Skip to main content

Maltese - The Christian Custom of Giving Alms

Page 1


Id-DwejraKristjanaliNagħtul-Elemożina

Elomin-ħwejjeġ,ikel,jewfluslijingħatawlilniesfoqra

Evanġelji

Oqogħduattentilimatagħmluxil-karitàtagħkomquddiemin-nies,biextidherminnhom;inkellama jkollkoml-ebdapremjumingħandMissierkomlihufis-smewwiet.Melametatagħmelil-karità tiegħek,laddoqqxit-trombaquddiemek,bħalmajagħmlul-ipokritifis-sinagogiufit-toroq,biex ikollhomil-glorjatan-nies.Tassewngħidilkom,għandhomil-premjutagħhom.Immametatagħmel il-karità,idekix-xellugijamatkunxtafx’tagħmelidekil-leminija,biexil-karitàtiegħektkunfilmoħbi;uMissiereklijarafil-moħbijroddlokhustess.Mattew6:1-4

UĠesùwieġebuqal:“WieħedraġelkiennieżelminnĠerusalemmlejnĠerikouwaqa’f’idejnilħallelin,lineżżgħuhminnħwejġu,ferħuhutelqu,uħallewhnofsumejjet.Ub’kumbinazzjonikien niżelqassisminndikit-triq,umetarah,għaddamin-naħal-oħraHekkukollLevita,metakienf’dak il-post,resaqlejhurah,ugħaddamin-naħal-oħra.IżdawieħedSamaritan,waqtlikienfitriqtu, wasalfejnkienhu,umetarah,tħossuħnienagħalih.Resaqlejh,faxxalul-ġrieħitiegħu,ferra’fih żejtunbid,tellgħufuqil-bhimatiegħustess,ħaduf’lukandauħaħsiebuL-għada,metatelaq,ħareġ żewġdenariutahomlill-lokal,uqallu:“Ħuħsiebu,umetanerġa’niġiluradakkollulitonfoqiżjed, inroddloklura”Minndawnit-tlietalitaħseblikienproxxmuta’dakliwaqa’f’idejnil-ħallelin?U huwieġeb:“Dakliweraħnienamiegħu”ImbagħadqalluĠesù:“Mur,uagħmelintukolll-istess” Luqa10:30-37

Immaagħtuaktarminndakligħandkom,ukolloxikunnadifgħalikom.Luqa11:41

Bigħuligħandkom,uagħtul-karità;agħmlugħalikomborożlimajixjieħux,teżorfis-smewwietli majonqosx,fejnlaħallielmajersaqulanqaskamlamatħassar.Għaxfejnhemmit-teżortagħkom, hemmtinsabukollqalbkomLuqa12:33-34

Atti

IssaPietruuĠwannitelgħuflimkienfit-tempjufis-siegħatat-talb,id-disa’siegħaUraġelmaħtuf minnġufommukienjinġarr,ukienujqiegħduhkuljumħdejnil-biebtat-tempjulijgħidulus-Sabiħ, biexjitlobil-karitàmingħanddawklijidħlufit-tempju.Dan,metaralilPietruuĠwannisejrinfittempju,talbul-karitàUPietru,flimkienma’Ġwanni,ħareslejhuqallu,“Ħareslejna”Uhuta kashom,jistennalijieħuxiħaġamingħandhom.ImbagħadPietruqal,“Fiddaudehebm’għandix,

immadakligħandinagħtik:F’isemĠesùKristuta’Nazaretqumuimxi”Uqabadluminnidulleminijaurefgħu:uminnufihsaqajhugħadmul-għekiesissaħħew.Uqabeżuqambilwieqfa,u daħalmagħhomfit-tempju,miexi,jaqbeżujfaħħarlilAllaAtti3:1-8

Ul-kotrata’dawkliemmnukienetqalbwaħdauruħwaħda;ħaddminnhommakienjgħidlixiħaġa minndaklikellukienettiegħu;immakellhomkolloxkomuniUb’qawwakbiral-appostlitaw xhiedatal-qawmiental-MulejĠesù:ugrazzjakbirakienetfuqilkoll.Umakienhemmħaddfosthom likienfil-bżonn:għaxdawkkollhalikellhomartijietjewdjarbiegħuhom,uġabul-prezztalaffarijietlinbiegħu,uqiegħduhomf’riġlejnl-appostli:utqassmulilkullwieħedskontil-bżonnU Ġosè,limill-appostlikienjissejjaħBarnaba,(lijfisser,Binil-Konsolazzjoni),Levita,umill-artta’ Ċipru,kelluart,biegħha,uġabil-flus,uqiegħedhomf’riġlejnl-appostliAtti4:32-37

Issakienhemmf’ĠaffawaħdadixxiplujisimhaTabita,libit-tifsiratissejjaħDorka.Dinil-mara kienetmimlijab’għemejjeltajbinub’għemejjelta’karitàlikienettagħmelAtti9:36

Kienhemmraġelf’ĊesarijajismuKornelju,ċenturjuntal-gruppimsejjaħil-gruppTaljan,raġeldevot, uwieħedlikienjibża’minnAllaflimkienmad-darkollhatiegħu,likienjagħtiħafnakaritajietlinnies,ujitloblilAllal-ħinkollu.Huwaraf’viżjoniċaragħall-ħabtatad-disa’siegħatal-jumanġluta’ Allajidħolgħandu,ujgħidlu,KorneljuUmetaħareslejh,beża’,uqallu,X’inhu,Mulej?Uhuqallu, It-talbtiegħekul-karitajiettiegħektelgħub’tifkiraquddiemAlla.Atti10:1-4

UKorneljuqal,Erbatijiemilukontqedinsumsadinis-siegħa;ufid-disa’siegħakontqednitlob f’dari,u,ara,raġelwaqafquddiemiliebeslibsajleqq,uqalli,Kornelju,it-talbatiegħekinstemgħet,u l-karitàtiegħekġietimfakkraquddiemAllaAtti10:30-31

Urejtkomkollox,kifb’danil-modtaħdmugħandkomtweġġgħulid-dgħajfin,utiftakrukliemilMulejĠesù,liqal,“Minjagħtihuaktarhienimilliminjieħu”Atti20:35

Uf’dannitħarreġlidejjeminkunnafdakuxjenzablaħtijaquddiemAllauquddiemil-bnedminIssa waraħafnasninġejtinġibeloħornuoffertililġensi.Atti24:16-17

Minkienjisraq,ħamajisraqxaktar,iżdapjuttostħajaħdemb’idejhfit-tajjeb,biexikollux’jagħtilil minhufil-bżonn.Efesin4:28

Apokrifi

JienaTobitimxejtil-jiemkollhata’ħajtifit-triqattas-sewwaul-ġustizzja,ugħamiltħafnaeloġjilil ħutiulilġensni,liġewmiegħif’Ninwe,f’artl-AssirjaniTobit1:3

UfiżmienEnemessartajtħafnakaritajietlilħuti,utajtħobżnililminkienbil-ġuħ,uħwejġililmin kiengħarwien:ujekkrajtlilxiħaddmill-ġenstiegħimejjet,jewmitfugħmadwaris-swarta’Ninwe, difnu.Tobija1:16-17

Agħtikaritàminndakligħandek;umetatagħtikarità,tħallixgħajnejkikunugħajjurin,ulanqas iddawwarwiċċekminnxifqir,uwiċċAllamajiddawwarxminnek.Jekkgħandekħafnaagħtikarità skontdakligħandek:jekkgħandekftit,tibżaxtagħtiskontdakil-ftit:Għaxtaħżenteżortajjebgħalik

Urejtkomkollox,kifb’danil-modtagħmlutaħdmutajjebgħandkomtweżżulid-dgħajfin, ubiexniftakrul-kliemtal-MulejĠesù,kifqal, Huwaaktarhienilitagħtimillilitirċievi Atti20:35

innifsekgħaljumil-bżonnGħaxdikil-karitàteħlesmill-mewt,umatħallixlilxiħaddjaqa’fiddlam.Għaxil-karitàhijagħotjatajbagħalkullminjagħtihaquddieml-AktarGħoli.Tobija4:7-11

Agħtimill-ħobżtiegħeklilminhubil-ġuħ,umill-ħwejjeġtiegħeklilminhugħarwien;uskont kemmgħandekbiżżejjedagħtil-karità;utħallixgħajnejktkungħajjurmetatagħtil-karità.Tobit4:16

It-talbhuwatajjebmas-sawm,il-karitàus-sewwa.Ftitbis-sewwaaħjarminnħafnabl-inġustizzja. Aħjartagħtikaritàmillitaħżenid-deheb:Għaxil-karitàteħlesmill-mewt,utneħħid-dnubkollu. Dawklijagħmlul-karitàus-sewwajimtlewbil-ħajja:Tobija12:8-9

