Skip to main content

Maltese - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building

Page 1


L-Artitat-Tmexxija-GovernanzaPolitika

Ittrata'Aristeas

Is-sultanlaqa’t-tweġibab’approvazzjoniustaqsalildaklijmiss,‘X’inhil-aktarkwalifikaessenzjali biexwieħedjaħkem?’‘Lijżommlilunnifsu,’wieġeb,‘ħielesmit-tixħimulijipprattikas-sobrijetà matulil-partil-kbirata’ħajtu,lijonoral-ġustizzjafuqkollox,ulijagħmelħbiebma’niesta’danittip.GħaxAllawkolliħobbil-ġustizzja!Ittrata’Aristeas8:12-13

Is-sultanweral-qbiltiegħuuqallilieħor,'X'inhil-essenzatas-saltna?'Uhuwieġeb,'Litmexxililek innifsektajjebumatitħallieximqarraqmill-ġidjewmill-famagħalxewqatimmoderatijewmhux xierqa,danhuwal-modveruta'kiftmexxijekktirraġunal-kwistjonisewGħaxkulmagħandek bżonnveramenthuwatiegħek,uAllahuwaħielesmill-bżonnubeninjuwkoll.Ħallil-ħsibijiet tiegħekikunudawklijixirqulilbniedem,utixtieqxħafnaaffarijietimmabissdawklihuma meħtieġagħat-tmexxija!Ittrata'Aristeas8:15-16

L-għada,l-istessarranġamentġieosservat,umetas-sultansabopportunitàbiexjistaqsimistoqsijiet lill-irġiel,staqsalill-ewwelminndawklikienufadalgħall-interrogazzjonilijmiss,X'inhil-ogħla formata'gvern?Uhuwieġeb,'Litmexxililekinnifsekumatitħalliextinġarrmill-impulsiGħaxilbnedminkollhagħandhomċertainklinazzjoninaturalital-moħħ.Huwaprobabbliliħafnamill-irġiel għandhominklinazzjonilejnl-ikelux-xorbul-pjaċir,us-slateninklinazzjonilejnl-akkwistta' territorjuufamakbiraIżdahuwatajjeblijkunhemmmoderazzjonif'kolloxIttrata'Aristeas8:2627

Is-sultanlaqa’lir-raġelb’qalbtajbautalablildaklijmissbiexiwieġebil-mistoqsija,kifseta’jevita ħajjata’kumditàupjaċir?Uhuwieġeb,‘Kiekukontinwamentjiftakarlikienil-ħakkiemta’imperu kbirus-sidta’fololkbar,ulimoħħum’għanduxikunokkupatb’affarijietoħra,iżda,dejjemgħandu jikkunsidrakifjista’jippromwovil-aħjaril-ġidtagħhom.HuwagħandujitlobukolllilAllabiexlebdadmirmajiġitraskurat’Ittrata’Aristeas9:17-18

...“Kifjista’raġeliżommruħumill-kburija?”Uhuwieġeb,“Jekkiżomml-ugwaljanzaujiftakar f’kullokkażjonilihuraġellijsaltanfuqil-bnedminUAllajġibfix-xejnlill-kburin,ujgħollilillġwejdinul-umli!”Ittrata’Aristeas9:45-46

Is-sultanqallidanir-raġelukollkientkellemtajjeb,ustaqsalit-tieniwieħed,Lilmingħandnanaħtru bħalagvernaturi?Uhuwieġeb,‘Dawkkollhalijobogħdul-ħażen,ujimitawl-imġiebatiegħekstess jaġixxubis-sewwabiexiżommureputazzjonitajbadejjemGħaxdanhulitagħmel,OSultan setgħan,’qal,‘uhuwaAllalitakil-kurunatas-sewwa.’Ittrata’Aristea10:7-8

Is-sultanqatta’ftitħinifaħħarlildanir-raġelumbagħadstaqsalill-aħħarfostkulħadd,X’inhilakbarkisbafit-tmexxijata’imperu?Uhuwieġeb,‘Lis-sudditigħandhomkontinwamentjgħixufi

statta’paċi,ulil-ġustizzjagħandhatiġiamministratamalajrf’każijietta’tilwim’Ittrata’Aristeas 10:23-24

Pentatewku

Għaxjiennaflilu,biexjikkmandalilulieduulildaruwarajh,biexiħarsut-triqtal-Mulej,biex jagħmlul-ġustizzjaul-ġudizzju;biexil-MulejiġibfuqAbrahamdakliqallu.Ġenesi18:19

Barraminnhekk,għandektagħżelmill-poplukollurġielkapaċi,lijibżgħuminnAlla,irġielta’verità, lijobogħdur-regħba;upoġġihomfuqhom,biexikunuħakkiemata’eluf,uħakkiemata’mijiet, ħakkiemata’ħamsinijiet,uħakkiemata’għaxrietUħajiġġudikawlill-popluf’kullżmien;ugħandu jiġrilikullkwistjonikbiragħandhomiġibuhagħandek,immakullkwistjoniżgħiragħandhom jiġġudikawhahuma;hekkikuneħfefgħalik,ujġorrut-tagħbijamiegħekEżodu18:21-22

Latqajjimxxnigħatfalzi;latpoġġixidejkmal-ħażinbiextkunxhudinġustLatimxiwarakotrabiex tagħmelil-ħażen;lanqastitkellemf’kawżabiextittraskuralilħafnabiextgħawweġil-ġudizzju:La tħallixlill-fqirfil-kawżatiegħu.Latgħawweġxil-ġudizzjutal-fqirtiegħekfil-kawżatiegħu. Żomm’ilbogħodminnħaġagiddieba;utoqtolxlill-innoċentiulill-ġust:għaxjienmanagħtixġust lill-ħażin.Eżodu23:1-3,6-7

Latagħmluxinġustizzjafil-ġudizzju:latħareslejnil-fqir,ulanqastonoral-persunasetgħana,imma tiġġudikalilgħajrekbis-sewwa.Latagħmluxinġustizzjafil-ġudizzju,fil-kejl,fil-piż,jewfil-kejl. Levitiku19:15,35

Ħudurġielgħorriefulijifhmu,umagħrufinfostit-tribujiettagħkom,ujiennagħmilhomħakkiema fuqkomUordnajtlill-imħallfintagħkomf’dakiż-żmien,għedtilhom,Isimgħul-kawżibejnħutkom, uġġudikawbis-sewwabejnkullraġeluħuh,ul-barranilijkunmiegħu.Latagħmluxdistinzjonibejn persunifil-ġudizzju;immagħandkomtisimgħukemmliż-żgħirkifukolllill-kbir;latibżgħuxminn wiċċbniedem;għaxil-ġudizzjuhuta’Alla;ul-kawżalitkunwisqiebsagħalikom,ġibuhagħandi,u jiennismagħha.Dewteronomju1:13,16-17

Issamela,Iżrael,isma’l-liġijietud-digrietiliqedngħallimkom,biextagħmluhom,ħallitgħixu,u tidħluutieħduf’idejkoml-artlil-Mulej,Allata’missirijietkom,qedjagħtikomDewteronomju4:1

Hujagħmelil-ġudizzjutal-iltimul-armla,ujħobblill-barranibillijagħtihikelulbies. Dewteronomju10:18

Imħallfinuuffiċjaligħandektagħmlekfil-bibienkollhatiegħek,lil-Mulej,Allatiegħek,jagħtik, għat-tribujiettiegħek:uhumagħandhomjiġġudikawlill-poplub’ġudizzjuġustLatgħawwiġxilġudizzju;latħareslejnpersuni,ulanqastieħurigal:għaxrigaljagħmagħajnejnl-għorriefu jgħawweġkliemit-tajbinDewteronomju16:18-19

Umetajoqgħodfuqit-trontas-saltnatiegħu,jiktebgħalihkopjata’dinil-liġifiktiebminndakli jkunquddiemil-qassisinil-Leviti,utibqa’miegħu,ujaqrahal-jiemkollhata’ħajtu,biexjitgħallem jibża’mill-Mulej,Allatiegħu,ujħaresil-kliemkolluta’dinil-liġiudawnl-istatuti,biexjagħmilhom, biexqalbumatitkabbarx’ilfuqminnħutu,ubiexmajitbiegħedxmill-kmandament,lalejnil-lemin ulanqaslejnix-xellug,biexitawwaljiemsaltnatu,huuwliedu,f’nofsIżrael.Dewteronomju17:1820

Hienil-ġensliAllatiegħuhul-Mulej,ul-popluligħażelb’wirtSalm33:12

Latgħawwiġxil-ġudizzjutal-barraniutal-iltim;lanqastieħul-ilbiesta’armlabħalarahan: Dewteronomju24:17

Jekkikunhemmxitilwimabejnil-bnedmin,ujiġugħall-ġudizzju,biexl-imħallfinjiġġudikawhom; alluragħandhomjiġġustifikawlill-ġust,ujikkundannawlill-ħażin.Dewteronomju25:1

Misħutminiħawwadil-ġustizzjatal-barrani,tal-iltim,utal-armla.Ul-poplukollugħandujgħid, Amen.Dewteronomju27:19

Storja

Madankollul-Mulejqajjemimħallfin,liħelsuhomminnidejndawklikienuħarbtuhom.Imħallfin 2:16

Qalbihijalejnil-gvernaturita’Iżrael,lioffrewruħhomminnrajhomfostil-popluBierkulill-Mulej Imħallfin5:9

UDavidsaltanfuqIżraelkollu;uDavidwettaqil-ġudizzjuul-ġustizzjamal-poplukollutiegħu2 Samwel8:15

Allata’Iżraelqal,“Il-Blatata’Iżraelkellimni:Minjaħkemfuqil-bnedminiridikunġust,jaħkemfilbiża’ta’Alla.Ujkunbħad-dawlta’filgħodu,metatitla’x-xemx,filgħodumingħajrsħab;bħallħaxixtenerulijinbetmill-artbid-dijaċarawarax-xita”2Samwel23:3-4

Issa,Mulej,Allatiegħi,intgħamiltlill-qaddejtiegħeksultanminflokDavidmissieri,ujiengħadni tifelżgħir:manafxkifnoħroġjewnidħolUl-qaddejtiegħekqiegħedf’nofsil-poplutiegħekliint għażilt,poplukbirlimajistaxjingħaddulanqasjingħaddminħabbal-kotra.Agħtilill-qaddejtiegħek qalblitifhembiexjiġġudikalill-poplutiegħek,ħallinkunnista’nagħrafbejnit-tajjebul-ħażin:għax minjista’jiġġudikalildanil-poplutiegħekdaqshekkkbir?Ul-kliemgħoġoblill-Mulej,liSalamun kientalabdinil-ħaġa.UAllaqallu:“Talliinttlabtdinil-ħaġa,umatlabtxgħalikinnifsekħajjatwila; lanqasmatlabtgħalikinnifsekgħana,ulanqasmatlabtil-ħajjatal-għedewwatiegħek;immatlabt għalikinnifsekdehenbiextagħrafil-ġudizzju,ara,jiengħamiltskontkelmtek:ara,tajtekqalbgħarfa ulitifhem;hekklimakienhemmħaddbħalekqablek,ulanqaswarajkmajqumħaddbħalek”1 Slaten3:7-12

UIżraelkollusema’bil-ġudizzjulikiengħamelis-sultan,ubeżgħumis-sultan,għaxrawlil-għerfta’ Allakienfihbiexjagħmelil-ġudizzju.1Slaten3:28

Ujekktimxiquddiemi,bħalmamexaDavidmissierek,b’qalbsħiħaubis-sewwa,biextagħmelskont dakkolluliordnajtlek,utħaresl-istatutiud-digrietitiegħi,imbagħadjieninsaħħaħit-trontas-saltna tiegħekfuqIżraelgħaldejjem,kifwegħedtlilDavidmissierek,metagħedtlu,‘Majonqosxraġelfuq it-tronta’Iżrael.’1Slaten9:4-5

Henjinl-irġieltiegħek,henjindawnil-qaddejjatiegħek,lijoqogħdudejjemquddiemek,ulijisimgħu l-għerftiegħek.Imbierekil-Mulej,Allatiegħek,litgħaxxaqfikuqegħdekfuqit-tronta’Iżrael,għax il-MulejħabblilIżraelgħaldejjem,ugħalhekkgħamleksultanbiextagħmelil-ġudizzjuus-sewwa 1Slaten10:8-9

Hienil-ġensliAllatiegħuhul-Mulej,ul-popluligħażelb’wirtSalm33:12

UĠerobogħamkienraġelqalbeniusetgħan;uSalamunraliż-żagħżugħkemmkienħabrieki,u għamluħakkiemfuqid-darkollhata’Ġużeppi.1Slaten11:28

HekkDavidsaltanfuqIżraelkollu,uwettaqil-ġudizzjuul-ġustizzjafostil-poplukollutiegħu1 Kronaki18:14

Imbagħadtirnexxijekktoqgħodattentlitwettaql-istatutiud-deċiżjonijietlil-MulejordnalilMosè bihomdwarIżrael:kunqawwiukuraġġuż;tibżaxutitwerwerx.1Kronaki22:13

Barraminnhekk,jieninsaħħaħsaltnatugħaldejjem,jekkjibqa’jżommsodbiexiwettaqilkmandamentiud-deċiżjonijiettiegħi,kifqedjiġrillum1Kronaki28:7

USalamunbinDavidsaħħaħfis-saltnatiegħu,ul-MulejAllatiegħukienmiegħu,ukabbrubil-kbir. 2Kronaki1:1

Agħtiniissal-għerfud-dehen,biexnoħroġunidħolquddiemdanil-poplu:għaxminjista’jiġġudika lildanil-poplutiegħek,lihudaqshekkkbir?UAllaqallilSalamun:“Tallidankellekf’qalbek,uint matlabtxgħana,għana,jewġieħ,lanqasil-ħajjatal-għedewwatiegħek,lanqasmatlabtħajjatwila; immatlabtgħalikinnifsekl-għerfud-dehen,biextiġġudikalill-poplutiegħi,lifuqugħamilteksultan, l-għerfud-dehenhumamogħtijalilek;ujiennagħtikgħana,għana,uġieħ,limakellhomxis-slaten likienuqablek,ulanqaswarajkmajkollhombħalhom”2Kronaki1:10-12

USalamuniddeċiedalijibnidargħalisemil-Mulej,udargħas-saltnatiegħu.UĦuramqalukoll: “Imbierekil-Mulej,Allata’Iżrael,liħalaqis-semaul-art,litalilDavid,is-sultan,ibengħaqli, mogħnibil-għaqalud-dehen,biexjibnidargħall-Mulej,udargħas-saltnatiegħu.”2Kronaki2:1,12

Uint,jekktimxiquddiemibħalmamexaDavidmissierek,utagħmelskontdakkolluliordnajtlek,u tosserval-liġijietud-digrietitiegħi,jieninsaħħaħit-trontas-saltnatiegħek,kifgħamiltpattma’ Davidmissierek,metagħedtlu:“MajonqosxraġelminnfuqIżraelbiexikunħakkiem”2Kronaki 7:17-18

Imbierekil-Mulej,Allatiegħek,litgħaxxaqbikujqegħdekfuqit-trontiegħubiextkunsultangħallMulej,Allatiegħek.GħaxAllatiegħekħabblilIżraelbiexiwaqqfugħaldejjem,għalhekkgħamlek sultanfuqhombiextagħmelil-ġudizzjuul-ġustizzja2Kronaki9:8

Uqallill-imħallfin:“Oqogħduattentix’tagħmlu:għaxmatiġġudikawxgħall-bniedem,immagħallMulej,lijkunmagħkomfil-ġudizzjuGħalhekkissaħajkunfuqkomil-biża’tal-Mulej;oqogħdu attentiuagħmluh:għaxm’hemml-ebdaħażenmal-Mulej,Allatagħna,anqaspreferenzagħal persuni,anqasaċċettazzjonita’rigali”2Kronaki19:6-7

Ħallix-xogħolta’dinid-darta’Allajkunwaħdu;ħajibnudinid-darta’Allaf’posthal-gvernaturtalLhudux-xjuħtal-LhudEsdra6:7

