Nkake mpe Nkake Ntango apesaki mobeko mpo na mbula, mpe nzela mpo na nkake ya nkake: Bongo amonaki yango, mpe asakolaki yango; abongisaki yango, iyo, mpe alukaki yango. Mpe epai ya moto alobaki, Tala, bobangi ya Nkolo, yango ezali bwania; mpe kolongwa na bobe ezali bososoli. Yobo 28:26-28 , NW
Pentateuque oyo ezali Mpe Moize asembolaki lingenda na ye epai ya likoló, mpe Yehova atindaki nkake mpe mbula ya mabanga, mpe mɔtɔ etambolaki na mabele; + mpe Yehova abɛtaki mbula ya mabanga na mokili ya Ezipito. Bondela Yehova (mpo ekoki) ete nkake makasi mpe mabanga ya mabanga ezala lisusu te; mpe nakotika bino bokende, mpe bokotikala lisusu te. Mpe Moize alobaki na ye ete: “Soki nakobima na engumba, nakosembola maboko na ngai epai ya Yehova; mpe nkake ekosila, mpe mbula ya mabanga ekozala lisusu te; mpo oyeba ndenge mabele ezali ya Yehova. Mpe Moize abimaki na engumba longwa na Farao, mpe atambolaki maboko na ye epai ya Yehova, mpe nkake mpe mbula ya mabanga esilaki, mpe mbula esopanaki na mabele te. Mpe ntango Farao amonaki ete mbula mpe mbula ya mabanga mpe nkake esilaki, asalaki lisusu masumu, mpe akómisaki motema na ye makasi, ye mpe basaleli na ye. Kobima 9:23 ,28-29,33-34 Mpe esalemaki ete o mokolo mwa misato o ntongo, nkake mpe nkake ezalaki, mpe lipata linene likolo lya ngomba, mpe mongongo mwa kelelo ezalaki makasi mpenza; bongo bato nyonso oyo bazalaki na kaa baninganaki. Kobima 19:16 Mpe bato nyonso bamonaki nkake, mpe nkake, mpe makɛlɛlɛ ya kelelo, mpe ngomba ezali kobimisa milinga. Kobima 20:18
Lisolo Banguna ya Yehova bakobukana na biteni; uta na likoló akobɛta nkake likoló na bango: Yehova akosambisa nsuka ya mabele; mpe akopesa bokasi epai ya mokonzi wa ye, mpe akotombola liseke lya mopakolami wa ye. 1 Samwele 2:10 Mpe ntango Samwele azalaki kopesa likabo ya kotumba, Bafilistia bapusanaki pene na kobunda na Yisraele, kasi Yehova abɛtaki nkake makasi na mokolo yango likoló ya Bafilistia, mpe abulunganisaki bango. mpe babetamaki liboso lya Yisalaele. 1 Samwele 7:10 Lelo oyo, ezali te kobuka blé? Nakobelela Yehova, mpe akotinda nkake mpe mbula; + mpo bómona mpe bómona ete mabe na bino ezali monene, oyo bosali na miso ya Yehova, na kosɛnga bino
Nkake mpe Nkake
Ntango apesaki mobeko mpo na mbula, mpe nzela mpo na nkake ya nkake: Bongo amonaki yango, mpe asakolaki yango; abongisaki yango, iyo, mpe alukaki yango. Mpe epai ya moto alobaki, Tala, bobangi ya Nkolo, yango ezali bwania; mpe kolongwa na bobe ezali bososoli. Yobo 28:26-28 , NW
mokonzi. Bongo Samwele abengaki Yehova; + mpe Yehova atindaki nkake mpe mbula na mokolo yango, mpe bato nyonso babangaki Yehova mpe Samwele. 1 Samwele 12:17 -18 Yehova abɛtaki nkake uta na likoló, mpe Oyo-Aleki-Likoló abimisaki mongongo na ye. Mpe atindaki ba flèches, mpe apalanganisaki yango; nkake, mpe ebulunganisaki bango. 2 Samwele 22: 14- 15
Poeme Tala, oyo ezali biteni ya banzela na ye: kasi eteni moke boni eyokani mpo na ye? kasi nkake ya nguya na ye nani akoki kososola? Yobo 26:14 Ntango apesaki mobeko mpo na mbula, mpe nzela mpo na nkake ya nkake: Bongo amonaki yango, mpe asakolaki yango; abongisaki yango, iyo, mpe alukaki yango. Mpe epai ya moto alobaki, Tala, bobangi ya Nkolo, yango ezali bwania; mpe kolongwa na bobe ezali bososoli. Yobo 28:26 -28 Azali kotambwisa yango na nse ya lola mobimba, mpe nkake na ye kino na nsuka ya mabele. Nsima na yango mongongo moko ezali konguluma: azali konguluma na mongongo ya bonene na ye; mpe akotika bango te ntango mongongo na ye ekoyokana. Nzambe azali kokangela na mongongo na ye na ndenge ya kokamwa; makambo minene asalaka, maye tokoki kososola