Skip to main content

Luganda - Dangers of Wine

Page 1

N'anywa ku wayini, n'atamidde; n'abikkibwa mu weema ye. Nuuwa n'azuukuka ng'anywa omwenge gwe, n'ategeera mutabani we omuto kye yamukoze. Olubereberye 9:21,24 Lutti n'ava e Zowaali n'abeera ku lusozi, ne bawala be bombi; kubanga yatya okubeera mu Zowaali: n'abeera mu mpuku, ye ne bawala be bombi. Omubereberye n'agamba omuto nti Kitaffe akaddiye, era tewali musajja mu nsi ajja kutuyingira mu ngeri y'ensi yonna: Jjangu tunyweeze kitaffe omwenge, tujja kwebaka naye ye, tulyoke tukuuma ezzadde lya kitaffe. Ne banywa kitaabwe omwenge ekiro ekyo: omwana omubereberye n'ayingira ne yeebaka ne kitaawe; n'atategeera bwe yali agalamidde, newakubadde ng'asituka. Awo olwatuuka enkeera, omwana omubereberye n'agamba omuto nti Laba, nneebaka ne kitange ekiro ekikeesezza olwaleero. oyingire, weebaka naye, tulyoke tukuuma ezzadde lya kitaffe. Kitaabwe ne banywa omwenge ekiro ekyo: omuto n'agolokoka n'asula naye; n'atategeera bwe yali agalamidde, newakubadde ng'asituka. Olubereberye 19:30-35 Mukama n'agamba Alooni nti Tonywa wayini newakubadde ekyokunywa ekitamiiza, ggwe, newakubadde batabani bo, bwe munaayingiranga mu weema ey'okusisinkanirangamu, muleme okufa: linaabanga tteeka emirembe gyonna mu mirembe gyammwe gyonna; Era mulyoke muteeke enjawulo wakati w'ebitukuvu n'ebitali bitukuvu, n'ebitali birongoofu n'ebitali birongoofu; Era mulyoke muyigirize abaana ba Isiraeri amateeka gonna Mukama ge yabagamba mu mukono gwa Musa. Eby’Abaleevi 10:8-11 Mukama n'agamba Musa nti Yogera n'abaana ba Isiraeri obagambe nti Omusajja oba omukazi bwe banaawukana okusuubiza obweyamo bw'Omunazaali, okweyawula eri Mukama: Anaayawula ku wayini n'ekyokunywa ekitamiiza, so talinywa vinega wa wayini, newakubadde vinegar ow'ekyokunywa, newakubadde okunywa omwenge gwonna ogw'emizabbibu, newakubadde okulya mizabbibu ennyogovu, oba enkalu. Ennaku zonna ez'okwawukana kwe, talyanga kintu kyonna ekikoleddwa mu muzabbibu, okuva ku bikuta okutuuka ku bikuta. Okubala 6:1-4 Naye n'aŋŋamba nti Laba, olifuna olubuto n'ozaala omwana ow'obulenzi; so kaakano tonywa nvinnyo newakubadde ekyokunywa ekitamiiza, so tolyanga kintu kyonna ekitali kirongoofu: kubanga omwana anaabanga Munazaali eri Katonda okuva mu lubuto okutuusa ku lunaku lw'okufa kwe. Abalamuzi 13:7 Awo olwatuuka bwe yali yeeyongera okusaba mu maaso ga Mukama, Eri n'assaako akabonero ku kamwa ke. Kaana, n’ayogera mu mutima gwe nti; emimwa gye gyokka gye gyakankana, naye eddoboozi lye ne teriwulirwa: Eli kyeyava alowooza nti yali atamidde. Eri n'amugamba nti Olituusa wa okutamiira? ggwe omwenge gwo. Kaana n'addamu n'agamba nti Nedda, mukama wange, ndi mukazi wa mwoyo gwa nnaku: sinywedde wayini newakubadde ekyokunywa ekitamiiza, naye nfuka emmeeme yange mu maaso ga Mukama. 1 Samwiri 1:12-15 Abbigayiri n'ajja eri Nabali; era, laba, n'akola embaga mu nnyumba ye, ng'embaga ya kabaka; omutima gwa Nabali ne gusanyuka munda mu ye, kubanga yali atamidde nnyo: kyeyava teyamugamba kintu kyonna, ekitono oba ekisingawo, okutuusa ku makya. Naye olwatuuka ku makya, omwenge bwe gwaggwa mu Nabali, ne mukazi we n'amubuulira ebyo, omutima gwe ne gufiira munda mu ye, n'afuuka ng'ejjinja.

