Maltese - The Book of Jubilees or Lesser Genesis

Ġublews

KAPITLU1

1Uġarafl-ewwelsenatal-ħruġta’wliedIżraelmill-Eġittu, fit-tieletxahar,fis-sittax-iljumtax-xahar,[2450Anno Mundi]liAllakellemlilMosèuqallu:‘Itla’għandifuqilMuntanja,unagħtikżewġtwaveltal-ġebeltal-liġiutalkmandamentliktibtbiextgħallimhom.’

2UMosètela’fuqil-muntanjata’Alla,ul-glorjatal-Mulej baqgħetfuqil-MuntanjaSinaj,usħabagħattiethagħalsitt ijiem

3Ufis-seba’jumsejjaħlilMosèminnnofsis-sħaba,uddehratal-glorjatal-Mulejkienetbħalnarjaqbadfuqilquċċatatal-muntanja

4UMosèkienfuqil-Muntanjaerbgħinjumuerbgħinlejl, uAllagħallmul-istorjabikrijauta’waratat-tqassimtaljiemkollhatal-liġiutat-testimonjanza

5Uqal:‘Inklinaqalbekgħalkullkelmalingħidlekfuqdin il-muntanja,uiktibhomfiktiebsabiexil-ġenerazzjonijiet tagħhomjarawkifmatlaqthomxminħabbal-ħażenkolluli għamlubillikisrul-pattlinistabbilixxibejniubejnek għall-ġenerazzjonijiettagħhomillumfuqil-MuntanjaSinaj.

6Uhekkjiġrimetadawnl-affarijietkollhajiġufuqhom,li jagħrfulijieniktarġustminnhomfil-ġudizzjikollha tagħhomufl-għemejjelkollhatagħhom,ujagħrfulijien veramentkontmagħhom

7Uiktebgħalikinnifsekdawnil-kliemkollhaliqed ngħidlekillum,għaxjiennafir-ribelljonitagħhomur-ras iebsatagħhom,qabelmanġibhomf’artliħliftlil missirijiethom,lilAbrahamulilIżakkulilĠakobb,meta għedtilhom:‘Lilnisleknagħtiarttnixxiħalibugħasel.

8Ujiekluujixbgħu,ujdurulejnallatbarranin,lejn(allat) limajistgħuxjeħilsuhomminnebdatribulazzjonitagħhom: udinix-xhiedatinstema’bħalaxhiedakontrihom.Għax jinsewil-kmandamentitiegħikollha,(saħansitra)dakkollu linikkmandahom,ujimxuwaral-Ġentili,uwaran-nuqqas ta’ndafatagħhom,uwaral-għajbtagħhom,ujaqdulil allathom,udawnikunugħalihomtfixkilutribulazzjoniu tbatijaunassa

9Uħafnajmutuujittieħdulsiera,ujaqgħuf’idejnl-għadu, għaxtelqul-ordinanzitiegħiul-kmandamentitiegħi,ulfestital-patttiegħi,us-Sabatijiettiegħi,ul-postqaddis tiegħiliqaddistgħalijannifsif’nofshom,ut-tabernaklu tiegħi,us-santwarjutiegħi,liqaddistgħalijannifsif’nofslart,biexinpoġġiismifuqha,ubiextgħammar(hemmhekk).

10Ujagħmlugħalihominfushompostijietgħoljinuasturi uxbihatimnaqqxa,ujqimu,kullwieħedtiegħu(xbiha mnaqqxa),sabiexjitbiegħdu,ujoffruliluliedhom sagrifiċċjulid-demonji,ulill-għemejjelkollhatal-iżballta’ qlubhom

11Unibgħatxhiedalilhom,biexnixhedkontrihom,imma majisimgħux,ujoqtluwkolllix-xhieda,ujippersegwitaw lildawklijfittxul-liġi,ujħassruujibdlukolloxsabiex jagħmlul-ħażenquddiemgħajnejja

12Unaħbiwiċċiminnhom,unagħtihomf’idejnil-Ġentili għall-jasar,ugħall-priża,ubiexjibilgħuhom,unneħħihom minnnofsl-art,unxerridhomfostil-Ġentili.

13Usejinsewil-liġikollhatiegħiul-kmandamentikollha tiegħiul-ġudizzjikollhatiegħi,usejitbiegħdufir-rigward tal-qamarġdid,us-Sabatijiet,ul-festi,ul-ġublews,ulordinanzi.

14Uwaradanidurulejjaminnfostil-ġnusb’qalbhom kollhaub’ruħhomkollhaub’saħħithomkollha,ujien niġborhomminnfostil-ġnuskollha,ujfittxuni,sabiex inkunmisjubminnhom,metajfittxunib’qalbhomkollhau b’ruħhomkollha

15Usenurihompaċiabbundantibit-tjieba,use nneħħihomil-pjantatas-sewwa,b’qalbikollhaub’ruħi kollha,ujkunugħalbarkaumhuxgħalsaħta,ujkunur-ras umhuxid-denb

16Unibnis-santwarjutiegħif’nofshom,ungħammar magħhom,ujieninkunAllatagħhomuhumajkunul-poplu tiegħifil-veritàus-sewwa

17Umanabbandunahomxulanqasmanħallihombarra; għaxjienal-Mulej,Allatagħhom.’

18UMosènxteħetwiċċufl-artutalabuqal,‘MulejAlla tiegħi,latitlaqxil-poplutiegħekul-wirttiegħek,biex jiġġerrewfl-iżballta’qalbhom,ulatagħtihomxf’idejnlgħedewwatagħhom,il-Ġentili,biexmajaħkmuxfuqhomu jġegħluhomjidinbukontrik

19Ħallil-ħnienatiegħek,Mulej,titla’fuqil-poplutiegħek, uoħloqfihomspirturett,utħallixl-ispirtuta’Beliar jaħkemfuqhombiexjakkużahomquddiemek,ubiex ifixkelhommit-triqatkollhatas-sewwa,sabiexjintilfu minnquddiemwiċċek

20Immahumal-poplutiegħekul-wirttiegħek,liint ħlisthombil-qawwakbiratiegħekminnidejnl-Eġizzjani: oħloqfihomqalbnadifauspirtuqaddis,uħallihomma jaqgħuxfin-nassata’dnubiethomminnissa’lquddiemsa dejjem.’

21Ul-MulejqallilMosè:“Jienanafil-kuntrarjutagħhom ul-ħsibijiettagħhomur-rasiebsatagħhom,umhuxse jobdusakemmmajistqarrudnubiethomstessud-dnubta’ missirijiethom

22Uwaradanidurulejjabis-sewwakollhaub’qalbhom kollhaub’ruħhomkollha,ujiennagħlaqiċ-ċirkonċiżjoni tal-prepuzjuta’qalbhomul-prepuzjuta’qalbnisilhom,u noħloqfihomspirtuqaddis,unnaddafhomsabiexma jitbiegħduxminniminndakinhargħaldejjem

23Uruħhomseżżommmiegħiumal-kmandamentikollha tiegħi,uhumasejwettqul-kmandamentitiegħi,ujienase nkunMissierhomuhumajkunuwliedi

24UlkolljissejħuwliedAllal-ħaj,ukullanġluukull spirtujkunjaf,iva,ikunujafulidawnhumawliedi,uli jienaMissierhomfis-sewwaul-ġustizzja,ulinħobbhom. 25Uiktebgħalikinnifsekdawnil-kliemkollhaliqed niddikjaralilekfuqdinil-muntanja,l-ewwelul-aħħar,li għandhomiseħħufid-diviżjonijietkollhatal-jiemfil-liġiu fit-testimonjanzaufil-ġimgħatul-ġublewsgħall-eternità, sakemmninżelungħammarmagħhomgħall-eternità kollha’

26Uqallill-anġlutal-preżenza:IktebgħalMosèmill-bidu tal-ħolqiensakemmis-santwarjutiegħijkuninbena fosthomgħaldejjem

27Ul-Mulejjidherf’għajnejnkulħadd,ukulħaddikunjaf lijienAllata’IżraeluMissieruliedĠakobbkollha,u Sultanfuqil-MuntanjaSijongħaldejjemUSijonu Ġerusalemmikunuqaddisin.’

28Ul-anġlutal-preżenzalimarquddiemil-kampta’Iżrael ħat-tabellitad-diviżjonijiettas-snin-minnżmienilħolqien-tal-liġiutat-testimonjanzatal-ġimgħattalġublews,skontis-sninindividwali,skontl-għaddkollutalġublews[skont,is-sninindividwali],minnjumil-ħolqien [ġdid]metas-smewwietul-artjiġġedduul-ħolqienkollu tagħhomskontil-qawwiettas-sema,uskontil-ħolqien kollutal-art,sakemmis-santwarjutal-Mulejisir f’Ġerusalemmfuqil-MuntanjaSijon,ud-dawwalikollha jiġġeddugħall-fejqanugħall-paċiugħall-barkagħallmagħżulinkollhata’Iżrael,ubiexhekkikunminn dakinharugħall-jiemkollhatal-art.

KAPITLU2

1Ul-anġlutal-preżenzakellemlilMosèskontil-kelmatalMulej,uqallu:Iktebl-istorjasħiħatal-ħolqien,kiff'sitt ijiemil-MulejAllatemml-għemejjelkollhaTiegħuudak kolluliħalaq,użammis-Sabatfis-seba'jumuqaddsugħal dejjem,uħatrubħalasinjalgħall-għemejjelkollhaTiegħu 2Għaxfl-ewweljumHuwaħalaqis-smewwietlihuma'l fuqul-artul-ilmijietul-ispirtikollhalijaqduquddiemul-anġlital-preżenza,ul-anġlitas-santifikazzjoni,ul-anġli [tal-ispirtutan-narul-anġli]tal-ispirtutar-riħ,ul-anġlitalispirtutas-sħab,utad-dlam,utal-borrautas-silġutal-ġlata, ul-anġlital-ilħnautar-ragħadutas-sajjetti,ul-anġlitalispirtital-kesħautas-sħana,utax-xitwautar-rebbiegħau tal-ħarifautas-sajfutal-ispirtikollhatal-ħlejjaqtiegħuli humafis-smewwietufuql-art,(Huwaħalaq)l-abbissiuddlam,filgħaxija<ul-lejl>,ud-dawl,is-sebħul-jum,li Huwaħejjafl-għarfienta’qalbu

3UmbagħadrajnagħemejjelTiegħu,ufaħħrinieh,u faħħriniehquddiemuminħabbal-għemejjelkollhaTiegħu; għaxHuħalaqseba’għemejjelkbarfl-ewweljum

4Ufit-tienijumHuħalaqil-firmamentf’nofsl-ilmijiet,u l-ilmijietinqasmuf’dakil-jum-nofsminnhomtelgħu’l fuqunofsminnhomniżlutaħtil-firmament(likien)f’nofs fuqwiċċl-artkollhaUdankienl-unikuxogħol(Alla)li ħalaqfit-tienijum.

5Ufit-tieletjumordnalill-ilmijietbiexjgħadduminnfuq wiċċl-artkollhagħalpostwieħed,ubiextidherl-artniexfa 6Ul-ilmijietgħamlukifordnalhom,urtirawminnfuq wiċċl-artf'postwieħedbarraminndanis-settament,u dehretl-artniexfa.

7UdakinharHuħalaqgħalihoml-ibħrakollhaskontilpostijietfejnjinġabruseparatament,ux-xmajjarkollha,ulġabriettal-ilmijietfil-muntanjiufuql-artkollha,ulgħadajjarkollha,un-nidakollhatal-art,uż-żerriegħali tinżera’,ul-ħlejjaqkollhalijinbtu,us-siġarlijagħmlulfrott,us-siġartal-bosk,ul-ġniental-Għeden,fl-Għedenu l-pjantikollhaskontġenshom

8Dawnl-erba’xogħlijietkbarAllaħalaqhomfit-tieletjum Ufir-raba’jumħalaqix-xemxul-qamarul-kwiekeb,u qiegħedhomfil-firxatas-sema,biexjagħtudawlfuql-art kollha,ubiexjaħkmufuqil-jumul-lejl,ujifirdud-dawl mid-dlam.

9UAllaħatarix-xemxbiextkunsinjalkbirfuql-artgħalljiemugħas-Sabatijietugħax-xhurugħall-festiugħas-snin ugħas-Sabatijiettas-sninugħall-ġublewsugħall-istaġuni kollhatas-snin.

10Utifredid-dawlmid-dlamgħall-prosperità,biexkull majinbetujikberfuql-artjista’jirnexxi

11Dawnit-tliettipiHugħamlufir-raba’jumUfil-ħames jumHuħalaqmostrikbartal-baħarfil-fondtal-ilmijiet, għaxdawnkienul-ewwelaffarijiettal-laħamlinħolqu minnidejh,il-ħutukullmajiċċaqlaqfl-ilmijiet,ukullma jtir,l-għasafarukullxortatagħhom

12Ux-xemxtelgħetfuqhombiextirnexxi(lilhom),ufuq kullmakienhemmfuql-art,kullmajoħroġmill-art,ussiġarkollhalijagħmlul-frott,ukulllaħam

13Dawnit-tliettipiHuħalaqhomfil-ħamesjumUfis-sitt jumHuħalaql-annimalikollhata’l-art,ul-bhejjemkollha, ukullmajiċċaqlaqfuql-art

14UwaradankolluHuwaħalaqil-bniedem,raġelumara Huwaħalaqhom,utahħakmafuqkulmahemmfuql-art,u fl-ibħra,ufuqkullmajtir,ufuqil-bhejjemufuqilbhejjem,ufuqkullmajiċċaqlaqfuql-art,ufuql-artkollha, ufuqdankolluHuwatahħakma.

15Udawnl-erba’tipiHuħalaqhomfis-sittjumUkien hemmb’kolloxtnejnugħoxrintip

16UHutemmxogħlukollufis-sittjum-kulmahemmfissmewwietufuql-art,ufl-ibħraufl-abbiss,ufid-dawlu fid-dlam,uf’kollox

17Utanasinjalkbir,jumis-Sabat,biexnaħdmusittijiem, immanżommus-Sabatfis-seba’jumminnkullxogħol

18Ul-anġlikollhatal-preżenza,ul-anġlikollhatassantifikazzjoni,dawniż-żewġklassijietkbar-Huwa qalilnabiexinżommus-SabatMiegħufis-semaufuql-art 19Uqalilna:‘Araw,jiensenifredgħalijapopluminnfost il-poplikollha,udawngħandhomiħarsujumis-Sabat,u jiensenqaddishomgħalijabħalapoplutiegħi,use nbierkhom;bħalmaqaddistjumis-Sabatuqaddistugħalija nnifsi,hekkukollsenbierkhom,uhumagħandhomikunu l-poplutiegħiujiensenkunAllatagħhom 20Ujiengħażiltin-niselta’Ġakobbminnfostdakkolluli rajt,uktibtubħalal-ewwelibentiegħi,uqaddistugħalija nnifsigħaldejjemta’dejjem;ungħallimhomjumis-Sibt, biexikunujistgħujħarsus-Sibtfihmingħajrkullxogħol’ 21UhekkHuwaħoloqfihsinjalliskontugħandhom iżommus-Sabatmagħnafis-seba’jum,biexjiekluu jixorbu,ubiexibierkulilDakliħalaqkolloxkifHubierek uqaddesgħalihinnifsupoplupartikolarifuqil-poplikollha, ubiexhumajżommus-Sabatflimkienmagħna

22UHuġiegħelil-kmandamentiTiegħujitilgħubħalariħa ħelwaaċċettabbliquddiemul-jiemkollha

23Kienhemmtnejnugħoxrinrastal-bnedminminnAdam saĠakobb,utnejnugħoxrinxortata’xogħolsarusas-seba’ jum;danhumbierekuqaddis;uta’qabelukollhumbierek uqaddis;udanjaqdima’dakgħall-qdusijaul-barka

24Ulildan(Ġakobbunislu)ingħatalidejjemikunulimberkinul-qaddisintal-ewweltestimonjanzaul-liġi, hekkkifHukienqaddesubierekjumis-Sabatfis-seba’ jum.

25Huħalaqis-semaul-artukullmaħalaqf’sittijiem,u Allagħamelis-seba’jumqaddes,għall-għemejjelkollha Tiegħu;għalhekkHukkmandagħalihli,kullminjagħmel xixogħolfuqujmut,ulimininiġġsużgurimut

26GħalhekkordnaliluliedIżraelbiexjosservawdaniljumsabiexiżommuhqaddisumajagħmluxfihebda xogħol,ubiexmajniġġsuhx,għaxhul-aktarqaddismilljieml-oħrakollha.

27Ukullminjipprofanahżgurimut,ukullminjagħmelxi xogħolfuqużgurimutgħaldejjem,sabiexuliedIżrael josservawdanil-jummatulil-ġenerazzjonijiettagħhom,u majitneħħewxmill-art;għaxhuwajumqaddisujum imbierek

28Ukullminjosservahujżommis-Sibtfihmix-xogħol kollutiegħu,ikunqaddisumbierekil-jiemkollhabħalna

29IddikjaraugħidliluliedIżraelil-liġita’danil-jum kemmbiexiħarsus-Sabatfih,ubiexmajitilquhxfl-iżball ta’qlubhom;(u)limhuxpermesslitagħmelxixogħolfih limhuxxieraq,litagħmelfihdaklijogħġobhom,uli m’għandhomxiħejjufihxiħaġagħall-ikeljewgħax-xorb, u(limhuxpermess)litiġbedl-ilma,jewiddaħħaljew toħroġfihmill-bibientagħhomxitagħbija,limakinux ħejjewgħalihominfushomfis-sittjumfid-djartagħhom.

30Ulajdaħħluulanqasjoħorġuminndargħaldarf’dak il-jum;għaxdakil-jumhuaktarqaddisumbierekminn kwalunkwejumtal-ġublewfostil-ġublews;f’dan żammejnas-Sabatfis-smewwietqabelmasarmagħruflil xibniedemlijżommis-Sabatfuqufuql-art

31Ul-Ħallieqta’kolloxbierku,immamaqaddisxil-popli ul-ġnuskollhabiexiżommus-Sabatfih,immalilIżrael biss:lilhombissħallajiekluujixorbuujżommus-Sabat fihfuql-art.

32Ul-Ħallieqta’kolloxbierekdanil-jumlikienħalaq għall-barkaul-qdusijaul-glorjafuqil-jiemkollha 33Dinil-liġiut-testimonjanzangħatawliluliedIżrael bħalaliġigħaldejjemgħall-ġenerazzjonijiettagħhom

KAPITLU3

1Ufis-sittijiemtat-tieniġimgħaġibna,skontil-kelmata’ Alla,għandAdamil-bhejjemkollha,ul-bhejjemkollha,u l-għasafarkollha,ukullmajiċċaqlaqfuql-art,ukullma jiċċaqlaqfl-ilma,skontġenshom,uskontit-tipitagħhom: il-bhejjemfl-ewweljum;il-bhejjemfit-tienijum;lgħasafarfit-tieletjum;ukullmajiċċaqlaqfuql-artfir-raba’ jum;ukullmajiċċaqlaqfl-ilmafil-ħamesjum

2UAdamsemmiehomilkollb’isimhomrispettiv,ukif sejħilhom,hekkkienisimhom

3Uf’dawnil-ħamestijiemAdamralildawnkollha,raġel umara,skontkullxortalikienhemmfuql-art,immakien waħduumasablilħaddgħajnunatajbagħalih

4Ul-Mulejqalilna:“Mhuxtajjeblir-raġelikunwaħdu:ħa nagħmlulugħajnunalitixraqlu”

5Ul-MulejAllatagħnaġiegħelraqdafil-fondtaqa’fuqu,u raqad,uħagħall-marakustiljaminnfostkustiljitiegħu,u dinil-kustiljakienetl-oriġinital-maraminnfostkustilji tiegħu,ubenal-laħamminfloku,ubenal-mara

6UHuqajjemlilAdammill-irqadtiegħuumetaqamqam fis-sittjum,uHuħadhagħandu,uHugħarafha,uqalilha: ‘Dinissahijagħadmaminngħadmiulaħamminnlaħmi;hi tissejjaħmarti;għaxittieħdetminnżewġha.’

7Għalhekkir-raġelul-marajkunuġisemwieħedu għalhekkir-raġeliħallililmissieruulilommu,ujingħaqad ma’martu,ujkunuġisemwieħed.

8Fl-ewwelġimgħanħoloqAdam,ul-kustilja-martu:fittieniġimgħaHuwriehalilu:ugħaldinir-raġuningħatalkmandamentbiexiżommufit-tinġistagħhom,għalraġel sebatijiem,ugħalmaradarbtejnsebatijiem.

9UwaraliAdamkienqatta’erbgħinjumfl-artfejnkien inħoloq,daħħalniehfil-ġniental-Edenbiexjaħdimhau jħarisha,immalilmartuġabufit-tmeninjum,uwaradan daħletfil-ġniental-Eden.

10Ugħaldinir-raġunil-kmandamenthuwamiktubfuqittwaveltas-semadwardiklitwelled:‘jekktiledtifel, għandhatibqa’fin-nuqqasta’ndafatagħhasebatijiem skontl-ewwelġimgħatal-jiem,utlietautletinjum għandhatibqa’fid-demmtat-tisfijatagħha,umagħandha tmissxejnimqaddes,ulanqastidħolfis-santwarju,sakemm twettaqdawnil-jiemli(humaordnati)fil-każta’tifel 11Immafil-każta’tiflagħandhatibqa’fin-nuqqasta’ ndafatagħhaġimagħtejnta’jiem,skontl-ewwel ġimagħtejn,usittausittinjumfid-demmtal-purifikazzjoni tagħha,ujkunutmeninjumb’kollox.’

12Umetatemmetdawnit-tmeninjumħadnahafil-ġnien tal-Eden,għaxhul-aktarqaddismill-artkollhaukullsiġra lihemmimħawlafihhiqaddisa.

13Għalhekk,ġieordnatdwardiklitiledtifeljewtiflalistatutta’dawkil-jiemlim’għandhiextmissxiħaġa qaddisa,ulanqastidħolfis-santwarjusakemmma jgħadduxdawnil-jiemgħat-tifeljewtifla

14Dinhijal-liġiut-testimonjanzalinkitbetgħalIżrael, sabiexjosservawhal-jiemkollha.

15Ufl-ewwelġimgħatal-ewwelġublew,[1-7AM]Adam umartukienufil-ġniental-Edengħalseba’sninjaħdmuhu jieħduħsiebu,utajniehxogħolustruzzjonijietniehbiex jagħmelkullmahutajjebgħall-ħrit

16Uħadem(il-ġnien),ukiengħarwienumakienjafxejn, umakienxjistħi,uħaresil-ġnienmill-għasafarul-bhejjem ul-bhejjem,uġabaril-frotttiegħu,ukiel,uwarrabil-fdal għalihinnifsuugħalmartu[uwarrabdaklikienqed jinżamm].

17Uwaraligħaddewis-seba’snin,likientemm hemmhekk,seba’snineżatt,[8AM]ufit-tienixahar,fissbatax-iljum(tax-xahar),is-serpġieuresaqlejnil-mara,u s-serpqallill-mara,“JaqawAllaordnalek,uqallek,La tiekluxmis-siġarkollhatal-ġnien?”

18Uhiqaltlu,“Mill-frottkollutas-siġartal-ġnienAlla qalilna,Kilu;immamill-frotttas-siġraliqiegħdaf’nofsilġnienAllaqalilna,Latikluxminnu,ulanqastmissuh,lima tmutux.”

19Us-serpqallill-mara:“Żgurmatmutux:għaxAllajafli dakinharlitiekluminnu,għajnejkomjinfetħu,ussirubħal allat,utagħrfut-tajjebul-ħażin”

20Ul-mararatis-siġraukienetpjaċevoligħall-għajn,uli l-frotttagħhakientajjebgħall-ikel,uħadetminnhaukielet 21Umetagħall-ewweldarbagħattietil-mistħijatagħha bil-weraqtat-tin,tathomlilAdamukiel,ugħajnejhinfetħu, uralikiengħarwien

22Uħaweraqtat-tinuħithomflimkien,ugħamelfardal għalihinnifsu,ugħattal-mistħijatiegħu 23UAllamisħutlis-serp,urrabjamiegħugħaldejjem... 24Urrabjamal-mara,għaxsemgħetil-leħentas-serp,u kielet;uqalilha:“Senkabbarħafnan-niketul-uġigħ tiegħek:fin-niketsetiledit-tfal,ur-ritorntiegħeksejkun għandżewġek,uhujsaltanfuqek”

25UlilAdamqalluwkoll,‘Tallismajtminnleħenmartek, ukiltmis-siġraliordnajtleklimatiekolxminnha,misħuta tkunl-artminħabbafik:xewkugħollieqtipproduċilek,u tiekolħobżokfl-għaraqta’wiċċek,sakemmterġa’luralejn l-artliminnhattieħed;għaxintart,ulejnl-artterġa’lura.’

26Ugħamlilhomkowtijiettal-ġilda,ulibbishom,u bagħathom'ilbarramill-Ġniental-Eden

27Uf’dakil-jumlifihAdamħareġmill-Ġnien,offrabħala riħaħelwaofferta,inċens,galbanu,ustakte,uħwawar filgħodumat-tlugħtax-xemxmill-jummetagħattalmistħijatiegħu

28Udakinharingħalaqfommil-bhejjemkollha,ulbhejjem,ul-għasafar,ukullmajimxi,ukullmajiċċaqlaq, sabiexmasetgħuxjitkellmuaktar:għaxkienutkellmulkoll ma’xulxinb’xofftejnwieħedub’ilsienwieħed

29UHubagħatmill-Ġniental-Edenil-laħamkollulikien fil-Ġniental-Eden,ul-laħamkolluxteredskontit-tipiulispeċitiegħufil-postijietlikienunħolqugħalihom

30UlilAdambisstah(il-mezzi)biexjaħbil-mistħija tiegħu,mill-bhejjemul-baqarkollha

31Għaldanil-għan,huwapreskrittfuqit-twaveltas-sema dwardawkkollhalijaful-ġudizzjutal-liġi,ligħandhom jaħbul-mistħijatagħhom,umajikxfuxlilhominfushom bħalmajikxfulilhominfushomil-Ġentili

32Ufil-qamaril-ġdidtar-raba’xahar,Adamumartuħarġu mill-Ġniental-Eden,ugħammrufl-artta’Eldafl-arttalħolqientagħhom

33UAdamsemmiehlilmartuEva.

34Umakellhoml-ebdaibensal-ewwelġublew,[8AM]u waradanhugħarafha

35Issaħademl-artkifkienġiemgħallemfil-ĠnientalEden

KAPITLU4

1Ufit-tieletġimgħafit-tieniġublew[64-70AM]wildetlil Kajjin,ufir-raba’[71-77AM]wildetlilAbel,ufil-ħames [78-84AM]wildetlilbinthaÂwân

2Ufl-ewwel(sena)tat-tieletġublew[99-105AM],Kajjin qatellilAbelgħax(Alla)aċċettas-sagrifiċċjuta’Abel,u maaċċettaxl-offertata’Kajjin

3Uqatlufir-raba’:udemmugħajjatmill-artsas-sema, jilmentatallikienqatlu.

4Ul-MulejċanfarlilKajjinminħabbaAbel,għaxkien qatlu,ugħamlumaħrubfuql-artminħabbad-demmta’ħuh, umisħutufuql-art.

5Uminħabbaf’hekkhemmmiktubfuqit-twaveltas-sema, ‘Misħuthuminjolqotlilgħajrubiqerq,uħajgħidudawk kollhalirawusemgħu,Hekkikun;ur-raġelliraumaqalx (dan),ħajkunmisħutbħall-ieħor’

6Ugħaldinir-raġuninħabbrumetaniġuquddiemil-Mulej Allatagħnad-dnubkollulijsirfis-semaufl-art,ufid-dawl ufid-dlam,ukullimkien

7UAdamumartubkewlilAbelgħalerba’ġimgħatta’ snin,[99-127AM]ufir-raba’senatal-ħamesġimgħa[130 AM]ferħu,uAdamreġa’għaraflilmartu,uhiwildetlu iben,usemmiehSet;għaxqal‘ALLAqajjemgħalinattieniniselfuql-artminflokAbel;għaxKajjinqatlu’ 8Ufis-sittġimgħa[134-40AM]nissellilbintuAzûrâ 9UKajjinħaliloħtuÂwânb’martuuhiwilditlulilEnoch fitmiemir-raba’ġublew[190-196AM]Ufl-ewwelsena

tal-ewwelġimgħatal-ħamesġublew,[197AM]inbnew djarfuql-art,uKajjinbenabelt,usemmiehaskontisem ibnuEnoch

10UAdamgħaraflilmartuEva,uhiwildetdisa’subien oħra.

11Ufil-ħamesġimgħatal-ħamesġublew[225-31AM]Set ħaliloħtuAzûrâbħalamartu,ufir-raba’(senatas-sitt ġimgħa)[235AM]wilditlulilEnos.

12Bedajsejjaħisemil-Mulejfuql-art

13Ufis-seba’ġublewfit-tieletġimgħa[309-15AM]Enos ħaliloħtuNôâmbħalamartu,uhiwildetluibenfit-tielet senatal-ħamesġimgħa,usemmiehKenan

14Ufitmiemit-tmienġublew[325,386-3992AM]Kenan ħaliloħtuMûalêlêthbħalamartu,uhiwildetluibenfiddisa’ġublew,fl-ewwelġimgħafit-tieletsenata’dinilġimgħa,[395AM]usemmiehMahalalel.

15Ufit-tieniġimgħatal-għaxarġublew[449-55AM] MahalalelħalilDina,bintBarakiel,bintħumissieru,u wildetluibenfit-tieletġimgħafis-sittsena,[461AM]u semmiehĠared,għaxfiżmienul-anġlital-Mulejniżlufuq l-art,dawklijissejħul-Għassiesa,biexjgħallmuliluliedilbnedmin,ubiexjagħmlul-ġudizzjuus-sewwafuql-art. 16Ufil-ħdax-ilġublew[512-18AM]Ġaredħamara,u isimhakienBaraka,bintRâsûjâl,bintħumissieru,fir-raba’ ġimgħata’danil-ġublew,[522AM]uwildetluibenfilħamesġimgħa,fir-raba’senatal-ġublew,usemmiehEnoch 17Ukienl-ewwelfostil-bnedminlitwieldufid-dinjali tgħallmul-kitbaul-għarfienul-għerfulikitbus-sinjali tas-semaskontl-ordnitax-xhurtagħhomfiktieb,sabiexilbnedminikunujistgħujkunujaful-istaġunitas-sninskont l-ordnitax-xhurseparatitagħhom.

18Ukienl-ewwelwieħedlikitebtestimonjanzauxehedlil uliedil-bnedminfostil-ġenerazzjonijiettad-dinja,u rrakkontal-ġimgħattal-ġublews,ugħarrafhomil-jiemtassnin,upoġġiefl-ordnix-xhururrakkontas-Sabatijiettassninkifgħamilniehomlumagħrufa

19Udaklikienudaklisejkunrahf’viżjonita’rqad,kif sejiġrililuliedil-bnedminmatulil-ġenerazzjonijiet tagħhomsal-jumtal-ġudizzju;raufehemkollox,ukitebittestimonjanzatiegħu,upoġġat-testimonjanzafuql-artgħal uliedil-bnedminkollhaugħall-ġenerazzjonijiettagħhom 20Ufit-tnax-ilġublew,[582-88]fis-seba’ġimgħatiegħu, ħamara,uisimhakienEdna,bintDanel,bintħumissieru, ufis-sittsenaf’dinil-ġimgħa[587AM]wilditluibenu semmiehMetuselaħ

21Ukienukollmal-anġlita’Allagħaldawnis-sitt ġublewsta’snin,uurewhkulmahemmfuql-artufissmewwiet,il-ħakmatax-xemx,ukitebkollox.

22Uxehedlill-Għassiesa,likienudinbuma’bnietilbnedmin;għaxdawnkienubdewjingħaqdu,sabiex jitniġġsu,ma’bnietil-bnedmin,uEnochxehedkontrihom kollha.

23Uhuttieħedminnfostuliedil-bnedmin,uħadniehfilĠniental-Edenfil-maestàul-unur,uarahemmhekkjikteb il-kundannaul-ġudizzjutad-dinja,ul-ħażenkolluta’ wliedil-bnedmin

24Uminħabbaf’hekk(Alla)ġabl-ilmijiettad-dilluvjufuq l-artkollhata’Eden;għaxhemmhekktqiegħedbħalasinjal ubiexjixhedkontrawliedil-bnedminkollha,biex jirrakkontal-għemejjelkollhatal-ġenerazzjonijietsal-jum tal-kundanna

25Uħaraql-inċenstas-santwarju,ħwawarħelwin aċċettabbliquddiemil-Mulejfuqil-Muntanja.

26Għaxil-Mulejgħanduerba’postijietfuql-art,il-Ġnien tal-Eden,ul-Muntanjatal-Lvant,udinil-muntanjalifuqha intillum,il-MuntanjaSinaj,ul-MuntanjaSijon(li)se jitqaddsufil-ħolqienġdidgħat-tqaddistal-art;permezz tagħhoml-artsetitqaddesmill-ħtijakollha(tagħha)unnuqqasta’ndafatagħhamatulil-ġenerazzjonijiettad-dinja.

27Ufl-erbatax-ilġublew[652AM]Metuselaħħamara, EdnabintAzrial,bintħumissieru,fit-tieletġimgħa,flewwelsenata’dinil-ġimgħa,[701-7AM]unisselibenu semmiehLamek

28Ufil-ħmistax-ilġublewfit-tieletġimgħaLamekħamara, uisimhakienBetenosbintBarakijl,bintħumissieru,u f’dinil-ġimgħawildetluibenusemmiehNoè,uqal,‘Dan sejfarraġnigħat-taħbittiegħiugħax-xogħolkollutiegħi,u għall-artlil-Mulejmisħut’

29Ufitmiemid-dsatax-ilġublew,fis-seba’ġimgħafis-sitt sena[930AM]tiegħu,Adammiet,uwliedukollhadifnuh fl-arttal-ħolqientiegħu,ukienl-ewwelwieħedliġie midfunfl-art

30Ujonqsuhsebgħinsenaminnelfsena;għaxelfsena humabħaljumwieħedfit-testimonjanzatas-smewwietu għalhekkinkitebdwaris-siġratal-għarfien:‘Fil-jumli tiekluminnhatmutu.’Għaldinir-raġunimatemmxis-snin ta’danil-jum;għaxmietmatulu

31Fitmiemdanil-ġublewKajjininqatelwarajhfl-istess sena;għaxdaruwaqgħetfuquumietf’nofsdaru,unqatel bil-ġebeltagħha;għaxb’ġeblakienqatellilAbel,ub’ġebla nqatelb’ġudizzjuġust

32Għaldinir-raġuniġieordnatfuqit-twaveltas-sema:Blistessstrumentlibihraġeljoqtollilgħajrugħandujinqatel; bil-modlibihikunferieh,bl-istessmodgħandhom jagħmluh.’

33Ufil-ħamsaugħoxrin[1205AM]ġublewNoèħamara, uisimhakien`Emzârâ,bintRâkê'êl,bintħumissieru,flewwelsenafil-ħamesġimgħa[1207AM]:ufit-tieletsena tagħhawilditlulilSem,fil-ħamessenatagħha[1209AM] wilditlulilHam,ufl-ewwelsenafis-sittġimgħa[1212AM] wilditlulilJafet.

KAPITLU5

1Uġaralimetawliedil-bnedminbdewjimmultiplikaw fuqwiċċl-artutwieldulilhombniet,l-anġlita’Alla rawhomf’senapartikolarita’danil-ġublew,likienusbieħ biexjidhru;uħadunisaminnfostdawkkollhaligħażlu,u wildulilhomsubienukienuġganti.

2Ul-anarkijażdiedetfuql-artukulllaħamħassartriqtu, kemmil-bnedminkifukollil-bhejjemul-bhejjemselvaġġi ul-għasafarukullmajimxifuql-art-kollhakemmhuma ħassrutriqathomul-ordnijiettagħhom,ubdewjieklulil xulxin,ul-anarkijażdiedetfuql-artukullimmaġinazzjoni tal-ħsibijiettal-bnedminkollha(kienet)hekkħażina kontinwament

3UAllaħareslejnl-art,uaralikienetkorrotta,ul-laħam kollukienkorrottl-ordnijiettiegħu,udawkkollhalikienu fuql-artkienugħamlukullxortata’ħażenquddiem għajnejh

4UHuqallikiensejeqredil-bniedemul-laħamkollufuq wiċċl-artlikienħalaq

5ImmaNoèsabgrazzjaquddiemgħajnejnil-Mulej 6Ukontral-anġlilikienbagħatfuql-art,Huwakien irrabjatħafna,uHuwatakmandbiexjinqerdumiddominjukollutagħhom,uHuwaqalilnabiexnorbtuhom fil-fondtal-art,uarahumamarbutaf'nofshom,uhuma (miżmuma)separati

7Ukontrawliedhomħareġkmandminnquddiemwiċċuli kellhomjintlaqtubis-sejf,ujitneħħewminntaħtis-sema.

8Uqal‘L-ispirtutiegħimhuxsejibqa’għaldejjemfuqilbniedem;għaxhumawkolllaħamujiemhomsejkunumija ugħoxrinsena’

9Ubagħatix-xablaTiegħuf’nofshombiexkullwieħed joqtollilgħajru,ubdewjoqtlulilxulxinsakemmwaqgħu lkollbis-xablaunqerdumill-art

10Umissirijiethomkienuxhieda(tal-qerdatagħhom),u waradankienumarbutafil-qiegħtal-artgħaldejjem,saljumtal-kundannal-kbira,metajiġiesegwitil-ġudizzjufuq dawkkollhalikkorrompewtriqathomugħemilhom quddiemil-Mulej.

11Uqeredlilkulħaddminnposthom,umafadalħadd minnhomlimaġġudikaxskontil-ħażenkollutagħhom

12Ugħamelgħall-għemejjelkollhatiegħunaturaġdidau ġusta,sabiexmajidinbuxfin-naturakollhatagħhomgħal dejjem,iżdajkunulkollġustikullwieħedfit-tiptiegħu dejjem.

13Ul-ġudizzjuta’kulħaddhuwaordnatumiktubfuqittwaveltas-semafit-tjieba-saħansitra(il-ġudizzjuta’) dawkkollhalijitbiegħdumit-triqlihijaordinatagħalihom biexjimxufiha;ujekkmajimxuxfiha,il-ġudizzjuhuwa miktubgħalkullħlejqaugħalkullxorta

14Um’hemmxejnfis-semajewfl-art,jewfid-dawljew fid-dlam,jewfix-Xeoljewfil-fond,jewfil-posttad-dlam (limajiġixiġġudikat);ul-ġudizzjikollhatagħhomhuma ordnatiumiktubaumnaqqxa.

15Hujiġġudikalilkulħadd,lill-kbirskontil-kobortiegħu, uliż-żgħirskontiċ-ċokontiegħu,ulilkullwieħedskont triqtu.

16UHumhuxwieħedlijħareslejnil-persuna(ta’ħadd),u lanqasmhuwieħedlijilqa’rigali,jekkjgħidlise jesegwixxiġudizzjufuqkullwieħed:kiekuwieħedjagħti kulmahemmfuql-art,Humajħareslejnir-rigalijewilpersuna(ta’ħadd),ulanqasmajaċċettaxejnminnidejh, għaxHumħallefġust.

17UdwaruliedIżraelinkitebuġieordnat:Jekkidurulejh bis-sewwa,Hujaħferit-trasgressjonijietkollhatagħhomu jaħferdnubiethomkollha.

18HuwamiktubuordnatliHujuriħnienama’dawk kollhalijdurumill-ħtijakollhatagħhomdarbafis-sena.

19Ufir-rigwardta’dawkkollhalikorrottitriqathomu ħsibijiethomqabelid-dilluvju,ħaddmaġieaċċettatħlief Noèbiss;għaxil-persunatiegħuġietaċċettataf’isem uliedu,li(Alla)salvamill-ilmijiettad-dilluvjuminħabba fih;għaxqalbukienetġustafil-mogħdijietkollhatiegħu, skontkifkienordnatdwaru,umakientbiegħedminnxejn likienordnatgħalih

20Ul-Mulejqallikiensejeqredkullmakienhemmfuqlart,kemmil-bnedminkifukollil-bhejjem,ul-annimali selvaġġi,ut-tjurtas-sema,ukullmajitkaxkarfuql-artU HukkmandalilNoèbiexjibniluarka,ħallijsalvalilu nnifsumill-ilmijiettad-dilluvju.

21UNoègħamell-arkaf’kolloxkifkienordnalu,fissebgħaugħoxrinġublewtas-snin,fil-ħamesġimgħatalħamessena(fil-qamarġdidtal-ewwelxahar)[1307AM]

22Udaħalfis-sitt(sena)tiegħu,[1308AM]fit-tienixahar, fil-qamarġdidtat-tienixahar,sas-sittax;udaħalfl-arka,u kulmaġibnieh,ul-Mulejgħalaqhaminnbarrafis-sbatax-il filgħaxija

23Ul-Mulejfetaħseba’bibientas-sema,ul-ħalqtalgħejuntal-abbissil-kbir,seba’ħluqb’għadd

24Ul-bibiental-għargħarbdewiferrgħul-ilmamis-sema għalerbgħinjumuerbgħinlejl,Ul-għejuntal-abbissi wkollbagħtul-ilmijiet'ilfuq,sakemmid-dinjakollha mtlietbl-ilma.

25Ul-ilmijietżdiedufuql-art:Ħmistax-ilkubitutelgħulilmijiet’ilfuqmill-muntanjigħoljinkollha,ul-arka tgħolliet’ilfuqmill-art,umxietfuqwiċċl-ilmijiet.

26Ul-ilmabaqa’fuqwiċċl-artgħalħamesxhur-mijau ħamsinjum

27Ul-arkamarretuwaqfetfuqil-quċċatata’Lubar, waħdamill-muntanjita’Ararat

28U(fil-qamarġdid)fir-raba’xaharl-għejuntal-abbissilkbiringħalquul-bibiental-għargħartas-semanżammu;u fil-qamarġdidtas-seba’xaharil-ħluqkollhatal-abbissitalartinfetħu,ul-ilmabedajinżelfil-abbissita’taħt

29Ufil-qamarġdidtal-għaxarxahardehrul-qċaċettalmuntanji,ufil-qamarġdidtal-ewwelxahardehretl-art

30Ul-ilmijietsparixxewminnfuql-artfil-ħamesġimgħa tas-seba’sena[1309AM]tagħha,ufis-sbatax-iljumtattienixaharl-artkienetniexfa

31Ufis-sebgħaugħoxrinjumfetaħl-arka,ubagħat minnhal-bhejjem,ul-baqar,ul-għasafar,ukullħaġali tiċċaqlaq

KAPITLU6

1Ufil-qamaril-ġdidtat-tieletxaharħareġmill-arka,u benaartalfuqdikil-muntanja.

2Ugħameltpattijagħall-art,uħagidiugħameltpattija bid-demmtiegħugħall-ħtijakollhatal-art;għaxkulmakien hemmfuqhakieninqered,ħliefdawklikienufl-arkama’ Noè

3Upoġġax-xaħamtiegħufuql-artal,uħabarri,umogħża, unagħġaugidien,umelħ,ugamiema,uż-żgħarta’ ħamiema,upoġġasagrifiċċjumaħruqfuql-artal,uferra’ fuquoffertamħalltamaż-żejt,uroxxl-inbiduxerredlinċensfuqkollox,uġiegħeltinbetriħatajba,aċċettabbli quddiemil-Mulej

4Ul-Mulejxammriħatajba,ugħamelpattmiegħulima jkunxhemmaktardilluvjubiexjeqredl-art;lil-jiemkollha tal-artiż-żrigħul-ħsadqattmajieqfu;il-kesħaus-sħana,u s-sajfux-xitwa,ul-lejlul-jummajibdluxl-ordnitagħhom, ulanqasjieqfugħaldejjem.

5“Uintom,oħorġuuoktrufuql-art,ukunuħafnafuqha,u kunubarkafuqhaIl-biża’ul-biża’minnkomsenqanqal f’kullmahemmfuql-artufil-baħar

6Uara,tajtkomil-bhejjemkollha,ul-ħlejjaqkollhabilġwienaħ,ukullmajiċċaqlaqfuql-art,ul-ħutfl-ilmijiet,u kullmahugħall-ikel;bħall-ħxejjexaħdar,tajtkomkollox għall-ikel

7Immal-laħam,bil-ħajjatiegħu,bid-demm,ma għandkomxtieklu;għaxil-ħajjata’kulllaħamtinsabfid-

demm,biexmajkunxmitlubid-demmta’ħajjitkomMinn idkullbniedem,minnidkull(bhima)senitlobid-demm tal-bniedem

8Kullminixerreddemmil-bniedemminnbniedem, demmujixxerred,għaxfix-xbiehata’Allaħalaqilbniedem

9Uintom,oħorġuuoħorġufuql-art’

10UNoèuwlieduħalfulimajieklul-ebdademmlikien f’xilaħam,ugħamelpattquddiemil-MulejAllagħal dejjemmatulil-ġenerazzjonijietkollhatal-artf’danixxahar

11Għaldanil-għanqallekligħandektagħmelpattma’ wliedIżraelf’danix-xaharfuqil-muntanjab’ġurament,uli għandekxxerredid-demmfuqhomminħabbal-kliemkollu tal-pattlil-Mulejgħamelmagħhomgħaldejjem

12Udinit-testimonjanzahijamiktubadwarkombiex għandkomtosservawhakontinwament,sabiexmatieklux f'ebdajumdemmta'bhejjemjewgħasafarjewbaqarmatul il-jiemkollhatad-dinja,ul-bniedemlijiekolid-demmta' bhejjemjewta'baqarjewta'għasafarmatulil-jiemkollha tad-dinja,huunislugħandhomjinqerdumill-art 13UordnaliluliedIżraelbiexmajiekluxdemm,sabiex isimhomunisilhomikunuquddiemil-MulejAllatagħna kontinwament

14Ugħaldinil-liġim'hemml-ebdalimituta'jiem,għax hijagħaldejjemGħandhomiħarsuhamatulilġenerazzjonijiettagħhom,sabiexikomplujitolbugħalikom bid-demmquddieml-artal;kuljumufilgħoduufilgħaxija għandhomjitolbul-maħfragħalikomgħaldejjemquddiem il-Mulejbiexiħarsuhaumajinqerduxmill-għeruq

15UHutalilNoèuliluliedusinjallimakienxsejkun hemmaktardilluvjufuql-art

16Hupoġġal-qawsallatiegħufis-sħababħalasinjaltalpatteternlimajkunxhemmaktardilluvjufuql-artbiex jeqridhagħall-jiemkollhatad-dinja

17Għaldinir-raġunihuwaordnatumiktubfuqit-twavel tas-sema,ligħandhomjiċċelebrawil-festatal-ġimgħat f'danix-xahardarbafis-sena,biexiġeddul-pattkullsena

18Udinil-festakollhaġietiċċelebratafis-semaminnjum il-ħolqiensażmienNoè-sittaugħoxrinġubilewuħames ġimgħatta’snin[1309-1659AM]:uNoèuwliedu ċċelebrawhagħalseba’ġubilewuġimgħawaħdata’snin, sajumil-mewtta’Noè,uminnjumil-mewtta’Noèwliedu qerduhasażmienAbraham,ukielud-demm

19ImmaAbrahamosservah,uIżakkuĠakobbuwliedu osservawhsażmienek,ufiżmienekuliedIżraelinsewh sakemmiċċelebrajtumill-ġdidfuqdinil-muntanja

20UintordnaliluliedIżraelbiexjosservawdinil-festa fil-ġenerazzjonijietkollhatagħhombħalakmandament għalihom:jumwieħedfis-senaf’danix-xahargħandhom jiċċelebrawil-festa

21Għaxhijal-festatal-ġimgħatul-festatal-ewwelfrott: dinil-festahijadoppjauta’naturadoppja:skontdaklihu miktubumnaqqaxdwarha,iċċelebrawha

22Għaxktibtfil-ktiebtal-ewwelliġi,f’dakliktibtgħalik, ligħandektiċċelebrahafiżmienha,jumwieħedfis-sena,u spjegajtlekis-sagrifiċċjitagħhabiexuliedIżraeljiftakruha ujiċċelebrawhamatulil-ġenerazzjonijiettagħhomf’danixxahar,jumwieħedf’kullsena

23Ufil-qamarġdidtal-ewwelxahar,ufil-qamarġdidtarraba’xahar,ufil-qamarġdidtas-seba’xahar,ufil-qamar

ġdidtal-għaxarxaharikunul-jiemtat-tifkira,ul-jiemtalistaġunifl-erba’taqsimiettas-sena.Dawnhumamiktubau ordnatibħalaxhiedagħaldejjem

24UNoèordnahomgħalihinnifsubħalafestigħallġenerazzjonijietgħaldejjem,ub’hekksarutifkiragħalih.

25Ufil-qamaril-ġdidtal-ewwelxaharintqallujagħmel arkagħalihinnifsu,udakinhar(il-jum)l-artnixfetufetaħ (l-arka)ural-art.

26Ufil-qamarġdidtar-raba’xaharingħalqul-fetħiettalfondtal-abbissta’taħtUfil-qamarġdidtas-seba’xahar infetħul-fetħietkollhatal-abbisstad-dinja,ul-ilmijiet bdewjinżlufihom

27Ufil-qamarġdidtal-għaxarxahardehrul-qċaċettalmuntanji,uNoèferaħ

28Ugħaldanil-għanordnahomgħalihinnifsubħalafesti għaltifkiragħaldejjem,uhekkhumaordinati.

29Upoġġewhomfuqit-twaveltas-sema,kullwieħedkellu tlettax-ilġimgħa;minnwieħedgħall-ieħor(għadda)ttifkiratagħhom,mill-ewwelgħat-tieni,umit-tienigħattielet,umit-tieletgħar-raba’

30Ul-jiemkollhatal-kmandamentikunutnejnuħamsin ġimgħata’jiem,u(dawnjagħmlu)s-senakollhakompluta. Hekkhumnaqqaxuordnatfuqit-twaveltas-sema

31Umajistaxjiġitraskurat(danil-kmandament)għalsena waħdajewminnsenagħalsena.

32UordnaliluliedIżraelbiexjosservawis-sninskontdan il-kalkolu-tlietmijauerbgħausittinjum,u(dawn) jikkostitwixxusenasħiħa,umajfixkluxiż-żmientagħha mill-ġranettagħhaumill-festitagħha;għaxkolloxsejiġri fihomskontix-xhiedatagħhom,umajħallubarral-ebda jumulanqasifixkluxifesti.

33Immajekkjittraskurawhomumajosservawhomxskont il-kmandamentTiegħu,allurajfixklul-istaġunikollha tagħhomus-sninjitneħħewminndan(l-ordni),[ujfixklulistaġunius-sninjitneħħew]ujittraskurawl-ordinanzi tagħhom

34UwliedIżraelkollhasejinsewumajsibuxit-triqtassnin,usejinsewil-qamarġdid,ul-istaġuni,us-Sabatijietu sejiżbaljawfl-ordnikollhatas-snin

35Għaxjiennafuminnissa'lquddiemseniddikjarahlilek, umhuxminnħsiebi;għaxil-ktieb(jinsab)miktub quddiemi,ufuqit-twaveltas-semat-tqassimtal-jiemhuwa ordnat,biexmajinsewxil-festital-pattumajimxuxskont il-festital-Ġentiliwaral-iżballtagħhomuwaral-injoranza tagħhom

36Għaxikunhemmminżgurjagħmelosservazzjonijiet tal-qamar-kif(dan)ifixkell-istaġuniujiġiminnsenagħal senagħaxartijiemqabel.

37Għaldinir-raġunijiġufuqhomis-sninmetajfixklu(lordni),ujagħmlu(jum)abominabblil-jumtattestimonjanza,ujummhuxnadifjumta’festa,ujħawduljiemkollha,il-qaddismal-mhuxnadif,ul-jummhuxnadif mal-qaddis;għaxjiżbaljawfir-rigwardtax-xhurussabatijietul-festiul-ġublews

38Għaldinir-raġuninikkmandalekunixhedlilekbiex tixhedgħalihom;għaxwaramewtekuliedeksejfixkluhom, sabiexmajagħmluxis-senatlietmijauerbgħausittinjum biss,ugħaldinir-raġunisejiżbaljawfir-rigwardtal-qamar ġdidul-istaġunius-sabatijietul-festi,usejieklukulltip ta’demmma’kulltipta’laħam.

KAPITLU7

1Ufis-seba’ġimgħafl-ewwelsena[1317AM]tagħha, f’danil-ġublew,Noèħawweldwielifuqil-muntanjali fuqhakienetwaqfetl-arka,jisimhaLubar,waħdamillMuntanjiArarat,upproduċewil-frottfir-raba’sena,[1320 AM]uhuħaresil-frotttagħhom,uġabruf’dinis-senafisseba’xahar.

2Ugħamell-inbidminnuupoġġiehf’kontenitur,użamm sal-ħamessena,[1321AM]sal-ewweljum,fil-qamarġdid tal-ewwelxahar

3Uċċelebrabil-ferħjumta’dinil-festa,uoffrasagrifiċċju maħruqlill-Mulej,barriżgħirwieħedumuntunwieħed,u seba’nagħaġ,kullwaħdata’sena,ugidimogħża,biex b’hekkjagħmeltpattijagħalihinnifsuugħaluliedu

4Ul-ewwelħejjal-gidi,upoġġaftitmid-demmtiegħufuq il-laħamlikienfuql-artallikiengħamel,ux-xaħamkollu poġġafuql-artalfejngħamelis-sagrifiċċjutal-ħruq,ulbarriul-muntunun-nagħġa,upoġġal-laħamkollu tagħhomfuql-artal

5Upoġġal-offertikollhatagħhomimħalltinmaż-żejtfuqu, uwararoxxl-inbidfuqin-narlikiengħamelqabelfuqlartal,upoġġal-inċensfuql-artaluġiegħelriħaħelwatitla’ quddiemil-MulejAllatiegħu

6Uferaħuxorobminndanl-inbid,huuwliedubil-ferħ.

7Ukienfilgħaxija,udaħalfit-tindatiegħu,ubillikienfissakramtedduraqad,unkixeffit-tindatiegħuwaqtlikien rieqed.

8UĦamralilmissieruNoègħarwien,uħareġjgħidliżżewġħutulikienubarra

9USemħal-libsatiegħuuqam,huuĠafet,upoġġewillibsafuqspallejhomumxewluraugħattewil-mistħijata’ missierhom,uwiċċhomkienlura

10UNoèqammill-irqadtiegħuusarjafx’kiengħamillu ibnuż-żgħir,useħetlilibnuuqal:“MisħutikunKangħan; qaddejikungħalħutu”

11UbiereklilSem,uqal:“Imbierekil-Mulej,Allata’ Sem,uKangħanikunil-qaddejtiegħu”

12AllajkabbarlilĠafet,uAllajgħammarfl-għammarta’ Sem,uKangħanikunil-qaddejtiegħu.’

13UĦamkienjaflimissierukienmisħutlilibnuż-żgħir, umakienxkuntentlikienmisħutlilibnuUtelaqminn missieru,huuwliedumiegħu,KusuMiżrajmuPutu Kangħan

14Ubenabeltgħalihinnifsuusemmiehaskontisemmartu Ne’elatama’uk.

15UĠafetradan,ubedajgħirgħalħuh,uhuwkollbena beltgħalihinnifsu,usemmiehaskontisemmartu ‘Adataneses

16USemgħammarma’missieruNoè,ubenabeltqrib missierufuqil-muntanja,uhuwkollsemmiehaskontisem martuSedeqetelebab.

17Uaradawnit-tlietbliethumaħdejnil-MuntanjaLubar; Sedeqetelebabquddiemil-muntanjafil-lvanttagħha;u Na'eltama'ukfin-nofsinhar;'Adatan'eseslejnil-punent

18UdawnhumawliedSem:Elam,Asser,uArpakshad dan(iben)twieledsentejnwarad-dilluvjuuLud,u Aram

19UliedĠafet:Gomer,Magog,Madaj,Ġawan,Tubal, Mesek,uTiras:dawnhumawliedNoè.

20Ufit-tmienjaugħoxrinġublew[1324-1372AM]Noè bedajordnalilulieduliedul-ordinanziul-kmandamenti,u d-deċiżjonijietkollhalikienjaf,uħeġġeġliluliedubiex josservawit-tjieba,ubiexjaħbul-mistħijata’ġisimhom,u biexibierkulill-Ħallieqtagħhom,ujonorawlilmissierhom ulilommhom,ujħobbulilgħajrhom,ujħarsuruħhom miż-żínaun-nuqqasta’ndafaukullħażen

21Għaxminħabbadawnit-tlietaffarijietġied-dilluvjufuq l-art,jiġifieri,minħabbaż-żínalibihal-Għassiesakontralliġital-ordinanzitagħhommarrujiżżewġuwaral-bniettalbnedmin,uħadunisaminndawkkollhaligħażlu:u għamlul-bidutan-nuqqasta’ndafa

22Unisluwliedin-Nafidim,ukienulkolldifferentiminn xulxin,ukielulilxulxin:ul-Ġgantiqatlulin-Naphil,unNaphilqatlulill-Eljo,ul-Eljolill-umanità,uraġellilieħor

23Ukullwieħedbiegħlilunnifsubiexjagħmell-iniquitàu biexixerredħafnademm,ul-artimtlietbl-iniquità

24Uwaradandinbukontral-bhejjemul-għasafar,ukull majiċċaqlaqujimxifuql-art:uħafnademminxteredfuqlart,ukullimmaġinazzjoniuxewqatal-bnedmin immaġinawil-vanitàul-ħażenkontinwament

25Ul-Mulejqeredkolloxminnfuqwiċċl-art;minħabbalħażenta’għemilhom,uminħabbad-demmlikienuxerrdu f’nofsl-artHuqeredkollox

26“Ubqajna,jienuintom,uliedi,ukullmadaħalmagħna fl-arka,uara,qednaragħemilkomquddiemilimatimxux fit-tjieba:għaxfit-triqtal-qerdabdejtutimxu,uqedtinfirdu minnxulxin,uqedtgħirugħalxulxin,u(hekkjiġri)li m’intomxf’armonija,uliedi,kullwieħedma’ħuh”

27Għaxqednara,uara,id-demonjibdewis-seduzzjonijiet tagħhomkontrikomukontrawliedek,uissanibża’ għalikomliwaramewtixxerrdud-demmtal-bnedminfuq l-art,uliintomukolltinqerduminnwiċċl-art

28Għaxkullminixerredid-demmtal-bniedem,ukullmin jiekolid-demmta’kwalunkwelaħam,jinqeredkolluminn fuql-art

29Umajibqaxbniedemlijiekolid-demm,jewlijxerred id-demmtal-bniedemfuql-art,Lanqasmajibqa’għalih niseljewdixxendentlijgħixtaħtis-sema;Għaxfix-Xeol għandhomimorru,Ufil-posttal-kundannagħandhom jinżlu,Ufid-dlamtal-abbissigħandhomjitneħħewilkoll b’mewtvjolenti

30Magħandujidherl-ebdademmfuqkommid-demm kolluligħandujkunhemmil-jiemkollhalifihomtkunu qtiltuxibhejjemjewbaqarjewkwalunkwedubbienfuqlart,uagħmluxogħoltajjebgħalruħkombillitgħattudakli jkuninxteredfuqwiċċl-art

31Utkunuxbħalminjiekolbid-demm,immaoqogħdu attentiliħaddmajiekolid-demmquddiemkom:għattuddemm,għaxhekkġejtordnatlinixhedlilekuliluliedek, flimkienmal-laħamkollu

32Utħallixlir-ruħtittiekelmal-laħam,ħallidemmek,li huħajtek,majintalabxminnidejnxilaħamlijxerrdufuqlart

33Għaxl-artmatkunxnadifamid-demmlijkunimxerred fuqha;għax(biss)permezztad-demmta’minxerrdul-art tkunimsoffijamatulil-ġenerazzjonijietkollhatagħha.

34Uissa,uliedi,isimgħu:agħmlul-ġudizzjuus-sewwa sabiextitħawlufis-sewwafuqwiċċl-artkollha,ul-glorja tagħkomtitgħolliquddiemAllatiegħi,lisalvanimillilmijiettad-dilluvju

35Uara,intomsetmorrutibnublietgħalikominfuskom,u tħawlufihomil-pjantikollhalihemmfuql-art,ubarra minnhekkis-siġarkollhalijagħmlul-frott

36Għaltlietsninil-frottta’kullħaġalitittiekelma jinġabarx:ufir-raba’senal-frotttiegħujitqiesqaddis[u joffrul-ewwelfrott],aċċettabbliquddiemAllal-Aktar Għoli,liħalaqis-semaul-artukolloxĦajoffru b’abbundanzal-ewwelfrotttal-inbidutaż-żejt(bħala)lewwelfrottfuql-artaltal-Mulej,lijilqagħha,udaklijifdal ħajieklul-qaddejjatad-dartal-Mulejquddieml-artalli jilqagħha

37Ufil-ħamessenaagħmlur-rilaxxsabiexteħilsuhbilġustizzjaur-rettitudni,utkunuġusti,ukulmatħawlu jirnexxi

38GħaxhekkordnaEnok,missiermissierek,lilMetuselaħ, ibnu,ulilMetuselaħ,ibnuLamek,uLamekordnalilaffarijietkollhaliordnawlumissirijietu

39Ujienukollnagħtikkmandament,uliedi,bħalmaEnok ordnalilibnufl-ewwelġublew:waqtlikiengħaduħaj,isseba’fil-ġenerazzjonitiegħu,ordnauxehedlilibnuulil uliedibnusal-jumta’mewtu’

KAPITLU8

1Fid-disgħaugħoxrinġublew,fl-ewwelġimgħa,[1373 AM]fil-bidutagħhaArpakshadħamarauisimhakien Rasu'eja,bintSusan,bintElam,uwilditluibenfit-tielet senaf'dinil-ġimgħa,[1375AM]usemmiehKajnam.

2Uibenkiber,umissierugħallmul-kitba,umarifittex postgħalihinnifsufejnseta’jaħtafbeltgħalihinnifsu

3Usabkitbali(ġenerazzjonijiet)ta’qabelkienunaqqxu fuqil-blat,uqarax’kienhemmfuqha,uttraskrivihau dinebminħabbafiha;għaxkienetfihat-tagħlimtalGħassiesaliskontukienujosservawis-sinjalitax-xemxulqamarul-kwiekebfis-sinjalikollhatas-sema

4Ukitbuumaqalxejndwaru;għaxkienjibża’jkellemlil Noèdwarubiexmajirrabjaxmiegħuminħabbafih.

5Ufit-tletinġublew,[1429AM]fit-tieniġimgħa,fl-ewwel senatiegħu,ħamara,uisimhakienMelka,bintMadaj,bin Ġafet,ufir-raba’sena[1432AM]nisseliben,usemmieh Sela;għaxqal:‘Tassewjienintbgħatt’

6[Ufir-raba’senatwieled],uSelahkiberuħamara,u isimhakienMu’ak,bintKesed,ħumissieru,fil-wieħedu tletinġublew,fil-ħamesġimgħa,fl-ewwelsena[1499AM] tagħha

7Uwildetluibenfil-ħamessena[1503AM]tagħha,u semmiehEber:uħamara,uisimhakien'Azûrâd,bint Nebrod,fit-tnejnutletinġublew,fis-seba'ġimgħa,fit-tielet senatagħha[1564AM]

8Ufis-sittsena[1567AM]tagħha,wildetluiben,u semmiehPeleg;għaxfiżmienmetatwieleduliedNoè bdewjaqsmul-artbejniethom:għaldinir-raġunisemmieh Peleg

9Uqasmuhbil-moħbibejniethom,uqaluhlilNoè 10Uġarafil-bidutat-tletinutlietaġublew[1569AM]li qasmul-artfitlietpartijiet,għalSemuHamuĠafet,skont il-wirtta’kullwieħed,fl-ewwelsenafl-ewwelġimgħa, metawieħedminnalikienmibgħut,kienmagħhom 11Usejjaħliluliedusubien,uresqulejh,humau wliedhom,uqasaml-artf’lottijiet,lit-tlietuliedusubien

kellhomjieħdufil-pussess,umedduidejhom,uħadulkitbaminnħoġorNoè,missierhom.

12Uħareġfuqil-kitbabħalax-xortita’Semnofsl-artli kellujieħubħalawirtgħalihinnifsuugħaluliedugħallġenerazzjonijietta’dejjem,minnnofsil-muntanjita’Rafa, minnħalql-ilmamix-xmaraTina,ul-porzjontiegħujmur lejnil-punentminnnofsdinix-xmara,ujestendisakemm jilħaql-ilmatal-abbiss,liminnhomtoħroġdinix-xmarau tferra’l-ilmijiettagħhafil-baħarMe’at,udinix-xmaratiġri fil-baħaril-kbirUkulmahulejnit-tramuntanahuta’Ġafet, ukulmahulejnin-nofsinharjappartjenililSem

13Utestendisakemmtasalf’Karaso:danjinsabfil-qalba tal-ilsienlijħareslejnin-nofsinhar.

14Ul-partitiegħutestenditulil-baħaril-kbir,utestendi f'linjadrittasakemmtasalfil-punenttal-ilsienlijħareslejn in-nofsinhar:għaxdanil-baħarjissejjaħl-ilsiental-Baħar Eġizzjan

15Uddurminnhawnlejnin-nofsinharlejnil-bokkatalbaħaril-kbirfuqix-xatttal-ilmijiet(tiegħu),utestendilejn il-punentsa'Afra,utestendisakemmtilħaql-ilmijiettaxxmaraGihon,ulejnin-nofsinhartal-ilmijietta'Gihon,saxxtutta'dinix-xmara.

16Utestendilejnil-lvant,sakemmtasalfil-Ġniental-Eden, fin-nofsinhartiegħu,[lejnin-nofsinhar]umil-lvanttal-art kollhatal-Edenutal-lvantkollu,iddurlejnil-lvantu tipproċedisakemmtasalfil-lvanttal-muntanjajisimhaRafa, utinżelsax-xattta’ħalqix-xmaraTina

17Dinis-sehemħarġetbix-xortigħalSemuwliedu,biex jirbħuhagħaldejjemgħall-ġenerazzjonijiettiegħugħal dejjem

18UNoèferaħlidinil-porzjonħarġetgħalSemugħal uliedu,uftakarf’dakkollulikienqalb’fommufilprofezija;għaxkienqal:‘Imbierekil-MulejAllata’Semu jallal-Mulejjgħammarfl-għammarta’Sem.’

19Ukienjaflil-Ġniental-Edenhul-qaddistal-qaddisin,u l-għammartal-Mulej,ul-MuntanjaSinajhuċ-ċentrutaddeżert,ul-MuntanjaSijonhuċ-ċentrutaż-żokratal-art: dawnit-tlietanħolqubħalapostijietqaddisajħarsulejn xulxin

20Ubiereklill-Allatal-allat,likienpoġġal-kelmatalMulejf’ħalqu,ulill-Mulejgħaldejjem

21Ukienjafliporzjonimbierekubarkakienetwaslet għandSemuwliedugħall-ġenerazzjonijietgħaldejjem-lartkollhata’Edenul-artkollhatal-Baħarl-Aħmar,ul-art kollhatal-lvantul-Indja,ufuqil-Baħarl-Aħmarulmuntanjitiegħu,ul-artkollhata’Basan,ul-artkollhatalLibanuul-gżejjerta’Kaftur,ul-muntanjikollhata’Saniru ‘Amana,ul-muntanjita’Assurfit-tramuntana,ul-art kollhata’Elam,Assur,uBabel,uSusanuMa’edai,ulmuntanjikollhata’Ararat,ur-reġjunkollulilhinnmillbaħar,lihuwalilhinnmill-muntanjita’Assurlejnittramuntana,artimbierkauspazjuża,ukulmahemmfiha huwatajjebħafna

22UgħalHamħarġetit-tieniporzjon,lilhinnmill-Gihon lejnin-nofsinharfuqil-lemintal-Ġnien,utestendilejninnofsinharutestendisal-muntanjikollhatan-nar,utestendi lejnil-punentsal-baħarta’‘Atelutestendilejnil-punent sakemmtasalsal-baħarta’Ma’uk-dak(il-baħar)lifih jinżelkullmajinqered

23Ujoħroġlejnit-tramuntanasal-limitita’Gadir,ujoħroġ sal-kostata’l-ilmijiettal-baħarsal-ilmijiettal-baħaril-kbir

sakemmjoqroblejnix-xmaraGihon,ujimxitulix-xmara Gihonsakemmjasalfuqil-lemintal-Ġniental-Għeden.

24Udinhijal-artliħarġetgħalHambħalal-porzjonli kellujokkupagħaldejjemgħalihinnifsuugħaluliedu għall-ġenerazzjonijiettagħhomgħaldejjem.

25UgħalĠafetħareġit-tieletporzjonlilhinnmix-xmara Tinalejnit-tramuntanatal-ħruġtal-ilmijiettagħha,u testendilejnil-grigalsar-reġjunkolluta’Gog,ugħall-art kollhafil-lvanttagħha

26Utestendilejnit-tramuntanagħat-tramuntana,utestendi sal-muntanjita’Qeltlejnit-tramuntana,ulejnil-baħarta’ Ma’uk,utmurlejnil-lvantta’Gadirsal-reġjuntal-ilmijiet tal-baħar.

27Utestendisakemmtoqroblejnil-punentta’Farauterġa’ luralejn‘Aferag,utestendilejnil-lvantsal-ilmijiettalbaħarta’Me’at.

28Utestendisar-reġjuntax-xmaraTinafid-direzzjonitalgrigalsakemmtoqroblejnil-konfinital-ilmijiettagħhalejn il-muntanjaRafa,uddurlejnit-tramuntana.

29Dinhijal-artliħarġetgħalĠafetuwliedubħalalporzjontal-wirttiegħulikellujippossjedigħalihinnifsuu għaluliedu,għall-ġenerazzjonijiettagħhomgħaldejjem; ħamesgżejjerkbar,uartkbirafit-tramuntana

30Immahuwakiesaħ,uartĦamhijasħuna,uartSemla hijasħunaulanqaskiesħa,immahijata’taħlitata’kesħau sħana

KAPITLU9

1UĦamqassamfostuliedu,ul-ewwelsehemħareġgħal Kuslejnil-lvant,ulejnil-punenttiegħugħalMizrajm,u lejnil-punenttiegħugħalPut,ulejnil-punenttiegħu[ulejn il-punenttagħha]fuqil-baħargħalKangħan

2USemukollqassamfostuliedu,ul-ewwelporzjonħareġ għalHamuwliedu,lejnil-lvanttax-xmaraTigrissakemm tersaqlejnil-lvant,l-artkollhatal-Indja,ufuqil-BaħarlAħmarfuqil-kostatiegħu,ul-ilmijietta’Dedan,ulmuntanjikollhata’MebriuEla,ul-artkollhata’Susanu dakkollulihufuqin-naħata’Farnaksal-Baħarl-Aħmaru x-xmaraTina.

3UgħalAssirħarġetit-tieniPorzjon,l-artkollhata’Assir uNinweuShinarusal-fruntieratal-Indja,utitla’uddur max-xmara.

4UgħalArpakshadħarġetit-tieletporzjon,l-artkollhatarreġjuntal-Kaldejlejnil-lvanttal-Ewfrat,lijmissmal-Baħar l-Aħmar,ul-ilmijietkollhatad-deżertqribl-ilsiental-baħar lijħareslejnl-Eġittu,l-artkollhatal-LibanuuSaniru 'Amanasal-fruntieratal-Ewfrat.

5UgħalAramħareġir-raba’porzjon,l-artkollhatalMesopotamjabejnit-Tigriul-Ewfratfit-tramuntanatalKaldejsal-fruntieratal-muntanjita’Assirjaul-artta’Arara 6UħareġgħalLudil-ħamesporzjon,il-muntanjita’ AssirjaukulmakienjappartjenililhomsakemmjilħqulBaħaril-Kbir,usakemmjilħqul-lvantta’ħuhAssirja 7UĠafetukollqassaml-arttal-wirttiegħufostuliedu 8Ul-ewwelporzjonħareġgħalGomerlejnil-lvantminnaħatat-tramuntanasax-xmaraTina;ufit-tramuntana ħareġgħalMagogil-partijietkollhata’ġewwatattramuntanasakemmtasalsal-baħarta’Me’at

9UMadajħareġbħalas-sehemtiegħubiexjippossjedi mill-punenttaż-żewġħutusal-gżejjer,usal-kostital-gżejjer.

10UgħalĠavanħarġetir-raba’porzjonkullgżiraulgżejjerlihumalejnil-fruntierata’Lud.

11UgħalTubalħarġetil-ħamesporzjonf’nofsl-ilsienli joqroblejnil-konfinital-porzjonta’Ludgħat-tieniilsien, għar-reġjunlilhinnmit-tieniilsiengħat-tieletilsien

12UgħalMesekħarġetis-sittporzjon,ir-reġjunkollulil hinnmit-tieletilsiensamajoqroblejnil-lvantta’Gadir

13UgħalTirasħarġetis-seba’porzjon,erba’gżejjerkbar f’nofsil-baħar,lijilħqul-porzjonta’Ham[ul-gżejjerta’ Kamaturiħarġubix-xortigħaluliedArpakshadbħalawirt tiegħu].

14UhekkuliedNoèqassmuliluliedhomfil-preżenzata’ missierhomNoè,uhurabthomilkollb’ġurament,billi saħtalilkullminfittexlijaħtafil-porzjonlimakienxwaqa’ (lilu)bix-xortitiegħu

15Ulkollqalu,‘Hekkikun;hekkikun’għalihom infushomugħaluliedhomgħaldejjemmatulilġenerazzjonijiettagħhomsal-jumtal-ġudizzju,lifihilMulejAllajiġġudikahombis-sejfubin-narminħabbalħażenkollumhuxnadiftal-iżbaljitagħhom,libihom imlewl-artbit-trasgressjoniun-nuqqasta’ndafauż-żínau d-dnub

KAPITLU10

1Ufit-tieletġimgħata’danil-ġublewid-demonjimhux nodfabdewiqarrqubiwlieduliedNoè,ujġegħluhom jiżvijawujeqirduhom

2UwliedNoèmarrugħandmissierhomNoè,uqalulu dwarid-demonjilikienuqediqarrquujgħammxuujoqtlu lilulieduliedu

3Utalabquddiemil-Mulej,Allatiegħu,uqal:‘Allatalispirtita’kullġisem,liwrejtħnienamiegħiUsalvajtliliu liluliedimill-ilmijiettad-dilluvju,Umaġegħeltnix ninqeredbħalmagħamiltma’wliedit-telfa;Għaxil-grazzja tiegħekkienetkbiramiegħi,Ukbirakienetil-ħniena tiegħekma’ruħiĦallil-grazzjatiegħektitla’fuquliedi,U ħallil-ispirtiħżienamajaħkmuxfuqhom.Lima jeqirduxhommill-art

4Immaberiknililiuliluliedi,biexnikbruu nimmultiplikawunimlewl-art.

5UInttafkifaġixxewl-Għassiesatiegħek,il-missirijietta’ dawnl-ispirti,fiżmieni:ufir-rigwardta’dawnl-ispirtili humaħajjin,ħabshomużommhomsodfil-posttalkundanna,uħallihomxiġibuqerdafuquliedil-qaddej tiegħek,Allatiegħi;għaxdawnhumamalinni,umaħluqa sabiexjeqirdu

6Umajħalluhomxjaħkmufuql-ispirtital-ħajjin;għaxint bisstista’teżerċitadominjufuqhomUmajħalluhomx ikollhomsetgħafuquliedit-tajbinminnissa’lquddiemu għaldejjem’

7Ul-MulejAllatagħnaqalilnabiexnorbtulilkulħadd

8Ul-kaptal-ispirti,Mastêmâ,ġieuqal:‘Mulej,Ħallieq, ħallixiwħudminnhomjibqgħuquddiemi,uħallihom jisimgħuleħni,ujagħmludakkollulingħidilhom;għax jekkxiwħudminnhommajitħallewxf’idejja,mankunx nista’nesegwixxil-qawwatar-riedatiegħifuquliedilbnedmin;għaxdawnhumagħall-korruzzjoniut-tqarrib

quddiemil-ġudizzjutiegħi,għaxkbirahijal-ħażenta’ wliedil-bnedmin.’

9Uqal:Ħallil-għaxarpartiminnhomtibqa’quddiemu,u ħallid-disa’partijietjinżlufil-posttal-kundanna.’

10UwieħedminnaHuordnalnalingħallmulilNoèlmediċinikollhatagħhom;għaxHukienjaflimakinuxse jimxufid-dritt,ulanqasmakienusejitħabtufis-sewwa 11Ugħamilnaskontkliemukollu:rabtul-ħżienakollha fil-posttal-kundannauħallejnagħaxraminnhombiex ikunujistgħujkunusoġġettiquddiemSatanafuql-art 12UspjegajnalilNoèl-mediċinikollhatal-mardtagħhom, flimkienmas-seduzzjonijiettagħhom,ukifseta’ jfejjaqhombil-ħxejjextal-art.

13UNoèkitebkolloxfiktiebkifistrujniehdwarkulltipta’ mediċinaB’hekkl-ispirtiħżienaġewpreklużimilli (jweġġgħu)liluliedNoè.

14UtakulmakienkiteblilSem,ibnul-kbir;għaxkien iħobbuħafnaiktarminnuliedul-oħrakollha

15UNoèraqadma’missirijietu,undifenfuqil-Muntanja Lubarfl-artta’Ararat

16Disa’mijauħamsinsenagħalaqf’ħajtu,dsatax-il ġublewuġimagħtejnuħamessnin.[1659AM]

17Uf’ħajtufid-dinjahuqabeżliluliedil-bnedminħlieflil Enokminħabbat-tjieba,lifihakienperfettGħaxl-uffiċċju ta’Enokkienordnatbħalaxhiedagħall-ġenerazzjonijiet tad-dinja,sabiexjirrakkontal-għemejjelkollhata’ ġenerazzjonigħalġenerazzjoni,sal-jumtal-ġudizzju 18Ufit-tletinutlietaġublew,fl-ewwelsenafit-tieni ġimgħa,Pelegħamara,likienjisimhaLomnabintSina'ar, uwildetluibenfir-raba'senata'dinil-ġimgħa,usemmieh Reu;għaxqal:'Araw,uliedil-bnedminsaruħżiena minħabbal-iskopħażinlijibnugħalihominfushombeltu torrif'artShinar'

19GħaxtelquminnartAraratlejnil-lvantlejnSinar;għax fiżmienubnewil-beltut-torri,uqalu,‘Ejjewnitilgħubiha s-sema’

20Ubdewjibnu,ufir-raba’ġimgħagħamlul-briksbin-nar, ul-briksservagħalihombħalaġebel,ut-tafallibih għaqqduhomflimkienkienasfaltlijoħroġmill-baħar,u mill-għejuntal-ilmafl-artta’Sinar.

21Ubnewha:tlietauerbgħinsena[1645-1688AM]ilhom jibnuha;il-wisa’tagħhakienet203briks,ul-għoli(ta’ briks)kienterzta’waħda;l-għolitagħhakienta’5433 kubituużewġpalmi,u(il-meddata’ħajtwieħedkienet) tlettax-ilstadju(utal-ieħortletinstadju)

22Ul-MulejAllatagħnaqalilna:Araw,humapoplu wieħed,u(dan)bdewjagħmlu,uissaxejnmasejinżamm luraminnhom.Ejjewninżluunħawdulsienhom,ħallima jifhmuxil-kliemta’xulxin,ujitferrxufiblietuġnus,u skopwieħedmajibqaxmagħhomsajumil-ġudizzju’ 23Ul-Mulejniżel,uaħnaniżlinmiegħubiexnarawil-belt ut-torrilikienubnewuliedil-bnedmin.

24Uħawdilhomilsienhom,umabaqgħuxjifhmuddiskorsta’xulxin,umbagħadwaqfujibnul-beltut-torri 25Għaldinir-raġunil-artkollhata’ShinartissejjaħBabel, għaxhemmhekkil-Mulejħawwadil-lingwakollhata’ wliedil-bnedmin,uminnhemmxterdufil-bliettagħhom, kullwieħedskontil-lingwaun-nazzjontiegħu 26Ul-Mulejbagħatriħqawwikontrat-torriuwaqqgħu mal-art,uarakienbejnl-AssirjauBabilonjafl-artta’ Shinar,usemmewh‘Waqqa’

27Fir-raba’ġimgħatal-ewwelsena[1688AM]fil-bidu tagħhafir-raba’utletinġublew,txerrduminnartShinar.

28UĦamuwliedudaħlufl-artlikellujokkupa,likiseb bħalasehmufl-arttan-nofsinhar.

29UKangħanral-arttal-Libanusax-xmarata’l-Eġittu,li kienettajbaħafna,umadaħalxfl-artta’wirttiegħulejnilpunent(jiġifieri)lejnil-baħar,ugħammarfl-arttal-Libanu, lejnil-lvantul-punentmit-tarftal-Ġordanumit-tarftalbaħar

30UĦam,missieru,uKusuMiżrajm,ħutu,qalulu:“Int għammartf’artlimhixtiegħek,ulimawaqgħetxlilnabixxorti:tagħmilxhekk;għaxjekktagħmelhekk,intu wliedektaqgħufl-artutkunumisħutinminħabbassedizzjoni;għaxbis-sedizzjonigħammartintom,ubissedizzjonijaqgħuwliedek,uinttinqeredgħaldejjem”

31Tgħammarxfl-għammarta’Sem;għaxlilSemulil ulieduwasletbix-xortitagħhom

32Misħutint,umisħuttkuniktarminnuliedNoèl-oħra, bis-saħtalibiharabtejnalilnanfusnab’ġuramentquddiem l-imħallefqaddis,uquddiemNoèmissierna’

33Immamasemaxminnhom,ubaqa’jgħammarfl-arttalLibanuminnĦamatsad-daħlatal-Eġittu,huuwliedusallum

34Ugħaldinir-raġunidikl-arttissejjaħKangħan

35UĠafetuwliedumarrulejnil-baħarugħammruf’artilpartitagħhom,uMadajraartil-baħarumagħoġbitux,u talab(parti)mingħandHamuAssuruArpakshad,ħumartu, ugħammruf’artil-Medja,qribħumartusal-lum.

36Usejjaħil-postfejnkienjgħammar,ul-postfejnkienu jgħammruwliedu,Medja,skontisemmissierhomMadaj

KAPITLU11

1Ufil-ħamsautletinġublew,fit-tieletġimgħa,fl-ewwel sena[1681AM]tiegħu,Reuħamara,uisimhakien'Ôrâ, bint'Ûr,binKesed,uwilditluiben,usemmiehSêrôh,fisseba'senata'dinil-ġimgħaf'danil-ġublew.[1687AM]

2UwliedNoèbdewjiġġieldukontraxulxin,jieħdulsierau joqtlulilxulxin,ujxerrdud-demmtal-bnedminfuql-art,u jieklud-demm,ujibnublietb’saħħithom,uswar,utorrijiet, uindividwi(bdew)jerfgħulilhominfushom’ilfuqmillġens,ujwaqqful-biduta’saltniet,ujmorrujiġġieldunies kontranies,uġenskontraġens,ubeltkontrabelt,ulkoll (bdew)jagħmlul-ħażen,ujakkwistawarmi,ujgħallmulil uliedhomil-gwerra,ubdewjaħtfubliet,ujbigħulsiera rġielunisa.

3UÛr,binKesed,benal-beltta’Aratal-Kaldej,u semmiehaskontismustessuskontisemmissieru.U għamlugħalihominfushomxbihatimdewba,uqiemukull wieħedl-idolu,ix-xbiehamdewbalikienugħamlu għalihominfushom,ubdewjagħmluxbihatimnaqqxau simulakrimhuxnodfa,uspirtimalinnigħenuhomu qanqluhombiexjikkommettutrasgressjoniunuqqasta’ ndafa

4Ul-prinċepMastêmâstinkabiexjagħmeldankollu,u bagħatspirtioħra,dawklikienumqiegħdataħtidu,biex jagħmlukullxortata’ħażenudnub,ukullxortata’ trasgressjoni,biexjikkorrompuujeqirdu,ubiexixerrduddemmfuql-art

5Għaldinir-raġunisejjaħl-isemta’Serug,għaxkull wieħeddarbiexjagħmelkullxortata’dnubutrasgressjoni

6Utrabba,ugħammarf’Urtal-Kaldej,qribmissieromm martu,uqieml-idoli,uħamaragħalihfis-sittautletin ġublew,fil-ħamesġimgħa,fl-ewwelsenatiegħu,[1744 AM]uisimhakienMelka,bintKaber,bintħumissieru.

7UwilditlulilNaħor,fl-ewwelsenata’dinil-ġimgħa,u kiberugħammarf’Urtal-Kaldejn,umissierugħallmurriċerkatal-Kaldejnbiexibassarujbassar,skontis-sinjali tas-sema.

8Ufis-sebgħautletinġublewfis-sittġimgħa,fl-ewwel senatiegħu,[1800AM]ħamara,uisimhakien'Ijaska,bint Nestagtal-Kaldej

9UwilditlulilTeraħfis-seba’senata’dinil-ġimgħa [1806AM]

10Ul-prinċepMastêmâbagħatċawlugħasafarbiexjieklu ż-żerriegħalikienetmiżrugħafl-art,sabiexjeqirdul-art,u jisirquliluliedil-bnedminmix-xogħoltagħhom.Qabelma setgħujaħartuż-żerriegħa,iċ-ċawlqatgħuhaminnwiċċlart

11Ugħaldinir-raġunisemmiehTeraħgħaxiċ-ċawlulgħasafarġagħluhomjifgawukieluż-żerriegħatagħhom 12Us-sninbdewikunusterili,minħabbal-għasafar,u kielul-frottkollutas-siġarmis-siġar:kienbissbisforzkbir lisetgħujsalvawftitmill-frottkollutal-artf’jiemhom 13Uf’danid-disgħautletinġublew,fit-tieniġimgħatalewwelsena,[1870AM]Teraħħamara,uisimhakienEdna, bintAbram,bintoħtmissieruUfis-seba’senata’dinilġimgħa[1876AM]wilditluiben,usemmiehAbram, b’isemmissierommu;

14għaxkienmietqabelmabintukienetħarġetiben

15Ut-tifelbedajifheml-iżbaljitad-dinjalikollha tbiegħduwaraxbihatimnaqqxauwaran-nuqqasta’ndafa, umissierugħallmul-kitba,ukelluġimagħtejnta’sena, [1890AM]ussepararuħuminnmissieru,biexmajqimxlidolimiegħu.

16Ubedajitloblill-Ħallieqta’kolloxbiexisalvahmilliżbaljita’wliedil-bnedmin,ubiexsehmumajaqaxfliżballwaran-nuqqasta’ndafaul-viltà.

17Uwasalżmieniż-żrigħgħaż-żrigħtaż-żerriegħafuqlart,ulkollħarġuflimkienbiexjipproteġuż-żerriegħa tagħhomkontraċ-ċawl,uAbramħareġma’dawklimarru, ut-tifelkienżagħżugħta’erbatax-ilsena

18Usħabata’ċawlġietbiextiekoliż-żerriegħa,uAbram ġerabiexjiltaqa’magħhomqabelmaqagħdumal-art,u għajjatilhomqabelmaqagħdumal-artbiexjieklużżerriegħa,uqalilhom,‘Tinżlux:terġgħuluralejnil-post minnfejnġejtu,’ubdewidurulura.

19Uhuġiegħellis-sħabtaċ-ċawlijietiduruluradakinhar sebgħindarba,umiċ-ċawlijietkollhafl-artkollhafejnkien hemmAbramlanqaswieħedmaqagħadhemm

20Udawkkollhalikienumiegħufl-artkollharawh jgħajjat,uċ-ċawlkollhadarulura,uismusarkbirfl-art kollhatal-Kaldej.

21Udinis-senaġewgħandudawkkollhalixtaqujiżirgħu, ubaqa’magħhomsakemmwaqafiż-żmientaż-żrigħ:u żergħul-arttagħhom,udikis-senaġabubiżżejjedqamħiddarukieluuxba’ 22Ufl-ewwelsenatal-ħamesġimgħa[1891AM]Abram għallemlildawklikienujagħmlugħoddagħall-barrin,lillħaddiematal-injam,ugħamlureċipjent’ilfuqmill-art, faċċatatal-qafastal-moħriet,sabiexipoġġuż-żerriegħa fuqu,uż-żerriegħawaqgħetminnhafuqis-sehemtal-

moħriet,ukienetmoħbijafl-art,umabeżgħuxaktarmiċċawl.

23Ub’danil-modgħamlu(reċipjenti)’ilfuqmill-artfuqlistrutturakollhatal-moħriet,użergħuuħadmul-artkollha, skontkifordnalhomAbram,umabeżgħuxaktarmillgħasafar

KAPITLU12

1Uġarafis-sittġimgħa,fis-seba’senatagħha,[1904AM] liAbramqallilTeraħmissieru,uqallu,‘Missier!’ 2Uqal,“Ara,hawnjien,ibni”Uqal, "X'għajnunauprofittgħandnaminndawkl-idoliliinttqim, Uquddiemliematmieltiegħek?

3Għaxm’hemml-ebdaspirtufihom, Għaxhumaforomstupidi,ujqarrqul-qalb. Latadurawhomx:

4AdurawlilAllatas-sema, Miniġiegħelix-xitaun-nidajinżlufuql-art Ujagħmelkolloxfuql-art, Uħalaqkolloxbil-kelmaTiegħu, Ul-ħajjakollhaġejjaminnquddiemwiċċu.

5Għaliextqimuaffarijietlim'għandhomxspirtufihom?

Għaxhumaxogħolidejn(tal-bnedmin), Ufuqspallejkomiġġorruhom, Um’għandkoml-ebdagħajnunamingħandhom, Immahumakawżakbirata’mistħijagħaldawkli jagħmluhom,

Uqarrieqtal-qalbgħaldawklijqimuhom: Latadurawhomx

6Umissieruqallu:“Jienukollnafdan,ibni,immax’se nagħmelb’popluliġagħluninaqdiquddiemu?”

7Ujekkngħidilhomil-verità,joqtluni;għaxruħhom tintrabatmagħhombiexiqimhomujonorahom.

8Ibqa’sieket,ibni,limajoqtlukx’Udawnil-kelmiet qalhomliż-żewġħutu,uhumarrabjawmiegħuuhubaqa’ sieket.

9Ufl-erbgħinġublew,fit-tieniġimgħa,fis-seba’sena tiegħu,[1925AM]Abramħamara,uisimhakienSaraj, bintmissieru,uhisaretmartu.

10UĦaran,ħuh,ħamarafit-tieletsenatat-tieletġimgħa, [1928AM]uwildetluibenfis-seba’senata’dinil-ġimgħa, [1932AM]usemmiehLot.

11UNaħor,ħuh,ħamaragħalih

12Ufis-sittinsenatal-ħajjata’Abram,jiġifieri,fir-raba’ ġimgħa,fir-raba’senatagħha,[1936AM]Abramqam billejl,uħaraqid-dartal-idoli,uħaraqkulmakienhemm fid-daruħaddmaindunabih.

13Uqamubillejlufittxewlijsalvawlill-allattagħhom minnnofsin-nar

14UĦaranħaffefbiexisalvahom,imman-narħakemfuqu, unħaraqfin-nar,umietf’Urtal-KaldejquddiemTeraħ missieru,udifnuhf’Urtal-Kaldej

15UTeraħħareġminnUrtal-Kaldej,huuwliedu,biex imurlejnl-arttal-Libanuulejnl-artta’Kangħan,u għammarfl-artta’Ħaran,uAbramgħammarma’Teraħ missieruf’Ħaranġimagħtejnta’snin.

16Ufis-sittġimgħa,fil-ħamessenatagħha,[1951AM]

Abramqagħadbilqiegħdal-lejlkollufil-qamarġdidtasseba’xaharbiexjosserval-kwiekebminnfilgħaxijasa

filgħodu,sabiexjarax’kiensejkunil-karattrutas-senafirrigwardtax-xita,ukienwaħduhekkkifqagħadjosserva. 17Ukelmadaħletf’qalbuuqal:“Is-sinjalikollhatalkwiekebus-sinjalital-qamarutax-xemxhumakollhaf’id il-Mulej.Għaliexqedinfittexfihom?”

18Jekkirid,iġiegħlektagħmelix-xita,filgħoduu filgħaxija; Ujekkjixtieq,iżommhalura, Ukolloxf’idu’ 19Utalabdakil-lejluqal, Allatiegħi,Allal-Għoli,IntwaħdekAllatiegħi, Ulilekud-dominjutiegħekjiengħażilt Uintħlaqtkollox, Ul-affarijietkollhalihumaxogħolidejk 20Eħlisniminnidejnl-ispirtiħżienaligħandhomħakma fuqil-ħsibijietta’qlubil-bnedmin, Umajħalluniexibegħduniminnek,Allatiegħi Usaħħaħliliulilnisligħaldejjem Limanitbiegħduxminnissa'lquddiemugħaldejjem.' 21Uqal,“Għandinerġa’luralejnUrtal-Kaldejliqed ifittxuwiċċibiexnerġa’luragħandhom,għandinibqa’ hawnf’danil-post?It-triqit-tajbaquddiemektirnexxi f’idejnil-qaddejtiegħekbiexiwettaqhaubiexmanimxix fil-qerqta’qalbi,OAllatiegħi”

22Utemmjitkellemujitlob,uaral-kelmatal-Mulej intbagħtetlilupermezztiegħi,tgħid:‘Oħroġminnartek,u minnqrabatek,uminndarmissierek,lejnartlijiennurik,u jiennagħmlekġenskbirunumeruż.

23Ujieninbierkek

Unagħmelismekkbir, Uinttkunimbierekfl-art, Ufikjitbierkul-familjikollhatal-art, Ujienanbiereklildawklijbierkuk, Umisħutalildawklijisħtuk.

24UjieninkunAllagħalikugħalibnek,ugħalibenibnek, ugħalnislekkollu:tibżax,minnissa'lquddiemugħalkull niselta'l-artjienAllatiegħek.'

25Ul-MulejAllaqal:‘Iftħufommuuwidnejh,biexjisma’ ujitkellemb’fommu,bil-lingwaliġietrivelata’;għax kienetwaqfetminnfommuliedil-bnedminkollhaminn jumil-qerda(ta’Babel)

26Uftaħtluħalqu,uwidnejhuxufftejh,ubdejtnitkellem miegħubl-Ebrajkfl-ilsiental-ħolqien.

27Uħal-kotbata’missirijietu,udawnkienumiktubablEbrajk,uttraskrivihom,uminndakinhar’ilquddiembeda jistudjahom,ujiengħarraftudaklimasetax(jifhem),u studjahommatulis-sittxhurtax-xita

28Uġarafis-seba’senatas-sittġimgħa[1953AM]li kellemlilmissieruuqallulikiensejitlaqminnĦaranbiex imurf’artKangħanħallijarahaujerġa’luragħandu 29UTeraħmissieruqallu:“Murfis-sliem: JallaAllaeternjiddrittat-triqtiegħek.

Ul-Mulejikunmiegħek,ujħarisekminnkullħażen, Uagħtikgrazzja,ħnienaufavurquddiemdawklijarawk, Ujallaħaddminnuliedil-bnedminmajkollus-setgħa fuqekbiexjagħmillekil-ħsara; Murfil-paċi.

30Ujekktaraartpjaċevoligħalgħajnejkbiextgħammar fiha,imbagħadqumuħudnigħandek,uħulilLotmiegħek, binħukĦaran,bħalibnekstess:il-Mulejikunmiegħek.

31UNaħor,ħuk,ibqa’miegħisakemmterġa’lurafissliem,uaħnaniġumiegħekilkollflimkien.’

KAPITLU13

1UAbramtelaqminnĦaran,uħalilSaraj,martu,ulilLot, binħuhĦaran,lejnartKangħan,uġiel-Assirja,ukompla lejnSikem,ugħammarħdejnsiġratal-ballutgħolja.

2Ura,u,ara,l-artkienetsabiħaħafnamid-daħlata’Ħamat sal-ballutgħoli

3Ul-Mulejqallu:“Lilkomulilnisleknagħtidinl-art”

4Ubenaartalhemmhekk,uoffrafuqusagrifiċċjumaħruq lill-Mulej,likiendeherlu.

5Utelaqminnhemmlejnil-muntanja[]Betelfil-punent uGħajfil-lvant,uwaqqafit-tindatiegħuhemmhekk

6Ura,uara,l-artkienetwiesgħaħafnautajba,ukollox kienjikberfuqhadwieliutinurummien,ballutusiġar tal-ġellewż,uterebintiusiġartaż-żejt,uċedriuċipressiu siġartad-dati,us-siġarkollhatar-raba’,ukienhemmilma fuqil-muntanji

7Ubiereklill-MulejlikienħarġuminnUrtal-Kaldej,u kienġabuf’dinl-art.

8Uġarafl-ewwelsena,fis-seba’ġimgħa,fil-qamarġdid tal-ewwelxahar,1954AM]libenaartalfuqdinilmuntanja,usejjaħisemil-Mulej:‘Int,Allata’dejjem,Alla tiegħi’

9Uoffrafuql-artalsagrifiċċjumaħruqlill-Mulejbiexikun miegħuumajitlaqhxtulil-jiemkollhata’ħajtu.

10Utelaqminnhemmumarlejnin-nofsinhar,uwasal ĦebronuĦebroninbnietf’dakiż-żmien,ugħammarhemm sentejn,umar(minnhemm)lejnl-arttan-nofsinhar,lejn Bealot,ukienhemmġuħfl-art

11UAbrammarl-Eġittufit-tieletsenatal-ġimgħa,u għammarfl-Eġittuħamessninqabelmamartutneħħiet minnu

12IssaTanajfl-Eġittunbnietdakiż-żmienseba’snin waraĦebron.

13Uġaralimetal-FargħunqabadlilSaraj,martAbram, il-Mulejlaqatlill-Fargħunulildarub’kastigikbar minħabbaSaraj,martAbram.

14UAbramkienglorjużħafnaminħabbal-ġidlikellu f’nagħaġubaqar,ħmirużwiemeluiġmla,qaddejjarġielu nisa,uħafnafiddaudeheb.ULot,binħuh,kiengħani wkoll

15Ul-FargħuntaluralilSaraj,martAbram,ubagħtu’l barramill-arttal-Eġittu,uhuvvjaġġalejnil-postfejnkien waqqafit-tindatiegħufil-bidu,lejnil-posttal-artal,b’Aj fil-lvantuBetelfil-punent,ubiereklill-MulejAllatiegħuli kienġabulurafis-sliem

16Uġarafil-wieħeduerbgħinġublewfit-tieletsenatalewwelġimgħa,[1963AM]lireġa’luraf’danil-postuoffra hemmhekksagrifiċċjumaħruq,usejjaħisemil-Mulej,u qal:‘Int,Allal-aktargħoli,intAllatiegħigħaldejjemta’ dejjem’

17Ufir-raba’senata’dinil-ġimgħa[1964AM]Lottelaq minnu,uLotbaqa’jgħammarf’Sodoma,ul-irġielta’ Sodomakienumidinbinħafna.

18Uħassumnikketf’qalbulibinħuhkieninfiredminnu; għaxmakelluxtfal

19F’dikis-senametaLotittieħedfil-jasar,il-Mulejqallil Abram,waraliLotkientelaqminnu,fir-raba’senata’din

il-ġimgħa:‘Erfa’għajnejkmill-postfejninttgħammar,lejn it-tramuntanaun-nofsinhar,ulejnil-punentul-lvant.

20Għaxl-artkollhaliqedtarajiennagħtihalilekulil nislekgħaldejjem,unagħmellilnislekbħar-rameltalbaħar:għalkemmraġeljista’jgħoddit-trabta’l-art,nislek majistaxjingħadd

21Qum,imxi(fl-art)fit-tulul-wisa’tagħha,uarahakollha; għaxlilnisleksenagħtiha.’UAbrammarĦebron,ubaqa’ jgħammarhemm

22Uf’dinis-senaġewKedorlaomer,sultanta’Elam,u Amrafel,sultanta’Sinar,uArjok,sultanta’Sellasar,u Tergal,sultantal-ġnus,uqatlulis-sultanta’Gomorra,ussultanta’Sodomaħarab,uħafnawaqgħuminnġrieħifilwiedta’Siddim,ħdejnil-Baħaril-Mielaħ

23Uħadufil-jasarlilSodomaulilAdamulilSeboim,u ħadufil-jasarukolllilLot,binħuAbram,ul-ġidkollu tiegħu,umarruDan

24UwieħedlikienħarabġieuqallilAbramlibinħuh kienittieħedpriġunieru(Abram)armalill-qaddejjata’ daru

25għalAbram,ugħalnislu,għaxratal-ewwelfrott lill-Mulej,ul-Mulejordnahabħalaordinanzagħaldejjem lijagħtuhalill-qassisinlikienujaqduquddiemu,biex jippossjeduhagħaldejjem

26Ugħaldinil-liġim'hemml-ebdalimituta'jiem;għax Huordnahagħall-ġenerazzjonijietgħaldejjemligħandhom jagħtulill-Mulejl-għexurta'kollox,miż-żerriegħaumillinbidumiż-żejtumill-baqarumin-nagħaġ.

27Utahlill-qassisintiegħubiexjiekluujixorbubil-ferħ quddiemu

28Us-sultanta’Sodomaġiegħanduumielquddiemu,u qallu:“MulejtagħnaAbram,agħtinal-erwieħlisalvajt, immaħatkuntiegħekil-priża”

29UAbramqallu:“NgħolliidejjalejnAllal-AktarGħoli, liminnħajtasaqaflata’żarbunmanieħuxejnminndakli hutiegħek,limatgħidx,‘JiengħanililAbram;’ħliefdakli kieluż-żgħażagħ,us-sehemtal-irġielliġewmiegħiAner, Eskol,uMamreDawnjieħdusehmhom”

KAPITLU14

1Waradawnil-ġrajjiet,fir-raba’senata’dinil-ġimgħa,filqamarġdidtat-tieletxahar,il-kelmatal-Mulejġietlil Abramf’ħolma,tgħidlu:“Tibżax,Abram;jienad-difensur tiegħek,ul-premjutiegħekikunkbirħafna”

2Uqal:“Mulej,Mulej,x’setagħtini,ladarbajiensejjer minnhawnblatfal,ubinMaseq,binil-qaddejjatiegħi,hu DammasekElieżer:hujkunil-werriettiegħi,ulilimatajtx nisel”

3Uqallu:“Dan(ir-raġel)mhuxsejkunwerrietek,imma wieħedlijoħroġminnġofikstess;dansejkunwerrietek”

4UHuħarġubarra,uqallu:“Ħareslejnis-semaugħodd il-kwiekebjekktista’tgħoddhom”

5Uħareslejnis-sema,ural-kwiekebUqallu:“Hekkikun nislek”

6Uemmenfil-Mulej,udangħoddlubħalaġustizzja

7Uqallu:“Jienal-MulejliħriġtekminnUrtal-Kaldej, biexnagħtikartil-Kangħaninbiextkunf’idejkgħaldejjem; ujieninkunAllagħalikugħalnislekwarajk”

8Uqal:“Mulej,Mulej,kifsenkunnaflisenirtu?”

9Uqallu:“Ħudligħoġlata’tlietsnin,mogħżata’tlietsnin, nagħġata’tlietsnin,gamiema,uħamiema.”

10Uħadawnkollhaf’nofsix-xaharugħammarħdejnissiġrata’Mamre,lihiqribĦebron.

11Ubenahemmartal,ussagrifikadawnkollha;uxerred demmhomfuql-artal,uqasamhomfin-nofs,upoġġiehom quddiemxulxin;immal-għasafarmaqasamhomx

12Ul-għasafarniżlufuqil-biċċiet,uAbramkeċċiehom'il bogħod,umaħallaxlill-għasafarimissuhom

13Uġarali,malliniżletix-xemx,waqgħetestasifuq Abram,uara!waqa’fuquorrurta’dlamkbir,untqallil Abram:‘Kunafżgurlinisleksejkunbarranif’art(limhix) tagħhom,usejġibuhomfil-jasar,ujgħakksuhomgħalerba’ mittsena

14Ul-ġenslijkunufil-jasartiegħuwkollseniġġudika,u waradanjoħorġuminnhemmb’ħafnaġid.

15Uinttmurgħandmissirijietekfis-sliem,undifen f’xjuħijatajba

16Immafir-raba’ġenerazzjonijerġgħulurahawn;għaxliżballtal-Amorigħadumhuxsħiħ’

17Uqamminnraqdu,uqam,ux-xemxkienetniżlet;u kienhemmfjamma,uara!fornkienqedidejjep,ufjamma tan-nargħaddietminnbejnil-biċċiet

18Udakinharil-Mulejgħamelpattma’Abram,uqallu: “Lilnisleknagħtidinl-art,mix-xmarata’l-Eġittusaxxmaral-kbira,ix-xmaraEwfrat,il-Kenin,il-Kenizzi,ilKadmoni,il-Perizzi,ur-Refajm,il-Fakorin,ul-Ħiwin,ulAmurrin,ul-Kangħanin,ul-Girgasitin,ul-Ġebusin.

19Ugħaddal-jum,uAbramoffral-biċċiet,ul-għasafar,u l-offertital-frotttagħhom,ul-offertitax-xorbtagħhom,u n-narbelgħhom.

20Udakinhargħamilnapattma’Abram,skontkifkonna għamilnapattma’Noèf’danix-xahar;uAbramġeddedilfestaul-ordinanzagħalihinnifsugħaldejjem.

21UAbramferaħ,ugħarrafb’dawnl-affarijietkollhalil Sarajmartu;uemmenlisejkollunisel,immahimawilditx 22USarajtatparirlilżewġhaAbram,uqaltlu:“Mur għandĦagar,il-qaddejjaEġizzjanatiegħi:forsinġiblek niselpermezztagħha”

23UAbramsema’leħenmartuSaraj,uqalilha,“Agħmel (hekk)”USarajħadetlilĦagar,il-qaddejjatagħha,lEġizzjana,utathalilAbram,żewġha,biextkunmartu 24Udaħalgħandha,uhitqaletuwildetluiben,usemmieh Ismael,fil-ħamessenata’dinil-ġimgħa[1965AM];udin kienetis-sittautmeninsenafil-ħajjata’Abram KAPITLU15

1Ufil-ħamessenatar-raba’ġimgħata’danil-ġublew, [1979AM]fit-tieletxahar,f’nofsix-xahar,Abram iċċelebral-festatal-ewwelfrotttal-ħsadtal-qamħ

2Uoffraoffertiġoddafuql-artal,l-ewwelfrotttal-prodott, lill-Mulej,għoġlaumogħżaunagħġafuql-artalbħala sagrifiċċjumaħruqlill-Mulej;l-offertital-frottul-offerti tax-xorbtagħhomoffriehomfuql-artalbl-inċens

3Ul-MulejdeherlilAbram,uqallu:“JienaAllaliJista’ Kollox;urililekinnifsekquddiemiukunperfett.

4Ujiennagħmelil-patttiegħibejniubejnek,ujien inkattarkbil-kbir’

5UAbraminxteħetwiċċufl-art,uAllatkellemmiegħuu qallu:

6“Ara,l-ordinanzatiegħihijamiegħek, Uinttkunmissierta’ħafnaġnus. 7LanqasmajissejjaħismekiktarAbram, Immaminnissa’lquddiemugħaldejjem,ismekikun Abraham.

Għaxgħamiltekmissierta’ħafnaġnus

8Unagħmlekkbirħafna, Unagħmilkomġnus, Uminnekjoħorġuslaten

9Ujiennistabbilixxil-patttiegħibejniubejnek,ubejn nislekwarajk,matulil-ġenerazzjonijiettagħhom,bħalapatt etern,sabiexinkunAllagħalik,ugħalnislekwarajk 10<Unagħtililekulilnislekwarajk>l-artfejnkont barrani,artKangħan,biextkuntista’tieħuhagħaldejjem,u jieninkunAllatagħhom’ 11Ul-MulejqallilAbraham:“Intukollżommil-patt tiegħi,intunislekwarajk:agħmluċ-ċirkonċiżjonita’kull raġelfostkom,uagħmluċ-ċirkonċiżjonital-prepuzju tagħkom,udanikunsinjalta’patteternbejniubejnkom. 12Ufit-tmienjumgħandkomtagħmluċ-ċirkonċiżjonita’ kulltifeljewtiflamatulil-ġenerazzjonijiettagħkom,kemm jekkimwieledfid-dar,kifukolljekkxtrajtubil-flus mingħandxibarrani,liksibtulimhuxminnnislek 13Minjitwieledf’darekżgurgħandujiġiċirkonċiż,u dawklixtrajtbil-flusgħandhomjiġuċirkonċiżi,ul-patt tiegħijkunf’ġisimkombħalaordinanzaeterna 14Ul-irġielmhuxċirkonċiżilimajkunuxċirkonċiżifillaħamtal-prepuzjutiegħufit-tmienjum,dikir-ruħgħandha tinqata’minnniesha,għaxikunkiseril-patttiegħi’ 15UAllaqallilAbraham:“InkwantugħalSarajmartek, isimhamajibqaxjissejjaħSaraj,iżdaSarajkunisimha.” 16Ujieninbierkha,unagħtikibenminnha,ujieninbierku, uhujsirġens,uslatenta’ġnusjoħorġuminnu’

17UAbrahaminxteħetwiċċufl-art,uferaħ,uqalf’qalbu: “Jitwieledibenlilmingħandumittsena,uSara,ligħandha disgħinsena,setiled?”

18UAbrahamqallilAlla:“JallaIsmaeljgħixquddiemek!”

19UAllaqal:“Iva,uSarawkollsetiledlekiben,u ssemmihIżakk,ujiennistabbilixxil-patttiegħimiegħu, pattgħaldejjem,ugħalnisluwarajh.

20UdwarIsmaelukollsmajtek,uara,jiensenbierku,u nagħmlukbir,unkattrubil-kbir,usejnisseltnax-ilprinċep, ujiennagħmluġenskbir.

21Immal-patttiegħisenistabbilixxihma’Iżakk,liSarase tiledgħalik,f’dawnil-jiem,fis-senad-dieħla’

22Uwaqafjitkellemmiegħu,uAllatela’minnħdejn Abraham

23UAbrahamgħamelkifkienqalluAlla,uħalilibnu Ismael,ulildawkkollhalitwielduf’daru,ulikienxtarabi flusu,kullraġelf’daru,uċirkonċiżal-laħamtal-prepuzju tagħhom

24UdakinharstessAbrahamġieċirkonċiż,ul-irġiel kollhata’daru,<udawkimwieldafid-dar>,udawkkollha likienxtarabil-flusmingħanduliedil-barrani,ġew ċirkonċiżimiegħu

25Dinil-liġihijagħall-ġenerazzjonijietkollhagħaldejjem, um'hemml-ebdaċirkonċiżjonital-jiem,ul-ebda ommissjonita'jumwieħedmit-tmienijiem;għaxhija ordinanzaeterna,ordnataumiktubafuqit-twaveltas-sema 26Ukullminjitwieled,lil-laħamtal-prepuzjutiegħuma jkunxċirkonċiżfit-tmienjum,majappartjenixgħalulied

il-pattlil-Mulejgħamelma’Abraham,iżdagħaluliedilqerda;lanqasm’hemmxisinjalfuqulihutal-Mulej,iżda (huwaddestinat)lijinqeredujinqatelmill-art,ulijinqered mill-għeruqmill-art,għaxkiseril-patttal-MulejAlla tagħna.

27Għaxl-anġlikollhatal-preżenzaul-anġlikollhatassantifikazzjoniġewmaħluqahekkmill-jumtal-ħolqien tagħhom,uquddieml-anġlital-preżenzaul-anġlitassantifikazzjoniHuqaddeslilIżrael,biexikunuMiegħuu mal-anġliqaddisinTiegħu

28UintagħtikmandliluliedIżraeluħallihomjosservaw is-sinjalta’danil-pattgħall-ġenerazzjonijiettagħhom bħalaordinanzaeterna,umajitneħħewxmill-art.

29Għaxil-kmandamenthustabbilitbħalapatt,biex josservawhgħaldejjemfostuliedIżraelkollha

30GħalIsmaeluwlieduuħutuuGħesaw,il-Mulejma ġagħalhomxjersqulejh,umhuxgħaxkienuwlied Abraham,għaxkienjafhom,immagħażellilIżraelbiex ikunil-popluTiegħu.

31UHuqaddsu,uġabruminnfostuliedil-bnedminkollha; għaxhemmħafnaġnusuħafnapopli,ukollhahuma Tiegħu,ufuqkolloxHupoġġaspirtifl-awtoritàbiex iwassluhom'ilbogħodMinnu

32ImmafuqIżraelHumaħatarl-ebdaanġlujewspirtu, għaxHuwaħduhul-ħakkiemtagħhom,uHusejħarishom ujitlobhomminnidejnl-anġliTiegħuul-ispirtiTiegħu,u minnidejnil-qawwietTiegħukollhasabiexHujħarishom ujbierekhom,ubiexikunuTiegħuuHujkuntagħhom minnissa'lquddiemgħaldejjem

33UissanħabbarlekliwliedIżraelmhuxsejżommuma’ dinl-ordinanza,umhuxsejiċċirkonċiżawliluliedhom skontdinil-liġikollha;għaxfil-ġisemtaċ-ċirkonċiżjoni tagħhomsejħallubarradiniċ-ċirkonċiżjonita’wliedhom, ulkollkemmhuma,uliedBeliar,sejħalluliluliedhom mhuxċirkonċiżikiftwieldu

34Ujkunhemmrabjakbiramill-MulejkontrawliedIżrael għaxtelqul-pattTiegħuutbiegħduminnkelmtu,u provokawudagħamu,peresslimajosservawxl-ordinanza ta’dinil-liġi;għaxittrattawlill-membritagħhombħallĠentili,sabiexjitneħħewujitneħħewmill-art.Umajkunx hemmaktarmaħfrajewmaħfragħalihom[sabiexikun hemmmaħfraumaħfra]għad-dnubkolluta’danl-iżball etern.

KAPITLU16

1Ufil-qamaril-ġdidtar-raba’xahardehernalilAbraham, ħdejnis-siġrata’Mamre,utkellimnamiegħu,uħabbarnieh liSara,martu,kellhatagħtihiben

2USaradaħqet,għaxsemgħetlikonnagħednadawnilkelmietlilAbraham,uaħnawissejniha,ubdiettibża’,u ċaħdetlikienetdaħqetminħabbal-kelmiet.

3Ugħednielhaisembinha,kifismuhuordnatumiktubfittwaveltas-sema(jiġifieri)Iżakk, 4U(li)metanerġgħuluragħandhaf’ħinstabbilit,hija kienetsetitqaliben

5Uf’danix-xaharil-Mulejesegwixxal-ġudizzjitiegħufuq Sodoma,uGomorra,uŻebojm,ur-reġjunkollutal-Ġordan, uħaraqhombin-narul-kubrit,uqeredhomsal-lum, sewwasewkif[ara]jiengħarraftekgħemilhomkollha,li humaħżienaumidinbingħall-aħħar,ulijniġġsulilhom

infushomujwettqużínaf’ġisimhom,ujagħmluħmieġfuq l-art.

6U,bl-istessmod,Allasejesegwixxiġudizzjufuqilpostijietfejngħamluskontin-nuqqasta’ndafatasSodomiti,bħall-ġudizzjuta’Sodoma.

7ImmasalvajnalilLot;għaxAllaftakarf’Abraham,u bagħtu’lbarraminnnofsit-taqlib

8Uhuuwliedubnietgħamludnubfuql-art,limakienx hemmbħalufuql-artminnżmienAdamsażmienu;għax ir-raġelimteddma’wliedubniet

9U,ara,ġieordnatumnaqqaxdwarin-niselkollutiegħu, fuqit-twaveltas-sema,biexjitneħħewujinqerdu,ubiex jesegwixxiġudizzjufuqhombħall-ġudizzjuta’Sodoma,u biexmajħallil-ebdaniseltal-bniedemfuql-artf’jumilkundanna

10Uf’danix-xaharAbrahamtelaqminnĦebron,utelaqu għammarbejnKadesuSurfil-muntanjita’Gerar

11Uf’nofsil-ħamesxahartelaqminnhemm,ubeda jgħammarħdejnil-Birtal-Ġurament.

12Uf’nofsis-sittxaharil-MulejżarlilSaraugħamel magħhakifkienqalilha,uhiħarġettqila

13Uwildetibenfit-tieletxahar,uf’nofsix-xahar,fiżżmienlidwarul-MulejkienqallilAbraham,fil-festatalewwelfrotttal-ħsad,twieledIżakk

14UAbrahamċirkonċiżalilibnufit-tmienjum:hukienlewwelwieħedliġieċirkonċiżskontil-pattlihustabbilit għaldejjem

15Ufis-sittsenatar-raba’ġimgħamornagħandAbraham, ħdejnil-Birtal-Ġurament,udehernieh[kifkonna għednielhalilSaraligħandnanerġgħuluragħandha,uhi kienetsetnisseliben.

16Urġajnalurafis-seba’xahar,usibnalilSaratqila quddiemna]ubarkinu,uħabbarniehl-affarijietkollhali kienuġewiddikjaratidwaru,limakelluximutqabelma jkollusittsubienoħra,ukellujara(lilhom)qabelmajmut; imma(li)f’Iżakkkellujissejjaħismuunislu:

17U(li)n-niselkolluta’wliedugħandujkunĠentili,u għandujingħaddmal-Ġentili;immaminnuliedIżakk wieħedgħandujsirniselqaddis,um’għanduxjingħadd fostil-Ġentili.

18Għaxkellujsiris-sehemtal-AktarGħoli,unislukollu kienwaqa’fil-pussessta’Alla,biexikungħall-Mulej poplugħall-pussess(Tiegħu)fuqil-ġnuskollhaubiexisir saltnauqassisinuġensqaddis

19Umornafitriqitna,ugħednalilSaradakkollulikonna għednielh,ut-tnejnlihumaferħub’ferħkbirħafna.

20Ubenahemmartallill-Mulejlikienħelsu,ulikienqed iferrħuf’artfejnkienjgħix,uċċelebrafestata’ferħf’dan ix-xahargħalsebatijiem,ħdejnl-artallikienbenaħdejnilBirtal-Ġurament

21Ubenagħerejjexgħalihinnifsuugħall-qaddejjatiegħu f’dinil-festa,ukienl-ewwelwieħedliċċelebral-festatattabernaklifuql-art

22Umatuldawnis-sebatijiemkieniġibkuljumfuql-artal offertamaħruqalill-Mulej,żewġbarrin,żewġimtaten,seba’ nagħaġ,uboċċawaħda,bħalaoffertagħad-dnub,biexbiha jagħmeltpattijagħalihinnifsuugħalnislu.

23U,bħalaoffertata’raddil-ħajr,seba’muntuni,seba’ gidien,seba’nagħaġ,useba’bdagħież,ul-offertital-frottu l-offertitax-xorbtagħhom;uħaraqix-xaħamkollu

tagħhomfuql-artal,offertamagħżulalill-Mulejbħalariħa tfuħ.

24Ufilgħoduufilgħaxijakienjaħraqsustanzifwejjaħ, inċensugalbanu,ustackte,unard,umirra,uħwawar,u kostum;dawnis-sebgħakollhakienjoffri,mgħaffġin, imħalltinflimkienf'partijietindaqs(u)puri

25Uċċelebradinil-festagħalsebatijiem,feraħb’qalbu kollhaub’ruħukollha,huudawkkollhalikienuf’daru,u makienhemmħaddbarranimiegħu,lanqasħaddlima kienxċirkonċiż

26Ubiereklill-Ħallieqtiegħulikienħalqufilġenerazzjonitiegħu,għaxkienħalquskontil-pjaċirtajjeb tiegħu;għaxkienjafufehemliminnukellhatitla’l-pjanta tas-sewwagħall-ġenerazzjonijietta’dejjem,uminnu żerriegħaqaddisa,sabiexissirbħalulikienħalaqkollox

27Ubierekuferaħ,usejjaħl-isemta’dinil-festal-festa tal-Mulej,ferħaċċettabbligħalAllal-IktarGħoli

28Ubarkiehgħaldejjem,ulilnislukolluwarajhmatulilġenerazzjonijietkollhatad-dinja,għaxhuċċelebradinilfestafiżmienha,skontix-xhiedatat-twaveltas-sema

29Għaldinir-raġunihuwaordnatfuqit-twaveltas-sema dwarIżrael,ligħandhomjiċċelebrawil-festatal-għerejjex għalsebatijiembil-ferħ,fis-seba’xahar,aċċettabbli quddiemil-Mulej-statutgħaldejjemmatulilġenerazzjonijiettagħhomkullsena.

30Ugħaldanm'hemml-ebdalimituta'jiem;għaxhuwa ordnatgħaldejjemrigwardIżraelligħandhom jiċċelebrawhujgħammrufl-għerejjex,ujqiegħdukuruni fuqrashom,ujieħdufriegħibil-weraq,użafżafamill-wied

31UAbrahamħafriegħitas-siġartal-palm,ul-frotttassiġarsbieħ,ukuljumkienidurmadwarl-artalbil-friegħi seba’darbiet[kuljum]filgħodu,ukienifaħħarujroddħajr lilAllatiegħugħalkolloxbil-ferħ

KAPITLU17

1Ufl-ewwelsenatal-ħamesġimgħaIżakktneħħaf’danilġublew,[1982AM]uAbrahamgħameliklakbirafit-tielet xahar,fil-jumliibnuIżakktneħħa

2UIsmael,binĦagar,l-Eġizzjana,kienquddiemAbraham, missieru,minfloku,uAbrahamferaħubiereklilAllagħax kienralilulieduumakienxmietblatfal

3Uftakarfil-kliemlikienqalludakinharliLotkien infiredminnu,uferaħgħaxil-Mulejkientahniselfuql-art biexjiretl-art,ubierekb’fommukollulill-Ħallieqta’ kollox.

4USararatlilIsmaelidoqqujiżfen,ulilAbrahamjifraħ b’ferħkbir,ubdiettgħirgħalIsmaeluqaletlilAbraham, ‘Keċċilildinil-qaddejjaulilbinha;għaxbindinilqaddejjamhuxsejkunwerrietma’ibni,Iżakk’ 5Ul-ħaġakienetta’niketf’għajnejnAbraham,minħabba l-qaddejjatiegħuuminħabbaibnu,likellujkeċċihomminn quddiemu

6UAllaqallilAbraham“Tħallixdanikunta’diżgrazzja għalikminħabbat-tifeluminħabbal-qaddejja;f’kullma qaltlekSara,isma’kliemhauagħmlu;għaxf’Iżakk jissejjaħismekunislek.”

7Immalilbindinil-qaddejjasenagħmluġenskbir,għax huminnnislek’

8UAbrahamqamkmienifilgħodu,ħal-ħobżuflixkun ilma,upoġġiehomfuqspallejnAgarut-tifel,ubagħatha'l bogħod

9Utelqetumxietfid-deżertta’Birxeba,ul-ilmafilflixkunspiċċa,ut-tiflabil-għatx,umasetgħetxtkompli,u waqgħet

10Uommuħadituutefgħetutaħtsiġrataż-żebbuġ,u marretuqagħdetbilqiegħdaquddiemu,f’distanzata’tirta’ qaws;għaxqalet,“Ħallinimanaraxil-mewtta’ibni,”u hekkkifqagħdetbilqiegħdabkiet

11Uanġluta’Alla,wieħedmill-qaddisin,qalilha: “Għaliexqedtibki,Agar?Qum,aqbadlit-tifel,użommu f’idejk;għaxAllasama’leħnekuralit-tifel.”

12Ufetħetgħajnejha,uratbirilma,umarretumlietilflixkuntagħhabl-ilma,utatlilbinhabiexjixrob,uqametu marretlejnid-deżertta’Paran.

13Ut-tifelkiberusararċier,uAllakienmiegħu,uommu ħaditlumaraminnfostil-bnietta’l-Eġittu

14Uwildetluiben,usemmiehNebajot;għaxqalet,‘IlMulejkienqribtiegħimetasejjaħtlu’

15Uġarafis-seba’ġimgħa,fl-ewwelsenatagħha,[2003 AM]fl-ewwelxaharf’danil-ġublew,fit-tnaxta’danixxahar,kienhemmilħnafis-semadwarAbraham,likien fidilf’dakkolluliqallu,ulikieniħobblill-Mulej,uli f’kulltbatijakienfidil.

16Ul-prinċepMastêmâresaquqalquddiemAlla,‘Ara, AbrahamiħobblilibnuIżakk,ujitgħaxxaqbihaktarminn kollox;għidlujoffrihbħalaoffertamaħruqafuql-artal,u Inttarajekkhuxsejagħmeldanil-kmand,uInttkuntaf jekkhuxfidilf’kullmatippruvah

17Ul-MulejkienjafliAbrahamkienfidilfit-tbatijiet kollhatiegħu;għaxkienippruvahf’pajjiżuubil-ġuħ,u kienippruvahbl-għanatas-slaten,ukienippruvahmillġdidpermezzta’martu,metanqatgħet(mingħandu),ubiċċirkonċiżjoni;ukienippruvahpermezzta’IsmaeluAgar, il-qaddejjatiegħu,metabagħathom’ilbogħod

18Uf’kullmakienippruvah,instabfidil,uruħumakinitx blapaċenzja,umadamxbiexjaġixxi;għaxkienfidilu jħobblill-Mulej

KAPITLU18

1UAllaqallu,“Abraham,Abraham”;uhuwieġeb,“Ara, jienhawn”

2Uqallu,“Ħulilibnekil-għażiżlitħobb,Iżakk,umurlejn l-artgħolja,uoffrihfuqwaħdamill-muntanjilijiennurik.”

3Uqamkmienifilgħoduuxeħetis-sarġfuqil-ħmartiegħu, uħaż-żewġżgħażagħtiegħumiegħu,ulilibnuIżakk,u qata’l-ħatabtal-offertatal-ħruq,umarlejnil-postfit-tielet jum,ural-postmill-bogħod

4Uwasalħdejnbirilma,uqalliż-żgħażagħtiegħu: “Ibqgħuhawnmal-ħmar,ujienuż-żagħżugħimmorru (hemmhekk),umetankunuqimajnanerġgħulura għandkom”

5Uħal-ħatabtal-offertatal-ħruqupoġġiehfuqibnuIżakk, uħaf’idun-narus-sikkina,ut-tnejnlihumamarruf’dak il-post.

6UIżakkqallilmissieru:“Missier;”udanwieġeb:“Hawn jien,ibni”Uhuqallu:“Aran-nar,us-sikkina,ul-ħatab; immafejnhin-nagħġagħall-offertatal-ħruq,missier?”

7Uqal,‘Allajipprovdigħalihinnifsunagħġagħall-offerta tal-ħruq,ibni.’Uresaqlejnil-posttal-muntanjat’Alla.

8Ubenaartal,upoġġal-ħatabfuql-artal,urablilibnu Iżakk,uqiegħdufuqil-ħatablikienfuql-artal,umeddidu biexjieħus-sikkinabiexjoqtollilibnuIżakk.

9Ujienqgħadtquddiemu,uquddiemil-prinċepMastêmâ, ul-Mulejqal,‘Għidlubiexmajpoġġixidufuqiż-żagħżugħ, ulanqasbiexjagħmilluxiħaġa,għaxwrejtlijibża’millMulej’

10Usejjaħtlumis-sema,ugħedtlu:‘Abraham,Abraham;’ uhutwerweruqal:‘Ara,(hawn)jien’

11Ugħedtlu:“Latpoġġixidejkfuqiż-żagħżugħ,ulanqas tagħmilluxejn;għaxissawrejtliinttibża’mill-Mulej,u maċaħħadtxminnibnek,l-ewwelibentiegħek,minni”

12Ul-prinċepMastêmâtgħaxxaq;uAbrahamrefa’ għajnejhuħares,u,aramuntunmaqbud...minnqrunu,u Abrahammaruħal-muntunuoffriehbħalaoffertatal-ħruq minflokibnu

13UAbrahamsejjaħdakil-post‘Il-Mulejra’,ugħalhekk jingħadfil-muntanja‘Il-Mulejra’:dikhijal-Muntanja Sijon

14Ul-MulejsejjaħlilAbrahamb’ismugħat-tienidarba mis-sema,hekkkifġiegħelnanidhrubiexnitkellmu miegħuf’isemil-Mulej

15Uqal:“Bijannifsinaħlef,jgħidil-Mulej,għaxgħamilt dinil-ħaġa,umaċaħħadtxminnililibnek,l-ibnekil-għażiż, lijieninbierkekbil-barkiet,unkabbarlilnislekbil-kbir, bħall-kwiekebtas-sema,ubħar-ramellihemmfuqix-xatt tal-baħarUnisleksejirtul-bliettal-għedewwatiegħu,

16Uf’nislekikunumberkinil-ġnuskollhatad-dinja;għax obdejtleħni,ujienwrejtlilkulħaddliintfidillejjaf’kull magħedtlek:Murfis-sliem’

17UAbrahammargħandiż-żgħażagħtiegħu,uqamuu marruflimkienlejnBeersheba,uAbraham[2010AM] baqa’jgħammarħdejnil-Birtal-Ġurament

18Ukienjiċċelebradinil-festakullsena,sebatijiembilferħ,usejjaħilhal-festatal-Mulejskontis-sebatijiemli matulhomkienjitlaqujirritornafis-sliem

19Ugħalhekkġieordnatumiktubfuqit-twaveltas-sema rigwardIżraelunisluligħandhomjosservawdinil-festa għalsebatijiembil-ferħtal-festa

KAPITLU19

1Ufl-ewwelsenatal-ewwelġimgħafit-tnejnuerbgħin ġublew,AbrahamirritornaugħammarbiswitĦebron, jiġifieriKirjat-Arba,għalġimagħtejnta’snin

2Ufl-ewwelsenatat-tieletġimgħata’danil-ġublew tlestewil-jiemtal-ħajjata’Sara,umietetf’Ħebron

3UAbrahammarjibkifuqhaujidfenha,uppruvajnieh [biexnaraw]jekkspirtukienxpaċenzjużumakienx irrabjatbikliemfommu;unstabpaċenzjużf’dan,uma tħawwadx

4Għaxb’paċenzjafl-ispirtutkellemma’wliedĦet,blintenzjonilijagħtuhpostfejnjidfenil-mejjettiegħu 5Ul-Mulejtahgrazzjaquddiemdawkkollhalirawh,u talabbil-ħlewwaliluliedĦet,utawhl-arttal-għardoppju faċċatata’Mamre,jiġifieriĦebron,għalerba’mittbiċċa tal-fidda

6Utalbuhuqalulu:“Nagħtuhielekb’xejn;”immama riedxjieħuhielhomminnidejhomb’xejn,għaxtal-prezz

tal-post,il-fluskollha,umielquddiemhomdarbtejn,u waradandifenil-mejjettiegħufl-għardoppju.

7Ul-jiemkollhata’ħajjetSarakienumijausebgħau għoxrinsena,jiġifieriżewġġublewsuerba’ġimgħatu sena:dawnhumal-jiemtas-sninta’ħajjetSara.

8Dinhijal-għaxarprovalibihaAbrahamġieppruvat,u nstabfidilupaċenzjużfl-ispirtu

9Umaqalxkelmawaħdadwarix-xnigħatfl-artkifAlla kienqallikiensejagħtihaliluulilnisluwarajh,utalab posthemmhekkfejnjidfenil-mejjettiegħu;għaxinstab fidil,uġierreġistratfuqit-twaveltas-semabħalal-ħabibta’ Alla

10Ufir-raba’senatagħhaħamaragħalibnuIżakku isimhakienRebekka[2020AM][bintBetwel,binNaħor, ħuAbraham]oħtLabanubintBetwel;uBetwelkienbin Melka,likienetmartNaħor,ħuAbraham.

11UAbrahamħat-tieletmaragħalih,uisimhakienKetura, minnfostil-bniettal-qaddejjatad-dartiegħu,għaxĦagar kienetmietetqabelSara.Uwilditlusittsubien,Żimram, Ġoksan,Medan,Midjan,Isbak,uSuwaħ,f’ġimagħtejnta’ snin

12Ufis-sittġimgħa,fit-tienisenatagħha,Rebekkawildet lilIżakkżewġsubien,lilĠakobbulilGħesaw, 13U[2046AM]Ġakobbkienraġelblaxagħarurett,u Għesawkienqalil,raġeltar-raba’,uxagħri,uĠakobbkien jgħammarfit-tined

14Uż-żgħażagħkibru,uĠakobbtgħallemjikteb;imma Għesawmatgħallimx,għaxkienraġeltar-raba’ukaċċatur, utgħallemil-gwerra,ul-għemejjelkollhatiegħukienu feroċi

15UAbrahamkieniħobblilĠakobb,immaIżakkkien iħobblilGħesaw

16UAbrahamral-għemejjelta’Għesaw,ukienjafli f’Ġakobbkellujissejjaħismuunislu;usejjaħlilRebekka utakmandamentdwarĠakobb,għaxkienjaflihi(ukoll) kienettħobblilĠakobbħafnaaktarminnGħesaw

17Uqalilha:Binti,ħuħsieblilibniĠakobb,Għaxhujkun minflokifuql-art,Ugħalbarkafostuliedil-bnedmin,U għall-glorjatan-niselkolluta’Sem

18Għaxnaflil-Mulejsejagħżlubiexikunpoplugħallpussesstiegħu,fostil-poplikollhalihemmfuqwiċċl-art 19Uara,ibniIżakkiħobblilGħesawaktarminnĠakobb, immajiennaraliinttassewtħobblilĠakobb.

20Żidiktarmat-tjiebatiegħekmiegħu,uħalligħajnejk ikunufuqubl-imħabba;għaxhujkunbarkagħalinafuqlartminnissa’lquddiemgħalkullniseltad-dinja.

21Ħajkunuqawwijaidejk,uħajifraħqalbekb’ibnek Ġakobb;għaxħabbejtuiktarminnuliedil-oħrakollha.Hu jkunimbierekgħaldejjem,unislujimlal-artkollha

22Jekkbniedemjista’jgħoddir-ramelta’l-art,nisluwkoll għandujingħadd

23Ul-barkietkollhalibihomil-Mulejberiknililiulilnisli sejkunuta’Ġakobbuta’nislugħaldejjem

24Uf’nislusejkunimbierekismi,uisemmissirijieti,Sem, uNoab,uEnok,uMaħalalel,uEnos,uSet,uAdam

25Udawngħandhomiservubiexiqiegħdul-pedamenti tas-sema,Ubiexisaħħul-art,Ubiexiġeddud-dawwali kollhalihemmfil-firmament

26UsejjaħlilĠakobbquddiemgħajnejnRebekkaommu, ubiesu,ubierku,uqallu:

27“Ġakobb,ibnil-għażiż,liruħitħobb,jallaAllajbierkek minnfuqis-sema,ujallajagħtikil-barkietkollhalibihom biereklilAdam,ulilEnok,ulilNoè,ulilSem;ulaffarijietkollhaliqallidwarhom,ul-affarijietkollhali wiegħedlijagħtini,jallajġiegħelhomjingħaqdumiegħeku ma’nislekgħaldejjem,skontil-jiemtas-sema’lfuqmillart”

28Ul-Ispirtita’Mastêmâm’għandhomxjaħkmufuqek jewfuqnislekbiexibegħdukmill-Mulej,lihuAllatiegħek minnissa’lquddiemgħaldejjem

29Ujallal-MulejAllajkunmissiergħalik,ugħaliklewwelibenimwieled,ugħall-poplugħaldejjem

30Murfis-sliem,ibni.’Ut-tnejnħarġuflimkienminn ħdejnAbraham

31URebekkaħabbetlilĠakobbb’qalbhakollhaub’ruħha kollhaħafnaaktarminnGħesaw;immaIżakkħabblil GħesawħafnaaktarminnĠakobb

KAPITLU20

1Ufit-tnejnuerbgħinġublew,fl-ewwelsenatas-seba’ ġimgħa,AbrahamsejjaħlilIsmael,[2052(2045?)AM]uttnax-iluliedu,ulilIżakkuż-żewġuliedu,us-sittuliedta’ Ketura,uwliedhom

2Ukkmandahombiexjosservawit-triqtal-Mulej;biex jagħmlus-sewwa,ujħobbukullwieħedlill-proxxmu tiegħu,ujaġixxub’danil-modfostil-bnedminkollha;biex kullwieħedjimxifir-rigwardtagħhomb’talimodli jagħmelil-ġudizzjuus-sewwafuql-art

3Ligħandhomjiċċirkonċiżawliluliedhomsubien,skont il-pattlikiengħamelmagħhom,umajiddevjawxlejnilleminjewlejnix-xellugmit-triqatkollhalikienordnalnalMulej;uligħandnanżommulilnanfusnaminnkullżínau ndafa,[unċaħħduminnfostnakullżínaundafa].

4Ujekkximarajewxebbatagħmelfornikazzjonifostkom, aħrquhabin-naruħamajagħmluxfornikazzjonimagħha skontgħajnejhomuqalbhom;uħamajieħduxgħalihom nisamill-bnietta’Kangħan;għaxniselKangħanse jinqeredmill-art

5Uqalilhomdwaril-ġudizzjutal-ġganti,ul-ġudizzjutasSodomiti,kifkienuġewiġġudikatiminħabbal-ħażen tagħhom,ukienumietuminħabbaż-żínatagħhom,unnuqqasta’ndafa,ul-korruzzjonireċiprokapermezztażżína

6‘Ugħassulilkominfuskomminnkullżínaundafa,U minnkulltinġistad-dnub,Limatagħmluxisimnasaħta,U ħajjitkomkollhatgħajjir,Uwliedkomkollhamajinqerdux bis-sejf,UssirumisħutinbħalSodoma,Ul-fdalkollu tagħkombħaluliedGomorra

7Nitolbok,uliedi,ħobbulilAllatas-sema,użommumalkmandamentikollhatiegħuUtimxuxwaral-idolitagħhom, uwaral-ħażentagħhom,

8Tagħmluxgħalikomallatimdewwebjewimnaqqxa;għax humafrugħa,um'hemml-ebdaspirtufihom;għaxhuma xogħolidejn(il-bnedmin),ukullminjafdafihom,jafda f'xejn 9Taqduhomx,ulanqastqimuhomx,ImmaaqdulilAllalaktargħoli,uqimuhkontinwament:Uittamawf’wiċċu dejjem,Uagħmlus-sewwaus-sewwaquddiemu,Biex jieħupjaċirbikomujagħtikomil-ħnienatiegħu,Ujibgħat ix-xitafuqkomfilgħoduufilgħaxija,Ujbierekl-għemejjel

kollhatagħkomligħamiltufuql-art,Ujbierekħobżoku ilmak,Ujbierekfrottġufekufrottartok,Ul-merħliettalbaqartiegħek,ul-merħliettan-nagħaġtiegħek

10Uintomtkunubarkafuql-art,ul-ġnuskollhata’l-art jixxennqukom,ujbierkuliluliedkomf’ismi,biexikunu mberkinbħali

11UtalilIsmaeluliluliedu,uliluliedKetura,rigali,u bagħathom'ilbogħodminnibnuIżakk,utakolloxlilibnu Iżakk

12UIsmaeluwliedu,uwliedKeturauwliedhom,marru flimkienugħammruminnParansad-daħlata’Babilonjaflartkollhalitinsablejnil-Lvantfaċċatatad-deżert 13Udawntħalltuma’xulxin,uisimhomkienjissejjaħ Għarab,uIsmaeliti

KAPITLU21

1Ufis-sittsenatas-seba’ġimgħata’danil-ġublew AbrahamsejjaħlilibnuIżakk,u[2057(2050?)AM] ordnalu:‘Jienxjaħt,umanafxjummewti,umimlib’jiemi 2Uara,jiengħandimijauħamsausebgħinsena,umatul il-jiemkollhata’ħajtiftakartfil-Mulej,ufittixtb’qalbi kollhalinagħmelir-riedaTiegħu,ulinimxibis-sewwafilmogħdijietTiegħukollha

3Ruħibagħdetl-idoli,<ustmerrejtlildawkliqdewhom,u tajtqalbiuruħi>biexnoqgħodattentlinagħmelir-riedata’ Dakliħalaqni

4GħaxHuAllal-ħaj,uHuqaddisufidil,uHuġustiktar minnkulħadd,uMaJgħoddxgħalihwiċċimbwiċċu lanqasrigali;għaxAllahuġust,ujagħmelġudizzjufuq dawkkollhalijiksrul-kmandamentiTiegħuujistmerrulpattTiegħu

5Uint,ibni,osserval-kmandamentiTiegħuul-ordinanzi Tiegħuul-ġudizzjiTiegħu,utimxixwaralabominazzjonijietuwarax-xbihatimnaqqxauwaraxxbihatimdewba

6Utiekluxdemmta’annimaljewbaqar,jewta’ kwalunkwegħasfurlijtirfis-sema

7Ujekktoqtolvittmabħalaoffertata’sliemaċċettabbli, oqtolha,uferra’demmhafuql-artal,ux-xaħamkollutaloffertaoffruhfuql-artalflimkienmad-dqiqfinul-offerta tal-qamħimħalltamaż-żejt,mal-offertatax-xorbtagħhaoffruhomkollhaflimkienfuql-artaltal-offertatal-ħruq; tkunriħatgawdijaquddiemil-Mulej

8Utoffrix-xaħamtas-sagrifiċċjuta’offertita’raddil-ħajr fuqin-narlijkunfuql-artal,ux-xaħamlijkunfuqiż-żaqq, ux-xaħamkollufuql-internuż-żewġkliewi,ux-xaħam kollulijkunfuqhom,utneħħil-ġenbejnul-fwiedflimkien mal-kliewi

9Uoffridankollubħalariħapjaċevoliquddiemil-Mulej, flimkienmal-offertatal-ikelul-offertatax-xorbtiegħu, bħalariħapjaċevoli,il-ħobżtal-offertalill-Mulej.

10Ukulul-laħamtiegħuf’dakil-jumufit-tienijum,u ħallix-xemxfit-tienijumtinżelfuqusakemmjittiekel,u ħallixejnmajifdalgħat-tieletjum;għaxmhuxaċċettabbli [għaxmhuxapprovat]uħallimajittiekelxaktar,ukullmin jiekolminnujġibid-dnubfuqunnifsu;għaxhekksibtu miktubfil-kotbata’missirijieti,ufil-kliemta’Enok,ufilkliemta’Noè

11Ufuql-offertikollhatiegħekgħandekxxerredil-melħ, utħallixjonqosil-melħtal-pattfl-offertikollhatiegħek quddiemil-Mulej

12Ufir-rigwardtal-injamtas-sagrifiċċji,oqgħodattentli maġġibxinjam(ieħor)għall-artalminbarradawn:ċipress, rand,lewż,żnuber,arżnu,ċedru,savin,tin,żebbuġ,mirra, rand,aspalathus

13Uminndawnit-tipita’injampoġġifuql-artaltaħtissagrifiċċju,bħaldawkliġewittestjatifid-dehratagħhom,u tpoġġix(fuqu)xiinjammaqsumjewskur,(imma)iebesu nadif,bladifett,sodutkabbirġdid;utpoġġix(fuqu)injam qadim,[għaxil-fwieħatiegħumarret]għaxm’għadxhemm fwieħafihbħalqabel.

14Minbarradawnit-tipita’injamm’hemmħaddieħorli għandektpoġġi(fuql-artal),għaxil-fwieħatinfirex,urriħatal-fwieħatiegħumatitlaxsas-sema.

15Ħaresdanil-kmandamentuagħmlu,ibni,biextkunrett f’kullmatagħmel

16Ukunnadiff’ġismekf’kullħin,uaħselruħekbl-ilma qabelmatersaqbiextoffrifuql-artal,uaħselidejkusaqajk qabelmatersaqlejnl-artal;umetatkunlestejttoffrissagrifiċċju,erġa’aħselidejkusaqajk.

17Uħallimajidherl-ebdademmfuqekjewfuqħwejġek; oqgħodattent,ibni,mid-demm,oqgħodattentħafna; għattihbit-trab.

18Utiekluxdemmgħaxhijar-ruħ;tiekluxdemm assolutament

19Utaċċettawxrigaligħad-demmtal-bniedem,biexma jixxerredxb’impunità,mingħajrġudizzju;għaxhuwaddemmlijixxerredlijġiegħellill-arttidneb,ul-artmatistax titnaddafmid-demmtal-bniedemħliefbid-demmta’min xerrdu

20Ulataċċettaxrigaljewrigalgħad-demmta’bniedem: demmgħad-demm,biextiġiaċċettatquddiemil-Mulej, Allal-IktarGħoli;għaxHud-difiżatat-tajjeb:ubiextiġi ppreservatminnkullħażen,ubiexHujsalvakminnkull xortata’mewt.

21Jienanara,ibni,Lil-għemejjelkollhata’wliedilbnedminhumadnubuħażen,Ul-għemejjelkollha tagħhomhumandafauabominazzjoniutinġis,Um’hemm l-ebdaġustizzjamagħhom

22Oqgħodattentlimatimxixfitriqathomumatimxixfilmogħdijiettagħhom,umatidnebxdnubgħall-mewt quddiemAllal-AktarGħoliInkellahujaħbiwiċċuminnek, ujerġa’jroddokf’idejnid-dnubtiegħek,ujneħħileklgħeruqtiegħekmill-art,ulilnislekukollminntaħtis-sema, uismekunislekjinqerdumill-artkollha

23Dawwarwiċċekminngħemilhomkollhauminnkull ħmieġtagħhom,uosserval-ordinanzata’Allal-Aktar Għoli,uagħmelir-riedaTiegħuukunrettf’kollox

24UHujbierkekf’kullmatagħmel,ujqajjemminnek żerriegħata’ġustizzjafl-artkollha,matulilġenerazzjonijietkollhatad-dinja,uismiuismekma jintesewxtaħtis-semagħaldejjem

25Mur,ibnifis-sliemJallaAllal-Għoli,AllatiegħiuAlla tiegħek,isaħħaħekbiextagħmelir-riedaTiegħu,ujalla jbiereklilnislekkolluul-fdalta’nislekgħaldejjem,bilbarkietkollhaġusti,biextkunbarkafuql-artkollha’ 26Uħareġminnħdejhmimliferħ

KAPITLU22

1Uġarafl-ewwelġimgħafir-raba’uerbgħinġublew,fittienisena,jiġifieri,is-senalifihamietAbraham,liIżakku Ismaelġewmill-Birtal-Ġuramentbiexjiċċelebrawil-festa tal-ġimgħat-jiġifieri,il-festatal-ewwelfrotttal-ħsadgħandAbraham,missierhom,uAbrahamferaħgħaxiżżewġuliedukienuġew

2GħaxIżakkkelluħafnaġidf’Bir-xeba,uIżakkkien imdorrijmurjaraġiduumbagħadjerġa’luragħand missieru

3Uf’dawkil-jiemIsmaelġiejaralilmissieru,ut-tnejnli humaġewflimkien,uIżakkoffrasagrifiċċjubħalaofferta tal-ħruq,uppreżentahfuql-artalta’missierulikien għamelf’Ħebron

4Uoffraoffertata’raddil-ħajrugħamelfestata’ferħ quddiemIsmael,ħuh:uRebekkagħamletkejkijietġodda mill-qamħil-ġdid,utathomlilĠakobb,binha,biex jeħodhomlilAbraham,missieru,mill-ewwelfrotttal-art, biexjiekolujbiereklill-Ħallieqta’kolloxqabelmajmut. 5UIżakkukollbagħatpermezzta’Ġakobboffertamillaqwata’raddil-ħajrlilAbraham,biexjiekolujixrob

6Ukieluxrob,ubiereklilAllal-AktarGħoli,liħalaqissemaul-art,ligħamelil-ħwejjeġsbieħkollhatal-art,u tahomliluliedil-bnedmin,biexjiekluujixorbuujbierku lill-Ħallieqtagħhom.

7“Uissanirringrazzjak,Allatiegħi,tallitajtnidinilġurnata:ara,jiengħandimijauħamsausebgħinsena, raġelxiħumimlijiem,ul-jiemkollhatiegħikienugħalija sliem”

8Ix-xablatal-avversarjumarebħitnixf’dakkollulitajtlili ulilulieditulil-jiemkollhata’ħajtisallum.

9Allatiegħi,jallal-ħnienaus-sliemtiegħekikunufuqilqaddejtiegħekufuqniseluliedu,biexikunugħalikġens magħżuluwirtminnfostil-ġnuskollhatad-dinjaminnissa 'lquddiemgħalkullżmiental-ġenerazzjonijiettad-dinja, għalkullżmien'

10UsejjaħlilĠakobbuqallu:“IbniĠakobb,jallaAllata’ kulħaddibierekekujsaħħaħekbiextagħmelis-sewwa,urriedaTiegħuquddiemu,ujallajagħżleklilekulilnislek biexissirupoplugħall-wirtTiegħuskontir-riedaTiegħu għaldejjem

11Uint,ibniĠakobb,ersaqqribubbusni’Uresaqqribu bbusu,uqallu:‘ImbierekibniĠakobb,uwliedkollhata’ Allal-AktarGħoli,għaldejjem:JallaAllajagħtikniseltassewwa;ujallajqaddeslilxiwħudminnuliedekf’nofsl-art kollha;jallal-ġnusjaqduk,ul-ġnuskollhajmiluquddiem nislek

12Kunqawwiquddiemil-bnedmin,ueżerċitaawtoritàfuq in-niselkolluta’SetImbagħadtriqatekutriqatewuliedek ikunuġustifikati,ujsiruġensqaddis

13JallaAllal-AktarGħolijagħtikil-barkietkollha,Li bihombiereklili,UlibihombiereklilNoèulilAdam; Jallajistrieħufuqrassagrata’nislekminnġenerazzjoni għalġenerazzjonigħaldejjem

14Ujallajnaddafkomminnkullinġustizzjauimpurità, biextinħafrulekid-dnubietkollhaligħamiltbl-injoranzaU jallajsaħħaħkomujbierkkom.Ujkollkomwirtl-artkollha, 15Ujallajġeddedil-patttiegħumiegħek,biextkungħalih ġensbħalawirttiegħugħaldejjem,ubiexikungħaliku għalnislekAllafil-veritàul-ġustizzjamatulil-jiemkollha tad-dinja

16Uint,ibniĠakobb,ftakarfikliemi,uosservalkmandamentita’Abraham,missierek:Infiredmill-ġnus,u tiekolxmagħhom:utagħmilxskontgħemilhom,ussirx sieħebmagħhom;għaxgħemilhommhuxnadif,u triqathomkollhahumatinġisuabominazzjoniunuqqasta’ ndafa

17Humajoffrus-sagrifiċċjitagħhomlill-mejtin,Ujqimu spirtiħżiena,Ujieklufuql-oqbra,Ugħemilhomkolluhu frugħauxejn

18M’għandhomxqalbbiexjifhmu,Ugħajnejhomma jarawxx’inhugħemilhom,Ukifjiżbaljawmetajgħidulil biċċainjam:‘IntAllatiegħi,’Ulilġebla:‘Intil-Mulej tiegħiuintil-ħelsientiegħi.’[Um’għandhomxqalb.]

19Ulilek,ibniĠakobb,jallajgħinekAllal-Għoli,ujalla jbierkekAllatas-sema,ujneħħikmill-ħmieġtagħhomu mill-iżballkollutagħhom.

20Oqgħodattent,ibniĠakobb,limatiħuxmaraminn niselwieħedmill-bnietta’Kangħan;għaxnislukolluse jinqeredmill-art.

21Għax,minħabbat-trasgressjonita’Ham,Kangħan żbalja,Unislukollugħandujinqeredminnfuql-artul-fdal kollutagħha,Uħaddminndawklijinbetminnuma għandujiġisalvatf’jumil-ġudizzju

22Ufir-rigwardtal-qimakollhatal-idoliul-profani

(a)Majkunhemmebdatamagħalihomf’artil-ħajjin; (b)Umajkunhemmebdatifkiratagħhomfuql-art; (ċ)Għaxhumajinżlufix-Xeol, (d)Ufil-posttal-kundannagħandhomimorru, BħalmawliedSodomattieħdumill-art,hekkjittieħdudawk kollhalijqimul-idoli

23Tibżax,ibniĠakobb,utitħawwadx,binAbraham:Jalla Allal-Għolijħarsekmill-qerda,ujeħilsekmit-triqatkollha tal-iżball

24Dinid-darbnejtgħalijannifsibiexinpoġġiismifuqha fl-art:[tingħatalilekulilnislekgħaldejjem],utissejjaħ darAbraham;tingħatalilekulilnislekgħaldejjem;għax inttibnid-dartiegħiussaħħaħismiquddiemAllagħal dejjem:nislekuismekjibqgħumatulil-ġenerazzjonijiet kollhata’l-art’

25Uwaqafjikkmandahujbierku.

26Ut-tnejnimtedduflimkienfuqsoddawaħda,uĠakobb raqadfiħdanAbraham,missiermissieru,ubisuseba’ darbiet,ul-imħabbatiegħuuqalbuferħubih.

27Ubarkub’qalbukollhauqallu:‘Allal-IktarGħoli,Alla ta’kollox,uĦallieqta’kollox,liħariġniminnUrtalKaldejbiexjagħtinidinl-artbiexnirtugħaldejjem,ubiex nistabbilixxiniselqaddisimbierekikunl-IktarGħoligħal dejjem.’

28UbiereklilĠakobbuqallu:“Ibni,libihnifraħb’qalbi kollhaub’imħabbatiegħi,jallal-grazzjaul-ħnienatiegħek ikunumgħollijafuquufuqnislugħaldejjem”

29Ulatitlaqhx,ulanqastiddisprezzahminnissa'l quddiemsal-jiemta'dejjem,ujallagħajnejkjinfetħufuqu ufuqnislu,biextippreservah,utbierku,utqaddsubħala ġensgħall-wirttiegħek;

30Ubarkubil-barkietkollhaTiegħekminnissa’lquddiem sal-jiemkollhata’dejjem,uġeddedil-pattul-grazzja Tiegħekmiegħuuma’nisluskontl-għoġbatajbakollha Tiegħekgħall-ġenerazzjonijietkollhatad-dinja’

KAPITLU23

1Upoġġażewġswaba’ta’Ġakobbfuqgħajnejh,ubierek lill-Allatal-allat,ugħattawiċċuumeddsaqajhuraqadlirqadta’dejjem,unġabarma’missirijietu.

2UminkejjadankolluĠakobbkienmimdudf’sidru,uma kienxjafliAbraham,missiermissieru,kienmejjet

3UĠakobbqammill-irqadtiegħu,uara,Abrahamkien kiesaħbħas-silġ,uqal‘Missier,missier’;immamakien hemmħaddlikellmu,uhukienjaflikienmejjet

4UqamminnsidruuġerauqallilRebekka,ommu;u RebekkamarretgħandIżakkbillejl,uqaltlu;utelqu flimkien,uĠakobbmagħhom,b’lampaf’idu,umetadaħlu sabulilAbrahammimdudmejjet.

5UIżakkinxteħetfuqwiċċmissieruubekaubiesu

6Ul-ilħnanstemgħufid-darta’Abraham,uIshmaelibnu qam,umargħandmissieruAbraham,ubekafuqmissieru Abraham,huud-darkollhata’Abraham,ubkewb’biki kbir

7UwlieduIżakkuIsmaeldifnuhfl-għardoppju,ħdejn Saramartu,ubkewgħalihgħalerbgħinjum,l-irġielkollha ta’daru,uIżakkuIsmael,uwliedhomkollha,uwlied Keturakollhaf’posthom;ul-jiemtal-bikigħalAbraham intemmew

8Ugħextlietġublewsuerba’ġimgħatta’snin,mijau ħamsausebgħinsena,utemmil-jiemta’ħajtu,billikien xjieħumimlijiem

9Għaxjiemmissirijiethom,ta’ħajjithom,kienudsatax-il ġublew;uwarad-Dilluvjubdewjikbruinqasminndsataxilġublew,ujonqsufil-ġublew,ujixjieħumalajr,ujimtlew b’jiemhomminħabbatribulazzjonikbiraul-ħażenta’ triqathom,bl-eċċezzjonita’Abraham.

10GħaxAbrahamkienperfettfl-għemejjelkollhatiegħu mal-Mulej,ujogħġobfis-sewwal-jiemkollhata’ħajtu;u ara,matemmxerba’ġublewsf’ħajtu,metakienxjaħ minħabbal-ħażen,ukienmimlib’jiemu

11Ul-ġenerazzjonijietkollhaligħandhomjinqalgħuminn daniż-żmiensal-jumtal-ġudizzjul-kbirgħandhomjixjieħu malajr,qabelmajlestużewġġublews,ul-għarfien tagħhomgħandujabbandunahomminħabbax-xjuħija tagħhom|ul-għarfienkollutagħhomgħandujisparixxi.

12Uf’dawkil-jiem,jekkraġeljgħixġubilewunofssena, għandhomjgħidudwaru:‘Għexżmientwil,ul-biċċalkbirata’jiemuhumawġigħuniketutribulazzjoni,u m’hemmxpaċi:

13Għaxkalamitàtiġiwarakalamità,uferitawaraferita,u tribulazzjoniwaratribulazzjoni,uaħbarħażinawaraaħbar ħażina,umardwaramard,ul-ġudizzjiħżienakollhabħal dawn,wieħedma’ieħor,marduqerda,uborrauġlatau silġ,udeni,ubard,utorpor,uġuħ,umewt,usejf,ujasar, ukullxortata’kalamitajietuwġigħ’

14Udawnkollhajiġufuqġenerazzjoniħażina,li tittrasgressjonifuql-art:għemilhomhumandafaużína,u tinġisuabominazzjonijiet

15Imbagħadjgħidu:‘Kienuħafnajiemmissirijietna (saħansitraelfsena,ukienutajbin;immaara,jiemħajjitna, jekkraġelgħexħafna,humasebgħinsena,u,jekkikun b’saħħtu,tmienjasnin,udawkħżiena,um’hemmxpaċifi jiemdinil-ġenerazzjoniħażina’

16Uf’dikil-ġenerazzjoniwliedhomgħandhom jikkundannawlilmissirijiethomulilxjuħhombid-dnubulinġustizzja,ubil-kliemta’fommhomul-ħażenkbirli

jwettqu,udwarliabbandunawil-pattlil-Mulejgħamel bejniethomubejnu,ligħandhomjosservawujagħmlulkmandamentiul-ordinanziul-liġijietkollhaTiegħu, mingħajrmajitbiegħdulalejnil-leminulanqaslejnixxellug.

17Għaxkulħaddgħamelil-ħażen,ukullfommjitkellem dwarl-iniquitàugħemilhomkolluhuwandafau abominazzjoni,utriqathomkollhahumatinġis,ndafau qerda

18Ara,l-artsetinqeredminħabbax-xogħlijietkollha tagħhom,umajkunxhemmżerriegħatad-dielja,ulanqas żejt;għaxxogħlijiethomhumagħalkolloxblafidi,ukollha sejgħibuflimkien,bhejjemubaqarugħasafar,ul-ħut kollutal-baħar,minħabbawliedil-bnedmin

19Usejitħabtuma’xulxin,iż-żgħażagħmax-xjuħ,uxxjuħmaż-żgħażagħ,il-foqramal-għonja,l-umlimal-kbir,u l-fqirmal-prinċep,minħabbal-liġiul-patt;għaxinsewilkmandament,ul-patt,ul-festi,ux-xhur,us-Sabatijiet,ulġublews,ul-ġudizzjikollha.

20Ugħandhomjoqgħodu<bil-pruwiu>xwabelugwerra biexidawruhomlurafit-triq;immamajerġgħuxluraqabel majkunxxerredħafnademmfuql-art,wieħedminnxulxin.

21Udawkliħarbumajerġgħuxluramill-ħażentagħhom għat-triqtas-sewwa,iżdalkolljitgħollewgħall-qerqulgħana,biexkullwieħedjieħudakkollulihuta’għajru,u jsemmul-isemil-kbir,immamhuxfil-veritàumhuxfissewwa,ujniġġsul-qaddistal-qaddisinbin-nuqqasta’ndafa tagħhomubit-taħsirtat-tinġistagħhom.

22Ukastigkbirsejolqotl-għemejjelta’dinilġenerazzjonimingħandil-Mulej,uHusejagħtihomlis-sejf ulill-ġudizzjuulill-jasar,ubiexjiġumisruqaumikulin.

23UHujqajjemkontrihomil-midinbintal-Ġentili,lila għandhomħnienaulanqaskompassjoni,ulima jirrispettawil-persunata’ħadd,laxwejjaħulanqas żgħażagħ,ulanqasħadd,għaxhumaaktarħżienau b’saħħithombiexjagħmlul-ħażenminnuliedil-bnedmin kollha.UjużawvjolenzakontraIżraelutrasgressjoni kontraĠakobb,uħafnademmjixxerredfuql-art,uma jkunhemmħaddlijiġboruħaddlijidfen

24F’dawkil-jiemjgħajtub’leħengħoli,ujsejħuujitolbu biexjiġusalvatiminnidejnil-midinbin,il-Ġentili;imma ħaddmajiġisalvat

25Urjusit-tfalikunubojodb’xagħargriż,utifelta’tliet ġimgħatjidherxiħbħalraġelta’mittsena,ul-istatura tagħhomtinqeredbit-tribulazzjoniul-oppressjoni

26Uf’dawkil-jiemit-tfaljibdewjistudjawil-liġijiet,U jfittxul-kmandamenti,Ujerġgħuluragħat-triqtas-sewwa 27Ul-jiemjibdewjikbruujiżdiedufostuliedil-bnedmin sakemmjiemhomjoqorbulejnelfsenaUgħalnumru akbarta’sninmillikien(qabel)l-għaddtal-jiem 28UmajkunxhemmraġelxiħLanqaswieħedlimajkunx sodisfattb’jiemu,Għaxkulħaddikun(bħal)tfalu żgħażagħ

29Ul-jiemkollhatagħhomgħandhomitemmuujgħixu fil-paċiufil-ferħ,Umajkunhemml-ebdaSatanaulanqas xiqerriedħażin;Għaxil-jiemkollhatagħhomgħandhom ikunujiemta’barkaufejqan.

30Uf’dakiż-żmienil-Mulejifejjaqlill-qaddejjatiegħu,u jqumuujarawpaċikbira,ujkeċċulill-avversarjitagħhom Ut-tajbinjarawujkunurringrazzjati,ujifirħubil-ferħgħal

dejjemta’dejjem,ujarawil-ġudizzjikollhatagħhomussaħtietkollhatagħhomfuql-għedewwatagħhom. 31Ugħadamhomjistrieħfl-art,uspirtuhomikolluħafna ferħ,ujkunujafulihul-Mulejlijesegwixxil-ġudizzju,u juriħnienalilmijietuelufulildawkkollhalijħobbuh

32Uint,Mosè,iktebdawnil-kelmiet;għaxhekkhuma miktuba,uhumajirreġistraw(hom)fuqit-twaveltas-sema għalxhiedagħall-ġenerazzjonijietgħaldejjem.

KAPITLU24

1Uġarawaral-mewtta’Abraham,lil-Mulejbiereklil ibnuIżakk,uqamminnĦebronumaruqagħadħdejnilBirtal-Viżjonifl-ewwelsenatat-tieletġimgħa[2073AM] ta’danil-ġublew,seba’snin

2Ufl-ewwelsenatar-raba’ġimgħabedaġuħfl-art,[2080 AM]minbarral-ewwelġuħ,likienhemmfiżmien Abraham

3UĠakobbsajjarpotagetal-għads,uGħesawġiemillgħalqabil-ġuħUqallilħuhĠakobb:“Agħtiniminndan il-potageaħmar”UĠakobbqallu:“Biegħlid-dritttalprimoġenituratiegħekujiennagħtikil-ħobż,uwkollftit minndanil-potagetal-għads”

4UGħesawqalf’qalbu:“Jiensemmut;x’jiswalilidaniddritttal-primoġenitura?

5“UqallilĠakobb:‘Nagħtihielek’UĠakobbwieġeb: ‘Aħliflillum,’uħaliflu

6UĠakobbtalilħuhGħesawħobżupotage,ukiel sakemmxba’,uGħesawstmerrid-dritttal-primoġenitura tiegħu;għaldinir-raġuniGħesawingħataisemEdom, minħabbal-potageaħmarliĠakobbtahgħad-dritttalprimoġenituratiegħu

7UĠakobbsarl-akbar,uGħesawtniżżelmid-dinjità tiegħu.

8Ul-ġuħkienfuql-art,uIżakktelaqbiexjinżell-Eġittu fit-tienisenata’dinil-ġimgħa,umargħandis-sultantalFilistinf’Gerar,għandAbimelek.

9Ul-Mulejdeherluuqallu:“Tinżilxl-Eġittu;għammarflartlingħidlekdwarha,ugħammarf’dinl-art,ujieninkun miegħekunbierkek.”

10Għaxlilekulilnisleksenagħtidinl-artkollha,use nwettaqil-ħilfatiegħiliħliftlilAbrahammissierek,use nkabbarnislekbħall-kwiekebtas-sema,unagħtililnislek dinl-artkollha

11Uf’nislekil-ġnuskollhatad-dinjajkunumberkin,għax missierekobdaleħni,użammil-kmandamentitiegħi,illiġijiettiegħi,id-digrietitiegħi,ul-patttiegħi;uissaobdi leħniugħammarf’dinl-art.’

12Ugħammarf’Gelargħaltlietġimgħatta’snin

13UAbimelekordnadwaru,[2080-2101AM]udwar kulmakientiegħu,uqal:‘Kullraġellijmissujewxiħaġa lihitiegħużgurlijmut.’

14UIżakksarb’saħħtufostil-Filistin,ukisebħafnaġid, barrinunagħaġuiġmlauħmirufamiljakbira

15Użera’f’artil-Filistinuġabarmittdarbaaktar,uIżakk kiberferm,ul-Filistingħiruh

16Issal-bjarkollhalil-qaddejjata’Abrahamkienuħaffru matulħajtuAbraham,il-Filistinkienugħalquhomwara mewtAbraham,umlewhombit-trab

17UAbimelekqallilIżakk:“Itlaqminnħdejna,għaxint ħafnaaktarsetgħanminna”UIżakktelaqminnhemmfl-

ewwelsenatas-seba’ġimgħa,ubedajgħammarfil-widien ta’Gerar.

18Ureġgħuħaffrul-bjartal-ilmalikienuħaffrul-qaddejja ta’Abraham,missieru,ulil-Filistinkienugħalquwaralmewtta’Abraham,missieru,usemmiehomkifkien semmiehomAbrahammissieru

19Ul-qaddejjata’Iżakkħaffrubirfil-wied,usabuilma ħaj,ur-rgħajjata’Gerartħabtumar-rgħajjata’Iżakk,u qalu:‘L-ilmatagħna’;uIżakksejjaħl-isemtal-bir ‘Perversità,’għaxkienuperversimagħna

20Uħaffrut-tienibir,utħabtudwaruwkoll,usemmieh ‘Għedewwa’Uqamminnhemmuħaffrubirieħor,u dwarumatħabtux,usemmieh‘Kamra’,uIżakkqal:‘Issa l-Mulejgħamelspazjugħalina,ukibernafl-art’

21Utela’minnhemmlejnil-Birtal-Ġuramentfl-ewwel senatal-ewwelġimgħafir-raba’uerbgħinġublew[2108 AM]

22Ul-Mulejdeherludakil-lejl,fil-qamaril-ġdidtal-ewwel xahar,uqallu:“JienaAllata’Abrahammissierek;tibżax, għaxjienmiegħek,unbierkekużgurlinkabbarnislek bħar-ramelta’l-art,minħabbaAbrahamqaddejtiegħi”

23Ubenaartalhemmhekk,likienbenamissieruAbraham l-ewwel,usejjaħisemil-Mulej,uoffrasagrifiċċjulill-Alla ta’missieruAbraham

24Uħaffrubirusabuilmaħaj.

25Ul-qaddejjata’Iżakkħaffrubirieħorumasabuxilma, umarrujgħidulilIżakklimakinuxsabuilma,uIżakkqal: ‘Jienħliftillumlill-Filistinudinil-ħaġaġietimħabbra lilna’

26Usejjaħdakil-postil-Birtal-Ġurament;għax hemmhekkkienħaleflilAbimelekulilAħuzzatħabibuu lilFikolil-prefettjewl-armatatiegħu

27UIżakkkienjafdakinharli,taħtpressjoni,kienħalef lilhomlijagħmelpaċimagħhom.

28UdakinharIżakkmisħutlill-Filistinuqal:“Misħutin ikunul-Filistinsajumil-korlaul-indignazzjoniminnnofs il-ġnuskollha;jallaAllajagħmilhomta’tmaqdirusaħtau oġġettta’korlauindignazzjonif’idejnil-midinbinilĠentiliuf’idejnil-Kittim

29Ulilminjaħrabmix-xablatal-għaduutal-Kittim,jalla l-ġensġustjeqredbil-ġudizzjuminntaħtis-sema;għax ikunul-għedewwaul-għedewwata’wliedimatulilġenerazzjonijiettagħhomfuql-art.

30Umajibqa’l-ebdafdalgħalihom,Lanqaswieħedlijiġi salvatf’jumil-korlatal-ġudizzju;Għaxil-qerdaul-qerdau t-tkeċċijamill-arthijan-niselkollutal-Filistin(riżervat),U majibqaxaktargħaldawnil-Kaftorimisemjewniselfuqlart.

31Għaxgħalkemmjitla’s-sema,minnhemmjitniżżel,u għalkemmjissaħħaħfuql-art,minnhemmjinġibed’il barra,ugħalkemmjinħebafostil-ġnus,minnhemm jinqered;ugħalkemmjinżelfix-Xeol,hemmukollilkundannatiegħutkunkbira,uhemmukollmajkolluxpaċi 32Ujekkimurfil-jasar,minnidejndawklijfittxuħajtu joqtluhfit-triq,ulaisemulanqasniselmajibqa’għalihfuq l-artkollha;għaxfis-saħtata’dejjemimur’

33Uhekkhumiktubumnaqqaxdwarufuqit-twaveltassema,biexjagħmluluf’jumil-ġudizzju,sabiexjinqered mill-art

KAPITLU25

1Ufit-tienisenata’dinil-ġimgħaf’danil-ġublew, RebekkasejħetlilbinhaĠakobb,ukellmitlu[2109AM]u qaltlu:‘Ibni,tiħuxmaramill-bnietta’Kangħan,bħalħuk Għesaw,liħażewġnisamill-bnietta’Kangħan,udawn ikkawżawlil-imrarf’ruħibl-għemejjelmhuxnadif tagħhomkollha:għaxl-għemejjeltagħhomkollhahuma żínauxewqa,um’hemml-ebdaġustizzjamagħhom,għax (l-għemejjeltagħhom)humaħżiena

2Ujien,ibni,inħobbokimmens,uqalbiul-imħabbatiegħi jbierkukf’kullsiegħatal-ġurnataufil-lejl

3Issa,ibni,isma’leħni,uagħmelir-riedata’ommok,u tiħuxmaraminnfostil-bnietta’dinl-art,immamaramiddarta’missieriumill-qrabata’missieriTieħumaramiddarta’missieri,uAllal-Għolijbierkek,uwliedekikunu ġenerazzjoniġustauniselqaddis.’

4UmbagħadĠakobbkellemlilRebekka,ommu,uqalilha: “Ara,ommi,jiengħandidisa’ġimgħatsnin,ulanafu lanqasmessjtlilximara,lanqastgħarrastma’xiħadd,u lanqasbissħsibtlinieħumaramill-bnietta’Kangħan”

5Għaxniftakar,ommi,kliemAbraham,missierna,għax ordnalibiexmanieħuxmaramill-bnietta’Kangħan,imma biexnieħugħalijamaramin-niseltad-darta’missieriu minnqrabati

6SmajtqabellitwieldubnietlilLaban,ħuk,uxtaqtħafna linieħumaraminnhom

7Ugħaldinir-raġunijiengħassejtlilinnifsifl-ispirtu tiegħimillinidnebjewniġikorrottfil-mogħdijietkollha tiegħimatulil-jiemkollhata’ħajti;għaxfir-rigwardtallibidouż-żína,Abraham,missieri,taniħafnakmandamenti 8U,minkejjadakkolluliordnali,dawnit-tnejnugħoxrin senaħijatħabatmiegħi,ukellimnispissuqalli:‘Ħija,ħu waħdaminnoħtiż-żewġnisatiegħibħalamara’;immajien nirrifjutalinagħmelbħalmagħamelhu.

9Naħlefquddiemek,omm,lil-jiemkollhata’ħajtima nieħuxmaraminnfostil-bnietta’niselKangħan,uma naġixxixħażinbħalmagħamelħija.

10Tibżax,omm;kunċertalijiensenagħmelir-rieda tiegħekunimxifis-sewwa,umanħassarxtriqatigħal dejjem.’

11Umbagħadrefgħetwiċċhalejnis-semaumeddet subgħajhata’idejha,ufetħetfommhaubierketlill-AllalAktarGħoli,likienħalaqis-semaul-art,urringrazzjatu faħħretlilu

12Uqalet:“Ikunimbierekil-MulejAlla,ujkunimbierek ismuqaddisgħaldejjemta’dejjem,litanililĠakobbbħala ibensafiuniselqaddis;għaxhutiegħek,utiegħekikun nislukontinwamentumatulil-ġenerazzjonijietkollhagħal dejjem

13Bierku,Mulej,upoġġif’ħalqil-barkatat-tjieba,biex inbierku’

14Uf’dikil-ħin,metal-ispirtutas-sewwaniżelf’ħalqha, poġġietiż-żewġidejhafuqrasĠakobb,uqalet:

15Imbierekint,Mulejtas-sewwauAllata’dejjem,Ujalla jbierkeklilhinnmill-ġenerazzjonijietkollhatal-bnedmin Jallajagħtik,Ibni,it-triqtas-sewwa,Ujuris-sewwalil nislek.

16Ujallajkabbarliluliedekmatulħajtek,ujallajogħlew skontl-għaddtax-xhurtas-senaUjallawliedhomikunu ħafnaukbaraktarmill-kwiekebtas-sema,ul-għadd tagħhomikunaktarmir-rameltal-baħar

17Ujallajagħtihomdinl-artsabiħa-kifqallikiense jagħtihalilAbrahamulilnisluwarajhgħaldejjem-ujalla jżommuhabħalapussessgħaldejjem

18Ujallanara(jitwieldu)għalik,ibni,uliedimberkin matulħajti,Ujallanislekkollujkunniselimbiereku qaddis

19Ubħalmaintserħejtl-ispirtuta’ommokmatulħajjitha, Il-ġufta’dikliwildetlilekibierekhekk,[L-imħabbatiegħi] usidrijbierkekUfommiulsienijfaħħrukbil-kbir

20Kabbaruxterredmal-art,Ujallanislekikunperfettfilferħtas-semautal-artgħaldejjem;Ujallanislekjifraħ,U fil-jumil-kbirtas-sliemjallajkollus-sliem

21Ujallaismekunislekjibqgħugħaldejjem,ujallaAlla l-GħolijkunAllatagħhom,ujallaAllatas-sewwa jgħammarmagħhom,upermezztagħhomis-santwarju tiegħujinbenagħaldejjem.

22Imbierekminibierek,ukullbniedemlijisħtekbil-qerq, ħajkunmisħut’

23Ubiesitu,uqaltlu;‘JallajħobbokSidid-dinjaBħalma qalbommokul-imħabbatagħhajifirħufikujbierkuk’U waqfettbierek

KAPITLU26

1Ufis-seba’senata’dinil-ġimgħaIżakksejjaħlilGħesaw, ibnul-kbir,uqallu:“Jienxjieħ,ibni,uara,għajnejja mċajprabiexnara,umanafxjummewti”

2Issaħul-armital-kaċċatiegħek,il-kwiwertiegħekulpruwatiegħek,uoħroġfir-raba’,ukaċċauaqbadlili(ċerv), ibni,uagħmelgħalijaikeltajjeb,kiftħobbruħi,uġibhuli biexniekol,uħalliruħitbierkekqabelmammut.’

3ImmaRebekkasemgħetlilIżakkikellemlilGħesaw

4UGħesawħareġkmienilejnl-għalqabiexjikkaċċjau jaqbadujeħodlud-dargħandmissieru.

5URebekkasejħetlilbinhalilĠakobb,uqaltlu:“Ara, smajtlilIżakk,missierek,ikellemlilGħesaw,ħuk,u jgħidlu:“Kaċċagħalija,uagħmelgħalijaikeltajjeb,u ġibhulilinsib”

6Nista’niekolunbierkekquddiemil-Mulejqabelma mmut.”Issa,ibni,obdileħnif’dakliqednikkmandalek: Murgħandil-merħlatiegħekuġibliżewġgidientajbin,u jiennagħmilhomikeltajjebgħalmissierek,kifiħobb,uint għandekiġġibugħandmissierekbiexjiekolujbierkek quddiemil-Mulejqabelmajmut,usabiextkunimbierek’

7UĠakobbqallilRebekkaommu:“Ommi,manżommx luraminnxejnminndaklijiekolmissieriulijogħġbu:biss nibża’,ommi,lijagħrafleħniujridimissni

8Uinttaflijienblaxagħar,uGħesaw,ħija,għandu xagħar,ujiensenidherquddiemgħajnejhbħalawieħed mill-ħażen,usenagħmelgħemillimakienxordnali,uhu sejirrabjamiegħi,ujiensenġibfuqisaħta,umhuxbarka’ 9URebekka,ommu,qaltlu:“Fuqis-saħtatiegħek,ibni, obdibissleħni”

10UĠakobbobdaminnleħenRebekka,ommu,umaru ġabżewġgidientajbinumħennin,uġabhomlilommu,u ommugħamlitilhomikeltajjebkifkieniħobb

11URebekkaħadetl-ilbiessabiħta’Għesaw,binhal-kbir, likienmagħhafid-dar,ulibbsetlilĠakobb,binhaż-żgħir, (bihom),upoġġietil-ġludtal-gidjienfuqidejhufuqilpartijietespostita’għonqu.

12Utatil-laħamul-ħobżlikienetħejjietf’idbinha Ġakobb.

13UĠakobbdaħalgħandmissieruuqallu:“Jienaibnek: għamiltkifgħedtli:qumuoqgħodbilqiegħdaukulminn dakliqbadt,missier,ħalliruħektbierkitni.”

14UIżakkqallilibnu:“Kifsibtdaqshekkmalajr,ibni?

15“UĠakobbwieġeb:‘Għaxil-Mulej,Allatiegħek,tani nsib.’”

16UIżakkqallu:“Ersaqqrib,ħallinmissek,ibni,jekk intixibniGħesawjewle”

17UĠakobbresaqqribIżakk,missieru,udanmessuu qallu:“Il-leħenhuleħenĠakobb,immal-idejnhumaidejn Għesaw,”

18umagħarfux,għaxkienetdispensazzjonimis-sema biextneħħilul-qawwatal-perċezzjoniuIżakkmagħarfux, għaxidejhkienuxagħarinbħalta’ħuhGħesaw,ugħalhekk bierku

19Uqal:“IntibniGħesaw?”Uwieġeb:“Jienaibnek”U qal:“Ġibniqrib,ibni,biexruħitbierkek.”

20Uġabluqrib,ukiel,uġablul-inbiduxorob

21UIżakk,missieru,qallu:“Ersaqqribubbusni,ibni” 22Uresaqqribubiesu.Uxammir-riħata’ħwejġu,u bierkuuqallu:“Ara,ir-riħata’ibnihibħar-riħata’għalqa mimlijalibierekil-Mulej”

23Ujallal-Mulejjagħtikmin-nidatas-semaumin-nida tal-art,uabbundanzata’qamħużejt:Ħajaqdukil-ġnus,u ħajmiluquddiemekil-popli

24Kunsidfuqħutek,uħajmiluquddiemekuliedommok; ujallal-barkietkollhalibihomil-Mulejbierekliliubierek lilAbraham,missieri,ikunumiegħekuma’nislekgħal dejjem:Misħutminjisħtek,umbierekminibierekek.’

25UġaralimalliIżakktemmibiereklilibnuĠakobb,u ĠakobbtelaqminnħdejnmissieruIżakk,hunħeba,uħuh Għesawġiemill-kaċċatiegħu.

26Ugħamelukollikeltajjeb,uġabugħandmissieru,uqal lilmissieru:“Ħajqummissieri,ukulmill-kaċċatiegħi, ħalliruħektbierkitni.”

27UIżakk,missieru,staqsieh:“Minint?”Uhuwieġeb: “Jienal-ewwelimwieledtiegħek,ibnekGħesawGħamilt kifordnajtli.”

28UIżakkstagħġebħafna,uqal:“Minhudaklikaċċau qabaduġabli,ujienkiltminnkolloxqabelmaġejtint,u beriktu:ujkunimbierekhu,unislukollugħaldejjem.”

29UġaralimetaGħesawsama’kliemmissieruIżakk għajjatb’għajtakbiraumorraħafna,uqallilmissieru: “Berikni,liliwkoll,missier.”

30Uqallu:“Ħukġiebil-qerq,uħal-barkatiegħek”Uqal: “IssanafgħaliexismujismuĠakobb:ara,ħapostnidawn id-darbtejn:ħad-dritttal-primoġenituratiegħi,uissaħalbarkatiegħi”

31Uqallu:“Maħallejtxbarkagħalija,missier?”UIżakk wieġebuqallilGħesaw:“Ara,għamiltusidek,utajtulil ħutulkollbħalaqaddejja,usaħħaħtub’abbundanzata’ qamħ,inbidużejtUissax’senagħmelgħalik,ibni?”

32UGħesawqallilIżakk,missieru:“Għandekbarka waħdabiss,missier?Berikni,liliwkoll,missier”

33UGħesawgħollaleħnuubeka.UIżakkwieġebuqallu: “Ara,’ilbogħodmin-nidatal-artsetkunl-għammar tiegħek,U’lbogħodmin-nidatas-semaminnfuq”

34Ubis-sejftiegħektgħix,utaqdililħukUjiġrilimeta tikber,utneħħil-madmadtiegħuminnfuqgħonqok,tidneb dnubsħiħgħall-mewt,unislekjinqeredminntaħtis-sema’ 35UGħesawbaqa’jheddedlilĠakobbminħabbal-barka libihabierkumissieru,uqalf’qalbu:‘Jallajaslujiemilluttugħalmissieri,biexnoqtollilħijaĠakobb’

KAPITLU27

1Ul-kliemta’Għesaw,binhal-kbir,intqallilRebekka f’ħolma,uRebekkabagħtetusejħetlilĠakobb,binhażżgħir, 2uqallu:“Ara,ħukGħesawsejieħuvendettafuqekbiex joqtlok”

3Issa,mela,ibni,obdileħni,uqumuaħrabgħandLaban, ħija,lejnĦaran,uoqgħodmiegħuftitjiemsakemm tgħaddir-rabjata’ħuk,ujneħħir-rabjatiegħuminnek,u jinsakullmagħamilt;imbagħadnibgħatekunġibekminn hemm.’

4UĠakobbwieġeb:“Manibżax;jekkiridjoqtolni,noqtlu jien”

5Iżdahiqaltlu:“Ħallimaniċċaħħadnixmiż-żewġuliedi subienf’jumwieħed”

6UĠakobbqallilRebekkaommu:“Ara,inttaflimissieri xjieħumajaraxgħaxgħajnejhhumamċajpra,ujekk nitilqujkunħażinf’għajnejh,għaxnitilquunitlaqminn ħdejk,umissierijirrabjaujisħitniMammurx;meta jibgħatni,imbagħadbissimmur.”

7URebekkaqaletlilĠakobb:“Jiennidħolunkellmu,uhu jibgħatek”

8URebekkadaħletuqaletlilIżakk:“Jiennobgħodħajti minħabbaż-żewġtibnietta’Ħet,liGħesawħadubħalanisa; ujekkĠakobbjieħumaraminnfostil-bniettal-artbħal dawn,għalxiexsengħixaktar,għaxil-bnietta’Kangħan humaħżiena”

9UIżakksejjaħlilĠakobbubarku,uwissiehuqallu: “Tieħuxmaraminnwaħdamill-bnietta’Kangħan; 10Qumumuril-Mesopotamja,fid-darta’Betwel,missier ommok,uħumaraminnhemmminnfostuliedLaban,ħu ommok.

11UAllaliJista’Kolloxibierkekujkattrekujkattrekbiex issirġemgħata’ġnus,ujagħtikil-barkietta’missieri Abraham,lilekulilnislekwarajk,biexikollokb’wirtl-art fejntoqgħodbarraminndarekul-artkollhaliAllatalil Abraham:mur,ibni,fis-sliem’

12UIżakkbagħatlilĠakobb,udanmaril-Mesopotamja, għandLabanbinBetwelis-Sirjan,ħuRebekka,omm Ġakobb.

13UġaraliwaraliĠakobbqambieximuril-Mesopotamja, Rebekkatnikketminħabbabinha,ubkiet

14UIżakkqallilRebekka:“Oħti,tibkixminħabba Ġakobb,ibni;għaxhusejjerfis-sliem,ufis-sliemjerġa’ lura”

15Allal-AktarGħolijħarsuminnkullħażen,ujkun miegħu;għaxmajitlaqhxtulil-jiemkollhatiegħu; 16Għaxnaflitriqatusejirnexxuf’kolloxkullfejnimur, sakemmjerġa’lurafil-paċigħandna,unarawhfil-paċi.

17Tibżaxminħabbafih,oħti,għaxhufit-triqit-tajbauhu raġelperfett:uhufidilumhuxsejintilefTibkix’ 18UIżakkfarraġlilRebekkaminħabbabinhaĠakobb,u bierku

19UĠakobbtelaqmill-Birtal-ĠuramentbieximurĦaran fl-ewwelsenatat-tieniġimgħafir-raba’uerbgħinġublew, uwasalLuzfuqil-muntanji,jiġifieriBetel,fil-qamarġdid tal-ewwelxaharta’dinil-ġimgħa,[21:15AM]uwasalfilpostfilgħaxijaudarmit-triqlejnil-punenttat-triqdakillejl:uraqadhemm;għaxix-xemxkienetniżlet

20Uħawaħdamill-ġebelta’dakil-postupoġġieha<fuq rasu>taħtis-siġra,ukienqedjivvjaġġawaħdu,uraqad. 21Uħolomdakil-lejl,uara,sellumimwaqqaffuql-art,u l-quċċatatiegħukienettilħaqis-sema,uara,l-anġlitalMulejtelgħuuniżlufuqu:uara,il-Mulejkienwieqaffuqu 22UkellemlilĠakobbuqallu:“Jienal-Mulej,Allata’ Abraham,missierek,uAllata’Iżakk;l-artliintrieqed fuqha,lileknagħtiha,ulilnislekwarajk

23Unislekikunbħat-trabta’l-art,uintsetikberlejnilpunentulejnil-lvant,lejnit-tramuntanaulejnin-nofsinhar, ufikuf’nisleksejitbierkul-familjikollhatal-ġnus

24Uara,jiensenkunmiegħek,unħarsekkullfejntmur,u nġibekluraf’dinl-artfis-sliem;għaxmanitilqekxsakemm managħmelkulmagħedtlek’

25UĠakobbqamminnraqduuqal:“Tassewdanil-post hud-dartal-Mulej,ujienmakontxnaf.”Ubeża’uqal: “Tal-biża’hudanil-post,limhuxejnħliefid-darta’Alla, udanhul-biebtas-sema”

26UĠakobbqamkmienifilgħodu,uħal-ġeblalikien poġġataħtrasuuwaqqafhabħalakolonnabħalasinjal,u ferra’ż-żejtfuqnetttagħhaUsemmidakil-postBetel; immal-isemtal-postkienLużqabel.

27UĠakobbħalefwegħdalill-Mulej,uqal:“Jekkil-Mulej ikunmiegħi,ujħarisnif’dinit-triqlimmurfiha,ujagħtini l-ħobżx’niekolul-ilbiesx’nilbes,biexnerġa’lurafissliemlejndarmissieri,allural-MulejikunAllatiegħi,u dinil-ġeblaliwaqqaftbħalakolonnabħalasinjalf’danilpost,tkunid-dartal-Mulej,uminnkullmatagħtini, nagħtihl-għaxralilek,Allatiegħi”

KAPITLU28

1Utelaqfivjaġġ,uwasalf’artil-lvant,għandLaban,ħu Rebekka,udankienmiegħu,uqdiehgħalbintuRakel ġimgħasħiħa

2Ufl-ewwelsenatat-tieletġimgħa[2122AM]qallu: ‘Agħtinimarti,ligħalihaqdejtekseba’snin’;uLabanqal lilĠakobb:‘Nagħtikmartek’

3ULabangħamelfesta,uħalilLea,bintul-kbira,utaha lilĠakobbb’mara,utahalilZilpa,il-qaddejjatiegħu, b’qaddejja;uĠakobbmakienxjaf,għaxħaseblikienet Rakel.

4Udaħalgħandha,uara,hikienetLea;uĠakobbirrabja ma’Laban,uqallu:“Għaliexgħamiltnihekk?Maqdejtkx għalRakelumhuxgħalLea?Għaliexgħamiltnil-ħażen?” 5Ħulilbintek,ujienimmur;għaxgħamiltnil-ħażin.’ GħaxĠakobbkieniħobblilRakelaktarminnLea;għax għajnejnLeakienudgħajfa,immasurmakienetsabiħa ħafna;immaRakelkellhagħajnejnsbieħusurmasabiħau attraentiħafna

6ULabanqallilĠakobb:‘Mhuxhekkisirf’pajjiżna,li tagħtiż-żgħiraqabelil-kbira’Umhuxsewwalitagħmel dan;għaxhekkhuordnatumiktubfit-twaveltas-sema,li ħaddm’għandujagħtililbintuż-żgħiraqabelil-kbira; immal-kbira,wieħedjagħtihal-ewweluwarajhaż-żgħira-

ur-raġellijagħmelhekk,ipoġġuħtijakontrihfis-sema,u ħaddmhuġustlijagħmeldinil-ħaġa,għaxdanl-għemilhu ħażinquddiemil-Mulej

7UordnaliluliedIsraelbiexmajagħmluxdinil-ħaġa;la jieħduulanqasjagħtuliż-żgħirqabelmajagħtulill-kbir, għaxhijaħaġaħażinaħafna

8ULabanqallilĠakobb:“Ħajgħaddus-sebatijiemtalfestata’din,unagħtiklilRakel,biextaqdiniseba’snin oħra,biextirgħan-nagħaġtiegħibħalmagħamiltfilġimgħata’qabel”

9Ufil-jumligħaddewis-sebatijiemtal-festata’Lea, LabantalilRakellilĠakobb,biexjaqdihseba’sninoħra, utalilRakellilBilħa,oħtZilpa,bħalaqaddejja.

10Uqedagħalseba’sninoħragħalRakel,għaxLeakienet ingħatatlugħalxejnb’xejn

11Ul-Mulejfetaħil-ġufta’Lea,uhiħarġettqilauwildet ibenlilĠakobb,uhusemmiehReuben,fl-erbatax-iljum tad-disa’xahar,fl-ewwelsenatat-tieletġimgħa[2122AM]

12Immal-ġufta’Rakelkienmagħluq,għaxil-Mulejrali LeakienetmibgħudauRakelmaħbuba

13UĠakobbreġa’margħandLea,uhitqalet,uwildetlil Ġakobbit-tieniiben,uhusemmiehSimeon,fil-wieħedu għoxrintal-għaxarxahar,ufit-tieletsenata’dinil-ġimgħa [2124AM]

14UĠakobbreġa’margħandLea,uhitqaletuwildetluttieletiben,usemmiehLevi,fil-qamaril-ġdidtal-ewwel xaharfis-sittsenata’dinil-ġimgħa[2127AM]

15UĠakobbreġa’daħalgħandha,uhitqaletuwildetlurraba’iben,usemmiehĠuda,fil-ħmistaxtat-tieletxahar,flewwelsenatar-raba’ġimgħa[2129AM]

16UminħabbadankolluRakelgħiretlilLea,għaxma wildetx,uqaletlilĠakobb:“Agħtinit-tfal”;uĠakobb wieġeb:“Ċaħħadtlekil-frottta’ġufek?Telqek?”

17UmetaRakelratliLeakienetwildeterba’subienlil Ġakobb,Ruben,Simegħon,Levi,uĠuda,qaltlu:“Mur għandBilħal-qaddejjatiegħi,uhitoħroġtqilautiledli iben.”(UtatulilBilħal-qaddejjatagħhab’mara).

18Udaħalgħandha,uhiħarġettqilauwildetluiben,u semmiehDan,fid-disgħatas-sittxahar,fis-sittsenatattieletġimgħa.[2127AM]

19UĠakobbreġa’daħalgħandBilħagħat-tienidarba,uhi ħarġettqilauwildetlilĠakobbibenieħor,uRakel semmietuNaftali,fil-ħamsatas-seba’xahar,fit-tienisena tar-raba’ġimgħa[21:30AM]

20UmetaLearatlikienetsaretsteriliumawelldetx,bdiet tgħirlilRakel,utatukolllilŻilpal-qaddejjatagħhalil Ġakobbb’mara,uhitqaletuwildetiben,uLeasemmietu Gad,fit-tnaxtat-tmienxahar,fit-tieletsenatar-raba’ ġimgħa[2131AM]

21Ureġa’daħalgħandha,uhiħarġettqilauwildetluttieniiben,uLeasemmietuAser,fit-tienital-ħdax-ilxahar, fil-ħamessenatar-raba’ġimgħa.[2133AM]

22UĠakobbmargħandLea,uhitqaletuwildetiben,u semmietuIssakar,fir-raba’tal-ħamesxahar,fir-raba’sena tar-raba’ġimgħa,[2132AM]utatuliltarbija

23UĠakobbreġa’daħalgħandha,uhiħarġettqilau wildetżewġtitfal,ibenubint,usemmietl-ibenŻabulon,u l-bintDina,fis-sebgħatas-seba’xahar,fis-sittsenatar-raba’ ġimgħa[2134AM]

24Ul-Mulejweragrazzjama’Rakel,ufetaħilhal-ġuf,uhi ħarġettqila,uwildetiben,usemmietuĠużeppi,fil-qamar

ġdidtar-raba’xahar,fis-sittsenaf’dinir-raba’ġimgħa [2134AM]

25UfiżmienmetatwieledĠużeppi,ĠakobbqallilLaban: “Agħtinin-nisatiegħiuwliedi,uħammurgħandmissieri Iżakk,uħanibnidargħalija;għaxjientemmejtis-sninli fihomqdejtlilekgħaż-żewġtibniettiegħek,umbagħadse mmurgħanddarmissieri”

26ULabanqallilĠakobb:“Ibqa’miegħigħall-ħlas tiegħek,uerġa’agħmellilil-merħlatiegħi,uħul-ħlas tiegħek”

27Uftiehmuma’xulxinlikellujagħtihbħalaħlastiegħu dawkmill-ħrieful-gidjienlitwieldusuwedumtebbgħinu bojod,(dawn)kellhomikunul-ħlastiegħu.

28Un-nagħaġkollhawelldumtebbgħinumtebbgħinu suwed,b’markivarji,ureġgħuwellduħriefbħalhom,u kulmakienimtebba’kienta’Ġakobbudawklimakinux kienuta’Laban

29Ul-ġidta’Ġakobbżdiedbil-kbir,ukellubarrinu nagħaġuħmiruiġmla,uqaddejjarġieluqaddejjanisa.

30ULabanuwliedugħirugħalĠakobb,uLabanħalura n-nagħaġtiegħumingħandu,uhuosservahb’intenzjoni ħażina.

KAPITLU29

1UġaralimetaRakelkienetwildetlilĠużeppi,Laban marjaqta’n-nagħaġtiegħu;għaxkienu’lbogħodminnu, vjaġġta’tlettijiem.

2UĠakobbraliLabankiensejjeriqaxxarin-nagħaġ tiegħu,uĠakobbsejjaħlilLeaulilRakele,ukellimhom b’qalbtajbabiexjiġumiegħufl-artta’Kangħan.

3Għaxqalilhomkifkienrakolloxfil-ħolma,saħansitra dakkollulikienqallulikellujmurluralejndarmissieru,u humaqalulu:‘F’kullpostfejntmuraħnaniġumiegħek.’

4UĠakobbbiereklill-Allata’missieruIżakk,ulill-Allata’ Abrahammissiermissieru,uqamutela’fuqin-nisatiegħu ufuquliedu,uħal-ġidkollutiegħuuqasamix-xmara,u wasalfl-artta’Gilead,uĠakobbħebal-intenzjonitiegħu minnLabanuqallulimakienxhekk

5Ufis-seba’senatar-raba’ġimgħaĠakobbdar(wiċċu) lejnGileadfl-ewwelxahar,fil-wieħedugħoxrintiegħu [2135AM]ULabanġerawarajhulaħaqlilĠakobbfuqilmuntanjata’Gileadfit-tieletxahar,fit-tlettaxtiegħu.

6Ul-MulejmaħalliehxjagħmelħsaralilĠakobb;għax deherluf’ħolmabillejlULabankellemlilĠakobb

7Ufil-ħmistaxta’dawkil-jiemĠakobbgħamelfestagħal Laban,ugħaldawkkollhaliġewmiegħu,uĠakobbħalef lilLabandakinhar,uLabanukolllilĠakobb,lil-ebda wieħedminnhommakellujaqsamil-muntanjata’Gilead għalgħandl-ieħorbiskopħażin

8Ugħamelhemmmunzellbħalaxhieda;għalhekkdakilpostingħataisem,‘Il-Munzelltax-Xhieda,’minndanilmunzell

9Immaqabelkienujsejħul-artta’Gileadarttar-Refajm; għaxkienetarttar-Refajm,ur-Refajmtwieldu (hemmhekk),ġgantilit-tultagħhomkienminngħaxra, disa’,tmienjasaseba’kubiti.

10UkienujgħammruminnartuliedAmmonsal-Muntanja Ħermon,ul-postijietfejnkienujgħixusaltnathomkienu KarnajmuAxtarotuEdrejuMisuruBegħon.

11Ul-Mulejqeredhomminħabbal-ħażenta’għemilhom; għaxkienukattiviħafna,ul-Amoritigħammru minflokhom,ħżienaumidinbin,um’hemml-ebdapoplu llumliwettaqsafejnid-dnubietkollhatiegħu,u m’għadhomxjgħixuaktarfuql-art.

12UĠakobbbagħatlilLaban,udantelaqlejnilMesopotamja,l-arttal-Lvant,uĠakobbirritornalejnl-art ta’Gilead.

13Uqasamil-Ġabbokfid-disa’xahar,fil-ħdaxtiegħuU dakinharGħesaw,ħuh,ġiegħandu,urranġamiegħu,u telaqminnulejnartSeir,immaĠakobbbaqa’jgħammarflgħerejjex

14Ufl-ewwelsenatal-ħamesġimgħaf’danil-ġublew [2136AM]qasamil-Ġordan,ugħammarlin-naħal-oħra tal-Ġordan,uragħa’n-nagħaġtiegħumill-baħartalMunzellsaBetsan,usaDotanusal-forestata’Akrabim.

15UbagħatlilmissieruIżakkminnkullmakellu,ħwejjeġ, ikel,laħam,xorb,ħalib,butir,ġobon,uxitamartal-wied 16UlilommuRebekkawkollerba’darbietfis-sena,bejn iż-żminijiettax-xhur,bejnil-ħritul-ħsad,ubejnil-ħarifau l-istaġuntax-xitaubejnix-xitwaur-rebbiegħa,lejnit-torri ta’Abraham.

17GħaxIżakkkienirritornamill-Birtal-Ġuramentutela’ fit-torrita’missieruAbraham,ugħammarhemmapparti minnibnuGħesaw.

18GħaxfiżmienmetaĠakobbmaril-Mesopotamja, GħesawħagħalihmaraMaħalat,bintIsmael,uġabar flimkienl-imrieħelkollhata’missieruun-nisatiegħu,u tela’ugħammarfuqil-MuntanjaSeir,uħallalilmissieru Iżakkwaħduħdejnil-Birtal-Ġurament 19UIżakktela’mill-Birtal-Ġuramentubedajgħammar fit-torrita’missieruAbrahamfuqil-muntanjita’Ħebron, 20UhemmhekkĠakobbbagħatkulmakienjibgħatlil missieruulilommuminnżmiengħalżmien,kulma kellhombżonn,uhumabarkawlilĠakobbb’qalbhom kollhaub’ruħhomkollha

KAPITLU30

1Ufl-ewwelsenatas-sittġimgħa[2143AM]tela’Salem, lejnil-lvantta’Sikem,fis-sliem,fir-raba’xahar

2UhemmhekkġarrewlilDina,bintĠakobb,fid-darta’ Sikem,binĦamor,il-Ħivita,il-prinċeptal-art,uhumtedd magħhauniġġesha,ukienettiflażgħira,ta’tnax-ilsena

3Utalablilmissieruulilħuthabiextingħatalub’maraU Ġakobbuwliedurrabjawminħabbal-irġielta’Sikem; għaxkienukastigawlilDina,oħthom,utkellmumagħhom b’intenzjoniħażinauqarrqumagħhomuqarraqubihom.

4USimeonuLeviġewblamistennif’Sikemu esegwixxewġudizzjufuql-irġielkollhata’Sikem,uqatlu lill-irġielkollhalisabufiha,umaħallewxwieħedħajfiha: qatlulilkulħaddfit-turmentigħaxkienudiżonorawlil oħthomDina

5Ub’hekkħamajerġaxisirminnissa’lquddiemlibint Iżraeltiġimniġġsa;għaxil-ġudizzjuhuwaordnatfis-sema kontrihombiexjeqirdubis-sejflill-irġielkollhata’Sikemi tallikienugħamlul-għajbf’Iżrael.

6Ul-Mulejtahomf’idejnuliedĠakobbbiexjeqirduhom bis-sejfujesegwixxuġudizzjufuqhom,ubiexmajerġax isirhekkf’Iżraelliverġnita’Iżraeltiġimniġġsa.

7Ujekkikunhemmxiraġelf’Iżraellijixtieqjagħtilil bintujewliloħtulilxiraġellihumin-niseltal-Ġentili, żgurligħandujmut,ugħandhomiħaġġruhbil-ġebel;għax ikungħamell-għajbf’Iżrael;ugħandhomjaħarqulill-mara bin-nar,għaxtkundiżonoratisemid-darta’missierha,u għandhatinqeredminnIżrael

8Um’għandujinstabebdaadulterjuuebdanuqqasta’ ndafaf’Iżraelmatulil-jiemkollhatal-ġenerazzjonijiettaddinja;għaxIżraelhuqaddisgħall-Mulej,ukullraġelli jniġġsużgurimut:għandhomiħaġġruhbil-ġebel

9Għaxhekkġieordnatumiktubfit-twaveltas-semadwar in-niselkolluta’Iżrael:Mininiġġes(dan)żgurimut,ujiġi mħaġġarbil-ġebel.

10Ugħaldinil-liġim'hemml-ebdalimituta'jiem,ulebdamaħfra,ulanqastpattija:immar-raġellijkunkaċċa lilbintugħandujinqeredminnnofsIżraelkollu,għaxikun taminnnislulilMolok,ugħamell-impietàbiexkaċċaha 11Uint,Mosè,ordnaliluliedIżraeluħeġġiġhombiexma jagħtuxliluliedhombnietlill-Ġentili,ubiexmajieħdux bħalawliedhomsubienlilxiħaddminnuliedil-bniettalĠentili,għaxdanhuabominabbliquddiemil-Mulej

12Għaldinir-raġuniktibtgħalikfil-kliemtal-Liġilgħemejjelkollhatas-Sikemin,ligħamlukontraDina,ukif uliedĠakobbqalu,uqalu:‘Managħtuxlilbintnalilraġel limhuxċirkonċiż;għaxdankienta’tmaqdirgħalina.’

13Udanikunta’tmaqdirgħalIżrael,għaldawklijgħixu, ugħaldawklijiżżewġul-bniettal-Ġentili;għaxdanhu mhuxnadifuta’minjistmerrlilIżrael.

14UIżraelmajkunxħielesminndinin-nuqqasta’ndafa jekkikollumaraminnfostil-bniettal-Ġentili,jewjekk ikuntalilxiwaħdaminnuliedubnietlilraġellihuminnxi waħdamill-Ġentili

15Għaxikunhemmkastigwarakastig,usaħtawarasaħta, ukullġudizzjuukastigusaħtajiġufuqu:jekkjagħmeldin il-ħaġa,jewjaħbigħajnejhminndawklijwettqunuqqasta’ ndafa,jewminndawklijniġġsus-santwarjutal-Mulej,jew minndawklijipprofanawismuqaddis,(imbagħad)il-ġens kolluflimkienjiġiġġudikatminħabban-nuqqasta’ndafau l-profanazzjonikollhata’danir-raġel

16Umajkunxhemmrispettlejnpersuni[uebda konsiderazzjonita’persuni]umajkunxjista’jaċċettaminn idejhfrottuoffertiuoffertimaħruqauxaħam,lanqas fwieħatfuħ,biexjaċċettahom:uhekkjagħmelkullraġel jewmaraf’Iżraellijniġġesis-santwarju

17Għaldinir-raġuniordnajtlek,ugħedt:‘Agħtixhiedata’ dinix-xhiedalilIżrael:arakifmarrus-Sikeminu wliedhom:kifngħatawf’idejnżewġuliedĠakobb,u qatluhomtaħttortura,udanġie(magħdud)lilhombħala ġustizzja,uhuwamiktubgħalihombħalaġustizzja

18Un-niselta’Levintgħażelgħas-saċerdozju,ubiex ikunuLeviti,sabiexjaqduquddiemil-Mulej,bħalna, kontinwament,ubiexLeviuwliedujkunumberkingħal dejjem;għaxkienżelużbiexiwettaqis-sewwaul-ġudizzju ul-vendettafuqdawkkollhaliqamukontraIżrael

19Ugħalhekkjiktbubħalaxhiedafavurtiegħufuqittwaveltas-semabarkauġustizzjaquddiemAllata’ kulħadd:

20Uniftakrufit-tjiebalir-raġelwettaqmatulħajtu,filperjodikollhatas-sena;sakemmelfġenerazzjonise jirreġistrawha,usetasalgħanduugħandid-dixxendenti

tiegħuwarajh,uhuġierreġistratfuqit-twaveltas-sema bħalaħabiburaġelġust.

21Danir-rakkontkolluktibtgħalik,uordnajtlektgħidlil uliedIżrael,lim’għandhomxjidinbuulanqasjiksrulordinanziulanqasjiksrul-pattliġiestabbilitgħalihom, (iżda)ligħandhomiwettquhujiġurreġistratibħalaħbieb 22Immajekkjiksrul-liġiujagħmlul-ħmieġb’kullmod, sejiġurreġistratifuqit-twaveltas-semabħalaavversarji,u sejinqerdumill-ktiebtal-ħajja,usejiġurreġistratifil-ktieb ta’dawklisejinqerduuma’dawklisejinqerdumill-art 23Ufil-jumliwliedĠakobbqatlulilSikeminkitbetkitba favurtagħhomfis-semalikienuwettquġustizzjaurettitàu vendettafuqil-midinbin,unkitbetgħalbarka.

24UħadulilDina,oħthom,mid-darta’Sikem,uħadu bħalapriġunierikulmakienhemmf’Sikem,in-nagħaġ tagħhomul-barrintagħhomul-ħmirtagħhom,ul-ġid kollutagħhom,ul-merħlietkollhatagħhom,uġabuhom kollhagħandmissierhomĠakobb

25Uċanfarhomtallikienuqatlul-beltbis-sejfgħaxkien jibża’minndawklikienujgħammrufl-art,il-Kangħaninu l-Periżiti

26Ul-biża’tal-Mulejkienfuqil-blietkollhata’madwar Sikem,umaqamuxbiexjiġruwarawliedĠakobb;għaxitterrurkienwaqa’fuqhom

KAPITLU31

1Ufil-qamaril-ġdidtax-xaharĠakobbkellemlin-nies kollhata’daru,uqalilhom:“Saffililkominfuskomu biddluħwejġek,uejjewinqumuunitilgħuBetel,fejn wegħdtluwegħdadakinharliħrabtminnquddiemħija Għesaw,għaxkienmiegħiudaħħalnif’dinl-artfis-sliem, uwarrbul-allatbarraninlihemmf’nofskom”

2Uċedewl-allatbarraninudaklikellhomf’widnejhomu likellhomfuqgħonqhomul-idoliliRakelserqet mingħandmissierhaLabanutathomkollhakemmhumalil Ġakobb.Uhuħaraqhomukissirhomf’biċċietuqeredhom, uħebahomtaħtsiġratal-ballutlihemmfl-artta’Sikem

3Utela’fil-qamaril-ġdidtas-seba’xaharlejnBetelU benaartalfil-postfejnkienraqad,uwaqqafkolonna hemmhekk,ubagħatmessaġġlilmissieruIżakkbiexjiġi għandugħas-sagrifiċċjutiegħu,ulilommuRebekka

4UIżakkqal:“ĦajiġililibniĠakobb,ħallinarahqabel mammut”

5UĠakobbmargħandmissieruIżakkugħandommu Rebekka,fid-darta’missieruAbraham,uħamiegħutnejn minnuliedu,LeviuĠuda,umargħandmissieruIżakku ommuRebekka.

6URebekkaħarġetmit-torriquddiemubiextbuslil Ġakobbutgħannqu;għaxruħhakienetirkupratmeta semgħet:“Ara,Ġakobb,ibnekġie”;ubiesitu

7Uratliż-żewġuliedusubien,ugħarfethom,uqaltlu: “Dawnhumawliedek,ibni?”ugħannqithomubiesithom,u berikthom,uqalet:“Fikomin-niselta’Abrahamsejsir famuż,uintomsetkunubarkafuql-art”

8UĠakobbdaħalgħandmissieruIżakk,fil-kamrafejn kienmimdud,uż-żewġuliedukienumiegħu,uqabadid missieru,utbaxxaubiesu,uIżakkqabadma’għonqibnu Ġakobb,ubekafuqgħonqu

9Ud-dlamtelaqminngħajnejnIżakk,uraż-żewġuliedta’ Ġakobb,Levi,uĠuda,uqal:“Dawnhumawliedek,ibni? Għaxhumabħalek”

10Uqallulikienutassewuliedu:‘Uintrajttassewlihuma tassewuliedi.’

11Uresqulejh,uhudarubieshomugħannaqhomit-tnejn flimkien

12Ul-ispirtutal-profezijaniżelf’ħalqu,uqabadlilLevi minnidul-leminijaulilĠudaminnidux-xellugija

13UdarlejnLevil-ewwel,ubedajbierkul-ewwel,uqallu: JallaAllata’kulħadd,il-Mulejinnifsuta’kullżmien, ibiereklilekuliluliedekmatuliż-żminijietkollha

14Ujallal-Mulejjagħtikulilnislekkoboruglorjakbira, ujġiegħellilekulilnislek,minnfostil-bnedminkollha, tersqulejhbiextaqdufis-santwarjutiegħubħalal-anġlitalpreżenzaubħalal-qaddisin.(Anke)bħalhom,in-niselta’ wliedekgħandujkungħall-glorjaul-koborul-qdusija,u jallaHujagħmilhomkbargħaldejjem 15Ujkunumħallfinuprinċpijiet,ukapijiettan-niselkollu ta’wliedĠakobb;Humajitkellmul-kelmatal-Mulejfissewwa,ujiġġudikawil-ġudizzjikollhatiegħufis-sewwaU jxandrutriqatililĠakobbul-mogħdijiettiegħililIżrael.Ilbarkatal-Mulejtingħataf’ħalqhombiexibierkun-nisel kollutal-maħbub

16OmmoksemmietlekLevi,ub’ġustizzjasemmietlek;Int tingħaqadmal-Mulejutkunis-sieħebta’wliedĠakobb;ħa tkuntiegħekil-mejdatiegħu,utiekluminnhaintuwliedek; uħatkunmimlijal-mejdatiegħekgħalkullġenerazzjoni,u l-ikeltiegħekmajonqosxgħaldejjem

17Uħajinżluquddiemekdawkkollhalijobogħduk,uħa jinqalgħul-għedewwatiegħekkollhaujgħibu;umbierek minibierekek,umisħutikunkullġenslijisħtek’

18UlilĠudaqallu:“Jallal-Mulejjagħtikis-saħħaulqawwabiextirfeslildawkkollhalijobogħduk;intu wieħedminnuliedektkunprinċepfuquliedĠakobb;jalla ismekuismekuliedekjinfirxuujduruma’kullartureġjun Imbagħadil-ġnusjibżgħuquddiemwiċċek,ul-ġnuskollha jitriegħdu

19Fikikunhemml-għajnunata’Ġakobb,ufiktinstabissalvazzjonita’Iżrael.

20Umetatoqgħodfuqit-trontal-ġieħtat-tjiebatiegħek, ikunhemmsliemkbirgħan-niselkolluta’wliedil-maħbub; imbierekminibierek,udawkkollhalijobogħduku jgħakksukujisħtukjinqerdumill-għeruqujinqerdumillartujkunumisħutin’

21Udarluraubisumill-ġdidugħannqu,uferaħħafna; għaxkienratassewliluliedibnuĠakobb

22Uħareġminnbejnsaqajhunxteħetfl-artumiel quddiemu,uberikhomustraħuhemmma’missieruIżakk dakil-lejl,ukieluuxorbubil-ferħ

23Uġiegħelliż-żewġuliedta’Ġakobbjorqdu,wieħedfuq il-lemintiegħuul-ieħorfuqix-xellugtiegħu,udan għoddlubħalaġustizzja

24UĠakobbirrakkontalilmissierukolloxmatulil-lejl,kif il-Mulejkienwriehħnienakbira,ukifkiengħenujirnexxi f’kullmagħamel,uħarsiehminnkullħażen

25UIżakkbiereklill-Allata’missieruAbraham,lima kienxirtiral-ħnienaus-sewwatiegħuminnuliedil-qaddej tiegħuIżakk

26UfilgħoduĠakobbqallilmissieruIżakkil-wegħdali kiengħamellill-Mulej,ul-viżjonilikienra,ulikienbena

artal,ulikolloxkienlestgħas-sagrifiċċjulikellujsir quddiemil-Mulejkifkienwiegħed,ulikienġiebiex jerfgħufuqħmar

27UIżakkqallilibnuĠakobb:“Manistaxniġimiegħek; għaxjienxjieħumanistaxinkampamat-triq:mur,ibni, fis-sliem;għaxillumgħandimijauħamsausittinsena;ma nistaxnivvjaġġaaktar;tella’lilommok(fuqħmar)u ħallihatiġimiegħek.

28Unaf,ibni,liġejtminħabbafija,ujallajkunimbierek danil-jumlifihrajtniħaj,ujienukollrajtek,ibni

29Jallatirnexxiutwettaqil-wegħdaligħamilt;ula tittardjaxil-wegħdatiegħek;għaxintsetintalabtagħtikont talligħamiltil-wegħda;issagħalhekkagħmelħiltekbiex twettaqha,ujallajkunkuntentDakligħamelkollox,lililu għamiltil-wegħda’

30UqallilRebekka:“Murma’ibnekĠakobb.”U Rebekkamarretma’binhaĠakobb,uDeboramagħha,u wasluBetel

31UĠakobbftakarfit-talbalibihamissierukienbierku liluuliż-żewġuliedusubien,LeviuĠuda,uferaħubierek lill-Allata’missirijietu,AbrahamuIżakk

32Uqal:‘Issanafligħanditamaeterna,uwliediwkoll, quddiemAllata’kulħadd’;uhekkhuordnatdwarit-tnejn; uhumajirreġistrawhabħalaxhiedaeternagħalihomfuqittwaveltas-semakifIżakkberikhom.

KAPITLU32

1Uqagħaddikil-lejlf’Bethel,uLeviħolomlikienu ordnawhugħamluhqassista’Allal-AktarGħoli,liluulil uliedugħaldejjem;uqamminnraqduubiereklill-Mulej.

2UĠakobbqamkmienifilgħodu,fl-erbataxta’danixxahar,utagħaxraminndawkkollhaliġewmiegħu,kemm mill-irġielkifukollmill-bhejjem,kemmmid-dehebkif ukollminnkulloġġettulbies,iva,tagħaxraminnkollox

3Uf’dawkil-jiemRakelħarġettqilab’binhaBenjaminU Ġakobbgħoddlilulieduminnu’lfuquLeviwaqa’għassehemtal-Mulej,umissierulibbsul-ilbiestas-saċerdozjuu mlielluidejh

4Ufil-ħmistaxta’danix-xahar,ġabfuql-artalerbatax-il barriminnfostil-baqar,utmienjaugħoxrinmuntun,u disgħauerbgħinnagħġa,useba’ħrief,uwieħedugħoxrin mogħżabħalaoffertamaħruqafuql-artaltas-sagrifiċċju, offertalitogħġoblilAllabħalariħatfuħ

5Dinkienetl-offertatiegħu,b’konsegwenzatal-wegħdali kienwiegħedlikiensejagħtigħaxra,bl-offertital-frott tagħhomul-offertitax-xorbtagħhom

6Umetan-narikkonsmah,ħaraql-inċensfuqin-nar,u bħalaoffertata’raddil-ħajrżewġbarrinuerba’muntuniu erba’nagħaġ,erba’bdagħiemrġiel,użewġnagħaġta’sena, użewġgidienmill-mogħoż;uhekkgħamelkuljumgħal sebatijiem.

7Uhuuwliedukollhaul-irġieltiegħukienujieklu(dan) bil-ferħhemmhekkgħalsebatijiemujbierkuujroddħajr lill-Mulej,likienħelsumit-tribulazzjonikollhatiegħuu kientahil-wegħdatiegħu

8Uqassaml-għexurtal-annimalinodfakollha,ugħamel sagrifiċċjutal-ħruq,immal-annimalimhuxnodfama tahomxlilLevi,ibnu,utahl-erwieħkollhatal-irġiel 9ULeviwettaql-uffiċċjusaċerdotalif’Betelquddiem missieruĠakobbminflokgħaxarħutu,ukienqassis

hemmhekk,uĠakobbtal-wegħdatiegħu:b’hekkreġa’ qassaml-għexurlill-Mulejuqaddsu,usarqaddisgħalih. 10Ugħaldinir-raġunihuwaordnatfuqit-twaveltas-sema bħalaliġigħad-dieċmibiexjittiekelquddiemil-Mulejminn senagħalsena,fil-postfejnikunmagħżulbiexjgħammar ismu,ugħaldinil-liġim'hemml-ebdalimituta'jiemgħal dejjem

11Dinl-ordinanzahijamiktubabiextitwettaqminnsena għalsenabillijittiekelit-tienigħaxraquddiemil-Mulejfilpostfejntkunintgħażlet,uxejnmajibqa’żejjedminnha minndinis-senagħas-senata’wara

12Għaxfis-senatagħhaż-żerriegħatittiekelsal-jiemtalġbirtaż-żerriegħatas-sena,ul-inbidsal-jiemtal-inbid,użżejtsal-jiemtal-istaġuntiegħu

13Ukullmajifdalminnuujixjieħ,għandujitqiesbħala mniġġes:għandujinħaraqbin-nar,għaxmhuxnadif.

14Uhekkħajikluhflimkienfis-santwarju,uħama jħalluhxjixjieħ

15Ul-għexurkollhatal-barrinun-nagħaġgħandhom ikunuqaddisinlill-Mulej,ugħandhomjappartjenulillqassisintiegħu,ligħandhomjiekluquddiemuminnsena għalsena;għaxhekkhuordnatumnaqqaxdwarl-għexur fuqit-twaveltas-sema

16Ufil-lejlta’wara,fit-tnejnugħoxrinjumta’danixxahar,Ġakobbiddeċiedalijibnidakil-post,ulijdawwar il-bitħab’ħajt,ulijqaddsuujagħmilhaqaddisagħaldejjem, għalihinnifsuugħalulieduwarajh

17Ul-Mulejdeherlubillejlubierkuuqallu:“Ma jissejjaħxismekĠakobb,immajsemmuismekIżrael”

18Uqallumill-ġdid:“Jienal-Mulejliħlaqtis-semaul-art, usenkabbarkomunkattrukombil-kbir,ujoħorġu minnkomslaten,usejiġġudikawkullimkienfejntkun mexetsiequliedil-bnedmin

19Unagħtililnislekl-artkollhalihemmtaħtis-sema,u humajiġġudikawil-ġnuskollhaskontix-xewqattagħhom, uwaradanjieħduf’idejhoml-artkollhaujirtuhagħal dejjem.’

20Uspiċċajitkellemmiegħu,utela’minnħdejhU Ġakobbbaqa’jħaressakemmtela’s-sema

21Uraf’viżjonital-lejl,uaraanġluniżelmis-semab’seba’ twavelf’idejh,utahomlilĠakobb,uhuqarahomukienjaf dakkollulikienmiktubfihomlikiensejiġriluuliluliedu matuliż-żminijietkollha.

22Uwriehkulmakienmiktubfuqit-twavel,uqallu:“La tibnixdanil-post,utagħmluxsantwarjuetern,ula tgħammarxhawn;għaxdanmhuwiexil-post.Murfid-dar ta’missierekAbrahamugħammarma’missierekIżakk sal-jumtal-mewtta’missierek.

23Għaxfl-Eġittuintsetmutfis-sliem,uf’dinl-artintse tidfenbl-unurfil-qabarta’missirijietek,ma’Abrahamu Iżakk

24Tibżax,għaxkifrajtuqrajtu,hekkikunkollox;uikteb kolloxkifrajtuqrajt’

25UĠakobbqal:“Mulej,kifnista’niftakardakkolluli qrajturajt?”Uqallu:“Senġiblekkolloxf’moħħi”

26Utela’minnħdejh,uqammill-irqadtiegħu,uftakar f’kullmakienqaraura,ukitebil-kliemkollulikienqarau ra

27Uċċelebrahemmhekkjumieħor,uoffrasagrifiċċjifuqu skontdakkollulikienissagrifikafil-jiemta’qabel,u

semmieh‘Żieda,’għaxdanil-jumżdiedul-jiemta’qabel sejjaħlu‘Il-Festa’.

28Uhekkdeherlikellujkun,uhuwamiktubfuqit-twavel tas-sema:għalhekkġieżvelatlilulikellujiċċelebrah,u jżidumas-sebatijiemtal-festa.

29Uismusemma‘Żieda,’għaxġierreġistratfostil-jiem tal-festi,skontl-għaddtal-jiemtas-sena

30Ufil-lejl,fit-tlietaugħoxrinta’danix-xahar,mietet Debora,l-infermierata’Rebekka,udifnuhataħtil-belttaħt is-siġratax-xmara,usemmiehadanil-post,‘Ix-xmarata’ Debora,’us-siġra,‘Il-ballutatal-luttuta’Debora’ 31URebekkamarreturritornatlejndarhagħandmissieru Iżakk,uĠakobbbagħatilhamuntuniunagħaġumogħoż irġielbiexhitħejjiiklagħalmissierukifxtaqhu

32Ubaqa’waraommusakemmwasalf’artKabratan,u għammarhemm.

33URakelwildetibenbillejl,usemmietu'Binin-niket tiegħi';għaxbatietħafnametawildet:immamissieru semmiehBenjamin,fil-ħdaxtat-tmienxaharfl-ewweltassittġimgħata’danil-ġublew[2143AM]

34URakelmietethemmhekkundifnetfl-artta’Efrata,li hiBetlehem,uĠakobbbenakolonnafuqil-qabarta’Rakel, fit-triq’ilfuqmill-qabartagħha

KAPITLU33

1UĠakobbmarugħammarfin-nofsinharta’ Magdaladra’ef.UmargħandmissieruIżakk,huuLea martu,fil-qamaril-ġdidtal-għaxarxahar

2UReubenralilBilħa,il-qaddejjata’Rakel,il-konkubina ta’missieru,tinħaselfl-ilmaf’postsigriet,uħabbha.

3Unħebabil-lejl,udaħalfid-darta’Bilħa[bil-lejl],u sabharieqdawaħedhafuqsoddaf’darha

4Uhumteddmagħha,uhiqameturat,uara,Rubenkien mimdudmagħhafis-sodda,uhikixfetit-tarftal-għata tagħhauqabditu,ugħajtet,uskoprietlikienRuben 5Uhistħietminħabbafih,uħelsetidhaminnfuqu,uhu ħarab

6Uhibkietħafnaminħabbadinil-ħaġa,umaqalitxlil ħadddwarha.

7UmetaĠakobbreġa’luraufittixha,hiqaltlu:“Jien m’iniexnadifagħalik,għaxjientniġġsetminħabbafik; għaxRubenniġġesni,uraqadmiegħimatulil-lejl,ujien kontrieqda,umaskoprejtxsakemmkixefil-libsatiegħiu raqadmiegħi”

8UĠakobbkienirrabjatħafnama’Rubengħaxkien imteddma’Bilħa,għaxkienkixefil-libsata’missieru

9UĠakobbmaresaqxlejhaaktargħaxReubenkien kaxkarhaUkullraġellijikxefil-libsata’missieru,lgħemiltiegħujkunħażingħall-aħħar,għaxhumoqżież quddiemil-Mulej

10Għaldinir-raġunihuwamiktubuordnatfuqit-twavel tas-semaliraġelm’għanduxjimteddma’martmissieru,u m’għanduxjikxefil-libsata’missieru,għaxdanhumhux nadif:żgurligħandhomimutuflimkien,ir-raġellijimtedd ma’martmissieruul-marawkoll,għaxgħamluħtijata’ ndafafuql-art.

11UmajkunhemmxejnimniġġesquddiemAllatagħna fil-ġensliHugħażelgħalihinnifsubħalapussess

12Ugħaldarb’oħra,huwamiktubgħat-tienidarba: ‘Misħutminjimteddma’martmissieru,għaxkixefl-għajb

ta’missieru’;ul-qaddisinkollhatal-Mulejqalu‘Hekkikun; hekkikun.’

13Uint,Mosè,ordnaliluliedIżraelbiexjosservawdinilkelma;għaxdin(tinvolvi)kastigtal-mewt;uhijaħaġa mhuxnadifa,um'hemml-ebdatpjiedagħaldejjembiex tpattigħall-bniedemlijkungħameldan,iżdagħandu jinqatelujinqatel,ujiġimħaġġarbil-ġebel,umneħħiminn nofsil-popluta'Allatagħna.

14Għaxlilebdabniedemlijagħmelhekkf’Israelmahu permesslijibqa’ħajjumwieħedfuql-art,għaxhu moqżieżumhuxnadif

15Uħamajgħidux:lilRubeningħatal-ħajjaul-maħfra waralikienimteddmal-konkubinata’missieru,ulilha wkollgħalkemmkellharaġel,użewġhaĠakobb,missieru, kiengħaduħaj

16Għaxsadakiż-żmienmakinuxġewżvelatil-ordinanza ul-ġudizzjuul-liġifil-kompletezzatagħhomgħalkulħadd, iżdafiżmienek(ġietżvelata)bħalaliġita’staġuniuta’ jiem,uliġieternagħall-ġenerazzjonijietta’dejjem.

17Ugħaldinil-liġim'hemml-ebdakonsumazzjonitaljiem,ul-ebdatpattijagħaliha,iżdat-tnejniridujinqerdu minnnofsil-ġens:fil-jumlifihikkommettewhagħandhom joqtluhom

18Uint,Mosè,iktibhagħalIżraelbiexjosservawha,u jagħmluskontdawnil-kelmiet,umajagħmluxdnubli jwassalgħall-mewt;għaxil-Mulej,Allatagħna,humħallef, limajħarisxlejnpersuniumajaċċettaxrigali

19Ugħidilhomdawnil-kliemtal-patt,biexjisimgħuu josservaw,ujoqogħduattentigħalihom,umajinqerduxu jitneħħewmill-art;għaxnuqqasta’ndafa,uabominazzjoni, utinġis,utinġishumadawkkollhalijagħmluhfuql-art quddiemAllatagħna

20Um'hemml-ebdadnubakbarmiż-żínalijagħmlufiddinja;għaxIżraelhuġensqaddisgħall-MulejAllatiegħu,u ġensta'wirt,uġenssaċerdotaliurjaliugħall-pussess (Tiegħustess);umagħandujidherebdaħmieġbħaldan f'nofsil-ġensqaddis.

21Ufit-tieletsenata’dinis-sittġimgħa[2145AM] Ġakobbuwliedukollhamarruugħammrufid-darta’ Abraham,ħdejnmissieruIżakkuommuRebekka.

22Udawnkienul-ismijietta’wliedĠakobb:l-ewwel imwieledRuben,Simegħon,Levi,Ġuda,Issakar,Żebulon, uliedLea;uwliedRakel,ĠużeppiuBenjamin;uwlied Bilħa,DanuNaftali;uwliedŻilpa,GaduAser;uDina, bintLea,l-unikabintta’Ġakobb

23UresquumieluquddiemIżakkuRebekka,umeta rawhombierkulilĠakobbuliluliedukollha,uIżakkferaħ ħafna,għaxraliluliedĠakobb,ibnuż-żgħir,uberikhom.

KAPITLU34

1Ufis-sittsenata’dinil-ġimgħata’danir-raba’uerbgħin ġublew[2148AM]Ġakobbbagħatliluliedubiexjirgħunnagħaġtagħhom,ulill-qaddejjatiegħumagħhomlejnlimraġta’Sikem

2Us-seba’slatental-Amorinġabruflimkienkontrihom biexjoqtluhom,billinħbewtaħtis-siġar,ubiexjieħdulbhejjemtagħhombħalapriża

3UĠakobbuLeviuĠudauĠużeppikienufid-darma’ missierhomIżakk;għaxruħukienetimnikkta,uma

setgħuxjitilquh:uBenjaminkienl-iżgħar,ugħaldinirraġunibaqa’ma’missieru.

4Uġewis-sultan/sultanita’Taphuus-sultan/sultanita’ ‘Aresa,us-sultan/sultanita’Seragan,us-sultan/sultanita’ Selo,us-sultan/sultanita’Ga’as,us-sultanta’Bet-Ħoron, us-sultanta’Ma’anisakir,udawkkollhalijgħammru f’dawnil-muntanji(u)lijgħammrufl-imsaġarfl-artta’ Kangħan.

5UħabbrudanlilĠakobbuqalulu:“Ara,is-slatentalAmoritidawruliluliedek,userqul-merħliettagħhom”

6Uqamminndaru,huut-tlietuliedusubienul-qaddejja kollhata’missieru,ul-qaddejjatiegħustess,umar kontrihomb’sittelefraġel,likienujġorrusjuf.

7Uqatilhomfil-mergħatta’Sikem,uġerawaradawkli ħarbu,uqatilhomb’xiferis-sejf,uqatilhomlilAresau TaphuuSareganuSelouAmani-sakiruGa[ga]’as,u rkupral-merħliettiegħu

8Uhurebaħfuqhom,uimponafuqhomtributbiex iħallsuhtribut,ħamesprodottital-frottta’arthom,ubena lilRobeluTamnatares

9Uhurritornafis-sliem,ugħamelpaċimagħhom,usaru lsieratiegħu,sal-jumlihuuwlieduniżlul-Eġittu.

10Ufis-seba’senata’dinil-ġimgħa[2149AM]bagħatlil Ġużeppibiexjitgħallemdwaril-benesserita’ħutuminn darugħall-artta’Sikem,usabhomfl-artta’Dotan.

11Uaġixxewmiegħubitradiment,ufasslupjankontrih biexjoqtluh,immabiddlufehmhom,ubigħuhlilmerkanti Ismaeliti,uniżżluhl-Eġittu,ubigħuhlilPotifar,l-ewnuku tal-Fargħun,il-kaptal-koki,qassistal-beltta’Elew

12UwliedĠakobbqatlugidi,uxarrbul-libsata’Ġużeppi fid-demm,ubagħtuhalilmissierhomĠakobbfl-għaxratasseba’xahar

13Ubaqa’jnikketdakil-lejlkollu,għaxkienuġabuhulu filgħaxija,ubedajħossid-deniminħabbal-mewttiegħu,u qal:‘BhimaħażinabelgħetlilĠużeppi’;ul-membrikollha ta’daru[bekkawmiegħudakinhar,u]kienumnikktinu jibkumiegħudakinharkollu.

14Uwlieduubintuqamubiexifarrġuh,immahurrifjutali jitfarraġgħalibnu

15UdakinharBilħasemgħetliĠużeppikienmiet,u mietettibkigħalih,ukienetqedtgħixf’Qafratef,uDina wkoll,bintu,mietetwaraliĠużeppikienmiet

16Uġewdawnit-tlietluttifuqIżraelf’xaharwieħed.U difnulilBilħaħdejnil-qabarta’Rakel,ulilDinawkoll,lil bintu,difnuhahemm

17Ubaqa’jnikketgħalĠużeppisenasħiħa,umawaqafx, għaxqal‘Ħallinininżelfil-qabarnibkigħalibni’ 18Għaldinir-raġunihuwaordnatgħaluliedIżraelli għandhomibatulilhominfushomfl-għaxratas-seba’xahar -fil-jumlil-aħbarliġagħlitujibkigħalĠużeppiwaslet għandmissieruĠakobb-ligħandhomjagħmlutpattija għalihominfushomhemmhekkb’gidmażgħirafl-għaxra tas-seba’xahar,darbafis-sena,għaldnubiethom;għax kienuġarrbun-nikettal-imħabbata’missierhomgħalibnu Ġużeppi

19Udanil-jumġieordnatbiexjitnikktufihgħal dnubiethom,ugħat-trasgressjonijietkollhatagħhomu għall-iżbaljikollhatagħhom,sabiexikunujistgħujnaddfu lilhominfushomf'dakil-jumdarbafis-sena

20UwaralimietĠużeppi,uliedĠakobbħadunisa għalihomIsemmartRubenkienAda;uisemmartSimeon

kienAdlba’a,Kangħani;uisemmartLevikienMelka, minnuliedAram,minnniseluliedTeraħ;uisemmart Ġuda,Betaswel,Kangħani;uisemmartIssakar,Ħeżaka:u isemmartŻabulon,Ni’iman;uisemmartDan,Egla;u isemmartNaftali,Rasu’u,mill-Mesopotamja;uisemmart Gad,Maka;uisemmartAser,Ijona;uisemmartĠużeppi, Asenat,l-Eġizzjan;uisemmartBenjamin,Ijasaka 21USimeonnidem,uħat-tienimaramill-Mesopotamja bħalħutu

KAPITLU35

1Ufl-ewwelsenatal-ewwelġimgħatal-ħamsauerbgħin ġublew[2157AM]RebekkasejħetlilĠakobb,binha,u ordnatludwarmissieruudwarħuh,biexjonorahomtuliljiemkollhata’ħajtu.

2UĠakobbqal:“Nagħmelkolloxkifordnajtli;għaxdin il-ħaġasetkungħalijaunurukobor,uġustizzjaquddiem il-Mulej,linonorahom.

3Uintukoll,omm,tafminnmetatwilidtsal-lum,lgħemejjelkollhatiegħiudakkollulihemmf’qalbi,li dejjemnaħsebtajjebdwarkollox.

4Ukifmanistaxnagħmeldanliordnajtli,linonoralil missieriulilħija!

5Għidli,omm,liemaperversitàrajtfijaujiennitbiegħed minnha,ul-ħnienatkunfuqi’

6Uhiqaltlu:“Ibni,marajtxfiktulħajjithakollhaxi għemejjelperversiimma(biss)retti.Madankollungħidlek il-verità,ibni:Jiensemmutdinis-sena,umanibqaxħaj dinis-senaf’ħajti;għaxrajtf’ħolmajummewti,lima ngħixaktarminnmijauħamsauħamsinsena:uarajien temmejtil-jiemkollhata’ħajtiligħadningħix”

7UĠakobbdaħakbil-kliemta’ommu,għaxommukienet qaltlulikienetsetmut;uhikienetbilqiegħdafaċċata tiegħub’saħħithakollha,umakinitxdgħajfaf’saħħitha; għaxkienettidħolutoħroġutara,usnienhakienu b’saħħithom,ul-ebdamardamakienetlaqtithal-jiem kollhata’ħajjitha

8UĠakobbqalilha:“Imbierkajien,ommi,jekkjiemi joqorbulejnjiemħajtek,usaħħtitibqa’miegħihekkbħassaħħatiegħek:uintmatmutx,għaxqedtiċċajtamiegħi dwarmewtek”

9UdaħletgħandIżakkuqaltlu:“Talbawaħdanagħmlek: ħallililGħesawjaħleflimajagħmilxħsaralilĠakobb,u lanqasmajiġriwarajhb’għadwa;għaxinttafil-ħsibijietta’ Għesaw,lihumaperversiminnmindukienżgħir,u m’hemml-ebdatjiebafih;għaxjixtieqjoqtluwaramewtek 10UinttafkullmagħamelminndakinharliħuhĠakobb marĦaransal-lum:kiftelaqnab’qalbukollha,ugħamillna l-ħażen;ħal-merħliettiegħekgħalihinnifsu,uħaġidek kolluminnquddiemwiċċek

11Umetatlabniehbil-ħnienautlabniehgħaldaklikien tagħna,hugħamelbħalbniedemlikelluħnienaminna 12UhumrarkontrikgħaxberiktlilĠakobb,ibnekperfett urett;għaxm’hemml-ebdaħażenimmat-tjubijabissfih,u minnmetaġieminnĦaransal-lummaseraqniexminnxejn, għaxdejjemiġibilnakolloxfiżmienu,ujifraħb’qalbu kollhametanieħduminnidejhujbierkna,umatelaqx minnaminnmetaġieminnĦaransal-lum,ujibqa’magħna kontinwamentid-darjonorana.’

13UIżakkqalilha:“Jienukollnafunaral-għemejjelta’ Ġakobbliqiegħedmagħna,kifb’qalbukollhajonorana; immajienqabelkontinħobblilGħasawaktarminn Ġakobb,għaxkienl-ewwelimwieled;immaissanħobblil ĠakobbaktarminnGħasaw,għaxgħamelħafnagħemejjel ħżiena,um’hemml-ebdaġustizzjafih,għaxtriqatukollha humainġustizzjauvjolenza,[um’hemml-ebdaġustizzja madwaru.]

14Uissaqalbihijamħawdaminħabbal-għemejjelkollha tiegħu,ulahuulanqasnislum’għandhomjiġusalvati, għaxhumadawklisejinqerdumill-artulisejinqerdu minntaħtis-sema,għaxtelaqlill-Allata’Abrahamumar waran-nisatiegħuuwaran-nuqqasta’ndafatagħhomu waral-iżballtagħhom,huuwliedu

15Uintqedtgħidlibiexinġiegħlujaħleflimhuxsejoqtol lilħuhĠakobb;ankejekkjaħlefmhuxsejżommmal-ħilfa tiegħu,umhuxsejagħmelit-tajjebimmal-ħażinbiss 16ImmajekkiridjoqtollilĠakobb,ħuh,f’idejnĠakobb jingħata,umajaħrabxminnidejh,[għaxjinżelf’idejh.]

17UtibżaxminħabbaĠakobb;għaxil-kustodjuta’ Ġakobbhukbirusetgħanuonorat,umfaħħaraktarmillkustodjuta’Għesaw.’

18URebekkabagħtetussejjaħlilGħesaw,uhuġie għandha,uhiqaltlu:“Għanditalba,ibni,x’nagħmlek,u wegħedlitagħmilha,ibni.”

19Uhuqal:“Nagħmelkullmatgħidli,umanirrifjutaxittalbatiegħek”

20Uhiqaltlu:“Nitolboklifil-jumlimmut,tilqagħniu tidfenniħdejnSara,ommmissierek,uliintuĠakobb tħobbulilxulxinuliħaddmajixtieqħażinkontral-ieħor, immamħabbareċiprokabiss,u(hekk)tirnexxu,uliedi,u tkunuonoratif’nofsl-art,uebdagħadumajifraħbikom,u tkunubarkauħnienaf’għajnejndawkkollhalijħobbukom”

21Uqal:“Nagħmelkulmagħedtli,unidfenekdakinharli tmutħdejnSara,ommmissieri,kifxtaqtligħadamhajkun ħdejngħadamek”

22UlilĠakobb,ħija,ukollsenħobbuaktarminnkull ġisem;għaxm’għandixħijafid-dinjakollhaħliefubiss:u danmhuxmertukbirgħalijajekkinħobbu;għaxhuħija,u aħnanżergħuflimkienf’ġismek,uflimkienħriġnaminn ġufek,ujekkmanħobbxlilħija,lilminsenħobb?

23UjienstessnitolbokbiextħeġġeġlilĠakobbdwariu dwaruliedi,għaxnafliżgursejkunsultanfuqiufuquliedi, għaxfil-jumlimissieribierkugħamlul-ogħlaulilil-aktar baxx

24Unaħleflileklinħobbu,umanixtieqxil-ħażenkontrih il-jiemkollhata’ħajtiimmat-tajjebbiss’

25Uħalifhadwardinil-kwistjonikollha.Uhisejħetlil ĠakobbquddiemgħajnejnGħesaw,utatukmandskontilkliemlikienetqaletlilGħesaw

26Uqal:“Nagħmellitridint;emminnilil-ebdadenima joħroġminnijewminnuliedikontraGħesaw,ujienma nkunl-ewwelf’xejnħlieffl-imħabbabiss”

27Ukieluuxorbu,hiuwliedhadakil-lejl,umietet,tliet ġublewsuġimgħausena,f’dakil-lejl,uż-żewġuliedha, GħesawuĠakobb,difnuhafl-għardoppjuħdejnSara, ommmissierhom.

KAPITLU36

1Ufis-sittsenata’dinil-ġimgħa[2162AM]Iżakksejjaħ liż-żewġulieduGħesawuĠakobb,uġewgħandu,u qalilhom:‘Uliedi,jiensejjerfit-triqta’missirijieti,lejniddarta’dejjemfejnjinsabumissirijieti.

2GħalhekkidfniniħdejnAbrahammissieri,fl-għardoppju fl-għalqata’Efronil-Ħitti,fejnAbrahamxtaraqabarbiex jidfenfih;fil-qabarliħaffertgħalijannifsi,idfninihemm 3Udannikkmandalkom,uliedi,biextipprattikawilġustizzjaus-sewwafuql-art,sabiexil-Mulejiġibfuqkom dakkollulil-MulejqallisejagħmellilAbrahamulilnislu 4Uħobbulilxulxin,uliedi,ħutkombħalraġellijħobb ruħustess,uħajfittexkullwieħedx’jista’jkunta’ġidgħal ħuh,ujaġixxuflimkienfuql-art;uħajħobbulilxulxin bħalruħhomstess

5Udwaril-kwistjonital-idoli,nikkmandakomu nwissikombiextiċħduhomutobogħduhom,uma tħobbuhomx,għaxhumamimlijaqerqgħaldawkli jqimuhomugħaldawklijmiluquddiemhom

6Ftakru,uliedi,fil-MulejAllata’Abrahammissierkom,u kifjienukollqgħadtuuqdejtufit-tjiebaufil-ferħ,sabiex Hujkattarkomujkabbarin-niseltagħkombħall-kwiekeb tas-semafil-kotra,ujistabbilixxikomfuql-artbħalalpjantatat-tjiebalimatinqeredxgħall-ġenerazzjonijiet kollhagħaldejjem

7Uissasenġiegħlektaħlefġuramentkbir-għaxm'hemm l-ebdaġuramentlihuakbarminnubl-isemglorjużuonorat ukbirusplendiduumeraviljużusetgħan,liħalaqissmewwietul-artul-affarijietkollhaflimkien-liintom tibżgħuminnuutqimuh

8Ulikullwieħediħobblilħuhb’affezzjoniutjieba,ulila jixtieqil-ħażenkontraħuhminnissa’lquddiemgħal dejjemil-jiemkollhata’ħajjitkomsabiextistgħutirnexxu f’kullmatagħmluumatinqerdux

9Ujekkxiħaddminnkomifassalil-ħażenkontraħuh, kunuafuliminnissa’lquddiemkulminifassalil-ħażen kontraħuhjaqa’f’idu,ujinqeredminnartil-ħajjin,unislu jinqeredminntaħtis-sema.

10Immaf’jumit-taqlibul-esekrazzjoniul-indignazzjoniu l-korla,b’narjaqbadujikkonsma’bħalmaħaraqlil Sodoma,hekkukolljaħraqartuul-belttiegħuukulmahu tiegħu,ujitħassarmill-ktiebtad-dixxiplinata’wliedilbnedmin,umajiġixirreġistratfil-ktiebtal-ħajja,imma f’daklihumaħturgħall-qerda,ujitlaqgħall-esekrazzjoni ta’dejjem;sabiexil-kundannatagħhomtiġġeddeddejjem fil-mibegħdaufl-esekrazzjoniufil-korlaufit-turmentuflindignitàufil-kastigiufil-mardgħaldejjem.

11Ngħidilkomunixhedmagħkom,uliedi,skontilġudizzjuligħandujiġifuqir-raġellijridjagħmelil-ħsara lilħuh

12Udakinharqasamil-ġidkollutiegħubejnit-tnejnutalakbarporzjonlildaklikienl-ewwelimwieled,ut-torriu kulmakienmadwaru,ukulmakelluAbrahamħdejnil-Bir tal-Ġurament

13Uqal:‘Dinil-porzjonakbarsenagħtihalill-ewwel imwieled’

14UGħesawqal,“JienbegħtlilĠakobbutajtid-dritttalprimoġenituratiegħililĠakobb;ħajingħatalilu,u m’għandixkelmawaħdax’ngħiddwarha,għaxhijatiegħu” 15UIżakkqal:“Jallatkunbarkafuqkom,uliedi,ufuq nislekillum,għaxtajtunil-mistrieħ,uqalbimhiximnikkta

minħabbad-dritttal-primoġenitura,limatagħmilxil-ħażen minħabbafih.”

16JallajbierekAllal-Għolilill-bniedemlijagħmelissewwa,liluulilnislugħaldejjem.’

17Utemmjikkmandahomuberikhom,ukieluuxorbu flimkienquddiemu,uferaħgħaxkienhemmmoħħwieħed bejniethom,utelquminnuustrieħudakinharuraqdu 18UIżakkraqadfuqsoddtudakinharferħan;uraqadlirqadta’dejjem,umietta’mijautmeninsenaHuwa għalaqħamsaugħoxrinġimgħauħamessnin;uż-żewġ ulieduGħesawuĠakobbdifnuh

19UGħesawmarlejnl-artta’Edom,lejnil-muntanjita’ Seir,ugħammarhemmhekk.

20UĠakobbgħammarfil-muntanjita’Ħebron,fit-torrita’ artfejnkienjgħixmissieruAbraham,uqiemlill-Mulej b’qalbukollhauskontil-kmandiviżibbliskontkifkien qassamil-jiemtal-ġenerazzjonijiettiegħu

21UmietetmartuLeafir-raba’senatat-tieniġimgħatalħamsauerbgħinġublew,[2167AM]udifenhafl-għar doppjuħdejnRebekkaommufuqix-xellugtal-qabarta’ Sara,ommmissieru

22uwliedhakollhauwlieduġewbiexjibkulilmartuLea miegħuubiexifarrġuhdwarha,għaxkienqedjibkihagħax kieniħobbhaħafnawaralimietetoħthaRakel;

23għaxkienetperfettaurettaf’kullmakienettagħmelu onoratlilĠakobb,ul-jiemkollhaligħexetmiegħuma sama’minnfommhakelmaħarxa,għaxkienetġentiliu paċifikaurettauonorabbli.

24Uftakarfl-għemejjelkollhalikienetgħamletmatul ħajjithaubkihaħafna;għaxħabbhab’qalbukollhau b’ruħukollha.

KAPITLU37

1Ufil-jumlimietIżakk,missierĠakobbuGħesaw,[2162 AM]uliedGħesawsemgħuliIżakkkientas-sehemtalkbirlilibnuż-żgħirĠakobb,urrabjawħafna.

2Utħabtuma’missierhomuqalulhom“Għaliexmissierek talilĠakobbil-porzjontal-kbiruwarrablilek,għalkemm intil-kbiruĠakobbiż-żgħir?”

3Uqalilhom‘Għaxbegħtid-dritttal-primoġenituratiegħi lilĠakobbgħalporzjonżgħirgħads,udakinharlimissieri bagħatnibiexnikkaċċaunaqbadunġibluxiħaġabiex jiekolujbierekni,ġiebil-qerquġablilmissieriikeluxorb, umissieribierkuuqegħednitaħtidu

4Uissamissiernaġagħalnanaħilfu,liliulilu,li m’għandniexinfasslul-ħażenlilxulxin,lanqaskontraħuh, ulinibqgħufl-imħabbaufil-paċikullwieħedma’ħuhu managħmluxtriqatnakorrotti’

5Uqalulu,“Manisimgħukxbiextagħmelpaċimiegħu; għaxis-saħħatagħnahijaakbarmis-saħħatiegħu,uaħna aktarb’saħħithomminnu;immorrukontrihunoqtluh,u neqirduhulilulieduUjekkmatiġixmagħna,nagħmlulek il-ħsarawkoll”

6Issaisimgħuna:EjjewnibagħtulejnAramul-Filistjau MowabuGħammon,uejjewnagħżlugħalinarġiel magħżulalihumaħerqanagħall-battalja,uejjewimmorru kontrihuniġġieldumiegħu,uejjewneqirduhmill-artqabel majikberb’saħħtu’

7Umissierhomqalilhom,“Tmorruxutagħmluxgwerra miegħubiexmataqgħuxquddiemu”

8Uqalulu,“Danukollhupreċiżamentil-modta’għemil tiegħekminnżgħożiteksal-lum,uqedtpoġġigħonqoktaħt il-madmadtiegħu”

9M’aħniexsenisimgħuminndawnil-kelmiet.’Ubagħtu lejnAram,ulejn‘Aduramgħandil-ħabibta’missierhom, uimpjegawmagħhomelfraġeltal-gwerra,irġielmagħżula għall-gwerra

10UġewgħandhomminnMowabuminnuliedGħammon, dawklikienumikrijin,elfraġelmagħżul,umill-Filistja, elfraġelmagħżulgħall-gwerra,uminnEdomumill-Ħoriti elfraġelmagħżulgħall-gwerra,umill-Kittimirġiel setgħaningħall-gwerra

11Uqalulilmissierhom:“Oħroġmagħhomumexxihom, inkellanoqtluk”

12Umtelabil-korlaul-indignazzjonimetaraliwliedu kienuqediġegħluhimurqabilhombieximexxihomkontra ħuhĠakobb

13Immawaraftakarfil-ħażenkollulikienmoħbif’qalbu kontraħuhĠakobb;umaftakarxfil-ħilfalikienħaleflil missieruulilommulimakienxsejfassalxiħaġaħażina tulħajjithomkollhakontraħuhĠakobb

14Uminkejjadankollu,Ġakobbmakienxjaflikienu ġejjinkontrihgħall-battalja,ukienqedjibkigħalLea, martu,sakemmresquqribħafnatat-torrib’erba’elef gwerrierurġielmagħżulagħall-gwerra.

15Ul-irġielta’Ħebronbagħtujgħidulu,“Ara,ħukġie kontrik,biexjiġġieledmiegħek,b’erba’elefraġelimżejna bis-sejf,ujġorrutarkiuarmi”;għaxkienujħobbulil ĠakobbaktarminnGħesawHekkqalulu;għaxĠakobb kienraġelaktarġenerużuħaninminnGħesaw

16ImmaĠakobbmaemminxsakemmmaresquxqrib ħafnatat-torri

17Ugħalaqil-bibientat-torri;uqagħadfuqis-swaru kellemlilħuhGħesawuqallu,“Nobblihul-faraġlibih ġejtbiextfarraġnigħalmartilimietetHuwadanilġuramentliħliftlilmissierekulilommokqabelmamietu? Intksirtil-ġurament,ufil-mumentliħliftlilmissierekġejt ikkundannat”

18UmbagħadwieġebGħesawuqallu,“Lawliedilbnedminulanqasil-bhejjemtal-artm’għandhomġurament ta’ġustizzjalibilliħalfuħalfu(ġuramentvalidu)għal dejjem;immakuljumifasslul-ħażenwieħedkontraieħor, ukifkullwieħedjista’joqtollill-avversarjuul-għadu tiegħu”

19UinttobgħodnililiuliluliedigħaldejjemUmajistax jiġiosservatir-rabtata’aħwamiegħek.

20Isma’dawnil-kelmietliqedngħidlek,Jekkil-ħanżir selvaġġjista’jibdelil-ġildatiegħuujagħmelix-xagħar tiegħuartabbħas-suf,Jewjekkjista’jġiegħelil-qrunjinbtu fuqrasubħalqrunta’ċervjewta’nagħġa,Imbagħadse nosservar-rabtata’aħwamiegħek,Ujekkis-siderjinfirdu minnommhom,għaxintmakontxħugħalija.

21Ujekkl-ilpupjagħmlupaċimal-ħriefsabiexma jikluhomxjewjagħmluhomvjolenza,Ujekkqlubhom ikunumagħhomgħat-tajjeb,Imbagħadikunhemmpaċi f’qalbilejk

22Ujekkl-iljunisirħabibtal-barriujagħmelpaċimiegħu, Ujekkikunmarbuttaħtmadmadwieħedmiegħuujaħrat miegħu,Imbagħadjiennagħmelpaċimiegħek

23Umetaċ-ċawlunisirabjadbħar-raża,Imbagħadkunaf liħabbejtek,Unagħmelpaċimiegħek,Inttinqered,U wliedekjinqerdu,Umajkunxhemmpaċigħalik'

24UmetaĠakobbralikien(tant)aħraxkontrihb’qalbu,u b’ruħukollhalikiensejoqtlu,ulikienġiejaqbeżbħallħanżirselvaġġlijiġifuqil-lanzaujinfidhaujoqtlu,uma jerġaxluraminnha;

25Imbagħadkellemliltiegħuulill-qaddejjatiegħubiex jattakkawliluulilsħabukollha

KAPITLU38

1UwaradanĠudakellemlilĠakobb,missieru,uqallu: “Idawwaril-pruwatiegħek,missier,uibgħatil-vleġeġ tiegħekuwaddablill-avversarjuuoqtollill-għadu;ujalla jkollokil-qawwa,għaxaħnamhuxsenoqtlulilħuk,għax hubħalek,uhubħalekejjewnagħtuh(dan)l-unur”

2ImbagħadĠakobbħejjal-pruwatiegħuubagħatilvleġġaulaqatlilGħesaw,ħuh(fuqsidrul-lemin)uqatlu.

3Ureġa’bagħatvleġġaulaqatlilAdoranl-Aramajn,fuq sidrux-xellug,utefgħulurauqatlu

4UmbagħadħarġuwliedĠakobb,humaul-qaddejja tagħhom,uqassmulilhominfushomf’gruppifuql-erba’ naħattat-torri

5UĠudaħareġfuqquddiem,uNaftaliuGadmiegħuu ħamsinqaddejmiegħufuqin-naħatan-nofsinhartat-torri,u qatlulilkullminsabuquddiemhom,ulanqasindividwu wieħedminnhommaħarab.

6ULeviuDanuAserħarġufuqin-naħatal-lvanttat-torri, uħamsin(raġel)magħhom,uqatlulill-irġieltal-gwerrata’ MowabuAmmon.

7URuben,Issakar,uŻebulonħarġumin-naħatattramuntanatat-torri,uħamsinraġelmagħhom,uqatlulillgwerrieratal-Filistin.

8USimeonuBenjaminuEnok,binRuben,ħarġufuqinnaħatal-punenttat-torri,uħamsin(raġel)magħhom,u qatluminnEdomumill-Ħoritierba’mittraġel,gwerriera qalbenin;usittmittħarbu,uerbgħaminnuliedGħesaw ħarbumagħhom,uħallewlilmissierhommimdudmaqtul, kifkienwaqa’fuql-għoljaliqiegħdaf’Aduram.

9UwliedĠakobbġrewwarajhomsal-muntanjita’SeirU Ġakobbdifenlilħuhfuql-għoljaliqiegħdaf’Aduram,u mbagħadirritornalejndaru.

10UwliedĠakobbgħafsuliluliedGħesawfil-muntanjita’ Seir,uniżżlurashomb’talimodlisaruqaddejjata’wlied Ġakobb.

11Ubagħtugħandmissierhom(biexjistaqsu)jekk għandhomxjagħmlupaċimagħhomjewjoqtluhom.

12UĠakobbbagħatmessaġġliluliedubiexjagħmlupaċi, uhumagħamlupaċimagħhom,upoġġewil-madmadtaljasarfuqhom,sabiexħallsul-ħarġalilĠakobbuliluliedu għaldejjem.

13Ubaqgħujagħtul-ħarġalilĠakobbsal-jumliniżellEġittu

14UwliedEdomgħadhommaħelsuxmill-madmadtaljasarlit-tnax-iluliedta’Ġakobbkienuimponewfuqhom sallum.

15Udawnhumas-slatenlisaltnuf’Edomqabelmakien hemmxisultansaltanfuquliedIżrael[sal-lum]f’artEdom

16UBalak,binBeor,kienisaltanf’Edom,uisemil-belt tiegħukienDanaba

17UBalakmiet,uĠobab,binZarata’Boser,bedajsaltan minfloku.

18UmietĠobab,uAsam,mill-artta’Teman,bedajsaltan minfloku.

19Umiet‘Asam,ubedajsaltanminfloku‘Adath,bin Barad,liqatellilMidjanfir-raba’ta’Mowab,uisemil-belt tiegħukienAvit

20Umietet‘Adath,uSalman,minn‘Amaseka,saltan minfloku

21UmietSalman,uSawlminnRagħobot(ħdejnixxmara),bedajsaltanminfloku

22USawlmiet,uBagħalunan,binAkbor,bedajsaltan minfloku.

23UmietBa'elunan,binAchbor,u'Adathsaltanminfloku, uisemmartukienMajabit,bintMatarat,bintMetabedza'ab 24Dawnhumas-slatenlisaltnuf’artEdom.

KAPITLU39

1UĠakobbgħammarfl-artfejnmissierukienjgħammar barraminnpajjiżu,f’artKangħanDawnhumalġenerazzjonijietta’Ġakobb.

2UĠużeppikellusbatax-ilsenametaniżżluhfl-arttalEġittu,uxtrahPotifar,ewnukutal-Fargħun,il-kokewlieni

3UqiegħedlilĠużeppifuqdarukollhaul-barkatal-Mulej niżletfuqid-dartal-EġizzjanminħabbaĠużeppi,ul-Mulej għamilhaprosperaf’kullmagħamel

4Ul-Eġizzjanfadakolloxf’idejnĠużeppi;għaxralilMulejkienmiegħu,ulil-Mulejkieniġibu'lquddiemf'kull makienjagħmel

5Ud-dehrata’Ġużeppikienetsabiħaħafna,umartsidu refgħetgħajnejhauratlilĠużeppi,uħabbituutalbitubiex jimteddmagħha

6Immamaċedaxruħu,uftakarfil-Mulejufil-kliemli Ġakobb,missieru,kienjaqraminnfostil-kliemta’ Abraham,liħaddmagħandujikkommettifornikazzjonima’ maraligħandharaġel;ligħalihil-kastigtal-mewtġie ordnatfis-smewwietquddiemAllal-AktarGħoli,ud-dnub sejiġirreġistratkontrihfil-kotbaeternikontinwament quddiemil-Mulej.

7UĠużeppiftakarf’dawnil-kliemurrifjutalijimtedd magħha

8Utalbitugħalsenasħiħa,immahurrifjutaumasemax.

9Immahigħannqituużammitusewfid-darsabiex iġġiegħlujimteddmagħha,ugħalqetil-bibientad-daru żammitusew;immahuħallal-libsatiegħuf’idejhaukiser il-biebuħarab’ilbarraminnquddiemha

10Ul-mararatlimariedxjimteddmagħha,ukkalunnjatlu quddiemsidu,uqalet‘Il-qaddejEbrejtiegħek,liinttħobb, ipprovajisforzanibiexjimteddmiegħi;uġaralimeta għollejtleħniħarabuħallal-libsatiegħuf’idejjameta żammejtu,ukiseril-bieb.’

11Ul-Eġizzjanral-libsata’Ġużeppiul-biebimkisser,u sama’kliemmartu,utefa’lilĠużeppifil-ħabsfil-postfejn kienumiżmumal-priġunierilis-sultankienżammfil-ħabs 12Ukienhemmfil-ħabs;ul-MulejtalilĠużeppifavur f’għajnejnil-kaptal-gwardjital-ħabsumogħdrija quddiemu,għaxralil-Mulejkienmiegħu,ulil-Mulejkien iġiegħellilkullmakienjagħmeljirnexxi

13Ufdalukolloxf’idejh,ul-kaptal-gwardjital-ħabsma kienjafxejndwarx’kienmiegħu,għaxĠużeppigħamel kollox,ul-Mulejperfezzjonah

14Ubaqa’hemmsentejn.Uf’dawkil-jiemil-Fargħun,issultantal-Eġittu,irrabjakontraż-żewġewnukitiegħu, kontral-kaptal-kuppieri,ukontral-kaptal-furnar,u tefgħethoml-għassafid-dartal-kaptal-kok,fil-ħabsfejn kienmiżmumĠużeppi.

15Ul-kaptal-gwardjital-ħabsħatarlilĠużeppibiex jaqdihom;uhuqedaquddiemhom

16Ut-tnejnlihumaħolmuħolma,il-kaptal-kuppieriulkaptal-furnar,urrakkontawhalilĠużeppi

17Ukifinterpretalhomhekkġralhom,ul-Fargħunreġa’ta lill-kaptal-kuppieril-karigatiegħuuqatellill-furnar(ilkap),kifkieninterpretalhomĠużeppi

18Immal-kaptal-kuppierinesalilĠużeppifil-ħabs, għalkemmkienqallux’kiensejiġrilu,umaftakarxjgħid lill-FargħunkifĠużeppikienqallu,għaxnesa

KAPITLU40

1Uf’dawkil-jiemil-Fargħunħolomżewġħolmf’lejl wieħeddwarġuħlikellujkunfl-artkollha,uqammillirqadtiegħuusejjaħlill-interpretital-ħolmkollhalikienu fl-Eġittu,ulis-sħaħar,uqalilhomiż-żewġħolmtiegħu,u masetgħuxjirrakkontawhom

2Umbagħadil-kaptal-kuppieriftakarf’Ġużeppiutkellem dwarumas-sultan,uħarġumill-ħabs,urajhiż-żewġħolm tiegħuquddiemu

3Uqalquddiemil-Fargħunliż-żewġħolmtiegħukienu ħaġawaħda,uqallu:“Sejiġuseba’snin(lifihomsejkun hemm)abbundanzafuql-artkollhatal-Eġittu,uwaradan seba’sninta’ġuħ,ġuħbħalqattmakienhemmfl-art kollha.”

4Uissaħajaħtaril-Fargħunsorveljantifl-artkollhata’lEġittu,uħajaħżnul-ikelf’kullbeltmatulil-jiemtas-snin tal-abbundanza,ujkunhemmikelgħas-seba’snintal-ġuħ, ul-artmatinqeredxbil-ġuħ,għaxsejkunqawwiħafna’

5Ul-MulejtalilĠużeppifavuruħnienaf’għajnejnilFargħun,ul-Fargħunqallill-qaddejjatiegħu:“Mansibux raġelgħaqliudiskretbħaldanir-raġel,għaxl-ispirtutalMulejhumiegħu”

6Uħatrut-tienifis-saltnakollhatiegħuutahawtoritàfuq l-Eġittukollu,uġagħlujirkabfit-tienikarrutal-Fargħun

7Ulibbisuħwejjeġtal-bissu,upoġġielukatinatad-deheb fuqgħonqu,u(araldo)ixandarquddiemu''El'Elwa 'Abirer,'upoġġieluċurkettf'iduugħamluħakkiemfuq darukollha,usaħħaħlu,uqallu.'Fuqit-tronbissinkun akbarminnek'

8UĠużeppiħakemfuql-artkollhata’l-Eġittu,ulprinċpijietkollhatal-Fargħun,ul-qaddejjakollhatiegħu,u dawkkollhalikienujagħmlux-xogħoltas-sultankienu jħobbuh,għaxkienjimxibis-sewwa,għaxkienmingħajr kburijauarroganza,umakelluxrispettlejnpersuni,uma kienxjaċċettarigali,immakienjiġġudikabis-sewwalinnieskollhatal-art

9Ul-arttal-Eġittukienetfil-paċiquddiemil-Fargħun minħabbaĠużeppi,għaxil-Mulejkienmiegħu,utahfavur uħnienagħall-ġenerazzjonijietkollhatiegħuquddiem dawkkollhalikienujafuhudawklisemgħudwaru,us-

saltnatal-Fargħunkienetordnatasew,umakienhemmlebdaSatanaul-ebdapersunaħażina(fiha).

10Us-sultansemmililĠużeppiSefantifans,utalil Ġużeppib’maralilbintPotifar,bintil-qassista’Eljopolis, il-kokewlieni.

11UdakinharliĠużeppiqagħadquddiemil-Fargħunkellu tletinsena[metaqagħadquddiemil-Fargħun]

12Uf’dikis-senamietIżakk.Uġaralibħalmakienqal Ġużeppifl-interpretazzjonitaż-żewġħolmtiegħu,skontkif kienqalha,kienhemmseba’sninta’abbundanzafuql-art kollhatal-Eġittu,ul-arttal-Eġittupproduċietb’abbundanza, kejlwieħed(ipproduċa)tmintax-ilmittkejl

13UĠużeppiġabarl-ikelf’kullbeltsakemmimtlewbilqamħsakemmmasetgħuxjgħodduhujkejluhaktar minħabbal-kotratiegħu

KAPITLU41

1Ufil-ħamsauerbgħinġublew,fit-tieniġimgħa,(u)fittienisena,[2165AM]ĠudaħamaraminnfostuliedAram, jisimhaTamar,bħalal-ewwelimwieledtiegħuEr

2Immahubaqa’jobgħodha,umamteddxmagħha,għax ommukienetmill-bnietta’Kangħan,uriedjieħumara minnqrabaommu,immaĠuda,missieru,maħalliehx

3UdanEr,l-ewwelimwieledta’Ġuda,kienħażin,ulMulejqatlu

4UĠudaqallilOnan,ħuh“Murgħandmartħukuagħmel id-dmirta’ħulejha,uqajjemniselgħalħuk.”

5UOnankienjaflin-niselmakienxsejkuntiegħu,(imma) ta’ħuhbiss,udaħalfid-darta’martħuh,uxerrediżżerriegħamal-art,ukienħażinf’għajnejnil-Mulej,uHu qatlu

6UĠudaqallilTamar,martibnu:“Ibqa’armlaf’dar missiereksakemmjikberSela,ibni,umbagħadnagħtiklilu b’mara”

7Ukiber;immaBedswel,martĠuda,maħallietxlilbinha Selajiżżewweġ.UBedswel,martĠuda,mietet[2168AM] fil-ħamessenata’dinil-ġimgħa

8Ufis-sittsenaĠudatela’biexiqaxxarin-nagħaġtiegħu f’Timna.[2169AM]UqalulilTamar:“Ara,missierek sejjerTimnabiexiqaxxarin-nagħaġtiegħu”

9Uneħħietil-ħwejjeġta’armlatagħha,ulibsetvelu,u żejnetruħha,uqagħdetbilqiegħdafil-biebbiswitit-triqta’ Timna

10UhekkkifĠudakiengħaddejsabu,uħaseblikienet prostituta,uqalilha:“Ħallininidħolgħandek.”Uhiqaltlu “Idħol,”uhudaħal

11Uhiqaltlu:“Agħtinil-ħlastiegħi”;uhuwieġeblilha: “M’għandixejnf’idiħliefiċ-ċurkettligħandif’sebgħi,ulġiżiranatiegħi,ul-bastunligħandif’idi”

12Uhiqaltlu,“Agħtinihomlisakemmtibgħatlil-ħlas tiegħi,”uhuwieġeblilha:“Nibgħatlekgidimill-gidma.”U hutahomlha,udaħalgħandha,uhitqaletminnu

13UĠudamargħandin-nagħaġtiegħu,uhimarretgħand darmissierha

14UĠudabagħatgidipermezztar-ragħajtiegħu, Adullamita,umasabhiex;ustaqsalin-niestal-post,uqal: “Fejnhil-prostitutalikienethawn?”Uhumaqalulu: “M’hemml-ebdaprostitutahawnmagħna”

15Uhureġa’lurauqallu,uqallulimakienxsabha: “Staqsejtlin-niestal-post,uqaluli:“M’hemml-ebda prostitutahawn”

16Uqal:“Ħażżommhomhibiexmansiruxkawżata’ tmaqdir.”Umetagħaddiettlietxhur,deherċarlikienet tqila,uqalulilĠuda,uqalu:“Ara,Tamar,martibnek,hija tqilamill-prostituzzjoni”

17UĠudamarretgħanddarmissierha,uqaletlil missierhaulilħutha:“Oħorġuha,uħajaħarquha,għaxhi għamletħerbaf’Iżrael”

18Uġaralimetaħarġuhabiexjaħarquha,bagħtetlillkunjatutagħhaċ-ċurkettul-ġiżirana,ul-bastun,uqalet: “Agħrafta’minhumadawn,għaxbihjientqila.”

19UĠudagħaraf,uqal:“Tamarhiiktarġustaminni”

20Ugħalhekkħamajaħarquhiex'Ugħaldikir-raġunima ngħatatxlilSela,uhumareġaxavviċinaha.

21Uwaradanwildetżewġsubien,Pereż[2170AM]u Żeraħ,fis-seba’senata’dinit-tieniġimgħa

22Umbagħadgħaddewis-seba’sninta’frott,lidwarhom Ġużeppikienqallill-Fargħun

23UĠudarrikonoxxalil-għemillikiengħamelkienħażin, għaxkienimteddma’martibnu,uqiesubħalaxiħaġa moqżieżaf’għajnejh,urrikonoxxalikienkiseril-liġiu tbiegħed,għaxkienkixefil-libsata’ibnu,ubedajibkiu jitlobquddiemil-Mulejminħabbat-trasgressjonitiegħu.

24Ugħednieluf’ħolmalikienmaħfurlilugħaxtalabbilħerqa,ulmenta,umareġaxgħamilha

25Urċieval-maħfragħaxdarmid-dnubtiegħuumillinjoranzatiegħu,għaxkiserbil-kbirquddiemAllatagħna; ukullminjaġixxihekk,kullminjimteddmal-kunjata tiegħu,ħajaħarquhbin-narbiexjaħraqfih,għaxhemm nuqqasta’ndafautinġisfuqhom,bin-narħajaħarquhom

26UordnaliluliedIżraelbiexmajkunhemml-ebda nuqqasta’ndafafosthom,għaxkullminjimteddma’mart ibnujewma’martommujkungħamelnuqqasta’ndafa; bin-narħajaħarqulir-raġellijkunimteddmagħha,ulistesslill-mara,uHujneħħil-korlaul-kastigminnfuq Iżrael

27UlilĠudagħednielhomliż-żewġuliedusubienma kinuxmteddumagħha,ugħaldinir-raġuninisluġie stabbilitgħat-tieniġenerazzjoni,umakienxsejinqered mill-għeruq

28Għaxbis-sempliċitàta’għajnejhkienmarufittexilkastig,jiġifieri,skontil-ġudizzjuta’Abraham,likien ordnaliluliedu,Ġudakienfittexlijaħraqhabin-nar

KAPITLU42

1Ufl-ewwelsenatat-tieletġimgħatal-ħamsauerbgħin ġublewbedajidħolil-ġuħfl-art[2171AM],ux-xitama riditxtingħatalill-art,għaxmaniżletxejn

2Ul-artsaretsterili,immafl-arttal-Eġittukienhemmlikel,għaxĠużeppikienġabariż-żerriegħatal-artfis-seba’ sninta’abbundanzaukienżammha

3Ul-EġizzjanimarrugħandĠużeppibiexjagħtihoml-ikel, ufetaħl-imħażenfejnkienhemmil-qamħtal-ewwelsena, ubiegħulin-niestal-artgħad-deheb.

4<Issal-ġuħkienkbirħafnafl-artta’Kangħan>,u Ġakobbsama’likienhemmikelfl-Eġittu,ubagħatlillgħaxaruliedusubienbiexjixtrulul-ikelfl-Eġittu;immalil

Benjaminmabagħatx,u<l-għaxaruliedta’Ġakobb> waslu<l-Eġittu>fostdawklikienumarru(hemmhekk).

5UĠużeppigħarafhom,immahumamagħarfuhx,u kellimhomustaqsiehom,uqalilhom:“M’intomxspijiuma ġejtuxtesplorawit-truftal-art?”Upoġġiehomfl-għassa.

6Uwaradanreġa’ħelishom,użammlilSimeonwaħduu bagħatlildisa’ħutu

7Umelal-ixkejjertagħhombil-qamħ,upoġġad-deheb tagħhomfl-ixkejjertagħhom,umakinuxjafu

8Uordnalhombiexiġibulilħuhomiż-żgħir,għaxkienu qalululimissierhomuħuhomiż-żgħirkienugħadhom ħajjin

9Utelgħuminnartl-Eġittuuwasluf’artKangħan;uqalu lilmissierhomkulmakienġralhom,ukifsidil-pajjiżkien kellemhombl-aħrax,ukienħalilSimegħonsakemmġabu lilBenjamin.

10UĠakobbqal:“Ċaħħadtuniminnuliedi!Ġużeppi m’għaduxhawn,uSimeonlanqasm’għadhawn,uintom tridutieħdulilBenjamin.Wasalfuqil-ħażentagħkom.”

11“Uqal:‘Ibnimhuxsejinżelmagħkombiexmajimradx; għaxommhomwildetżewġsubien,uwieħedmiet,udan ukollteħduliminni.Kiekukellud-denifit-triq,kontu twaqqfux-xjuħijatiegħibin-niketgħall-mewt’”

12Għaxraliflushomkienuġewirritornatililkullraġelfilborżatiegħu,ugħaldinir-raġunibeża’jibagħtu.

13Ul-ġuħżdiedusaragħarfl-artta’Kangħan,ufl-artijiet kollhaħlieffl-arttal-Eġittu,għaxħafnaminnuliedlEġizzjanikienuħażnuż-żerriegħatagħhomgħall-ikelminn metarawlilĠużeppijiġboriż-żerriegħaujqegħedha f’imħażenujippreservahagħas-snintal-ġuħ

14Un-niestal-Eġittukieluminnumatull-ewwelsenatalġuħtagħhom

15ImmametaIsraelralil-ġuħkienkbirħafnafl-art,uli makienhemml-ebdaħelsien,qalliluliedu:“Erġgħu morru,uġibulnal-ikelbiexmammutux”

16Uqalu:“Mammorrux;jekkħunaż-żgħirmajiġix magħna,mammorrux.”

17UIżraelralikiekumajibgħatuxmagħhom,kienuse jmutulkollminħabbal-ġuħ

18UReubenqal:“Agħtihf’idejja,ujekkmanġibhulekx lura,oqtolliż-żewġuliediminflokruħu”

19Uqallu:“Majiġixmiegħek”UĠudaresaqqribuqal: “Ibgħatumiegħi,ujekkmanġibuhxluragħandek,ħanġorr il-ħtijaquddiemekil-jiemkollhata’ħajti”

20Ubagħtumagħhomfit-tienisenata’dinil-ġimgħaflewweljumtax-xahar[2172Am],uwaslufl-arttal-Eġittu ma’dawkkollhalikienumarru,u(kellhom)rigali f’idejhom,stacteulewżuġewżtat-terebintuugħaselpur.