te. Yobo 37: 3-5 Oyo akaboli nzela ya mai mpo na kotondisa mai, to nzela mpo na nkake ya nkake; Mpo ete mbula ebɛta na mabele, epai moto azali te; likolo lya esobe, wapi moto azali te; Mpo na kotondisa mabele oyo etikali mpamba mpe oyo ebebi; mpe mpo na kosala ete mbuma ya matiti ya pɛpɛlɛ ebima? Yobo 38:25 -27 Okoki kotinda nkake, ete ekende, mpe eloba na yo ete: Tozali awa? Yobo 38:35 , NW Opesi mpunda makasi? olatisi nkingo na ye na nkake? Alobi o ntei ya bakelelo: Ha, ha; mpe ayoki nsolo ya etumba mosika, nkake ya bakapiteni, mpe makelele. Yobo 39:19 ,25 Ozali na loboko lokola Nzambe? to okoki kokangela na mongongo lokola ye? Yobo 40:9 Yehova abɛtaki mpe nkake na likoló, mpe Oyo-Aleki-Likoló apesaki mongongo na ye; mabanga ya mbula ya mabanga mpe makala ya mɔtɔ. Iyo, atindaki malende ma ye, mpe apalanganisaki yango; mpe abimisaki nkake, mpe abulunganisaki bango. Nzembo 18:13 -14 Mongongo ya Yehova ezali likoló ya mai: Nzambe ya nkembo azali konguluma: Yehova azali likoló ya mai mingi. Nzembo 29:3 Mongongo ya nkake na yo ezalaki na lola: nkake engengisi mokili: mabele eninganaki mpe eninganaki. Nzembo 77:18 Apesaki mpe bangɔmbɛ na bango na mbula ya mabanga, mpe bitonga na bango na nkake ya mɔtɔ. Nzembo 78:48 Obengaki na mpasi, mpe nabikisaki yo; Nayanolaki yo na esika ya kobombana ya nkake: Namekaki yo na mai ya Meriba. Selah. Nzembo 81:7
2
Nkake mpe Nkake
Ntango apesaki mobeko mpo na mbula, mpe nzela mpo na nkake ya nkake: Bongo amonaki yango, mpe asakolaki yango; abongisaki yango, iyo, mpe alukaki yango. Mpe epai ya moto alobaki, Tala, bobangi ya Nkolo, yango ezali bwania; mpe kolongwa na bobe ezali bososoli. Yobo 28:26-28 , NW
Mikalikali na ye engɛngisaki mokili: mabele emoni, mpe eninganaki. Nzembo 97:4 Na mpamela na yo bakimaki; na mongongo ya nkake na yo bakendeki mbangu. Nzembo 104:7 Azali kosala ete milinga emata uta na nsuka ya mabele; azali kosala nkake mpo na mbula; abimisaka mopɛpɛ na bibombelo na ye ya bomengo. Nzembo 135:7 Bwaka nkake, mpe panza yango: bema baflɛ́mɛ na yo, mpe bóbebisa yango. Nzembo 144:6
Esakweli [Yehova] ya mampinga akobunda yo na nkake, na koningana ya mabele, na makelele makasi, na mopepe makasi mpe na mopɛpɛ makasi, mpe na mɔ́tɔ ya mɔ́tɔ oyo ezali kozikisa. Yisaya 29:6 Ntango abimisi mongongo na ye, mai ezali ebele na lola, mpe amatisaka milinga uta na nsuka ya mabele; azali kosala nkake na mbula, mpe abimisaka mopepe uta na bomengo na ye. Yilimia 10:13 Ntango azali kobimisa mongongo na ye, mai ezali ebele na likoló; mpe amatisaka mipepe uta na nsuka ya mabele: azali kosala nkake na mbula, mpe abimisi mopepe uta na bomengo bwa ye. Yilimia 51:16 Mpo na elilingi ya bikelamu ya bomoi, komonana na yango ezalaki lokola makala ya mɔ́tɔ oyo ezali kopela mpe lokola miinda: ezalaki komata mpe kokita na kati ya bikelamu ya bomoi; mpe moto ezalaki kongenga, mpe nkake ebimaki uta na moto. Mpe bikelamu ya bomoi bakimaki mbangu mpe bazongaki lokola komonana ya nkake. Ezekiele 1:13 -14 Bongo natomboli miso na ngai, mpe natalaki, mpe talá mobali moko alati bilamba ya lini, oyo loketo na ye ekangamaki na wolo ya malamu ya Ufaze. Nzoto na ye ezalaki lokola berry, mpe elongi na ye lokola nkake, mpe miso na ye lokola miinda ya mɔtɔ, mpe maboko na ye mpe makolo na ye lokola langi ya motako oyo epɛtolami, mpe mongongo ya maloba na ye lokola mongongo ya ebele ya bato. Danyele 10: 5- 6 Makalo makosilika na balabala, makosembola moko na mosusu na banzela ya minene: makomonana lokola miinda, makopota mbangu lokola nkake. Nahumu 2:4 Mpe Yehova akomonana likoló na bango, mpe flèche na ye ekobima lokola nkake, mpe Yehova Nkolo akobɛta kelelo, mpe akokende na mipɛpɛ makasi ya sudi. Zekalia 9:14