GħaxEsdrakienħejjaqalbubiexifittexil-liġital-Mulej,ubiexjagħmilha,ubiexjgħallemf’Iżrael liġijietuġudizzji.Esdra7:10

Uint,Esdra,skontl-għerfta’Allatiegħek,ligħandekf’idejk,qiegħedmaġistratiumħallfin,biex jiġġudikawlill-poplukollulihu’lbogħodmix-xmara,lildawkkollhalijaful-liġijietta’Alla tiegħek;ugħallemlildawklimajafuhomxUkullminmajridxjagħmelil-liġita’Allatiegħek,ul-

Hienil-ġensliAllatiegħuhul-Mulej,ul-popluligħażelb’wirtSalm33:12

liġitas-sultan,ħajsiris-sentenzafuqumalajr,kemmjekkgħall-mewt,kemmjekkgħall-eżilju,kemm jekkgħall-konfiskata’ġid,kemmjekkgħall-ħabs.Esdra7:25-26

LitajtlilħijaĦanani,ulilĦananija,il-kaptal-palazz,inkarigufuqĠerusalemm;għaxkienraġel fidil,ujibża’lilAllaaktarminnħafnaoħrajn.Neħemija7:2

GħaxMordekajil-Lhudikienit-tieniwaras-sultanAssweru,ukbirfostil-Lhud,uaċċettatmill-kotra ta’ħutu,ifittexil-ġidtal-poplutiegħu,ujxandaris-sliemlin-niselkollutiegħu.Ester10:3

Ħanagħżlul-ġudizzjugħalinanfusna:ħanagħrfubejnietnax’inhutajjeb.Ġob34:4

Salmi

Immal-Mulejjibqa’għaldejjem:huħejjat-trontiegħugħall-ġudizzju.Uhujiġġudikad-dinjabilġustizzja,jagħmelil-ġudizzjulill-poplibis-sewwaSalm9:7-8

Hujħobbil-ġustizzjaul-ġudizzju:mimlijahil-artbit-tjiebatal-Mulej.Salm33:5

Hienil-ġensliAllatiegħuhul-Mulej,ul-popluligħażelb’wirt.Salm33:12

Għaxil-Mulejiħobbil-ġustizzja,umajabbandunaxil-qaddisintiegħu;humajibqgħugħaldejjem: immaniselil-ħżienajinqata’.Fommil-ġustjitkelleml-għerf,ulsienujitkellemdwaril-ġustizzja. Salm37:28,30

Agħtilis-sultanil-ġudizzjitiegħek,oAlla,ul-ġustizzjatiegħeklilbinis-sultan.Hujiġġudikal-poplu tiegħekbil-ġustizzja,ul-fqajrintiegħekbil-ġudizzjuHujiġġudikal-fqajrintal-poplu,isalvalilulied il-fqir,ujkisserlilminjgħaffeġ.Salm72:1-2,4

Iddefendulill-fqirulill-iltim:agħmluġustizzjalill-imsejkenulill-fqir.Eħilsul-foqraul-fqir: eħilsuhomminnidejnil-ħżiena.Salm82:3-4

Il-ġustizzjaul-ġudizzjuhumal-għammartat-trontiegħek:il-ħnienaul-veritàjimxuquddiemwiċċek. Salm89:14

Iżdal-ġudizzjujerġa’luragħall-ġustizzja,udawkkollhata’qalbhomtajbajimxuwarajh.Salm94:15

Sħabudlammadwaru:il-ġustizzjaul-ġudizzjuhumal-għammartat-trontiegħu.Salm97:2

Is-saħħatas-sultantħobbukollil-ġudizzju;inttistabbilixxil-ekwità,inttwettaqil-ġudizzjuussewwaf’Ġakobb.Salm99:4

Il-Mulejiwettaqil-ġustizzjaul-ġudizzjugħaldawkkollhalihumamaħqurin.Salm103:6

Henjindawklijħarsul-ġudizzju,uminjagħmelis-sewwaf’kullżmienSalm106:3

Veritàuġudizzjuhumagħemejjelidejh;il-kmandamentitiegħukollhahumaċertiSalm111:7

Hienil-ġensliAllatiegħuhul-Mulej,ul-popluligħażelb’wirtSalm33:12

Jienagħażiltit-triqtas-sewwa:qegħedtquddiemil-ġudizzjitiegħekGħallimnil-għerful-għaqal, għaxjienanemmenfil-kmandamentitiegħek.Ħlift,unwettaq,linħaresil-ġudizzjiġustitiegħek. Għejtil-ġudizzjuul-ġustizzja:tħallinixf’idejndawklijgħaffġuniSalm119:30,66,106,121

Hienimingħandul-għajnunata’Allata’Ġakobb,lit-tamatiegħuhifil-Mulej,Allatiegħu:Li għamelis-semaul-art,il-baħarukullmahemmfihom;lijżommil-veritàgħaldejjem:Lijagħmelilġudizzjugħall-maħqurin:lijagħtil-ikellill-imġewħin.Il-Mulejjeħleslill-imsieħba.Salm146:5-7

Proverbjitas-SultanSalamun

Il-proverbjita’SalamunbinDavid,sultanta’Iżrael;Biextkuntafl-għerfut-tagħlim;biextifhem kliemid-dehen;biextirċievit-tagħlimtal-għerf,il-ġustizzja,ul-ġudizzju,us-sekwità;biextagħtissottilitàlis-sempliċi,liż-żagħżugħgħarfienudehenProverbji1:1-4

Għaxil-Mulejjagħtil-għerf:minnfommujoħorġul-għarfienul-fehmaHujaħżenl-għerfsħiħ għall-ġusti;hutarkagħaldawklijimxubis-sewwaHujħaresil-mogħdijiettas-sewwa,ujħaresittriqtal-qaddisintiegħu.Imbagħadtifhemis-sewwa,ul-ġudizzju,us-sewwa;iva,kulltriqtajba. Proverbji2:6-9

Il-biża’tal-Mulejhulitobgħodil-ħażen:jiennobgħodil-kburijaul-arroganza,it-triqħażina,ufomm il-qarrieqJienal-parirul-għerfsħiħ;jienad-dehen;jienas-saħħaBijajsaltnus-slaten,ulprinċpijietjiddeċiedul-ġustizzja.Bijajsaltnul-prinċpijiet,un-nobbli,l-imħallfinkollhatal-art. Proverbji8:13-16

Idil-ħabriekigħandhas-setgħa,immal-għażżienikollujħallasit-taxxa.Proverbji12:24

Sentenzadivinatinsabfuqfommis-sultan:fommumajikserxil-kliemmetajagħmelil-ġudizzju.Hija ħaġamistkerrhagħas-slatenlijagħmlul-ħażen:għaxit-tronjissaħħaħbis-sewwaXofftejnis-sewwa humal-għaxqatas-slaten;ujħobbulilminjitkellemis-sewwa.Proverbji16:10,12-13

Minhutqilbiexjagħdabaħjarmill-qawwi;uminjaħkemspirtuaħjarminnminjaħtafbeltProverbji 16:32

Raġelħażinjieħurigalminnsidrubiexiħawwadit-triqattas-sewwaProverbji17:23

Mhuxtajjeblitaċċettal-persunal-ħażina,biextwaqqa’l-ġustbil-ġudizzjuProverbji18:5

Sultanlijoqgħodfuqit-trontal-ġudizzjujxerredil-ħażenkollub’għajnejhProverbji20:8

Sultangħaqlijxerredil-ħżiena,ujġibir-rotafuqhom.Proverbji20:26

Il-ħnienaul-veritàjħarsulis-sultan,ut-trontiegħujissaħħaħbil-ħniena.Proverbji20:28

Litagħmelil-ġustizzjaul-ġudizzjujogħġobaktarlill-Mulejmis-sagrifiċċjuIs-serqtal-ħżiena jeqridhom,għaxmajriduxjagħmlul-ġustizzja.Proverbji21:3,7

Il-ġustjagħmelil-ġustizzjab’ferħ,immadawklijagħmlul-ħażeniħallul-qerda.Proverbji21:15

Hienil-ġensliAllatiegħuhul-Mulej,ul-popluligħażelb’wirtSalm33:12

Dawnl-affarijietukolljappartjenulill-għorriefMhuxtajjeblitħareslejnpersunafil-ġudizzjuMin jgħidlill-ħażin,“Intġust”,lilujisħtul-popli,ujistmerruhil-ġnus.Immadawklijċanfruhikollhom pjaċir,ubarkatajbatiġifuqhomProverbji24:23-25

Minmajaħkemxruħubħalbeltimġarrfaublaswar.Proverbji25:28

In-niesħżienamajifhmuxil-ġudizzju,immadawklijfittxulill-Mulejjifhmukollox.Proverbji28:5

Bħaliljunjgħajjat,uorsjiġġerra,hekkhuħakkiemħażinfuqil-foqraProverbji28:15

Metal-ġustijkunufl-awtorità,il-poplujifraħ;immametal-ħżienajaħkmu,il-poplujitnikket Proverbji29:2

Is-sultanbil-ġudizzjujsaħħaħl-art,immaminjieħurigalijħarbathaProverbji29:4

Jekkħakkiemjagħtiwidengħall-gideb,il-qaddejjakollhatiegħuhumaħżienaProverbji29:12

Is-sultanlijiġġudikabil-fedeltàlill-foqra,it-trontiegħujibqa’stabbilitgħaldejjem.Proverbji29:14

Ħafnajfittxul-favurtal-ħakkiem;immal-ġudizzjuta’kullbniedemġejmill-Mulej.Proverbji29:26

Mhuxgħas-slaten,Lemuwel,lanqasgħas-slatenlijixorbul-inbid,lanqasgħall-prinċpijietlijixrob xorbqawwi:Limajixorbux,ujinsewil-liġi,ujgħawġul-ġudizzjuta’xiħaddmill-maħqurin. Proverbji31:4-5

Iftaħfommokgħall-mutubiextikkawżalildawkkollhalihumaddestinatigħall-qerdaIftaħfommok, iġġudikabil-ġustizzja,uddefendil-kawżatal-fqirul-fqirProverbji31:8-9

Urajttaħtix-xemxlihemmpostil-ġudizzju,lihemmkienil-ħażen;uhemmpostis-sewwa,lihemm kienl-iniquità.Għedtf’qalbi,Allajagħmelħaqqkemmmill-ġustkifukollmill-ħażin;għaxhemm żmiengħalkullskopugħalkullxogħolKoħèlet3:16-17

Jekktaral-għajbtal-foqra,ut-tgħawwiġvjolentital-ġudizzjuul-ġustizzjaf’xiprovinċja,tistagħġibx b’dan:għaxminhuogħlamill-ogħlajħareslejh,uhemmoħrajnogħlaminnhomKoħèlet5:8

Kullminiħaresil-kmandamentmajħossxejnħażin:qalbl-għareftagħrafkemmiż-żmienkifukoll il-ġudizzjuGħaxgħalkullskophemmżmienuġudizzju,għalhekkit-tbatijatal-bniedemhijakbira fuqu.Koħèlet8:5-6

Tgħallmutagħmlut-tajjeb;fittxul-ġustizzja,għinulill-maħqurin,iġġudikawlill-iltim,iddefendu ruħkomgħall-armla.Isaija1:17

Għaxtwilidilnatifel,mogħtilnaiben:ul-ħakmatkunfuqspallejh;uismujsejjaħluKunsilliertalGħaġeb,Allasetgħan,Missierta’dejjem,Prinċeptas-SliemMajkunxhemmtmiemgħat-tkabbir tal-ħakmaus-sliemtiegħu,fuqit-tronta’David,ufuqsaltnatu,bieximexxihaujwaqqfihabilġudizzjuul-ġustizzjaminnissa’lquddiemgħaldejjem.Il-ħeġġatal-Mulejta’l-eżerċtisetwettaq danIsaija9:6-7

Hienil-ġensliAllatiegħuhul-Mulej,ul-popluligħażelb’wirtSalm33:12

Profeti

Gwajgħaldawklijagħtudigrietiinġusti,ulijiktbudigrietiaħraxlijkunuordnaw,biexiwarrbulillfoqramillijagħmluħaqq,ubiexjieħdud-drittmill-foqratal-poplutiegħi,biexl-armlijkunul-priża tagħhom,ubiexjisirqulill-iltiema!Isaija10:1-2

Ufil-ħnienajkunstabbilitit-tron:uhujoqgħodfuqufis-sewwafit-tindata’David,jiġġudika,u jfittexil-ġudizzju,ujħaffefil-ġustizzja.Isaija16:5

Ara,sultanisaltanbis-sewwa,ul-prinċpijietjaħkmubis-sewwaIsaija32:1

Hekkjgħidil-Mulej:“Żommul-ġudizzjuuagħmlul-ġustizzja,għaxis-salvazzjonitiegħiqriblitiġi, ul-ġustizzjatiegħiqriblitintwera.”Isaija56:1

Uinttaħlef,bil-verità,bil-ġudizzju,ubis-sewwa,ul-ġnusibierkufih,ujiftaħrufihĠeremija4:2

Immaħajiftaħarb’dan,lijifhemujagħrafni,lijienal-Mulejlineżerċital-qalbtajba,il-ġudizzjuussewwafuql-art;għaxf’dawnl-affarijietnitgħaxxaqjien,jgħidil-Mulej.Ġeremija9:24

DarDavid,hekkjgħidil-Mulej:“Agħmlul-ġudizzjufilgħodu,ueħilsulilminhumħarbatminnidloppressur,limajoħroġxil-korlatiegħibħalnar,umajinħaraqxuħaddmajkunjista’jitfiha, minħabbal-ħażentagħkom”Ġeremija21:12

Hekkjgħidil-Mulej:“Agħmlul-ġudizzjuus-sewwa,ueħilsul-imħarbatminnidl-oppressur: tagħmluxil-ħażen,tagħmluxvjolenzalill-barrani,lill-iltim,jewlill-armla,uxxerrduxdemm innoċentif’danil-post.”Ġeremija22:3

Ara,jiġuż-żminijiet,jgħidil-Mulej,metajieninqajjemlilDavidfergħaġusta,usultanisaltanu jirnexxi,ujwettaqil-ġudizzjuul-ġustizzjafl-art.Ġeremija23:5

F’dawkil-jiem,uf’dakiż-żmien,jieninqajjemfergħatas-sewwaf’David,uhujwettaqil-ġudizzjuu s-sewwafl-artĠeremija33:15

Minmataxfuql-użura,ulanqasmajieħużidiet,minibiegħedidumill-ħażen,jagħmelġudizzju sewwabejnbniedemubniedem,jimxifl-istatutitiegħi,ujħaresid-digrietitiegħi,biexjagħmelissewwa;huġust,żgurlijgħix,jgħidil-MulejAlla.Eżekjel18:8-9

Hekkjgħidil-MulejAlla:“Biżżejjedgħalikom,prinċpijietta’Iżrael:warrbul-vjolenzaul-ħerba, agħmlul-ġudizzjuul-ġustizzja,warrbul-ħtiftagħkommingħandil-poplutiegħi,jgħidil-MulejAlla.” Eżekjel45:9

Għalhekk,Osultan,ħajkunil-parirtiegħiaċċettabbligħalik,uteħlesminndnubietekbis-sewwa,u minnħtijatiegħekbillituriħnienamal-foqra;jekkdanjista’jkuntawwalis-serħantiegħekIssajiena Nebukadnessarinfaħħarunfaħħarunonoralis-Sultantas-smewwiet,ligħemilukolluverità,u triqatuġustizzja:ulildawklijimxubil-kburijajista’jbaxxihomDanjel4:27,37

Imbagħadis-sultanDarjukiteblill-popli,ġnus,ulsienkollha,lijgħammrufl-artkollha:“Is-sliem ikunimmultiplikatgħalikomQednagħmeldigriet,biexf’kullsaltnatas-saltnatiegħin-nies jitriegħduujibżgħuquddiemAllata’Danjel:għaxhuAllal-ħaj,usħiħgħaldejjem,usaltnatuqatt

Hienil-ġensliAllatiegħuhul-Mulej,ul-popluligħażelb’wirtSalm33:12

matinqered,ul-ħakmatiegħutibqa’sat-tmiemHujeħlesujsalva,ujagħmelsinjaliugħeġubijiet fis-semaufl-art,liħeleslilDanjelminnidejnl-iljuni.”Danjel6:25-27

MeladurlejnAllatiegħek:żommil-ħnienaul-ġudizzju,ustennaf’Allatiegħekil-ħinkollu Hosegħa12:6

Obodul-ħażenuħobbut-tajjeb,użommul-ġustizzjafil-bieb:forsil-Mulej,Allata’l-eżerċti,juri ħnienamal-fdalta’Ġużeppi.Immaħajinżelil-ġustizzjabħall-ilmijiet,us-sewwabħalnixxiegħa qawwijaAmos5:15,24

Hekkjgħidil-Mulejta’l-eżerċti,jgħid:Agħmluġudizzjusewwa,uuriwħnienaumogħdrijakull raġelma’ħuh.Latogħġbuxlill-armlaulill-iltim,lill-barraniulill-fqir;uħaddminnkommajaħseb il-ħażenkontraħuhf’qalbkom.Żakkarija7:9-10

Dawnhumal-affarijietligħandkomtagħmlu:Għidul-veritàkullwieħedlilgħajru;agħmlulġudizzjutal-veritàus-sliemfil-bibientagħkomUħaddminnkommagħandujaħsebil-ħażen f’qalbkomkontragħajru;utħobbuxġuramentifalzi:għaxdawnkollhahumaaffarijietlijien nobgħod,jgħidil-Mulej.Żakkarija8:16-17

Evanġelji

ImmaĠesùqal:“Ħallulit-tfalżgħarjiġugħandi,ulażżommuhomx,għaxta’minhubħalhomhijasSaltnatas-Smewwiet”Mattew19:14

Melaminhul-qaddejfidilugħaqli,lisidujkunugħamluħakkiemfuqdarubiexjagħtihoml-ikelfiżżmienxieraq?Tassewngħidilkom,lisidujagħmluħakkiemfuqġidukolluMattew24:45,47

Qallusidu:“Prosit,qaddejtajjebufidil;intkontfidilfuqil-ftit,inkunnagħmlekħakkiemfuqħafna; idħolfil-ferħta’sidek.”Siduqallu:“Prosit,qaddejtajjebufidil;intkontfidilfuqil-ftit,inkun nagħmlekħakkiemfuqħafna;idħolfil-ferħta’sidek.”Mattew25:21,23

ImmaĠesùsejħilhomlejhuqalilhom:“Tafulidawklijitqiesulijaħkmufuqil-pagani jiddominawhom,ul-kbarattagħhomiħaddmul-awtoritàfuqhomImmafostkommajkunxhekk: għaxminiridikunkbirfostkom,ikunil-qaddejtagħkom;uminiridikunl-ewwelfostkom,ikunilsir ta’kulħadd.GħaxBinil-bniedemmaġiexbiexikunmoqdi,immabiexjaqdiubiexjagħtiħajtu b’fidwagħalħafna”Mark10:42-45

Tiġġudikawxskontid-dehra,iżdaġġudikawb’ġudizzjuġustJaqawil-liġitagħnatiġġudikalilxi ħaddqabelmatismagħhutkuntafx’għamel?Ġwanni7:24,51

Epistoli

Jewminiħeġġeġ,għandujagħmeldanbillijħeġġeġlilxiħadd;minjagħti,għandujagħmlubissempliċità;minimexxi,għandujagħmlub’diliġenza;minjuriħniena,għandujagħmlubil-ferħ. Rumani12:8

Ħallikullruħtkunsuġġettagħas-setgħatsuperjuri.Għaxm'hemml-ebdasetgħaħliefminnAlla:issetgħatlihemmhumamaħturaminnAllaMelakullminjirreżistis-setgħa,jirreżistil-ordinazzjoni

Hienil-ġensliAllatiegħuhul-Mulej,ul-popluligħażelb’wirtSalm33:12

ta'Alla:udawklijirreżistu,jaqilgħul-kundannagħalihominfushomGħaxil-ħakkiemamhumiex biża'għall-għemejjeltajbin,immagħall-ħżiena.Melamatibżaxmis-setgħa?Agħmeldaklihutajjeb, ujkolloktifħirminnhaGħaxhul-ministruta'Allagħalikgħat-tajjebImmajekktagħmelil-ħażin, ibża';għaxhumhuxgħalxejniġorrix-xabla:għaxhul-ministruta'Alla,vendettabiexjesegwixxi korlafuqminjagħmelil-ħażen.Rumani13:1-4

Issottometturuħkomgħalkullordinamenttal-bniedemminħabbal-Mulej:kemmgħas-sultan,bħala l-ogħla;kemmgħall-gvernaturi,bħallikiekumibgħutaminnubiexjikkastigawlildawklijagħmlulħażen,ugħat-tifħirta’dawklijagħmlut-tajjeb1Pietru2:13-14

Apokrifi

Il-Mulejqajjeml-ispirtuta’Ċiru,is-sultantal-Persjani,udangħamelproklamazzjonifis-saltna kollhatiegħu,uwkollbillikiteb,Qal,HekkjgħidĊiru,is-sultantal-Persjani:Il-Mulejta’Iżrael,ilMulejl-aktargħoli,għamilnisultantad-dinjakollha,uordnalinibniludarf’Ġerusalemmfil-Lhudija 1Esdra2:2-4

UordnawkollliSisinnes,il-gvernaturtas-Sirjaul-Feniċi,uSatrabużanes,usħabhom,udawkli kienumaħturaħakkiemafis-Sirjaul-Feniċi,joqogħduattentilimajindaħluxfil-post,iżdajħallulil Zorobabel,il-qaddejtal-Mulej,ul-gvernaturtal-Lhudija,ulix-xjuħtal-Lhud,jibnud-dartal-Mulej f’dakil-post1Esra6:27

GħaxEsdrakelluħilakbiraħafna,tantlimaħallabarraxejnmil-liġiul-kmandamentital-Mulej, iżdagħallemlilIżraelkollul-ordinanziud-digrieti.1Esdra8:7

Għalhekkil-ġnuskollhajfaħħrulill-Mulej,ul-poplutiegħujistqarrlilAlla,ul-Mulejjerfa’l-poplu tiegħu;udawkkollhalijħobbulill-MulejAllafil-veritàul-ġustizzjajifirħu,ujuruħnienama’ħutna. Tobija14:7

Waradansirtsidfuqħafnaġnusukellid-dominjufuqid-dinjakollha,mhuximkabbarbilpreżunzjonital-awtoritàtiegħi,immadejjemimxejtb’ekwitàuħlewwa,iddeċidejtlinżommissuddititiegħif’ħajjakwietakontinwament,unagħmelsaltnatipaċifika,umiftuħagħall-passaġġsalkostijietimbiegħda,biexinġeddedil-paċi,lihijamixtieqamill-bnedminkollhaŻidietgħalEster 13:2

Melaisimgħu,slaten,uifhmu;tgħallmu,intomlitaħkmufuqit-trufijiettad-dinjaAgħtuwiden, intomlitaħkmufuqil-popli,utiftaħrubil-kotratal-ġnus.Għaxil-qawwangħatatlekmill-Mulej,ussaltnamill-Għoli;hulijipprovagħemilkomujfittexil-pariritagħkomGħerfta’Salamun6:1-3

Għalhekkix-xewqagħall-għerftwassalgħalsaltna.Jekkmelal-għaxqatiegħekhifit-tronijietuxxettri,Oslatental-popli,agħtiġieħlill-għerf,biexisaltnugħaldejjemGħerfta’Salamun6:20-21

Jekkl-għanahuwapussessmixtieqf’dinil-ħajja,x’hemmaktargħanimill-għerflijaħdemkollox?U jekkil-prudenzataħdem,minminndawkkollhalijeżistuhuħaddiemaktargħaqliminnha?Ujekk raġeliħobbis-sewwa,ix-xogħoltagħhahumavirtujiet,għaxhitgħallemit-temperanzaul-prudenza, il-ġustizzjaul-qawwa,lihumaaffarijietlibihomil-bnedminmajistgħuxikollhomxejnaktar profittabblif’ħajjithom.Għerfta’Salamun8:5-7

Hienil-ġensliAllatiegħuhul-Mulej,ul-popluligħażelb’wirtSalm33:12

Eħleslilminqedisofril-ħażenminnidl-oppressur;utitħassarxqalbekmetatkunqedtagħmelilġudizzju.Sirak4:9

Għaxidil-bennejix-xogħolikunimfaħħar,ul-mexxejgħaqlital-poplujkungħalkliemuSirak9:17

Imħallefgħaqlijgħallemlill-poplutiegħu;ut-tmexxijata’raġelgħaqlitkunordnatasewKifinhulimħalleftal-poplu,hekkhumal-uffiċjalitiegħu;ukifinhul-ħakkiemtal-belt,hekkhumadawk kollhalijgħammrufiha.Sultanblagħaqaljeqredlill-poplutiegħu;immapermezztal-għaqalta’ dawklihumafl-awtoritàl-belttibqa’abitataSirak10:1-3

Il-biża’tal-Mulejtiġiqabelmatiksebl-awtorità,immal-ħruxijaul-kburijahumat-telftagħhaIrġiel kbar,imħallfinusetgħaningħandhomjiġuonorati;iżdaħaddminnhomm’hemmakbarminnmin jibża’mill-Mulej.Sirak10:21,24

Għaxfit-tqassimtal-ġnustad-dinjakollha,huqiegħedħakkiemfuqkullpoplu;immaIżraelhulporzjontal-Mulej:Sirak17:17

Dawklijibżgħumill-Mulejisibul-ġudizzju,ujxegħlul-ġustizzjabħaldawl.Sirak32:16

Hutahil-kmandamentitiegħu,ul-awtoritàfl-istatutitad-deċiżjonijiet,biexjgħallemlilĠakobbittestimonjanzi,ujgħarraflilIżraelfil-liġijiettiegħuSirak45:17

David,tallikienħanin,kellut-tronta’saltnata’dejjem.1Makkabej2:57

Għalhekkin-nieskantawl-għemejjelta’Xmun,ugħall-glorjaliħaseblijġiblin-nazzjontiegħu, għamluhgvernaturuqassisil-kbirtagħhom,għaxkiengħameldawnl-affarijietkollha,ugħallġustizzjaul-fidiliżammman-nazzjontiegħu,ugħaldanfittexb’kullmezzlijgħollil-poplutiegħu 1Makkabej14:35

Hienil-ġensliAllatiegħuhul-Mulej,ul-popluligħażelb’wirtSalm33:12

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Maltese - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu