Lingala - The Death, Burial, and Resurrection of Jesus Christ

Liwa , Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto Bongo Moize abengaki mikóló nyonso ya Yisraele mpe alobaki na bango ete: “Bóbimisa mpe bókamata mwana na mpate na kolanda mabota na bino, mpe bóboma Elekeli.” Mpe bokokamata liboke ya hisope, mpe bozindisa yango na makila oyo ezali na kati ya libenga, mpe bokobeta likonzí mpe makonzí mibale ya mipanzi na makila oyo ezali na kati ya libenga; mpe moko te kati na bino akobima na ekuke ya ndako na ye tii na ntɔngɔ. Mpo Yehova akoleka mpo na koboma Baezipito; + mpe ntango akomona makila likoló na lopango mpe na makonzí mibale ya mipanzi, Yehova akoleka na ekuke, mpe akotika te ete mobebisi akɔta na bandako na bino mpo na kobɛta bino. Kobima 12:2123 Mpe soko moto asali lisumu libongi na liwa, mpe akoboma ye, mpe okangisi ye na nzete: Nzoto na ye ekotikala butu mobimba te likolo lya nzete, kasi okokunda ye ata moke mokolo mona; (mpo ete moto oyo akangami na nzete alakelami mabe na Nzambe;) ete mokili na yo ezala mbindo te, oyo Yehova Nzambe na yo apesi yo lokola libula. Kolimbola Mibeko 21:22-23 Mpo ete bambwa bazingaki ngai, liyangani ya bato mabe bakangi ngai, batɔbɔlaki ngai mabɔkɔ mpe makolo na ngai. Nakoki koyebisa mikuwa na ngai nyonso: ezali kotala mpe kotala ngai na miso. Bakaboli bilamba na ngai na kati na bango, mpe babwaki mbɛbu na bilamba na ngai. Nzembo 22:1618 Mpe nsima ya pɔsɔ ntuku ntuku mibale na mibale, Masiya akobomama, kasi mpo na ye moko te: mpe bato ya mokonzi oyo akoya bakobebisa engumba mpe esika mosantu; mpe nsuka ya yango ekozala elongo na mpela, mpe kina nsuka ya etumba bobebisi bokani. Danyele 9:26 Mpe nakosopa likolo lya ndako ya Davidi mpe likolo lya bavandi ba Yerusaleme, elimo ya ngolu mpe ya mabondeli: mpe bakotala ngai oyo batɔbɔlaki, mpe bakolela mpo na ye, lokola moto azali kolela mwana na ye se moko, mpe bakozala na bololo mpo na ye, lokola moto oyo azali na bololo mpo na mwana na ye ya liboso. Zekalia 12:10 Pamba té napesaki bino liboso ya nionso oyo nazwaki, boniboni ete Klisto akufaki mpo na masumu na biso engebene na makomi; Mpe ete akundamaki, mpe ete asekwaki na mokolo ya misato engebene na makomi: 1 Bakolinti 15:3-4

Mosakoli Yisaya Yisaya 53 1 Nani andimi liyebisi na biso? + mpe lobɔkɔ ya Yehova emonisami epai ya nani? + 2 Mpo akokola liboso na ye lokola molona ya pɛtɛɛ mpe lokola mosisa oyo euti na mabele oyo ekauki. mpe ntango tokomona ye, ezali na kitoko moko te oyo tosengeli kozala na mposa na ye. 3 Atyolami mpe aboyami na bato; moto ya mawa, mpe ayebaki mawa: mpe tobombaki bilongi na biso liboso na ye; batyolamaki, mpe tozalaki kopesa ye motuya te.

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

4 Solo amemi mawa ma biso, mpe amemi mawa ma biso: nzokande tomonaki ye abetamaki, abetamaki na Nzambe, mpe anyokwamaki. + 5 Kasi azokisamaki mpo na masumu na biso, abɛtamaki mpo na mabe na biso. mpe na bampota na ye tobikisami. 6 Biso nyonso lokola bampate tobungaki nzela; tobaluki moto na moto na nzela na ye; + mpe Yehova atye likoló na ye mabe na biso nyonso.” + 7 Anyokwamaki, mpe anyokwamaki, kasi afungolaki monɔkɔ na ye te, + amemami lokola mwanampate mpo na kobomama, + mpe lokola mpate liboso ya bato oyo bakati ye nzoto bazali baba, + bongo afungolaka monɔkɔ na ye te. 8 Alongolamaki na boloko mpe na bosambisi, mpe nani akosakola libota na ye? mpo akatamaki libanda lya mboka ya bato ya bomoi: mpo ete bobukami bwa bato ba ngai abetamaki. 9 Mpe asalaki lilita lya ye elongo na bato ba nkuna, mpe elongo na bazwi o liwa lya ye; mpo ete asalaki mobulu te, mpe bokosi moko te ezalaki na monoko na ye. 10 Nzokande esepelisaki Yehova abuka ye; apesi ye mawa: ntango okotia molimo na ye likabo mpo na lisumu, akomona momboto na ye, akoyeisa mikolo na ye molai, mpe esengo ya Yehova ekozwa bolamu na lobɔkɔ na ye. 11 Akomona mpasi ya molimo na ye, mpe akotonda. mpo akomema mabe ma bango. 12 Yango wana nakokabola ye eteni yoko elongo na bato minene, mpe akokabola bopunzi elongo na bato ya makasi; mpo ete asopi molimo na ye kino na liwa. mpe amemaki lisumu lya bato mingi, mpe abondelaki mpo ya babuki mobeko.

Nsango Malamu ya Matai Matai 26 1 Mpe esalemaki ete Yesu asilisaki maloba maye manso, alobaki na bayekoli na ye: 2 Boyebi ete nsima ya mikolo mibale ezali elambo ya Elekeli, mpe Mwana ya Moto akotekama mpo na kobaka ye na ekulusu. + 3 Bongo banganga-nzambe bakonzi + ná bakomeli + mpe mikóló ya bato bayanganaki na ndako monene ya nganga-nzambe monene, oyo abengamaki Kaifa. + 4 Mpe bayokanaki ete bákanga Yesu na mayele mabe, mpe báboma ye. + 5 Kasi balobaki ete: “Na mokolo ya fɛti te, noki mobulu ekɔta na kati ya bato.” 6 Ntango Yesu azalaki na Betania, na ndako ya Simona mobɛli ya maba. + 7 Mwasi moko oyo azalaki na sanduku ya alabaster ya mafuta ya motuya mingi, ayaki epai na ye, mpe asopaki yango na motó na ye, ntango afandaki na bilei. 8 Kasi ntango bayekoli na ye bamonaki yango, basilikaki mpe balobi: "Bobebisi yango ezali mpo na nini?" + 9 Mpo mafuta oyo ekokaki kotɛkama na motuya monene, mpe kopesama na babola. 10 Tango Yesu asosolaki yango, alobi na bango: " Mpo na nini bozali kotungisa mwasi? mpo asali mosala molamu likolo lya ngai. 11 Mpo bozali na babola ntango inso elongo na bino; kasi ngai bozali ntango nyonso te. 12 Mpo lokola asopi mafuta oyo na nzoto na ngai, asali yango mpo na kokunda ngai. 13 Solo nalobi na bino: Epayi nionso Nsango Malamu oyo ekosakolama na mokili mobimba, ekoyebisama mpe likambo oyo mwasi oyo asali mpo na kokanisa ye. + 14 Bongo moko kati na bato zomi na mibale, nkombo na ye Yuda Mosikariote, akendaki epai ya banganga-nzambe bakonzi. 15 Alobi na bango: "Bokopesa ngai nini, mpe nakopesa ye ye epai na bino?" Mpe basalaki kondimana elongo na ye mpo na biteni ntuku misato ya palata. 16 Mpe uta ntango wana alukaki libaku ya koteka ye. + 17 Na mokolo ya liboso ya fɛti ya mampa ezangi levire, bayekoli bayaki epai ya Yesu, + mpe balobi na ye: “Olingi ete tóbongisa yo Elekeli wapi?” 2

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

18 Mpe alobaki ete: “ Kende na engumba epai ya moto ya ndenge wana, mpe lobá na ye ete: ‘Molakisi alobi: ‘Ntango na ngai ekómi pene; Nakobatela Elekeli na ndako na yo elongo na bayekoli na ngai. 19 Mpe bayekoli basalaki lokola Yezu aponaki bango; mpe babongisaki Elekeli. 20 Nzokande, ntango mpokwa ekómaki, afandaki elongo na bato zomi na mibale. 21 Mpe ntango bazalaki kolia, alobaki: Solo nalobi epai ya bino, moko kati na bino akoteka ngai. 22 Mpe bazalaki na mawa mingi, mpe babandaki moko na moko na bango koloba epai ya ye, Nkolo, ezali ngai? + 23 Mpe ayanolaki mpe alobaki ete: “ Moto oyo azali kozindisa lobɔkɔ na ye elongo na saani, ye moko akotɛka ngai.” 24 Mwana ya moto azali kokende ndenge ekomami na ntina na ye, kasi mawa na moto oyo na nzela na ye atɛkami Mwana ya Moto! ezalaki malamu mpo na moto wana soki abotamaki te. 25 Bongo Yudasi, oyo ateka ye, azongiselaki ye: "Molakisi, ezali ngai nde?" Ye alobaki na ye ete: “ Olobi.” 26 Mpe ntango bazalaki kolya, Yesu azwaki limpa, apambolaki yango, mpe abukaki yango mpe apesaki bayekoli, mpe alobaki ete: “ Bókamata, bólya; oyo ezali nzoto na ngai. 27 Mpe akamataki kopo, mpe apesi matondi mpe apesi bango yango, alobi: " Bómela yango nyonso; 28 Mpo oyo ezali makila na ngai ya Kondimana ya sika, oyo esopami mpo na bato mingi mpo na bolimbisi ya masumu. 29 Kasi nalobi epai ya bino, nakomela te uta sikawa mbuma eye ya nzete ya vinyo, kino mokolo mona ntango nakomela yango ya sika elongo na bino o bokonzi bwa Tata wa ngai. 30 Mpe ntango bayembaki loyembo, babimaki na ngomba ya Olive. 31 Bongo Yesu alobi na bango: " Bino nyonso bokosilika mpo na ngai na butu oyo. + 32 Kasi nsima ya kosekwa na ngai, nakokende liboso na bino na Galile. 33 Petelo azongiselaki ye ete: “Ata bato nyonso bakosilika mpo na yo, ngai nakosilika soko moke te.” 34 YéShWà alobi na yé: " Ya solo, nalobi na yo: Na butu ya lelo, liboso nsoso elela, okowangana ngai mbala misato." 35 Petelo alobaki na ye: "Ata nakufa elongo na yo, nakowangana yo te." Bayekoli nyonso balobaki mpe bongo. 36 Bongo Yesu ayaki elongo na bango na esika moko babengi Getesemane, pe alobi na bayekoli: " Bófanda awa, tango nazali kokende kobondela. 37 Mpe amemaki Petelo ná bana mibale ya Zebede elongo na ye, mpe abandaki kozala na mawa mpe na kilo mingi. 38 Bongo alobi na bango: " Molimo na ngai ezali na mawa mingi, tii na liwa. 39 Mpe akendaki mwa mosika, mpe akweyaki na elongi na ye, mpe abondelaki: " E Tata na ngai, soki likoki ezali, tiká kopo oyo eleka epai na ngai. 40 Mpe ayei epai ya bayekoli, mpe akuti bango balali, mpe alobi na Petelo: " Nini, bokokaki kokengela elongo na ngai ngonga moko te?" 41 Bokengeli pe bobondela po bokota na komekama te. 42 Akendeki lisusu mbala ya mibale, mpe abondelaki, alobi: " O Tata na ngai, soko kopo oyo ekoki koleka ngai te, longola se soki nameli yango, mokano na yo ekokisama." + 43 Mpe ayaki mpe akutaki bango lisusu balali, mpo miso na bango ezalaki kilo. 44 Mpe atikaki bango, mpe akendaki lisusu, mpe abondelaki mbala ya misato, kolobaka maloba wana kaka. + 45 Bongo ayei epai ya bayekoli na ye mpe alobi na bango: “ Bólala sikoyo mpe bópema. 46 Tɛlɛmá, tiká tókende: talá, ye oyo azali kotɛka ngai. 47 Mpe ntango azalaki naino koloba, talá, Yudasi, moko ya bato zomi na mibale, ayaki, mpe elongo na ye ebele monene na mipanga mpe banzete, oyo bautaki na banganga-nzambe bakonzi mpe bankulutu ya bato. "

3

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

49 Mpe mbala moko ayaki epai ya Yesu, mpe alobaki: “Mbote, molakisi; mpe apesaki ye beze. 50 Yezu alobi na ye: " Moninga, oyei nini?" Bongo bayaki, pe batiaki maboko na Yesu, pe bakangaki ye. 51 Mpe, tala, moko wa bango bazalaki elongo na Yesu asembolaki loboko la ye, mpe abendaki mopanga na ye, mpe abetaki mosali moko ya nganga-nzambe monene, mpe abetaki litoi na ye. 52 Bongo Yesu alobi na ye: " Tia lisusu mopanga na yo na esika na ye. 53 Okanisi ete nakoki te sikawa kosambela epai ya Tata wa ngai, mpe akopesa ngai mbala moko koleka mampinga zomi na mibale ya banzelu? 54 Kasi boniboni makomi makokokisama, ete boye esengeli kozala? 55 Kaka na ngonga wana, Yesu alobaki na ebele ya bato ete: “ Bobimi lokola moyibi na mipanga mpe banzete mpo na kokanga ngai?” Nafandaki elongo na bino mokolo na mokolo mpo na koteya na Tempelo, mpe bosimbaki ngai te. 56 Kasi nyonso wana esalemaki, mpo ete makomi ya baprofeta ekokisama. Bongo bayekoli nyonso basundolaki ye, mpe bakimaki. + 57 Mpe bato oyo bakangaki Yesu bamemaki ye epai ya nganga-nzambe monene Kayafa, epai bakomeli mpe mikóló bayanganaki. + 58 Kasi Petelo alandaki ye mosika tii na ndako ya nganga-nzambe monene, + mpe akɔtaki mpe afandaki elongo na basaleli mpo na komona nsuka. + 59 Nzokande banganga-nzambe bakonzi, mpe bankulutu, mpe likita mobimba, balukaki litatoli ya lokuta mpo na Yesu, mpo na koboma ye; 60 Kasi bamonaki ata moko te: iyo, ata batatoli mingi ya lokuta bayaki, kasi bamonaki ata moko te. Na nsuka, batatoli mibale ya lokuta bayaki, . 61 Mpe alobaki ete: “Moto oyo alobaki ete: “Nazali na makoki ya kobebisa tempelo ya Nzambe, mpe kotonga yango na mikolo misato.” 62 Nganga-nzambe monene atɛlɛmaki mpe alobi na ye: “Ozali koyanola eloko te?” nini baoyo bazali kotatola mpo na yo? 63 Kasi Yesu afandaki kimia. Mpe nganga-nzambe monene ayanolaki na ye ete: “Nalapi yo na nkombo ya Nzambe ya bomoi ete oyebisa biso soki ozali Kristo, Mwana ya Nzambe.” 64 YéShWà alobi na yé: « Olobi: Nzokande nalobi na bino: Na sima bokomona Mwana ya Moto afandi na loboko ya mobali ya nguya, pe koya na mapata ya lola. + 65 Bongo nganga-nzambe monene apasolaki bilamba na ye mpe alobaki ete: “Asili kofinga Nzambe; tozali na mposa nini lisusu ya batatoli? tala, sikawa boyoki bofingi bwa ye. 66 Bokanisi nini? Bazongiselaki bango mpe balobaki ete: “Azali na ngambo ya liwa.” 67 Bongo babwakelaki ye nsoi na elongi, mpe babɛtaki ye makofi; mpe basusu babɛtaki ye na mabɔkɔ na bango, . 68 Alobi: "Yo Klisto, sakola biso: Nani azali moto oyo abeti yo?" 69 Petelo afandaki libanda na ndako ya mokonzi, mpe mwana mwasi moko ayaki epai na ye mpe alobi: "Yo mpe ozalaki elongo na Yesu ya Galile." 70 Kasi Yesu awanganaki liboso na bango nyonso, alobi: "Nayebi te nini ozali koloba." 71 Mpe ntango abimaki na veranda, mosali mosusu ya mwasi amonaki ye mpe alobaki na bato oyo bazalaki kuna: “Moto oyo azalaki mpe elongo na Yesu ya Nazarete.” 72 Mpe lisusu awanganaki na ndai, Nayebi moto te. 73 Mpe nsima ya mwa ntango, bato oyo batɛlɛmaki, bayaki epai na ye mpe balobaki na Petelo ete: “Yo mpe ozali moko na bango; mpo maloba na yo ezali kokumisa yo. 74 Bongo abandi kolakela mabe pe kolapa ndai, alobi: "Nayebi moto yango te." Mpe mbala moko nsoso ekita. 75 Petelo akanisaki liloba ya Yesu, oyo alobaki na ye: "Liboso nsoso elela, okowangana ngai mbala misato." Mpe abimaki, mpe alelaki na bololo.

4

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

Matai 27 1 Ntango ntɔngɔ ekómaki, banganga-nzambe bakonzi nyonso mpe mikóló ya bato bazwaki toli mpo na koboma Yesu. + 2 Mpe ntango bakangi ye, bamemaki ye, mpe bapesaki ye epai ya Ponsi Pilate, guvɛrnɛrɛ. + 3 Bongo Yudasi, oyo atɛkaki ye, ntango amonaki ete bakatelaki ye etumbu, abongoli motema, mpe azongisaki biteni ntuku misato ya palata epai ya banganga-nzambe bakonzi mpe mikóló. 4 Alobi ete: “Nasali lisumu mpo natɛki makila ya moto oyo asali likambo te.” Balobaki ete: “Ezali nini mpo na biso?” tala yo na yango. + 5 Mpe abwakaki biteni ya palata na nse na tempelo, mpe alongwaki, mpe akendaki mpe amikakisaki na nzete. + 6 Mpe banganga-nzambe bakonzi bakamati biteni ya palata mpe balobi ete: “Epesameli nzela te ya kotya yango na ebombelo ya mosolo, mpamba te ezali motuya ya makila.” + 7 Mpe bayokanaki mpe basombaki elanga ya moyemi-mbɛki mpo na kokunda bapaya na kati. 8 Yango wana elanga yango ebengamaki: Elanga ya makila, tii lelo. + 9 Bongo makambo oyo mosakoli Yeremi alobaki: “Mpe bakamataki biteni ntuku misato ya palata, motuya ya moto oyo batalelaki motuya, oyo bato ya bana ya Yisraele batyaki motuya na ye; 10 Mpe apesaki yango mpo na elanga ya moyemi-mbɛki, ndenge Nkolo aponaki ngai. 11 Mpe Yesu atɛlɛmaki liboso ya guvɛrnɛrɛ, mpe guvɛrnɛrɛ atunaki ye ete: “Ozali Mokonzi ya Bayuda?” Mpe Yesu alobaki na ye ete: “ Ozali koloba.” 12 Mpe ntango bafundamaki na banganga-nzambe bakonzi mpe bankulutu, ayanolaki eloko moko te. 13 Bongo Pilate alobi na ye: "Oyoki te makambo boni bazali kotatola mpo na yo?" 14 Mpe ayanolaki ye na liloba moko te; na boye ete guvɛrnɛrɛ akamwaki mingi. 15 Sikawa na elambo ena, guvɛrnɛrɛ azalaki na momeseno ya kobimisa epai ya bato mokangami moko, oyo balingaki. 16 Mpe na ntango wana bazalaki na mokangami moko ya lokumu, abengamaki Baraba. 17 Bongo ntango bayanganaki esika moko, Pilato alobi na bango: "Bolingi natika nani? Baraba, to Yesu oyo abengami Klisto? 18 Mpo ayebaki ete babikisaki ye mpo na zuwa. 19 Ntango afandaki na kiti ya kosambisa, mwasi na ye atindaki epai na ye: "Ozali na likambo moko te na mobali wana ya sembo. + 20 Nzokande banganga-nzambe bakonzi mpe mikóló bandimisaki ebele ya bato ete básɛnga Barabasi mpe báboma Yesu. 21 Guvɛrnɛrɛ azongiselaki bango ete: “Oyo nini kati na bango mibale, bolingi ete nabikela bino?” Balobaki ete: “Baraba!” 22 Pilato alobi na bango: "Bongo nasala nini na Yesu oyo abengami Klisto?" Bango nyonso balobi na ye ete: “Tiká bábaka ye na ekulusu.” 23 Mpe guvɛrnɛrɛ alobi: “Mpo na nini, mabe nini asali? Nzokande bagangaki mingi, balobi: "Tika babaka ye na ekulusu." 24 Tango Pilato amonaki ete akoki kolonga eloko moko te, kasi mobulu ebandi, azwaki mai mpe asukolaki maboko na ye liboso ya ebele ya bato. + 25 Bongo bato nyonso bazongiselaki bango ete: “Makila na ye ezala likoló na biso mpe likoló na bana na biso.” + 26 Bongo abimisaki Barabasi epai na bango, mpe ntango abɛtaki Yesu fimbo, apesaki ye mpo bábaka ye na ekulusu. + 27 Bongo basoda ya guvɛrnɛrɛ bamemaki Yesu na ndako ya bato nyonso, mpe bayanganisaki etuluku mobimba ya basoda epai na ye. 28 Mpe balongolaki ye bilamba, mpe balatisaki ye elamba ya motane. + 29 Mpe esili kopakola motole ya nzube, batyaki yango na motó na ye, mpe nzete ya mbila na lobɔkɔ na ye ya mobali: mpe bafukami liboso na ye mpe basɛki ye, mpe balobi ete: “Mbote, Mokonzi ya Bayuda!”

5

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 30 Mpe babwakelaki ye nsoi, mpe bakangaki nzete yango, mpe babɛtaki ye na motó. 31 Mpe nsima ya koseka ye, balongolaki elamba na ye, mpe balati bilamba na ye moko, mpe bamemaki ye mosika mpo na kobaka ye na ekulusu. 32 Mpe ntango bazalaki kobima, bakutaki moto moko ya Sirene, nkombo na ye Simon. 33 Mpe ntango bakómaki na esika moko babengi Golgota, elingi koloba esika ya mokuwa ya motó. + 34 Bapesaki ye vinaigre oyo esangisami na libumu, + mpe ntango amekaki yango, alingaki komɛla te. 35 Mpe babakaki ye na ekulusu, mpe bakaboli bilamba na ye, mpe babwakaki mbɛbu, mpo ete ekokisama oyo elobamaki na mosakoli: “Bakaboli bilamba na ngai kati na bango, mpe na bilamba na ngai babɛtaki mbɛsɛ.” 36 Mpe bafandaki, batalaki ye kuna; + 37 Mpe atyaki likoló ya motó na ye efundeli na ye oyo ekomami: “Oyo YESU Mokonzi ya Bayuda.” + 38 Bongo miyibi mibale babakamaki na ekulusu elongo na ye, moko na lobɔkɔ ya mobali, mpe mosusu na lobɔkɔ ya mwasi. + 39 Mpe bato oyo bazalaki koleka nde bazalaki kofinga ye, bazalaki koningisa mitó na bango. + 40 Mpe alobaki ete: “Yo oyo ozali kobebisa tempelo mpe ozali kotonga yango na mikolo misato, omibikisa.” Soki ozali Mwana ya Nzambe, kita na ekulusu. + 41 Ndenge moko mpe banganga-nzambe bakonzi mpe bakomeli mpe bankulutu bazalaki kotyola ye. 42 Abikisaki basusu; ye moko akoki kobikisa te. Soki azali Mokonzi ya Yisalaele, akita sikoyo na ekulusu, mpe tokondima ye. 43 Atyelaki Nzambe motema; abikisa ye sikoyo, soki alingi ye, mpo alobaki ete: “Ngai nazali Mwana na Nzambe.” + 44 Miyibi mpe babakamaki na ekulusu elongo na ye, babwakaki yango na mino na ye. 45 Sikawa uta ngonga ya motoba molili ezalaki likolo lya mboka mobimba kino ngonga ya libwa. 46 Penepene na ngonga ya libwa, Yesu agangaki na mongongo makasi: " Eli, Eli, lama sabaktani?" elingi koloba, Nzambe na ngai, Nzambe na ngai, mpo na nini osundoli ngai? 47 Bato mosusu oyo batɛlɛmaki wana, ntango bayokaki yango, balobi ete: “Moto oyo azali kobenga Eliya.” + 48 Mpe mbala moko moko kati na bango akimaki mbangu, mpe akamataki libenga, mpe atondisaki yango na vinaigre, mpe atyaki yango likoló ya mongenge, mpe apesaki ye komɛla. 49 Basusu balobi: "Tika tótala soki Eliya akoya kobikisa ye." 50 Yesu agangaki lisusu na mongongo makasi, atiki molimo. 51 Mpe, tala, elamba ya tempelo epasuka na mibale uta likolo kino na nse; mpe mabele eninganaki, mpe mabanga mapasuka; 52 Mpe malita efungwamaki; mpe nzoto mingi ya basantu oyo balalaki etelemaki, . 53 Mpe abimaki o lilita nsima ya lisekwa lya ye, mpe akendeki o mboka mosantu, mpe abimaki epai ya bato mingi. 54 Nzokande, ntango mokonzi ya basoda mpe bato oyo bazalaki elongo na ye, bazalaki kotala Yesu, bamonaki koningana ya mabele mpe makambo oyo esalemaki, babangaki mingi mpe balobaki ete: “Ya solo, oyo azalaki Mwana ya Nzambe.” 55 Mpe basi mingi bazalaki kotala mosika, oyo bazalaki kolanda Yesu longwa na Galile, bazalaki kosalela ye. 56 Kati na bango ezalaki Maria Magadalena, mpe Maria mama ya Yakobo ná Yose, mpe mama ya bana ya Zebede. + 57 Ntango mpokwa ekómaki, mobali moko ya bozwi ya Arimata ayaki, nkombo na ye Yozefe, ye moko azalaki moyekoli ya Yesu. 58 Akendaki epai ya Pilate mpe abondelaki nzoto ya Yesu. Na nsima, Pilato apesaki mitindo ete bábikisa nzoto.

6

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

59 Mpe Yozefe akamataki nzoto, azingaki yango na elamba ya lini ya pɛto. + 60 Mpe alali yango na lilita na ye moko ya sika, oyo akataki na libanga, mpe abalusaki libanga monene tii na ekuke ya lilita, mpe alongwaki. 61 Mpe ezalaki na Maria Magadalena, mpe Maria mosusu, bafandaki na ngámbo ya lilita. + 62 Na mokolo oyo elandaki, oyo elandaki mokolo ya kobongisama, banganga-nzambe bakonzi mpe Bafalisai bayanganaki epai ya Pilate. 63 Alobi: "Mokonzi, tomikundoli ete Mokosi wana alobaki, ntango azalaki naino na bomoi: "Nsima ya mikolo misato nakosekwa." 64 Na yango, pesá mitindo ete lilita ekangama tii na mokolo ya misato, noki bayekoli na ye báya na butu mpe báyiba ye mpe báloba na bato ete: ‘Asekwi uta na bakufi. 65 Pilato alobi na bango: "Bozali na bokengeli. + 66 Bongo bakendaki, mpe bakangaki lilita yango, bakangi libanga yango mpe batyaki mokɛngɛli . Matai 28 1 Na nsuka ya sabata, ntango ntɔngɔ ebandaki na mokolo ya liboso ya pɔsɔ, Maria Magadalena mpe Maria mosusu bayaki kotala lilita. 2 Mpe, tala, koningana monene ya mabele esalemaki: mpo anzelu wa Nkolo akitaki uta na lola, mpe ayaki mpe abalusaki libanga nsima uta na ekuke, mpe afandaki likolo lya yango. + 3 Elongi na ye ezalaki lokola nkake, mpe bilamba na ye ezalaki mpɛmbɛ lokola mbula-mpɛmbɛ. 4 Mpe na bobangi bwa ye babateli baninganaki, mpe bakomaki lokola bato bakufi. 5 Mpe anzelu ayanolaki mpe alobi na basi: "Bóbanga te, mpo nayebi ete bozali koluka Yesu oyo babakamaki na ekulusu." 6 Azali awa te, mpo asekwi, lokola alobaki. Boya, botala esika Nkolo alali. 7 Bokende noki, pe boyebisa bayekoli ba ye ete asekwi uta na bakufi; mpe, tala, azali kokende liboso na bino o Galilai; kuna bokomona ye: tala, nayebisi bino. 8 Mpe balongwaki noki longwa na lilita na bobangi mpe bosepeli bonene; mpe akimaki mbangu mpo na komema bayekoli ba ye liloba. 9 Ntango bazalaki kokende koyebisa bayekoli na ye, talá, Yesu akutanaki na bango mpe alobaki ete: “ Mbondeli nyonso.” Mpe bayaki mpe bakangaki ye na makolo, mpe basambelaki ye. 10 Bongo Yesu alobi na bango: " Bóbanga te, bókende koyebisa bandeko na ngai ete bakokende na Galile, pe bakomona ngai kuna." 11 Nzokande ntango bazalaki kokende, tala, bato mosusu ya bakɛngɛli bayaki na engumba, mpe balakisaki banganga-nzambe bakonzi makambo manso masalamaki. 12 Mpe ntango bayanganaki elongo na bankulutu, mpe bayokanaki, bapesaki mbongo mingi epai ya basoda; 13 Balobi: "Boloba: Bayekoli na ye bayaki na butu, pe bayibaki ye tango tolalaki." + 14 Mpe soki likambo yango eyei na matoi ya guvɛrnɛrɛ, tokondimisa ye mpe tokobatela yo. + 15 Bongo bazwaki mbongo yango mpe basalaki ndenge bateyaki bango, + mpe Bayuda ezali kolobama mingi tii lelo. 16 Bongo bayekoli zomi na moko bakendaki na Galile, na ngomba moko esika Yesu aponaki bango. 17 Mpe ntango bamonaki ye, bakumbelaki ye. 18 Bongo Yesu ayaki pe alobaka na bango: " Nguya nionso epesami na ngai na likolo pe na mabele." 19 Bongo bokende, pe koteya bikolo binso, kobatisa bango na kombo ya Tata, pe ya Mwana, pe ya Molimo Mosantu. + 20 Bóteya bango bátosa makambo nyonso oyo napesi bino mitindo, + mpe talá, nazali elongo na bino ntango nyonso tii na nsuka ya mokili. Amen.

7

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

Nsango Malamu ya Malako Malako 14 1 Nsima ya mikolo mibale, elambo ya Elekeli mpe ya mampa ezangi levire, mpe banganga-nzambe bakonzi mpe bakomeli balukaki ndenge nini bakoki kokanga ye na mayele mabe mpe koboma ye. 2 Nzokande balobaki ete: “Na mokolo ya fɛti te, noki mobulu ekɔta na bato.” + 3 Mpe azalaki na Betania na ndako ya Simona mobɛli ya maba, ntango afandaki na bilei, mwasi moko ayaki na sanduku ya mafuta ya alabaster ya mafuta ya nsɔngɛ oyo ezalaki na motuya mingi. mpe abukaki sanduku yango, mpe asopaki yango na motó na ye. 4 Mpe bato mosusu bazalaki na nkanda na kati na bango, mpe balobaki ete: “Mpo na nini mafuta oyo ebebisami?” 5 Mpo ekokaki kotekama na mbongo koleka nkama misato, mpe ekokaki kopesama na babola. Mpe bamilelaki mpo na ye. 6 Yezu alobi: " Tika ye. mpo na nini bozali kotungisa ye? asali mosala malamu epai na ngai. + 7 Mpo bozali na babola elongo na bino ntango nyonso, mpe ntango nyonso oyo bolingi bokoki kosala bango malamu. 8 Asali oyo akokaki: ayei liboso mpo na kopakola nzoto na ngai mafuta mpo na kokundama. 9 Solo nalobi na bino: Epayi nionso Nsango Elamu oyo ekosakolama na mokili mobimba, oyo mpe oyo asali ekolobama mpo na bokundoli na ye. 10 Mpe Yuda Iskariote, moko ya bato zomi na mibale, akendaki epai ya banganga-nzambe bakonzi, mpo na kotɛka ye epai na bango. 11 Mpe ntango bayokaki yango, basepelaki, mpe balakaki kopesa ye mbongo. Mpe alukaki lolenge nini akoki kotɛka ye na ndenge ya malamu. + 12 Mpe mokolo ya liboso ya mampa oyo ezangi levire, ntango babomaki Elekeli, bayekoli na ye balobaki na ye ete: “Wapi olingi ete tókende mpe tóbongisa ete olya Elekeli?” + 13 Mpe atindi bayekoli na ye mibale mpe alobi na bango: “ Bókende na engumba, mpe moto moko akokutana na bino oyo amemi mbɛki ya mai. + 14 Mpe epai nyonso oyo akokɔta, bóloba na mobateli ya ndako ete: ‘Molakisi alobi ete: “Esika ya bapaya ezali wapi, epai nakolya Elekeli elongo na bayekoli na ngai?” 15 Mpe akolakisa bino ndako monene ya likoló oyo ebongisami mpe ebongisami. 16 Mpe bayekoli ba ye babimaki, mpe bakotaki na engumba, mpe bakutaki lokola alobaki na bango: mpe babongisaki Elekeli. 17 Mpe na mpokwa akoya elongo na bato zomi na mibale. 18 Mpe ntango bafandaki mpe bazalaki kolya, Yesu alobaki ete: “ Ya solo nalobi na bino: Moko kati na bino oyo azali kolya elongo na ngai akotɛka ngai.” 19 Mpe babandaki kozala na mawa, mpe koloba na ye moko na moko ete: “Ezali ngai?” mpe mosusu alobaki ete: “Ezali ngai?” 20 Mpe ayanolaki na bango: " Ezali moko ya zomi na mibale, oyo azali kozindisa elongo na ngai na saani." + 21 Mwana ya moto azali kokende solo, ndenge ekomami mpo na ye. ezalaki malamu mpo na mobali wana soki abotamaki naino te. 22 Mpe ntango bazalaki kolya, Yesu azwi limpa mpe apambolaki yango mpe abukaki yango mpe apesaki bango mpe alobaki ete: “ Bókamata, bólya, oyo ezali nzoto na ngai.” + 23 Mpe akamataki kɔpɔ yango, mpe ntango apesi matɔndi, apesaki bango yango. 24 Alobi na bango: " Oyo ezali makila na ngai ya Kondimana ya sika, oyo esopami mpo na bato mingi." 25 Solo nalobi epai ya bino, nakomela lisusu mbuma ya nzete ya vinyo te, kino mokolo wana nakomela yango ya sika o Bokonzi bwa Nzambe. 26 Mpe ntango bayembaki loyembo, babimaki na ngomba ya Olive. 27 Mpe Yesu alobi na bango: " Bino nyonso bokosilika mpo na ngai na butu oyo. 8

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 28 Kasi nsima ya kosekwa na ngai, nakokende liboso na bino na Galile. " 30 Bongo Yesu alobi na ye: " Ya solo nalobi na yo: lelo, na butu oyo, liboso nsoso eganga mbala mibale, okowangana ngai mbala misato." 31 Kasi ye alobaki lisusu makasi: "Soki nakufi elongo na yo, nakowangana yo ata moke te." Ndenge moko pe balobaki bango nionso. 32 Mpe bakómaki na esika moko oyo ezalaki na nkombo Getesemane, mpe alobi na bayekoli na ye: “ Bófanda awa, ntango nakobondela.” 33 Mpe amemi elongo na ye Petelo mpe Yakobo mpe Yoane, mpe abandaki kokamwisa mpenza, mpe kozala na kilo mingi; 34 Mpe alobi na bango: " Molimo na ngai ezali na mawa mingi tii na liwa. 35 Mpe akendeki liboso mwa moke, mpe akweyaki o mabele, mpe abondelaki ete, soko ekoki kosalema, ngonga eleka uta na ye. 36 Mpe alobaki ete: “Abba, Tata, makambo nyonso ekoki kosalema mpo na yo; longola ngai kɔpɔ oyo: nzokande oyo nalingi te, kasi oyo yo olingi. 37 Mpe ayei, pe akuti bango balali pe alobi na Petelo: Simo, olali? okokaki te kokengela ngonga moko? 38 Bolamuka mpe bosambela, noki bokota o kati ya komekama. Elimo ebongami mpenza, kasi mosuni ezali na bolɛmbu. 39 Mpe lisusu akendaki mosika, mpe abondelaki, mpe alobaki maloba wana kaka. 40 Mpe ntango azongaki, akutaki bango lisusu balali, (mpo miso na bango ezalaki kilo,) mpe bayebaki te nini bakoyanola ye. 41 Mpe ayei mbala ya misato, pe alobi na bango: " Bólala sikoyo mpe bópema. tala, Mwana Mobali wa moto akami o maboko ma basumuki. 42 Tɛlɛmá, tiká tókende; tala, moto oyo akotɛka ngai azali pene.” + 43 Mpe mbala moko, ntango azalaki naino koloba, Yuda, moko kati na bato zomi na mibale, ayaki elongo na ye ebele monene na mipanga mpe banzete, uta na banganga-nzambe bakonzi mpe bakomeli mpe bankulutu. + 44 Mpe moto oyo atɛkaki ye apesaki bango elembo: “Moto nyonso oyo nakopesa ye beze; bokamata ye, mpe bokamba ye mosika na kimia. 45 Mpe ntango kaka akómaki, akei mbala moko epai na ye, mpe alobaki ete: “Molakisi, molakisi; mpe apesaki ye beze. + 46 Mpe batyaki mabɔkɔ na bango likoló na ye, mpe bakangaki ye. + 47 Mpe moko na bato oyo batɛlɛmaki pembeni, abendaki mopanga, mpe abɛtaki mosaleli moko ya nganga-nzambe monene, mpe akataki litoi na ye. 48 Bongo Yesu azongiseli bango: " Bobimi lokola moyibi, na mipanga pe na makonzí mpo na kokanga ngai?" + 49 Nazalaki mokolo na mokolo elongo na bino na tempelo mpo na koteya, mpe bozwaki ngai te. 50 Mpe bango nyonso basundolaki ye, mpe bakimaki. 51 Mpe elenge mobali moko alandaki ye, azalaki na elamba ya lini oyo ebwakami zingazinga ya nzoto na ye ya bolumbu; mpe bilenge mibali bakangi ye. 52 Mpe atikaki elamba ya lini, mpe akimaki bango bolumbu. + 53 Mpe bamemaki Yesu epai ya nganga-nzambe monene, + mpe banganga-nzambe bakonzi nyonso mpe bankulutu mpe bakomeli bayanganaki elongo na ye. 54 Petelo alandaki ye mosika, tii na ndako ya nganga-nzambe monene, mpe afandaki elongo na basaleli mpe amipelisaki mɔtɔ. + 55 Mpe banganga-nzambe bakonzi ná likita mobimba balukaki litatoli mpo na kotɛmɛla Yesu mpo na koboma ye; mpe amonaki ata moko te. 56 Mpo bato mingi bapesaki ye litatoli ya lokuta, kasi litatoli na bango eyokani te. 57 Mpe bato mosusu batelemaki mpe bapesaki litatoli ya lokuta mpo na ye, balobi ete:

9

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

58 Toyokaki ye alobi: "Nakobebisa tempelo oyo esalemi na maboko, mpe na mikolo misato nakotonga tempelo mosusu oyo esalemi na maboko te." 59 Kasi litatoli na bango eyokanaki te. 60 Nganga-nzambe monene atɛlɛmaki na katikati mpe atunaki Yesu: “Ozali koyanola eloko te?” nini baoyo bazali kotatola mpo na yo? 61 Kasi ye akangaki kimia, mpe ayanolaki eloko te. Nganga-nzambe monene atunaki ye lisusu: “Ozali Klisto, Mwana ya Mopambolami?” 62 Mpe Yezu alobi: " Ngai nazali; mpe bokomona Mwana ya moto afandi na loboko ya mobali ya nguya, mpe azali koya na mapata ya lola." 63 Bongo nganga-nzambe monene apasolaki bilamba na ye mpe alobi: "Tozali na mposa ya batatoli mosusu nini?" 64 Boyoki maloba ya kofinga. Mpe bango nyonso bakatelaki ye etumbu ya liwa. 65 Mpe bamosusu babandaki kobwakela ye nsoi, mpe kozipa elongi na ye, mpe kobɛta ye, mpe koloba na ye ete: “Sakolá.” 66 Mpe ntango Petelo azalaki na nse na ndako ya mokonzi, moko ya basi ya nganga-nzambe monene ayaki. 67 Mpe ntango amonaki Petelo azali komipelisa, atalaki ye mpe alobaki ete: “Yo mpe ozalaki elongo na Yesu ya Nazarete.” 68 Kasi ye awanganaki, alobi: "Nayebi te, mpe nazali kososola te nini ozali koloba." Mpe abimaki na veranda; mpe ba crew ya nsoso. 69 Mpe mwasi moko ya mwasi amonaki ye lisusu, mpe abandaki koloba na bato oyo batɛlɛmi pembeni: “Oyo azali moko na bango.” 70 Mpe awanganaki yango lisusu. Mwa moke na nsima, bato oyo batɛlɛmaki pembeni balobaki lisusu na Petelo ete: “Ya solo ozali moko na bango. 71 Nzokande abandaki kolakela mabe mpe kolapa ndai, kolobaka ete: “Nayebi moto oyo bozali kolobela te.” 72 Mpe mbala ya mibale nsoso ebɛtaki. Petelo akanisaki liloba liye Yesu alobaki na ye ete: “ Liboso nsoso elela mbala mibale, okowangana ngai mbala misato.” Mpe ntango akanisaki yango, alelaki. Malako 15 1 Mpe mbala moko na ntongo, banganga-nzambe bakonzi basalaki boyokani elongo na bankulutu mpe bakomeli mpe na likita mobimba, mpe bakangi Yesu, mpe bamemaki ye, mpe bapesaki ye epai ya Pilato. 2 Bongo Pilato atunaki ye ete: “Ozali Mokonzi ya Bayuda?” Mpe ayanolaki na ye ete: “ Ozali koloba yango.” 3 Mpe banganga-nzambe bakonzi bafundaki ye na makambo mingi, kasi ayanolaki eloko te. 4 Bongo Pilato atunaki ye lisusu: "Ozali koyanola eloko te? tala boniboni makambo mingi bazali kotatola kotelemela yo. 5 Kasi Yesu ayanolaki eloko moko te; yango wana Pilate akamwaki. 6 Sikawa na elambo wana, abimisaki mokangami moko epai ya bango, oyo balingaki. + 7 Mpe ezalaki na moto moko nkombo na ye Barabasi, oyo alalaki na bokangami elongo na bato oyo batombokaki elongo na ye, oyo abomaki bato na botomboki. 8 Mpe ebele ya bato bazalaki koganga na mongongo makasi babandaki kolinga ye asala lokola asalaki liboso epai ya bango. 9 Nzokande Pilato azongiselaki bango ete: “Bolingi nabimisela bino Mokonzi ya Bayuda?” 10 Mpo ayebaki ete banganga-nzambe bakonzi bapesaki ye mpo na likunya. 11 Nzokande banganga-nzambe bakonzi batindi bato, ete abimisela bango Barabasi. 12 Bongo Pilate azongiseli bango lisusu: "Bongo bolingi nasala nini na ye oyo bozali kobenga Mokonzi ya Bayuda?" 13 Mpe babelelaki lisusu ete: “Bóbaka ye na ekulusu.”

10

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

14 Bongo Pilate alobi na bango: "Mpo na nini, mabe nini asali? Mpe bagangaki mingi koleka ete: “Bóbaka ye na ekulusu.” 15 Mpe boye Pilato, alingi kosepelisa bato, abimisaki Barabasi epai ya bango, mpe apesaki Yesu, ntango abɛtaki ye fimbo, mpo na kobaka ye na ekulusu. 16 Mpe basoda bamemaki ye mosika na ndako, oyo babengi Praetorium; mpe babengaka elongo etuluku mobimba. + 17 Mpe balatisaki ye elamba ya motane-bulé, mpe balatisaki motole ya nzubɛ, mpe balatisaki yango na motó na ye. 18 Mpe abandi kopesa ye mbote: "Mbote, Mokonzi ya Bayuda! 19 Mpe babetaki ye na motó na mongenge, mpe basopaki ye nsoi, mpe bagumbamaki mabolongo na bango basambelaki ye. + 20 Mpe esili kosɛka ye, balongolaki ye bilamba ya motane-bulé, mpe balatisaki ye bilamba na ye moko, mpe bamemaki ye libanda mpo na kobaka ye na ekulusu. 21 Mpe batindi Simona moko ya Sireni, oyo alekaki nzela, abimaki na mboka, tata ya Alesandala ná Rufuse, amema ekulusu na ye. 22 Mpe bamemaki ye na esika Golgota, oyo elimboli: Esika ya mokuwa ya motó.” + 23 Mpe bapesaki ye vinyo oyo esangisami na mire, kasi azwaki yango te. 24 Mpe ntango bakamaki ye na ekulusu, bakaboli bilamba na ye, babwakaki mbɛbu likoló na yango, oyo moto na moto asengeli kozwa. 25 Mpe ezalaki ngonga ya misato, mpe babaka ye na ekulusu. 26 Mpe makomi ya efundeli na ye ekomamaki likolo ete: Mokonzi ya Bayuda. 27 Mpe elongo na ye babaka miyibi mibale na ekulusu; moko na lobɔkɔ na ye ya mobali, mpe mosusu na lobɔkɔ na ye ya mwasi. 28 Mpe makomi ekokisamaki, oyo elobi: "Mpe batangamaki elongo na babuki mibeko." + 29 Mpe bato oyo bazalaki koleka na nzela bazalaki kofinga ye, bazalaki koningana na mitó na bango mpe koloba ete: “Yo oyo ozali kobebisa tempelo mpe ozali kotonga yango na mikolo misato.” 30 Mibikisa, mpe kita na ekulusu. + 31 Ndenge moko mpe banganga-nzambe bakonzi bazalaki kotyola bango moko elongo na bakomeli ete: “Abikisaki bato mosusu; ye moko akoki kobikisa te. + 32 Tiká ete Klisto Mokonzi ya Yisalaele akita sikoyo na ekulusu, + mpo tómona mpe tóndima. Mpe baoyo babakamaki na ekulusu elongo na ye bafingi ye. 33 Mpe ntango ngonga ya motoba ekómaki, molili ezalaki likoló ya mboka mobimba tii na ngonga ya libwa. + 34 Na ngonga ya libwa, Yesu agangaki na mongongo makasi: “ Eloi, Eloi, lama sabaktani?” oyo elimboli: “Nzambe na ngai, Nzambe na ngai, mpo na nini osundoli ngai?” 35 Mpe bamosusu kati na bato oyo batɛlɛmaki pembeni wana bayokaki yango, balobaki ete: “Talá, azali kobenga Eliya.” + 36 Mpe moto moko akimaki mbangu mpe atondisaki eponkɛ oyo etondi na vinaigre, mpe atyaki yango likoló ya nzete ya mbila mpe apesaki ye masanga, mpe alobaki ete: “Tiká! totala soki Elias akoya kokita na ye. 37 Mpe Yesu agangaki na mongongo makasi, mpe atiki molimo. + 38 Mpe elamba ya tempelo epasuka na biteni mibale banda na likoló tii na nse. 39 Mpe ntango mokonzi ya basoda oyo atɛlɛmaki liboso na ye, amonaki ete azali koganga mpe atiki molimo, alobaki ete: “Ya solo, moto oyo azalaki Mwana ya Nzambe.” + 40 Ezalaki mpe na basi oyo bazalaki kotala mosika: kati na bango ezalaki Maria Magadalena, mpe Maria mama ya Yakobo moke mpe ya Yose mpe Salome; 41 (Ye mpe, ntango azalaki na Galile, balandaki ye mpe basalelaki ye.) mpe basi mosusu mingi oyo bayaki elongo na ye na Yerusaleme. 42 Mpe sikawa ntango mpokwa ekomaki, zambi ezalaki bobongisi, elingi koloba mokolo yambo ya sabata,

11

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 43 Yozefe ya Arimata, mopesi-toli ya lokumu, oyo azalaki mpe kozela bokonzi ya Nzambe, ayaki, mpe akɔtaki na mpiko epai ya Pilate, mpe azalaki na mposa makasi ya nzoto ya Yesu. 44 Mpe Pilato akamwaki soki asilaki kokufa, mpe abengi ye mokonzi ya basoda, atunaki ye soki akufi. 45 Mpe ntango ayebaki yango epai ya mokonzi ya basoda, apesaki nzoto na Yozefe. + 46 Mpe asombaki lini ya malamu, mpe akitisaki ye, mpe azingaki ye na lini, mpe alalisaki ye na lilita oyo bakataki na libanga, mpe abalusaki libanga tii na ekuke ya lilita. 47 Mpe Maria Magadalena ná Maria mama ya Yose bamonaki esika balali ye. Malako 16 1 Mpe ntango sabata esilaki, Maria Magadalena, mpe Maria mama ya Yakobo, mpe Salome, basombaki biloko ya nsolo kitoko, mpo báya kopakola ye mafuta. 2 Mpe na ntongo mpenza na mokolo ya yambo ya poso, bayaki na lilita na kobima ya moi. + 3 Mpe batunaki bango na bango ete: “Nani akolongola biso libanga longwa na ekuke ya lilita?” 4 Mpe ntango batalaki, bamonaki ete libanga yango ebalusami, mpo ezalaki monene mpenza. + 5 Mpe bakɔtaki na lilita, bamonaki elenge mobali moko afandi na ngámbo ya mobali, alati elamba molai ya mpɛmbɛ; mpe babangaki. 6 Mpe alobi na bango: "Bóbanga te: Bozali koluka Yezu wa Nazarete, oyo babakamaki na ekulusu. azali awa te: tala esika wapi balali ye. + 7 Kasi bókende, bóyebisa bayekoli na ye ná Petelo ete akei liboso na bino na Galilai. 8 Mpe babimaki noki, mpe bakimaki longwa na lilita; mpo baninganaki mpe bakamwaki: mpe balobaki eloko moko te epai ya moto moko; mpo bazalaki kobanga. 9 Nzokande, ntango Yesu asekwaki na ntɔngɔntɔngɔ na mokolo ya liboso ya pɔsɔ, abimaki liboso epai ya Maria Magadalena, oyo abimisaki bademo nsambo kati na ye. 10 Mpe akendaki mpe ayebisaki bato oyo bazalaki elongo na ye, wana bazalaki kolela mpe kolela. 11 Mpe bango, ntango bayokaki ete azali na bomoi, mpe bamonani na ye, bandimaki te. 12 Nsima na yango abimaki na lolenge mosusu epai ya mibale kati na bango, ntango bazalaki kotambola, mpe kokende na mboka. 13 Mpe bakendaki koyebisa yango epai ya batikali. 14 Nsima abimaki epai ya bato zomi na moko ntango bafandaki na bilei, mpe apamelaki bango na bozangi kondima mpe motema makasi ya bango, mpo bandimaki te baye bamonoki ye nsima ya kosekwa. 15 Alobi na bango: " Bókende na mokili mobimba mpe bósakola nsango malamu epai ya bikelamu nyonso." 16 Ye oyo andimi mpe abatisami akobikisama; kasi ye oyo andimi te akozwa etumbu. 17 Mpe bilembo biye bikolanda bango baye bandimi; Na nkombo na ngai bakobengana bademo; bakoloba na minoko ya sika; 18 Bakokamata banyoka; mpe soko bameli eloko moko ya koboma, ekosala bango mpasi te; bakotia maboko likolo ya bato ya maladi, mpe bakobika. 19 Bongo nsima ya Nkolo koloba epai ya bango, ayambamaki o lola, mpe afandaki o loboko la mobali la Nzambe. 20 Mpe bakendeki libanda, mpe basakolaki bisika binso, Nkolo kosala elongo na bango, mpe kondimisa liloba na bilembo bilandami. Amen.

Nsango Malamu ya Luka Luka 22 + 1 Nzokande, fɛti ya mampa ezangi levire ekómaki pene, oyo babengaka Elekeli. 2 Mpe banganga-nzambe bakonzi mpe bakomeli balukaki lolenge nini bakokaki koboma ye; mpo bazalaki kobanga bato. 12

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 3 Na nsima, Satana akɔtaki na Yuda, nkombo na ye Iskariote, oyo azalaki na motángo ya bato zomi na mibale. 4 Mpe akendaki nzela na ye, mpe asololaki elongo na banganga-nzambe bakonzi mpe bakapiteni, lolenge nini akoki koteka ye epai ya bango. 5 Mpe basepelaki, mpe basalaki kondimana ya kopesa ye mbongo. 6 Mpe alakaki, mpe alukaki libaku ya koteka ye epai ya bango o bozangi bwa ebele. + 7 Na nsima, mokolo ya mampa ezangi levire ekómaki, ntango basengeli koboma Elekeli. 8 Mpe atindaki Petelo ná Yoane: " Bókende kobongisela biso Elekeli, mpo tólya." 9 Mpe balobi na ye: "Olingi ete tóbongisa wapi?" 10 Mpe alobaki epai ya bango: “ Talá, ntango bokokɔta na engumba, moto moko akokutana na bino, amemi mbɛki ya mai; bolanda ye na ndako esika akoti. 11 Mpe bokoloba na mobateli ya ndako ete: ‘Molakisi alobi na yo ete: “Esika ya bapaya ezali wapi, epai nakolya Elekeli elongo na bayekoli na ngai?” 12 Mpe akolakisa bino ndako monene ya likoló oyo ezali na biloko. 13 Mpe bakendaki, mpe bakutaki ndenge ye alobaki na bango: mpe babongisaki Elekeli. 14 Mpe ngonga ekokaki, afandaki, mpe bantoma zomi na mibale elongo na ye. 15 Mpe alobaki na bango ete: “ Nazali na mposa makasi ya kolya Elekeli oyo elongo na bino liboso ete nanyokwama. 16 Mpo nalobi epai ya bino, nakolya yango lisusu te, kino ekokokisama o Bokonzi bwa Nzambe. + 17 Mpe akamataki kɔpɔ mpe apesi matɔndi mpe alobaki ete: “ Bókamata oyo, mpe bókabola yango na kati na bino. 18 Mpo nalobi epai ya bino, nakomela mbuma ya nzete ya vinyo te, kina Bokonzi bwa Nzambe bokoya. 19 Mpe azwi limpa, apesi matondi, mpe abukaki yango mpe apesaki bango, alobi: " Oyo ezali nzoto na ngai oyo epesami mpo na bino. "​ 21 Kasi, tala, loboko la ye oyo akoteka ngai ezali elongo na ngai likolo lya mesa. 22 Mpe ya solo Mwana ya Moto azali kokende, lokola ekanamaki. 23 Mpe babandaki kotuna o ntei ya bangomei, nani kati na bango ezalaki oyo akosala likambo liye. 24 Mpe ezalaki lisusu boweli o ntei ya bango, nani kati na bango akotalelama monene koleka. 25 Mpe alobaki na bango: “ Bakonzi ya bapakano bazali koyangela bango; mpe bango baye basalelaka bokonzi likolo lya bango babengami bato ba bolamu. 26 Kasi bino bokozala bongo te: kasi moto oyo aleki monene na kati na bino, azala lokola elenge; mpe ye oyo azali mokonzi, lokola ye oyo azali kosalela. 27 Pamba té, moto oyo afandi na bilei, to moto oyo azali kosala mosala, azali monene koleka? ye oyo afandi na bilei te? kasi nazali kati na bino lokola moto oyo azali kosalela. 28 Bozali bango baye bakobaki elongo na ngai o mimekano na ngai. 29 Mpe naponi epai ya bino bokonzi, lokola Tata wa ngai aponi epai ya ngai; + 30 Ete bokoka kolya mpe komela na mesa na ngai na bokonzi na ngai, mpe bofanda na bakiti ya bokonzi mpo na kosambisa mabota zomi na mibale ya Yisraele. 31 Mpe Nkolo alobaki ete: “ Simo, Simon, talá, Satana azali na mposa ya kozala na bino, mpo apɛtola bino lokola blé. + 32 Kasi nabondeli mpo na yo, + ete kondima na yo esila te. 33 Mpe alobaki na ye ete: “Nkolo, nazali pene ya kokende elongo na yo, ezala na boloko mpe na liwa.” 34 Mpe alobi: " Petelo, nalobi na yo, nsoso ekoganga te lelo, liboso ete okowangana mbala misato ete oyebi ngai." 35 Mpe alobaki na bango ete: “ Ntango natindaki bino kozanga mbongo ya mbongo, mpe na mbeli mpe sapato, bozangaki eloko moko? Mpe balobi: “Eloko moko te.”

13

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 36 Bongo alobaki na bango ete: “Nzokande, moto oyo azali na mbongo ya mbongo, tiká azwa yango, + mpe mopanga na ye. 37 Pamba té nalobi na bino ete likambo oyo ekomami esengeli naino kokokisama kati na ngai: Mpe atángamaki na kati ya bato oyo babuki mobeko. 38 Mpe balobi: "Nkolo, tala, talá mipanga mibale." Mpe alobaki na bango ete: “ Ekoki.” 39 Mpe abimaki, mpe akendaki, lokola amesanaki, na ngomba ya Olive; mpe bayekoli ba ye mpe balandaki ye. 40 Mpe ntango akómaki na esika yango, alobaki na bango ete: “ Bóbondela mpo bókɔta na komekama te.” 41 Mpe alongolamaki mosika na bango penepene na libanga moko, mpe afukamaki, mpe abondelaki. 42 Alobi: Tata, soki olingi, longola kopo oyo epai na ngai. 43 Mpe anzelu moko abimelaki ye uta na lola, kopesaka ye makasi. + 44 Mpe azalaki na mpasi makasi, abondelaki na molende koleka: mpe motoki na ye ezalaki lokola matangá minene ya makila oyo ezali kokwea na mabele. 45 Mpe ntango atɛlɛmaki na libondeli mpe akómaki epai ya bayekoli na ye, akutaki bango balali mpo na mawa. 46 Alobi na bango: " Mpo na nini bozali kolala? telema mpe bosambela, noki bokota o kati ya komekama. 47 Mpe ntango azalaki naino koloba, tala ebele ya bato, mpe ye oyo abengamaki Yudasi, moko ya bato zomi na mibale, akendaki liboso na bango, mpe apusanaki penepene na Yesu mpo na kopesa ye beze. 48 Kasi Yesu alobi na ye: " Yudasi, ozali kotɛka Mwana ya moto na lipwɛpwɛ?" 49 Ntango bato oyo bazalaki zingazinga na ye bamonaki makambo oyo ekolanda, balobi na ye ete: “Nkolo, tokoboma na mopanga?” + 50 Mpe moko na bango abɛtaki mosaleli ya nganga-nzambe monene, mpe akataki ye litoi ya mobali. 51 YéShWà ayanolaki pe alobi: " Bótika boye." Mpe asimbaki litoi na ye, mpe abikisaki ye. + 52 Bongo Yesu alobaki na banganga-nzambe bakonzi mpe bakapiteni ya tempelo mpe mikóló oyo bayaki epai na ye ete: “ Bobimi lokola moyibi, na mipanga mpe na banzete?” + 53 Ntango nazalaki elongo na bino mokolo na mokolo na tempelo, bosembolaki ngai mabɔkɔ te. + 54 Bongo bakangaki ye, mpe bakambaki ye, mpe bamemaki ye na ndako ya nganga-nzambe monene. Mpe Petelo alandaki mosika. + 55 Mpe ntango bapelisaki mɔtɔ na katikati ya ndako mpe batyaki bango esika moko, Petelo afandaki na kati na bango. + 56 Nzokande mwasi moko ya mwasi amonaki ye ntango afandi pembeni ya mɔtɔ, mpe atalaki ye na motema likoló mpe alobaki ete: “Mobali oyo mpe azalaki elongo na ye.” 57 Mpe awanganaki ye, alobi: "Mwasi, nayebi ye te." 58 Mpe nsima ya mwa ntango mosusu amonaki ye mpe alobaki ete: “Yo mpe ozali na kati ya bango.” Petelo alobaki ete: “Moto, nazali te.” 59 Mpe na boumeli ya ngonga moko nsima, moto mosusu andimisaki ye na motema moko, alobaki ete: “Ya solo, moto oyo mpe azalaki elongo na ye. 60 Petelo alobi: "Mobali, nayebi te nini ozali koloba." Mpe mbala moko, ntango azalaki naino koloba, nsoso ebɛtaki. 61 Mpe Nkolo abalukaki mpe atalaki Petelo. Petelo akanisaki liloba ya Nkolo, ndenge alobaki na ye ete: “ Liboso nsoso elela, okowangana ngai mbala misato.” 62 Petelo abimaki, pe aleli makasi. + 63 Mpe bato oyo bakangaki Yesu basɛki ye mpe babɛtaki ye. 64 Mpe ntango bakangaki ye miso, babɛtaki ye na elongi mpe batunaki ye: “Sambolá, nani abɛtaki yo?” 65 Mpe makambo mingi mosusu balobaki mpo na kofinga ye.

14

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

66 Mpe ntango kaka moi ekómaki, mikóló ya bato mpe banganga-nzambe bakonzi mpe bakomeli bayanganaki, mpe bamemaki ye na likita na bango, balobi ete: 67 Yo nde Klisto? yebisa biso. Mpe alobaki na bango ete: “ Soki nalobi na bino, bokondima te. 68 Mpe soko ngai mpe natuni bino, bokoyanola ngai te, mpe bokotika ngai te nakende. 69 Na sima Mwana wa moto akofanda o loboko la mobali la nguya ya Nzambe. 70 Bongo bango nyonso balobi: "Bongo ozali Mwana ya Nzambe?" Mpe alobaki na bango ete: “ Bozali koloba ete nazali.” 71 Balobi: "Eloko nini tozali na mposa ya litatoli mosusu?" mpo bisomei toyoki na monoko na ye moko. Luka 23 1 Mpe ebele mobimba ya bango batelemaki, mpe bakambaki ye epai ya Pilato. 2 Mpe babandaki kofunda ye, kolobaka ete: “Tomoni moto oyo azali kobungisa ekólo mpe kopekisa kopesa Kaisala mpako, mpe koloba ete ye moko azali Klisto Mokonzi.” 3 Bongo Pilato atunaki ye: "Ozali Mokonzi ya Bayuda?" Mpe ayanolaki ye mpe alobaki ete: “ Ozali koloba yango.” + 4 Bongo Pilate alobaki na banganga-nzambe bakonzi mpe na bato ete: “Namoni libunga moko te epai ya moto oyo.” 5 Mpe bazalaki na nkanda makasi koleka, kolobaka ete: “Azali kolamusa bato, koteya na Bayuda nyonso, kobanda na Galile tii na esika oyo.” 6 Ntango Pilato ayokaki nsango ya Galile, atunaki soki moto yango azali Mogalilai. 7 Mpe ntango kaka ayebaki ete azalaki moto ya bokonzi ya Erode, atindaki ye epai ya Erode, oyo yemei mpe azalaki na Yelusaleme na ntango wana. 8 Mpe ntango Erode amonaki Yesu, asepelaki mingi, mpo azalaki na mposa ya komona ye uta ntango molai, mpamba te ayokaki makambo mingi na ntina na ye; mpe azalaki kolikia ete amonaki mwa likamwisi esalamaki na ye. 9 Bongo atunaki ye na maloba mingi; kasi ayanolaki ye eloko moko te. + 10 Mpe banganga-nzambe bakonzi mpe bakomeli batɛlɛmaki mpe bafundaki ye na makasi. + 11 Mpe Erode elongo na bato na ye ya etumba batyolaki ye, + mpe batyolaki ye, + mpe balatisaki ye elamba ya kitoko, + mpe batindaki ye lisusu epai ya Pilate. 12 Mpe mokolo wana, Pilate ná Erode bakómaki baninga, mpo liboso bazalaki koyinana kati na bango. 13 Mpe Pilato, ntango abengisaki banganga-nzambe bakonzi mpe bakonzi mpe bato. 14 Alobaki na bango ete: “Bomemi moto oyo epai na ngai, lokola moto oyo azali kopɛngwisa bato. 15 Te, Elode mpe lisusu te, mpo natindaki bino epai na ye; mpe, tala, eloko moko te ebongi na liwa esalami epai ya ye. 16 Na yango, nakopesa ye etumbu mpe nakobimisa ye. 17 (Mpo na ntina, asengeli kofungola moto moko epai na bango na elambo). " 19 (Moto ya botomboki moko oyo esalemaki na engumba, mpe mpo na koboma bato, babwakaki ye na boloko). 20 Na yango, Pilate, alingaki kotika Yesu, alobaki lisusu na bango. 21 Nzokande babelelaki: "Bóbaka ye na ekulusu, bóbaka ye na ekulusu." 22 Mpe alobi na bango mbala ya misato: “Mpo na nini, mabe nini asali? Namoni ntina ya liwa te kati na ye: Na yango nakopesa ye etumbu mpe nakotika ye akende. + 23 Mpe bazalaki mbala moko na mingongo makasi, kosɛnga ete bábaka ye na ekulusu. Mpe mingongo ya bango mpe ya banganga-nzambe bakonzi elongaki. 24 Mpe Pilate apesaki etumbu ete ezala ndenge basɛngi. 25 Mpe atikaki epai ya bango ye oyo mpo ya botomboki mpe bobomi abwakami o boloko, oyo balingaki; kasi apesaki Yesu na mokano na bango.

15

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

26 Mpe ntango bazalaki kokamba ye mosika, bakangaki Simona moko, Mosireni, oyo azalaki kobima na mboka, mpe batiaki ekulusu likolo na ye, ete akoka komema yango nsima ya Yesu. 27 Mpe elandaki ye lisanga enene ya bato, mpe ya basi, baye bazalaki mpe kolela mpe kolela ye. 28 Kasi Yesu abalukaki epai na bango alobi: " Bana basi ya Yelusaleme, bólela ngai te, kasi bólela bino moko pe bana na bino." 29 Pamba té, tala, mikolo ezali koya, na yango bakoloba: Esengo na ba emba, pe ba libumu oyo babotaki soko moke te, pe ba mbuma oyo ebotaki ata moke te.' + 30 Bongo bakobanda koloba na bangomba ete: “Bókwea likoló na biso; mpe na bangomba mike, Zipa biso. 31 Mpo soki basali makambo wana na nzete ya motane, nini ekosalema na esika ya kokauka? 32 Mpe ezalaki lisusu babale basusu, bato mabe, bakambami elongo na ye mpo ya kobomama. 33 Mpe ntango bakómaki na esika yango, oyo babengi Kalvario, kuna babakaki ye na ekulusu, mpe bato mabe, moko na lobɔkɔ ya mobali, mpe mosusu na lobɔkɔ ya mwasi. 34 Bongo Yesu alobi: " Tata, limbisa bango; mpo bayebi te nini bazali kosala. Mpe bakaboli bilamba na ye, mpe babɛtaki mbɛsɛ. 35 Mpe bato batelemaki kotalaka. Mpe bakonzi mpe elongo na bango basɛki ye: “Abikisaki basusu; amibikisa, soki azali Klisto, moponami na Nzambe. + 36 Mpe basoda mpe bazalaki kotyola ye, bayaki epai na ye mpe bapesaki ye vinaigre. 37 Mpe alobaki ete: “Soki ozali mokonzi ya Bayuda, mibikisa.” 38 Mpe makomi moko ekomami likolo na ye na makomi ya Greke, mpe ya Latin, mpe ya Liebele: “Oyo Azali Mokonzi ya Bayuda.” + 39 Mpe moko ya bato mabe oyo bakakisamaki na nzete apamelaki ye: “Soki ozali Klisto, mibikisa yo moko ná biso.” 40 Kasi moto mosusu ayanolaki ye apamelaki ye ete: “Ozali kobanga Nzambe te, mpamba te ozali na etumbu wana?” 41 Mpe biso solo na bosembo; mpo tozali kozwa mbano oyo esengeli na misala na biso: kasi moto oyo asali likambo moko ya mabe te. 42 Mpe alobaki na Yezu: "Nkolo, kanisá ngai ntango okoya na bokonzi na yo." 43 Yezu alobi na ye: " Ya solo nalobi na yo: Lelo okozala na ngai na paladiso." 44 Mpe ezalaki penepene na ngonga ya motoba, mpe molili ezalaki likolo ya mabele mobimba kino ngonga ya libwa. 45 Mpe moi ekómaki molili, mpe elamba ya Tempelo epasuka na katikati. 46 Mpe Yesu agangaki na mongongo makasi, alobaki ete: “ Tata, nazali kopesa elimo na ngai na mabɔkɔ na yo .” 47 Nzokande, ntango mokonzi ya basoda amonaki likambo oyo esalemaki, akumisaki Nzambe mpe alobaki ete: “Ya solo, moto oyo azalaki moyengebene.” + 48 Mpe bato nyonso oyo bayanganaki epai ya esika yango, bamonaki makambo oyo esalemaki, babɛtaki ntolo na bango mpe bazongaki. + 49 Mpe bato nyonso oyo bayebani na ye mpe basi oyo bazalaki kolanda ye banda na Galile, batɛlɛmaki mosika mpe bazalaki kotala makambo yango. 50 Mpe, tala, ezalaki moto moko na nkombo Yosefe, mopesi-toli; mpe azalaki moto malamu, mpe moyengebene; 51 (Ye moko andimaki te toli mpe misala na bango;) azalaki moto ya Arimatea, engumba ya Bayuda. 52 Moto oyo akendaki epai ya Pilato mpe abondelaki nzoto ya Yesu. + 53 Mpe akitisaki yango, mpe azingaki yango na lini, mpe alali yango na lilita moko oyo bakatá na mabanga, oyo bato balalaki naino te. 54 Mpe mokolo mona mozalaki bobongisi, mpe sabata ebandaki. 55 Mpe basi mpe, baye bayaki elongo na ye uta na Galile, balandaki nsima, mpe batalaki lilita, mpe lolenge ebembe na ye elalisama.

16

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

56 Mpe bazongaki, mpe babongisaki biloko ya nsolo kitoko mpe mafuta; mpe apemaki mokolo ya sabata engebene na motindo. Luka 24 1 Na mokolo ya yambo ya poso, na ntongo mpenza, bayaki na lilita, bamemaki biloko ya nsolo kitoko oyo babongisaki, mpe basusu elongo na bango. + 2 Mpe bakutaki libanga yango ebalusami mosika na lilita. 3 Mpe bakotaki na kati, mpe bakutaki nzoto ya Nkolo Yesu te. 4 Mpe esalemaki ete, ntango bazalaki kobulungana mingi mpo na yango, tala, mibali mibale batelemaki pembeni na bango na bilamba ya kongenga. 5 Mpe ntango bazalaki kobanga, mpe kogumbama bilongi na bango na mabele, balobaki epai ya bango: “Mpo na nini bozali koluka moto ya bomoi o ntei ya bakufi? 6 Azali awa te, kasi asekwi. + 7 Alobi ete: “Mwana ya moto asengeli kopesama na mabɔkɔ ya bato ya masumu, mpe kobaka ye na ekulusu mpe kosekwa na mokolo ya misato.” 8 Mpe bakanisaki maloba na ye, 9 Mpe azongaki uta na lilita, mpe ayebisaki makambo maye manso epai ya bato zomi na moko mpe na basusu banso. 10 Ezalaki Maria Magadalena ná Yoana ná Maria mama ya Yakobo ná basi mosusu oyo bazalaki elongo na bango nde bayebisaki bantoma makambo yango. 11 Mpe maloba ma bango mamonanaki na bango lokola masapo ya mpamba, mpe bandimaki yango te. 12 Bongo Petelo atɛlɛmaki mpe akimaki mbangu na lilita; mpe agumbamaki, amonoki bilamba ya lini etandamaki bango moko, mpe alongwaki, kokamwisaka kati na yemei na oyo esalemaki. 13 Mpe, tala, mibale kati na bango bakendaki kaka mokolo wana na mboka moko babengi Emause, oyo ezalaki uta na Yelusaleme na ntaka ya kilomɛtrɛ soki ntuku motoba. 14 Mpe basololaki elongo na ntina ya makambo maye manso masalemaki. 15 Mpe esalemaki ete, ntango bazalaki kosolola elongo mpe kokanisa, Yesu ye moko apusanaki penepene mpe akendaki elongo na bango. 16 Kasi miso na bango ekangamaki ete bayeba ye te. "​ 18 Mpe moko na bango, oyo nkombo na ye Cléopas, azongiselaki ye ete: “Ozali kaka mopaya na Yelusaleme, mpe oyebi te makambo oyo ezali kosalema kuna na mikolo oyo?” 19 Alobi na bango: " Makambo nini?" Mpe balobaki na ye ete: “Na ntina na Yesu, Monazarete, oyo azalaki mosakoli moko ya nguya na misala mpe na maloba liboso ya Nzambe mpe bato nyonso. 20 Mpe boniboni banganga-nzambe bakonzi mpe bakonzi ba biso bapesaki ye etumbu ya liwa, mpe babaka ye na ekulusu. + 21 Kasi tozalaki kotyela motema ete ye nde asengelaki kosikola Yisraele. 22 Iyo, mpe basi basusu lisusu ba lisanga lya biso basalaki biso kokamwa, baye bazalaki na ntongo o lilita; 23 Mpe emonoki nzoto ya ye te, bayaki, kolobaka, ete bamonoki lisusu emonaneli ya baanzelu, oyo elobaki ete azalaki na bomoi. 24 Mpe basusu kati na biso bakendaki na lilita, mpe bakutaki yango kaka ndenge basi balobaki. + 25 Bongo alobaki na bango ete: “ Ee bazoba, + mitema mitema mpo na kondima makambo nyonso oyo basakoli balobi. 26 Klisto asengelaki te konyokwama na makambo maye, mpe kokota na nkembo na ye? 27 Mpe kobanda na Mose mpe baprofeta banso, alimbolaki bango o makomi manso makambo matali yemei. 28 Mpe bapusanaki penepene na mboka, epai bakendaki, mpe asalaki lokola nde alingi kokende mosika.

17

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

29 Kasi bapesaki ye makasi, balobi: "Fanda na biso; Mpe akɔtaki mpo na koumela elongo na bango. 30 Mpe esalemaki ete, ntango afandaki na bilei elongo na bango, akamataki limpa, mpe apambolaki yango, mpe abukaki mpe apesaki bango. 31 Mpe miso ma bango mafungwamaki, mpe bayebaki ye; mpe abungaki mosika na miso na bango. 32 Bongo bazalaki kolobana: "Motema na biso epeli na kati na biso te ntango azalaki kosolola na biso na nzela mpe ntango azalaki kofungola biso Makomi? + 33 Mpe batɛlɛmaki na ngonga wana, mpe bazongaki na Yerusaleme, mpe bakutaki bato zomi na moko bayanganaki esika moko ná bato oyo bazalaki elongo na bango. 34 Alobi: "Yehova asekwi solo, mpe abimeli Simona." 35 Mpe bayebisaki makambo nini masalemaki na nzela, mpe lolenge nini ayebanaki na bango na kobukaka limpa. 36 Mpe ntango bazalaki koloba boye, Yesu ye moko atɛlɛmaki o ntei ya bango, mpe alobaki epai ya bango: “ Kimya ezala epai ya bino.” 37 Kasi babangaki mpe babangaki, mpe bakanisaki ete bamonoki molimo. 38 Mpe alobi ombe bango: " Mpo na nini bozali kotungisama?" mpe mpo na nini makanisi ebimaka na mitema na bino? 39 Tala maboko ma ngai mpe makolo ma ngai, ete ezali ngaimei: bosimba ngai, mpe botala; mpo molimo moko ezali na mosuni mpe mikuwa te, lokola bomoni ngai nazali na yango. 40 Mpe esilisaki koloba boye, alakisaki bango maboko mpe makolo ma ye. 41 Mpe ntango bazalaki naino kondima te mpo na esengo, mpe kokamwisa, alobi epai ya bango: “ Bozali na bilei awa?” + 42 Mpe bapesaki ye eteni ya mbisi ya kotumba mpe ya mafuta ya nzoi. 43 Mpe akamataki yango, mpe alei liboso na bango. 44 Mpe alobaki epai ya bango: “Maloba maye nalobaki na bino ntango nazalaki naino elongo na bino, ete makambo nyonso masengeli kokokisama, oyo ekomamaki na Mibeko ya Moize, mpe na baprofeta mpe na nzembo, mpo na ngai. + 45 Bongo afungolaki mayele na bango, mpo bákanga ntina ya Makomami. 46 Mpe alobaki na bango: " Ekomami boye, mpe boye esengelaki Kristo anyokwama mpe asekwa uta na bakufi na mokolo ya misato. 47 Mpe ete boyamboli mpe bolimbisi bwa masumu ekosakolama o nkombo ya ye o ntei ya bikolo binso, kobanda o Yelusaleme. 48 Mpe bozali batatoli ya makambo maye. 49 Mpe, tala, natindi elaka ya Tata wa ngai likolo lya bino: kasi bovanda o engumba ya Yelusaleme, kina bokopesama nguya uta likolo. 50 Mpe akambaki bango kino na Betania, mpe atombolaki maboko ma ye, mpe apambolaki bango. 51 Mpe esalemaki ete, ntango azalaki kopambola bango, akabwanaki na bango, mpe amemamaki likolo o lola. 52 Mpe basambelaki ye, mpe bazongaki na Yelusaleme na esengo mingi. 53 Mpe bazalaki ntango inso o tempelo, kosanzolaka mpe kopambolaka Nzambe. Amen.

Nsango Malamu ya Yoane Yoane 18 1 Tango Yesu alobaki maloba wana, abimaki elongo na bayekoli na ye na ebale Kedrone, esika elanga ezalaki, oyo akotaki na yango, ná bayekoli na ye. 2 Mpe Yudasi, oyo ateka ye, ayebaki esika yango, mpo Yesu azalaki kokende kuna elongo na bayekoli na ye. + 3 Bongo Yudasi azwaki etuluku ya bato mpe bakonzi ya banganga-nzambe minene mpe ya Bafalisai, ayei kuna na miinda mpe miinda mpe bibundeli. 4 Bongo Yesu ayebaki makambo manso makoyela ye, abimi pe alobi na bango: " Boluki nani?" 18

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

5 Bazongiseli ye: "Yesu moto ya Nazarete." Yesu alobaki na bango ete: “ Ngai nazali ye.” Mpe Yudasi mpe, oyo atɛkaki ye, atɛlɛmaki elongo na bango. 6 Ntango kaka alobaki na bango ete: “Ngai nazali ye, bazongaki nsima mpe bakweaki na mabele.” 7 Bongo atunaki bango lisusu: " Bozali koluka nani?" Balobaki ete: “Yesu moto ya Nazarete.” 8 Yezu ayanolaki: " Nayebisi bino 'te nazali ye. + 9 Mpo liloba oyo alobaki: “ Nabungisi ata moko te mpo na bato oyo opesaki ngai.” + 10 Na nsima, Simona Petelo, oyo azalaki na mopanga, abimisaki mopanga, mpe abɛtaki mosaleli ya nganga-nzambe monene mpe akataki litoi na ye ya mobali. Nkombo ya mosaleli yango ezalaki Malke. 11 Bongo Yesu alobi na Petelo ete: " Tia mopanga na yo na kati ya libenga: kopo oyo Tata apesi ngai, nakomela yango te?" 12 Bongo basoda ya basoda ná kapitɛni mpe bakonzi ya Bayuda bakangaki Yesu mpe bakangi ye. 13 Mpe akambaki ye mosika epai ya Anasi liboso; mpo azalaki bokilo ya Kayafa, oyo azalaki nganga-nzambe monene kaka na mbula wana. 14 Kaifa azalaki ye, oyo apesaki Bayuda toli, ete ebongaki ete moto moko akufa mpo na bato. 15 Simo Petelo alandi Yezu, pe moyekoli mosusu, ayebani na nganga-nzambe monene, pe akoti elongo na Yezu na ndako ya nganga-nzambe monene. 16 Kasi Petelo atɛlɛmaki na porte na libándá. Bongo moyekoli mosusu oyo ayebanaki na nganganzambe monene abimaki mpe alobaki na mobateli ya ekuke mpe akɔtisaki Petelo. " Alobi: Nazali te. 18 Mpe basali mpe bakonzi batelemaki kuna, baye bapelisaki moto na makala; mpo malili ezalaki, mpe bamipesaki molunge, mpe Petelo atɛlɛmaki elongo na bango mpe amipelisaki. 19 Nganga-nzambe monene atunaki Yesu bayekoli na ye mpe mateya na ye. 20 Yezu ayanolaki ye: " Nalobaki polele na mokili; Nazalaki koteya ntango nyonso na sinagoga, mpe na tempelo, epai Bayuda bazalaki ntango nyonso kokende; mpe na kobombana nalobi eloko moko te. 21 Mpo na nini ozali kotuna ngai? botuna bango baye bayokaki ngai, nini nalobi epai ya bango: tala, bayebi nini nalobaki. 22 Mpe esili koloba boye, moko ya basoda oyo batɛlɛmaki pembeni abɛtaki Yesu na lobɔkɔ na ye: “Ozali koyanola na nganga-nzambe monene boye?” 23 Yezu azongiseli ye: " Soki nalobi mabe, tatola mabe. 24 Nzokande Anasi atindaki ye na bokangami epai ya Nganga-nzambe monene Kaifa. 25 Simo Petelo atɛlɛmaki mpe amipesaki molunge. Bongo balobi na ye ete: “Ozali mpe moko ya bayekoli na ye te?” Awanganaki yango, mpe alobaki ete: “Nazali te.” + 26 Moko na basaleli ya nganga-nzambe monene, + ndeko na ye oyo Petelo akataki litoi na ye, alobi ete: “Namonaki yo na elanga elongo na ye te?” 27 Na nsima, Petelo awanganaki lisusu, mpe na mbala moko nsoso ebɛtaki. 28 Bongo bamemaki Yesu longwa na Kayafa kino na ndako ya bosambisi. mpe bangomei bakendeki te o kati ya ndako ya bosambisi, noki te bazala mbindo; kasi mpo bálya Elekeli. 29 Bongo Pilate abimaki epai na bango pe alobi: "Efundeli nini bozali kofunda moto oyo? 30 Bazongiselaki ye: "Soki azalaki moto ya mabe te, mbɛlɛ topesaki ye ye epai na yo te." 31 Bongo Pilate alobi na bango: "Bókamata ye pe bosambisa ye na kolanda mibeko na bino." Bayuda balobi na ye ete: “Ezali na ndingisa te ete tóboma moto moko. 32 Mpo liloba ya Yesu ekokisama, oyo alobaki, mpo na kolakisa liwa nini akokufa. 33 Bongo Pilate akoti lisusu na ndako ya bosambisi, abengi Yesu pe alobi na ye: "Ozali Mokonzi ya Bayuda?" 34 Yezu azongiseli ye: " Ozali koloba likambo oyo mpo na yo moko, to bato mosusu nde bayebisaki yo yango mpo na ngai?" 35 Pilato ayanolaki ete: “Nazali Moyuda?” Ekolo na yo moko mpe banganga-nzambe bakonzi bapesi yo epai na ngai: osali nini?