Baevanzile Mpo lokola nkake ezali kobima na ɛsti, mpe ezali kongɛnga kino na wɛsti; boye mpe boyei bwa Mwana wa Moto ekozala. Matai 24:27 Mpe, tala, koningana monene ya mabele esalemaki: mpo anzelu ya Nkolo akitaki uta na lola, mpe ayaki mpe abalusaki libanga nsima uta na ekuke, mpe afandaki likolo lya yango. Elongi na ye ezalaki lokola nkake, mpe bilamba na ye ezalaki mpɛmbɛ lokola mbula-mpɛmbɛ: Mpe mpo na kobanga ye, bakɛngɛli baninganaki, mpe bakómaki lokola bato oyo bakufá. Matai 28: 2-4
3
Nkake mpe Nkake
Ntango apesaki mobeko mpo na mbula, mpe nzela mpo na nkake ya nkake: Bongo amonaki yango, mpe asakolaki yango; abongisaki yango, iyo, mpe alukaki yango. Mpe epai ya moto alobaki, Tala, bobangi ya Nkolo, yango ezali bwania; mpe kolongwa na bobe ezali bososoli. Yobo 28:26-28 , NW
Yakobo mwana ya Zebede mpe Yoane ndeko ya Yakobo; mpe apesaki bango nkombo Boanerges, elingi koloba: Bana ya nkake. Malako 3:17 Mpe alobaki na bango ete: “ Namoni Satana lokola nkake ezali kokweya uta na likoló.” Luka 10:18 Mpo lokola nkake, oyo ezali kongenga uta na eteni moko na nse ya lola, ezali kongenga kino na eteni mosusu na nse ya lola; bongo mpe Mwana ya Moto akozala na mikolo na ye. Luka 17:24 Na yango, bato oyo batɛlɛmaki pembeni mpe bayokaki yango, balobaki ete nkake ezali kongɛnga. Yoane 12:29
Emoniseli Mpe nkake mpe mingongo ezalaki kobima na kiti ya bokonzi, mpe miinda nsambo ya mɔtɔ ezalaki kopela liboso ya kiti ya bokonzi, oyo ezali Milimo nsambo ya Nzambe. Emoniseli 4:5 Mpe namonaki ntango Mwana-Mpate afungoli moko ya bilembo, mpe nayokaki lokola makɛlɛlɛ ya nkake, moko ya banyama minei oyo ezali koloba ete: “Yaka kotala.” Emoniseli 6:1 Mpe anzelu akamataki mwinda ya mpaka ya malasi, mpe atondisi yango na moto ya etumbelo, mpe abwakaki yango na mabele, mpe mingongo mpe nkake mpe nkake mpe koningana ya mabele ezalaki. Emoniseli 8:5 Mpe agangaki na mongongo makasi lokola ntango nkosi ezali koganga: mpe ntango asili koganga, nkake nsambo ebimisaki mingongo na yango. Emoniseli 10:3 Mpe nkake nsambo esilaki kobimisa mingongo na yango, nalingaki kokoma: mpe nayokaki mongongo moko uta na likoló ezali koloba na ngai ete: “Kangá makambo oyo nkake nsambo ebimisaki, mpe kokoma yango te.” Emoniseli 10:4 Mpe tempelo ya Nzambe efungwamaki na likoló, mpe sanduku ya kondimana na ye emonanaki na tempelo na ye: mpe nkake, mpe mingongo, mpe nkake, mpe koningana ya mabele mpe mbula ya mabanga makasi. Emoniseli 11:19 Mpe nayokaki mongongo moko uta na likoló, lokola mongongo ya mai mingi, mpe lokola mongongo ya nkake monene. Emoniseli 14:2 Mpe ezalaki mingongo, mpe nkake, mpe nkake; mpe ezalaki koningana ya mabele enene, lokola ezalaki te uta bato bazalaki likolo lya mabele, koningana ya mabele ya nguya boye, mpe monene boye. Emoniseli 16:18 Mpe nayokaki lokola mongongo ya ebele monene, lokola mongongo ya mai mingi, mpe lokola mongongo ya nkake makasi, kolobaka ete: Aleluia, mpo Nkolo Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso azali koyangela.” Emoniseli 19:6
Apokrifa, oyo ezali Liboso ete nkake mpe kongenga, to ata moke te miboko ya paladiso etiamaki, . 2 Esdras 6:2
4
Nkake mpe Nkake
Ntango apesaki mobeko mpo na mbula, mpe nzela mpo na nkake ya nkake: Bongo amonaki yango, mpe asakolaki yango; abongisaki yango, iyo, mpe alukaki yango. Mpe epai ya moto alobaki, Tala, bobangi ya Nkolo, yango ezali bwania; mpe kolongwa na bobe ezali bososoli. Yobo 28:26-28 , NW
Akobwaka nkake, mpe nani akobanga te? akokake, mpe nani akobanga te? 2 Esdras 16:10 , NW Talá makɛlɛlɛ ya mobulu, na nkake, mpe koningana ya mabele, mpe mobulu na mokili. Makambo oyo ebakisami na Estere 11:5 Bongo nkake ya sembo oyo ezali kolukaluka ekokende na mboka mopaya; mpe uta na mapata, lokola uta na likonga oyo ebendami malamu, bakopumbwa kino na elembo. Mayele ya Salomo 5:21 Mpe bitumbu biyaki likolo lya basumuki te kozanga bilembo bya kala na nguya ya nkake: mpo banyokwamaki na bosembo engebene na nkuna ya bangomei, mpenza lokola basalelaki etamboli ya makasi koleka mpe ya koyina epai ya bapaya. Mayele ya Salomo 19:13 Liboso nkake ekende nkake; mpe liboso ya moto oyo ayoki nsoni akokende na boboto. Mosakoli 32:10 Biloko ya bato oyo bazangi bosembo ekokauka lokola ebale, mpe ekolimwa na makɛlɛlɛ, lokola nkake monene na mbula. Mosakoli 40:13 Na motindo na ye, akitisaka mbula-mpɛmbɛ, mpe atindi nokinoki nkake ya bosambisi na ye. Makɛlɛlɛ ya nkake ezali koningana na mabele: bongo mopɛpɛ ya nɔrdi mpe mopɛpɛ ya mopɛpɛ: lokola bandɛkɛ oyo epumbwaka epalanganisaka mbula-mpɛmbɛ, mpe kokwea na yango ezali lokola kongɛnga ya nsɛlɛlɛ. Mosakoli 43: 13, 17 Mpe Nkolo nkake uta na lola, mpe na makelele monene asali mongongo mwa ye mpo na koyokama. Mosakoli 46:17 Mpo moi, sanza, mpe minzoto, lokola ezali kongɛnga mpe batindami mpo na kosala misala na bango, bazali na botosi. Ndenge moko mpe nkake ntango epanzani ezali pete mpo na komonana; mpe nsima ya lolenge moko mopepe mozali kopumbwa o mboka inso. Mokanda ya Yilimia 1:6 0-61 O bino nkake mpe mapata, bópambola Nkolo: bósanzola mpe bótombola ye likoló na nyonso libela. Losambo ya Azaria 1:51 Mpe bafungolaki ekuke ya ndako ya ndako, babwakaki mabanga lokola nkake, mpe babotaki kapiteni, bakataki yango biteni, babɛtaki mitó na bango mpe babwakaki yango epai ya baoyo bazalaki na libándá. 2 Bamakabe 1:16 Kasi ntango etumba ekómaki makasi, bato mitano ya kitoko oyo bautaki na likoló babimaki epai ya banguna, oyo bazalaki na bampunda, oyo bazalaki na bansinga ya wolo, mpe mibale kati na bango bakambaki Bayuda, Mpe bakangaki Makabe o ntei na bango, mpe bazipaki ye bibundeli na ngámbo nyonso, mpe babatelaki ye na libateli, kasi babɛtaki ye baflɛ́mɛ mpe nkake na banguna: boye ete ayokaki nsɔni na bokufi miso, mpe atondaki na mpasi, babomaki bango. 2 Bamakabe 10:29-30
Enoka, Yashere, mpe Yubile Mpe emonaneli elakisamaki epai ya ngai boye: Tala, na emonaneli mapata ebengisaki ngai mpe londende moko ebengisaki ngai, mpe nzela ya minzoto mpe nkake ekendeki mbangu mpe ekendeki mbangu mpe esala ngai mbangu, mpe mipepe na emonaneli esalaki ngai napumbwa mpe etombolaki ngai likolo, mpe ememaki ngai o kati ya lola. Mpe nakɔtaki tii napusanaki pene na efelo moko oyo
5
Nkake mpe Nkake
Ntango apesaki mobeko mpo na mbula, mpe nzela mpo na nkake ya nkake: Bongo amonaki yango, mpe asakolaki yango; abongisaki yango, iyo, mpe alukaki yango. Mpe epai ya moto alobaki, Tala, bobangi ya Nkolo, yango ezali bwania; mpe kolongwa na bobe ezali bososoli. Yobo 28:26-28 , NW
etongami na bakristal mpe ezingami na minoko ya mɔtɔ: mpe ebandaki kobangisa ngai. Mpe nakɔtaki na minoko ya mɔtɔ mpe napusanaki pene na ndako moko monene oyo etongamaki na kristale: mpe bifelo ya ndako ezalaki lokola nse ya makonzí oyo esalemi na kristale, mpe moboko na yango ezalaki ya kristale. Plafond na yango ezalaki lokola nzela ya minzoto mpe ya nkake, mpe kati na yango ezalaki na bakeruba ya mɔ́tɔ, mpe likoló na bango ezalaki polele lokola mai. Enoka 14:811 , NW Mpe namonaki emonaneli, Mpe tala! ezalaki na ndako ya mibale, monene koleka oyo ya liboso, mpe ekuke mobimba etelemaki polele liboso na ngai, mpe etongamaki na milinga ya mɔ́tɔ. Mpe na makambo nyonso elekaki mpenza na nkembo mpe na bonene mpe na bonene na boye ete nakoki te kolimbola epai na bino nkembo na yango mpe bonene na yango. Mpe nse na yango ezalaki ya mɔtɔ, mpe likoló na yango ezalaki na nkake mpe nzela ya minzoto, mpe plafond na yango ezalaki mpe mɔtɔ ya mɔ́tɔ. Enoka 14:15-17 , NW Mpe namonoki bisika bya bingenga mpe bibombelo bya bomengo bya minzoto mpe ya nkake mpe o bozindo bwa nsuka, wapi ezalaki na likonga ya mɔ́tɔ mpe baflɛ́mbɛ mpe mbeli na bango, mpe mopanga moko ya mɔ́tɔ mpe nkake nyonso. Enoka 17:3 Mpe kuna miso ma ngai mamonoki mabombami ma nkake mpe ma nkake, mpe mabombami ma mipepe, boniboni bakabwani mpo ya kopumbwa likolo lya mabele, mpe mabombami ma mapata mpe mamwɛ, mpe kuna namonaki uta wapi babimi na esika wana mpe uta wapi batondisi mabele ya mputulu. Enoka 41:3 Mpe namonoki nkake mosusu mpe minzoto ya lola, mpe namonoki boniboni Abengaki bango banso na bankombo ya bango mpe bayokaki Ye. Mpe namonoki boniboni bamekami na balansi ya sembo engebene na bonene bwa bango bwa pole: Namonaki bonene bwa bisika bwa bango mpe mokolo mwa bobimisi bwa bango, mpe lolenge nini bobaluki bwa bango bozali kobimisa nkake: mpe namonaki bozongisi bwa bango engebene na motango mwa baanzelu, mpe lolenge nini babatelaka bondimi elongo na bango na bango. Enoka 43:1-2 Lisusu likambo mosusu oyo namonaki na oyo etali nkake: ndenge nini minzoto mosusu ebimaka mpe ekómaka nkake mpe ekoki kokabwana te na lolenge na yango ya sika. Enoka 44:1 O mikolo ena miso ma ngai mamonoki mabombami ma nkake, mpe ma miinda, mpe bisambisi bizali kosala mpe bizali kongenga mpo ya lipamboli to elakeli mabe lokola Nkolo wa Milimo alingi. Mpe kuna namonoki mabombami ma nkake, mpe boniboni ntango ekoganga likolo o lola, lokito ma yango mayoki, mpe atindaki ngai namona bisambisi bisalemi o mabele, soko bizali mpo ya bolamu mpe lipamboli, to mpo ya elakeli mabe engebene na liloba lya Nkolo wa Milimo. Mpe nsima na yango basekele nyonso ya miinda mpe nkake elakisamaki epai ya ngai, mpe epelisami mpo na lipamboli mpe mpo na kotondisa. Enoka 59:1-3 Mpe nkake engebene na bisika oyo ekwei, mpe bokabwani nyonso oyo esalemi na kati ya nkake mpo epela, mpe mampinga na yango mpo ete bátosa mbala moko. Mpo nkake ezali na bisika ya bopemi oyo epesami na yango ntango ezali kozela koganga na yango; mpe nkake mpe nkake ezali kokabwana te, mpe atako moko te mpe ekabwani te, bango mibale bakendaka elongo na molimo mpe bakabwani te. Mpo ete ntango nkake ezali kongɛnga, nkake ebimisaka mongongo na yango, mpe elimo etindaka ete bápema mwa moke na ntango ya koganga, mpe ekabolaka ndenge moko kati na bango; mpo ete ebombelo ya bomengo ya bapeki na bango ezali lokola zelo, mpe moko na moko na bango lokola ezali kopumbwa ekangami na kati na bokangami, mpe ezongisami nsima na nguya ya molimo, mpe epusami liboso engebene na bisika mingi ya mabele. Enoka 60:13-15 , NW 6
Nkake mpe Nkake
Ntango apesaki mobeko mpo na mbula, mpe nzela mpo na nkake ya nkake: Bongo amonaki yango, mpe asakolaki yango; abongisaki yango, iyo, mpe alukaki yango. Mpe epai ya moto alobaki, Tala, bobangi ya Nkolo, yango ezali bwania; mpe kolongwa na bobe ezali bososoli. Yobo 28:26-28 , NW
Mpe mingongo ya nkake mpe pole ya nkake ebatelami: mpe kuna ebatelami bashambre ya mbula ya mabanga mpe bashambre ya malili makasi, mpe bashambrɛ ya mbula-mpɛmbɛ, mpe bashambrɛ ya mbula mpe ya mamwɛ. Enoka 69:23 Mpe o mokolo mona, Nkolo asalaki ete mabele mobimba eningana, mpe moi molili molili, mpe miboko mya mokili eninganaki, mpe mabele mobimba eninganaki na mobulu, mpe nkake engenga, mpe nkake egangaki, mpe maziba manso o mabele mabukanaki, lokola eyebanaki te na bafandi liboso; mpe Nzambe asalaki mosala ya nguya eye, na ntina ya kobangisa bana ba bato, ete bobe bozala lisusu te likolo lya mabele. Yashere 6:11 Mpe Nkolo amonoki mpasi ya Yozefe, mpe Nkolo abɛtaki lisusu bato baye, mpe apesaki bango etumbu, mpe Nkolo asalaki ete molili ezinga bango likolo lya mabele, mpe nkake engengamaki mpe nkake egangaki, mpe mabele eninganaki na mongongo ya nkake mpe ya mopepe makasi, mpe bato babangaki mpe bayebaki te wapi basengelaki kokende. Yashere 42:44 Mpo na mokolo ya yambo akelaki lola oyo ezali likolo mpe mabele mpe mai mpe milimo nyonso oyo ezali kosalela liboso na ye, banzelu ya miso, mpe baanzelu ya bosantu, mpe baanzelu ya molimo ya mɔ́tɔ mpe baanzelu ya molimo ya mipepe, mpe baanzelu ya molimo ya mapata, mpe ya molili, mpe ya neige mpe ya mbula ya mabanga mpe ya malili ya mabanga, mpe baanzelu ya mingongo mpe ya nkake mpe ya nkake, mpe banzelu ya milimo ya malili mpe ya molunge, mpe ya eleko ya malili mpe ya prɛnta mpe ya ɔtɔnɛ mpe ya eleko ya molunge mpe ya milimo nyonso ya bikelamu na ye oyo ezali na lola mpe na mabele, Akelaki mabulu mabulu mpe molili, mpokwa mpe butu, mpe pole, ntongo mpe moi, oyo Ye abongisaki na boyebi ya motema na ye. Yubile 2:2
Mikanda ya Biblia oyo ebungaki Ete ntango bazalaki kokɛngɛla lilita ya Yesu, mabele eninganaki; mpe tomonoki anzelu moko wa Nzambe kobalusa libanga lya lilita mpe afandi likolo lya yango; Mpe elongi na ye ezalaki lokola nkake mpe elamba na ye ezalaki lokola mbula-mpɛmbɛ; mpe tokomaki na nzela ya bobangi lokola bato bakufi. Nsango Malamu ya Nikodeme 10:3-4 Mpe ntango Satana ná mokonzi ya lifelo bazalaki kosolola boye, na mbalakaka mongongo moko ebimaki lokola nkake mpe mopɛpɛ makasi, elobaki ete: “Bótombola bikuke na bino, Ee bankumu; mpe botombola, O baporte ya seko, mpe Mokonzi ya Nkembo akokɔta.Bongo mongongo moko monene ezalaki lokola ya lokito ya nkake oyo elobaka ete, Totombola bikuke na bino, O bankumu; mpe botombolama, bino bikuke ya lifelo, mpe Mokonzi ya Nkembo akokota Nsango malamu ya Nikodeme 16:1,13 Mpe ntango nazalaki kokende na nzela natatolaki makambo maye; ete Erode asalaki makambo maye na ngai, ete azwaki toli elongo na ngai, mpe atindaki ngai na bibundeli maboko ma ngai na ye, mpe nasambisa ye oyo asambisaka banso, mpe na fimbo Mosembo, Nkolo wa moyengebene. Mpe ntango topusanaki penepene na ye, O Erode, mongongo moko monene eyokanaki uta na lola, mpe nkake ya nsomo, mpe mabele eninganaki, mpe ebimisaki nsolo ya elengi, lokola oyo emonanaki ata moke te ata na tempelo ya Yelusaleme. Sikawa ntango natɛlɛmaki na nzela, Nkolo na biso amonaki ngai ntango atɛlɛmaki mpe azalaki kosolola na bayekoli na ye. Kasi nabondelaki o motema na ngai, mpo nayebaki ete ezalaki ye oyo bopesaki ngai, ete azalaki Nkolo wa biloko bikelami mpe Mozalisi wa nyonso. Kasi biso, ntango tomonaki ye, biso nyonso tokweaki na bilongi na biso liboso ya makolo na ye. Mpe nalobaki na mongongo makasi ete: “Nasali lisumu, O Nkolo, na ndenge nafandaki mpe nasambisaki yo, oyo azali kozongisa mabe na bato nyonso na bosolo.” Mpe tala, nayebi ete ozali
7
Nkake mpe Nkake
Ntango apesaki mobeko mpo na mbula, mpe nzela mpo na nkake ya nkake: Bongo amonaki yango, mpe asakolaki yango; abongisaki yango, iyo, mpe alukaki yango. Mpe epai ya moto alobaki, Tala, bobangi ya Nkolo, yango ezali bwania; mpe kolongwa na bobe ezali bososoli. Yobo 28:26-28 , NW
Nzambe, Mwana wa Nzambe, mpe namonaki bomoto bwa yo mpe bonzambe bwa yo te. Kasi Erode, elongo na bana ya Yisalaele, atindaki ngai nasala yo mabe. Na yango, yokela ngai mawa, Ee Nzambe ya Yisalaele! Mikanda ya Pilato mpe ya Erode Nzokande ntango babakamaki na ekulusu, molili ekɔtaki na mokili mobimba, mpe moi ezipamaki na boumeli ya ndambo ya mokolo, mpe minzoto ebimaki, kasi kongɛnga moko te emonanaki kati na yango; mpe sanza ebungisaki kongenga na yango, lokola nde ezalaki na langi ya makila; mpe mokili ya baoyo bakufaki emelamaki; na boye ete esika mosantu mpenza ya tempelo, ndenge babengaka yango, emonanaki te epai ya Bayuda bango moko ntango bakweaki, kasi bamonaki libulu moko na mabele, mpe nkake oyo elandanaki. Mpe o ntei ya nsomo eye bakufi babimaki kosekwa lisusu, lokola Bayuda bangomei bapesaki litatoli, mpe balobaki ete ezalaki Abalayama, mpe Yisaka, mpe Yakobo, mpe batata zomi na mibale, mpe Mose, mpe Yobo, baye bakufaki liboso, lokola balobaka, mibu soko nkoto misato na nkama mitano. Mpe ezalaki mingi mpenza baye ngaimei namonoki kobima na nzoto, mpe basalaki kolela likolo lya Bayuda, na ntina ya bobukami boye bosalamaki na bango, mpe na ntina ya bobebisami bwa Bayuda mpe bwa mobeko mwa bango. Mikanda ya Pilato mpe ya Erode Mpe nsɔmɔ ya koningana ya mabele ekobaki uta ngonga ya motoba ya bolengeli kino ngonga ya libwa; mpe ntango ekómaki mpokwa na mokolo ya liboso ya pɔsɔ, lokito moko eutaki na likoló, mpe lola ekomaki kongɛnga mbala nsambo koleka mikolo nyonso mosusu. Mpe na ngonga ya misato ya butu moi emonanaki kongɛnga mingi koleka ndenge ezalaki kongɛnga, kongɛngisaka hémisphère mobimba. Mpe lokola nkake ya nkake ebimi na mbalakaka na mopɛpɛ makasi, boye bato bamonanaki, bato minene na bolai, mpe baleki na nkembo, limpinga moko oyo ekoki kotángama te, bazalaki koganga, mpe mongongo na bango eyokanaki lokola oyo ya nkake makasi mpenza, Yesu oyo babakamaki na ekulusu asekwi lisusu: bómata uta na Hadesi bino bozalaki baombo na bisika ya nse ya mabele ya Hadesi. Mpe libulu na mabele ezalaki lokola nde ezalaki na nse te; kasi ezalaki boye ete miboko mpenza ya mabele emonanaki, elongo na baoyo bazalaki koganga na lola, mpe bazalaki kotambola na nzoto kati na bakufi oyo basekwi. Mpe Ye oyo asekwisaki bakufi nyonso mpe akangaki Hadès alobaki ete: “Boloba na bayekoli na ngai ete azali kokende liboso na bino na Galile, kuna bokomona Ye.” Mikanda ya Pilato mpe ya Erode Mpe na mokolo ya yambo ya poso, penepene na ngonga ya misato ya butu, moi ebimaki lokola engengamaki naino te, mpe lola mobimba ekomaki kongenga. Mpe lokola nkake eyaka na mopɛpɛ makasi, boye bato mosusu ya molai ya likoló, na bilamba kitoko, mpe ya nkembo oyo ekoki kolimbolama te, babimaki na mopɛpɛ, mpe ebele ya baanzelu oyo ekoki kotángama te, bazalaki koganga mpe koloba ete: “Nkembo na Nzambe na likoló koleka, mpe na mabele kimya, bolingi malamu kati na bato: Bómata uta na Hadès, bino bozali na bowumbu na bozindo ya Hades.” Mpe na mongongo na bango bangomba mpe bangomba mike nyonso eninganaki, mpe mabanga epasuka, mpe mabulu minene esalamaki na mabele, boye bisika mpenza ya libulu mozindo bimonanaki. Mikanda ya Pilato mpe ya Erode Ntango liwa ya Pilato eyebisamaki Kaisala alobaki ete, Solo akufi liwa moko ya nsɔni mingi, oyo lobɔkɔ na ye moko esili kobikisa ye te. Yango wana bakangisaki ye na libanga moko monene mpe bazindaki na ebale Tiber. Kasi bilimo mabe mpe mbindo, kosepelaka na nzoto na ye mabe mpe ya mbindo, bango nyonso bazalaki kotambolatambola na mai, mpe bazalaki kobimisa nkake mpe mipepe makasi na mopɛpɛ, nkake mpe mbula ya mabanga, na boye ete bato nyonso bakangamaki na bobangi ya nsɔmɔ. Mpo na yango Baloma babendaki ye na ebale Tiber, bamemaki ye mpo na kotyola ye tii na Vienne, mpe bazindisaki ye na ebale Rhône. Mpo Vienne elimboli, lokola nde, Nzela ya Gehena, mpamba te na ntango wana ezalaki esika ya kolakela mabe. Mpe bilimo mabe bazalaki wana mpe bazalaki kosala makambo ndenge moko. Mikanda ya Pilato mpe ya Erode 8
Nkake mpe Nkake
Ntango apesaki mobeko mpo na mbula, mpe nzela mpo na nkake ya nkake: Bongo amonaki yango, mpe asakolaki yango; abongisaki yango, iyo, mpe alukaki yango. Mpe epai ya moto alobaki, Tala, bobangi ya Nkolo, yango ezali bwania; mpe kolongwa na bobe ezali bososoli. Yobo 28:26-28 , NW
Mikanda ya Edene oyo babosani Bongo Nzambe asilikaki, mpe asepelaki mingi te na liwa ya Abele; mpe Abɛtaki nkake uta na lola, mpe nkake ekendaki liboso na Ye, mpe Liloba lya Nkolo Nzambe liyaki uta na lola epai ya Kaina, mpe elobaki epai ya ye: “Wapi Abele ndeko na yo?” 1 Buku ya Adama na Eva 79:16 Mpe azalaki koyebisa ngai misala minso ya lola, mabele mpe mbu, mpe biloko binso, boleka mpe bokende na bango, mpe nkake ya nkake, moi mpe sanza, bokende mpe mbongwana ya minzoto, bileko, mibu, mikolo, mpe bangonga, kobima ya mopepe, motango ya banzelu, mpe bokeli ya banzembo na bango, mpe biloko binso bya bato, monoko ya nzembo ya moto nyonso mpe bomoi, mitindo, malako, mpe nzembo ya mongongo ya elengi, mpe makambo nyonso oyo ebongi koyekola. Sekele ya Enoka 23:1 Mpe mpo na mampinga manso ma lola nakanisaki elilingi mpe ntina ya mɔ́tɔ, mpe liso na ngai etalaki libanga ya makasi mpenza, ya makasi, mpe uta na kongenga ya liso na ngai nkake ezwaki lolenge na yango ya kokamwa, oyo ezali moto na mai mpe mai na moto, mpe moko abomi mosusu te, mpe moko ekauki mosusu te, yango wana nkake ezali kongenga koleka moi, molai koleka mai mpe makasi koleka libanga ya makasi. Sekele ya Enoka 29:1 Moi ete esengeli kokende engebene na nyama moko na moko (bilembo ya zodiac), zomi na mibale, mpe natyaki bolandi ya basanza mpe bankombo mpe bomoi na yango, nkake na yango, mpe bilembo na bango ya ngonga, lolenge nini esengeli kolonga. Sekele ya Enoka 30:6 Oyoki maloba ya mbɛbu na ngai, lokola nayokaki maloba ya Nkolo, lokola nkake monene kozanga kotika na kobwaka mapata. Sekele ya Enoka 39:7 Mpe nalukaki makambo manso, mpe nakomaki nzela ya nkake mpe ya nkake, mpe balakisaki ngai bafungola mpe babateli ba bango, bomati bwa bango, nzela bakendaka; ebimisami na bomekoli (na malembe) na monyololo, noki te na monyololo ya kilo mpe mobulu ebwaka mapata ya nkanda mpe ebebisa biloko nyonso na mabele. Sekele ya Enoka 40:6 Bibale minene ezali nguya ya Nkolo: Mpe bamemaka na motó baoyo bazali kotyola Ye: mpe bakangisaka banzela na bango: Mpe bazali kokɔmbɔla bisika na bango, mpe bazali kokanga nzoto na bango mpe bazali kobebisa bomoi na bango. Mpo bazali na mbangu koleka nkake mpe na mbangu koleka, mpe baoyo bakatisi bango na kondima baningani te; Mpe baoyo bazali kotambola likoló na yango kozanga mbeba bakobanga te. Odes ya Salomo 39:1-5 Bongo banganga-nzambe na tempelo mpe basi mpe bana babondelaki Nzambe aya kobikisa Esika na ye Mosantu oyo bazalaki kobukana; mpe ntango Apollonius elongo na mampinga na ye ya bibundeli batambolaki mpo na kokanga mbongo, kuna babimaki uta na lola banzelu, komata na bampunda, na nkake kongenga uta na maboko ma bango, mpe babwakaki bobangi monene mpe koningana likolo lya bango. 4 Bamakabe 2:23 Mpe Haiqâr alobaki na ye: Nkolo na ngai azali Nzambe wa lola, mpe bato na ye ya lokumu bazali nkake mpe nkake, mpe ntango alingi mipepe ekopeta mpe mbula ebɛtaka. Mpe atindi nkake, mpe ezali kongenga mpe mbula, mpe asimbi moi, mpe epesi pole na yango te, mpe sanza mpe minzoto, mpe ebalukaka zingazinga te. Lisolo ya Ahikar 5:50-51
9