GħalhekkTobittemmifaħħarlilAllaUkellutmienjauħamsinsenametatilefid-dawltiegħu,li reġa’ngħataluwaratmiensnin:ukienjagħmelkaritajiet,ukiberfil-biża’tal-MulejAlla,ujfaħħru. Tobit14:1-2

Udifnunib’moddiċenti,ulilommokmiegħi;immatoqgħodxaktarf’Ninwe.Ftakar,ibni,kifAman ittrattalilAkjakarulirabbih,kifmid-dawlħadlufid-dlam,ukifpremjuhlura:madankolluAkjakaru salva,immal-ieħorkisebil-premjutiegħu:għaxniżelfid-dlam.Manassital-karità,uħarabminnasestal-mewtlikienuħejjewgħalih:immaAmanwaqa’fin-nassa,umiet.Melaissa,ibni,aħseb x’tagħmelil-karità,ukifil-ġustizzjateħlesMetaqaldawnl-affarijiet,mietfis-sodda,metakellu mijautmienjauħamsinsena;udifnub’modonorabbli.Tobit14:10-11

L-ilmajitfin-narjaqbad,ul-karitàtagħmeltpattijagħad-dnubiet.Sirak3:30

Titħassarxqalbekmetatitlob,utittraskuraxlitagħtil-karitàSirak7:10

Majistaxjiġiġidgħalmindejjemikunimħabbelfil-ħażen,lanqasgħalminmajagħtixkaritàSirak 12:3

L-elemosinata’bniedemhijabħalsiġillmiegħu,ujħaresl-għemejjeltajbintal-bniedembħat-tuffieħ ta’għajnejh,ujagħtil-indiemaliluliedusubienubniet.Sirak17:22

Agħlaql-elemosinafil-maħżentiegħek,udinteħilsekminnkulltbatijaSirak29:12

Miniħobbid-dehebmajkunxġustifikat,uminjimxiwarat-taħsirikollubiżżejjedminnuId-deheb kienir-rovinata’ħafna,ul-qerdatagħhomkienetfil-qrib.Huwatfixkilgħaldawklijoffrulu sagrifiċċju,ukulliblahjinqabadbih.Hienil-għanilijinstabblatebgħa,umamarxwarad-deheb. Minhu?Unsejħulumbierek:għaxgħamelħwejjeġta’l-għaġebfostil-poplutiegħuMinġieppruvat bih,unstabperfett?Ħajiftaħar.Minseta’joffendi,umaoffendiex?Jewgħamelil-ħażen,uma għamlux?Ġidhomikunustabbiliti,ul-ġemgħatixxandaril-karitàtiegħuSirak31:5-11

Miniroddluralilxiħaddtajjebjoffridqiqfin;uminjagħtil-karitàjoffritifħir.Sirak35:2

L-aħwaul-għajnunahumakontrażmienl-inkwiet:immal-karitàteħlesaktarmit-tnejn.Sirak40:24

Urejtkomkollox,kifb’danil-modtagħmlutaħdmutajjebgħandkomtweżżulid-dgħajfin, ubiexniftakrul-kliemtal-MulejĠesù,kifqal, Huwaaktarhienilitagħtimillilitirċievi Atti20:35

KotbaMitlufatal-Bibbja

Il-VerġniMarija,imbierkaudejjemglorjuża,imwieldamill-ġensul-familjarjalita’David,twieldet fil-beltta’Nazaret,utħarrġetf’Ġerusalemm,fit-tempjutal-Mulej.MissierhakienjismuĠwakkin,u ommhaAnnaIl-familjata’missierhakienetmill-Galilijaumill-beltta’NazaretIl-familjata’ ommhakienetminnBetlehem.Ħajjithomkienetsempliċiurettaquddiemil-Mulej,twajbinubla tebgħaquddiemil-bnedmin.Għaxqassmul-ġidkollutagħhomfitlietpartijiet:Waħdaminnhom iddedikawhagħat-tempjuugħall-uffiċjalitat-tempju;oħraqassmuhafostil-barraninul-foqra;uttieletwaħdażammewhagħalihominfushomugħall-użutal-familjatagħhomstess.L-EvanġeljutatTwelidta’Marija1:1-4

Tibżax,Ġwakkin,ulanqastitħawwadmetatarani,għaxjienanġlutal-Mulejmibgħutminnugħandek, biexngħidleklit-talbtiegħekinstema’,ul-karitàtiegħektitla’quddiemAllaL-EvanġeljutatTwelidta’Marija2:3

Waradeherl-anġlulilAnna,martu,uqallu:Tibżax,utaħsibxlidakliqedtarahuxispirtuGħax jienal-anġlulioffrejtit-talbul-karitàtiegħekquddiemAlla,uissantbgħattgħandekbiexngħidlekli setitwieledbintgħalik,litissejjaħMarija,utkunimbierkafostin-nisakollhaL-EvanġeljutatTwelidta’Marija3:1-2

It-TieletKtiebtar-Ragħajta’Hermas2:1-13(Similitudnijiet)

1Hekkkifkontmiexifl-għalqa,ukkunsidrajtis-siġratal-ulmuud-dielja,uħsibtfijannifsidwarilfrotttagħhom,deherlianġlu,uqalli:X'inhuliilektaħsebfuquġofikinnifsek?

2Ujiengħedtlu,Sinjur,qednaħsebf’dinid-dieljauf’danis-siġartal-ulmugħaxil-frotttagħhom huwasabiħ.Uhuqalli;Dawniż-żewġsiġarhumamudellgħall-qaddejjata’Alla.

3Ujiengħedtlu,Sinjur,nixtieqinkunnaff’liemadisinnjikkonsistidawnis-siġarliqedissemmi Isma’,qalli;“Qedtaradinid-dieljaudanis-siġartal-ulmu?Sinjur,għedtlujien,qednarahom,”

4Dinid-dielja,jgħidhu,tagħtil-frott,immas-siġratal-ulmuhijablafrottMadankolludinid-dielja likiekumakinitximqiegħdaħdejndanl-ulmu,uappoġġjataminnu,makinitxtagħmelħafnafrott; immamimdudamal-art,kienettagħmelfrottħażin,għaxmakinitximdendlafuql-ulmu;filwaqtli, billihijaappoġġjatafuql-ulmu,tagħmelfrottkemmgħalihannifishakifukollgħaldak

5Ara,mela,kifis-siġratal-ulmumatagħtixinqasfrott,iżdapjuttostaktarfrott,mid-dielja.Sinjur, għedtjien,kiftagħmelaktarfrottmid-dielja?Għax,qalhu,id-dieljamimdudafuqis-siġratal-ulmu tagħtikemmħafnafrottkifukolltajjeb;filwaqtli,kiekutitħallamimdudamal-art,tagħmelftitlixejn, udanukollħażinħafna.

6Dinix-xbieha,għalhekk,hijappreżentatalill-qaddejjata’Alla;utirrappreżentalir-raġelgħaniulfqir.Jienaweġibt,Sinjur,uridilidan.Isma’,qalli;ir-raġelgħanigħandul-ġidtiegħu;iżdamal-Mulej hufqir;għaxhumitluffl-għanatiegħu,ujitlobftitlill-Mulej;ut-talbietlijagħmelhumagħażżeninu blasaħħa

7Għalhekk,metar-raġelgħanijagħtilill-foqradaklijeħtieġ,il-fqirjitloblill-Mulejgħall-għani;u Allajagħtilir-raġelgħanikullġid,għaxil-fqirhugħanifit-talb;ut-talbiettiegħugħandhomqawwa kbiramal-Mulej.

8Imbagħadir-raġelgħanijaqdikolloxlill-foqra,għaxjaralil-Mulejjisma’:uaktarminnqalbuu mingħajrdubju,jagħtihdaklijeħtieġ,ujieħuħsieblimajonqosluxejn

9Ul-fqiriroddħajrlill-Mulejgħall-għani;għaxit-tnejnlihumajagħmluxogħolhomgħall-Mulej.

Urejtkomkollox,kifb’danil-modtagħmlutaħdmutajjebgħandkomtweżżulid-dgħajfin, ubiexniftakrul-kliemtal-MulejĠesù,kifqal, Huwaaktarhienilitagħtimillilitirċievi Atti20:35

10Għalhekk,man-nies,is-siġratal-ulmumhixmaħsubalitagħtixifrott;umajafuxulanqasjifhmu limetatiżdiedil-kumpanijatagħhamad-dielja,id-dieljatagħtitkabbirdoppju,kemmgħaliha nnifishakifukollgħas-siġratal-ulmu

11Hekkukollil-foqralijitolbulill-Mulejgħall-għonja,jinstemgħuminnu;ul-għanatagħhom jiżdied,għaxjaqdulill-foqramill-ġidtagħhom.Għalhekkit-tnejnlihumajsiruparteċipifl-għemejjel tajbinta’xulxin

12Għalhekk,kullminjagħmeldawnl-affarijiet,majkunxabbandunatmill-Mulej,iżdajkunmiktub fil-ktiebtal-ħajja.

13Henjindawklihumagħonja,ujarawliżdiedu:għaxminikunkonxjuta’dan,ikunjista’jaqdixi ftitlilħaddieħor.

KotbaMinsijatal-Eden

Testmentta’Żebulun2:1-21

1Issa,tfal,ngħidilkombiextħarsul-kmandamentital-Mulej,uturuħnienamal-proxxmutagħkom,u jkollkomkompassjonilejnkulħadd,mhuxbisslejnil-bnedmin,iżdawkolllejnil-bhejjem

2Minħabbadankollul-Mulejberikni,umetaħutikollhakienumorda,jienħriġtmingħajrmard, għaxil-Mulejjafl-iskopijietta’kullwieħed

3Għalhekk,uliedi,ħuduħnienaf’qalbkom,għaxbħalmaraġeljagħmelma’għajru,hekkjagħmel lilul-Mulej.

4GħaxuliedħutikienuqedjimirduujmutuminħabbaĠużeppi,għaxmawrewxħnienaf’qalbhom; immawliediġewimħarsamingħajrmard,kiftafu.

5Umetakontfl-artta’Kangħan,ħdejnix-xatttal-baħar,qbadtħutgħalmissieriĠakobb;umeta ħafnanħanufil-baħar,jienbqajtblaħsara.

6Jienakontl-ewwelwieħedlibnejtdgħajsabiextbaħħarfuqil-baħar,għaxil-Mulejtanil-fehmau l-għerffiha

7Uniżżilttmunwarajh,ufirdejtqlugħfuqbiċċainjamwieqfaoħrafin-nofs.

8Ubqajtnbaħħarfihatulix-xtut,naqbadħutgħad-darta’missierisakemmwasalnal-Eġittu

9Upermezztal-kompassjoniqsamtil-qabdatiegħima’kullbarrani.

10Ujekkraġelkienbarrani,jewmarid,jewxiħ,kontngħallil-ħut,unħejjihsew,unoffrihlil kulħadd,skontil-bżonnta’kullraġel,billinitnikketmagħhomunħossmogħdrijagħalihom

11Għalhekkil-Mulejukollsodisfanib’abbundanzata’ħutmetaqbadtil-ħut;għaxminjaqsammalproxxmutiegħujirċieviħafnaaktarmingħandil-Mulej

12Għalħamessninqbadtħututajtminnulilkullraġellirajt,ukienbiżżejjedgħad-darkollhata’ missieri.

13Ufis-sajfqbadtil-ħut,ufix-xitwarabbejtin-nagħaġma’ħuti

14Issasengħidilkomx’għamilt.

15Rajtraġelimnikketminħabbal-għeratiegħufix-xitwa,uħassejtħnienagħalih,useraqtlibsabilmoħbimid-darta’missieri,utajthalildaklikienimnikket

16Melaintom,uliedi,minndakliAllajagħtikom,urikomkompassjoniuħnienamingħajr eżitazzjonilejnil-bnedminkollha,uagħtulilkullbniedemb’qalbtajba

17Ujekkm’għandkomxminnfejntagħtulilminhufil-bżonn,ħuduħnienagħalihb’qalbkomkollha.

18Nafliidimasabitxraġunibiextagħtililminkienfil-bżonn,umxejtmiegħunibkigħalseba’ furlongs,uqsarinxennaqlejhbil-kompassjoni

19Melaintomukoll,uliedi,uriwmogħdrijama’kullbniedembiħniena,biexil-Mulejukolljuri mogħdrijauħnienamagħkom

Urejtkomkollox,kifb’danil-modtagħmlutaħdmutajjebgħandkomtweżżulid-dgħajfin, ubiexniftakrul-kliemtal-MulejĠesù,kifqal, Huwaaktarhienilitagħtimillilitirċievi Atti20:35

20Għaxukollfl-aħħarjiemAllajibgħatil-kompassjoniTiegħufuql-art,ukullfejnisibħniena jgħammarfih.

21Għaxdaqskemmraġeljurimogħdrijalejngħajru,daqstantieħoril-Mulejjuriwkollmogħdrija fuqu

Urejtkomkollox,kifb’danil-modtagħmlutaħdmutajjebgħandkomtweżżulid-dgħajfin, ubiexniftakrul-kliemtal-MulejĠesù,kifqal, Huwaaktarhienilitagħtimillilitirċievi Atti20:35

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Maltese - The Christian Custom of Giving Alms by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu