Il- Mewt, id-Difna, u l-Qawmien millImwiet ta’ Ġesù Kristu Imbagħad Mosè sejjaħ lix-xjuħ kollha ta’ Iżrael u qalilhom: “Oħorġu u ħudu ħaruf skont il-familji tagħkom, u oqtlu l-Għid. U ħudu mazz issopu, u għadduh fid-demm li hemm fil-baċir, u idlek illintel u ż-żewġ kolbi tal-ġenb bid-demm li hemm fil-baċir; u ħadd minnkom ma għandu joħroġ millbieb ta’ daru sa filgħodu. Għax il-Mulej jgħaddi biex jolqot lill-Eġizzjani; u meta jara d-demm fuq illintel u fuq iż-żewġ kolbi tal-ġenb, il-Mulej jgħaddi minn fuq il-bieb, u ma jħallix lill-qerried jidħol fi djarkom biex jolqotkom.” Eżodu 12:21-23 U jekk raġel ikun għamel dnub li jistħoqqlu l-mewt, u jkollu jinqatel, u inti ddendelh ma’ siġra, ġismu m’għandux jibqa’ l-lejl kollu fuq is-siġra, imma għandek tidfenu dakinhar stess; (għax min ikun imdendel ikun misħut minn Alla;) biex ma titniġġisx artek, li l-Mulej, Alla tiegħek, jagħtik bħala wirt. Dewteronomju 21:22-23 Għax il-klieb dawruni, ġemgħa tal-ħżiena dawruni, nifduli idejja u saqajja. Nista’ ngħodd l-għadam kollu tiegħi: iħarsu lejja u jħarsu lejja. Iqassmu l-ħwejjeġ tiegħi bejniethom, u jitfgħu x-xorti fuq illibsa tiegħi. Salm 22:16-18 U wara tnejn u sittin ġimgħa l-Messija jinqata’, imma mhux għalih innifsu; u l-poplu tal-prinċep li jiġi jeqred il-belt u s-santwarju; u t-tmiem tagħha jkun b’għargħar, u sa tmiem il-gwerra l-ħerba tkun deċiża. Danjel 9:26 U jien inxerred fuq id-dar ta’ David u fuq l-abitanti ta’ Ġerusalemm spirtu ta’ grazzja u talb; u jħarsu lejja, lili li nifdu, u jibku għalih bħal wieħed jibki għal ibnu l-waħdieni, u jkunu mrar għalih bħal wieħed li jkun imrar għall-ewwel imwieled tiegħu. Żakkarija 12:10 Għax l-ewwelnett għallimtkom dak li jien ukoll irċevejt, jiġifieri li Kristu miet għal dnubietna skont l-Iskrittura; u li ġie midfun, u li qam mill-imwiet fit-tielet jum skont l-Iskrittura: 1 Korintin 15:3-4
Il-Profeta Isaija Isaija 53 1 Min emmen ix-xnigħat tagħna, u driegħ il-Mulej lil min ġie rivelat? 2 Għax jikber quddiemu bħal pjanta tenera, u bħal għerq minn art niexfa: m’għandu l-ebda sura u lanqas sbuħija; u meta narawh, ma jkun hemm l-ebda sbuħija li nixtiequh. 3 Hu mżeblaħ u miċħud mill-bnedmin; raġel ta’ niket, u mdorri bin-niket: u aħna ħbejna bħallikieku wiċċna minnu; kien imżeblaħ, u ma stmajnihx. 4 Żgur li hu ġarr fuqu n-niket tagħna, u ġarr fuqu n-niket tagħna: iżda aħna qisnieh milqut, imlaqqam minn Alla, u mgħakkes. 5 Imma hu kien miġrub minħabba n-nuqqasijiet tagħna, kien imbenġel minħabba l-ħtija tagħna: ilkastig tas-sliem tagħna kien fuqu; u bil-ġrieħi tiegħu aħna ġejna mfejqin.
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
6 Aħna lkoll bħal nagħaġ tlifna t-triq; kull wieħed u waħda minna t-triq tiegħu; u l-Mulej xeħet fuqu l-ħażen tagħna lkoll. 7 Kien maħqur, u kien imnikket, iżda ma fetaħx fommu: jittieħed bħal ħaruf għall-qatla, u bħal nagħġa mutu quddiem dawk li jqaxxruha, għalhekk ma fetaħx fommu. 8 Huwa ttieħed mill-ħabs u mill-ġudizzju: u min se jħabbar il-ġenerazzjoni tiegħu? Għax inqata’ minn art il-ħajjin: minħabba d-dnub tal-poplu tiegħi ntlaqat. 9 U qabarlu mal-ħżiena, u mal-għonja f’mewtu; għax ma kienx għamel vjolenza, u lanqas ma kien hemm qerq f’fommu. 10 Madankollu l-Mulej għoġob li jisħnu, u tah daqqa ta’ niket. Meta tagħti ruħu offerta għad-dnub, jara nislu, itawwal jiem, u l-għoġob tal-Mulej jirnexxi f’idu. 11 Hu jara t-taħbit ta’ ruħu, u jissodisfa ruħu: bl-għarfien tiegħu se jiġġustifika l-qaddej ġust tiegħi lil ħafna; għax hu jġorr il-ħtija tagħhom. 12 Għalhekk se naqsamlu sehem mal-kbar, u hu se jaqsam il-priża mal-qawwija; għax ferra’ ruħu għall-mewt: u kien magħdud mal-ħatja; u ġarr id-dnub ta’ ħafna, u għamel interċessjoni għall-ħatja.
Evanġelju ta' Mattew Mattew 26 1 U ġara li, meta Ġesù temm dan il-kliem kollu, qal lid-dixxipli tiegħu: 2 Tafu li jumejn oħra hija l-festa tal-Għid, u Bin il-bniedem se jiġi tradut biex jiġi msallab. 3 Imbagħad il-qassisin il-kbar, l-iskribi u x-xjuħ tal-poplu nġabru fil-palazz tal-qassis il-kbir, jismu Kajfa, 4 U ftiehmu biex jaqbdu lil Ġesù b’qerq u joqtluh. 5 Imma qalu: “Mhux f’jum il-festa, biex ma jinqalax xi storbju fost il-poplu.” 6 Issa meta Ġesù kien f’Betanja, fid-dar ta’ Xmun il-lebbruż, 7 Resqet lejh mara li kellha kaxxa tal-alabastru b’ingwent prezzjuż ħafna, u ferrgħetu fuq rasu, waqt li kien bilqiegħda fuq il-mejda. 8 Imma d-dixxipli tiegħu meta raw dan, irrabjaw ħafna u qalu: “X’inhu l-iskop ta’ dan il-ħela?” 9 Għax dan l-ingwent seta’ jinbiegħ għal prezz għoli, u jingħata lill-foqra. 10 Meta Ġesù fehem dan, qalilhom: “ Għaliex qed tinkwetaw lil din il-mara? Għax għamlet xogħol tajjeb miegħi.” 11 Għax il-foqra dejjem magħkom; imma lili mhux dejjem ma jkollkomx. 12 Għax billi ferrgħet dan l-ingwent fuq ġismi, għamlitu għad-difna tiegħi. 13 Tassew ngħidilkom, Kull fejn dan l-Evanġelju jiġi pridkat fid-dinja kollha, hemm ukoll jingħad dan li għamlet din il-mara b’tifkira tagħha. 14 Imbagħad wieħed mit-tnax, jismu Ġuda l-Iskarjota, mar għand il-qassisin il-kbar, 15 U qalilhom: “X’se tagħtuni, u jien inwasslih f’idejkom?” U għamlu patt miegħu għal tletin biċċa tal-fidda. 16 U minn dak il-ħin fittex okkażjoni biex jittradih. 17 Issa fl-ewwel jum tal-festa tal-ħobż bla ħmira d-dixxipli resqu lejn Ġesù u qalulu: “Fejn tridna nħejjulek l-ikla tal-Għid?” 18 U qalilhom: “ Morru l-belt għand raġel bħal dan, u għidulu: ‘L-Imgħallem qalli: Wasal iż-żmien tiegħi; se nagħmel l-Għid f’darek mad-dixxipli tiegħi.’” 19 Id-dixxipli għamlu kif kien ordnalhom Ġesù, u ħejjew l-ikla tal-Għid. 20 Issa meta sar filgħaxija, qagħad bilqiegħda mat-tnax. 21 U waqt li kienu qed jieklu, qal: “ Tassew ngħidilkom li wieħed minnkom se jittradini.” 22 U kienu mnikktin ħafna, u kull wieħed minnhom beda jgħidlu, Mulej, jien hu? 23 U hu wieġeb u qal: “ Min igħaddas idu miegħi fil-platt, dak ittradini.” 24 Bin il-bniedem imur kif hu miktub dwaru: imma ħażin għalih dak il-bniedem li permezz tiegħu Bin il-bniedem jiġi tradit! Aħjar għalih kieku ma twieledx. 2
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
25 Imbagħad Ġuda, li kien qed jittradih, wieġeb u qal: “Jien hu, Mgħallem?” Qallu: “ Int għedt.” 26 U waqt li kienu qed jieklu, Ġesù ħa l-ħobż, barkah, qasmu, tah lid-dixxipli u qal: “ Ħudu, kulu; dan hu ġismi.” 27 U ħa t-tazza, radd il-ħajr, u tahielhom, u qal, Ixorbu minnha intom ilkoll; 28 Għax dan hu d-demm tiegħi tat-testment il-ġdid, li jixxerred għal ħafna għall-maħfra tad-dnubiet. 29 Imma ngħidilkom, minn issa 'l quddiem ma nixrobx aktar minn dan il-frott tad-dielja, sa dakinhar meta nixrobh ġdid magħkom fis-saltna ta' Missieri. 30 U wara li kantaw innu, ħarġu lejn il-Muntanja taż-Żebbuġ. 31 Imbagħad Ġesù qalilhom: “ Intom ilkoll se titfixklu minħabba fija dan il-lejl, għax hu miktub: ‘Jien nolqot lir-ragħaj, u n-nagħaġ tal-merħla jitxerrdu.’” 32 Imma wara li nkun irxoxt mill-imwiet, niġi qabilkom il-Galilija. 33 Pietru wieġeb u qallu: “Għalkemm il-bnedmin kollha jitfixklu minħabba fik, jien qatt ma nitfixkel.” 34 Qallu Ġesù: “ Tassew ngħidlek, li dallejl, qabel ma jdoqq is-serduk, int tiċħadni tliet darbiet.” 35 Pietru qallu: “Anke jekk ikolli mmut miegħek, ma niċħdekx.” Hekk ukoll qalu d-dixxipli l-oħra. 36 Imbagħad Ġesù ġie magħhom f’post jismu Ġetsemani, u qal lid-dixxipli: “ Oqogħdu hawn, waqt li mmur nitlob hemm.” 37 U ħa miegħu lil Pietru u ż-żewġ ulied ta’ Żebedew, u beda jitnikket u jinkwieta ħafna. 38 Imbagħad qalilhom: “ Ruħi hija mnikkta ħafna, sal-mewt: ibqgħu hawn, u ishru miegħi.” 39 U mexa ftit ’il bogħod, niżel wiċċu fl-art u talab u qal: “ Missier, jekk jista’ jkun, ħa jgħaddi minni dan it-tazza: iżda mhux kif irrid jien, imma kif trid int.” 40 U ġie għand id-dixxipli, u sabhom reqdin, u qal lil Pietru, “ X’ġara, ma stajtux tishru siegħa waħda miegħi?” 41 Ishru u itolbu biex ma tidħlux fit-tiġrib: l-ispirtu tabilħaqq lest, imma l-ġisem dgħajjef. 42 Telaq għat-tieni darba, u talab u qal: “ Missier, jekk dan il-kalċi ma jistax jitbiegħed minni jekk ma nixorbux, tkun magħmula r-rieda tiegħek.” 43 U ġie u sabhom reqdin mill-ġdid: għax għajnejhom kienu tqal. 44 U telaqhom, u raġa’ telaq, u talab għat-tielet darba, u qal l-istess kliem. 45 Imbagħad ġie għand id-dixxipli tiegħu u qalilhom: “ Orqdu issa u strieħu; araw, is-siegħa waslet, u Bin il-bniedem se jingħata f’idejn il-midinbin.” 46 Qumu, ejja mmorru: araw, qorob dak li se jittradini. 47 Waqt li kien għadu jitkellem, ġie Ġuda, wieħed mit-tnax, u miegħu kotra kbira armati bis-sjuf u lbsaten, mibgħuta mill-qassisin il-kbar u x-xjuħ tal-poplu. 48 Issa dak li ttradieh tahom sinjal, u qalilhom, “Lil min inbus jien, dak hu: żommuh sod.” 49 U minnufih resaq lejn Ġesù, u qallu: “Is-sliem għalik, Mgħallem;” u biesu. 50 U Ġesù qallu: “ Ħabib, għaliex ġejt?” Imbagħad resqu lejh, qabdu lil Ġesù u qabduh. 51 U, ara, wieħed minn dawk li kienu ma’ Ġesù medd idu, ġibed ix-xabla tiegħu, laqat qaddej talqassis il-kbir u qatagħlu widintu. 52 Imbagħad qallu Ġesù: “ Erġa’ poġġi x-xabla tiegħek f’postha, għax dawk kollha li jieħdu x-xabla, bis-xabla jinqerdu.” 53 Taħseb li ma nistax nitlob lil Missieri issa, u hu jagħtini aktar minn tnax-il leġjun ta’ anġli dalwaqt? 54 Imma kif imbagħad jitwettqu l-Iskrittura, li hekk irid ikun? 55 F’dak il-ħin stess Ġesù qal lill-folol: “ Ħriġtu bħal għal ħalliel, armati bis-sjuf u l-bsaten, biex taqbduni? Kuljum kont bilqiegħda magħkom ngħallem fit-tempju, u ma qbadtunix.” 56 Imma dan kollu ġara biex iseħħu l-kitbiet tal-profeti. Imbagħad id-dixxipli kollha abbandunawh u ħarbu. 57 U dawk li kienu qabdu lil Ġesù ħaduh għand Kajfa, il-qassis il-kbir, fejn kienu miġbura l-iskribi u x-xjuħ.
3
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
58 Imma Pietru baqa’ warajh ’il bogħod sal-palazz tal-qassis il-kbir, u daħal, u qagħad mal-qaddejja, biex jara t-tmiem. 59 Issa l-qassisin il-kbar, u x-xjuħ, u l-kunsill kollu fittxew xhieda falza kontra Ġesù, biex joqtluh; 60 Imma ma sabu lil ħadd: iva, għalkemm ġew ħafna xhieda foloz, madankollu ma sabu lil ħadd. Flaħħar ġew żewġ xhieda foloz, 61 U qal, Dan ir-raġel qal, Jiena nista’ nħott it-tempju ta’ Alla u nibnih mill-ġdid fi tlett ijiem. 62 U l-qassis il-kbir qam u qallu: “Ma tweġibx xejn? X’inhu li qed jixhdu dawn kontrik?” 63 Imma Ġesù baqa’ sieket. U l-qassis il-kbir wieġeb u qallu: “Naħlefk bl-Alla l-ħaj biex tgħidilna jekk intix il-Kristu, l-Iben ta’ Alla.” 64 Ġesù qallu: “ Int għedt; madankollu ngħidilkom, li minn hawn ’il quddiem għad taraw lil Bin ilbniedem bilqiegħda fuq il-lemin tal-qawwa u ġej fuq is-sħab tas-sema.” 65 Imbagħad il-qassis il-kbir qasam ħwejġu u qal: “Qaddilha d-dagħwa; x’għandna bżonn iktar xhieda? Issa smajtu d-dagħwa tiegħu.” 66 X’taħsbu? Qalulu: “Huwa ħati tal-mewt.” 67 Imbagħad beżqulu f’wiċċu, u tawh daqqiet ta’ ponn; u oħrajn tawh daqqiet bil-pali ta’ idejhom, 68 Jgħid, Profetizza lilna, Kristu, Min hu li laqtek? 69 Issa Pietru kien bilqiegħda barra fil-palazz; u resqet lejh qaddejja u qaltlu: “Int ukoll kont ma’ Ġesù l-Galilija.” 70 Imma hu ċaħad quddiem kulħadd u qal: “Ma nafx x’qed tgħid.” 71 U meta ħareġ fil-portiku, ratlu qaddejja oħra, u qalet lil dawk li kienu hemm: “Dan kien ukoll ma’ Ġesù ta’ Nazaret.” 72 U reġa’ ċaħad b’ġurament: “Ma nafx lil dak ir-raġel.” 73 U wara ftit resqu lejh dawk li kienu hemm, u qalu lil Pietru, Żgur li int ukoll wieħed minnhom; għax kliemek jikxef lilek. 74 Imbagħad beda jisħet u jaħlef, u jgħid: “Ma nafx lil dak ir-raġel.” U minnufih is-serduk qabad. 75 Pietru ftakar fil-kelma ta’ Ġesù li qallu: “Qabel ma jdoqq is-serduk, tiċħadni tliet darbiet.” U ħareġ barra u beka b’imrar. Mattew 27 1 Malli sar is-sebħ, il-qassisin il-kbar u x-xjuħ tal-poplu ftiehmu kontra Ġesù biex joqtluh: 2 U wara li rabtuh, ħaduh 'il bogħod, u tawh f'idejn Ponzju Pilatu l-gvernatur. 3 Imbagħad Ġuda, li kien ittradieh, meta ra li kien ikkundannat, nidem, u ġab lura t-tletin biċċa talfidda lill-qassisin il-kbar u x-xjuħ, 4 Jgħidu, “Dnibt għax ittradejt demm innoċenti.” U huma qalu, “X’jimporta lilna dan? Ara int x’inhu jagħmel.” 5 U xeħet il-muniti tal-fidda fit-tempju, telaq, u mar u dendel lilu nnifsu. 6 U l-qassisin il-kbar ħadu l-muniti tal-fidda, u qalu: Mhux permess li tpoġġihom fit-teżor, għax huwa l-prezz tad-demm. 7 U ħadu parir, u xtraw bihom l-għalqa tal-fuħħar, biex jidfnu fiha l-barranin. 8 Għalhekk dik l-għalqa ssejjaħ l-għalqa tad-demm, sal-lum. 9 Imbagħad seħħ dak li ntqal mill-profeta Ġeremija, meta qal, U ħadu t-tletin biċċa tal-fidda, il-prezz ta’ dak li kien stmat, li kienu jvalutawh dawk minn ulied Iżrael; 10 U tajhom għall-għalqa tal-fuħħar, kif ħatarni l-Mulej. 11 U Ġesù waqaf quddiem il-gvernatur, u l-gvernatur staqsieh u qallu: “Int is-Sultan tal-Lhud?” U Ġesù wieġbu: “ Int qed tgħidu.” 12 U meta ġie akkużat mill-qassisin il-kbar u x-xjuħ, ma wieġeb xejn. 13 Imbagħad Pilatu qallu: “Ma tismax kemm qed jixhdu kontrik?” 14 U ma wieġeblu kelma waħda; tant li l-gvernatur stagħġeb ħafna. 15 Issa f'dik il-festa l-gvernatur kien imdorri jeħles lill-poplu priġunier, li jridu huma. 16 U kellhom dak iż-żmien priġunier magħruf, jismu Barabba.
4
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
17 Għalhekk, meta nġabru flimkien, Pilatu qalilhom: “Lil min tridu li neħles lilkom: lil Barabba jew lil Ġesù li jgħidulu Kristu?” 18 Għax kien jaf li kienu ħelsuh minħabba l-għira. 19 Meta kien bilqiegħda fuq is-siġġu tal-ġudizzju, martu bagħtetlu tgħidlu: “M’għandekx x’taqsam ma’ dak ir-raġel ġust, għax illum batejt ħafna minħabba fih fil-ħolma.” 20 Imma l-qassisin il-kbar u x-xjuħ ipperswadew lill-folla biex jitolbu lil Barabba u jeqirdu lil Ġesù. 21 Il-gvernatur wieġeb u qalilhom: “Lil min dawn it-tnejn tridu li neħles lilkom?” Qalulu: “Lil Barabba.” 22 Pilatu qalilhom: “X’se nagħmel mela b’Ġesù li jgħidulu Kristu?” Qalulu lkoll: “Ħa jkun imsallab.” 23 U l-gvernatur qal: “X’ħażin għamel?” Iżda huma għajtu aktar u aktar, u qalu: “Ħa jkun imsallab.” 24 Meta Pilatu ra li ma seta’ jirnexxi xejn, anzi li kien qed jinqala’ taqlib, ħa l-ilma, ħasel idejh quddiem il-folla u qal: “Jien innoċenti mid-demm ta’ dan il-bniedem ġust: arawh intom.” 25 Imbagħad wieġeb il-poplu kollu u qal: “Demmu jkun fuqna u fuq uliedna.” 26 Imbagħad ħelishom lil Barabba: u wara li kien ifflaġellat lil Ġesù, tah biex jissallab. 27 Imbagħad is-suldati tal-gvernatur ħadu lil Ġesù fil-pratestru, u ġabru madwaru l-grupp kollu tassuldati. 28 U neżżgħuh, u libsuh libsa ħamra. 29 U wara li kienu nisġu kuruna tax-xewk, qegħduhielu fuq rasu, u qasba f’idu l-leminija: u niżlu għarkupptejhom quddiemu, u żebilħuh u qalulu, “Is-sliem għalik, Sultan tal-Lhud!” 30 U beżqu fuqu, ħadu l-qasba u tawh daqqa f’rasu. 31 U wara li kienu żebilħuh, neħħewlu l-libsa minn fuqu, libbsuh lbies tiegħu stess, u ħaduh biex isallbuh. 32 U kif ħarġu, sabu raġel minn Ċirene, jismu Xmun: lilu ġegħluh jerfa’ s-salib tiegħu. 33 U meta waslu f’post jismu Golgota, jiġifieri post ta’ kranju, 34 Tawh jixrob ħall imħallat mal-felħ: u meta daq minnu, ma riedx jixrob. 35 U sallbuh, u qassmu ħwejġu, billi tefgħu x-xorti: biex iseħħ dak li ntqal mill-profeta, Qassmu ħwejġi bejniethom, u fuq il-libsa tiegħi tefgħu x-xorti. 36 U qagħdu bilqiegħda u baqgħu jarawh hemm; 37 U qiegħed fuq rasu l-akkuża tiegħu bil-miktub, DAN HU ĠESÙ IS-SULTAN TAL-LHUD. 38 Imbagħad ġew imsallab żewġ ħallelin miegħu, wieħed fuq il-lemin u l-ieħor fuq ix-xellug. 39 U dawk li kienu għaddejjin bdew jgħajjruh, ixejjer rashom, 40 U jgħid, Int li teqred it-tempju u tibnih fi tlett ijiem, salva lilek innifsek. Jekk inti Bin Alla, inżel mis-salib. 41 Hekk ukoll il-qassisin il-kbar, flimkien mal-iskribi u x-xjuħ, bdew jiddieħku bih u qalu: 42 Salva lil oħrajn; lilu nnifsu ma jistax isalva. Jekk hu s-Sultan ta’ Iżrael, ħa jinżel issa mis-salib, u aħna nemmnu fih. 43 Hu fada f’Alla; ħa jeħilsu issa, jekk iridu: għax qal, “Jiena Bin Alla.” 44 Il-ħallelin ukoll, li kienu msallbin miegħu, qalgħu l-istess ħaġa kontra tiegħu. 45 Issa mis-sitt siegħa kien hemm dlam fuq l-art kollha sad-disa’ siegħa. 46 U għall-ħabta tad-disa’ siegħa Ġesù għajjat b’leħen għoli u qal: “ Eli, Eli, lama sabaktani?” jiġifieri: “Alla tiegħi, Alla tiegħi, għaliex tlaqtni?” 47 Xi wħud minn dawk li kienu hemm, meta semgħu dan, qalu: “Dan ir-raġel qed isejjaħ lil Elija.” 48 U minnufih wieħed minnhom ġera, ħa sponża, imlieha bil-ħall, poġġieha fuq qasba, u tah jixrob. 49 L-oħrajn qalu: “Ħalli, ħa naraw jekk Elija jiġix isalvah.” 50 Ġesù, meta reġa’ għajjat b’leħen għoli, miet. 51 U, ara, il-velu tat-tempju nqasam fi tnejn minn fuq s’isfel; u l-art theżżet, u l-blat inqasam; 52 U l-oqbra nfetħu; u ħafna iġsma tal-qaddisin li kienu raqdu qamu, 53 U ħarġu mill-oqbra wara l-qawmien tiegħu mill-imwiet, u daħlu fil-belt qaddisa, u dehru lil ħafna. 54 Issa meta ċ-ċenturjun, u dawk li kienu miegħu, għassa ta’ Ġesù, raw it-terremot, u dak li ġara, beżgħu ħafna, u qalu: “Tassew dan kien Bin Alla.”
5
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
55 U kien hemm ħafna nisa jħarsu mill-bogħod, li kienu jsegwu lil Ġesù mill-Galilija, jaqduh: 56 Fosthom kien hemm Marija ta’ Magdala, u Marija omm Ġakbu u Ġosè, u omm ulied Żebedew. 57 Meta sar filgħaxija, ġie raġel għani minn Arimatea, jismu Ġużeppi, li hu stess kien dixxiplu ta’ Ġesù. 58 Dan mar għand Pilatu u talbu l-ġisem ta’ Ġesù. Imbagħad Pilatu ordna li jingħatalu l-ġisem. 59 U meta Ġużeppi ħa l-ġisem, keffnu f’liżar tal-għażel nadif, 60 U qiegħdu fil-qabar ġdid tiegħu stess, li kien ħaffer fil-blat: u rrombla ġebla kbira lejn il-bieb talqabar, u telaq. 61 U kien hemm Marija ta’ Magdala, u Marija l-oħra, bilqiegħda biswit il-qabar. 62 L-għada, wara Jum it-Tħejjija, il-qassisin il-kbar u l-Fariżej inġabru flimkien għand Pilatu, 63 Jgħidu, Sinjur, niftakru li dak il-qarrieq qal, waqt li kien għadu ħaj, Wara tlett ijiem inqum. 64 Ordna għalhekk li l-qabar ikun imħares sew sat-tielet jum, li ma jiġux id-dixxipli tiegħu billejl, jisirquh, u jgħidu lin-nies, Huwa qam mill-imwiet: hekk l-aħħar żball ikun agħar mill-ewwel. 65 Pilatu qalilhom: “Għandkom għassa: morru, agħmluha kemm tistgħu.” 66 Għalhekk marru, u żguraw il-qabar, issiġillaw il-ġebla, u waqqfu għassa. Mattew 28 1 Fi tmiem is-Sibt, hekk kif beda jbexbex lejn l-ewwel jum tal-ġimgħa, Marija ta’ Magdala u l-oħra Marija ġew jaraw il-qabar. 2 U ara, kien hemm terremot kbir: għax l-anġlu tal-Mulej niżel mis-sema, ġie u rrombla l-ġebla millbieb, u qagħad fuqha. 3 Wiċċu kien bħas-sajjetta, u lbiesu abjad bħas-silġ: 4 U bil-biża’ tiegħu l-għassiesa theżżu, u saru bħal mejtin. 5 U l-anġlu wieġeb u qal lin-nisa: “Tibżgħux intom: għax naf li qed tfittxu lil Ġesù, li kien imsallab.” 6 Mhuwiex hawn: għax qam mill-imwiet, kif qal. Ejjew araw il-post fejn kien mimdud il-Mulej. 7 U morru malajr, u għidu lid-dixxipli tiegħu li qam mill-imwiet; u, ara, hu sejjer qabilkom il-Galilija; hemm tarawh. Ara, għedtilkom. 8 U telqu malajr mill-qabar bil-biża’ u b’ferħ kbir; u ġrew biex jagħtu l-aħbar lid-dixxipli tiegħu. 9 Hekk kif marru jgħidu lid-dixxipli tiegħu, ara, iltaqa’ magħhom Ġesù u qalilhom: “ Sliem għalikom.” U huma resqu lejh, qabduh minn saqajh u qimawh. 10 Imbagħad qalilhom Ġesù: “ Tibżgħux: morru għidu lil ħuti biex imorru l-Galilija, u hemm jarawni.” 11 Issa huma u sejrin, ara, xi wħud mill-għassiesa daħlu l-belt, u taw l-aħbar lill-qassisin il-kbar dwar kull ma kien ġara. 12 U meta nġabru max-xjuħ, u ħadu parir, taw ħafna flus lis-suldati, 13 Jgħidu, Għidu, Id-dixxipli tiegħu ġew billejl, u serquh waqt li konna reqdin. 14 U jekk dan jasal għand il-gvernatur, aħna nipperswaduh, u nassigurakom. 15 Għalhekk ħadu l-flus, u għamlu kif tgħallmu: u dan il-kliem għadu jinxtered fost il-Lhud sal-lum. 16 Imbagħad il-ħdax-il dixxiplu telqu lejn il-Galilija, fuq il-muntanja fejn kien qabadhom Ġesù. 17 U meta rawh, inxteħtu quddiemu: imma xi wħud iddubitaw. 18 U Ġesù resaq lejhom u kellimhom, u qalilhom: “ Lili ngħatat kull setgħa fis-sema u fl-art.” 19 Morru mela, u għallmu lill-ġnus kollha, u għammduhom fl-isem tal-Missier u tal-Iben u tal-Ispirtu s-Santu: 20 Għallmuhom iħarsu dak kollu li ordnajtilkom: u, ara, jiena magħkom dejjem, sa tmiem id-dinja. Amen.
6
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
Evanġelju ta' Marku Marku 14 1 Jumejn wara kienet il-festa tal-Għid u tal-ħobż bla ħmira; u l-qassisin il-kbar u l-iskribi fittxew kif jaqbduh b’makakkerija u joqtluh. 2 Imma qalu: “Mhux f’jum il-festa, biex ma jinqalax xi storbju fost in-nies.” 3 U waqt li kien f’Betanja fid-dar ta’ Xmun il-lebbruż, waqt li kien bilqiegħda għall-ikel, ġiet mara li kellha kaxxa tal-alabastru b’ingwent tan-nard spikenard prezzjuż ħafna; u kisret il-kaxxa, u ferrgħetu fuq rasu. 4 U kien hemm xi wħud li kellhom rabja fihom infushom, u qalu, Għaliex sar dan il-ħela ta’ ingwent? 5 Għax seta’ jinbiegħ għal aktar minn tliet mitt sold u jingħata lill-foqra. U bdew igergru kontriha. 6 U Ġesù qal: “ Ħalluha; għaliex qed tinkwetawha? Hija għamlet xogħol tajjeb miegħi.” 7 Għax il-foqra dejjem magħkom, u tistgħu tagħmluhom il-ġid kull meta tridu: imma lili mhux dejjem ikollkom. 8 Hija għamlet li setgħet: ġiet minn qabel biex tidlek ġismi għad-difna. 9 Tassew ngħidilkom, Kull fejn dan l-Evanġelju jiġi pridkat fid-dinja kollha, dan ukoll li għamlet se jissemma b’tifkira tagħha. 10 U Ġuda l-Iskarjota, wieħed mit-tnax, mar għand il-qassisin il-kbar biex jittradihulhom. 11 U meta semgħu dan, ferħu, u wiegħdu li jagħtuh il-flus. U hu fittex kif jista’ jittradih faċilment. 12 U fl-ewwel jum tal-ħobż bla ħmira, meta qatlu l-Għid, id-dixxipli tiegħu staqsewh, Fejn tridna mmorru nħejjulek biex tiekol l-Għid? 13 U bagħat tnejn mid-dixxipli tiegħu u qalilhom: “ Morru l-belt, u hemm jiltaqa’ magħkom raġel iġorr ġarra ilma: immorru warajh.” 14 U kull fejn jidħol, għidu lis-sid tad-dar, “L-Imgħallem qal, Fejn hi l-kamra tal-mistednin fejn se niekol l-Għid mad-dixxipli tiegħi?” 15 U hu jurikom kamra ta’ fuq kbira, mgħammra u ppreparata: hemmhekk lestu għalina. 16 Id-dixxipli tiegħu ħarġu u daħlu fil-belt, u sabu kif kien qalilhom: u ħejjew l-ikla tal-Għid. 17 U filgħaxija ġie mat-tnax. 18 U waqt li kienu bilqiegħda u jieklu, Ġesù qal: “ Tassew ngħidilkom, wieħed minnkom li jiekol miegħi se jittradini.” 19 U bdew jitnikktu, u jgħidulu wieħed wieħed, “Jien hu?” u ieħor qal, “Jien hu?” 20 U hu wieġeb u qalilhom: “ Wieħed mit-tnax, li jgħaddas miegħi fil-platt.” 21 Bin il-bniedem tassew imur, kif hu miktub dwaru: imma ħażin għalih dak il-bniedem li permezz tiegħu Bin il-bniedem jiġi tradit! Aħjar kieku dak il-bniedem qatt ma twieled. 22 U waqt li kienu qed jieklu, Ġesù ħa l-ħobż, qal il-barka, qasmu, tahulhom u qal: “ Ħudu, kulu: dan hu ġismi.” 23 U ħa l-kalċi, u wara li radd il-ħajr, tahulhom: u lkoll xorbu minnu. 24 U qalilhom: “ Dan hu d-demm tiegħi tat-testment il-ġdid, li jixxerred għal ħafna.” 25 Tassew ngħidilkom, li ma nixrobx aktar mill-frott tad-dielja sa dakinhar li nixrobh ġdid fis-saltna ta’ Alla. 26 U wara li kantaw innu, ħarġu lejn il-muntanja taż-Żebbuġ. 27 U Ġesù qalilhom: “ Intom ilkoll se titfixklu minħabba fija dan il-lejl, għax hu miktub: ‘Jien nolqot lir-ragħaj, u n-nagħaġ jitxerrdu.’” 28 Imma wara li nkun irxoxt, niġi qabilkom il-Galilija. 29 Imma Pietru qallu: “Għalkemm kulħadd jitfixkel, jien mhux se nitfixkel.” 30 U Ġesù qallu: “ Tassew ngħidlek, li llum, f’dan il-lejl, qabel ma jdoqq is-serduk darbtejn, int tiċħadni tliet darbiet.” 31 Iżda hu qal b’aktar ħeġġa: “Anke jekk ikolli mmut miegħek, ma niċħdekx.” L-istess qalu lkoll. 32 U waslu f’post jismu Ġetsemani, u qal lid-dixxipli tiegħu: “ Oqogħdu hawn sakemm nitlob.” 33 U jieħu miegħu lil Pietru u lil Ġakbu u lil Ġwanni, u beda jitwerwer u jitnikket ħafna; 7
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
34 U qalilhom, Ruħi hija mnikkta ħafna sal-mewt: ibqgħu hawn, u għassu. 35 U mexa ftit 'il quddiem, inxteħet fl-art, u talab li, jekk ikun possibbli, is-siegħa tgħaddi minnu. 36 U qal, Abba, Missier, kollox jista’ jkun għalik; warrab minni dan il-kalċi: madankollu mhux dak li rrid jien, imma dak li trid int. 37 U ġie, u sabhom reqdin, u qal lil Pietru, Xmun, rieqed? Ma stajtx tisħar siegħa waħda? 38 Ishru u itolbu, biex ma tidħlux fit-tiġrib. L-ispirtu tassew lest, imma l-ġisem dgħajjef. 39 U reġa’ telaq, talab u qal l-istess kliem. 40 U meta ġie lura, sabhom reqdin mill-ġdid, (għax għajnejhom kienu tqal,) u ma kinux jafu x’għandhom iweġbuh. 41 U ġie għat-tielet darba, u qalilhom, Orqdu issa, u strieħu: biżżejjed, waslet is-siegħa; araw, Bin ilbniedem qed jingħata f'idejn il-midinbin. 42 Qumu, ejjew immorru; araw, dak li jittradini qiegħed fil-qrib. 43 U minnufih, waqt li kien għadu jitkellem, ġie Ġuda, wieħed mit-tnax, u miegħu kotra kbira bissjuf u l-bsaten, mingħand il-qassisin il-kbar u l-iskribi u x-xjuħ. 44 U dak li ttradieh kien tahom sinjal, qalilhom, “Lil min inbus jien, dak hu; ħuduh, u ħuduh ’il bogħod fis-sigurtà.” 45 U malli wasal, resaq lejh minnufih, u qallu: “Mgħallem, Mulej;” u biesu. 46 U qiegħdu idejhom fuqu, u qabduh. 47 U wieħed minn dawk li kienu weqfin fil-qrib ġibed sejf, u dar qaddej tal-qassis il-kbir, u qatagħlu widintu. 48 U Ġesù wieġeb u qalilhom: “ Ħriġtu bħallikieku għal ħalliel, bis-sjuf u l-bsaten, biex taqbduni?” 49 Kuljum kont magħkom fit-tempju ngħallem, u ma qbadtnix: imma jeħtieġ li jitwettqu l-Iskrittura. 50 U lkoll telquh, u ħarbu. 51 U kien hemm warajh raġel żagħżugħ, liebes libsa tal-għażel fuq ġismu għeri; u ż-żgħażagħ qabduh: 52 U telaq il-liżar tal-għażel, u ħarab minnhom għarwien. 53 U ħadu lil Ġesù għand il-qassis il-kbir: u miegħu nġabru l-qassisin il-kbar kollha u x-xjuħ u liskribi. 54 Pietru baqa’ warajh ’il bogħod, sa ġewwa l-palazz tal-qassis il-kbir, u qagħad bilqiegħda malqaddejja, jisħon ħdejn in-nar. 55 U l-qassisin il-kbar u l-kunsill kollu fittxew xhieda kontra Ġesù biex joqtluh; imma ma sabu xejn. 56 Għax ħafna xehdu l-falz kontrih, imma x-xhieda tagħhom ma kinitx taqbel flimkien. 57 U qamu xi wħud u taw xhieda falza kontrih u qalu: 58 Smajnieh jgħid, “Jiena nħott dan it-tempju li hu mibni b’idejn, u fi żmien tlett ijiem nibni ieħor li ma hu mibniex b’idejn.” 59 Imma lanqas hekk ma qablu x-xhieda tagħhom. 60 U l-qassis il-kbir qam f’nofs in-nies u staqsa lil Ġesù: “Ma twiġibx xejn? X’inhu li qed jixhdu dawn kontrik?” 61 Imma hu baqa’ sieket u ma wieġeb xejn. Il-qassis il-kbir reġa’ staqsieh u qallu: “Int il-Kristu, Bin il-Mbierek?” 62 U Ġesù qal: “ Jiena hu, u għad taraw lil Bin il-bniedem bilqiegħda fuq il-lemin tal-qawwa u ġej fuq is-sħab tas-sema.” 63 Imbagħad il-qassis il-kbir qasam ħwejġu u qal: “X’għandna bżonn aktar xhieda?” 64 Smajtu d-dagħa: x’taħsbu? U lkoll ikkundannawh u qalulu li kien ħati tal-mewt. 65 U xi wħud bdew jobżqu fuqu, u jgħattu wiċċu, u jagħtuh daqqiet ta’ ponn, u jgħidulu, Ipprofetizza! U l-qaddejja bdew jagħtuh daqqiet bil-pali ta’ idejhom. 66 U waqt li Pietru kien taħt fil-palazz, daħlet waħda mill-qaddejja tal-qassis il-kbir. 67 U meta rat lil Pietru jisħon, ħarset lejh u qaltlu: “U int ukoll kont ma’ Ġesù ta’ Nazaret.” 68 Imma hu ċaħad u qal: “Ma nafx, u lanqas ma nifhem x’qed tgħid.” U ħareġ fil-portiku, u s-serduk daqq.
8
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
69 U waħda qaddejja reġgħet ratu, u bdiet tgħid lil dawk li kienu hemm: “Dan wieħed minnhom.” 70 U reġa’ ċaħad. U ftit wara, dawk li kienu hemm qalu lil Pietru: “Żgur li int wieħed minnhom, għax int Galiljan, u kliemek jaqbel miegħu.” 71 Imma hu beda jisħet u jaħlef, u jgħid: “Ma nafx lil dan ir-raġel li qed titkellmu dwaru.” 72 U għat-tieni darba s-serduk beda jdoqq. U Pietru ftakar fil-kelma li qallu Ġesù, “ Qabel ma sserduk idoqq darbtejn, tiċħadni tliet darbiet.” U meta ħaseb fuqha, beda jibki. Marku 15 1 U minnufih filgħodu l-qassisin il-kbar għamlu konsultazzjoni max-xjuħ u l-iskribi u l-kunsill kollu, u rabtu lil Ġesù, u ħaduh 'il bogħod, u tawh lil Pilatu. 2 U Pilatu staqsieh: “Int is-Sultan tal-Lhud?” U hu wieġeb u qallu: “ Int qed tgħidu.” 3 U l-qassisin il-kbar akkużawh b’ħafna affarijiet: imma hu ma wieġeb xejn. 4 Pilatu reġa’ staqsieh u qallu: “Ma twiġibx xejn? Ara kemm qed jixhdu kontrik.” 5 Imma Ġesù ma wieġeb xejn; tant li Pilatu baqa’ mistagħġeb. 6 Issa f’dik il-festa ħelishom priġunier wieħed, lil min riedu. 7 U kien hemm wieħed jismu Barabba, li kien arrestat ma’ dawk li kienu għamlu insurrezzjoni miegħu, li kien wettaq qtil fl-insurrezzjoni. 8 U l-folla bdiet tgħajjat u titolbu jagħmel bħalma kien dejjem jagħmel magħhom. 9 Iżda Pilatu wieġeb u qalilhom: “Tridu li neħles lilkom lis-Sultan tal-Lhud?” 10 Għax kien jaf li l-qassisin il-kbar kienu tawhulhom quddiemu minħabba l-għira. 11 Iżda l-qassisin il-kbar qanqlu lin-nies biex jippreferi jeħilsilhom lil Barabba. 12 Pilatu wieġeb u qalilhom mill-ġdid: “Mela x’tridu li nagħmel lil dak li ssejħu s-Sultan tal-Lhud?” 13 U reġgħu għajtu: “Sallih!” 14 Imbagħad Pilatu qalilhom: “X’ħażin għamel?” U għajtu aktar bil-qawwa: “Sallih!” 15 Pilatu, biex jikkuntenta lin-nies, ħelishom lil Barabba, u ta lil Ġesù, wara li sawwtu, biex jissalbu. 16 U s-suldati ħaduh fil-pratea, imsejħa Pretorju; u sejħu l-kompagnia kollha. 17 U libsuh bil-vjola, u nisġu kuruna tax-xewk, u qegħduhielu fuq rasu, 18 U bdew isellmulu, u qalulu: “Sliem għalik, Sultan tal-Lhud!” 19 U tawh daqqa f’rasu b’qasba, beżqu fuqu, u niżlu għarkupptejhom qimuh. 20 U wara li kienu żżuffjettawh, neħħewlu l-vjola minn fuqu, libsuh ħwejġu, u ħarġuh barra biex isallbuh. 21 U ġegħlu lil wieħed Xmun Ċirenjan, li kien għaddej mill-inħawi, missier Alessandru u Rufu, jerfa’ s-salib tiegħu. 22 U ħaduh fil-post Golgota, li jfisser Post tal-Kranju. 23 U tawh jixrob inbid imħallat mal-mirra: imma ma aċċettahx. 24 U meta sallbuh, qassmu ħwejġu, billi tefgħu x-xorti fuqhom, x’għandu jieħu kull wieħed. 25 U kienet it-tielet siegħa, u sallbuh. 26 U s-superiskrizzjoni tal-akkuża tiegħu kienet miktuba fuqha, IS-SULTAN TAL-LHUD. 27 U miegħu sallbu żewġ ħallelin; wieħed fuq il-lemin tiegħu u l-ieħor fuq ix-xellug tiegħu. 28 U twettqet l-iskrittura li tgħid, U ġie magħdud mal-ħatja. 29 U dawk li kienu għaddejjin bdew jgħajjruh, ixejjer rashom u jgħidu: “Aħ, int li teqred it-tempju u tibnih fi tlett ijiem, 30 Salva lilek innifsek, u inżel mis-salib. 31 Bl-istess mod ukoll il-qassisin il-kbar, flimkien mal-iskribi, bdew jiddieħku u jgħidu: “Salva lil oħrajn; lilu nnifsu ma jistax isalva.” 32 Ħa jinżel issa l-Kristu, is-Sultan ta’ Iżrael, mis-salib, biex naraw u nemmnu.” U dawk li kienu msallbin miegħu bdew jgħajjruh. 33 U meta waslet is-sitt siegħa, waqa’ dlam fuq l-art kollha sas-disa’ siegħa. 34 U fid-disa’ siegħa Ġesù għajjat b’leħen għoli u qal, “ Eloi, Eloi, lama sabaktani?” li jfisser, “Alla tiegħi, Alla tiegħi, għaliex tlaqtni?”
9
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
35 U xi wħud minn dawk li kienu hemm, meta semgħuh, qalu: “Araw, qiegħed isejjaħ lil Elija.” 36 U wieħed minnhom ġera, imla sponża bil-ħall, poġġieha fuq qasba, tah jixrob u qallu: “Ħallih, ħa naraw jekk Elija jiġix iniżżlu.” 37 U Ġesù għajjat b’leħen għoli, u miet. 38 U l-velu tat-tempju nqasam fi tnejn minn fuq s’isfel. 39 U meta ċ-ċenturjun, li kien wieqaf quddiemu, ra li għajjat hekk u miet, qal: “Tassew dan ir-raġel kien Bin Alla.” 40 Kien hemm ukoll nisa jħarsu mill-bogħod: fosthom kien hemm Marija ta’ Magdala, u Marija omm Ġakbu ż-żgħir u ta’ Ġosè, u Salomè; 41 (Li wkoll, meta kien fil-Galilija, marru warajh u servewh;) u ħafna nisa oħra li telgħu miegħu Ġerusalemm. 42 Issa meta wasal filgħaxija, billi kien il-jum tat-tħejjija, jiġifieri l-jum ta’ qabel is-Sabat, 43 Ġużeppi minn Arimatea, kunsillier onorabbli, li wkoll kien qed jistenna s-saltna ta’ Alla, ġie u daħal bil-kuraġġ għand Pilatu u talab il-ġisem ta’ Ġesù. 44 Pilatu stagħġeb jekk kienx diġà mejjet: u sejjaħ liċ-ċenturjun u staqsieh jekk kienx ilu mejjet. 45 U meta sar jaf bih mingħand iċ-ċenturjun, ta l-ġisem lil Ġużeppi. 46 U xtara għażel fin, niżżlu minn fuq is-sultan, keffnu fl-għażel, u qiegħdu f’qabar li kien imħaffer fil-blat, u rrombla ġebla lejn il-bieb tal-qabar. 47 U Marija ta’ Magdala u Marija omm Ġosè ħarsu fejn kien imqiegħed. Marku 16 1 Meta għadda s-Sibt, Marija ta’ Magdala, Marija omm Ġakbu, u Salomè xtraw ħwawar ħelwin biex jiġu jidilkuh. 2 U kmieni ħafna filgħodu fl-ewwel jum tal-ġimgħa, marru ħdejn il-qabar mat-tlugħ tax-xemx. 3 U qalu bejniethom: “Min se jgerrilna l-ġebla minn quddiem il-bieb tal-qabar?” 4 U meta ħarsu, raw li l-ġebla kienet irrumblata 'l bogħod: għax kienet kbira ħafna. 5 U meta daħlu fil-qabar raw raġel żagħżugħ bilqiegħda fuq in-naħa tal-lemin, liebes libsa bajda twila; u beżgħu. 6 U qalilhom: “Titbeżżgħux: intom qed tfittxu lil Ġesù ta’ Nazaret, li kien imsallab: qam mill-imwiet; mhuwiex hawn: ara l-post fejn qegħduh.” 7 Imma morru, għidu lid-dixxipli tiegħu u lil Pietru li hu sejjer qabilkom il-Galilija: hemmhekk tarawh, kif qalilkom. 8 U ħarġu malajr, u ħarbu mill-qabar; għax tregħdu u stagħġbu: u ma qalu xejn lil ħadd; għax beżgħu. 9 Issa meta Ġesù qam mill-imwiet kmieni fl-ewwel jum tal-ġimgħa, deher l-ewwel lil Marija ta’ Magdala, li minnha kien keċċa seba’ xjaten. 10 U marret tgħid lil dawk li kienu miegħu, waqt li kienu qed jibku u jitnikktu. 11 U huma, meta semgħu li kien ħaj, u li kien deher minnha, ma emmnux. 12 Wara dan deher f’għamla oħra lil tnejn minnhom, huma u mexjin u sejrin lejn il-kampanja. 13 U marru u qalu lill-oħrajn: lanqas huma ma emmnuhom. 14 Wara deher lill-ħdax waqt li kienu bilqiegħda fuq il-mejda, u ċanfarhom għan-nuqqas ta’ twemmin tagħhom u għall-ebusija ta’ qalbhom, għax ma emmnux lil dawk li kienu rawh wara li qam mill-imwiet. 15 U qalilhom: “ Morru fid-dinja kollha, u xandru l-Evanġelju lill-ħolqien kollu.” 16 Min jemmen u jitgħammed isalva; imma min ma jemminx ikun ikkundannat. 17 U dawn is-sinjali jsegwu lil dawk li jemmnu; F’ismi jkeċċu x-xjaten; jitkellmu b’ilsna ġodda; 18 Jaqbdu sriep; u jekk jixorbu xi ħaġa qattiela, ma tagħmillhomx ħsara; iqiegħdu idejhom fuq ilmorda, u dawn ifiqu. 19 Għalhekk, wara li l-Mulej kellimhom, ittieħed fis-sema u qagħad fuq il-lemin ta’ Alla. 20 U ħarġu, u ppridkaw kullimkien, il-Mulej jaħdem magħhom, u jikkonferma l-kelma bis-sinjali li kienu ġejjin. Amen.
10
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
Evanġelju ta' Luqa Luqa 22 1 Issa kienet qorob il-festa tal-ħobż bla ħmira, li tissejjaħ l-Għid. 2 U l-qassisin il-kbar u l-iskribi fittxew kif joqtluh; għax kienu jibżgħu mill-poplu. 3 Imbagħad Satana daħal f’Ġuda, li kien jismu l-Iskarjota, li kien min-numru tat-tnax. 4 U telaq, u beda jitkellem mal-qassisin il-kbar u l-kaptani dwar kif seta’ jittradih f’idejhom. 5 U ferħu, u għamlu patt li jagħtuh il-flus. 6 U hu wiegħed, u fittex okkażjoni biex jittradihulhom fin-nuqqas tal-folla. 7 Imbagħad wasal jum il-ħobż bla ħmira, meta kellhom joqtlu l-għadu. 8 U bagħat lil Pietru u lil Ġwanni, u qalilhom: “ Morru ħejjulna l-Għid ħalli nieklu.” 9 U qalulu: “Fejn tridna nħejju?” 10 U qalilhom: “ Araw, meta tidħlu fil-belt, jiltaqa’ magħkom raġel b’ġarra ilma f’idejh; morru warajh fid-dar fejn jidħol.” 11 U għandkom tgħidu lis-sid tad-dar, “L-Imgħallem qed jgħidlek, Fejn hi l-kamra tal-mistednin fejn se niekol l-Għid mad-dixxipli tiegħi?” 12 U hu jurikom kamra ta’ fuq kbira mgħammar: hemmhekk ippreparaw. 13 U marru, u sabu kif kien qalilhom: u ħejjew l-ikla tal-Għid. 14 U meta waslet is-siegħa, qagħad bilqiegħda, u t-tnax-il appostlu miegħu. 15 U qalilhom: “ B’xewqa xtaqt niekol dan l-Għid magħkom qabel ma nbati. 16 Għax ngħidilkom, ma nikolx aktar minnu, sakemm jitwettaq fis-saltna ta’ Alla. 17 U ħa l-kalċi, radd il-ħajr u qal: “ Ħudu dan, u aqsmuh bejnietkom.” 18 Għax ngħidilkom, jien ma nixrobx aktar mill-frott tad-dielja sakemm tiġi s-saltna ta’ Alla. 19 U ħa l-ħobż, radd il-ħajr, qasam u tahulhom u qal: “ Dan hu ġismi li jingħata għalikom: agħmlu dan b’tifkira tiegħi.” 20 Hekk ukoll il-kalċi wara l-pranzu, u qal, “ Dan il-kalċi huwa l-patt il-ġdid bid-demm tiegħi, li jixxerred għalikom.” 21 Imma, ara, id dak li jittradini qiegħda miegħi fuq il-mejda. 22 U tassew Bin il-bniedem imur, kif kien deċiż: imma ħażin għalih dak il-bniedem li jittradih! 23 U bdew jistaqsu bejniethom, min minnhom kien li kellu jagħmel dan. 24 U kien hemm ukoll tilwima bejniethom, min minnhom kellu jitqies bħala l-akbar. 25 U qalilhom: “ Is-slaten tal-Ġentili jeżerċitaw ħakma fuqhom; u dawk li jeżerċitaw awtorità fuqhom jissejħu benefatturi.” 26 Imma intom m’għandkomx tkunu hekk: imma l-akbar fostkom ħa jkun bħaż-żgħir; u min hu l-kap, bħaż-żagħżugħ. 27 Għax min hu l-akbar, dak li joqgħod fuq il-mejda, jew dak li jaqdi? Mhux dak li joqgħod fuq ilmejda? Imma jiena fostkom bħal dak li jaqdi. 28 Intom dawk li bqajtu miegħi fit-tentazzjonijiet tiegħi. 29 U jiena naħtar għalikom saltna, kif ħatar Missieri għalija; 30 Biex tieklu u tixorbu fuq il-mejda tiegħi fis-saltna tiegħi, u toqogħdu fuq tronijiet u tiġġudikaw ittnax-il tribù ta’ Iżrael. 31 U l-Mulej qal, Xmun, Xmun, ara, Satana ried li jkollu lilkom, biex jgħarbilkom bħall-qamħ: 32 Imma jien tlabt għalik, biex il-fidi tiegħek ma tonqosx: u meta tkun ikkonverti, saħħaħ lil ħutek. 33 U qallu, Mulej, jiena lest li mmur miegħek, kemm il-ħabs, kif ukoll il-mewt. 34 U qalilha: “Ngħidlek, Pietru, is-serduk ma jdoqqx illum qabel ma tiċħad tliet darbiet li tafni.” 35 U qalilhom: “ Meta bgħattkom mingħajr borża, ħbula, u żraben, kellkom xi ħaġa?” U huma qalu: “Xejn.” 36 Imbagħad qalilhom: “ Issa, min għandu borża, ħa jeħodha, u hekk ukoll il-borża tiegħu; u min m’għandux sejf, ħa jbigħ il-libsa tiegħu u jixtri waħda.”
11
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
37 Għax ngħidilkom li dan li hu miktub għad irid iseħħ fija, U hu kien meqjus fost il-ħatja: għax laffarijiet li jikkonċernaw lili għandhom tmiem. 38 U qalulu: “Mulej, hawn żewġ sjuf.” U hu qalilhom: “ Biżżejjed.” 39 U ħareġ, u mar, kif kien imdorri, lejn il-Muntanja taż-Żebbuġ; u d-dixxipli tiegħu wkoll marru warajh. 40 U meta wasal f’dak il-post, qalilhom: “ Itolbu li ma tidħlux fit-tiġrib.” 41 U tbiegħed minnhom madwar tefgħa ta’ ġebla, niżel għarkupptejh u talab, 42 Jgħid, Missier, jekk trid, warrab minni dan il-kalċi: madankollu ma ssirx ir-rieda tiegħi, iżda tiegħek. 43 U deherlu anġlu mis-sema, u saħħaħlu. 44 U billi kien f’agunija talab bil-ħerqa: u l-għaraq tiegħu kien bħal qtar kbar ta’ demm nieżel malart. 45 U meta qam mit-talb, ġie ħdejn id-dixxipli tiegħu, u sabhom reqdin minħabba n-niket, 46 U qalilhom: “ Għaliex reqdin? Qumu u itolbu biex ma tidħlux fit-tiġrib.” 47 Waqt li kien għadu jitkellem, dehret kotra kbira, u dak li kien jismu Ġuda, wieħed mit-tnax, mexa quddiemhom, u resaq lejn Ġesù biex ibusu. 48 Imma Ġesù qallu: “ Ġuda, b’bewsa qed tittradixxi lil Bin il-bniedem?” 49 Meta dawk li kienu madwaru raw x’kien se jiġri, qalulu: “Mulej, għandna noqtlu bis-sejf?” 50 U wieħed minnhom laqat lill-qaddej tal-qassis il-kbir u qatagħlu widintu l-leminija. 51 U Ġesù wieġeb u qal: “ Soffru s’hawn.” U messlu widintu u fejqu. 52 Imbagħad Ġesù qal lill-qassisin il-kbar, u lill-kaptani tat-tempju, u lix-xjuħ, li kienu ġew għandu: “ Ħriġtu bħallikieku għal ħalliel, bis-sjuf u l-bsaten?” 53 Meta kont magħkom fit-tempju kuljum, ma meddtux idejkom fuqi: imma din hija s-siegħa tagħkom, u l-qawwa tad-dlam. 54 Imbagħad qabduh, wassluh u daħħluh fid-dar tal-qassis il-kbir. U Pietru baqa’ miexi warajh millbogħod. 55 U wara li qabbdu n-nar f’nofs is-sala, u qagħdu bilqiegħda flimkien, Pietru qagħad bilqiegħda f’nofshom. 56 Imma waħda qaddejja rat lilu bilqiegħda ħdejn in-nar, ħarset lejh b’attenzjoni kbira, u qalet: “Dan ir-raġel kien miegħu wkoll.” 57 U hu ċaħadu u qallu: “Mara, ma nafux.” 58 U wara ftit ieħor rah u qallu: “Int ukoll wieħed minnhom.” U Pietru qallu: “Raġel, jien m’iniex.” 59 U madwar siegħa wara, ieħor ikkonferma b’ċertezza u qal: “Tassew, dan ukoll kien miegħu, għax hu Galiljan.” 60 U Pietru qallu: “Raġel, ma nafx x’qed tgħid.” U minnufih, waqt li kien għadu jitkellem, is-serduk daqq. 61 U l-Mulej dar u ħares lejn Pietru. U Pietru ftakar fil-kelma tal-Mulej, kif kien qallu, Qabel ma jdoqq is-serduk, tiċħadni tliet darbiet. 62 U Pietru ħareġ barra, u beka b’imrar. 63 U l-irġiel li kienu qed iżommu lil Ġesù bdew jiddieħku bih u jsawtuh. 64 U wara li kienu għattewlu għajnejh, tawh daqqa f’wiċċu, u staqsewh, “Ipprofetizza, min hu li laqtek?” 65 U qalu ħafna affarijiet oħra b’mod blasfemu kontrih. 66 Malli sebaħ, inġabru flimkien ix-xjuħ tal-poplu, il-qassisin il-kbar u l-iskribi, daħħluh fis-sinjura tagħhom u qalulu: 67 Int il-Kristu? għidilna.” U qalilhom: “ Jekk ngħidilkom, ma temmnux. 68 U jekk nistaqsikom ukoll, ma tweġbunix u lanqas tħalluni mmur. 69 Minn issa ’l quddiem Bin il-bniedem joqgħod fuq il-lemin tal-qawwa ta’ Alla. 70 Imbagħad kulħadd qal: “Int mela Bin Alla?” U hu qalilhom: “ Intom tgħidu li jien hu.” 71 U qalu: “X’għandna bżonn aktar xhieda? Għax aħna stess smajna minn fommu stess.”
12
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
Luqa 23 1 U l-kotra kollha qamet, u ħaduh għand Pilatu. 2 U bdew jakkużawh u jgħidu: “Sibna lil dan ir-raġel qed iħawwad il-ġens u jipprojbixxi li jingħata t-taxxa lil Ċesari, għax jgħid li hu Kristu Sultan.” 3 Pilatu staqsieh u qallu: “Int is-Sultan tal-Lhud?” U hu wieġeb: “ Int qed tgħidu.” 4 Imbagħad Pilatu qal lill-qassisin il-kbar u lin-nies: “Ma nsib ebda ħtija f’dan ir-raġel.” 5 U huma kienu aktar feroċi, jgħidu: “Qed iqajjem lin-nies, jgħallem fil-Lhudija kollha, u jibda millGalilija sa dan il-post.” 6 Meta Pilatu sama’ dwar il-Galilija, staqsa jekk ir-raġel kienx Galilean. 7 U malli sar jaf li kien taħt il-ġurisdizzjoni ta’ Erodi, bagħtu għand Erodi, li hu wkoll kien f’Ġerusalemm dak iż-żmien. 8 U meta Erodi ra lil Ġesù, feraħ bil-kbir, għax kien ilu żmien twil jixtieq jarah, għax kien sama’ ħafna dwaru; u kien jittama li jara xi miraklu jagħmel. 9 Imbagħad staqsieh b’ħafna kliem; imma hu ma wieġeb xejn. 10 U l-qassisin il-kbar u l-iskribi qamu u akkużawh bl-aħrax. 11 U Erodi flimkien mal-gwerriera tiegħu żżuffjettah, u żebżah, libbes libsa sabiħa u bagħtu lura għand Pilatu. 12 U dakinhar Pilatu u Erodi saru ħbieb ma’ xulxin: għax qabel kienu għadwa ta’ bejniethom. 13 Pilatu, wara li sejjaħ flimkien il-qassisin il-kbar u l-ħakkiema u l-poplu, 14 Qalilhom: “Ġibtuni lil dan ir-raġel bħallikieku qed iħawwad lin-nies, u ara, jiena, wara li interrogajtu quddiemkom, ma sibt l-ebda ħtija f’dan ir-raġel f’dak li qed takkużawh bih.” 15 Le, lanqas Erodi: għax jien bgħattkom għandu; u, ara, ma sarlu xejn li jistħoqqlu l-mewt. 16 Għalhekk se nkastigah, u nirrilaxxah. 17 (Għax bilfors kellu jeħilsilhom wieħed fil-festa.) 18 U għajtu lkoll flimkien u qalu: “Ħalli lil dan ir-raġel u eħlisna lil Barabba!” 19 (Li minħabba ċerta sedizzjoni li qamet fil-belt, u minħabba qtil, intefa’ l-ħabs.) 20 Pilatu għalhekk, billi ried jeħles lil Ġesù, reġa’ kellimhom. 21 Imma huma għajtu u qalu: “Sallih, sallih!” 22 U qalilhom għat-tielet darba: “Għaliex, x’ħażin għamel? Ma sibt ebda kawża fih li ġġib magħha lmewt: Għalhekk se nkastigah u nħallih imur.” 23 U baqgħu jinsistu b’leħen għoli, jitolbu li jiġi msallab. U l-leħen tagħhom u tal-qassisin il-kbar instema’ b’saħħa. 24 U Pilatu ta sentenza li għandu jsir kif talbu huma. 25 U ħelishom lil dak li kien mitfugħ il-ħabs minħabba sedizzjoni u qtil, li kienu talbuh; imma lil Ġesù tahom lir-rieda tagħhom. 26 U hekk kif wassluh 'il bogħod, qabdu lil wieħed Xmun, Ċirenjan, li kien ġej mill-kampanja, u qiegħdu fuqu s-salib biex iġorrha wara Ġesù. 27 U marret warajh kotra kbira ta’ nies, u ta’ nisa, li wkoll bdew jibku u jnikktuh. 28 Imma Ġesù dar lejhom u qalilhom: “ Ulied Ġerusalemm, tibkux għalija, imma ibku għalkom infuskom u għal uliedkom.” 29 Għax, ara, ġejjin il-jiem, li fihom jgħidu, Henjin dawk sterili, u l-ġuf li qatt ma wiled, u l-ħalib li qatt ma redda’. 30 Imbagħad jibdew jgħidu lill-muntanji, “Aqgħu fuqna;” u lill-għoljiet, “Għattina.” 31 Għax jekk jagħmlu dawn l-affarijiet f’siġra ħadra, x’se jsir f’dik niexfa? 32 U kien hemm ukoll żewġ ħżiena oħra, li ttieħdu miegħu biex jinqatlu. 33 U meta waslu fil-post imsejjaħ Kalvarju, hemmhekk sallbuh lilu, u lill-ħatja, wieħed fuq il-lemin u l-ieħor fuq ix-xellug. 34 Imbagħad Ġesù qal, “ Missier, aħfrilhom; għax ma jafux x’qed jagħmlu.” U qasmu lbiesu, u tefgħu x-xorti.
13
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
35 U l-poplu baqa’ wieqaf iħares. U l-ħakkiema wkoll bdew jiddieħku bih magħhom, u jgħidu: “Salva lil oħrajn; ħa jsalva lilu nnifsu, jekk hu l-Kristu, il-magħżul ta’ Alla.” 36 U s-suldati wkoll bdew jiddieħku bih, billi resqu lejh, u offrewlu l-ħall, 37 U qal, Jekk inti s-sultan tal-Lhud, salva lilek innifsek. 38 U kien hemm miktuba wkoll fuqu superskrizzjoni b'ittri Griegi, Latini, u Ebrajki, DAN HU sSULTAN TAL-LHUD. 39 U wieħed mill-ħatjin li kienu mdendlin beda jgħajjar miegħu u jgħidlu: “Jekk int il-Kristu, salva lilek innifsek u lilna.” 40 Imma l-ieħor wieġeb u ċanfru u qallu: “Ma tibżax minn Alla, ladarba qiegħed fl-istess kundanna?” 41 U aħna tabilħaqq bil-ġustizzja; għax nirċievu l-ħlas li jistħoqqlu għal għemilna: imma dan ir-raġel ma għamel xejn ħażin. 42 U qal lil Ġesù: “Mulej, ftakar fija meta tidħol fis-saltna tiegħek.” 43 U Ġesù qallu: “ Tassew ngħidlek, illum tkun miegħi fil-ġenna.” 44 U kien madwar is-sitt siegħa, u kien hemm dalma fuq l-art kollha sas-disa’ siegħa. 45 U x-xemx skurat, u l-velu tat-tempju nqasam minn nofs. 46 U meta Ġesù għajjat b’leħen għoli, qal, Missier, f’idejk nirrifletti ruħi. U wara li qal dan, miet. 47 Issa meta ċ-ċenturjun ra x’kien ġara, gglorifika lil Alla u qal: “Dan kien raġel ġust, żgur.” 48 U n-nies kollha li nġabru għal dik il-vista, meta raw x’ġara, bdew jaħbtu fuq sidirhom u jerġgħu lura. 49 U dawk kollha li kienu jafuh, u n-nisa li kienu marru warajh mill-Galilija, baqgħu ’l bogħod jaraw dan kollu. 50 U, ara, kien hemm raġel jismu Ġużeppi, kunsillier; u kien raġel tajjeb u ġust: 51 (Dan ma kienx qabel mal-pjan u l-għemil tagħhom;) kien minn Arimatea, belt tal-Lhud: u hu stess kien jistenna s-saltna ta’ Alla. 52 Dan ir-raġel mar għand Pilatu u talbu l-ġisem ta’ Ġesù. 53 U niżżlu, keffnu fl-għażel, u poġġieh f’qabar imħaffer fil-ġebel, fejn qatt ma kien hemm ħadd qabel. 54 Dakinhar kien il-jum tat-tħejjija, u s-Sibt beda. 55 U n-nisa wkoll, li kienu ġew miegħu mill-Galilija, marru warajh, u raw il-qabar, u kif kien imqiegħed ġismu. 56 U reġgħu lura, u ħejjew ħwawar u ingwenti; u strieħu f’jum is-Sabat skont il-kmandament. Luqa 24 1 Issa fl-ewwel jum tal-ġimgħa, kmieni filgħodu ħafna, marru ħdejn il-qabar, ġabu magħhom ilħwawar li kienu ħejjew, u xi oħrajn magħhom. 2 U sabu l-ġebla mgerrba minn quddiem il-qabar. 3 U daħlu ġewwa, u ma sabux il-ġisem tal-Mulej Ġesù. 4 U ġara li, waqt li kienu mħassbin ħafna dwar dan, dehru żewġt irġiel bilwieqfa ħdejhom lebsin ħwejjeġ jiddu: 5 U billi beżgħu u niżlu wiċċhom mal-art, qalulhom: “Għaliex qed tfittxu lill-ħaj fost il-mejtin?” 6 Mhuwiex hawn, imma qam mill-imwiet. Ftakru kif kellimkom meta kien għadu fil-Galilija, 7 Jgħid, “Jeħtieġ li Bin il-bniedem jingħata f’idejn il-midinbin, ikun imsallab, u fit-tielet jum iqum.” 8 U ftakru fi kliemu, 9 U reġgħu lura mill-qabar, u qalu dan kollu lill-ħdax, u lill-oħrajn kollha. 10 Kienu Marija ta’ Magdala, Ġovanna, Marija omm Ġakbu, u nisa oħra li kienu magħhom, li qalu dan lill-appostli. 11 U kliemhom deherilhom bħal ħrejjef fiergħa, u ma emmnuhomx. 12 Imbagħad Pietru qam u ġera lejn il-qabar; u tbaxxa, ra l-faxex tal-għażel imqiegħda waħedhom, u telaq, mistagħġeb fih innifsu b’dak li kien ġara.
14
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
13 U, ara, tnejn minnhom marru dakinhar stess lejn raħal jismu Għemmaws, li kien 'il bogħod minn Ġerusalemm madwar sittin stadju. 14 U tkellmu flimkien dwar dawn l-affarijiet kollha li kienu ġraw. 15 U ġara li, waqt li kienu qed jitkellmu u jirraġunaw flimkien, Ġesù nnifsu resaq lejhom u telaq magħhom. 16 Imma għajnejhom kienu mblukkati biex ma jagħrfuhx. 17 U qalilhom: “X’tip ta’ komunikazzjoni huma dawn li għandkom ma’ xulxin waqt li tkunu mexjin, u tinsabu mdejqin?” 18 U wieħed minnhom, jismu Kleopa, wieġeb u qallu: “Int waħdek barrani f’Ġerusalemm, li ma tafx x’ġara hemmhekk f’dawn il-jiem?” 19 U qalilhom: “ X’inhu?” U huma qalulu: “Dwar Ġesù ta’ Nazaret, li kien profeta setgħan fl-għemil u fil-kelma quddiem Alla u l-poplu kollu: 20 U kif il-qassisin il-kbar u l-ħakkiema tagħna tawh biex ikun ikkundannat għall-mewt, u sallbuh. 21 Imma aħna kellna t-tama li kien hu li kellu jifdi lil Iżrael: u barra minn dan kollu, illum hija ttielet jum minn meta ġraw dawn l-affarijiet. 22 Iva, u xi nisa minn fostna wkoll stagħġbuna, li kienu kmieni ħdejn il-qabar; 23 U meta ma sabux ġismu, ġew jgħidu li kellhom ukoll viżjoni ta’ anġli li qalulu li kien ħaj. 24 U xi wħud minn dawk li kienu magħna marru ħdejn il-qabar, u sabu kollox kif kienu qalulhom innisa: imma lilu ma rawhx. 25 Imbagħad qalilhom, Ja boloh, u tqal ta’ qalb biex temmnu dak kollu li qalu l-profeti! 26 Ma kellux Kristu jbati dawn l-affarijiet, u jidħol fil-glorja tiegħu? 27 U beda minn Mosè u l-profeti kollha, u spjegalhom fl-Iskrittura kollha l-ħwejjeġ li kienu dwaru. 28 U resqu qrib ir-raħal fejn kienu sejrin, u hu għamel tabirruħu li kien sejjer iktar ’il bogħod. 29 Imma huma ġegħluh jibqa’ magħna, għax issa sar filgħaxija u l-jum wasal biex jintemm. U daħal biex joqgħod magħhom. 30 U ġara li, waqt li kien bilqiegħda magħhom għall-ikel, ħa l-ħobż, bierku, qasam u tahulhom. 31 U għajnejhom infetħu, u għarfuh; u hu sparixxa minn quddiem għajnejhom. 32 U qalu wieħed lil ieħor: “Ma kienx jaqbad qalbna fina waqt li kien qed ikellimna fit-triq, u waqt li kien qed jifhmilna l-iskrittura?” 33 U qamu f’dik il-ħin stess, u reġgħu lura Ġerusalemm, u sabu l-ħdax miġbura flimkien, u lil dawk li kienu magħhom, 34 Jgħidu, Il-Mulej qam tassew, u deher lil Xmun. 35 U qalu x’ġara fit-triq, u kif sar magħruf minnhom fil-qsim tal-ħobż. 36 U waqt li kienu qed jitkellmu hekk, Ġesù nnifsu qagħad f’nofshom u qalilhom: “ Is-sliem magħkom.” 37 Imma huma twerwru u mbeżżgħu, u ħasbu li kienu raw xi spirtu. 38 U qalilhom, “ Għaliex tinsabu mħawdin, u għaliex iqumu ħsibijiet f’qalbkom?” 39 Araw idejja u saqajja, li jien stess hu: messuni, u araw; għax spirtu m’għandux laħam u għadam, kif taraw li għandi jien. 40 U meta qal dan, wriehom idejh u saqajh. 41 U waqt li kienu għadhom ma jemmnux bil-ferħ, u stagħġbu, qalilhom: “ Għandek xi ikel hawn?” 42 U tawh biċċa ħuta mixwija u biċċa għasel. 43 U ħadha, u kiel quddiemhom. 44 U qalilhom: “ Dan hu l-kliem li għedtilkom meta kont għadni magħkom, li jeħtieġ li jitwettaq kull ma nkiteb dwari fil-liġi ta’ Mosè, fil-profeti u fis-salmi.” 45 Imbagħad fetaħilhom moħħhom biex jifhmu l-Iskrittura, 46 U qalilhom: “Hekk hu miktub, u hekk kellu l-Kristu jbati, u jqum mill-imwiet fit-tielet jum: 47 U li l-indiema u l-maħfra tad-dnubiet għandhom jiġu pridkati f'ismu fost il-ġnus kollha, ibda minn Ġerusalemm. 48 U intom xhieda ta’ dawn l-affarijiet.
15
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
49 U, ara, jiena nibgħat il-wegħda ta’ Missieri fuqkom: imma intom ibqgħu fil-belt ta’ Ġerusalemm, sakemm tkunu mżejna bil-qawwa minn fuq. 50 U ħadhom 'il barra sa Betanja, u rafa' idejh u berikhom. 51 U ġara li, waqt li kien qed iberikhom, infired minnhom u ttieħed 'il fuq fis-sema. 52 U qiemuh, u reġgħu lura lejn Ġerusalemm b’ferħ kbir: 53 U kienu kontinwament fit-tempju, ifaħħru u jbierku lil Alla. Amen.
Evanġelju ta’ Ġwanni Ġwanni 18 1 Wara li qal dan il-kliem, Ġesù ħareġ mad-dixxipli tiegħu għan-naħa l-oħra tal-wied ta’ Ċedron, fejn kien hemm ġnien, li fih daħal Ġesù u d-dixxipli tiegħu. 2 U Ġuda wkoll, li ttradieh, kien jaf il-post, għax Ġesù spiss kien imur hemm mad-dixxipli tiegħu. 3 Ġuda mbagħad, wara li ġabar grupp ta’ rġiel u għasses mingħand il-qassisin il-kbar u l-Fariżej, ġie hemm bil-fanali u t-torċi u l-armi. 4 Ġesù għalhekk, billi kien jaf kulma kien se jiġrilu, ħareġ u qalilhom: “ Lil min qed tfittxu?” 5 Wieġbuh: “Ġesù ta’ Nazaret.” Ġesù qalilhom: “ Jiena hu.” U Ġuda, li ttradieh, kien magħhom. 6 Malli qalilhom: “Jiena hu,” marru lura u waqgħu mal-art. 7 Imbagħad reġa’ staqsiehom: “ Lil min qed tfittxu?” U huma qalu: “Lil Ġesù ta’ Nazaret.” 8 Wieġeb Ġesù: “ Għedtilkom li jien hu. Mela jekk qed tfittxuni, ħallu lil dawn imorru fi triqthom.” 9 Biex iseħħ il-kelma li qal, " Minn dawk li tajtni ma tlift lil ħadd." 10 Imbagħad Xmun Pietru, li kellu sejf, ġibdu, darab lill-qaddej tal-qassis il-kbir u qatagħlu widintu l-leminija. Il-qaddej kien jismu Malku. 11 Imbagħad Ġesù qal lil Pietru: “ Daħħal ix-xabla tiegħek fl-għant: il-kalċi li tani Missieri, ma nixorbux?” 12 Imbagħad il-grupp tas-suldati, il-kaptan u l-uffiċjali tal-Lhud qabdu lil Ġesù u rabtuh, 13 U ħaduh l-ewwel għand Anna; għax kien il-kunjatu ta’ Kajfa, li kien il-qassis il-kbir dik is-sena. 14 Issa Kajfa kien dak li ta l-parir lil-Lhud, li kien jaqbillelhom li raġel wieħed imut għall-poplu. 15 U Xmun Pietru mar wara Ġesù, u hekk ukoll dixxiplu ieħor: dak id-dixxiplu kien magħruf millqassis il-kbir, u daħal ma’ Ġesù fil-palazz tal-qassis il-kbir. 16 Imma Pietru baqa’ barra ħdejn il-bieb. Imbagħad id-dixxiplu l-ieħor, li kien magħruf mill-qassis il-kbir, ħareġ u kellem lill-għassiesa tal-bieb, u daħħal lil Pietru ġewwa. 17 Imbagħad il-qaddejja li kienet għassa l-bieb qalet lil Pietru: “M’intix int ukoll wieħed middixxipli ta’ dan ir-raġel?” Huwa qal: “Jien le.” 18 U l-qaddejja u l-uffiċjali kienu hemm wieqfa, li kienu għamlu nar tal-faħam; għax kien kiesaħ: u bdew jisħnu: u Pietru kien wieqaf magħhom, jisħon. 19 Il-qassis il-kbir imbagħad staqsa lil Ġesù dwar id-dixxipli tiegħu u dwar it-tagħlim tiegħu. 20 Wieġeb Ġesù: “ Jiena tkellimt mad-dinja fil-beraħ; dejjem għallimt fis-sinagoga u fit-tempju, fejn dejjem jinġabru l-Lhud, u fil-moħbi ma għedt xejn.” 21 Għaliex tistaqsini? Staqsi lil dawk li semgħuni x’għedtilhom: ara, huma jafu x’għedt. 22 U meta kien qal dan, wieħed mill-uffiċjali li kienu weqfin fil-qrib ta daqqa lil Ġesù bil-pala ta’ idu u qallu: “Hekk qed twieġeb lill-qassis il-kbir?” 23 Wieġeb Ġesù: “ Jekk għedt il-ħażin, agħti xhieda tal-ħażin; imma jekk għedt sew, għaliex qed toħnoqni?” 24 Issa Anna kien bagħtu marbut għand Kajfa, il-qassis il-kbir. 25 U Xmun Pietru qagħad bilwieqfa jisħon. Għalhekk qalulu: “M’intix ukoll wieħed mid-dixxipli tiegħu?” Hu ċaħad u qal: “M’iniex.” 26 Wieħed mill-qaddejja tal-qassis il-kbir, li kien qarib tiegħu li Pietru qatagħlu widintu, qallu: “Ma rajtekx fil-ġnien miegħu?” 27 Pietru mbagħad reġa’ ċaħad: u minnufih is-serduk beda jdoqq. 16
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
28 Imbagħad ħadu lil Ġesù mingħand Kajfa għall-pretorju: u kien kmieni; u huma stess ma daħlux fil-pretorju, biex ma jitniġġsux, imma biex jieklu l-Għid. 29 Pilatu ħareġ ħdejhom, u qalilhom: “X’akkuża ġġibu kontra dan ir-raġel?” 30 Wieġbu u qalulu: “Li kieku ma kienx xi ħati, ma konniex nagħtuhulek.” 31 Imbagħad Pilatu qalilhom: “Ħuduh intom, u ġġudikawh skont il-liġi tagħkom.” Il-Lhud għalhekk qalulu: “Mhux legali għalina li noqtlu lil xi ħadd. 32 Biex iseħħ kliem Ġesù, li qal, meta wera b’liema mewt kellu jmut. 33 Pilatu reġa’ daħal fil-pretorju, sejjaħ lil Ġesù u qallu: “Int is-Sultan tal-Lhud?” 34 Wieġeb Ġesù: “ Qed tgħid dan minnek innifsek, jew qalulek oħrajn dwari?” 35 Pilatu wieġeb: “Jaqaw jien Lhudi? Il-ġens tiegħek u l-qassisin il-kbar tawk f’idejja. X’għamilt?” 36 Wieġeb Ġesù: “ Is-saltna tiegħi mhix ta’ din id-dinja. Li kieku saltnati kienet ta’ din id-dinja, ilqaddejja tiegħi kienu jiġġieldu biex ma ningħatax f’idejn il-Lhud. Imma issa saltnati mhix minn hawn.” 37 Pilatu għalhekk qallu: “Mela int sultan?” Wieġeb Ġesù: “ Int qed tgħid li jien sultan. Għal dan ilgħan jien twilidt, u għal dan ġejt fid-dinja, biex nagħti xhieda għall-verità. Kull min hu tal-verità jisma’ leħni. 38 Pilatu qallu: “X’inhi l-verità?” U wara li qal dan, ħareġ mill-ġdid għand il-Lhud u qalilhom: “Ma nsib ebda ħtija fih.” 39 Imma għandkom id-drawwa li neħles lilkom wieħed fl-Għid: tridu mela li neħles lilkom lis-Sultan tal-Lhud? 40 Imbagħad għajtu lkoll mill-ġdid, u qalu: “Mhux dan, imma Barabba.” Issa Barabba kien ħalliel. Ġwanni 19 1 Imbagħad Pilatu ħa lil Ġesù u sawwtu. 2 Is-suldati nisġu kuruna tax-xewk u qegħduhielu fuq rasu, u libsuh libsa vjola, 3 U qalu: “Sliem għalik, Sultan tal-Lhud!” u tawh daqqiet b’idejhom. 4 Pilatu għalhekk reġa’ ħareġ barra u qalilhom: “Araw, se nġibhulek barra, biex tkunu tafu li ma nsib ebda ħtija fih.” 5 Imbagħad Ġesù ħareġ, liebes il-kuruna tax-xewk u l-libsa vjola. U Pilatu qalilhom: “Araw ir-raġel!” 6 Meta l-qassisin il-kbar u l-għases rawh, għajtu u qalu: “Sallbu, sallbu!” Pilatu qalilhom: “Ħuduh intom u sallbuh, għax jien ma nsib ebda ħtija fih.” 7 Il-Lhud wieġbuh: “Aħna għandna liġi, u skont il-liġi tagħna għandu jmut, għax għamel lilu nnifsu Bin Alla.” 8 Meta Pilatu sama’ dan il-kliem, beda jibża’ iktar; 9 U reġa’ daħal fil-pretorju u qal lil Ġesù: “Minn fejn int?” Imma Ġesù ma weġibh xejn. 10 Imbagħad Pilatu qallu: “Ma tkellimnix? Ma tafx li għandi s-setgħa li nsallabek u li għandi ssetgħa li neħilsek?” 11 Wieġeb Ġesù: “ Ma kellek l-ebda setgħa kontrija, kieku ma ngħatatlekx minn fuq; għalhekk min tani f’idejk għandu dnub akbar.” 12 Minn dakinhar 'il quddiem Pilatu beda jfittex li jeħilsu; iżda l-Lhud għajtu u qalu: “Jekk tħalli lil dan ir-raġel imur, m'intix ħabib ta' Ċesari; kull min jagħmel lilu nnifsu sultan ikun qed jitkellem kontra Ċesari.” 13 Meta Pilatu sama’ dan il-kliem, ħa lil Ġesù barra, u qagħad bilqiegħda fuq is-siġġu tal-ġudizzju f’post imsejjaħ il-Paviment, imma bl-Ebrajk, Gabbata. 14 Kien it-tħejjija tal-Għid, madwar is-sitt siegħa, u qal lil-Lhud: “Araw is-Sultan tagħkom!” 15 Imma huma għajtu, “Ħallih, ħallih, sallbu.” Pilatu qalilhom, “Għandi nsallab lis-Sultan tagħkom?” Il-qassisin il-kbar wieġbu, “M’għandniex sultan ħlief lil Ċesari.” 16 Imbagħad tahulhom f’idejhom biex jissallbuh. U qabdu lil Ġesù u ħaduh miegħu. 17 U hu, li kien qed iġorr is-salib tiegħu, ħareġ f’post imsejjaħ il-post tal-Kranju, li bl-Ebrajk jissejjaħ Golgota:
17
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
18 Fejn sallbuh, u tnejn oħra miegħu, wieħed fuq kull naħa, u Ġesù fin-nofs. 19 Pilatu kiteb titlu u poġġieh fuq is-salib. U l-kitba kienet: ĠESÙ TA’ NAŻARET, IS-SULTAN TAL-LHUD. 20 Dan it-titlu mbagħad qrawh ħafna mil-Lhud: għax il-post fejn kien imsallab Ġesù kien qrib il-belt: u kien miktub bl-Ebrajk, bil-Grieg, u bil-Latin. 21 Imbagħad il-qassisin il-kbar tal-Lhud qalu lil Pilatu: “Tiktebx, ‘Is-Sultan tal-Lhud’; imma li hu qal, ‘Jiena s-Sultan tal-Lhud’.” 22 Pilatu wieġeb: “Dak li ktibt, ktibt.” 23 Imbagħad is-suldati, wara li sallbu lil Ġesù, ħadu l-ilbies tiegħu, u għamluh f’erba’ partijiet, parti għal kull suldat; u wkoll il-libsa tiegħu: issa l-libsa kienet mingħajr ħjata, minsuġa minn fuq għalkollox. 24 Għalhekk qalu bejniethom: “Ma nqassmuxha, imma nitfgħu x-xorti għaliha, ta’ min hi: biex titwettaq l-iskrittura li tgħid: ‘Qassmu l-ilbies tiegħi bejniethom, u għall-libsa tiegħi tefgħu x-xorti.’ Is-suldati għalhekk għamlu dan. 25 Issa ħdejn is-salib ta’ Ġesù kien hemm ommu, u oħt ommu, Marija, mart Kleofa, u Marija ta’ Magdala. 26 Meta Ġesù ra lil ommu u lid-dixxiplu li kien iħobb, wieqaf ħdejha, qal lil ommu: “ Mara, ara ibnek!” 27 Imbagħad qal lid-dixxiplu: “ Ara, ommok!” U minn dak il-ħin id-dixxiplu ħadha għandu. 28 Wara dan, Ġesù, billi kien jaf li kollox kien diġà twettaq, biex isseħħ l-Iskrittura, qal: “ Għandi lgħatx.” 29 Issa kien hemm reċipjent mimli ħall: u mlew sponża bil-ħall, u qiegħduha fuq issopu, u ressquhielu lejn ħalqu. 30 Meta Ġesù ħa l-ħall, qal: “ Kollox huwa mitmum.” U niżel rasu u miet. 31 Il-Lhud għalhekk, billi kien it-Tħejjija, biex il-ġiżma ma jibqgħux fuq is-salib f’jum is-Sibt, (għax dak is-Sibt kien jum kbir), talbu lil Pilatu biex jiksrulhom riġlejhom, u jittieħdu. 32 Imbagħad is-suldati ġew, u kisru r-riġlejn tal-ewwel, u tal-ieħor li kien imsallab miegħu. 33 Imma meta resqu lejn Ġesù, u raw li kien diġà mejjet, ma kisrulux riġlejh: 34 Imma wieħed mis-suldati b’lanza nifidlu ġenbu, u minnufih ħareġ demm u ilma. 35 U min ra dan ta xhieda, u x-xhieda tiegħu hija vera: u hu jaf li jgħid il-verità, biex intom temmnu. 36 Għax dan ġara biex isseħħ l-iskrittura, L-ebda għadma tiegħu ma tinkiser. 37 U skrittura oħra tgħid, Huma jħarsu lejn dak li nifdu. 38 U wara dan, Ġużeppi minn Arimatea, li kien dixxiplu ta’ Ġesù, imma bil-moħbi minħabba l-biża’ tal-Lhud, talab lil Pilatu biex jieħu l-ġisem ta’ Ġesù: u Pilatu ħallieh. Għalhekk ġie u ħa l-ġisem ta’ Ġesù. 39 U ġie wkoll Nikodemu, li kien mar għand Ġesù billejl għall-ewwel darba, u ġab miegħu taħlita ta’ mirra u sabbar, jiżen madwar mitt libbra. 40 Imbagħad ħadu l-ġisem ta’ Ġesù, u keffnuh fi ħwejjeġ tal-għażel bil-ħwawar, kif inhi drawwa talLhud li jidfnu. 41 Issa fil-post fejn kien imsallab kien hemm ġnien; u fil-ġnien qabar ġdid, fejn qatt ma kien għadu midfun ħadd. 42 Għalhekk, qegħdu lil Ġesù hemm minħabba Jum it-Tħejjija tal-Lhud; għax il-qabar kien qrib. Ġwanni 20 1 Fl-ewwel jum tal-ġimgħa, Marija ta’ Magdala ġiet kmieni filgħodu, meta kien għadu dlam, ħdejn il-qabar, u rat il-ġebla mneħħija mill-qabar. 2 Imbagħad tiġri u tiġi għand Xmun Pietru u għand id-dixxiplu l-ieħor, li kien iħobb Ġesù, u tgħidilhom: “Neħħew lill-Mulej mill-qabar, u ma nafux fejn qegħduh.” 3 Pietru għalhekk ħarġu, flimkien mad-dixxiplu l-ieħor, u marru ħdejn il-qabar.
18
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
4 Għalhekk ġrew it-tnejn flimkien: u d-dixxiplu l-ieħor ġera aktar minn Pietru, u wasal l-ewwel ħdejn il-qabar. 5 U tbaxxa u ħares ġewwa, u ra l-ħwejjeġ tal-għażel imxerrdin; iżda ma daħalx. 6 Imbagħad ġie Xmun Pietru warajh, daħal fil-qabar u ra l-faxex tal-għażel imqiegħda fil-post. 7 U s-srievet li kien madwar rasu ma kienx imqiegħed mal-ħwejjeġ tal-għażel, imma mgeżwer f’post waħdu. 8 Imbagħad daħal ukoll id-dixxiplu l-ieħor, li kien ġie l-ewwel ħdejn il-qabar, u ra, u emmen. 9 Għax kienu għadhom ma jafux l-Iskrittura, li kellu jqum mill-imwiet. 10 Imbagħad id-dixxipli reġgħu marru lejn darhom. 11 Imma Marija baqgħet barra ħdejn il-qabar tibki: u hekk kif kienet qed tibki, niżlet u ħarset filqabar, 12 U ra żewġ anġli lebsin l-abjad bilqiegħda, wieħed ħdejn ir-ras u l-ieħor ħdejn saqajh, fejn kien mimdud il-ġisem ta’ Ġesù. 13 U qalulha: “Mara, għaliex qed tibki?” Hi tgħidilhom: “Għax ħadu lil Sidi, u ma nafx fejn qegħduh.” 14 U wara li qalet dan, daret lura, u rat lil Ġesù wieqaf, iżda ma kinitx taf li kien Ġesù. 15 Ġesù qalilha: “ Mara, għaliex qed tibki? Lil min qed tfittex?” Hi ħasbet li kien il-ġardinar u qaltlu: “Sinjur, jekk int ħadtu minn hawn, għidli fejn qegħedtu, u jien noħdu.” 16 Ġesù qalilha, “Marija.” Hi daret u qaltlu, “Rabboni,” jiġifieri, Mgħallem.” 17 Ġesù qalilha: “Tmissnix, għax għadni ma tlajtx għand Missieri. Imma mur għand ħuti u għidilhom: ‘Nitla’ għand Missieri u Missierkom, għand Alla tiegħi u Alla tagħkom.’” 18 Marija ta’ Magdala marret tgħid lid-dixxipli li kienet rat lill-Mulej, u li hu kien qalilha dawn laffarijiet. 19 Dakinhar filgħaxija, l-ewwel jum tal-ġimgħa, meta l-bibien kienu magħluqa fejn kienu miġbura ddixxipli minħabba l-biża’ tal-Lhud, ġie Ġesù, qagħad f’nofshom u qalilhom: “ Is-sliem magħkom.” 20 U meta qal dan, wriehom idejh u ġenbu. Imbagħad id-dixxipli ferħu meta raw lill-Mulej. 21 Imbagħad Ġesù qalilhom mill-ġdid: “ Is-sliem magħkom: kif bagħatni Missieri, hekk nibgħat lilkom jien.” 22 U meta qal dan, nefaħ fuqhom u qalilhom: “ Ħudu l-Ispirtu s-Santu. 23 Dawk li taħfru dnubiethom, jinħafrulhom; u dawk li żżommuhom dnubiethom, jinżammu. 24 Imma Tumas, wieħed mit-tnax, jismu Didimu, ma kienx magħhom meta ġie Ġesù. 25 Għalhekk id-dixxipli l-oħra qalulu: “Rajna lill-Mulej.” Iżda hu qalilhom: “Jekk ma narax f’idejh il-marka tad-dwiefer, u ma npoġġix sebgħi fil-marka tad-dwiefer u idi f’ġenbu, jien ma nemminx.” 26 U wara tmien ijiem id-dixxipli tiegħu reġgħu kienu ġewwa, u Tumas magħhom: imbagħad Ġesù daħal, bil-bibien magħluqa, u waqaf f’nofshom, u qal, Is-sliem magħkom. 27 Imbagħad qal lil Tumas, “ Mexxi subgħajk hawn, u ara idejja; u daħħal idek, u daħħalha f’ġenbi: u titlifx fidi, iżda tkun emmnut.” 28 U Tumas wieġeb u qallu: “Mulej tiegħi u Alla tiegħi.” 29 Qallu Ġesù: “ Tumas, għax rajtni, emmint: henjin dawk li ma rawx, u madankollu emmnu.” 30 U ħafna sinjali oħra tassew għamel Ġesù quddiem id-dixxipli tiegħu, li mhumiex miktuba f’dan il-ktieb: 31 Imma dawn inkitbu biex temmnu li Ġesù hu l-Kristu, l-Iben ta’ Alla; u biex meta temmnu fih ikollkom il-ħajja permezz ta’ ismu. Ġwanni 21 1 Wara dan kollu, Ġesù reġa’ deher lid-dixxipli ħdejn il-baħar ta’ Tiberijade; u b’dan il-mod deher lilu nnifsu. 2 Kienu flimkien Xmun Pietru, Tumas jgħidulu Didimu, Natanael minn Kana tal-Galilija, u wlied Żebedew, u tnejn oħra mid-dixxipli tiegħu.
19
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
3 Xmun Pietru qalilhom: “Jien sejjer nistad.” Qalulu: “Aħna wkoll niġu miegħek.” Telqu u telgħu fuq dgħajsa minnufih, u dak il-lejl ma qabdu xejn. 4 Imma meta sar is-sebħ, Ġesù waqaf fuq ix-xatt: imma d-dixxipli ma kinux jafu li kien Ġesù. 5 Imbagħad Ġesù qalilhom: “ Tfal, għandkom xi ħaġa x’tiekol?” Wieġbuh: “Le.” 6 U qalilhom: “ Itfgħu x-xibka fuq in-naħa tal-lemin tad-dgħajsa, u ssibu.” Għalhekk tefgħuha, u ma setgħux jiġbduha minħabba l-kotra ta’ ħut. 7 Għalhekk dak id-dixxiplu li Ġesù kien iħobb qal lil Pietru: “Huwa l-Mulej.” Meta Xmun Pietru sama’ li kien il-Mulej, libes il-libsa tas-sajjied tiegħu, għax kien għarwien, u xeħet ruħu fil-baħar. 8 Id-dixxipli l-oħra ġew b’dgħajsa żgħira (għax ma kinux ’il bogħod mill-art, xi mitejn kubitu) jiġbdu x-xibka bil-ħut. 9 Malli niżlu l-art, raw nar tal-faħam hemmhekk, u ħut mimdud fuqu, u ħobż. 10 Ġesù qalilhom: “ Ġibu ftit mill-ħut li qbadtu issa.” 11 Xmun Pietru tela’ fid-dgħajsa u ġibed ix-xibka lejn l-art mimlija ħut kbir, mija u tlieta u ħamsin ħut; u għalkemm kien hemm daqshekk ħut, ix-xibka ma nqatgħetx. 12 Ġesù qalilhom: “ Ejjew, kulu.” U ħadd mid-dixxipli ma azzarda jistaqsih: “Int min int?”, għax kienu jafu li kien il-Mulej. 13 Ġesù mbagħad jiġi, jieħu l-ħobż u jagħtihulhom, u l-ħut ukoll. 14 Din hija t-tielet darba li Ġesù deher lid-dixxipli tiegħu, wara li qam mill-imwiet. 15 Wara li kielu, Ġesù qal lil Xmun Pietru: “ Xmun bin Ġona, tħobbni aktar minn dawn?” Qallu: “Iva, Mulej, int taf li nħobbok.” Qallu: “ Irgħa l-ħrief tiegħi.” 16 Staqsieh għat-tieni darba: “ Xmun, bin Ġona, tħobbni?” Wieġbu: “Iva, Mulej, int taf li nħobbok.” Qallu: “ Irgħa n-nagħaġ tiegħi.” 17 Qallu għat-tielet darba: “Xmun, bin Ġona, tħobbni?” Pietru tnikket għax qallu għat-tielet darba: “Tħobbni?” U qallu: “Mulej, inti taf kollox; inti taf li nħobbok.” Ġesù qallu: “ Irgħa n-nagħaġ tiegħi.” 18 Tassew tassew ngħidlek, Meta kont żgħir, kont tiżżarma lilek innifsek, u timxi fejn ridt: imma meta tixjieħ, tiftaħ idejk, u ieħor iżżarmak, u jwasslek fejn ma tridx. 19 Dan qalu biex juri b’liema mewt kellu jigglorifika lil Alla. U wara li qal dan, qallu: “ Ejja warajja.” 20 Imbagħad Pietru dar u ra lid-dixxiplu li Ġesù kien iħobb jiġi warajh; dak ukoll, waqt l-ikla, niżel fuq sidru u qallu: “Mulej, min hu dak li se jittradik?” 21 Pietru, meta ra lil Ġesù, qallu: “Mulej, dan ir-raġel x’se jagħmel?” 22 Ġesù qallu: “ Jekk irrid li jibqa’ sakemm niġi jien, x’jimporta lilek? Imxi warajja.” 23 Imbagħad inxtered dan il-kliem fost l-aħwa, li dak id-dixxiplu ma kienx se jmut: iżda Ġesù ma qallux, Ma kienx se jmut; imma, Jekk irridu jibqa’ sakemm niġi jien, x’jimporta lilek? 24 Dan hu d-dixxiplu li jixhed dwar dawn l-affarijiet, u li kiteb dawn l-affarijiet: u aħna nafu li xxhieda tiegħu hija vera. 25 U hemm ukoll ħafna affarijiet oħra li għamel Ġesù, li kieku kellhom jinkitbu kull waħda minnhom, naħseb li lanqas id-dinja nfisha ma setgħet tesa’ l-kotba li kellhom jinkitbu. Amen.
Atti tal-Appostli Atti 1
1 L-ewwel trattat għamilt, O Teofilu, dwar dak kollu li Ġesù beda jagħmel u jgħallem, 2 Sal-jum li fih ittieħed fis-sema, wara li permezz tal-Ispirtu s-Santu ta kmandamenti lill-appostli li kien għażel: 3 Lilhom ukoll wera lilu nnifsu ħaj wara l-passjoni tiegħu b'ħafna provi żguri, billi deher lilhom għal erbgħin jum, u tkellem dwar l-affarijiet li għandhom x'jaqsmu mas-saltna ta' Alla: 4 U nġabar magħhom u ordnalhom biex ma jitilqux minn Ġerusalemm, iżda jistennew il-wegħda tal-Missier, li, qalilhom, smajtu mingħandi. 5 Għax Ġwanni tassew għammed bl-ilma; imma intom titgħammdu bl-Ispirtu s-Santu fi ftit jiem oħra. 6 Meta nġabru flimkien, staqsewh u qalulu: “Mulej, f’dan iż-żmien se terġa’ tpoġġi lura s-saltna lil Iżrael?” 7 U qalilhom: “ Mhux f’idejkom li tkunu tafu ż-żminijiet jew l-istaġuni, li l-Missier poġġa fis-setgħa tiegħu stess.”
20
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
8 Imma intom tirċievu qawwa, wara li l-Ispirtu s-Santu jiġi fuqkom: u tkunu xhieda tiegħi kemm f'Ġerusalemm, u fil-Lhudija kollha, u fis-Samarija, u sa truf l-art. 9 U wara li qal dawn l-affarijiet, waqt li kienu qed iħarsu, ittieħed 'il fuq; u sħaba ħaditu minn quddiem għajnejhom. 10 U waqt li kienu qed iħarsu fiss lejn is-sema hekk kif kien tiela’, dehru żewġt irġiel lebsin lbies abjad ħdejhom; 11 Li qalilhom ukoll: “Irġiel tal-Galilija, għaliex qegħdin tħarsu ’l fuq lejn is-sema? Dan Ġesù, li ttieħed minn fostkom fis-sema, hekk ukoll għad jiġi kif rajtuh sejjer is-sema.”
Evanġelju ta’ Nikodemu Kapitlu 1 1 Anna u Kajfa, Summas u Datam, Gamaljel, Ġuda, Levi, Neftalin, Alessandru, Ċiru, u Lhud oħra marru għand Pilatu dwar Ġesù, u akkużawh b’ħafna delitti ħżiena. 2 U qal, Aħna ċerti li Ġesù hu bin Ġużeppi l-mastrudaxxa, imwieled minn Marija, u li jiddikjara lilu nnifsu Bin Alla, u sultan; u mhux hekk biss, imma jipprova jxolji s-Sabat, u l-liġijiet ta’ missirijietna. 3 Pilatu wieġeb: “X’inhu dak li qed jiddikjara, u x’inhu dak li qed jipprova jħoll?” 4 Il-Lhud qalulu: “Għandna liġi li tipprojbixxi li wieħed ifejjaq f’jum is-Sabat; imma hu jfejjaq dakinhar b’metodi ħżiena kemm iz-zopop kif ukoll it-torox, il-paralizzati, l-għomja, il-lebbrużi, u limdemonjati. 5 Pilatu wieġeb: “Kif jista’ jagħmel dan b’metodi ħżiena?” Wieġbu: “Huwa maġiku, u jkeċċi xxjaten permezz tal-prinċep tax-xjaten; u għalhekk kollox isir soġġett għalih.” 6 Imbagħad Pilatu qal: “It-tkeċċija tax-xjaten ma tidhirx li hija xogħol ta’ spirtu ħażin, iżda ġejja mill-qawwa ta’ Alla.” 7 Il-Lhud wieġbu lil Pilatu: “Nitolbuk, sur, biex issejjaħlu quddiem it-tribunal tiegħek u tismagħh int stess.” 8 Imbagħad Pilatu sejjaħ messaġġier u qallu: “B’liema mezz se jittieħed hawn il-Kristu?” 9 Imbagħad il-messaġġier ħareġ, u billi għaraf lil Kristu, qimah; u wara li firex il-mantell li kellu f’idu mal-art, qal, Mulej, imxi fuq dan, u idħol, għax il-gvernatur isejjaħlek. 10 Meta l-Lhud indunaw x’kien għamel il-messaġġier, bdew jgħajjtu lil Pilatu u jgħidulu: “Għaliex ma sejjaħtuhx permezz ta’ qaddej u mhux permezz ta’ messaġġier?” Għax il-messaġġier, meta rah, qegħedlu quddiemu, firex il-mantell li kellu f’idu mal-art u qallu: “Mulej, il-gvernatur qed isejjaħlek.” 11 Imbagħad Pilatu sejjaħ lill-messaġġier u qallu: “Għaliex għamilt hekk?” 12 Il-messaġġier wieġeb: “Meta bgħattni minn Ġerusalemm għand Alessandru, rajt lil Ġesù bilqiegħda f’forma mċajpra fuq ħmara mara, u wlied l-Ebrej għajtu: “Osanna!”, billi żammew friegħi tas-siġar f’idejhom. 13 Oħrajn firxu ħwejjiġhom fit-triq, u qalu, Salvana, int li tinsab fis-sema; imbierek min jiġi f’isem il-Mulej. 14 Imbagħad il-Lhud għajtu kontra l-messaġġier u qalu: “Ulied l-Ebrej għamlu l-akklamazzjonijiet tagħhom bl-ilsien Ebrajk; u int, li int Grieg, kif stajt tifhem l-Ebrajk?” 15 Il-messaġġier weġibhom u qalilhom: “Staqsejt lil wieħed mil-Lhud u għedtlu, X’inhu dan li t-tfal qed jgħajtu bl-ilsien Ebrajk?” 16 U spjegali, billi qalli, “Jgħajtu Osanna,” li tiġi interpretata, tfisser, Mulej, salvani; jew, Mulej, salva.” 17 Pilatu mbagħad qalilhom: “Għaliex intom stess tixhdu dak li qalu t-tfal, jiġifieri, bis-skiet tagħkom? F’xiex għamel ħażin il-messaġġier?” U huma baqgħu siekta. 18 Imbagħad il-gvernatur qal lill-messaġġier: “Oħroġ u agħmel xi ħaġa biex iddaħħalh.” 19 Imma l-messaġġier ħareġ u għamel bħal qabel; u qal, “Mulej, idħol, għax il-gvernatur qed isejjaħlek.” 20 U hekk kif Ġesù kien dieħel ħdejn il-bnadar, li kienu jġorru l-bnadar, dawk ta’ fuqhom inxteħtu fl-art u qiemu lil Ġesù. 21 Għalhekk il-Lhud bdew jgħajjtu b’aktar qawwa kontra l-bnadar.
21
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
22 Iżda Pilatu qal lil-Lhud: “Naf li ma jogħġobkomx li l-bnadar ta’ fuq inżlu u qimu lil Ġesù waħedhom; imma għaliex qed tgħajjtu kontra l-bnadar, bħallikieku nżlu u qimu?” 23 Huma wieġbu lil Pilatu: “Rajna l-bnadar infushom jinżlu u jqimu lil Ġesù.” 24 Imbagħad il-gvernatur sejjaħ lill-bandieri u qalilhom: “Għaliex għamiltu hekk?” 25 Il-bandieri qalu lil Pilatu, Aħna lkoll Pagani u nqimu lill-allat fit-tempji; u kif għandna naħsbu xi ħaġa dwar li nqimuh? Aħna żammejna biss il-bandieri f’idejna u huma nżilu u qimuh. 26 Imbagħad Pilatu qal lill-kapijiet tas-sinagoga: “Agħżlu intom xi rġiel b’saħħithom, u ħalluhom iżommu l-bnadar, u naraw jekk imbagħad jitgħawġux waħedhom.” 27 Għalhekk, ix-xjuħ tal-Lhud fittxew tnax mill-aktar irġiel xjuħ b’saħħithom u kapaċi, u ġegħluhom iżommu l-istendardi u qagħdu quddiem il-gvernatur. 28 Imbagħad Pilatu qal lill-messaġġier: “Oħroġ lil Ġesù ’l barra, u b’xi mod erġa’ daħħalhom ġewwa.” U Ġesù u l-messaġġier ħarġu mill-praetorju. 29 Pilatu sejjaħ lill-bnadar li qabel kienu ġarrew il-bnadar, u ħalifhom li jekk ma kinux ġarrew ilbnadar b’dak il-mod meta Ġesù daħal qabel, kien se jaqtagħlhom rashom. 30 Imbagħad il-gvernatur ordna lil Ġesù biex jerġa’ jidħol. 31 U l-messaġġier għamel kif kien għamel qabel, u talab bil-ħerqa lil Ġesù biex jitla’ fuq il-mantell tiegħu u jimxi fuqu, u mexa fuqu u daħal. 32 U meta daħal Ġesù, l-istandardi nxteħtu bħal qabel, u qiemuh. Kapitlu 2 1 Meta Pilatu ra dan, beża’, u kien se jqum minn postu. 2 Iżda waqt li kien qed jaħseb li jqum, martu, li kienet wieqfa ’l bogħod, bagħtet tgħidlu: “M’għandekx x’taqsam ma’ dak ir-raġel ġust; għax batejt ħafna minħabba fih f’viżjoni dal-lejl.” 3 Meta l-Lhud semgħu dan qalu lil Pilatu: “Ma għednekx li hu xi maġi? Ara, ġiegħel lil martek toħlom.” 4 Pilatu sejjaħ lil Ġesù u qallu: “Smajt x’qed jixhdu kontrik, u ma tweġibx?” 5 Wieġeb Ġesù: “Kieku ma kellhomx is-setgħa li jitkellmu, ma setgħux jitkellmu; imma peress li kull wieħed għandu lsienu stess, biex jitkellem kemm it-tajjeb kif ukoll il-ħażin, ħa jara x’qed jagħmel hu.” 6 Imma x-xjuħ tal-Lhud wieġbu u qalu lil Ġesù: “X’għandna nħarsu lejh?” 7 L-ewwel nett, nafu dan dwarek, li twelidt permezz taż-żína; it-tieni, li minħabba t-twelid tiegħek ittrabi nqatlu f’Betlehem; it-tielet, li missierek u ommok Marija ħarbu lejn l-Eġittu, għax ma setgħux jafdaw lin-nies tagħhom stess. 8 Xi wħud mil-Lhud li kienu hemm qalu b’aktar tifħir: “Ma nistgħux ngħidu li twieled permezz tażżína; imma nafu li ommu Marija kienet mgħarrsa ma’ Ġużeppi, u għalhekk ma twieledx permezz tażżína.” 9 Imbagħad Pilatu qal lil-Lhud li kienu qed jgħidu li twieled permezz taż-żína: “Dan li qed tgħidu mhux veru, ladarba kien hemm għerusija, kif jixhdu dawk tal-ġens tagħkom.” 10 Anna u Kajfa qalu lil Pilatu: “Dan il-kotra kollha ta’ nies għandha titqies, dawk li jgħajtu li twieled permezz taż-żína u li hu maġi; imma dawk li jiċħdu li twieled permezz taż-żína huma lproseliti u d-dixxipli tiegħu.” 11 Pilatu wieġeb lil Anna u Kajfa: “Min huma l-proseliti?” Wieġbu: “Dawn huma wlied il-Pagani, u mhumiex Lhud, iżda dixxipli tiegħu.” 12 Imbagħad wieġbu Eleazar, Asterju, Antoni, Ġakbu, Karas, Samwel, Iżakk, Finees, Krispu, Agrippa, Anna u Ġuda: “Aħna m’aħniex proseliti, iżda wlied Lhud, u nitkellmu l-verità, u konna preżenti meta Marija ġiet mgħarrsa.” 13 Imbagħad Pilatu indirizza lit-tnax-il raġel li qalu dan u qalilhom: “Nitlobkom bil-ħajja ta’ Ċesari biex tiddikjaraw bil-fedeltà jekk twieledx permezz taż-żína, u jekk l-affarijiet li rrakkontajtu humiex veri.”
22
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
14 Wieġbu lil Pilatu: “Għandna liġi li biha ma nistgħux naħilfu, għax dan hu dnub. Ħa jaħilfu bilħajja ta’ Ċesari li mhux kif għedna aħna, u aħna nkunu kuntenti li ninqatlu.” 15 Imbagħad Anna u Kajfa qalu lil Pilatu: “Dawk it-tnax-il raġel mhux se jemmnu li nafuh ta’ nisel baxx u li hu maġi, għalkemm jippretendi li hu bin Alla u sultan: ħaġa li aħna tant ma nemmnux li nirtogħdu meta nisimgħuha.” 16 Imbagħad Pilatu ordna lil kulħadd biex joħroġ ħlief lit-tnax-il raġel li qalu li ma twieledx miż-żína, u lil Ġesù biex jitlaq 'il bogħod, u qalilhom: "Għaliex il-Lhud iridu joqtlu lil Ġesù?" 17 Wieġbuh: “Huma rrabjati għax ifejjaq lin-nies f’jum is-Sabat.” Pilatu qal: “Se joqtluh għal xogħol tajjeb?” Qalulu: “Iva, Sinjur.” Kapitlu 3 1 Imbagħad Pilatu, mimli rabja, ħareġ mill-pretorium u qal lil-Lhud: “Qed insejjaħ id-dinja kollha b’xhieda li ma nsib ebda ħtija f’dak ir-raġel.” 2 Il-Lhud wieġbu lil Pilatu: “Li kieku ma kienx bniedem ħażin, ma konniex ġibnieh quddiemek.” 3 Pilatu qalilhom: “Ħuduh intom u ġġudikawh skont il-liġi tagħkom.” 4 Imbagħad il-Lhud qalu: “Mhux legali għalina li noqtlu lil ħadd.” 5 Pilatu qal lil-Lhud: “Il-kmandament, mela, la toqtolx, hu tagħkom, imma mhux tiegħi.” 6 U raġa’ daħal fil-praetorju, sejjaħ lil Ġesù waħdu, u qallu: “Int is-sultan tal-Lhud?” 7 U Ġesù wieġeb u qal lil Pilatu: “Qed tgħid dan minnek innifsek, jew qalulek il-Lhud dwari?” 8 Pilatu wieġeb u qal lil Ġesù: “Jaqaw jien Lhudi? Il-ġens kollu u l-ħakkiema tal-Lhud tawk f’idejhom. X’għamilt?” 9 Ġesù wieġeb u qal: “Is-saltna tiegħi mhix ta’ din id-dinja. Li kieku saltnati kienet ta’ din id-dinja, il-qaddejja tiegħi kienu jiġġieldu, u ma kontx ningħata f’idejn il-Lhud; imma issa saltnati mhix minn hawn.” 10 Pilatu qallu: “Mela int sultan?” Wieġeb Ġesù: “Int qiegħed tgħid li jien sultan. Għal dan il-għan twilidt, u għal dan il-għan ġejt fid-dinja; u għal dan il-għan ġejt, biex nagħti xhieda għall-verità; u kull min hu mill-verità jisma’ leħni. 11 Pilatu qallu: “X’inhi l-verità?” 12 Ġesù qal, Il-verità hija mis-sema. 13 Pilatu qal: “Għalhekk il-verità mhix fuq l-art.” 14 Ġesù qal lil Pilatu: “Emmnu li l-verità tinsab fid-dinja fost dawk li, meta jkollhom il-qawwa talġudizzju, huma mmexxija mill-verità, u jiffurmaw ġudizzju rett.” Kapitlu 4 1 Imbagħad Pilatu ħalla lil Ġesù fil-pretorju, ħareġ għand il-Lhud, u qalilhom: “Ma nsib l-ebda ħtija f’Ġesù.” 2 Il-Lhud qalulu: “Imma hu qal: ‘Nista’ nħott it-tempju ta’ Alla u nibnih mill-ġdid fi tlett ijiem.’” 3 Pilatu qalilhom: “X’tip ta’ tempju hu dak li qed jitkellem dwaru?” 4 Il-Lhud qalulu: “Dak li Salamun dam jibni sitta u erbgħin sena, qal li se jħottlu u jibnih fi tlett ijiem.” 5 Pilatu reġa’ qalilhom: “Jiena innoċenti mid-demm ta’ dak ir-raġel; ara intom x’inhu dan.” 6 Il-Lhud qalulu: “Demmu jkun fuqna u fuq uliedna.” Imbagħad Pilatu sejjaħ flimkien lix-xjuħ u liskribi, il-qassisin u l-Leviti, u qalilhom fil-privat: “Tagħmlux hekk; ma sibt xejn fikom dwar ilfejqan tal-morda u l-ksur tas-Sibt, li jistħoqqlu l-mewt.” 7 Il-Qassisin u l-Leviti wieġbu lil Pilatu: “B’ħajja Ċesari, jekk xi ħadd jidgħi, jistħoqqlu l-mewt; imma dan ir-raġel idgħi kontra l-Mulej.” 8 Imbagħad il-gvernatur reġa’ ordna lil-Lhud biex joħorġu mill-pretorium; u sejjaħ lil Ġesù u qallu: “X’għandi nagħmel bik?” 9 Wieġeb Ġesù: “Agħmel kif hu miktub.” 10 Pilatu qallu: “Kif inhu miktub?”
23
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
11 Qallu Ġesù: “Mosè u l-profeti pprofetizzaw dwar it-tbatija u l-qawmien tiegħi mill-imwiet.” 12 Il-Lhud, meta semgħu dan, inqalgħu u qalu lil Pilatu: “Għaliex trid tisma’ iktar id-dagħa ta’ dak ir-raġel?” 13 Pilatu qalilhom: “Jekk dawn il-kelmiet jidhirlukom li huma dagħa, ħuduh intom, ġibuh fil-qorti tagħkom, u ġġudikawh skont il-liġi tagħkom.” 14 Il-Lhud wieġbu lil Pilatu: “Il-liġi tagħna tgħid li hu obbligat jirċievi disgħa u tletin daqqa ta’ swat; imma jekk b’dan il-mod jidgħi kontra l-Mulej, jiġi mħaġġar.” 15 Pilatu qalilhom: “Jekk dak li qal kien dagħa, ippruvawh intom skont il-liġi tagħkom.” 16 Il-Lhud qalu lil Pilatu: “Il-liġi tagħna tordnalna li ma noqtlu lil ħadd: irriduh jiġi msallab, għax jistħoqqlu l-mewt tas-salib.” 17 Pilatu qalilhom: “Ma jistħoqqlux li jiġi msallab; ħa jissawtu biss u jitbagħat ’il bogħod.” 18 Imma meta l-gvernatur ħares lejn in-nies li kienu preżenti u l-Lhud, ra ħafna mil-Lhud jibku, u qal lill-qassisin ewlenin tal-Lhud: “In-nies kollha ma jridux il-mewt tiegħu.” 19 Ix-xjuħ tal-Lhud wieġbu lil Pilatu: “Aħna u l-poplu kollu ġejna hawn għal dan il-għan stess, biex imut.” 20 Pilatu qalilhom: “Għaliex għandu jmut?” 21 Qalulu, Għax qed jiddikjara lilu nnifsu bħala Bin Alla u Sultan. Kapitlu 5 1 Imma Nikodemu, wieħed Lhudi, qagħad quddiem il-gvernatur u qallu: “Nitolbok, imħallef ġust, li tagħtini l-libertà li nitkellem ftit kliem.” 2 Pilatu qallu: “Ibqa’ tkellem.” 3 Nikodemu qal: “Jiena tkellimt max-xjuħ tal-Lhud, mal-iskribi, mal-qassisin, mal-Leviti u mal-kotra kollha tal-Lhud, fil-ġemgħa tagħhom: X’se tagħmlu b’dan ir-raġel?” 4 Huwa raġel li għamel ħafna mirakli utli u glorjużi, li l-ebda bniedem fid-dinja qatt ma għamel qabel, u lanqas qatt mhu se jagħmel. Ħalluh imur, u tagħmluxlu ħsara; jekk ġej mingħand Alla, ilmirakli tiegħu, (il-fejqan mirakoluż tiegħu) jibqgħu; imma jekk ġej mill-bnedmin, jisfaxxa fix-xejn. 5 Għalhekk Mosè, meta ntbagħat minn Alla fl-Eġittu, għamel il-mirakli li Alla ordnalu, quddiem ilFargħun sultan tal-Eġittu; u għalkemm il-maġi ta’ dak il-pajjiż, Ġannes u Jambres, għamlu bilmaġija tagħhom l-istess mirakli li għamel Mosè, madankollu ma setgħux jagħmlu dak kollu li għamel hu; 6 U l-mirakli li għamlu l-maġi ma kinux mingħand Alla, kif tafu intom, Skribi u Fariżej; imma dawk li għamluhom mietu, u dawk kollha li emmnu fihom. 7 Issa ħallu lil dan ir-raġel imur; għax il-mirakli li qed takkużawh bihom ġejjin minn Alla; u ma jistħoqqlux il-mewt. 8 Il-Lhud imbagħad qalu lil Nikodemu: “Int sirt dixxiplu tiegħu u qed tagħmel diskors favur tiegħu?” 9 Nikodemu qalilhom: “Il-gvernatur sar ukoll dixxiplu tiegħu, u jagħmel diskorsi għalih? Ma poġġiehx Ċesari f’dik il-kariga għolja?” 10 Meta l-Lhud semgħu dan, tregħdu, u għażżu snienhom ma’ Nikodemu, u qalulu, Jalla tilqa’ ttagħlim tiegħu bħala verità, u jkollok xortek ma’ Kristu! 11 Nikodemu wieġeb: “Amen; jiena nirċievi t-tagħlim tiegħu u x-xorti tiegħi miegħu, kif għedt intom.” 12 Imbagħad qam Lhudi ieħor u talab lill-gvernatur permess jisimgħu ftit kliem. 13 U l-gvernatur qal: “Għid dak li trid.” 14 U qalli: “Għadt tmienja u tletin sena sħaħ ħdejn l-għadira tan-nagħaġ f’Ġerusalemm, imħabbel ma’ mard kbir, u nistenna fejqan li kellu jseħħ permezz tal-miġja ta’ anġlu, li f’ċertu żmien iħawwad lilma; u kull min kien jidħol l-ewwel wara t-taħwid tal-ilma, kien ifiq minn kwalunkwe marda li kellu. 15 U meta Ġesù ra lili mnikket hemmhekk, staqsieni, Trid titfejjaq? U jien weġibt, Sinjur, m’għandi ħadd biex jitfagħni fil-pixxina meta l-ilma jkun imħawwad. 16 U qalli, Qum, erfa’ soddtek u imxi. U jien minnufih fieqt, ħadt soddti u bdejt nimxi.
24
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
17 Il-Lhud imbagħad qalu lil Pilatu, “Sinjur Gvernatur, jekk jogħġbok staqsih f’liema jum ġie mfejjaq mill-marda tiegħu.” 18 Ir-raġel marid wieġeb: “Kien nhar ta’ Sibt.” 19 Il-Lhud qalu lil Pilatu: “Ma għidniex aħna li kien ifejjaq lin-nies nhar ta’ Sibt u jkeċċi x-xjaten bis-saħħa tal-prinċep tax-xjaten?” 20 Imbagħad ħareġ Lhudi ieħor u qal: “Kont agħma, kont nisma’ l-ħsejjes, imma ma stajt nara lil ħadd; u hekk kif Ġesù kien għaddej, smajt il-folla għaddejja, u staqsejt x’kien hemm?” 21 Qaluli li Ġesù kien għaddej: imbagħad għajjatt u għedtlu, Ġesù, Bin David, ħenn għalija. U hu waqaf, u ordna li jġibuni għandu, u qalli, X’trid? 22 Jiena għedt, Mulej, ħa nerġa’ nara. 23 Qalli, Erġa’ ejja nara: u f’daqqa waħda rajt, u mort warajh, ferħan u rringrazzjajt. 24 Lhudi ieħor ħareġ u qal: “Kont bil-lebbru, u fejjaqni bil-kelma tiegħu biss, billi qalli: ‘Irrid, kun nadif;’ u f’daqqa waħda ġejt imnaddaf mil-lebbra tiegħi.” 25 U ħareġ Lhudi ieħor u qal: “Jien kont mgħawweġ, u hu ddrittani bil-kelma tiegħu.” 26 U waħda mara jisimha Veronika qalet: “Kont ili tnax-il sena nħossni mitlufa minn tnixxija taddemm, u messjt it-tarf ta’ lbiesu, u f’daqqa waħda t-tnixxija tad-demm waqfet.” 27 Il-Lhud imbagħad qalu: “Għandna liġi li tgħid li mara ma tistax tidher bħala xhieda.” 28 U, wara affarijiet oħra, Lhudi ieħor qal, Rajt lil Ġesù mistieden għal tieġ mad-dixxipli tiegħu, u kien hemm nuqqas ta’ nbid f’Kana tal-Galilija; 29 U meta l-inbid inxtorab kollu, huwa ordna lill-qaddejja biex jimlew sitt qsari li kienu hemm blilma, u huma mlewhom sat-tarf, u huwa berikhom, u biddel l-ilma f'inbid, u n-nies kollha xorbu, billi stagħġbu b'dan il-miraklu. 30 U Lhudi ieħor qam u qal: “Rajt lil Ġesù jgħallem fis-sinagoga ta’ Kafarnahum; u fis-sinagoga kien hemm raġel li kellu xitan; u għajjat u qal: “Ħallini; x’għandna x’naqsmu miegħek, Ġesù ta’ Nazaret? Ġejt biex teqridna? Naf li inti l-Qaddis ta’ Alla.” 31 U Ġesù ċanfru u qallu: “Iskot, ja spirtu ħażin, u oħroġ minn dan ir-raġel.” U minnufih ħareġ minnu u ma għamillu l-ebda ħsara. 32 Wieħed Fariżew qal ukoll dawn l-affarijiet; Rajt kotra kbira mill-Galilija u l-Lhudija, u mix-xatt, u minn ħafna reġjuni madwar il-Ġordan, ġew għandu ħafna morda, u fejjaqhom ilkoll. 33 U smajt l-ispirti ħżiena jgħajtu u jgħidu: “Int l-Iben ta’ Alla.” U Ġesù wissahom bil-qawwa kollha biex ma jgħarrfuhx. 34 Wara dan, raġel ieħor, jismu Ċenturjun, qal: “Rajt lil Ġesù f’Kafarnahum, u tlabtu bil-ħniena u għedtlu: ‘Mulej, il-qaddej tiegħi qiegħed id-dar marid bil-paraliżmu.’” 35 U Ġesù qalli, Jiena niġi u nfejjaqlu. 36 Imma jien għedtlu, Mulej, m’iniex denju li tidħol taħt is-saqaf tiegħi; imma għid biss il-kelma, u l-qaddej tiegħi jfejjaq. 37 U Ġesù qalli, Mur fi triqtek; u kif emmint, hekk ħa jsirlek. U l-qaddej tiegħi fieq minn dak il-ħin stess. 38 Imbagħad wieħed nobbli qalli: “Kelli iben f’Kafarnahum, li kien wasal biex imut; u meta smajt li Ġesù kien ġie l-Galilija, mort u tlabtu biex jinżel għandi dari u jfejjaq lil ibni, għax kien wasal biex imut.” 39 Qalli, Mur, ibnek ħaj. 40 U ibni fieq minn dak il-ħin stess. 41 Minbarra dawn, ħafna Lhud oħra, kemm irġiel kif ukoll nisa, għajtu u qalu: “Dan tassew hu Bin Alla, li jfejjaq il-mard kollu bil-kelma tiegħu biss, u li x-xjaten huma għalkollox suġġetti għalih.” 42 Xi wħud minnhom qalu wkoll: “Din il-qawwa ma tista’ tiġi mingħand ħadd ħlief minn Alla.” 43 Pilatu qal lil-Lhud: “Ix-xjaten għaliex mhumiex sottomessi lit-tobba tagħkom?” 44 Xi wħud minnhom qalu: “Il-qawwa li jrażżnu x-xjaten ma tistax tiġi ħlief minn Alla.” 45 Imma oħrajn qalu lil Pilatu li kien qajjem lil Lazzru mill-imwiet, wara li kien ilu erbat ijiem filqabar tiegħu.
25
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
46 Il-gvernatur sama’ dan, b’riegħed kbir qal lill-folla tal-Lhud: “X’jiswakom jekk ixerrdu demm innoċenti?” Kapitlu 6 1 Pilatu sejjaħ flimkien lil Nikodemu u l-ħmistax-il raġel li kienu qalu li Ġesù ma twieledx miż-żína, u staqsiehom: “X’għandi nagħmel, ladarba jidher li se tinqala’ rewwixta fost il-poplu?” 2 Qalulu, Ma nafux; ħa jarawha dawk li jqajmu l-istorbju. 3 Pilatu mbagħad reġa’ sejjaħ lin-nies tal-folla u qalilhom: “Tafu li għandkom drawwa li neħilsilkom priġunier wieħed fil-festa tal-Għid; 4 Għandi priġunier magħruf, qattiel, li jismu Barabba, u Ġesù li jismu Kristu, li fihom ma nsib xejn li jistħoqqlu l-mewt; mela lil min minnhom triduni neħliskom? 5 Kollha jgħajtu, u jgħidu, Eħlisna lil Barabba. 6 Pilatu qalilhom: “X’se nagħmel mela b’Ġesù li jgħidulu Kristu?” 7 Wieġbu lkoll: “Ħa jkun imsallab.” 8 Jerġgħu għajtu u qalu lil Pilatu: “M’intix ħabib ta’ Ċesari jekk teħles lil dan ir-raġel, għax hu stqarr li hu Bin Alla u sultan. Imma intom taħsbu li hu s-sultan u mhux Ċesari?” 9 Imbagħad Pilatu mimli rabja qalilhom: “Il-ġens tagħkom dejjem kien sedizzjuż, u intom dejjem kontra dawk li kienu ta’ servizz għalikom?” 10 Il-Lhud wieġbu: “Min huma dawk li qdewna?” 11 Pilatu wieġeb lilhom: “Alla tagħkom li ħeliskom mill-jasar iebes tal-Eġizzjani, u mexxiekom minn fuq il-Baħar l-Aħmar bħallikieku kien art niexfa, u temgħkom fid-deżert bil-manna u l-laħam tas-summien, u ġibed l-ilma mill-blata, u takom liġi mis-sema: 12 Intom ipprovokajtuh b’kull mod, u xtaqtu għalikom għoġol imdewweb, u qimatuh, u għamiltulu sagrifiċċji, u għedtu, “Dawn huma l-allat tiegħek, O Israel, li ħarġuk minn art l-Eġittu.” 13 Minħabba f’hekk Alla tiegħek ried jeqridkom; imma Mosè interċeda għalikom, u Alla tiegħek semgħu u ħafer l-iżball tagħkom. 14 Wara intom irrabjajtu kontra l-profeti tagħkom, Mosè u Aron, u ridtu toqtluhom meta ħarbu lejn it-tabernaklu, u intom kontu dejjem tgergru kontra Alla u l-profeti tiegħu. 15 U qam minn fuq is-siġġu tal-ġudizzju tiegħu u ried joħroġ; imma l-Lhud kollha għajtu: “Aħna nistqarru lil Ċesari bħala s-sultan, u mhux lil Ġesù.” 16 Billi dan il-bniedem, hekk kif twieled, l-għorrief ġew u offrewlu rigali; meta Erodi sama’ b’dan, tħawwad ħafna, u ried joqtlu. 17 Meta missieru sar jaf b’dan, ħarab miegħu u ma’ ommu Marija lejn l-Eġittu. Erodi, meta sama’ li kien twieled, ried joqtlu; u għalhekk bagħat u qatel lit-tfal kollha li kienu f’Betlehem, u fl-inħawi kollha tagħha, minn sentejn ’il fuq. 18 Meta Pilatu sama’ dan, beża’; u billi ordna li n-nies, li kienu qed jagħmlu storbju, is-skiet qal lil Ġesù: “Mela int sultan?” 19 Il-Lhud kollha wieġbu lil Pilatu: “Dan hu preċiżament il-persuna li Erodi ried joqtol.” 20 Imbagħad Pilatu ħa l-ilma, ħasel idejh quddiem il-poplu u qal: “Jiena innoċenti mid-demm ta’ dan il-bniedem ġust; arawh intom.” 21 Il-Lhud wieġbu u qalu: “Demmu jkun fuqna u fuq uliedna.” 22 Imbagħad Pilatu ordna li jġibu lil Ġesù quddiemu, u qallu dan il-kliem: 23 Il-ġens tiegħek stess akkużak li qed tagħmel lilek innifsek sultan; għalhekk jien, Pilatu, nikkundannak biex tiġi flaġellat skont il-liġijiet tal-gvernaturi ta’ qabel; u li l-ewwel tkun marbut, imbagħad imdendel fuq salib f’dak il-post fejn int priġunier issa; u wkoll żewġ kriminali miegħek, li isimhom hu Dimas u Gestas. Kapitlu 7 1 Imbagħad Ġesù ħareġ mill-praetorju, u ż-żewġ ħallelin miegħu.
26
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
2 U meta waslu fil-post jismu Golgota, neżżgħuh minn ħwejġu, libbsuh b’libsa tal-għażel, poġġewlu kuruna tax-xewk fuq rasu u qasba f’idu. 3 U bl-istess mod għamlu liż-żewġ ħallelin li kienu msallbin miegħu, Dima fuq il-lemin tiegħu u Ġesta fuq ix-xellug tiegħu. 4 Imma Ġesù qal: “Missier, aħfrilhom, għax ma jafux x’qed jagħmlu.” 5 U qasmu ħwejġu, u fuq il-libsa tiegħu tefgħu x-xorti. 6 Sadanittant, in-nies baqgħu hemm, u l-qassisin il-kbar u x-xjuħ tal-Lhud bdew jiddieħku bih u jgħidu: “Salva oħrajn; ħa jsalva lilu nnifsu jekk jista’; jekk hu Bin Alla, ħa jinżel issa mis-salib.” 7 Is-suldati wkoll bdew jiddieħku bih, u ħadu ħall u fel, offrewhulu jixrob, u qalulu: “Jekk inti ssultan tal-Lhud, eħles lilek innifsek.” 8 Imbagħad Longinus, suldat wieħed, ħa lanza, 1 niffidlu ġenbu, u f’daqqa waħda ħareġ demm u ilma. 9 U Pilatu kiteb it-titlu fuq is-salib bl-Ebrajk, bil-Latin, u bil-Grieg, jiġifieri. Dan hu s-sultan talLhud. 10 Iżda wieħed miż-żewġ ħallelin li kienu msallab ma’ Ġesù, li kien jismu Gesta, qal lil Ġesù: “Jekk inti l-Kristu, eħlis lilek innifsek u lilna.” 11 Imma l-ħalliel li kien imsallab fuq il-lemin tiegħu, li kien jismu Dimas, wieġeb u ċanfru u qallu: “Ma tibżax minn Alla, li int ikkundannat għal dan il-kastig? Aħna tassew nirċievu b’mod ġust ilħażen ta’ għemilna; imma dan Ġesù, x’ħażen għamel?” 12 Wara dan il-tnehida, qal lil Ġesù, Mulej, ftakar fija meta tidħol fis-saltna tiegħek. 13 Wieġeb Ġesù u qallu: “Tassew ngħidlek li llum tkun miegħi fil-Ġenna.” Kapitlu 8 1 Kien madwar is-sitt siegħa, u d-dlam kien fuq wiċċ l-art kollha sas-disa’ siegħa. 2 U waqt li x-xemx kienet qed tintefa’, ara l-velu tat-tempju nqasam minn fuq s’isfel; u l-blat ukoll inqasam, u l-oqbra nfetħu, u ħafna iġsma ta’ qaddisin, li kienu raqdu, qamu. 3 U għall-ħabta tad-disa’ siegħa Ġesù għajjat b’leħen għoli u qal: “Ħeli, Ħeli, lama zabaktani?” li tfisser: “Alla tiegħi, Alla tiegħi, għaliex tlaqtni?” 4 Wara dan kollu, Ġesù qal: “Missier, f’idejk nirrifletti ruħi.” U wara li qal dan, miet. 5 Imma meta ċ-ċenturjun ra li Ġesù kien qed jgħajjat b’dan il-mod, gglorifika lil Alla, u qal, Tassew li dan kien raġel ġust. 6 U n-nies kollha li kienu hemm tħawdu ħafna b’dak li raw; u waqt li kienu qed jaħsbu fuq dak li kien ġara, bdew iħabbtu fuq sidirhom, u mbagħad reġgħu lura lejn il-belt ta’ Ġerusalemm. 7 Iċ-ċenturjun mar għand il-gvernatur, u qallu dak kollu li kien ġara; 8 U meta sama’ dan kollu, tnikket ħafna; 9 U sejjaħ lill-Lhud flimkien u qalilhom: “Rajtu l-miraklu tal-eklissi tax-xemx u l-affarijiet l-oħra li ġraw waqt li Ġesù kien qed imut?” 10 Meta l-Lhud semgħu dan, wieġbu lill-gvernatur: “L-eklissi tax-xemx ġrat skont is-soltu.” 11 Imma dawk kollha li kienu jafu lil Kristu baqgħu ’l bogħod, flimkien man-nisa li kienu mxew wara Ġesù mill-Galilija, jaraw dan kollu. 12 U ara raġel minn Arimatea, jismu Ġużeppi, li wkoll kien dixxiplu ta’ Ġesù, imma mhux biddieher, minħabba l-biża’ tal-Lhud, mar għand il-gvernatur u talbu biex jippermettilu jneħħi l-ġisem ta’ Ġesù minn fuq is-salib. 13 U l-gvernatur tah il-permess. 14 U ġie Nikodemu, u ġab miegħu taħlita ta’ mirra u aloe, jiżen madwar mitt libbra; niżżlu lil Ġesù mis-salib bid-dmugħ, u rabtuh b’ċarruta tal-għażel bil-ħwawar, skont id-drawwa li jindifnu fost ilLhud, 15 U qegħduh f’qabar ġdid, li kien bena Ġużeppi, u ġiegħel li jinqata’ minn blata, li fiha qatt ma kien tpoġġa ħadd; u rrombjaw ġebla kbira lejn il-bieb tal-qabar.
27
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
Kapitlu 9 1 Meta l-Lhud inġusti semgħu li Ġużeppi kien talab u difen il-ġisem ta’ Ġesù, fittxew lil Nikodemu; u lil dawk il-ħmistax-il raġel li kienu xehdu quddiem il-Gvernatur li Ġesù ma twieledx miż-żína, u lil nies tajbin oħra li kienu wrew xi għemejjel tajbin miegħu. 2 Meta lkoll inħbew minħabba l-biża’ tal-Lhud, Nikodemu waħdu deher quddiemhom u qalilhom: “Kif jistgħu jidħlu fis-sinagoga nies bħal dawn?” 3 Il-Lhud wieġbuh: “Int, meta kont sieħeb ta’ Kristu, kif tazzarda tidħol fis-sinagoga? Ħalli xortek tkun miegħu fid-dinja l-oħra.” 4 Nikodemu wieġeb: “Amen; ħa jkun, li jkolli sehemi miegħu fis-saltna tiegħu.” 5 Bl-istess mod Ġużeppi, meta ġie għand il-Lhud, qalilhom Għaliex qed tirrabjaw miegħi talli nixtieq il-ġisem ta’ Ġesù ta’ Pilatu? Ara, jien poġġejtu fil-qabar tiegħi, u keffentu f’għażel nadif, u poġġejt ġebla ħdejn il-bieb tal-qabar. 6 Jiena aġixxejt sew miegħu; imma intom aġixxejtu b’mod inġust u b’biża’ lil dak il-persuna ġusta, billi sallabtuh, tajtuh il-ħall biex jixrob, inkurunajtu bix-xewk, qsamtu ġismu bil-frosta, u tlabtu lħtija ta’ demmu fuqkom. 7 Il-Lhud meta semgħu dan tħawdu u tħawdu; u qabdu lil Ġużeppi, u ordnaw li jitpoġġa taħt arrest qabel is-Sibt, u jinżamm hemm sakemm jgħaddi s-Sibt. 8 U qalulu: “Stqarr dnubietek; għax bħalissa ma tistax tagħmlek ħsara qabel ma jasal l-ewwel jum tal-ġimgħa. Imma aħna nafu li ma tkunx denju ta’ difna; imma nagħtu laħmek lill-għasafar tas-sema u lill-bhejjem tal-art.” 9 Ġużeppi wieġeb: “Dak id-diskors hu bħad-diskors ta’ Gulija l-kburi, li ċanfar lil Alla l-ħaj meta tkellem kontra David. Imma intom l-iskribi u d-dutturi tafu li Alla jgħid permezz tal-profeta, “Ilvendetta hija tiegħi, u jien inħallaskom ħsara waħda daqs dik li heddejtuni.” 10 Alla li dendlu fuq is-salib jista’ jeħlisni minn idejkom. Il-ħażen kollu tagħkom jerġa’ lura fuqkom. 11 Għax il-gvernatur, meta ħasel idejh, qal, “Jiena ħieles mid-demm ta’ dan il-bniedem ġust.” Imma intom weġibtu u għajjatttu, “Demmu jkun fuqna u fuq uliedna. Kif għedtu, ħa tinqerdu għal dejjem.” 12 Meta x-xjuħ tal-Lhud semgħu dan il-kliem, infexxew bir-rabja kbira; u qabdu lil Ġużeppi, daħħluh f’kamra fejn ma kienx hemm tieqa; għalqu l-bieb, u ssiġillaw is-serratura; 13 U Anna u Kajfa poġġew għassa fuqha, u ħadu parir mal-qassisin u l-Leviti, biex jiltaqgħu lkoll wara s-Sabat, u ftiehmu għal liema mewt kellhom jagħtu lil Ġużeppi. 14 Meta għamlu dan, il-ħakkiema, Anna u Kajfa, ordnaw li jitressaq lil Ġużeppi. Kapitlu 10 1 Meta l-ġemgħa kollha semgħet dan, ammiraw u baqgħu mistagħġba, għax sabu l-istess siġill fuq isserratura tal-kamra, u ma setgħux isibu lil Ġużeppi. 2 Imbagħad Anna u Kajfa ħarġu, u waqt li lkoll kienu qed jammiraw li Ġużeppi kien telaq, wieħed mis-suldati, li kien qed jgħasses il-qabar ta’ Ġesù, beda jitkellem fil-ġemgħa. 3 Waqt li kienu qed jgħassu l-qabar ta’ Ġesù, kien hemm terremot; u rajna anġlu ta’ Alla jgerrex ilġebla tal-qabar u joqgħod fuqha; 4 U wiċċu kien bħas-sajjetta u l-ilbies tiegħu bħas-silġ; u bil-biża’ sirna bħal mejtin. 5 U smajna anġlu jgħid lin-nisa ħdejn il-qabar ta’ Ġesù, “Tibżgħux; naf li qed tfittxu lil Ġesù li kien imsallab; hu qam mill-imwiet kif qal minn qalbu. 6 Ejjew araw il-post fejn kien midfun; u morru minnufih, għidu lid-dixxipli tiegħu li qam millimwiet, u li jiġi qabilkom il-Galilija; hemmhekk tarawh kif qalilkom. 7 Imbagħad il-Lhud sejħu flimkien lis-suldati kollha li kienu qed iżommu l-qabar ta’ Ġesù, u staqsewhom: “Min huma dawk in-nisa li l-anġlu kellem lilhom? Għaliex ma qbadtuhomx?” 8 Is-suldati wieġbu u qalu: “Ma nafux min kienu n-nisa; barra minn hekk sirna bħal mejtin bil-biża’, u kif stajna naqbdu lil dawk in-nisa?” 9 Il-Lhud qalulhom: “Daqs kemm hu ħaj il-Mulej, ma nemmnux fikom.”
28
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
10 Is-suldati wieġbu u qalu lil-Lhud: “Intom rajtu u smajtu lil Ġesù jagħmel tant mirakli, u ma emmnuhx, kif se temmnu lilna? Sewwa għedtu, ‘Daqs kemm hu ħaj il-Mulej, għax il-Mulej tassew ħaj.’” 11 Smajna li għalaqtu lil Ġużeppi, li difen il-ġisem ta’ Ġesù, f’kamra ssiġillata b’serratura; u meta ftaħtuha, ma sibtuhx hemm. 12 Mela ġibu lil Ġużeppi li poġġejtuh taħt għassa fil-kamra, u aħna nippreżentaw lil Ġesù li għamilna l-għassa fil-qabar. 13 Il-Lhud wieġbu u qalu: “Aħna se nippreżentaw lil Ġużeppi, imma intom se nippreżentaw lil Ġesù.” Imma Ġużeppi qiegħed f’Arimatea, fil-belt tiegħu.” 14 Is-suldati wieġbu: “Jekk Ġużeppi qiegħed f’Arimatea, u Ġesù fil-Galilija, smajna l-anġlu jgħid lin-nisa.” 15 Il-Lhud meta semgħu dan beżgħu, u qalu bejniethom: “Jekk dawn l-affarijiet isiru pubbliċi, kulħadd jemmen f’Ġesù.” 16 Imbagħad ġabru somma kbira ta’ flus, u tawha lis-suldati, u qalulhom: “Għidu lin-nies li ddixxipli ta’ Ġesù ġew billejl meta kontu reqdin u serqu l-ġisem ta’ Ġesù; u jekk Pilatu l-gvernatur jisma’ b’dan, aħna nsolvuh u nassigurakom.” 17 Is-suldati għalhekk ħadu l-flus, u qalu kif kienu mgħallmin mil-Lhud; u x-xnigħat tagħhom infirxu fost in-nies. 18 Iżda wieħed qassis, Finees, Ada għalliem tal-iskola, u Levita jismu Aġew, it-tlieta li huma ġew mill-Galilija lejn Ġerusalemm, u qalu lill-qassisin il-kbar u lil dawk kollha li kienu fis-sinagogi, u qalulhom: 19 Rajna lil Ġesù, li intom sallabtuh, jitkellem mal-ħdax-il dixxiplu tiegħu, u bilqiegħda f’nofshom fuq il-Muntanja taż-Żebbuġ, u jgħidilhom: 20 Morru fid-dinja kollha, xandru l-Evanġelju lill-ġnus kollha, għammduhom f'isem il-Missier, u lIben, u l-Ispirtu s-Santu; u kull min jemmen u jitgħammed, isalva. 21 U meta qal dawn l-affarijiet lid-dixxipli tiegħu, rajnieh jitla’ s-sema. 22 Meta l-qassisin il-kbar, u x-xjuħ, u l-Leviti semgħu dan, qalu lil dawn it-tliet irġiel: “Agħtu glorja lil Alla ta’ Israel, u stqarru lilu jekk humiex veri dawk l-affarijiet li tgħidu li rajtu u smajtu.” 23 Huma wieġbu u qalu: “Daqs kemm hu ħaj il-Mulej ta’ missirijietna, Alla ta’ Abraham, u Alla ta’ Iżakk, u Alla ta’ Ġakobb, kif smajna lil Ġesù jitkellem mad-dixxipli tiegħu, u kif rajnieh jitla’ s-sema, hekk għedniekom il-verità.” 24 U t-tliet irġiel wieġbu aktar, u qalu, u żiedu dan il-kliem, Jekk ma nammettux il-kliem li smajna lil Ġesù jgħid, u li rajnieh jitla’ s-sema, konna nkunu ħatja tad-dnub. 25 Imbagħad il-qassisin il-kbar qamu minnufih, u żammew il-ktieb tal-liġi f’idejhom, u ħeġġew lil dawn l-irġiel u qalulhom: “Ma tiżvelawx aktar dak li għedtu dwar Ġesù.” 26 U tawhom somma kbira ta’ flus, u bagħtu nies oħra magħhom, li kellhom jeħduhom lejn pajjiżhom, sabiex ma jibqgħux f’Ġerusalemm. 27 Imbagħad il-Lhud inġabru lkoll flimkien, u wara li esprimew l-aktar tħassib ta’ niket, qalu, X’inhi din il-ħaġa straordinarja li ġrat f’Ġerusalemm? 28 Imma Anna u Kajfa farrġuhom u qalulhom: “Għaliex għandna nemmnu lis-suldati li kienu jgħassu l-qabar ta’ Ġesù meta qalulna li anġlu rrombla l-ġebla mill-bieb tal-qabar?” 29 Forsi d-dixxipli tiegħu stess qalulhom dan, u tawhom flus biex jgħiduh, u huma stess ħadu lġisem ta’ Ġesù. 30 Barra minn hekk, żommu f’moħħkom dan, li m’hemm l-ebda kredtu x’jingħata lill-barranin, għax huma wkoll ħadu somma kbira minna, u qalulna skont l-istruzzjonijiet li tajniehom. Jew iridu jkunu fidili lejna, jew lejn id-dixxipli ta’ Ġesù.
29
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
Kapitlu 11 1 Imbagħad Nikodemu qam u qal: “Sewwa tgħidu, ulied Iżrael, smajtu x’ħalfu dawk it-tliet irġiel bilLiġi ta’ Alla, li qalu: ‘Rajna lil Ġesù jitkellem mad-dixxipli tiegħu fuq il-Muntanja taż-Żebbuġ, u rajnieh jitla’ s-sema.’” 2 U l-iskrittura tgħallimna li l-profeta mbierek Elija ttieħed is-sema; u Eliżew ġie mistoqsi minn ulied il-profeti, Fejn hu missierna Elija? Huwa qalilhom li ttieħed is-sema. 3 U wlied il-profeti qalulu: “Forsi l-ispirtu ġarru f’waħda mill-muntanji ta’ Iżrael, forsi nsibuh hemm.” U talbu lil Eliżew, u hu mexa magħhom għal tlett ijiem, imma ma setgħux isibuh. 4 Issa isimgħuni, ulied Iżrael, u ejjew nibagħtu rġiel fil-muntanji ta’ Iżrael, li ma jkunx jista’ jkun li l-ispirtu ġarr lil Ġesù, u forsi hemm insibuh u nkunu sodisfatti. 5 U l-parir ta’ Nikodemu għoġob lin-nies kollha; u bagħtu rġiel li fittxew lil Ġesù, imma ma setgħux isibuh: u huma reġgħu lura u qalu: “Mort kullimkien, imma ma stajniex insibu lil Ġesù, imma sibna lil Ġużeppi fil-belt tiegħu ta’ Arimatea.” 6 Meta l-ħakkiema semgħu dan, u l-poplu kollu, ferħu, u faħħru lill-Alla ta’ Israel, għax instab lil Ġużeppi, li kienu għalquh f’kamra, u ma setgħux isibuh. 7 U meta ġabru ġemgħa kbira, il-qassisin il-kbar qalu: “B’liema mezz se nġibu lil Ġużeppi għandna biex nitkellmu miegħu?” 8 U ħadu biċċa karta, u kitbulu, u qalulu, “Is-sliem ikun miegħek, u mal-familja kollha tiegħek. Nafu li ddeċidejna kontra Alla u kontra tiegħek. Kun kuntent li żżurna lil missirijietek, għax konna sorpriżi għall-aħħar bil-ħarba tiegħek mill-ħabs.” 9 Nafu li kien pjan malizzjuż li ħadna kontrik, u li l-Mulej ħa ħsiebek, u l-Mulej innifsu ħelisek millpjanijiet tagħna. Sliem għalik, Ġużeppi, li int onorat fost il-poplu kollu. 10 U għażlu sebgħa minn ħbieb Ġużeppi, u qalulhom: “Meta tiġu għand Ġużeppi, sellmulu bis-sliem, u agħtuh din l-ittra.” 11 Għalhekk, meta l-irġiel waslu għand Ġużeppi, sellmulu bis-sliem, u tawh l-ittra. 12 U meta Ġużeppi qaraha, qal: “Imbierek il-Mulej Alla, li ħelisni minn idejn l-Iżraelin, biex ma setgħux ixerrdu demmi. Imbierek Alla, li ħakesini taħt ġwenħajk.” 13 U Ġużeppi bishom u daħħalhom f’daru. U l-għada, Ġużeppi tela’ fuq il-ħmar tiegħu u telaq magħhom lejn Ġerusalemm. 14 U meta l-Lhud kollha semgħu dan, ħarġu jiltaqgħu miegħu, u għajtu u qalulu: “Is-sliem akkumpanja l-wasla tiegħek hawn, missier Ġużeppi.” 15 Għal dan wieġeb: “Il-ġid mingħand il-Mulej ikun għall-poplu kollu.” 16 U lkoll biesuh; u Nikodemu ħadu għandu, wara li ħejja ikla kbira. 17 L-għada, billi kien Jum it-Tħejjija, Anna, Kajfa, u Nikodemu qalu lil Ġużeppi: “Agħmel stqarr lil Alla ta’ Iżrael, u wieġeb lilna l-mistoqsijiet kollha li se nistaqsuk; 18 Għax konna mnikkta ħafna, li dfint il-ġisem ta’ Ġesù; u li meta qfilniek f’kamra, ma stajniex insibuk; u minn dakinhar ’l hawn bqajna nibżgħu, sa dan iż-żmien li dehert fostna. Mela għidilna quddiem Alla, dak kollu li ġara. 19 Imbagħad wieġeb Ġużeppi u qal: “Intom tassew għamiltuni l-ħabs f’jum it-tħejjija sal-għada filgħodu.” 20 Imma waqt li kont wieqaf nitlob f’nofs ta’ lejl, id-dar kienet imdawra b’erba’ anġli; u rajt lil Ġesù bħad-dija tax-xemx, u waqajt mal-art bil-biża’. 21 Imma Ġesù qabadli idi, refagħni mill-art, u n-nida mbagħad xerrdet fuqi; imma hu, imsaħli wiċċi, bisni, u qalli, Tibżax, Ġużeppi; ħares lejja, għax jien hu. 22 Imbagħad ħarist lejh, u għedtlu, Rabboni Elija! Hu weġibni, u qalli, Jien m’iniex Elija, imma Ġesù ta’ Nazaret, li int difnuh. 23 Jien għedtlu, Urini l-qabar li fih qegħdek. 24 Imbagħad Ġesù qabadni minn idi u mexxieni fil-post fejn qegħedtu, u wrieni l-ħwejjeġ tal-għażel u s-srievet li kellimtlu ma’ rasu. Imbagħad indunajt li kien Ġesù, u qgħadtlu nqimu u għedtlu: “Imbierek min jiġi f’isem il-Mulej.”
30
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
25 Ġesù reġa’ qabadni minn idi, ħadni lejn Arimatea, għand dari, u qalli: “Is-sliem għalik; imma la toħroġx minn darek sa erbgħin jum; imma rrid immur għand id-dixxipli tiegħi.” Kapitlu 12 1 Meta l-qassisin il-kbar semgħu dan kollu, stagħġbu, waqgħu wiċċhom mal-art bħal mejtin, u bdew jgħajtu lil xulxin u jgħidu: “X’inhu dan is-sinjal straordinarju li ġara f’Ġerusalemm? Aħna nafu lil missier Ġesù u lil ommu. 2 U wieħed Levita qal: “Naf ħafna minn qrabatu, nies reliġjużi, li huma mdorrijin joffru sagrifiċċji u offerti maħruqa lil Alla ta’ Iżrael, fit-tempju, mat-talb.” 3 U meta l-qassis il-kbir Simeon refgħu f’dirgħajh, qallu: “Mulej, issa tħalli lill-qaddej tiegħek jitlaq fis-sliem, skont kelmtek, għax għajnejja raw is-salvazzjoni tiegħek, li ħejjejt quddiem wiċċ il-popli kollha: dawl biex idawwal il-ġnus, u glorja tal-poplu tiegħek Iżrael.” 4 Bl-istess mod, Simeon bierek lil Marija omm Ġesù u qalilha: “Ngħidlek dwar dak it-tifel: Hu hu maħtur għall-waqgħa u l-qawmien ta’ ħafna, u bħala sinjal li se jkun hemm kontradizzjoni għalih.” 5 Iva, sejf jinfidlek ruħek ukoll, u l-ħsibijiet ta’ ħafna qlub jiġu żvelati. 6 Imbagħad il-Lhud kollha qalu: “Ejjew nibagħtu għand dawk it-tliet irġiel li qalu li rawh jitkellem mad-dixxipli tiegħu fuq il-Muntanja taż-Żebbuġ.” 7 Wara dan, staqsewhom x’kienu raw; u huma wieġbu b’qalb waħda, “Quddiem Alla ta’ Iżrael nistqarru li rajna b’mod ċar lil Ġesù jitkellem mad-dixxipli tiegħu fuq il-Muntanja taż-Żebbuġ, u jitla’ s-sema.” 8 Imbagħad Anna u Kajfa ħaduhom f’postijiet separati, u staqsewhom waħedhom; huma stqarrew ilverità b’mod unanimu, u qalu, li kienu raw lil Ġesù. 9 Imbagħad Anna u Kajfa qalu: “Il-liġi tagħna tgħid, li kull kelma tkun stabbilita b’fomm żewġ xhieda jew tlieta.” 10 Imma x’għedna? L-imbierek Enok għoġob lil Alla, u ġie ttrasportat bil-kelma t’Alla; u l-post taddfin tal-imbierek Mosè huwa magħruf. 11 Imma Ġesù ngħata f’idejn Pilatu, ġie msawwat, inkurunat bix-xewk, beżqu fuqu, imtaqqab b’lanza, imsallab, miet fuq is-salib, u ndifen, u ġismu l-Onorevoli Ġużeppi midfun f’qabar ġdid, u hu jixhed li rah ħaj. 12 U barra minn hekk dawn l-irġiel stqarrew li rawh jitkellem mad-dixxipli tiegħu fuq il-Muntanja taż-Żebbuġ, u jitla’ s-sema. 13 Imbagħad Ġużeppi qam u qal lil Anna u Kajfa: “Bis-sewwa tagħkom stagħġbu ħafna għax intqalilkom li Ġesù ħaj u tela’ s-sema.” 14 Hija tassew ħaġa tassew tal-għaġeb, li mhux biss iqum hu stess mill-imwiet, iżda jqajjem ukoll lil oħrajn mill-oqbra tagħhom, li dehru minn ħafna f’Ġerusalemm. 15 U issa isimgħuni ftit: Ilkoll konna nafuh lill-imbierek Simeon, il-qassis il-kbir, li ħa lil Ġesù f’dirgħajh fit-tempju meta kien għadu tarbija. 16 Dan Simeon kellu żewġ subien, u lkoll konna preżenti għall-mewt u l-funeral tagħhom. 17 Mela morru araw l-oqbra tagħhom, għax dawn huma miftuħa, u huma qamu: u ara, qegħdin filbelt ta’ Arimatea, iqattgħu l-ħin tagħhom flimkien f’uffiċċji ta’ devozzjoni. 18 Xi wħud, tabilħaqq, semgħu l-ħoss ta’ leħinhom fit-talb, imma ma jridux jitkellmu ma’ ħadd, iżda jibqgħu siekta bħal mejtin. 19 Imma ejjew, immorru għandhom, u nġibu ruħna magħhom bir-rispett u l-kawtela kollha dovuti. U jekk nistgħu nġegħluhom jaħilfu, forsi jgħidulna xi wħud mill-misteri tal-qawmien tagħhom millimwiet. 20 Meta l-Lhud semgħu dan, ferħu bil-kbir. 21 Imbagħad Anna u Kajfa, Nikodemu, Ġużeppi, u Gamaljel marru Arimatea, imma ma sabuxhom fl-oqbra tagħhom; iżda mxew madwar il-belt, rabtuhom fuq irkopptejhom waqt li kienu qed jagħmlu l-qima tagħhom:
31
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
22 Imbagħad sellmulhom bir-rispett u l-rispett kollu lejn Alla, ħaduhom fis-sinagoga ta’ Ġerusalemm: u wara li għalqu l-bibien, ħadu l-ktieb tal-liġi tal-Mulej, 23 U poġġieh f’idejhom, u ħalifhom b’Alla Adonai, u Alla ta’ Israel, li kellem lil missirijietna permezz tal-liġi u l-profeti, u qalilhom, Jekk temmnu f’dak li qajjimkom mill-imwiet, li hu Ġesù, għidulna x’rajtu, u kif ġejtu mqajmin mill-imwiet. 24 Karinu u Lenzju, iż-żewġ ulied ta’ Simeon, tregħdu meta semgħu dan, u tħawdu, u tniehdu; u flistess ħin ħarsu ’l fuq lejn is-sema, għamlu s-sinjal tas-salib b’subgħajhom fuq ilsienhom. 25 U minnufih tkellmu u qalulna: “Agħtuna karta lil kull wieħed u waħda minna, u aħna niktbu għalikom dak kollu li rajna.” U kull wieħed u waħda minnhom qagħdu bilqiegħda u kitbu u qalu: Kapitlu 13 1 Mulej Ġesù u Missier, li int Alla, ukoll l-irxoxt u l-ħajja tal-mejtin, agħtina l-permess li niddikjaraw il-misteri tiegħek, li rajna wara l-mewt, li jappartjenu lis-salib tiegħek; għax aħna maħlufin b’ismek. 2 Għax int ipprojbixxejt lill-qaddejja tiegħek milli jiddikjaraw l-affarijiet sigrieti, li saru bil-qawwa divina tiegħek fl-infern. 3 Meta tpoġġejna ma’ missirijietna fil-fond tal-infern, fid-dlam iswed, f’daqqa waħda deher il-kulur tax-xemx bħad-deheb, u dawl sostanzjali ta’ lewn vjola li dawwal il-post. 4 Ftit wara dan, Adam, missier l-umanità kollha, flimkien mal-patrijarki u l-profeti kollha, feraħ u qal, Dak id-dawl huwa l-awtur tad-dawl ta’ dejjem, li wiegħed li jittraduċina għad-dawl ta’ dejjem. 5 Imbagħad il-profeta Isaija għajjat u qal: “Dan hu d-dawl tal-Missier u tal-Iben ta’ Alla, skont ilprofezija tiegħi meta kont ħaj fuq l-art.” 6 Art Żabulon, u art Neftali, in-naħa l-oħra tal-Ġordan, poplu li mexa fid-dlam, ra dawl kbir; u għal dawk li kienu jgħixu f’reġjun ta’ dell il-mewt, qam id-dawl. U issa ġie, u dawwal lilna li konna qegħdin fil-mewt. 7 U waqt li lkoll konna ferħanin bid-dawl li deher fuqna, missierna Simeon ġie fostna, u feraħ lillġemgħa kollha u qal: “Igglorifikaw lill-Mulej Ġesù Kristu, l-Iben ta’ Alla.” 8 Li jien ħadt f’dirgħajja meta kont tarbija fit-tempju, u mqanqal mill-Ispirtu s-Santu, għedtlu, u għaraftu, 1 Li issa għajnejja raw is-salvazzjoni tiegħek, li int ħejjejt quddiem wiċċ il-popli kollha, dawl biex idawwal il-ġnus u l-glorja tal-poplu tiegħek Iżrael. 9 Il-qaddisin kollha li kienu fil-qiegħ tal-infern, meta semgħu dan, ferħu aktar. 10 Wara ħareġ wieħed bħal eremita ċkejken, u kulħadd staqsah, Min int? 11 Għal dan wieġeb: “Jiena l-leħen ta’ wieħed jgħajjat fid-deżert, Ġwanni l-Battista, u l-profeta talAktar Għoli, li mexa qablu biex iħejji triqtu, biex jagħti l-għarfien tas-salvazzjoni lill-poplu tiegħu għall-maħfra tad-dnubiet.” 12 U jien Ġwanni, meta rajt lil Ġesù ġej lejja, imqanqal mill-Ispirtu s-Santu, għedt, Araw il-Ħaruf ta’ Alla, araw dak li jneħħi d-dnubiet tad-dinja. 13 U għammidtu fix-xmara Ġordan, u rajt l-Ispirtu s-Santu nieżel fuqu f’għamla ta’ ħamiema, u smajt leħen mis-sema jgħid, “Dan hu Ibni l-għażiż, li fih sibt l-għaxqa tiegħi.” 14 U issa, waqt li kont sejjer quddiemu, niżilt hawn biex inħallikom tafu li l-Iben ta’ Alla għad iżurna, u, bħaż-żerniq mill-għoli, għad jiġi għandna, li qegħdin fid-dlam u fid-dell tal-mewt. Kapitlu 14 1 Imma meta l-ewwel bniedem missierna Adam sama’ dawn l-affarijiet, li Ġesù tgħammed filĠordan, sejjaħ lil ibnu Set, u qallu, 2 Iddikjara lil uliedek, il-patrijarki u l-profeti, dawk l-affarijiet kollha li smajt mingħand Mikiel, larkanġlu, meta bgħattek ħdejn il-bibien tal-Ġenna, biex titlob lil Alla li jidlek rasi meta kont marid. 3 Imbagħad Set resaq qrib il-patrijarki u l-profeti, u qalilhom: “Jiena Set, meta kont qed nitlob lil Alla fil-bibien tal-Ġenna, rajt l-anġlu tal-Mulej, Mikiel, jidherli u jgħidli: ‘Jien mibgħut għandek mill-Mulej; jien maħtur biex nippresiedi fuq il-ġisem tal-bniedem.’”
32
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
4 Ngħidlek Set, titlobx lil Alla bid-dmugħ f’għajnejk, u titlobx għaż-żejt tas-siġra tal-ħniena biex bih jidlek lil missierek Adam għall-uġigħ ta’ rasu; 5 Għax bl-ebda mod ma tista’ tiksbu qabel l-aħħar jum u ż-żminijiet, jiġifieri, qabel ma jgħaddu ħamest elef u ħames mitt sena. 6 Imbagħad Kristu, l-Iben l-aktar ħanin ta’ Alla, jiġi fid-dinja biex iqajjem mill-ġdid il-ġisem uman ta’ Adam, u fl-istess ħin iqajjem il-ġisem tal-mejtin, u meta jiġi jitgħammed fil-Ġordan: 7 Imbagħad biż-żejt tal-ħniena tiegħu se jidlek lil dawk kollha li jemmnu fih; u ż-żejt tal-ħniena tiegħu se jkompli għall-ġenerazzjonijiet futuri, għal dawk li jitwieldu mill-ilma u l-Ispirtu s-Santu għall-ħajja ta’ dejjem. 8 U meta f’dak iż-żmien l-Iben l-aktar ħanin ta’ Alla, Kristu Ġesù, jinżel fid-dinja, hu jintroduċi lil missierna Adam fil-Ġenna, fis-siġra tal-ħniena. 9 Meta l-patrijarki u l-profeti kollha semgħu dan kollu mingħand Set, ferħu aktar. Kapitlu 15 1 Waqt li l-qaddisin kollha kienu qed jifirħu, ara Satana, il-prinċep u l-kaptan tal-mewt, qal lillprinċep tal-infern, 2 Ipprepara biex tilqgħu lil Ġesù ta’ Nazaret innifsu, li ftaħar li kien l-Iben ta’ Alla, iżda kien raġel li jibża’ mill-mewt, u qal, Ruħi hija mnikkta sal-mewt. 3 Barra minn hekk għamilli ħafna ħsara u lil ħafna oħrajn; għax lil dawk li għamilthom għomja u zopop u wkoll lil dawk li ttormentajt b’diversi xjaten, fejjaqhom bil-kelma tiegħu; iva, u lil dawk li ġibt mejtin għandek, jeħodhom minnek bil-forza. 4 Għal dan il-prinċep tal-infern wieġeb lil Satana, Min hu dak il-prinċep daqshekk setgħan, u madankollu raġel li jibża’ mill-mewt? 5 Għax il-potenti kollha tad-dinja huma suġġetti għall-qawwa tiegħi, li int sottomettajthom bilqawwa tiegħek. 6 Imma jekk hu daqshekk qawwi fin-natura umana tiegħu, jiena naffermak bħala verità, li hu omnipotenti fin-natura divina tiegħu, u ħadd ma jista’ jirreżisti l-qawwa tiegħu. 7 Għalhekk meta qal li kien jibża’ mill-mewt, kellu l-ħsieb li jaqbadlek fin-nassa, u dan ikun ta’ niket għalik għal dejjem. 8 Imbagħad Satana wieġeb u qal lill-prinċep tal-infern: “Għaliex iddubitajt, u bżajt tilqa’ lil dak Ġesù ta’ Nazaret, kemm l-għadu tiegħek kif ukoll tiegħi?” 9 Jien, jien ittantajtu u qajjimt lin-nies xjuħ tiegħi l-Lhud biż-żelu u r-rabja kontrih? 10 Jiena ssanzjajt il-lanza għat-tbatija tiegħu; ħallatt il-felħ u l-ħall, u ordnajtlu jixrobhom; ħejjejt issalib biex insalbu, u l-imsiemer biex indaqqbu idejh u saqajh; u issa li mewtu hija qrib, se nġibu hawn, suġġett kemm għalik kif ukoll għalija. 11 Imbagħad il-prinċep tal-infern wieġeb u qal: “Int għadek kif għedtli li hu ħadli l-mejtin bil-forza.” 12 Dawk li nżammu hawn sakemm jerġgħu jgħixu fid-dinja, ittieħdu minn hawn, mhux bil-qawwa tagħhom stess, iżda b’talb lil Alla, u Alla tagħhom li jista’ kollox ħadhom minni. 13 Min hu mela dak Ġesù ta’ Nazaret li bil-kelma tiegħu neħħa l-mejtin minn quddiemi mingħajr ma talab lil Alla? 14 Forsi huwa l-istess wieħed li ħadli lil Lazzru, wara li kien ilu mejjet erbat ijiem, u kien kemm jinten u kemm jitmermer, u li jien kelli l-pussess tiegħu bħala persuna mejjet, iżda reġa’ tah il-ħajja bil-qawwa tiegħu. 15 Satana wieġeb, wieġeb lill-prinċep tal-infern, “Dan huwa preċiżament l-istess persuna, Ġesù ta’ Nazaret.” 16 Meta l-prinċep tal-infern sama’ dan, qallu: “Naħlefk bis-setgħat li għandi, int u jien, biex ma ġġibux għandi.” 17 Għax meta smajt bil-qawwa tal-kelma tiegħu, tregħidt bil-biża’, u l-kumpanija kollha tiegħi li ma kinitx ħanina tħawdet fl-istess ħin;
33
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
18 U ma stajniex inżommu lil Lazzru, imma hu ħawwad lilu nnifsu, u bis-sinjali kollha ta’ malizzja, minnufih telaq minn ħdejna; u l-istess art, li fiha kien hemm il-katavru ta’ Lazzru, malajr ħarġitu ħaj. 19 U issa naf li hu Alla li Jista’ Kollox li seta’ jwettaq affarijiet bħal dawn, li hu setgħan fid-dominju tiegħu, u setgħan fin-natura umana tiegħu, li hu s-Salvatur tal-umanità. 20 Għalhekk, la ġġibux lil dan hawn, għax hu jeħles lil dawk kollha li jien inżomm fil-ħabs minħabba n-nuqqas ta’ twemmin, u marbutin bil-ktajjen ta’ dnubiethom, u jwassalhom għall-ħajja ta’ dejjem. Kapitlu 16 1 U waqt li Satana u l-prinċep tal-infern kienu qed jitkellmu hekk ma’ xulxin, f’daqqa waħda nstema’ leħen bħal ta’ ragħad u ta’ rjieħ qawwijin, jgħid, Għollu l-bibien tagħkom, prinċpijiet; u merfugħin ’il fuq, bibien ta’ dejjem, u jidħol is-Sultan tal-Glorja. 2 Meta l-prinċep tal-infern sama’ dan, qal lil Satana, “Itlaq minn quddiemi, u oħroġ mill-għammar tiegħi; jekk int gwerrier setgħan, iġġieled mas-Sultan tal-Glorja. Imma x’għandek x’taqsam miegħu?” 3 U keċċah minn djaru. 4 U l-prinċep qal lill-uffiċjali tiegħu li ma kinux ħżiena, Agħlqu l-bibien tal-bronż tal-krudeltà, u ssikkruhom b’vireg tal-ħadid, u iġġieldu bil-kuraġġ, li ma ninħatfux ilsiera. 5 Imma meta l-qaddisin kollha semgħu dan, tkellmu b’leħen għoli ta’ rabja mal-prinċep tal-infern: 6 Iftaħ il-bibien tiegħek biex jidħol is-Sultan tal-Glorja. 7 U l-profeta divin David għajjat u qal, Ma pprofetizzajtx jien, meta kont fuq l-art, tassew u għedt, O li n-nies ifaħħru lill-Mulej għat-tjubija tiegħu, u għall-għemejjel meraviljużi tiegħu ma’ wlied ilbnedmin. 8 Għax hu kiser il-bibien tal-bronż, u qata’ l-vireg tal-ħadid f’biċċiet. Hu ħahom minħabba l-ħtija tagħhom, u minħabba l-inġustizzja tagħhom huma mnikktin. 9 Wara dan profeta ieħor, jiġifieri l-qaddis Isaija, tkellem bl-istess mod mal-qaddisin kollha, Ma pprofetizzajtx sew magħkom meta kont ħaj fid-dinja? 10 Il-mejtin jgħixu, u jerġgħu jqumu dawk li qegħdin fl-oqbra tagħhom, u jifirħu dawk li qegħdin flart; għax in-nida li ġejja mill-Mulej iġġiblelhom il-ħelsien. 11 U għedt f’post ieħor, Ja mewt, fejn hi r-rebħa tiegħek? Ja mewt, fejn hi n-niggeż tiegħek? 12 Meta l-qaddisin kollha semgħu dawn l-affarijiet li qal Isaija, qalu lill-prinċep tal-infern, Iftaħ issa l-bibien tiegħek, u neħħi l-vireg tal-ħadid tiegħek; għax issa se tkun marbut, u ma jkollok l-ebda setgħa. 13 Imbagħad instema’ leħen qawwi, bħal ħoss ta’ ragħad, jgħid: “Għollu l-bibien tagħkom, prinċpijiet; u merfugħin ’il fuq, bibien tal-infern, u jidħol is-Sultan tal-Glorja.” 14 Il-prinċep tal-infern meta ra l-istess leħen ripetut, għajjat bħallikieku ma kienx jaf, Min hu dak isSultan tal-Glorja? 15 David wieġeb lill-prinċep tal-infern, u qallu, Nifhem il-kliem ta’ dik il-vuċi, għax jien għedthom permezz tal-ispirtu tiegħu. U issa, kif għedt hawn fuq, ngħidlek, il-Mulej qawwi u setgħan, il-Mulej setgħan fil-battalja: hu s-Sultan tal-Glorja, u hu l-Mulej fis-sema u fl-art; 16 Hu ħares ’l isfel biex jisma’ l-għajjat tal-priġunieri, u biex jeħles lil dawk li huma kkundannati għall-mewt. 17 U issa, int prinċep maħmuġ u riħa ħażina tal-infern, iftaħ il-bibien tiegħek, biex jidħol is-Sultan tal-Glorja; għax hu l-Mulej tas-sema u l-art. 18 Waqt li David kien qed jgħid dan, il-Mulej setgħan deher fil-forma ta’ raġel, u dawwal dawk ilpostijiet li qatt qabel kienu fid-dlam, 19 U kiser il-ktajjen li qabel ma setgħux jinkisru; u bil-qawwa invinċibbli tiegħu żar lil dawk li kienu jinsabu fid-dlam fond minħabba l-ħażen, u fid-dell tal-mewt minħabba d-dnub.
34
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
Kapitlu 17 1 Il-Mewt Impja u l-uffiċjali krudili tagħha, meta semgħu dan, inqabdu bil-biża’ fis-saltniet tagħhom kollha, meta raw iċ-ċarità tad-dawl, 2 U Kristu nnifsu f'daqqa waħda deher fl-abitazzjonijiet tagħhom; għalhekk għajtu, u qalu, Aħna marbuta bik; jidher li qed tippjana l-konfużjoni tagħna quddiem il-Mulej. 3 Min int, li m’għandek l-ebda sinjal ta’ taħsir, ħlief dik id-dehra brillanti li hija prova sħiħa talkobor tiegħek, li madankollu donnok ma tagħtix kas tagħha? 4 Min int, daqshekk setgħan u daqshekk dgħajjef, daqshekk kbir u daqshekk żgħir, bniedem baxx u madankollu suldat tal-ewwel grad, li tista’ tikkmanda fil-forma ta’ qaddej bħal suldat komuni? 5 Is-Sultan tal-Glorja, mejjet u ħaj, għalkemm darba maqtul fuq is-salib? 6 Li kont mejjet fil-qabar, u niżilt ħaj għandna, u f’mewtek il-ħlejjaq kollha tregħdu, u l-kwiekeb kollha tmexxew, u issa għandek il-libertà tiegħek fost il-mejtin, u qed tagħti taħwid lill-leġjuni tagħna? 7 Min int, li teħles lill-priġunieri li kienu miżmuma fil-ktajjen bid-dnub oriġinali, u ġġibhom fillibertà ta’ qabel 8 Min int, li xxerred dawl daqshekk glorjuż u divin fuq dawk li ġew għomja mid-dlam tad-dnub? 9 Bl-istess mod il-leġjuni kollha tax-xjaten inħasdu bl-istess orrur, u bl-aktar biża’ sottomess għajtu, u qalu, 10 Minn fejn ġej, O int Ġesù Kristu, li int raġel daqshekk qawwi u glorjuż fil-maestà, daqshekk brillanti li m’għandek l-ebda tebgħa, u daqshekk pur li m’għandek l-ebda ħtija? Għax dik id-dinja t’isfel tad-dinja, li dejjem kienet suġġetta għalina sa issa, u li mingħandha rċevejna tribut, qatt ma bagħtitna raġel mejjet bħal dan qabel, qatt ma bagħtet rigali bħal dawn lill-prinċpijiet tal-infern. 11 Min int mela, li b’tant kuraġġ tidħol fid-djar tagħna, u mhux biss ma tibżax theddedna bl-akbar kastigi, imma wkoll tipprova ssalva lil kulħadd mill-ktajjen li nżommuhom fihom? 12 Forsi int dak Ġesù, li dwaru Satana għadu kif kellem lill-prinċep tagħna, li bil-mewt tas-salib kont se tirċievi l-qawwa tal-mewt. 13 Imbagħad is-Sultan tal-Glorja, waqt li għaqad il-mewt, qabad lill-prinċep tal-infern, ċaħħdu millpoter kollu tiegħu, u ħa lil missierna Adam fuq din l-art miegħu għall-glorja tiegħu. Kapitlu 18 1 Imbagħad il-prinċep tal-infern qabad lil Satana, u b'sinjal kbir qallu, O int prinċep tal-qerda, awtur tat-telfa u l-eżilju ta' Beelzebub, id-disprezz tal-anġli ta' Alla u mistmerr mill-persuni ġusti kollha! X'wasslek biex taġixxi hekk? 2 Int ridt issallab lis-Sultan tal-Glorja, u bil-qerda tiegħu, wegħedtna vantaġġi kbar ħafna, imma bħal iblah ma kontx taf x’qed tagħmel. 3 Għax ara issa li Ġesù ta’ Nazaret, bid-dija tad-divinità glorjuża tiegħu, ikeċċi l-qawwiet orribbli kollha tad-dlam u l-mewt; 4 Huwa kiser il-ħabsijiet tagħna minn fuq s’isfel, keċċa lill-ilsiera kollha, ħeles lil dawk kollha li kienu marbuta, u dawk kollha li qabel kienu jitniehdu taħt il-piż tat-turmenti tagħhom issa insultawna, u aħna qisna se niġu megħluba mit-talb tagħhom. 5 Id-dominji ħżiena tagħna huma mrażżna, u l-ebda parti mill-umanità ma baqgħet taħt issottomissjoni tagħna, iżda min-naħa l-oħra, kollha jisfidawna bil-qlubija; 6 Għalkemm, qabel, il-mejtin qatt ma kienu jissograw iġibu ruħhom b’mod insolenti magħna, u lanqas, billi kienu priġunieri, qatt ma setgħu jkunu ferħanin f’xi okkażjoni. 7 O Satana, int prinċep tal-ħżiena kollha, missier l-impii u l-abbandunati, għaliex ridt tipprova din lisfruttament, ladarba l-priġunieri tagħna s'issa kienu dejjem mingħajr l-iċken tama ta' salvazzjoni u ħajja? 8 Imma issa ħadd minnhom qatt ma jitniehed, u lanqas ma tidher demgħa f’wiċċhom. 9 O prinċep Satana, int il-gwardjan il-kbir tar-reġjuni infernali, il-vantaġġi kollha tiegħek li ksibt bissiġra pprojbita, u t-telf tal-Ġenna, issa tlifthom bl-għuda tas-salib;
35
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
10 U l-hena tiegħek kollu mbagħad skada, meta sallabt lil Ġesù Kristu, is-Sultan tal-Glorja. 11 Aġixxejt kontra l-interess tiegħek u tiegħi, kif dalwaqt se tara minn dawk it-turmenti kbar u lkastigi infiniti li int se tbati. 12 O Satana, prinċep ta’ kull ħażen, awtur tal-mewt, u sors ta’ kull kburija, l-ewwel kellek tinvestiga l-krimini ħżiena ta’ Ġesù ta’ Nazaret, u mbagħad kont issib li ma kien ħati ta’ ebda ħtija li denja talmewt. 13 Għaliex azzardajt, mingħajr raġuni jew ġustizzja, li ssallibtu, u ġibt f’artna persuna innoċenti u ġusta, u b’hekk tlift il-midinbin, il-persuni ħżiena u mhux ġusti fid-dinja kollha? 14 Waqt li l-prinċep tal-infern kien qed ikellem hekk lil Satana, is-Sultan tal-Glorja qal lil Beelzebub, il-prinċep tal-infern, Satana, il-prinċep għandu jkun suġġett għad-dominju tiegħek għal dejjem, filpost ta’ Adam u wliedu t-tajbin, li huma tiegħi. Kapitlu 19 1 Imbagħad Ġesù medd idu u qal, Ejjew għandi, intom il-qaddisin tiegħi lkoll, li ġejtu maħluqin fixxbieha tiegħi, li ġejtu kkundannati mis-siġra tal-frott ipprojbit, u mix-xitan u l-mewt; 2 Għix issa bl-injam tas-salib tiegħi; ix-xitan, il-prinċep ta’ din id-dinja, huwa megħlub, u l-mewt hija mirbuħa. 3 Imbagħad f’daqqa waħda l-qaddisin kollha ngħaqdu flimkien taħt id Alla l-aktar għoli; u l-Mulej Ġesù qabad id Adam u qallu, Sliem għalik, u għad-dixxendenti ġusti kollha tiegħek, li huma tiegħi. 4 Imbagħad Adam inxteħet f’riġlejn Ġesù, qallu, bid-dmugħ, b’umiltà u b’leħen għoli, 5 Infaħħrek, Mulej, għax int refajtni 'l fuq, u ma ħallejtx lill-għedewwa tiegħi jifirħu bija. Mulej, Alla tiegħi, għajjatt lejk, u int fejjaqtni. 6 Mulej, int erħejt ruħi mill-qabar; int żammejtni ħaj, biex ma ninżilx fil-ħofra. 7 Għannu lill-Mulej, intom il-qaddisin kollha tiegħu, u rroddu ħajr bit-tifkira tal-qdusija tiegħu. Għax ir-rabja tiegħu ddum biss għal mument; fil-grazzja tiegħu hemm il-ħajja. 8 Bl-istess mod il-qaddisin kollha, mixħutin f’riġlejn Ġesù, qalu b’leħen wieħed, Int ġejt, O Feddej tad-dinja, u fil-fatt wettaqt kull ma għidt bil-liġi u l-profeti qaddisa tiegħek. 9 Int fdejt il-ħajjin bis-salib tiegħek, u niżilt għandna, biex bil-mewt tas-salib teħlisna mill-infern, u bil-qawwa tiegħek mill-mewt. 10 O Mulej, kif poġġejt is-sinjali tal-glorja tiegħek fis-sema, u waqqaft is-sinjal tal-fidwa tiegħek, issalib tiegħek fuq l-art! hekk ukoll, Mulej, poġġi s-sinjal tar-rebħa tas-salib tiegħek fl-infern, biex ilmewt ma jkollhiex aktar ħakma. 11 Imbagħad il-Mulej medd idu u għamel is-sinjal tas-salib fuq Adam u fuq il-qaddisin kollha tiegħu. 12 U qabad lil Adam minn idu l-leminija, tela’ mill-infern, u l-qaddisin kollha ta’ Alla mxew warajh. 13 Imbagħad il-profeta rjali David għajjat bil-qlubija, u qal, 1 Għannu lill-Mulej għanja ġdida, għax għamel ħwejjeġ ta’ l-għaġeb; idu l-leminija u driegħu qaddisa kisbuh ir-rebħa. 14 Il-Mulej għarraf is-salvazzjoni tiegħu, il-ġustizzja tiegħu weraha fil-beraħ quddiem il-ġnus. 15 U l-kotra kollha tal-qaddisin wieġbet u qalet: “Dan l-unur għandu l-qaddisin kollha tiegħu. Amen, ifaħħru lill-Mulej.” 16 Wara, il-profeta Ħabakkuk 3 għajjat, u qal, Int ħriġt għas-salvazzjoni tal-poplu tiegħek, saħansitra għas-salvazzjoni tal-poplu tiegħek. 17 U l-qaddisin kollha qalu, 4 Imbierek dak li ġej f’isem il-Mulej; għax il-Mulej dawwalna. Dan hu Alla tagħna għal dejjem ta’ dejjem; hu jsaltan fuqna għal dejjem ta’ dejjem. Amen. 18 Bl-istess mod il-profeti kollha qalu l-affarijiet sagri tat-tifħir tiegħu, u mxew wara l-Mulej. Kapitlu 20 1 Imbagħad il-Mulej żamm lil Adam minn idu, u tah f’idejn Mikiel l-arkanġlu; u dan mexxiehom lejn il-Ġenna, mimli ħniena u glorja; 2 U żewġt irġiel xjuħ ħafna ltaqgħu magħhom, u l-qaddisin staqsewhom, Min intom intom, li għadkom ma kontux magħna fl-infern, u kellkom ġisimkom imqiegħed fil-Ġenna?
36
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
3 Wieħed minnhom wieġeb u qal: “Jiena Enok, li ġejt ittrasportat bil-kelma ta’ Alla; u dan ir-raġel li qiegħed miegħi hu Elija t-Tisbita, li ġie ttrasportat f’karru tan-nar.” 4 Hawn konna s’issa, u ma doqniex il-mewt, imma issa se nerġgħu lura fil-miġja tal-Antikrist, armati b’sinjali u mirakli divini, biex niġġieldu miegħu fil-battalja, u biex ninqatlu minnu f’Ġerusalemm, u biex nittellgħu ħajjin mill-ġdid fis-sħab, wara tlett ijiem u nofs. 5 U waqt li l-qaddisin Enoch u Elias kienu qed jirrakkontaw dan, ara ġie raġel ieħor f’figura msejkna jġorr is-sinjal tas-salib fuq spallejh. 6 U meta l-qaddisin kollha rawh, staqsewh, “Min int? Għax wiċċek qisu ta’ ħalliel; u għaliex qed iġġorr salib fuq spallejk?” 7 Għal dan wieġeb u qal: “Sewwa tgħidu, għax jien kont ħalliel li għamilt kull xorta ta’ ħażen fuq lart.” 8 U l-Lhud sallbuni ma’ Ġesù; u jien osservajt l-affarijiet tal-għaġeb li ġraw fil-ħolqien meta l-Mulej Ġesù ġie msallab fuq salib. 9 U jien emmintu li hu l-Ħallieq ta’ kollox, u s-Sultan li Jista’ Kollox; u tlabtu, u għedtlu, Mulej, ftakar fija, meta tidħol fis-saltna tiegħek. 10 Hu minnufih ta kas it-talba tiegħi, u qalli, Tassew ngħidlek, illum inti tkun miegħi fil-Ġenna. 11 U tani dan is-sinjal tas-salib u qalli, Ġorr dan, u mur il-Ġenna; u jekk l-anġlu li hu l-gwardjan talĠenna ma jħallikx tidħol, urih is-sinjal tas-salib, u għidlu: Ġesù Kristu li issa hu msallab, bagħatni hawn għandek. 12 Meta għamilt dan, u għedt lill-anġlu li hu l-gwardjan tal-Ġenna dawn l-affarijiet kollha, u hu semagħhom, huwa minnufih fetaħ il-bibien, introduċieni, u poġġieni fuq il-lemin fil-Ġenna, 13 Jgħid, Ibqgħu hawn ftit żmien, sakemm jidħol Adam, missier il-bnedmin kollha, flimkien ma’ wliedu kollha, li huma l-qaddejja qaddisin u ġusti ta’ Ġesù Kristu, li kien imsallab. 14 Meta semgħu dan ir-rakkont kollu mingħand il-ħalliel, il-patrijarki kollha qalu b’leħen wieħed, “Imbierek int, O Alla li Jista’ Kollox, Missier it-tjubija ta’ dejjem, u Missier il-ħniena, li wrejt tant favur lil dawk li kienu midinbin kontrih, u ġibthom għall-ħniena tal-Ġenna, u qegħedthom f’nofs ilprovvisti kbar u spiritwali tiegħek, f’ħajja spiritwali u qaddisa. Amen.” Kapitlu 21 1 Dawn huma l-misteri divini u sagri li rajna u smajna. Jiena, Karinu u Lenzju ma nistgħux niddikjaraw il-misteri l-oħra ta’ Alla, kif ordnalna l-arkanġlu Mikiel, 2 Jgħidilhom, “Intom għandkom tmorru ma’ ħuti Ġerusalemm, u għandkom tibqgħu titolbu, waqt li tixħtu u tigglorifikaw l-irxoxt ta’ Ġesù Kristu, ladarba hu qajjimkom mill-imwiet fl-istess ħin miegħu nnifsu.” 3 U m’għandek titkellem ma’ ħadd, iżda ibqa’ bilqiegħda bħal persuni mutu sakemm jasal iż-żmien meta l-Mulej jippermettilkom tirrakkontaw il-misteri tad-divinità tiegħu. 4 L-arkanġlu Mikiel ordnalna biex immorru lil hinn mill-Ġordan, lejn art eċċellenti u mimlija frott, fejn hemm ħafna li qamu mill-imwiet magħna bħala prova tal-qawmien ta’ Kristu mill-imwiet. 5 Għax għandna biss tlett ijiem mogħtija lilna mill-imwiet, li qamna biex niċċelebraw l-Għid talMulej tagħna mal-ġenituri tagħna, u biex nagħtu xhieda tagħna għal Kristu l-Mulej, u tgħammidna fix-xmara qaddisa tal-Ġordan. U issa ħadd ma jarahom. 6 Dan huwa dak kollu li Alla ħallielna ngħidulkom; agħtuh tifħir u ġieħ, u indmu, u hu jkollu ħniena minnkom. Is-sliem ikun għalikom mingħand il-Mulej Alla Ġesù Kristu, u s-Salvatur tagħna lkoll. Amen, Amen, Amen. 7 U wara li temmew jiktbu u kitbu f’żewġ biċċiet karta distinti, Karinu ta dak li kiteb f’idejn Anna, Kajfa, u Gamaljel. 8 Lenzju bl-istess mod ta dak li kiteb f’idejn Nikodemu u Ġużeppi; u minnufih inbidlu f’forom bojod ħafna u ma dehrux aktar. 9 Imma dak li kitbu nstab li jaqbel perfettament, billi ma kienx fih ittra aktar jew inqas mill-oħra.
37
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
10 Meta l-ġemgħa kollha tal-Lhud semgħet dawn ir-rakkonti kollha tal-għaġeb ta’ Karinu u Lenzju, qalu lil xulxin, “Tassew dan kollu sar minn Alla, u jkun imbierek il-Mulej Ġesù għal dejjem ta’ dejjem. Amen.” 11 U mxew 'l hemm u 'l hawn b'tħassib kbir, u biża', u tregħid, u ħabtu fuq sidirhom u telqu kull wieħed lejn daru. 12 Imma minnufih dawn l-affarijiet kollha li kienu rrakkuntati mil-Lhud fis-sinagogi tagħhom dwar Ġesù ġew mgħarrfa lill-gvernatur minn Ġużeppi u Nikodemu. 13 U Pilatu kiteb dawn l-affarijiet kollha, u poġġa dawn il-kontijiet kollha fir-rekords pubbliċi tassala tiegħu. Kapitlu 22 1 Wara dan Pilatu mar fit-tempju tal-Lhud, sejjaħ flimkien il-ħakkiema u l-iskribi u d-dutturi tal-liġi kollha, u daħal magħhom fil-kappella tat-tempju. 2 U ordna li l-bibien kollha jingħalqu u qalilhom: “Smajt li għandkom ktieb kbir f’dan it-tempju; għalhekk nitolbok li jinġieb quddiemi.” 3 U meta nġieb il-ktieb il-kbir, miġjub minn erba’ ministri tat-tempju, u mżejjen bid-deheb u l-ħaġar prezzjuż, Pilatu qalilhom ilkoll: “Naħlefkom b’Alla ta’ Missirijietkom, li bena u ordna li jinbena dan it-tempju, biex ma taħbux il-verità minni.” 4 Intom tafu dak kollu li hemm miktub f’dak il-ktieb; għiduli mela issa, jekk sibtux xi ħaġa flIskrittura dwar dak Ġesù li sallabtu, u f’liema żmien tad-dinja kellu jiġi: uruhli. 5 Imbagħad wara li ħalfu lil Anna u Kajfa, ordnaw lill-oħrajn kollha li kienu magħhom biex joħorġu mill-kappella. 6 U għalqu l-bibien tat-tempju u tal-kappella, u qalu lil Pilatu: “Int ġegħeltna naħilfu, O mħallef, bilbini ta’ dan it-tempju, biex niddikjarawlek dak li hu veru u sewwa.” 7 Wara li sallabna lil Ġesù, bla ma konna nafu li kien Bin Alla, imma ħsibna li kien jagħmel ilmirakli tiegħu b’xi arti maġika, ġbarna assemblea kbira f’dan it-tempju. 8 U meta konna qed niddiskutu bejnietna dwar il-mirakli li kien għamel Ġesù, sibna ħafna xhieda minn pajjiżna stess, li ddikjaraw li kienu rawh ħaj wara mewtu, u li semgħuh jitkellem mad-dixxipli tiegħu, u rawh jitla’ sal-għoli tas-smewwiet, u jidħol fihom; 9 U rajna żewġ xhieda, li Ġesù qajjem ġisimhom mill-imwiet, li qalulna dwar ħafna affarijiet strambi li Ġesù għamel fost il-mejtin, li dwarhom għandna rakkont miktub f’idejna. 10 U hija d-drawwa tagħna li kull sena niftħu dan il-ktieb qaddis quddiem assemblea, u nfittxu hemmhekk il-kunsill ta’ Alla. 11 U sibna fl-ewwel wieħed mis-sebgħin ktieb, fejn Mikiel l-arkanġlu qed ikellem lit-tielet iben ta’ Adam l-ewwel bniedem, rakkont li wara ħamest elef u ħames mitt sena, Kristu l-Iben l-aktar maħbub ta’ Alla ġie fid-dinja, 12 U kkunsidrajna wkoll li forsi kien hu l-istess Alla ta’ Iżrael li kellem lil Mosè, “Int għandek tagħmel l-arka tat-testimonjanza; żewġ kubiti u nofs għandhom ikunu t-tul tagħha, u kubitu u nofs ilwisa’ tagħha, u kubitu u nofs l-għoli tagħha.” 13 B’dawn il-ħames kubiti u nofs għall-bini tal-arka tat-Testment il-Qadim, aħna perċepixna u konna nafu li f’ħamest elef sena u nofs (elf) sena, Ġesù Kristu kellu jiġi fl-arka jew it-tabernaklu ta’ ġisem; 14 U għalhekk l-iskrittura tagħna tixhed li hu bin Alla, u l-Mulej u s-Sultan ta’ Iżrael. 15 U peress li wara t-tbatija tiegħu, il-qassisin il-kbar tagħna stagħġbu bis-sinjali li saru permezz tiegħu, ftaħna dak il-ktieb biex infittxu l-ġenerazzjonijiet kollha sa l-ġenerazzjoni ta’ Ġużeppi u Marija omm Ġesù, għax ħsibna li kien min-nisel ta’ David; 16 U sibna r-rakkont tal-ħolqien, u meta għamel is-sema u l-art u l-ewwel bniedem Adam, u li minn hemm sad-dilluvju, kienu elfejn, mitejn u tnax-il sena. 17 U mid-dilluvju sa Abraham, disa’ mija u tnax. U minn Abraham sa Mosè, erba’ mija u tletin. U minn Mosè sa David is-sultan, ħames mija u għaxra.
38
Il-Mewt, id-Difna, u l-Qawmien mill-Imwiet ta’ Ġesù Kristu
18 U minn David sal-jasar f’Babilonja, ħames mitt sena. U mill-jasar f’Babilonja sal-inkarnazzjoni ta’ Kristu, erba’ mitt sena. 19 Is-somma ta’ kollox tammonta għal ħamest elef u nofs (elf). 20 U hekk jidher li Ġesù li sallabna, hu Ġesù Kristu l-Iben ta’ Alla, u Alla veru u li jista’ kollox. Amen.
39