21UmarruuwaqfuquddiemĠużeppi,uralilħuh Benjamin,ugħarfu,uqalilhom:“Danhuħukomiż-żgħir?” Uhumaqalulu:“Huwa”Uhuqal:“Jallal-Mulejikun ħaninmiegħek,ibni!”

22Ubagħtuf’daruuġablilSimeongħandhomu għamlilhomfesta,uhumappreżentawlur-rigallikienu ġabuf’idejhom

23Ukieluquddiemuutahomporzjonlilkulħadd,immalporzjonta’Benjaminkienseba’darbietakbarminndakta’ kullwieħedminnhom

24Ukieluuxorbuuqamuubaqgħumal-ħmirtagħhom

25UĠużeppifassalpjanbiexikunjista’jiskopril-ħsibijiet tagħhomdwarjekkil-ħsibijietta’paċikinuxjipprevalu

fosthom,uqallill-prokuraturlikienfuqdaru:‘Imlalixkejjerkollhatagħhombl-ikel,uerġa’agħtihomflushom lurafil-bastimentitagħhom,ut-tazzatiegħi,it-tazzatalfiddaliminnhanixrob,poġġihafil-borżataż-żgħir,u ibgħathom.’

KAPITLU43

1UgħamelkifkienqalluĠużeppi,umlielhoml-ixkejjer kollhatagħhombl-ikelupoġġaflushomfl-ixkejjer tagħhom,upoġġat-tazzafl-ixkejjerta’Benjamin 2Ukmienifilgħodutelqu,uġarali,metatelquminn hemm,Ġużeppiqallill-prokuraturta’daru:“Iġriwarajhom, iġriuaqbadhom,ugħidilhom,‘Għaxit-tajjebgħamiltunilħsara;serqtunit-tazzatal-fiddaliminnhajixrobsidi’U ġibuluragħandililħuhomiż-żgħir,uġibuhmalajrqabel manoħroġgħas-siġġutal-ġudizzjutiegħi”

3Uġerawarajhomuqalilhomskontdawnil-kliem

4Uqalulu:“Allaħareslil-qaddejjatiegħekjagħmludinilħaġa,ujisirqumid-darta’sidekxigħodda,uwkollil-flus lisibnafl-ixkejjertagħnal-ewweldarba,aħnal-qaddejja tiegħekġibniehomluraminnartKangħan.”

5Kifmelanistgħunisirquxigħodda?Ara,hawnqegħdin aħnaul-ixkejjertagħnanfittxuhom,ukullfejnissibittazzafil-ixkejjerta’xiħaddfostna,ħajinqatel,uaħnaulħmirtagħnanaqdulilsidek’

6Uqalilhom:“Mhuxhekk,ir-raġellinsibgħandu,lilubiss nieħubħalaqaddej,uintomterġgħulurafis-sliemlejn darkom”

7Uhekkkifkienqedifittexfil-bastimentitagħhom,jibda mill-akbarujispiċċabl-iżgħar,instabfil-borżata’ Benjamin 8Uqatgħuħwejjiġhom,ugħabbewil-ħmirtagħhom,u reġgħuluralejnil-beltuwaslugħandid-darta’Ġużeppi,u lkollinxteħtuwiċċhomfl-artquddiemu

9UĠużeppiqalilhom:“Għamiltul-ħażen”Uhuma wieġbu:“X’sengħiduukifseniddefendulilnanfusna? Sidnaskopran-nuqqastal-qaddejjatiegħu;ara,aħnalqaddejjata’sidna,ul-ħmirtagħnawkoll”

10“UĠużeppiqalilhom:‘Jienukollnibża’mill-Mulej; immaintom,morrulejndarkomuħallulilħukomikunilsir tiegħi,għaxgħamiltul-ħażenMatafuxliraġeljieħugost bit-tazzatiegħudaqskemmjienb’dinit-tazza?U madankolluserqituhieli’”

11UĠudaqal:“Sidi,ħangħidkelmalilsidi:“Ommilqaddejtiegħekwildetżewġaħwalilmissierna.Wieħed telaquntilef,umanstabx,uhuwaħdubaqa’waraommu Umissierna,il-qaddejtiegħek,iħobbu,uħajtuwkollhi marbutama’ħajtdan”

12Ujiġrilimetammorrugħandmissierna,il-qaddej tiegħek,uż-żagħżugħmajkunxmagħna,imut,uaħna nniżżlulilmissiernabin-niketgħall-mewt.

13Issaħallini,il-qaddejtiegħek,nibqa’minflokiżżagħżugħbħalalsirta’sidi,uħalliż-żagħżugħimurma’ ħutu,għaxjiensirtgarantigħalihf’idil-qaddejtiegħek missierna,ujekkmanġibuxlura,il-qaddejtiegħeksejġorr it-tortquddiemmissiernagħaldejjem.’

14UĠużeppiralilkollkienufiqbilmat-tjubijata’xulxin, umasetaxiżommlura,uqalilhomlihukienĠużeppi

15Utkellemmagħhombl-ilsienEbrajkunxteħetfuq għonqhomubeka

16ImmamagħarfuhxubdewjibkuUqalilhom:“Tibkux fuqi,immaħaffuuġibulilmissierigħandi;utarawlihuwa fommilijitkellemugħajnejnħijaBenjaminjaraw”

17Għaxara,dinhijat-tienisenatal-ġuħ,ugħadfadal ħamessninmingħajrħsadjewfrotttas-siġarjewħrit.

18Inżlumalajrintomul-familjitagħkom,sabiexma tmutuxbil-ġuħ,utitnikktuxgħall-ġidtagħkom,għaxilMulejbagħatniqabilkombiexnirranġal-affarijietħalli ħafnaniesjgħixu

19Ugħidulilmissieriligħadniħaj,uintom,araw,tarawli l-Mulejgħamilnibħalamissiergħall-Fargħun,uħakkiem fuqdaruufuql-artkollhatal-Eġittu

20Ugħidlilmissieridwaril-glorjakollhatiegħi,ul-għana ul-glorjakollhalitanil-Mulej’

21Ubil-kmandtal-Fargħuntahomkarrijietuprovvisti għat-triq,utahomilkollilbiesikkuluritufidda.

22Ulilmissierhombagħatħwejjeġufiddaugħaxarħmir likienujġorrul-qamħ,ubagħathom'ilbogħod

23UtelgħuuqalulilmissierhomliĠużeppikienħaj,u kienqedikejjelil-qamħlill-ġnuskollhatad-dinja,ulikien ħakkiemfuql-artkollhatal-Eġittu

24Umissierhommaemminx,għaxkienmiġnunf’moħħu; immametaral-karrijietlikienbagħatĠużeppi,ħadetilħajjaf’ruħu,uqal:“BiżżejjedgħalijajekkĠużeppijibqa’ ħaj;ninżelnarahqabelmammut.”

KAPITLU44

1UIżraeltelaqminnĦaranminndarufil-qamaril-ġdid tat-tieletxahar,utelaqfit-triqtal-Birtal-Ġurament,uoffra sagrifiċċjulilAllata’missieruIżakkfis-sebgħata’danixxahar

2UĠakobbftakarfil-ħolmalikienraf’Betel,ubeża’ jinżell-Eġittu.

3Uwaqtlikienqedjaħsebbiexjibgħatmessaġġlil Ġużeppibiexjiġigħandu,ulimakienxsejinżel,baqa’ hemmsebatijiem,jekkforsiseta’jaraviżjonidwarjekk għanduxjibqa’jewjinżel

4Uċċelebral-festatal-ħsadtal-ewwelfrottbil-qamħ qadim,għaxfl-artkollhata’Kangħanmakienxhemm ponnżerriegħa[fl-art],għaxil-ġuħkienfuqil-bhejjemulbaqarul-għasafarkollha,uwkollfuqil-bniedem

5Ufis-sittaxdeherlul-Mulejuqallu:“Ġakobb,Ġakobb.”

Uhuwieġeb:“Hawnjien”Uqallu:“JienaAllata’ missirijietk,Allata’AbrahamuIżakk;tibżaxtinżellEġittu,għaxhemmhekknagħmlekġenskbir.Ninżel miegħekuntellgħek(mill-ġdid),uf’dinl-arttidfen,u Ġużeppijqiegħedidejhfuqgħajnejk.”

6Tibżax;inżell-Eġittu’

7Uqamuwliedu,uwlieduliedu,utellgħulilmissierhom ul-ġidtagħhomfuqil-karrijiet

8UIżraelqammill-Birtal-Ġuramentfis-sittaxta’danittieletxahar,umarlejnl-arttal-Eġittu

9UIsraelbagħatlilĠudaqablugħandibnuĠużeppibiex jesploral-Artta’Gosen,għaxĠużeppikienqallilħutu biexjiġujoqogħduhemmsabiexikunuqribu

10Udinkienetl-aqwa(art)fl-arttal-Eġittu,uqribtiegħu, għalkulħadd(kemmhuma)kifukollgħall-bhejjem

11Udawnhumal-ismijietta’wliedĠakobblimarrulEġittuma’missierhomĠakobb.

12Ruben,l-ewwelimwieledta’Iżrael;udawnhumalismijietta’wlieduEnok,uPallu,uĦesronuKarmi-ħamsa.

13Simegħonuwliedu;udawnhumal-ismijietta’wliedu: Jemuwel,uĠamin,uOħad,uĠakin,uZoħar,uSawl,bin il-maraŻefatijasebgħa.

14Leviuwliedu;udawnhumal-ismijietta’wliedu: Gerson,Kehat,uMerari-erbgħa

15Ġudauwliedu;udawnhumal-ismijietta’wliedu:Sela, Pereż,uŻeraħerbgħa

16Issakaruwliedu;udawnhumal-ismijietta’wliedu: Tola,Puwa,Ġasub,uSimronħamsa

17Żebulonuwliedu;udawnhumal-ismijietta’wliedu: Sered,Elon,uĠaħlelerbgħa.

18UdawnhumawliedĠakobbuwliedhomliLeawildet lilĠakobbfil-Mesopotamja,sitta,uoħthomwaħda,Dina, ul-erwieħkollhata’wliedLea,uwliedhom,limarruma’ missierhomĠakobbl-Eġittu,kienudisgħaugħoxrin,u metamissierhomĠakobbkienmagħhom,kienutletin

19UwliedŻilpa,il-qaddejjata’Lea,martĠakobb,li wildetlilĠakobblilGaduAsur

20Udawnhumal-ismijietta’wliedhomlimarrumiegħulEġittu.UliedGad:Zifjon,uĦaggi,uSuni,uEsbon,<u Eri>,uAreli,uAroditmienja

21UwliedAser:Imna,uIsva,<uIsvi>,uBerija,uSerah, oħthomwaħda,sitta.

22L-erwieħkollhakienuerbatax,udawkkollhata’Lea kienuerbgħauerbgħin

23UwliedRakel,martĠakobb:ĠużeppiuBenjamin.

24UtwieldulilĠużeppifl-EġittuqabelmamissieruġielEġittu,dawkliwildetluAsenat,bintPotifar,qassista’ Eljopolis,ManassehuEfrajmtlieta.

25UwliedBenjamin:Bela,Beker,Asbel,Gera,Nagħman, Eħi,Ros,Muppim,Ħuppim,uArd-ħdax

26Ul-erwieħkollhata’Rakelkienuerbatax.

27UwliedBilħa,il-qaddejjata’Rakel,martĠakobb,li wildetlilĠakobb,kienuDanuNaftali

28Udawnhumal-ismijietta’wliedhomlimarru magħhoml-EġittuUwliedDankienuĦusim,Samon, Asudi,Ijaka,uSalomonsitta

29Umietufis-senalifihadaħlul-Eġittu,ubaqa’bissDan, Ħusim

30Udawnhumal-ismijietta’wliedNaftali:Ġaħżiel,u GuniuĠeżer,uSallum,u‘Iv.

31U‘Iv,litwieledwarasnintal-ġuħ,mietfl-Eġittu

32Ul-erwieħkollhata’Rakelkienusittaugħoxrin

33Ul-erwieħkollhata’Ġakobblimarrul-Eġittukienu sebgħinruħDawnhumawlieduuwlieduliedu,sebgħin b’kollox,immaħamsamietufl-EġittuqabelĠużeppi,uma kellhomxtfal

34Ufl-artta’Kangħanmietużewġuliedta’Ġuda,Eru Onan,umakellhomxtfal,uwliedIżraeldifnulildawkli mietu,uġewmagħdudafostis-sebgħinġensĠentili.

KAPITLU45

1UIżraeldaħalfl-arttal-Eġittu,fl-artta’Gosen,fil-qamar il-ġdidtar-raba’xahar,fit-tienisenatat-tieletġimgħatalħamsauerbgħinġublew

2UĠużeppimarjiltaqa’ma’missieruĠakobb,fl-artta’ Gosen,unxteħetfuqgħonqmissieruubeka.

3UIżraelqallilĠużeppi:“Issaħammutminnmetarajtek, uissajallajkunimbierekil-Mulej,Allata’Iżrael,Allata’ AbrahamuAllata’Iżakk,limaċaħħadxmill-ħnienaulgrazzjatiegħumill-qaddejtiegħuĠakobb.

4Biżżejjedgħalijalirajtwiċċekwaqtligħadniħaj;iva, verahil-viżjonilirajtf’BethelImbierekil-Mulej,Alla tiegħi,għaldejjemta’dejjem,umbierekismu’ 5UĠużeppiuħutukielul-ħobżquddiemmissierhomu xorbul-inbid,uĠakobbferaħb’ferħkbirħafnagħaxralil Ġużeppijiekolma’ħutuujixrobquddiemu,ubiereklillĦallieqta’kolloxlikienżammlilu,ukienżammgħalih lit-tnax-ilibentiegħu

6UĠużeppikientalilmissieruulilħutubħalarigaliddrittlijgħammrufl-artta’Gosenuf’Ramesesur-reġjun kolluta’madwar,likienjaħkemfuququddiemil-Fargħun UIsraeluwliedugħammrufl-artta’Gosen,l-aqwaparti tal-arttal-EġittuuIsraelkellumijautletinsenametadaħal l-Eġittu

7UĠużeppitemgħalilmissieruulilħutuuwkolllil ġidhombil-ħobżdaqskemmkienbiżżejjedgħalihomgħasseba’snintal-ġuħ

8Ul-arttal-Eġittusofrietminħabbal-ġuħ,uĠużeppi akkwistal-artkollhatal-Eġittugħall-Fargħunbitpattija għall-ikel,uħapussesstan-niesul-bhejjemtagħhomu kolloxgħall-Fargħun.

9Ugħaddewis-snintal-ġuħ,uĠużeppitalin-niesfl-art żerriegħauikelbiexjiżirgħu(l-art)fit-tmiensena,għaxixxmarakienetfawrietl-artkollhata’l-Eġittu.

10Għaxfis-seba’snintal-ġuħmakienxfawraukienirriga bissftitpostijietfuqix-xatttax-xmara,immaissafawraulEġizzjaniżergħul-art,utatħafnaqamħdikis-sena.

11Udinkienetl-ewwelsenata’[2178AM]ir-raba’ ġimgħatal-ħamsauerbgħinġublew

12UĠużeppiħamill-qamħtal-ħsadil-ħamespartigħassultanuħallaerba’partijietgħalihomgħall-ikelugħażżerriegħa,uĠużeppigħamilhaordinanzagħall-arttalEġittusal-lum.

13UIżraelgħexfl-arttal-Eġittusbatax-ilsena,ul-jiem kollhaligħexkienutlietġublews,mijausebgħauerbgħin sena,umietfir-raba’sena[2188AM]tal-ħamesġimgħa tal-ħamsauerbgħinġublew

14UIsraelbiereklilulieduqabelmamietuqalilhomkull makiensejiġrilhomfl-arttal-Eġittu;ugħarrafhomx’kien sejiġrilhomfl-aħħarjiem,uberikhomutalilĠużeppi żewġporzjonijietfl-art

15Uraqadma’missirijietu,undifenfl-għardoppjufl-art ta’Kangħan,ħdejnmissieruAbrahamfil-qabarliħaffer għalihinnifsufl-għardoppjufl-artta’Ħebron.

16Utal-kotbakollhatiegħuul-kotbata’missirijietulil Levi,ibnu,biexjippreservahomujġeddedhomgħaluliedu sal-lum

KAPITLU46

1UġaraliwaralimietĠakobbuliedIżraelimmultiplikaw fl-arttal-Eġittu,usaruġenskbir,ukienuta’qalbwaħda, tantliħukieniħobblilħuhukullraġelkienjgħinlilħuh,u żdiedub’modabbundantiummultiplikawbil-kbir,għaxar [2242AM]ġimgħatta’snin,il-jiemkollhatal-ħajjata’ Ġużeppi.

2UmakienhemmlaSatanaulanqasxiħaġaħażinal-jiem kollhata’ħajtuĠużeppiligħexwaramissieruĠakobb, għaxl-EġizzjanikollhaonorawliluliedIżraelil-jiem kollhata’ħajtuĠużeppi.

3UĠużeppimietmetakellumijaugħaxarsnin;sbatax-il senagħexfl-artta’Kangħan,ugħaxarsninkienqaddej,u tlietsninfil-ħabs,utmeninsenakientaħtis-sultan,jaħkem fuql-artkollhatal-Eġittu.

4Umiethuuħutul-oħrakollhaudikil-ġenerazzjoni kollha

5Uqabelmamiet,hukkmandaliluliedIsraelbiexiġorru l-għadamtiegħumagħhommetajoħorġumill-arttal-Eġittu

6Uġegħelhomjaħilfudwarl-għadamtiegħu,għaxkienjaf lil-Eġizzjanimakinuxsejerġgħujġibuhujidfnuhf’art Kangħan,għaxMakamaron,is-sultanta’Kangħan,waqtli kienjgħammarf’artl-Assirja,iġġieledfil-wiedmas-sultan tal-Eġittuuqatluhemmhekk,uġerawaral-Eġizzjanisalbibienta’‘Ermon

7Immamasetaxjidħol,għaxsultanieħor,sultanġdid, kiensarsultantal-Eġittu,ukienaktarb’saħħtuminnu,u reġa’luralejnartKangħan,ul-bibiental-Eġittungħalqu,u ħaddmaħareġuħaddmadaħall-Eġittu.

8UĠużeppimietfis-sittauerbgħinġublew,fis-sitt ġimgħa,fit-tienisena,udifnuhf’artl-Eġittu,u[2242AM] mietuħutukollhawarajh.

9Us-sultantal-Eġittuħareġgħall-gwerramas-sultanta’ Kangħan[2263AM]fis-sebgħauerbgħinġublew,fit-tieni ġimgħatat-tienisena,uwliedIżraelġabul-għadamkolluta’ wliedĠakobbħliefl-għadamta’Ġużeppi,udifnuhflgħalqafl-għardoppjufil-muntanja

10Ul-biċċal-kbira(minnhom)reġgħuluralejnl-Eġittu, immaftitminnhombaqgħufil-muntanjita’Ħebron,u missierekAmrambaqa’magħhom

11Us-sultanta’Kangħanħareġrebbieħfuqis-sultantalEġittu,ugħalaqil-bibiental-Eġittu

12UfassalpjanħażinkontrawliedIżraelbiexjagħġibhom uqallin-niestal-Eġittu:“Araw,in-niesta’wliedIżrael żdieduużdieduaktarminna”

13Ejjewnittrattawhombil-għaqalqabelmajsiruwisq,u ejjewnagħrfuhombil-jasarqabelmatiġigwerrafuqnau qabelmajiġġielduhumawkollkontrina;inkellajingħaqdu mal-għedewwatagħnaunoħorġuhomminnartna,għax qalbhomuwiċċhomhumalejnartKangħan.’

14Uqiegħedfuqhomkaptanital-kompitibiexjagħġbuhom bil-jasar;ubnewblietb’saħħithomgħall-Fargħun,Pitom,u Ragħmesubnewis-swarkollhaul-fortifikazzjonijiet kollhalikienuwaqgħufil-bliettal-Eġittu

15Uġegħluhomjaqdub’modaħrax,uiktarmaaġixxew ħażinmagħhom,iktarkibruukmultaw 16Un-niestal-EġittukienujistmerruliluliedIżrael

KAPITLU47

1Ufis-seba’ġimgħa,fis-seba’sena,fis-seba’uerbgħin ġublew,missierektelaq[2303AM]minnartKangħan,u inttwelidtfir-raba’ġimgħa,fis-sittsenatagħha,fit-tmienja uerbgħinġublew[2330AM];dankieniż-żmientattribulazzjonifuquliedIżrael

2Ul-Fargħun,is-sultantal-Eġittu,ħareġkmanddwarhom biexjitfgħut-tfalsubienkollhatagħhomlitwieldufixxmara

3Utefgħuhomġewwagħalseba’xhursal-jumlitwelidt int

4Uommokħbietekgħaltlietxhur,uqalulhadwarhaU għamletarkagħalik,ugħattihabil-qatranubl-asfalt,u poġġiethafil-madumfuqix-xatttax-xmara,upoġġietek fihagħalsebatijiem,uommokġietbillejlureddgħetek,u binharMirjam,oħtok,ħarsitekmill-għasafar

5Uf’dawkil-jiemTarmut,bintil-Fargħun,ġiettinħasel fix-xmara,usemgħetleħnekjgħajjat,uqaletlill-qaddejja tagħhabiexjoħorġuk,uhumaġabukgħandha.

6Uħarġitekmill-arka,ukellhaħnienaminnek

7Uoħtokqaltilha:“GħandimmurinsejjaħlekwaħdaminnisaEbrejbiextredda’utredda’lildanit-tarbijagħalik?”

8Uhiqaltilha:‘Mur’Umarretusejħetlilommok Ġokebed,uhitatilhal-ħlas,uhiħadmetmiegħek

9Uwara,metakbirt,ħadukgħandbintil-Fargħun,usirt binha,uAmrammissierekgħallemekil-kitba,uwarali kontlestejttlietġimgħatħadukfil-qortirjali

10Ukontfil-qortigħaltlietġimgħatta’sninsakemm [2351-]ħriġtmill-qortirjaliurajtEġizzjanjolqotlil sieħbeklikien[2372AM]minnuliedIżrael,uqtiltuu ħbejtufir-ramel.

11Ufit-tienijumintutnejnminnuliedIsraeltħabtuma’ xulxin,ugħedtlildaklikienqedjagħmelil-ħażen: “Għaliexqedtolqotlilħuk?”

12Urrabjaurrabjaħafna,uqal:“Mingħamlekprinċepu mħalleffuqna?TaħseblisetoqtolnibħalmaqtiltlillEġizzjanilbieraħ?”Uintbżajtuħrabtminħabbadawnilkliem

KAPITLU48

1Ufis-sittsenatat-tieletġimgħatad-disgħauerbgħin ġublewtlaqtugħammar<f’[2372AM]artMidjan>,ħames ġimgħatusenaUrritornajtlejnl-Eġittufit-tieniġimgħa tat-tienisenafil-ħamsinġublew

2Uintstesstafx’qallekfuqil-MuntanjaSinaj[2410AM], ux’riedjagħmelmiegħekil-prinċepMastêmâmetakont sejjerluralejnl-Eġittu<fit-triqmetaltqajtmiegħufil-post fejntoqgħod>.

3Mappruvaxhub’kullqawwatiegħubiexjoqtlokujeħles lill-Eġizzjaniminnidejkmetaraliintbagħatbiex tesegwixxiġudizzjuuvendettafuql-Eġizzjani?

4Ujienħlistekminnidu,uintwettaqtis-sinjaliulgħeġubijietlintbgħattbiextwettaqfl-EġittukontralFargħunukontradarukollha,ukontral-qaddejjatiegħuu l-poplutiegħu

5Ul-MulejwettaqvendettakbirafuqhomminħabbaIżrael, ulaqathombid-demmuż-żrinġijiet,il-qamelud-dubbien tal-klieb,ul-blalenmalinnilijoħorġufil-ġrieħi;ulbhejjemtagħhombil-mewt;ubis-silġ,b’hekkqeredkull makibergħalihom;ubil-ġuratilikielul-fdallikientħalla mis-silġ,ubid-dlam;u<bil-mewt>tal-ewwelimwieledtalbnedminul-annimali,ufuql-idolikollhatagħhomilMulejħavendettauħaraqhombin-nar

6Ukolloxintbagħatpermezzta’idejk,biextiddikjara (dawnl-affarijiet)qabelmajseħħu,uinttkellimtmas-

sultantal-Eġittuquddiemil-qaddejjakollhatiegħuu quddiemil-poplutiegħu.

7Ukolloxġaraskontkliemek;għaxarġudizzjikbarutalbiża’ġewfuql-arttal-Eġittubiextesegwixxivendetta fuqhagħalIżrael.

8Ul-MulejgħamelkolloxminħabbaIżrael,uskontil-patt Tiegħu,likiengħamelma’Abrahamlikiensejieħu vendettafuqhomtallikienuġabuhomfil-jasarbil-forza.

9Ul-prinċepMastêmâqamkontrik,ufittexlijitfgħek f’idejnil-Fargħun,ugħenlis-sħaħarEġizzjani, 10Uqamuugħamluquddiemekil-ħażenlitabilħaqq ħallejnihomjagħmlu,immar-rimedjimaħallejnihomx isiruminnidejhom.

11Ul-Mulejlaqathomb’ulċerimalinni,umasetgħux jibqgħufuqsaqajhom,għaxqridniehomsabiexmasetgħux iwettqusinjalwieħed.

12Uminkejjadawnis-sinjaliul-għeġubijietkollha,ilprinċepMastêmâmaħallal-istħijagħaxgħamelil-kuraġġ ugħajjatlill-Eġizzjanibiexjiġruwarajkbil-qawwietkollha tal-Eġizzjani,bil-karrijiettagħhom,ubiż-żwiemeltagħhom, ubl-armatakollhatal-poplital-Eġittu

13Ujienqgħadtbejnl-EġizzjaniuIżrael,uħlistnalil Iżraelminnidu,uminnidil-poplutiegħu,ul-Mulej daħħalhomminnnofsil-baħarbħallikiekukienartniexfa

14Ul-poplikollhaliġabbiexjiġruwaraIżrael,il-Mulej Allatagħnatefagħhomf’nofsil-baħar,fil-fondtal-abbiss taħtuliedIżrael,sewwasewbħalmal-poplutal-Eġittukien tefa’liluliedufix-xmara.Huwaħavendettafuq miljun,000,000minnhom,uelfraġelb’saħħtuuenerġetiku nqeredminħabbatarbijawaħdamill-ġdidminnuliedilpoplutiegħeklikienutefgħufix-xmara.

15Ufl-erbatax-iljumufil-ħmistaxufis-sittaxufis-sbatax ufit-tmintaxil-prinċepMastêmâġiemarbutumitfugħilħabswarawliedIżraelbiexmajakkużahomx.

16Ufid-dsatax-iljumħallejnahomjeħilsuhombiexjgħinu lill-EġizzjaniujiġruwarawliedIżrael

17Uwebbesqlubhomugħamilhomiebsa,ul-pjankien maħsubmill-MulejAllatagħnabiexjolqotlill-Eġizzjaniu jitfagħhomfil-baħar

18Ufl-erbatax-iljumrabniehbiexmajakkużaxlilulied Iżraelfil-jummetatalbulill-Eġizzjanigħaloġġettiu ħwejjeġ,oġġettital-fidda,uoġġettitad-deheb,uoġġetti tal-bronż,sabiexjisirqulill-Eġizzjanibitpattijagħall-jasar lifihkienuġegħluhomjaqdu

19UmaħriġniexliluliedIżraelmill-Eġittub’idejnvojta

KAPITLU49

1Ftakarfil-kmandamentlil-Mulejordnalekdwarl-Għid, ligħandektiċċelebrahfiżmienufl-erbatax-iljumtal-ewwel xahar,ligħandektoqtluqabelmajkunfilgħaxija,uli għandhomjikluhbillejlfilgħaxijatal-ħmistax-iljumminn metatinżelix-xemx

2Għaxf’dinil-lejla–il-bidutal-festaul-bidutal-ferħ–kontuqedtieklul-Għidfl-Eġittu,metal-qawwietkollhata’ Mastêmâkienunħelsubiexjoqtlul-ewwelimwieledkollu fl-arttal-Eġittu,mill-ewwelimwieledtal-Fargħunsalewwelimwieledtal-qaddejjalsirafil-mitħna,usal-bhejjem 3Udanhus-sinjallitahomil-Mulej:F’kulldarlifuqilġnubtal-biebtagħhajarawid-demmta’ħarufta’sena, f’dikid-darmajidħluxbiexjoqtlu,iżdajgħadduminn

ħdejha,biexdawkkollhalikienufid-darisalvawgħaxissinjaltad-demmkienfuqil-ġnubtal-biebtagħha. 4Ul-qawwiettal-Mulejgħamlukolloxskontkif ordnalhomil-Mulej,ugħaddewminnħdejnuliedIżrael kollha,ul-pestamaġietxfuqhombiexteqredminn fosthomxiruħ,latal-bhejjem,latal-bnedmin,latal-klieb 5Ul-pestakienetkiefraħafnafl-Eġittu,umakienxhemm darfl-Eġittufejnmakienxhemmmejjet,ubikiuniket.

6UIżraelkollukienqedjiekolil-laħamtal-ħaruftal-Għid, ujixrobl-inbid,ukienqedifaħħar,ujbierek,ujroddħajr lill-MulejAllata’missirijiethom,ukienlestbiexjoħroġ minntaħtil-madmadtal-Eġittu,umill-jasarħażin 7Uftakarf’danil-jumil-jiemkollhata’ħajtek,użommu minnsenagħalsenal-jiemkollhata’ħajtek,darbafis-sena, fil-jumtiegħu,skontil-liġikollhatiegħu,utittardjahxminn jumgħaljum,jewminnxahargħalxahar.

8Għaxhijaordinanzaeterna,umnaqqxafuqit-twaveltassemarigwarduliedkollhata’Iżraelligħandhom josservawhakullsenafil-jumtagħhadarbafis-sena,matul il-ġenerazzjonijietkollhatagħhom;um’hemml-ebda limituta’jiem,għaxdanhuwastabbilitgħaldejjem 9Ur-raġellijkunħielesmill-ħmieġ,umajiġixbiex josservahf'jumil-festatiegħu,biexiġiboffertaaċċettabbli quddiemil-Mulej,ubiexjiekolujixrobquddiemil-Mulej f'jumil-festatiegħu,dakir-raġellijkunnadifuqrib għandujinqata':tallimaoffriexl-offertatal-Mulejfiżżmienmaħturtagħha,għandujieħul-ħtijafuqunnifsu 10ĦajiġuwliedIsraelujosservawl-Għidfil-jumtal-ħin fisstiegħu,fl-erbatax-iljumtal-ewwelxahar,bejn filgħaxija,mit-tieletpartital-ġurnatasat-tieletpartital-lejl, għaxżewġporzjonijiettal-ġurnatahumamogħtijalid-dawl, uterzpartililfilgħaxija

11Danhulil-Mulejordnalekbiextosservahbejn filgħaxija.

12Umhuxpermesslitoqtlumatulxiperjodutad-dawl, iżdamatulil-perjoduqribil-lejla,uħallihomjikluh filgħaxija,sat-tieletpartital-lejl,udakkollulijifdalmillaħamkollutiegħumit-tieletpartital-lejl'ilquddiem, ħallihomjaħarquhbin-nar

13Umajsajruhxbl-ilma,ulanqasjikluhnej,immamixwi fuqin-nar:jikluhb’diliġenza,rasubil-ġewwienitagħhau saqajhajixwihfuqin-nar,umajkissruxgħadmatagħha; għaxminnuliedIżraelebdagħadmamatitfarrak.

14Għaldinir-raġunil-MulejordnaliluliedIżraelbiex josservawl-Għidfil-jumtal-ħinstabbilittiegħu,uma jkissruxgħadmatiegħu;għaxhuwajumta’festa,ujum ordnat,umajistaxikunhemmqbiżminnjumgħaljum,u minnxahargħalxahar,immaf’jumil-festatiegħugħandu jiġiosservat

15UintordnaliluliedIżraelbiexjosservawl-Għidmatul il-jiemtagħhom,kullsena,darbafis-senafil-jumtaż-żmien stabbilittiegħu,ugħandujiġibħalatifkiralitogħġoblillMulej,ul-ebdakastigmagħandujiġifuqhombiexjoqtlu jewjolqotf'dikis-senalifihajiċċelebrawl-Għidfiżmienu f'kullaspettskontil-kmandTiegħu

16Um’għandhomxjikluhbarramis-santwarjutal-Mulej, immaquddiemis-santwarjutal-Mulej,ul-poplukollutalġemgħata’Israelgħandujiċċelebrahfiż-żmienmaħtur tiegħu

17Ukullraġellijkunġief’jumhagħandujiekolhafissantwarjuta’Allatiegħekquddiemil-Mulejminngħoxrin

sena’lfuq;għaxhekkhumiktubuordnatligħandhom jiekluhafis-santwarjutal-Mulej.

18UmetawliedIżraeljidħlufl-artlisejieħduf’idejhom, fl-artta’Kangħan,ujwaqqfut-tabernaklutal-Mulejf’nofs l-artf’waħdamit-tribujiettagħhomsakemmis-santwarju tal-Mulejikuninbenafl-art,ħajiġuujiċċelebrawl-Għid f’nofsit-tabernaklutal-Mulej,uħajoqtluhquddiemilMulejminnsenagħalsena.

19Ufil-jiemlid-dartkuninbnietf’isemil-Mulejfl-artta’ wirthom,għandhomimorruhemmujoqtlul-Għid filgħaxija,ma’nżulix-xemx,fit-tieletpartital-jum 20Ugħandhomjoffrud-demmtiegħufuql-għatbatal-artal, ugħandhomiqiegħdux-xaħamtiegħufuqin-narlijkunfuq l-artal,ugħandhomjieklul-laħamtiegħuinkaljatbin-nar fil-bitħatad-darliġietimqaddsaf’isemil-Mulej 21Umajistgħuxjiċċelebrawl-Għidfibliethom,lanqasf'xi postħliefquddiemit-tabernaklutal-Mulej,jewquddiemiddarTiegħufejnjgħammarismu;umagħandhomx jitbiegħdumill-Mulej.

22Uint,Mosè,ordnaliluliedIżraelbiexjosservawlordinanzital-Għid,kifġieordnatlilek;iddikjarahomkull senaul-jumtal-jiemtiegħu,ul-festatal-ħobżblaħmira, biexjiekluħobżblaħmiragħalsebatijiem,(u)biex josservawil-festatagħha,ubiexiġibuoffertakuljummatul dawkis-sebatijiemta’ferħquddiemil-Mulejfuql-artalta’ Allatagħkom

23Għaxiċċelebrajtudinil-festabil-għaġlametaħriġtu mill-Eġittusakemmdħaltufid-deżertta’Sur;għaxfuqixxatttal-baħartemmejtuha

KAPITLU50

1Uwaradinil-liġigħarraftlekil-jiemtas-Sabatijietfiddeżertta’Sinaj,lihubejnElimuSinaj.

2Ugħedtlekdwaris-Sabatijiettal-artfuqil-Muntanja Sinaj,ugħedtlekdwaris-snintal-ġublewfis-Sabatijiettassnin:immas-senatagħhamagħedtlekxqabelmatidħolflartlisetieħduf’idejkom

3Ul-artukollgħandhażżommis-Sabatitagħhawaqtli jgħammrufuqha,ugħandhomikunujafus-senatal-ġublew.

4Għalhekkjienordnajtgħalikil-ġimgħattas-senaus-snin ul-ġublews:hemmdisgħauerbgħinġublewminnżmien Adamsallum,[2410AM]uġimgħawaħdausentejn:u għadhemmerbgħinsenaliġejjin(litteralment'ilbogħod') biexjitgħallmul-kmandamenti[2450AM]tal-Mulej, sakemmjgħaddulejnartKangħan,jaqsmul-Ġordanlejnilpunent

5Ul-ġublewsjgħaddusakemmIżraelikunimnaddafminn kullħtijata’żína,unuqqasta’ndafa,utinġis,udnub,u żball,ujgħammarb’fiduċjafl-artkollha,umajkunxhemm aktarSatanajewxiħaddħażin,ul-arttkunnadifaminn dakiż-żmien’lhawngħaldejjem.

6Uaral-kmandamentdwaris-Sabatijiet-jienktibthom għalik-ud-deċiżjonijietkollhatal-liġijiettiegħu

7Sittijiemgħandektaħdem,immafis-seba’jumhuwasSabattal-MulejAllatiegħekFihmatagħmluebdaxogħol, laintomuwliedkom,lal-qaddejjarġielul-qaddejjanisa tagħkom,ul-bhejjemkollhatagħkomul-barranilijkun miegħek

8Ur-raġellijagħmelxixogħolfuqugħandujmut:kull minjipprofanadakinhar,kullminjimteddma’martu,jew

kullminjgħidlisejagħmelxiħaġafuqu,ligħandujitlaq fuqugħalxivjaġġfir-rigwardta’xixirijewbejgħ:ukull minjiġbedl-ilmaminnulimajkunxħejjagħalihinnifsu fis-sittjum,ukullminjerfa’xitagħbijabiexiġorrhamittindatiegħujewminndarugħandujmut.

9Matagħmluebdaxogħolf’jumis-Sabatħliefdaklitkunu ħejjejtugħalikominfuskomfis-sittjum,biextiekluu tixorbuutistrieħu,użżommus-Sabatminnkullxogħol f’dakil-jum,ubiextbierkulill-MulejAllatagħkom,li takomjumta’festaujumqaddis:ujumtas-saltnaqaddisa għalIżraelkolluhuwadanil-jumfostjiemhomgħaldejjem 10Għaxkbirhul-unurlil-MulejtalilIżraelligħandhom jiekluujixorbuujkunusodisfattif'danil-jumtal-festa,u jistrieħuhemmhekkmix-xogħolkollulijappartjenigħaxxogħolta'wliedil-bnedminħliefmillijaħarqul-inċensu jġibuoffertiusagrifiċċjiquddiemil-Mulejgħaljiemugħal Sabatijiet

11Danix-xogħolbissgħandujsirfil-jiemtas-Sabatfissantwarjutal-Mulej,Allatiegħek;sabiexikunujistgħu jpattugħalIżraelb'sagrifiċċjukontinwamentminnjum għaljumgħaltifkiralitogħġoblill-Mulej,usabiexHu jkunjista'jilqagħhomdejjemminnjumgħaljumskontkif ġejtordnatlilek

12Ukullraġellijagħmelxixogħolfiha,jewimurvjaġġ, jewjaħdemir-raba’tiegħu,kemmjekkf’darujewfi kwalunkwepostieħor,ukullminiqabbadnar,jewjirkeb fuqxibhima,jewjivvjaġġabil-vapurfuqil-baħar,ukull minjolqotjewjoqtolxiħaġa,jewjoqtolbhimajewgħasfur, jewkullminjaqbadannimaljewgħasfurjewħuta,jewkull minisumjewjagħmelgwerrafis-Sabatijiet:

13Ir-raġellijagħmelxiwaħdaminndawnl-affarijietfisSabatimut,sabiexuliedIżraeljosservawis-Sabatijietskont il-kmandamentirigwardis-Sabatijiettal-art,kifinhu miktubfit-twavel,liHutaf’idejjabiexniktebgħalikilliġijiettal-istaġuni,ul-istaġuniskontit-tqassimtal-jiem tagħhomHawnhekkjitlestar-rakkonttat-tqassimtal-jiem