Awo olwatuuka nga wayiseewo ennaku nga kkumi, Mukama n'akuba Nabali n'afa. 1 Samwiri 25:36-38 Abusaalomu yali alagidde abaddu be ng'ayogera nti Mukeko kaakano omutima gwa Amunoni bwe gusanyukira omwenge, era bwe mbagamba nti Mukube Amunoni; kale mutte, totya: sikulagidde? beera muvumu, era beera muzira. 2 Samwiri 13:28 Wateeka essanyu mu mutima gwange, okusinga mu kiseera eŋŋaano yaabwe n'omwenge gwabwe we byayongera. Ndigalamiza mirembe ne nneebaka: kubanga ggwe wekka, Mukama, onfuula mirembe. Zabbuli 4:7-8 Toyingira mu kkubo ly'ababi, so togenda mu kkubo ly'abantu ababi. Weewale, togiyitako, gikyuse, oyiteko. Kubanga tebasula, okuggyako nga bakoze bubi; n’otulo otuggyibwawo, okuggyako nga baleetedde abamu okugwa. Kubanga balya omugaati ogw'obubi, ne banywa omwenge ogw'obukambwe. Engero 4:14-17 Omwenge mujoozi, ekyokunywa ekitamiiza kiwunya: era buli alimbibwa mu kyo si mugezi. Engero 20:1 Ayagala okusanyuka aliba mwavu: Ayagala omwenge n'amafuta taliba mugagga. Engero 21:17 Ani alina ebizibu? ani alina ennaku? ani alina enkaayana? ani alina okunyumya? ani alina ebiwundu awatali nsonga? ani alina okumyuuka kw'amaaso? Abo abamala ebbanga eddene nga banywa omwenge; abo abagenda okunoonya omwenge ogutabuddwa. Totunuulira omwenge nga gumyufu, bwe guwa langi yaalwo mu kikopo, bwe gutambula obulungi. Ku nkomerero guluma ng’omusota, ne guluma ng’omusota. Amaaso go galilaba abakazi bannaggwanga, n'omutima gwo guliyogera ebigambo ebikyamu. Weewaawo, oliba ng'oyo agalamidde wakati mu nnyanja, oba ng'oyo agalamira waggulu ku kikondo. Bankuba, oligamba, so si mulwadde; bankuba, ne siwulira: ndizuukuka ddi? Nja kukinoonya nate. Engero 23:29-35 Si kya bakabaka, ggwe Lemweri, si kya bakabaka okunywa omwenge; so n'abalangira baleme okunywa omwenge: Baleme okunywa ne beerabira amateeka, ne bakyusa omusango gw'omuntu yenna ku babonyaabonyezebwa. Oyo ayagala okuzikirira muwe ekyokunywa ekitamiiza, n'abalina emitima emizito muwe omwenge. Anywe, yeerabire obwavu bwe, era aleme nate okujjukira ennaku ye. Engero 31:4-7 Zisanze abo abazuukuka ku makya, balyoke bagoberere omwenge ogutamiiza; ezigenda mu maaso okutuusa ekiro, okutuusa omwenge lwe guzikuma! N'ennanga n'entongooli, n'entongooli, n'entongooli, n'omwenge, biri mu mbaga zaabyo: naye tebafaayo ku mulimu gwa Mukama so ne balowooza ku nkola y'emikono gye. Isaaya 5:11-12 Zisanze abo abayita obubi birungi, n'ebirungi ebibi; abateeka ekizikiza mu kifo ky'ekitangaala, n'ekitangaala mu kifo ky'ekizikiza; ekyo kiteeka ebikaawa mu kifo ekiwooma, n’ekiwooma mu kifo ekikaawa! Zisanze abo abagezi mu maaso gaabwe, n'abagezi mu maaso gaabwe! Zisanze abo abalina amaanyi okunywa omwenge, n'abasajja ab'amaanyi okutabula omwenge: Abawa omubi obutuukirivu olw'empeera, ne bamuggyako obutuukirivu bw'omutuukirivu! Isaaya 5:2023


Zisanze engule ey'amalala, abatamiivu ba Efulayimu, obulungi bwabwe obw'ekitiibwa kye kimuli ekizikira, abali ku mutwe gw'ebiwonvu ebisavu eby'abo abawanguddwa omwenge! Naye era bakyamye olw'omwenge, ne bava mu kkubo olw'okunywa omwenge; kabona ne nnabbi bakyamye olw'okunywa omwenge, bamira omwenge, bavudde mu kkubo olw'okunywa omwenge; bakyama mu kwolesebwa, beesittala mu kusalira omusango. Isaaya 28:1,7 Ebigambo bya Yonadaabu mutabani wa Lekabu, bye yalagira batabani be obutanywa mwenge, bituukiridde; kubanga n'okutuusa leero tebanywa n'omu, wabula bagondera ekiragiro kya kitaabwe: newakubadde nga njogedde nammwe, nga nzuukuka ku makya ne njogera; naye mmwe temwampulira. Yeremiya 35:14 So kabona yenna tanywanga nvinnyo, bwe banaayingira mu luggya olw'omunda. Ezeekyeri 44:21 Naye Danyeri n'ayagala mu mutima gwe aleme okweyonoona na mugabo gwa kabaka newakubadde omwenge gwe yanywa: kyeyava asaba omulangira w'abalaawe aleme kweyonoona. Danyeri 1:8 Kubanga balirya ne batamala: balikola obwenzi, so tebalyeyongera: kubanga balekedde awo okwegendereza Mukama. Obwamalaaya n’omwenge n’omwenge omupya biggyawo omutima. Koseya 4:10-11 Naye malayika n'amugamba nti Totya, Zaakaliya: kubanga okusaba kwo kuwuliddwa; ne mukazi wo Elizabesi alikuzaalira omwana ow'obulenzi, n'omutuuma erinnya Yokaana. Era olifuna essanyu n'essanyu; era bangi bajja kusanyuka olw’okuzaalibwa kwe. Kubanga aliba mukulu mu maaso ga Mukama, so talinywa wayini wadde ekyokunywa ekitamiiza; era alijjula Omwoyo Omutukuvu okuva mu lubuto lwa nnyina. Era bangi ku baana ba Isiraeri alikyukira Mukama Katonda waabwe. Lukka 1:13-16 Kale mulabe nga mutambuliranga n'obwegendereza, si ng'abasirusiru, wabula ng'abagezigezi, nga mununula ebiseera, kubanga ennaku mbi. Kale temuba ba magezi, naye mutegeere Mukama by'ayagala. So temutamiira nvinnyo, omuli ekisusse; naye mujjule Omwoyo; Mwogera nammwe mu zabbuli ne mu nnyimba n'ennyimba ez'omwoyo, nga muyimba era nga muyimba mu mutima gwammwe eri Mukama; Bulijjo mwebaza Katonda Kitaffe olw'ebintu byonna mu linnya lya Mukama waffe Yesu Kristo; Mwewaayo buli omu eri munne mu kutya Katonda. Abeefeso 5:15-21 Kino kigambo kituufu nti, Omuntu bw’ayagala ekifo ky’omulabirizi, ayagala omulimu omulungi. Omulabirizi olwo alina okuba nga talina musango, omwami w’omukyala omu, nga bulindaala, omutegeevu, ow’empisa ennungi, eyeewaayo okusembeza abagenyi, asaanira okuyigiriza; Tewanywa mwenge, tewaakubwa, temululu mu by'amagoba ebicaafu; naye mugumiikiriza, si muyomba, so si mululu; Afuga obulungi ennyumba ye, n'abaana be abagondera n'amaanyi gonna; (Kubanga omuntu bw’atamanyi kufuga nnyumba ye, anaalabirira atya ekkanisa ya Katonda?) Si muyiiya, aleme okusitulwa n’amalala n’agwa mu kusalirwa omusango gwa Sitaani. Era ateekwa okuba n’emboozi ennungi ku abo abali ebweru; aleme okugwa mu kivume ne mu mutego gwa Sitaani. Bwe batyo n’abadyankoni balina okuba ab’amalaalo, abatali ba nnimi bbiri, abatajjumbira mwenge mungi, nga tebalina mululu mu by’amagoba amakyafu; Okukwata ekyama

ky’okukkiriza mu muntu ow’omunda omulongoofu. Era bino nabyo bisooke bikeberebwe; olwo bakozese ofiisi y’omudyankoni, nga basangibwa nga tebalina musango. Bwe batyo ne bakyala baabwe balina okuba ab’amaanyi, so si bavuma, abatebenkevu, abeesigwa mu byonna. Abadyankoni babeere baami b’omukazi omu, nga bafuga bulungi abaana baabwe n’amayumba gaabwe. Kubanga abo abakozesezza omulimu gw'omudyankoni obulungi beegulira eddaala eddungi, n'obuvumu bungi mu kukkiriza okuli mu Kristo Yesu. 1 Timoseewo 3:1-13 Kubanga omulabirizi ateekwa okuba nga talina musango, ng'omuwanika wa Katonda; teyeefaako yekka, tasunguwala mangu, teyeewaayo ku mwenge, si mukuba, teyeewaayo mu ssente encaafu; Naye ayagala okusembeza abagenyi, ayagala abasajja abalungi, omutegeevu, omutuukirivu, omutukuvu, ow'obukkakkamu; Anywerere ku kigambo ekyesigwa nga bwe yayigirizibwa, alyoke asobole okubuulirira n'okumatiza abawakanya. Tito 1:7-9 Naye ggwe yogera ebyo ebifuuka okuyigiriza okulungi: Abakadde babeere abatebenkevu, ab'amaanyi, abatebenkevu, abalamu mu kukkiriza, mu kwagala, n'okugumiikiriza. Abakazi abakaddiye bwe batyo, babeerenga mu nneeyisa ng'obutukuvu, so si bavunaana ab'obulimba, abatanywa mwenge mungi, abayigiriza ebirungi; Balyoke bayigirize abawala okuba abatetenkanya, okwagala babbaabwe, okwagala abaana baabwe, okuba abategeevu, abalongoofu, abakuumi awaka, abalungi, abawulize eri babbaabwe, ekigambo kya Katonda kireme okuvvoola. Abavubuka nabo bakubiriza okuba abatebenkevu. Tito 2:1-6 N'abagamba nti, “Mutubuulire ebirowoozo byammwe ebikwata ku biwandiiko.” Awo n'atandika abaasooka, eyali ayogedde ku maanyi g'omwenge; N’ayogera bw’ati nti, “Abange mmwe, omwenge nga gwa maanyi nnyo! kikyamya abantu bonna abakinywa: Kifuula ebirowoozo bya kabaka n'eby'omwana mulekwa okuba ekimu; ow'omuddu n'ow'eddembe, ow'omwavu n'ow'omugagga: Era buli kirowoozo kifuula essanyu n'okusanyuka, omuntu n'atajjukira nnaku newakubadde ebbanja: Era kigaggawaza buli mutima, omuntu n'atajjukira n'ekimu kabaka wadde gavana; era kireetera okwogera byonna mu ttalanta: Era bwe baba mu bikopo byabwe, beerabira okwagala kwabwe eri mikwano gyabwe n'abooluganda, n'oluvannyuma katono okuggyamu ebitala: Naye bwe bava mu omwenge, tebajjukira bye balina okumala. Abange mmwe, omwenge si gwe gusinga amaanyi, ogukaka okukola bwe gutyo? Bwe yamala okwogera bw’atyo, n’asirika. 1 Esdra 3:17-24 Omwenge mubi, kabaka mubi, abakazi babi, abaana b'abantu bonna babi, n'emirimu gyabwe emibi gyonna bwe gityo; era temuli mazima mu bo; ne mu butali butuukirivu bwabwe balizikirizibwa. 1 Esdras 4:37 Tokola ekyo omuntu ky'okyawa: tonywa wayini kukutamiiza: so n'okutamiira kugende naawe mu lugendo lwo. Tobit 4:15 Totuula n'akatono ne mukazi w'omusajja omulala, so totuulanga naye mu mikono gyo, so tosaasaanya ssente zo naye ku mwenge; omutima gwo guleme okumwekulukuunya, era bwe kityo olw’okwegomba kwo n’ogwa mu kuzikirizibwa. Omubuulizi 9:9


Envinnyo n'abakazi balifuula abasajja abategeevu okugwa: n'oyo eyeekwata ku bamalaaya alifuuka mujoozi. Omubuulizi 19:2 Tolaga buzira bwo mu wayini; kubanga omwenge guzikirizza bangi. Ekikoomi kigezesa enjuyi n'okunnyika: n'omwenge bwe gutyo n'emitima gy'abo ab'amalala olw'okutamiira. Omwenge mulungi ng’obulamu eri omusajja, bwe gunywebwa mu kigero: olwo bulamu bwe buli eri omuntu atalina wayini? kubanga kyakolebwa okusanyusa abantu. Omwenge ogutamiddwa nga gupimibwa era mu biseera guleeta essanyu mu mutima, n'okusanyuka mu birowoozo: Naye omwenge ogutamiddwa ekisukkiridde gukaawa mu birowoozo, n'okuyomba n'okuyomba. Obutamiivu bwongera obusungu bw'omusirusiru okutuusa lw'asobya: bukendeeza amaanyi, ne bukola ebiwundu. Tonenya muliraanwa wo olw'okunywa omwenge, so tomunyooma mu ssanyu lye: Tomuwa bigambo bya kunyooma, so tomunyigiriza ng'omukubiriza okunywa. Omubuulizi 31:25-31 Envinnyo n'omuziki bisanyusa omutima: naye okwagala amagezi kusinga byombi. Omubuulizi 40:20 Lutti ne bawala be bombi ne basigala mu mpuku, ne banywa kitaabwe omwenge, ne beebaka naye, kubanga baali bagamba nti tewali muntu yenna ku nsi ayinza okubaggyamu ensigo, kubanga baali balowooza nti ensi yonna yazikiridde. Yaseri 19:57 Olwo ne bamuwa omwenge n’anywa n’atamiira, ne bamuteeka mu maaso ge omuwala omulungi, n’amukola nga bw’ayagala, kubanga yali tamanyi ky’akola, nga bwe yali anywedde omwenge omungi. Bwe batyo abaana ba Mowaabu bwe baakola eri Isiraeri mu kifo ekyo, mu lusenyi lw'e Sittimu, obusungu bwa Mukama ne bubuuka ku Isiraeri olw'ensonga eno, n'asindika kawumpuli mu bo, Abayisirayiri ne bafa amakumi abiri mu 100. abasajja enkumi nnya. Yaseri 85:6061 N’olwekyo okusaba kw’omuntu bwe kunawerekerwako ennaku, tegenda kukkiriza kusaba kwe okulinnya ku kyoto kya Katonda nga kirongoofu. Kubanga ng'omwenge bwe gutabuddwa ne vinegar, tegulina buwoomi bwe bwalina edda; kale ennaku nga etabuddwamu Omwoyo Omutukuvu, tebonaabona kusaba kwa musajja kuba kwe kumu nga bwekyandibadde singa si ekyo. Ekitabo ekyokubiri ekya Hermas 10:22 N'omwenge n'ebyokunywa ebitamiiza saabinywa, n'ennyama tebyayingira mu kamwa kange, so silya mmere nnungi; naye nnakungubaga olw'ekibi kyange, kubanga kyali kinene nnyo, ekitabangawo mu Isiraeri. Endagaano ya Lewubeeni 1:10 Awo bwe nnamulaba ng’ayiwa omwenge, olw’okutamiira omwenge ne nlimbibwa, ne mmutwala wadde nga kitange yali tannaba kuteesa. Kale nga ntamidde omwenge, saamutegeera; n'obulungi bwe bwambuzaabuza, olw'engeri y'okwewunda kwe. Endagaano ya Yuda 2:18,24 N'amuyooyoota ne zaabu ne luulu, n'atufukirira omwenge ku mbaga n'obulungi bw'abakazi. Omwenge ne gukyusa amaaso gange, n’okusanyuka ne kuziba omutima gwange. Endagaano ya Yuda 3:6-7 Era kaakano, abaana bange, mbagamba nti temutamiira nvinnyo; kubanga omwenge gukyusa ebirowoozo okuva ku,

amazima, ne guleetera okwegomba, era gutwala amaaso mu bubi. Kubanga omwoyo ogw'obwenzi gulina omwenge ng'omuweereza okusanyusa ebirowoozo; kubanga bano bombi nabo baggyawo ebirowoozo by’omuntu. Kubanga omuntu bw'anywa omwenge okutamiira, gutaataaganya ebirowoozo n'ebirowoozo ebikyafu ebituusa mu bwenzi, n'okubugumya omubiri okutuuka ku kwegatta okw'omubiri; era omukolo ogw'okwegomba bwe gubaawo, akola ekibi, so taswala. Omusajja atamidde bw’atyo, baana bange; kubanga atamidde tassa kitiibwa muntu yenna. Kubanga, laba, kyandeetera okukyama, ne sikwatibwa nsonyi olw'abantu abaali mu kibuga, mu maaso ga bonna ne nkyukira Tamali, ne nkola ekibi ekinene, ne nbikka ekibikka ensonyi za batabani bange. Bwe nnamala okunywa omwenge saassa kitiibwa mu kiragiro kya Katonda, ne nwasa omukazi Omukanani. Kubanga omuntu anywa omwenge yeetaaga okutegeera kungi, abaana bange; era wano we wali amagezi mu kunywa omwenge, omuntu ayinza okunywa kasita akuuma obuwombeefu. Naye bw’asukka ekkomo lino omwoyo ogw’obulimba gulumba ebirowoozo bye, ne guleetera omutamiivu okwogera obucaafu, n’okusobya n’atakwatibwa nsonyi, naye n’okwenyumiriza mu nsonyi ye, n’okwetwala ng’ow’ekitiibwa. Ayenda tamanyi bw’afiirwa, era takwatibwa nsonyi bw’aswazibwa. Kubanga omuntu ne bw’aba kabaka n’ayenda, aggyibwako obwakabaka bwe olw’okufuuka omuddu w’obwenzi, nga nange bwe nnabonaabona. Kubanga nawaayo omuggo gwange, kwe kugamba, okusula kw'ekika kyange; n'omusipi gwange, kwe kugamba, amaanyi gange; n'engule yange, kwe kugamba, ekitiibwa ky'obwakabaka bwange. Era mazima nenneenenya ebyo; omwenge n’ennyama saabirya okutuusa nga nkaddiye, so saalaba ssanyu. Era malayika wa Katonda yandaga nti emirembe gyonna abakazi bafuga kabaka n’abasabiriza. Kabaka ne bamuggyako ekitiibwa kye, n'omuzira amaanyi ge, ne ku musabiriza n'akatono ako akayimiriza obwavu bwe. N’olwekyo, abaana bange, mukuume ekkomo ettuufu mu wayini; kubanga mu kyo mulimu emyoyo emibi ena-ogw'okwegomba, ogw'okwegomba okw'ebbugumu, ogw'obugwenyufu, ogw'amagoba amakyafu. Bwe munywa omwenge mu ssanyu, mwetoowaze mu kutya Katonda. Kubanga singa mu ssanyu lyammwe okutya Katonda kuvaawo, kale obutamiivu buba buba n’obutaswala ne bubba.Naye bwe mwagala okuba abalamu n’obutebenkevu temukwata ku wayini n’akatono, muleme okwonoona mu bigambo eby’obusungu, ne mu kulwanagana n’okuvvoola, n’okusobya kw’abantu ebiragiro bya Katonda, era muzikirira ng’ebiseera byammwe tebinnabaawo. Era, omwenge gubikkula ebyama bya Katonda n’abantu, nga nange bwe nnabikkula ebiragiro bya Katonda n’ebyama bya Yakobo kitange eri omukazi Omukanani Basshuwa, Katonda bye yandagira obutabibikkula. Era omwenge guvaako entalo n’okutabulwa. Endagaano ya Yuda 3:10-29 Ssaanywa wayini, okubuzaabuzibwa omwo; Endagaano ya Isaakali 2:7


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Luganda - Dangers of Wine by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu