar,ulill-pjaneti,ulill-eżerċtikollhatas-sema.2Slaten23:5
Ubiexjoffrus-sagrifiċċjikollhatal-ħruqlill-Mulejfis-Sabatijiet,fil-qamarġdid,ufil-festifissi,binnumru,skontl-ordniordnatlilhom,kontinwamentquddiemil-Mulej:1Kronaki23:31
Ara,jiennibnidarlilisemil-Mulej,Allatiegħi,biexniddedikahielu,ubiexnaħraqquddiemuinċens ħelu,ugħall-ħobżtal-preżenzakontinwa,ugħall-offertital-ħruqfilgħoduufilgħaxija,fis-Sibtijiet,u fil-qamarġdid,ufil-festisolennital-Mulej,Allatagħna.DinhijaordinanzagħaldejjemgħalIżrael.2 Kronaki2:4
Ankewaraċertaratata’kuljum,offertaskontil-kmandamentta’Mosè,fis-Sabatijiet,ufil-qamar ġdid,ufil-festisolenni,tlietdarbietfis-sena,jiġifierifil-festatal-ħobżblaħmira,ufil-festatalġimgħat,ufil-festatal-għerejjex.2Kronaki8:13
Huwaħatarukollis-sehemtas-sultanmill-ġidtiegħugħall-offertital-ħruq,jiġifieri,għall-offertitalħruqta’filgħoduuta’filgħaxija,ul-offertital-ħruqgħas-Sabatijiet,ugħall-qamarġdid,ugħall-festi fissi,kifhumiktubfil-liġital-Mulej2Kronaki31:3
Uwaraoffrewl-offertatal-ħruqta’dejjem,kemmtal-qamarġdid,utal-festikollhakkonsagratitalMulej,uta’kullminoffraoffertavolontarjalill-MulejEsdra3:5
Għall-ħobżtal-preżenza,ugħall-offertatal-ikelkontinwa,ugħall-offertatal-ħruqkontinwa,tasSabatijiet,tal-qamarġdid,għall-festifissi,ugħall-affarijietimqaddsa,ugħas-sagrifiċċjitad-dnub biexissirtpattijagħalIżrael,ugħax-xogħolkollutad-darta’Allatagħna.Neħemija10:33
Poeżija
Arasaħansitral-qamar,umajiddix;anqasil-kwiekebmhumiexsafjaf’għajnejh.Ġob25:5
Kiekurajtix-xemxtiddi,jewil-qamarjimxifid-dija;Ġob31:26
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekebliintħejjejt,ngħidli x’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
Jibżgħuminneksakemmidumux-xemxul-qamar,għalkullnisel.Fiżmienujiffjorixxil-ġust,ujkun hemmsliemabbundantisakemmidumil-qamarSalmi72:5,7
Doqqut-trombafil-qamarġdid,fil-ħinmaħtur,f’jumil-festasolennitagħnaSalmi81:3
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
Darbaħliftbil-qdusijatiegħilimanigdibxlilDavid.Nislujibqa’għaldejjem,ut-trontiegħubħaxxemxquddiemiJibqa’mwaqqafgħaldejjembħall-qamar,uxhudfidilfis-semaSelahSalmi89:3537
Huħataril-qamargħall-istaġuni:ix-xemxtafinżulhaSalmi104:19
Ix-xemxmatolqtokxbinhar,lanqasil-qamarbillejlSalmi121:6
Il-qamarul-kwiekebbiexjaħkmubil-lejl:għaxgħaldejjemhit-tjiebatiegħu.Salmi136:9
Faħħruh,xemxuqamar:faħħruh,intomilkollstileltad-dawl.Salmi148:3
Ftakarfil-Ħallieqtiegħekfiżmienżgħożitek,waqtlimajiġuxil-jiemħżiena,umajoqorbuxis-snin, metatgħid:Manitgħaxxaqxbihom;waqtlimajiddallmuxix-xemx,jewid-dawl,jewil-qamar,jew il-kwiekeb,umajerġaxluras-sħabwarax-xita:Koħèlet12:1-2
Minhidiklitidherbħas-sebħ,sabiħabħall-qamar,ċarabħax-xemx,tal-biża’bħalarmatabil-bnadar? Għanjata’Salamun6:10
Profezija
Iġġibuxaktaroffertifiergħa;l-inċenshuħaġamoqżieżagħalija;il-qamarġdidus-Sabatijiet,is-sejħa ta’laqgħat,manistaxnittollerahom;hijaħażen,ankel-laqgħatsolenni.Ruħitobgħodil-qamarġdid tagħkomul-festimaħturatagħkom:humata’nkwietgħalija;għejjejtniflaħhom.Isaija1:13-14
Dakinharil-Mulejineħħil-kuraġġtat-tiżjiniċċaqlaqtagħhomminnmadwarsaqajhom,ul-kavilji tagħhom,ut-tajerstonditagħhombħall-qamar,Isaija3:18
Għaxil-kwiekebtas-semaul-kostellazzjonijiettagħhommajagħtuxid-dawltagħhom:ix-xemx tiddallamfit-tlugħtagħha,ul-qamarmajiddixid-dawltiegħuIsaija13:10
Imbagħadil-qamarjitħawwad,ux-xemxtistħi,metal-Mulejta’l-eżerċtijsaltanfuqil-muntanja Sijon,uf’Ġerusalemm,uquddiemix-xjuħtiegħubil-glorja.Isaija24:23
Barraminnhekk,id-dawltal-qamarikunbħad-dawltax-xemx,ud-dawltax-xemxikunseba’darbiet aktar,bħad-dawlta’sebatijiem,fil-jumlil-Mulejifejjaqil-feritatal-poplutiegħu,ujfejjaqil-ferita tagħhomIsaija30:26
Ix-xemxmatkunxaktarid-dawltiegħekbinhar,ulanqasil-qamarmajagħtikaktardawl;immalMulejikungħalikdawlta’dejjem,uAllatiegħekikunil-glorjatiegħekIx-xemxtiegħekmatinżilx aktar,ulanqasil-qamartiegħekmajirtira,għaxil-Mulejikunid-dawltiegħekgħaldejjem,ul-jiem tal-vistutiegħekjintemmu.Isaija60:19-20
Ujiġriliminnqamarġdidgħalieħor,uminnSibtgħalieħor,kullbniedemjiġijqimquddiemi,jgħid il-MulejIsaija66:23
Ujxerrduhomquddiemix-xemxul-qamarul-qtajja’kollhatas-sema,liħabbewhom,uliqdewhom, ulimxewwarajhom,ulifittxewhom,uliqiemuhom:majinġabruxulanqasjindifnu,iżdajkunu demelfuqwiċċl-art.Ġeremija8:2
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
Hekkjgħidil-Mulej,lijagħtix-xemxgħad-dawlbinhar,ul-liġijiettal-qamarutal-kwiekebgħaddawlbillejl,lijaqsamil-baħarmetajgħajjatil-mewġtiegħu:Mulejta’l-eżerċtihuismuĠeremija 31:35
Umetanoħroġkom,ngħattis-sema,undallamil-kwiekebtiegħu;ngħattix-xemxb’sħaba,ul-qamar majagħtixid-dawltiegħu.Eżekjel32:7
Ujkunix-xogħoltal-prinċeplijagħtioffertital-ħruq,uoffertital-laħam,uoffertitax-xorb,fil-festi,u fil-qamarġdid,ufis-Sabatijiet,fis-solennitajietkollhatad-darta’Iżrael;hugħandujħejjil-offerta tad-dnub,ul-offertatal-laħam,ul-offertatal-ħruq,us-sagrifiċċjitas-sliem,biexjagħmel rikonċiljazzjonigħad-darta’Iżrael.Eżekjel45:17
Hekkjgħidil-MulejAlla:Il-biebtal-bitħata’ġewwalijħareslejnil-lvantgħandujkunmagħluqfissittijiemtax-xogħol;immanharta’Sibtgħandujinfetaħ,uf’jumil-qamarġdidgħandujinfetaħ.Blistessmodin-niestal-artgħandhomiqimuquddiemil-biebta’dinil-biebfis-Sabatijietufil-qamar ġdid.Uf’jumil-qamarġdidikunhemmgħoġolżgħirbladifett,usittħrief,umuntun:ikunubla difett.Eżekjel46:1,3,6
Senwaqqafukollil-ferħkollutagħha,il-festitagħha,il-qamarġdidtagħha,us-Sabatijiettagħha,ulfestisolennikollhatagħhaĦosea2:11
L-arttitriegħedquddiemhom,jitriegħdus-smewwiet,ix-xemxul-qamarjiddu,ul-kwiekebjirtiraw id-dijatagħhomIx-xemxtinbidelf’dlam,ul-qamarf’demm,qabelmajasaljumil-Mulej,il-kbirulbiża’.Ġoel2:10,31
Ix-xemxul-qamarjiddallmu,ul-kwiekebjirtirawid-dijatagħhom.Ġoel3:15
Jgħidu,Metajgħaddil-qamarġdid,biexinbigħul-qamħ?us-Sibt,biexinpoġġul-qamħ,unnaqqsulefaunkabbrux-xekel,uniffalsifikawil-miżienbil-qerq?Amos8:5
Ix-xemxul-qamarwaqfuf’darhom:mad-dawltal-vleġeġtiegħektelqu,umad-dijatal-lanzatiegħek litleqq.Ħabakkuk3:11
Testmentil-Ġdid
Eżattwarat-tribulazzjonita’dawkil-jiemix-xemxtiddallam,ul-qamarmajagħtixdawlu,ulkwiekebjaqgħumis-sema,ul-qawwiettas-smewwietjitħawwduMattew24:29
Iżdaf’dawkil-jiem,waradikit-tribulazzjoni,ix-xemxtiddallam,ul-qamarmajagħtixdawlu,Marku 13:24
Ujkunhemmsinjalifix-xemx,ufil-qamar,ufil-kwiekeb;ufuql-artikunhemmgħawġfostil-ġnus, utħawwid;il-baħarul-mewġigergru;Luqa21:25
Ix-xemxtinbidelf’dlam,ul-qamarf’demm,qabelmajasalil-jumil-kbirumemorabblital-Mulej Atti2:20
Hemmglorjatax-xemx,glorjaoħratal-qamar,uglorjaoħratal-kwiekeb:għaxkewkbahijadifferenti minnoħrafil-glorja.1Korintin15:41
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
Melaħaħaddmajiġġudikakomfl-ikel,jewfix-xorb,jewf’xijumta’festa,jewfil-qamarġdid,jew fis-SibtKolossin2:16
Urajtmetafetaħis-sittsiġill,u,ara,kienhemmterremotkbir;ux-xemxsaretsewdabħalxkejjer tax-xagħar,ul-qamarsarbħad-demm;Apokalissi6:12
Ur-raba’anġludaqqit-tromba,untlaqtetit-tieletpartitax-xemx,ut-tieletpartital-qamar,ut-tielet partital-kwiekeb;hekklit-tieletpartiminnhomiddallmet,ul-jummadamxgħalterztiegħu,ul-lejl ukoll.Apokalissi8:12
Udehergħeġubjukbirfis-sema;maraliebsax-xemx,bil-qamartaħtsaqajha,ufuqrashakurunata’ tnax-ilkewkba.Apokalissi12:1
Ul-beltmakellhiexbżonnix-xemx,lanqasil-qamar,biexjiddufiha:għaxil-glorjata’Alla dawwlitha,ul-Ħarushuwad-dawltagħhaApokalissi21:23
Apokrifi
Uwaradan,l-offertikontinwi,us-sagrifiċċjutas-Sabatijiet,utal-qamarġdid,utal-festiqaddisa kollha1Esdra5:52
Metatoffruliofferti,jienindawwarwiċċiminnkom:għaxil-festisolennitagħkom,il-qamarġdid tagħkom,uċ-ċirkonċiżjonijiettagħkom,jientlaqthom.2Esdra1:31
Immajekkl-Għolijagħtikil-ħajja,warat-tielettrombatarax-xemxf'daqqawaħdaterġa'tiddibil-lejl, ul-qamartlietdarbietmatulil-jum.2Esdra5:4
Fir-raba’jumintordnajtlix-xemxtiddi,ul-qamarjagħtid-dawltiegħu,ul-kwiekebikunuf’posthom. 2Esdra6:45
Usametil-jiemkollhata’armlatagħha,ħlieflejletis-Sabatijiet,us-Sabatijiet,ulejletil-qamarġdid, ul-qamarġdidul-festiul-jiemsolennitad-darta’IżraelĠuditta8:6
Id-diskorsta’raġeltwajjebdejjemikunbl-għerf;immal-iblahjinbidelbħall-qamar.Koħèlet27:11
Għandiiktarxingħid,liħsibtfuqhom;għaxmimlibħall-qamarmetajkunmimli.Koħèlet39:12
Huwagħamelil-qamarukollbiexiservifiżmienubħaladikjarazzjonitaż-żminijiet,usinjaltad-dinja Mill-qamarhuwas-sinjaltal-festi,dawllijonqosfil-perfezzjonitiegħu.Koħèlet43:6-7
Kienbħall-kewkbata’filgħoduf’nofssħaba,ubħall-qamarfil-milja:Koħèlet50:6
Għaxix-xemx,il-qamar,ul-kwiekeb,billihumajidduumibgħutabiexjagħmlul-uffiċċjitagħhom, humaubbidjenti.Ittrata’Ġeremija1:60
Lanqasmajistgħujurusinjalifis-smewwietfostil-ġnus,lanqasmajiddubħax-xemx,lanqasjagħtu dawlbħall-qamar.Ittrata’Ġeremija1:67
Bierku,xemxuqamar,lill-Mulej:faħħruhugħolluhfuqkolloxgħaldejjem.Talbata’Ażarija1:40
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
Barraminnhekknixtieqlil-festikollha,us-Sabatijiet,ul-qamarġdid,ul-ġranetsolenni,ut-tlett ijiemqabelil-festa,ut-tlettijiemwaral-festajkunukollhata’immunitàulibertàgħal-Lhudkollha fir-renjutiegħi.1Makkabej10:34
Enok
Uqamħafnanuqqasta’tjieba,ugħamlużína,uġewimqarrqa,usarukorrottifil-mogħdijietkollha tagħhom.Semjâzâgħallemis-seħer,ul-qtugħtal-għeruq,Armârôsir-riżoluzzjonitas-seħer, Barâqîjâl,għalleml-astroloġija,Kôkabêlil-kostellazzjonijiet,Ezêqêêll-għarfientas-sħab,Araqiêlissinjalitad-dinja,Shamsiêlis-sinjalitax-xemx,uSariêlil-korsatal-qamar.Uhekkkifil-bnedmin kienujmutu,humagħajtu,ul-għajtatagħhomtelgħetsas-sema...Enoch8:2
Urajtil-kmamartax-xemxul-qamar,minnfejnjipproċeduufejnjerġgħujiġu,ur-ritornglorjuż tagħhom,ukifwieħedhuwasuperjurigħall-ieħor,ul-orbitastatalitagħhom,ukifmajitilquxmillorbitatagħhom,umajżiduxejnmal-orbitatagħhomumajieħduxejnminnha,ujżommul-fidima’ xulxin,skontil-ġuramentlibihhumamarbutaflimkien.Ul-ewwelix-xemxtoħroġutgħaddimit-triq tagħhaskontil-kmandamenttal-Mulejtal-Ispirti,usetgħanhuismugħaldejjemta’dejjemUwara danrajtit-triqmoħbijauviżibblital-qamar,utwettaqil-korstat-triqtagħhaf’dakil-postbinharu billejl-waħdażżommpożizzjonioppostagħall-oħraquddiemil-Mulejtal-Ispirti.Ujagħtuħajru tifħirumajistrieħux;Għaxgħalihomhuwal-mistrieħtar-raddil-ħajrtagħhomGħaxix-xemx tinbidelspissgħalbarkajewsaħta,ut-triqtal-qamarhijadawlgħat-tajbinudlamgħall-midinbin f’isemil-Mulej,ligħamelfirdabejnid-dawlud-dlam,ufiredl-ispirtital-bnedmin,usaħħaħl-ispirti tat-tajbin,f’isemil-ġustizzjatiegħu.Għaxl-ebdaanġlumajfixkelul-ebdaqawwamatista’tfixkel; għaxHujaħtarimħallefgħalkulħadduHujiġġudikahomkollhaquddiemu.Enok41:5-9
Ul-kmamartar-riħ,ukifjinqasmur-riħ,ukifjiżnu,ukifjiġukkalkulatil-bibientar-riħ,kullwaħda skontil-qawwatar-riħ,ul-qawwatad-dwaltal-qamar,uskontil-qawwalitkunxierqa:ut-tqassim tal-kwiekebskontisimhom,ukifjinqasmut-tqassimkollu.Enok60:12
Upermezzta’dakil-ġuramentix-xemxul-qamaritemmul-mixjatagħhom,Umajiddevjawxmillordinanzatagħhomminndejjemgħaldejjem.Enok69:20
Urajtsittbibienlifihomtitla’x-xemx,usittbibienlifihomtinżelix-xemxul-qamarjitla’ujinżel f’dawnil-bibien,ul-mexxejjatal-kwiekebudawklijmexxuhom:sittafil-lvantusittafil-punent,u kollhawaraxulxinf’ordnikorrispondentipreċiża:ukollħafnatwieqifuqil-leminux-xellugta’dawn il-bibien.Hekkkifjitla’,hekkjinżelumajonqosx,umajistrieħx,immajiġrilejlunhar,ud-dawl tiegħuhuwaseba’darbietaktarqawwiminndaktal-qamar;immafid-daqsit-tnejnhumaugwali Enok72:3,37
Enok73
1Uwaradinil-liġirajtliġioħralitittrattad-dawliżgħar,lijismul-Qamar.
2Uċ-ċirkonferenzatagħhahijabħaċ-ċirkonferenzatas-sema,ul-karrutagħhalifihtirkebhuwa misjuqmir-riħ,ud-dawljingħatalhaf'kejldefinit
3Ut-tlugħul-inżultagħhajinbidlukullxahar:ul-jiemtagħhahumabħall-jiemtax-xemx,umetaddawltagħhajkununiformijammontagħas-seba’partimid-dawltax-xemx
4Uhekktitla’.Ul-ewwelfażitagħhafil-lvanttoħroġfit-tletinfilgħodu:uf’dakil-jumissirviżibbli, utikkostitwixxigħalikoml-ewwelfażital-qamarfit-tletinjumflimkienmax-xemxfil-biebfejntitla’ x-xemx
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
5Unofshatoħroġb’seba’parti,uċ-ċirkonferenzakollhatagħhahijavojta,mingħajrdawl,bleċċezzjonita’seba’partiminnha,ul-erbatax-ilpartitad-dawltagħha
6Umetatirċieviseba’partiminnnofsid-dawltagħha,id-dawltagħhajammontagħalseba’partiu nofsha.
7Utinżelmax-xemx,umetatitla’x-xemxil-qamarjitla’magħhaujirċievinofspartiwaħdamiddawl,uf’dikil-lejlfil-biduta’filgħodutagħhafil-bidutal-jumlunaril-qamarjinżelmax-xemx,u jkuninviżibblidikil-lejlbl-erbatax-ilpartiunofswaħdaminnhom
8Uhititla’f’dakil-jumb’eżattamentseba’parti,utoħroġutirtiramit-tlugħtax-xemx,ufil-jiemli jifdalhassirtiddifit-tlettax-ilpartilijifdal.
Enok74
1Urajtkorsieħor,liġigħaliha,ukifskontdikil-liġitwettaqir-rivoluzzjonimensilitagħha.
2UdawnkollhaUriel,l-anġluqaddislihul-mexxejtagħhomkollha,uriehomli,ul-pożizzjonijiet tagħhom,ujienktibtil-pożizzjonijiettagħhomkifhuwriehomli,uktibtix-xhurtagħhomkifkienu,u d-dehratad-dwaltagħhomsakemmtlestewħmistax-iljum
3F'seba'partijietwaħdahijatwettaqid-dawlkollutagħhafil-lvant,uf'seba'partijietwaħdatwettaq id-dlamkollutagħhafil-punent.
4Uf’ċertixhurtbiddell-issettjartagħha,uf’ċertixhurissegwil-korspartikolaritagħha
5F’xahrejnil-qamarjinżelmax-xemx:f’dawkiż-żewġbibientan-nofsit-tieletur-raba’.
6Hitoħroġgħalsebatijiem,udduruterġa’luramill-biebfejntitla’x-xemx,utwettaqid-dawlkollu tagħha:uhititbiegħedmix-xemx,ufitmienijiemtidħolfis-sittbiebliminnutoħroġix-xemx.
7Umetax-xemxtoħroġmir-raba’biebtoħroġgħalsebatijiem,sakemmtoħroġmill-ħamesuterġa’ luraf’sebatijiemgħar-raba’biebutwettaqid-dawlkollutagħha:utirtirautidħolfl-ewwelbiebfi tmienijiem.
8Uterġa’lurafiżmiensebatijiemfir-raba’biebliminnutoħroġix-xemx
9Hekkrajtil-pożizzjonitagħhomkifil-qamartela’ux-xemxniżletf’dawkil-jiem.
10Ujekkħamessninjiżdieduflimkienix-xemxikollhażejjedta’tletinjum,ul-jiemkollhali jakkumulawmagħhagħalwaħdaminndawkil-ħamessnin,metajkunusħaħ,jammontawgħal364 jum.
11Uż-żiedatax-xemxutal-kwiekebtammontagħalsittijiem:f'ħamessninsittijiemkullsenajiġu għal30jum:ul-qamarjaqa'warax-xemxul-kwiekebsan-numruta'30jum
12Ux-xemxul-kwiekebidaħħlus-sninkollhaeżattament,sabiexmajavvanzawxjewidewmulpożizzjonitagħhomb'ġurnatawaħdagħall-eternità;iżdajlestus-sninb'ġustizzjaperfettafi364jum 13Fi3sninhemm1092jum,uf'5snin1820jum,allurafi8sninhemm2912-iljum.
14Għall-qamarbissil-jiemfi3sninjammontawgħal1062jum,uf'5snintaqa'50jumlura:[jiġifieri mas-somma(ta'1770)iridujiżdiedu(1000u)62jum]
15Uf’5sninhemm1770jum,alluragħall-qamaril-jiemfi8sninjammontawgħal2832jum.
16[Għaxfi8snintaqa’lurabl-ammontta’80jum],il-jiemkollhalitaqa’lurafi8sninhuma80 17Us-senatitlestab'modpreċiżskontl-istazzjonijiettad-dinjatagħhomul-istazzjonijiettax-xemx, lijitilgħumill-bibienliminnhomtitla'utinżel(ix-xemx)30jum.
Għas-sinjaliuż-żminijietus-sninul-jiemuriehoml-anġluUriel,lil-Mulejtal-glorjaqiegħedgħal dejjemfuqid-dawlkollutas-sema,fis-semaufid-dinja,biexjaħkmufuqwiċċis-semaujidhrufuqlart,ujkunumexxejjagħall-jumul-lejl,jiġifierix-xemx,il-qamarul-kwiekeb,ul-ħlejjaqkollhali jaqdulijagħmlud-dawrientagħhomfil-karrijietkollhatas-sema.Fir-rigwardtat-tnax-ilbiebfissema,fit-truftal-art,liminnhomjoħorġux-xemx,il-qamarul-kwiekeb,ux-xogħlijietkollhatassemafil-lvantufil-punent.Enok75:3,6
Enok78
1Ul-ismijiettax-xemxhumadawnliġejjin:l-ewwelOrjârês,ut-tieniTômâs.
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
2Ul-qamargħanduerba’ismijiet:l-ewwelisemhuwaAsônjâ,it-tieniEblâ,it-tieletBenâsê,ur-raba’ Erâe
3Dawnhumaż-żewġluminarjil-kbar:iċ-ċirkonferenzatagħhomhijabħaċ-ċirkonferenzatas-sema,u d-daqstaċ-ċirkonferenzatat-tnejnhuwal-istess.
4Fiċ-ċirkonferenzatax-xemxhemmseba'porzjonijietta'dawllijiżdiedumagħhaaktarmillijiżdiedu mal-qamar,uf'miżuridefinitijiġitrasferitsakemmis-seba'porzjontax-xemxikuneżawrit.
5Uqagħduudaħlumill-bibiental-punent,udarulejnit-tramuntana,uħarġumill-bibiental-lvant fuqwiċċis-sema
6Umetatitla’l-qamartidherfis-semapartiwaħdaminnerbatax:id-dawlisirsħiħfiha:fl-erbatax-il jumtwettaqid-dawltagħha
7Uħmistax-ilpartita’dawljiġutrasferitililhasal-ħmistax-iljummetad-dawltagħhajitlesta,skont is-sinjaltas-sena,ussirħmistax-ilparti,ul-qamarjikberbiż-żiedata’erbatax-ilparti.
8Ufit-tnaqqistal-qamartiegħujonqosfl-ewweljumgħalerbatax-ilpartitad-dawltiegħu,fit-tieni għaltlettax-ilpartitad-dawl,fit-tieletgħaltnax,fir-raba’għalħdax,fil-ħamesgħalgħaxra,fis-sitt għaldisgħa,fis-seba’għaltmienja,fit-tmiengħalsebgħa,fid-disa’għalsitta,fl-għaxargħalħamsa, fil-ħdaxgħalerbgħa,fit-tnaxgħaltlieta,fit-tlettaxgħaltnejn,fl-erbataxgħalnofsseba’,ud-dawl kollulijifdaltagħhajisparixxigħalkolloxfil-ħmistax.
9Uf’ċertixhurix-xaharikolludisgħaugħoxrinjumudarbawaħdatmienjaugħoxrinjum 10UUrielwrieniliġioħra:metad-dawljiġitrasferitlejnil-qamar,uminnliemanaħajiġitrasferit lejhamix-xemx
11Matulil-perjodukollulimatulul-qamarikunqedjikberfid-dawltiegħu,ikunqedjittrasferihlejh innifsumetajkunoppostgħax-xemxgħalerbatax-iljum,id-dawltiegħujitwettaqfis-sema,umeta jkunimdawwalkollukemmhu,id-dawltiegħujitwettaqbis-sħiħfis-sema
12Ufl-ewweljumtissejjaħil-qamarġdid,għaxf’dakil-jumid-dawljitla’fuqha.
13Issirqamarkwintaeżattfil-jummetax-xemxtinżelfil-punent,umil-lvanttitla’billejl,ul-qamar jiddil-lejlkollusakemmix-xemxtitla’faċċatatagħhaul-qamarjidherfaċċatatax-xemx.
14Min-naħaminnfejnjoħroġid-dawltal-qamar,hemmgħaldarb'oħrajonqossakemmid-dawlkollu jisparixxiul-jiemkollhatax-xaharjintemmu,uċ-ċirkonferenzatagħhatkunvojta,bladawl
15Utlietxhurtagħmelminntletinjum,ufiżmienhatagħmeltlietxhurta’disgħaugħoxrinjumkull wieħed,lifihomtwettaqit-tnaqqistagħhafl-ewwelperjoduta’żmien,ufl-ewwelbiebgħalmijau sebgħausebgħinjum
16Ufiż-żmiental-ħruġtagħhatidhergħaltlietxhurta’tletinjumkullwieħed,ugħaltlietxhur tidherta’disgħaugħoxrinjumkullwieħed
17Billejltidherbħalraġelgħalgħoxrinjumkulldarba,ubinhartidherbħas-sema,um'hemmxejn aktarfihaħliefid-dawltagħha.
Ut-tnaqqistal-qamarlijseħħfis-sittbieb:għaxf’danis-sittbiebid-dawltagħhajitwettaq,uwara danikunhemmil-bidutat-tnaqqis:Ut-tnaqqislijseħħfl-ewwelbiebfl-istaġuntiegħu,sakemm jitlestewmijausebgħausebgħinjum:ikkalkulatiskontil-ġimgħat,ħamsaugħoxrinġimgħau jumejn.Hijataqa’luramix-xemxul-ordnital-kwiekebeżattamentħamestijiemfil-korsta’perjodu wieħed,umetadanil-postliinttarajkunġiemgħoddiEnok79:3-5
Uf’dawkil-jieml-anġluUrielwieġebuqalli:“Ara,jienurejtlekkollox,Enok,użvelajtlekkollox biextaradinix-xemxudanil-qamar,ul-mexxejjatal-kwiekebtas-semaudawkkollhalijdawruhom, il-kompitiuż-żminijietut-tluqtagħhom.Ufiżmienil-midinbinis-sninjitqassru,Uż-żerriegħa tagħhomtittardjafuql-artul-għelieqitagħhom,Ukolloxfuql-artjinbidel,Umajidhirxfiżmienu: Ux-xitatinżammlura,Us-semajżommuha.Uf’dawkiż-żminijietil-frotttal-artikunlura,Uma jikberxfiżmienu,Ul-frotttas-siġarjinżammfiżmienuUl-qamaribiddell-ordnitiegħu,Uma jidhirxfiżmienu.”Enok80:1-4
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
Ugħandus-setgħafuqil-lejlun-nharfis-semabiexiġiegħelid-dawljagħtidawllill-bnedmin-ixxemx,il-qamar,ul-kwiekeb,ul-qawwietkollhatas-semalijdurufil-karrijietċirkolaritagħhom Enok82:8
Umetakontħriġt'lisfelurajtis-sema,ux-xemxtiela'fil-lvant,ul-qamarnieżelfil-punent,uftit stilel,ul-artkollha,ukolloxkifkienjafufil-bidu,imbagħadjienberiktlill-Mulejtal-ġudizzjuu faħħrugħaxHuwakiengħamelix-xemxtoħroġmit-twieqital-lvant,utela'utela'fuqwiċċis-sema,u telaqubaqa'jaqsamit-triqmurijaliluEnok83:11
Uissa,kunuafulimingħandl-anġliHuwasejistaqsidwarl-għemejjeltagħkomfis-sema,mix-xemx umill-qamarumill-kwiekebfir-rigwardta’dnubietkomgħaxfuql-arttesegwixxuġudizzjufuqilġusti.Enok100:10
Ġaser
UAbramral-kwiekebul-qamarquddiemu,uqal,ŻgurdanhuAllaliħalaql-artkollhakifukollilbniedem,uaradawnil-qaddejjatiegħuhumaallatmadwaru:uAbramqedal-qamarutalbudakillejlkollu.Ufilgħodumetadamux-xemxiddietfuql-artbħas-soltu,Abramral-affarijietkollhalilMulejAllakiengħamelfuql-art.UAbramqallilunnifsuŻgurdawnmhumiexallatligħamlul-artu l-umanitàkollha,iżdadawnhumal-qaddejjata’Alla,uAbrambaqa’fid-darta’Noèuhemmhekk għaraflill-Mulejutriqatuuqedalill-Mulejil-jiemkollhata’ħajtu,udikil-ġenerazzjonikollhansiet lill-Mulej,uservietallatoħratal-injamutal-ġebel,urribellawil-jiemkollhatagħhomĠos9:17-19
Uwaradan,Ġużeppiħolomħolmaoħraurrakkontahalilmissieruquddiemħutu,uĠużeppiqallil missieruulilħutu:“Araw,erġajtħlomtħolma,uara,ix-xemxul-qamaruħdax-ilkewkbanżilu quddiemi.”Ġos41:14
GħalhekkAmramħalilmartuĠokebed,tlietsninwaralikienkeċċieha,umargħandhauhiħarġet tqila.Uwaraseba’xhurmit-tnissiltagħhawildetiben,ud-darkollhamtlietb’dawlkbirbħad-dawl tax-xemxul-qamarfiż-żmientad-dijatagħhomUmetal-mararatlit-tifellikiensabiħupjaċevoli għall-vista,ħbietugħaltlietxhurf’kamrata’ġewwa.F’dawkil-jieml-Eġizzjanikkonfoffawbiex jeqirdul-EbrejkollhahemmhekkJasher68:3-6
UwliedIżraelġrewwarajhom,ukomplewjolqtuhomfit-triq,komplewsejrinujolqtuhom.Umeta kienuqedjolqtu,il-jumkienqedjonqoslejnfilgħaxija,uĠożwèqalquddiemil-poplukollu,“Xemx, oqgħodwieqfafuqGibeon,uintqamarfil-wiedta’Ajalon,sakemmil-ġensikunivvendikaruħu mill-għedewwatiegħu”Ul-Mulejsama’leħenĠożwè,ux-xemxwaqfetf’nofsis-smewwiet,u waqfetgħalsittautletinmument,ul-qamarukollwaqafumaħaffefxbiexjinżeljumsħiħUma kienhemml-ebdajumbħaldak,laqabluulanqaswarajh,lil-Mulejsema’leħenta’bniedem,għax il-MulejkieniġġieledgħalIżraelJasher88:62-65
Ix-xemxul-qamarwaqfufis-sema,uintwieqaffil-korlatiegħekkontral-oppressuritagħnauordnajt il-ġudizzjitiegħekfuqhomĠasher89:8 Ġublews
Ujinsewil-liġitiegħikollhaul-kmandamentitiegħikollhaud-deċiżjonijietkollhatiegħi,u jitbiegħdufil-qamarġdid,us-Sabatijiet,ul-festi,ul-ġublews,ud-digrieti.Uwaradanidurulejja minnfostil-ġnusb’qalbhomkollhaub’ruħhomkollhaub’saħħithomkollha,ujienniġborhomminn
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
fostil-ġnuskollha,ujfittxuni,biexinkunmisjubminnhom,metajfittxunib’qalbhomkollhau b’ruħhomkollhaĠublews1:13-14
Dawnl-erba’għemejjelkbarAllaħalaqhomfit-tieletjum.Ufir-raba’jumħalaqix-xemxul-qamaru l-kwiekeb,uqiegħedhomfil-firxatas-sema,biexidawlul-artkollha,ubiexjaħkmufuqil-jumul-lejl, ujifirdud-dawlmid-dlam.Ġublews2:8
Ufil-qamarġdidtar-raba’xahar,Adamumartuħarġumill-Ġniental-Eden,ugħammruf’artEldaflarttal-ħolqientagħhom.Ġublews3:32
UNoègħamell-arkaf’kolloxkifordnalu,fis-sebgħaugħoxrinġublewtas-snin,fil-ħamesġimgħa tal-ħamessena(fil-qamarġdidtal-ewwelxahar).Udaħalfis-sittsenatagħha,fit-tienixahar,filqamarġdidtat-tienixahar,sas-sittax;udaħalfl-arka,ukulmaġibnieh,ul-Mulejgħalaqhaminn barrafis-sbatax-ilfilgħaxija.Ġublews5:21-22
Ufil-qamarġdidtar-raba’xahar,l-għejuntal-abbissil-kbiringħalquul-bibiental-għargħartas-sema nżammu;ufil-qamarġdidtas-seba’xahar,il-fetħietkollhatal-abbissital-artinfetħu,ul-ilmabeda jinżelfl-abbissita’taħtUfil-qamarġdidtal-għaxarxahardehrul-qċaċettal-muntanji,ufil-qamar ġdidtal-ewwelxaharl-artdehret.Ġublews5:28-29
Ufil-qamaril-ġdidtat-tieletxaharħareġmill-arka,ubenaartalfuqdikil-muntanja.Ġublews6:1
Ufil-qamarġdidtal-ewwelxahar,ufil-qamarġdidtar-raba’xahar,ufil-qamarġdidtas-seba’xahar, ufil-qamarġdidtal-għaxarxaharhemmil-jiemtat-tifkira,ul-jiemtal-istaġunifl-erba’taqsimiettassenaDawnhumamiktubauordinatibħalaxhiedagħaldejjemUNoèordinahomgħalihinnifsu bħalafestigħall-ġenerazzjonijietgħaldejjem,sabiexb’hekksarutifkiragħalih.Ufil-qamarġdidtalewwelxaharintqallujagħmelgħalihinnifsuarka,udakinharl-artnixfetufetaħl-arkaural-art.U fil-qamarġdidtar-raba’xaharingħalqul-fetħiettal-fondtal-abissta’taħtUfil-qamarġdidtas-seba’ xaharinfetħul-fetħietkollhatal-abissijiettal-art,ul-ilmijietbdewjinżlufihom.Ufil-qamarġdidtalgħaxarxahardehrul-qċaċettal-muntanji,uNoèferaħĠublews6:23-27
UwliedIżraelkollhasejinsewumajsibuxit-triqtas-snin,usejinsewil-qamarġdid,ul-istaġuni,u s-sabatijietusejiżbaljawfl-ordnikollhatas-sninGħaxjiennafuminnissa'lquddiemseniddikjarah lilek,umhuxminnħsiebtiegħi;għaxil-ktiebjinsabmiktubquddiemi,ufuqit-twaveltas-semattqassimtal-jiemhuwaordnat,biexmajinsewxil-festital-pattujimxuskontil-festital-Ġentiliwara l-iżballtagħhomuwaral-injoranzatagħhomGħaxsejkunhemmdawkliżgursejagħmlu osservazzjonijiettal-qamar-kififixkell-istaġuniujidħolminnsenagħalsenagħaxartijiemqabel. Għaldinir-raġunis-sninsejiġufuqhommetasejfixklul-ordni,ujagħmlujumabominabblil-jum tat-testimonjanza,ujummhuxnadifjumta'festa,usejħawdul-jiemkollha,il-qaddismal-mhux nadif,ul-jummhuxnadifmal-qaddis;għaxsejiżbaljawfix-xhurus-sabatijietul-festiul-ġublews. Għaldinir-raġuninikkmandalekunixhedlekbiextixhedgħalihom;għaxwaramewtekuliedekse jfixkluhom,sabiexmajagħmluxis-senatlietmijauerbgħausittinjumbiss,ugħaldinir-raġunise jiżbaljawfir-rigwardtal-qamarġdidul-istaġunius-Sabatijietul-festi,usejieklukullxortata’ demmma’kullxortata’laħam.Ġublews6:34-38
Ugħamell-inbidminnuupoġġiehf’kontenitur,użammsal-ħamessena,sal-ewweljumtal-qamar ġdidtal-ewwelxahar.Ġublews7:2
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
Usabkitbaliġenerazzjonijietta’qabelkienunaqqxufuqil-blat,uqarax’kienhemmfuqha,u ttraskrivihaudinebminħabbafiha;għaxkienetfihat-tagħlimtal-Għassiesaliskontukienu josservawis-sinjalitax-xemxul-qamarul-kwiekebfis-sinjalikollhatas-sema.Ġublews8:3
Ufis-sittġimgħa,fil-ħamessenatagħha,Abramqagħadbilqiegħdal-lejlkollufil-qamarġdidtasseba’xaharbiexjosserval-kwiekebminnfilgħaxijasafilgħodu,sabiexjarax’kiensejkunil-karattru tas-senafir-rigwardtax-xita,ukienwaħduhekkkifqagħadjosservaUkelmadaħletf’qalbuuqal: Is-sinjalikollhatal-kwiekeb,us-sinjalital-qamarutax-xemxhumakollhaf’idil-MulejGħaliex infittexhom?Ġublews12:16-17
Uġarafl-ewwelsena,fis-seba’ġimgħa,fil-qamarġdidtal-ewwelxahar,libenaartalfuqdinilmuntanja,usejjaħisemil-Mulej:“Int,Allata’dejjem,Allatiegħi.”Ġublews13:8
Waradawnil-ġrajjiet,fir-raba’senata’dinil-ġimgħa,fil-qamarġdidtat-tieletxahar,il-kelmatalMulejġietlilAbramf’ħolma,tgħidlu:“Tibżax,Abram;jienad-difensurtiegħek,ul-premjutiegħek ikunkbirħafna.”Ġublews14:1
Ufil-qamaril-ġdidtar-raba’xahardehernalilAbraham,ħdejnis-siġrata’Mamre,utkellimna miegħu,uħabbarniehliSara,martu,kellhatagħtihiben.Ġublews16:1
Ul-Mulejdeherludakil-lejl,fil-qamarġdidtal-ewwelxahar,uqallu:“JienaAllata’Abraham missierek;tibżax,għaxjienmiegħek,unbierkekużgurlinkabbarnislekbħar-ramelta’l-art, minħabbaAbrahamqaddejtiegħi”Ġublews24:22
UĠakobbtelaqmill-Birtal-ĠuramentbieximurĦaranfl-ewwelsenatat-tieniġimgħafir-raba’u erbgħinġublew,uwasalLuzfuqil-muntanji,jiġifieriBetel,fil-qamarġdidtal-ewwelxaharta’dinilġimgħa,uwasalfil-postfilgħaxijaudarmit-triqlejnil-punenttat-triqdakil-lejl:uraqadhemm; għaxix-xemxkienetniżletĠublews27:19
UĠakobbreġa’margħandLea,uhitqaletuwildetlut-tieletiben,usemmiehLevi,fil-qamaril-ġdid tal-ewwelxaharfis-sittsenata’dinil-ġimgħaĠublews28:14
Ul-Mulejweragrazzjama’Rakel,ufetaħilhal-ġuf,uhitqalet,uwildetiben,usemmietuĠużeppi, fil-qamarġdidtar-raba’xahar,fis-sittsenaf’dinir-raba’ġimgħa.Ġublews28:24
Ufil-qamaril-ġdidtax-xaharĠakobbkellemlin-nieskollhata’daru,uqalilhom:Purifikawruħkom ubiddluħwejġek,uejjewinqumuunitilgħuBetel,fejnwegħdtluwegħdadakinharliħrabtminnħija Għesaw,għaxkienmiegħiudaħħalnif’dinl-artfis-sliem,uwarrbul-allatbarraninlihemmfostkom Uċedewl-allatbarraninudaklikellhomf’widnejhomulikienufuqgħonqhomul-idoliliRakel serqetmingħandLabanmissierhautathomkollhalilĠakobb.Uħaraqhomukissirhomf’biċċietu qeredhom,uħebahomtaħtsiġratal-ballutlihemmfl-artta’SikemUtela’fil-qamaril-ġdidtas-seba’ xaharBetel.Ubenaartalfil-postfejnkienraqad,uwaqqafkolonnahemmhekk,ubagħatmessaġġlil missieruIżakkbiexjiġigħandugħas-sagrifiċċjutiegħu,ulilommuRebekkaĠublews31:1-3
UĠakobbtelaqugħammarfin-nofsinharta’Magdaladraf.UmargħandmissieruIżakk,huuLea martu,fil-qamaril-ġdidtal-għaxarxaharĠublews33:1
UIżraeltelaqminnĦaranminndarufil-qamaril-ġdidtat-tieletxahar,utelaqfit-triqtal-BirtalĠurament,uoffrasagrifiċċjulilAllata’missieruIżakkfis-sebgħata’danix-xahar.Ġublews44:1
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt;
X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
UIżraeldaħalfl-arttal-Eġittu,fl-artta’Gosen,fil-qamaril-ġdidtar-raba’xahar,fit-tienisenatattieletġimgħatal-ħamsauerbgħinġublewĠublews45:1
KotbaMitlufatal-Bibbja
Ix-xemxul-qamar,ul-kumpanijiul-kostellazzjonijietkollhatal-kwiekeb,jimxufil-korsijietlihu ħatarlilhomfiqbil,mingħajrmajitbiegħduminnhombl-ebdamod1Klementlill-Korintin9:7
Iġġibuxaktaroffertifiergħa,l-inċenshuħaġamistħijagħalija;il-qamarġdidus-sabatijiettagħkom; is-sejħata’assemblejimanistaxnittolleraha,hijaħażen,ankel-laqgħatsolenni;il-qamarġdid tagħkomul-festimaħturatagħkomruħitobgħodhom.Dawnl-affarijietgħalhekkAllaabolixxihom, biexil-liġil-ġdidata’SidnaĠesùKristu,lihijamingħajril-madmadta’kwalunkweħtieġabħaldin, tista’jkollhal-offertaspiritwalital-bnedmininfushom.IttraĠeneralita’Barnaba2:7-8
Ux’inhudaklijgħid,Ustraħfis-seba’jum:danifisser;limetajiġiIbnu,ujneħħiż-żmiental-Ħażin, ujiġġudikalill-ħżiena;ujibdelix-xemxul-qamar,ul-kwiekeb;imbagħadjistrieħglorjużament f’dakis-seba’jumFl-aħħarnett,jgħidilhom:Il-qamarġdidtagħkomuintom:is-Sibtijietmanistax niflaħhom.Ikkunsidrawxijfisserbih;is-Sibtijiet,jgħid,liintomtħarsuissamhumiexaċċettabbli għalija,immadawkligħamiltjien;metanistrieħminnkolloxsenibdat-tmienjum,jiġifieri,il-bidu tad-dinjal-oħraIttraĠeneralita’Barnaba13:6,9
Kifmeladeheris-Salvaturtagħnalid-dinja?Kewkbakienettiddifis-semaaktarmill-kwiekebl-oħra kollha,ud-dawltagħhakieninesprimibbli,un-novitàtagħhaqanqletterrurf’moħħil-bnedmin.Ilbqijatal-kwiekeb,flimkienmax-xemxul-qamar,kienul-korta’dinil-kewkba;iżdadikbagħtetiddawltagħhabil-bostaaktarminnkollhaL-Epistolata’Injazjulill-Efesin4:11
IR-RAPPORTTA’PILATUL-GVERNATUR,DwarSidnaĠesùKristu;lintbagħatlilAwgustu Ċesarif’Ruma.
Issametaġiemsallab,kienhemmdlamfuqid-dinjakollha,ux-xemxkienetmgħottijagħalnofs ġurnata,ul-kwiekebdehru,immamadeherl-ebdatiddixfihom;ul-qamartilefid-dijatiegħu, bħallikiekukienimtebba’bid-demm;ud-dinjatal-mejtininbelgħet;tantlis-santwarjutat-tempju nnifsu,kifisejħulu,madeherxlill-Lhudinfushomfil-waqgħatagħhom,immarawabissfl-art,uttidwirtar-ragħadsuċċessivi.Uf’nofsdanit-terruril-mejtindehrujqumumill-ġdid,kifxehdul-Lhud infushom,uqalulikienAbraham,uIżakk,uĠakobb,ut-tnax-ilpatrijarka,uMosè,uĠob,likienu mietuqabel,kifjgħidu,xitlettelefuħamesmittsenaUkienhemmħafnalijienstessrajtjidhrufilġisem,ugħamlulmentfuqil-Lhud,minħabbat-trasgressjoniliwettqu,uminħabbal-qerdatal-Lhud utal-liġitagħhom
IR-RAPPORTTA’PONZJUPILATU,Gvernaturtal-Lhudija;lintbagħatlilTiberjuĊesarif’Ruma.
Issametaġiemsallabwaqa’d-dlamfuqid-dinjakollha;ix-xemxkienetmoħbijagħalkollox,ussemadehermudlamwaqtlikiengħadujum,tantlil-kwiekebdehru,għalkemmkellhomid-dija tagħhommgħottija,għalhekk,nissoponilil-eċċellenzatiegħekmhixkonxjalifid-dinjakollhaxegħlu l-lampitagħhommis-sittsiegħasal-lejlaUl-qamar,likienbħad-demm,madamxjiddil-lejlkollu, għalkemmkiensħiħ,ul-kwiekebuOrionbkewfuqil-Lhud,minħabbat-trasgressjoniligħamlu.
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
KotbaMinsijatal-Eden
Dawkl-irġielħaduni,utelgħunifir-raba’sema,uwrewnil-mixjietkollhawaraxulxin,ur-raġġi kollhatad-dawltax-xemxutal-qamarUkejjiltil-mixjiettagħhomuqabbiltid-dawltagħhom,urajt lid-dawltax-xemxhuwaakbarminndaktal-qamar.Sigrietita’Enok11:1-2
Sigrietita’Enoch16
1Dawkl-irġielurewnir-rottal-oħra,diktal-qamar,tnax-ilbiebkbir,inkurunatimill-punentgħallvant,liminnhomil-qamarjidħolujoħroġfil-ħinijiettas-soltu
2Jidħolmill-ewwelbiebgħall-postijiettal-punenttax-xemx,mill-ewwelbiebbiwieħedutletinjum eżatt,mit-tienibiebbiwieħedutletinjumeżatt,mit-tieletbitletinjumeżatt,mir-raba’bitletinjum eżatt,mill-ħamesbiwieħedutletinjumeżatt,mis-sittbiwieħedutletinjumeżatt,mis-seba’bitletin jumeżatt,mit-tmienbiwieħedutletinjumperfettament,mid-disa’biwieħedutletinjumeżatt,millgħaxarbitletinjumperfettament,mill-ħdax-ilwieħedutletinjumeżatt,mit-tnaxbitmienjau għoxrinjumeżatt
3Ujgħaddimill-bibiental-punentfl-ordniun-numrutal-lvant,ujwettaqit-tlietmijauħamsausittin jumukwarttas-senasolari,filwaqtlis-senalunarigħandhatlietmijauerbgħauħamsin,ujonqsu tnax-iljumtaċ-ċirkusolari,lihumal-epattilunaritas-senakollha.
4Għalhekk,ukoll,iċ-ċirkul-kbirfihħamesmijautnejnutletinsena.
5Il-kwartta’jumjitħallabarragħaltlietsnin,ir-raba’jwettaqheżattament
6Għalhekkjittieħdubarramis-semagħaltlietsninumajiżdieduxman-numrutal-jiem,għaxjibdlu ż-żmientas-sningħalżewġxhurġoddalejnit-tlestija,għaltnejnoħralejnit-tnaqqis 7Umetal-bibiental-punentikunulesti,terġa’lurautmurlejnil-lvantgħad-dwal,utmurhekklejlu nharmadwariċ-ċriekitas-sema,aktarbaxxamiċ-ċriekikollha,aktarmgħaġġlamir-riħtas-sema,ulispirtiul-elementiul-anġlilijtiru;kullanġlugħandusittġwienaħ 8Għandukorsta’seba’darbietf’dsatax-ilsena.
Uminnhemmdawkl-irġielħaduniutellgħunifis-sittsema,uhemmhekkrajtseba’gruppita’anġli, brillantiħafnauglorjużiħafna,uwiċċhomjiddiaktarmid-dijatax-xemx,ileqq,umakienhemmlebdadifferenzaf’wiċċhom,jewfl-imġiebatagħhom,jewfil-modkifjilbsu;udawnjagħmlulordnijiet,ujitgħallmut-tmexxijatal-kwiekeb,ul-bidlatal-qamar,jewir-rotazzjonitax-xemx,uttmexxijatajbatad-dinjaSigrietita’Enok19:1
Ukienqedjgħidlix-xogħlijietkollhatas-sema,l-artul-baħar,ul-elementikollha,il-mogħdijietuttluqtagħhom,ur-ragħadtar-ragħad,ix-xemxul-qamar,it-tluqul-bidliettal-kwiekeb,l-istaġuni,issnin,il-jiem,us-sigħat,it-tlugħtar-riħ,l-għaddtal-anġli,ul-formazzjonital-għanjiettagħhom,ulħwejjeġumanikollha,l-ilsienta’kullgħanjauħajjaumana,il-kmandamenti,l-istruzzjonijiet,ulgħanjietb’leħenħelu,ukullħaġalihijaxierqalititgħallemSigrietita’Enok23:1
Fuql-ewwelċirkuta’fuqpoġġejtl-istilel,Kruno,ufuqit-tieniAfrodit,fuqit-tieletAris,fuqilħamesZeus,fuqis-sittErmis,fuqis-seba’l-iżgħaril-qamar,użejjintubl-istileliż-żgħar.Ufuqdak t’isfelpoġġejtix-xemxgħad-dawltal-jum,ul-qamarul-istilelgħad-dawltal-lejl.Sigrietita’Enok 30:4-5
Melaifraħ,ommb’ruħsafja,ligħandekit-tamatas-sabartiegħekċertaminnidejnAllaMhux daqshekkmaestużil-qamarfostil-kwiekebfis-semadaqskemmint,waralidawwletit-triqtas-seba’ wliedekbħalkwiekeblejnit-tjieba,toqgħodfl-unurquddiemAlla;uinttinsabfis-semamagħhom. Għaxit-twelidtat-tfaltiegħekkienminnbinAbraham4Makkabej8:4-6
SelenoloġijaBiblika-Il-QamarJgħajjat
Metanħareslejnis-smewwiettiegħek,xogħolsubgħajk,il-qamarul-kwiekeb,liintħejjejt; X’inhul-bniedembiextiftakarfih,ubinil-bniedembiexiżżuru?Salmi8:3-4
Imbagħadil-Fargħunordnalill-Qortitiegħubiextilbesabjadpur,ul-Fargħunlibesbħalhomu qagħadfuqit-trontiegħu,uordnalhomiġibulilHaiqârUdaħaluqagħadquddiemuUl-Fargħun qallu,OAbiqâm,lilminnixbahjien?un-nobblitiegħi,ma’minjixbhuhom?UAbiqâmqaltlu,O sidi!intbħall-qamar,un-nobblitiegħekhumabħall-pjanetiul-kwiekeb.Ul-Fargħunqallu,Mur,u għadakunhawnStorjata’Ahikar5:39-41,46
UHaiqârqallu:“SidihuAllatas-sema,un-nobblitiegħuhumas-sajjettiur-ragħad,umetajrid jonfħur-riħutagħmelix-xitaHujikkmandalir-ragħad,ujagħmelis-sajjettiujagħmelix-xita,u jżommix-xemx,umatagħtixid-dawltagħha,ul-qamarul-kwiekeb,umajdurux.”Storjata’Ahikar 5:50-51
Ul-MulejbiereklilLevi,ul-Anġlutal-Preżenza,lili;il-qawwiettal-glorja,Simeon;is-sema,Ruben; l-art,Issakar;il-baħar,Żebulun;il-muntanji,Ġużeppi;it-tabernaklu,Benjamin;id-dawwali,Dan; Għeden,Naftali;ix-xemx,Gad;il-qamar,Aser.Testmentta’Ġuda4:29
Mela,tkunuħerqanalitikkorrompugħemilkompermezztar-regħbajewbikliemfiergħabiextqarrqu b’erwieħkom;għaxjekkiżżommus-skietf’qalbkomsafja,tifhmukifiżżommusħaħir-riedata’Alla, utwarrbur-riedata’BeliarXemxuqamarustilel,tibdilxl-ordnitagħhom;hekkukolltibdluxil-liġi ta’Allafid-diżordnita’għemilkom.Il-Ġentilitbiegħdu,utelqulill-Mulej,ubiddlul-ordnitagħhom, uobdewiz-zkukul-ġebel,spirtital-qerqImmaintomm’għandkomxtkunuhekk,uliedi,billitagħrfu fil-firmament,fl-art,ufil-baħar,ufil-ħlejjaqkollhamaħluqa,lill-Mulejligħamelkollox,biexma ssiruxbħalSodoma,libiddletl-ordnitan-natura.Bl-istessmodl-Għassiesawkollbiddlul-ordnitannaturatagħhom,lil-Mulejmisħutfid-dilluvju,liminħabbafihomgħamell-artmingħajrabitantiu blafrott.Testmentta’Naftali1:23-27
Għaxfl-erbgħinsenata’ħajti,rajtviżjonifuqil-Muntanjataż-Żebbuġ,fil-lvantta’Ġerusalemm,lixxemxul-qamarkienuweqfin.UaraIżakk,missiermissieri,qalilna:Iġruuaqbduhom,kullwieħed skontsaħħtu;ugħalminjaqbadhomikunux-xemxul-qamarUlkollġrejnaflimkien,uLeviqabad ix-xemx,uĠudaqabeżlill-oħrajnuqabadil-qamar,ut-tnejnlihumattellgħumagħhom.Umeta Levisarbħax-xemx,ara,wieħedżagħżugħtahtnax-ilfergħatal-palm;uĠudakienjiddibħall-qamar, utaħtsaqajhomkienhemmtnax-ilraġġUt-tnejn,LeviuĠuda,ġrew,uqabduhomTestmentta’ Naftali2:1-5