19

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

36 Yezu ayanolaki ete: " Bokonzi na ngai ezali ya mokili oyo te. 37 Pilate alobi na ye: "Bongo ozali mokonzi?" Yesu ayanolaki ete: “ Olobi ete nazali mokonzi.” Mpo na yango nabotamaki, mpe mpo na yango nayaki na mokili, mpo na kotatola mpo na bosolo. Moto nyonso oyo azali na bosolo ayokaka mongongo na ngai. 38 Pilato alobi na ye: Solo ezali nini? Mpe esili koloba boye, abimaki lisusu epai ya Bayuda, mpe alobaki na bango ete: “Namoni ata mbeba moko te epai na ye.” + 39 Kasi bozali na momeseno ya kobikela bino moko na Elekeli. 40 Bongo bango nyonso babelelaki lisusu: "Moto oyo te, kasi Barabasi." Nzokande Barabasi azalaki moyibi. Yoane 19 1 Bongo Pilato akangaki Yesu pe abɛtaki ye fimbo. + 2 Mpe basoda balatisaki motole ya nzubɛ, mpe balatisaki yango na motó na ye, mpe balatisaki ye elamba ya motane-bulé. 3 Mpe alobaki ete: “Mbote, Mokonzi ya Bayuda!” mpe babɛtaki ye na mabɔkɔ na bango. 4 Bongo Pilato abimaki lisusu, pe alobi na bango: "Tala, nazali kobimisa ye epai na bino, po bóyeba ete nazali komona mbeba moko te epai na ye." 5 Bongo Yesu abimaki, alati motole ya nzube, mpe elamba ya motane-bulé. Mpe Pilato alobaki na bango ete: “Talá moto yango! + 6 Ntango banganga-nzambe bakonzi mpe bakonzi ya basoda bamonaki ye, babelelaki ete: “Bóbaka ye na ekulusu, bóbaka ye na ekulusu.” Pilato alobaki na bango ete: “Bókamata ye mpe bóbaka ye na ekulusu. + 7 Bayuda bazongiseli ye ete: “Tozali na mobeko, + mpe na nzela ya mobeko na biso, asengeli kokufa, mpo amikómisaki Mwana ya Nzambe.” 8 Tango Pilate ayokaki liloba wana, abangaki mingi; 9 Bongo akoti lisusu na ndako ya bosambisi, pe alobi na Yezu: "Outi wapi?" Kasi Yesu apesaki ye eyano te. 10 Bongo Pilate alobi na ye: "Ozali koloba na ngai te?" oyebi te ete nazali na nguya ya kobaka yo na ekulusu, mpe nazali na nguya ya kobimisa yo? 11 Yezu ayanolaki: " Okokaki kozala na nguya ata moke te mpo na kobundisa ngai, soko bapesaki yo yango uta likolo. 12 Banda wana, Pilate alukaki kotika ye, kasi Bayuda bagangaki: "Soki otiki moto oyo akende, ozali moninga ya Kaisala te. 13 Bongo Pilate ayokaki liloba wana, abimisaki Yesu, pe afandaki na kiti ya bosambisi na esika oyo babengaka Pavement, kasi na Liebele, Gabbata. 14 Mpe ezalaki ntango ya kobongisa Elekeli, mpe pene na ngonga ya motoba: mpe alobaki na Bayuda ete: “Talá Mokonzi na bino!” 15 Nzokande bagangaki ete: “Longola ye, longwa na ye, babaka ye na ekulusu.” Pilato alobaki na bango ete: “Nabaka Mokonzi na bino na ekulusu?” Banganga-nzambe bakonzi bayanolaki ete: “Tozali na mokonzi mosusu longola kaka Kaisala.” 16 Bongo apesaki ye epai na bango mpo bábaka ye na ekulusu. Mpe bakangaki Yesu, mpe bamemaki ye mosika. 17 Mpe amemi ekulusu na ye abimaki na esika oyo babengi esika ya mokuwa ya motó, oyo babengaka na Liebele Golgota. + 18 Babaka ye na ekulusu, mpe mibale mosusu elongo na ye, moko na ngámbo nyonso mibale, mpe Yesu na katikati. 19 Mpe Pilate akomaki nkombo, mpe atyaki yango na ekulusu. Mpe mokanda yango ezalaki ete: YESU ya Nazarete Mokonzi ya Bayuda. 20 Na nsima, Bayuda mingi batángaki nkombo oyo: mpo esika oyo Yesu babakamaki na ekulusu ezalaki pene na engumba.

20

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 21 Bongo banganga-nzambe bakonzi ya Bayuda balobaki na Pilate ete: “Kokoma te: ‘Mokonzi ya Bayuda; kasi alobaki ete: “Ngai nazali Mokonzi ya Bayuda.” 22 Pilato ayanolaki ete: “Makambo oyo nakomi, nakomi.” + 23 Bongo basoda babakaki Yesu na ekulusu, bakamataki bilamba na ye mpe bakabolaki biteni minei, mpo na soda mokomoko eteni moko; mpe lisusu kazaka na ye: sikawa kazaka ezalaki na nsinga te, ekangamaki uta likolo na mobimba. 24 Bongo balobaki na kati na bango: "Tika topasola yango te, kasi tobwaka mbɛsɛ mpo na yango, oyo ekozala ya nani. Yango wana basoda basalaki makambo wana. 25 Nzokande, mama na ye, mpe ndeko mwasi ya mama na ye, Maria mwasi ya Cléofa mpe Maria Magadalena, batɛlɛmaki pembeni ya ekulusu ya Yesu. 26 Tango Yesu amoni mama na ye pe moyekoli oyo ye alingaki mingi, alobi na mama na ye: " Mwasi, talá mwana na yo! 27 Bongo alobi na moyekoli: " Tala mama na yo! Mpe uta ngonga wana moyekoli wana amemaki ye na ndako na ye moko. "​ + 29 Nzokande batyaki mbɛki moko oyo etondi na vinaigre, mpe batondisaki eponkɛ moko na vinaigre, mpe batyaki yango na hisope mpe batyaki yango na monɔkɔ na ye. 30 Tango Yesu azwi vinaigre, alobi: " Esili . 31 Yango wana Bayuda, zambi ezalaki bobongisi, ete bibembe bitikala na ekulusu te na mokolo ya sabata, (mpo mokolo wana ya sabata ezalaki mokolo ya likolo,) babondelaki Pilato ete makolo ma bango mabukana, mpe ete bakoka kolongolama. + 32 Bongo basoda bayaki mpe babukaki makolo ya moto ya liboso mpe ya mosusu oyo babakamaki na ekulusu elongo na ye. 33 Kasi ntango bakómaki epai ya Yesu, mpe bamonaki ete asilaki kokufa, babukaki makolo na ye te. + 34 Kasi moko ya basoda na likɔnga atɔbɔlaki mopanzi na ye, mpe mbala moko makila mpe mai ebimaki kuna. 35 Mpe ye oyo amonaki yango apesaki litatoli, mpe litatoli na ye ezali ya solo. 36 Pamba té makambo oyo esalemaki, po makomi ekokisama: "Mokuwa na ye ekobukana te." 37 Likomi mosusu elobi ete: “Bakotala moto oyo batɔbɔlaki ye.” 38 Nsima na yango, Yozefe ya Arimata, azalaki moyekoli ya Yesu, kasi na kobombana mpo na kobanga Bayuda, abondelaki Pilate ete alongola nzoto ya Yesu. Ayaki bongo, mpe azwaki nzoto ya Yesu. + 39 Mpe Nikodeme ayaki mpe, oyo na ebandeli ayaki epai ya Yesu na butu, mpe amemaki masangani ya mire ná aloe, oyo ezalaki na kilo soki nkama moko. + 40 Bongo bakamataki ebembe ya Yesu, mpe bazongelaki yango na bilamba ya lini na biloko ya nsolo kitoko, ndenge Bayuda bakundaka yango. 41 Sikawa o esika wapi babakamaki na ekulusu ezalaki na elanga; mpe na elanga lilita ya sika, oyo moto alali naino te. 42 Balalisi Yesu kuna po na mokolo ya bolengeli ya Bayuda; mpo lilita ezalaki pene. Yoane 20 1 Na mokolo ya yambo ya poso, Maria Magadalena ayei na ntongo, ntango molili ezalaki naino, na lilita, mpe amoni libanga lilongolami na lilita. 2 Bongo akimi mbangu, pe ayei epai ya Simona Petelo pe epai ya moyekoli mosusu, oyo Yesu alingaki, pe alobi na bango: "Balongoli Nkolo na lilita, pe toyebi te esika balalisi ye." 3 Bongo Petelo abimaki, ná moyekoli mosusu wana, mpe bayaki na lilita. 4 Bongo bango mibale bakimaki mbangu elongo, mpe moyekoli mosusu aleki Petelo mpe ayaki liboso na lilita. 5 Mpe agumbamaki, mpe atalaki na kati, amonaki bilamba ya lini elali; nzokande akendaki ye na kati te.

21

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

6 Bongo Simona Petelo alandi ye, pe akoti na lilita, pe amoni bilamba ya lini elali. + 7 Mpe elamba oyo ezalaki zingazinga ya motó na ye, elalaki elongo na bilamba ya lini te, kasi ezingamaki esika moko na esika moko yango moko. + 8 Bongo moyekoli mosusu oyo ayaki liboso na lilita akɔtaki mpe amonaki mpe andimaki. 9 Pamba té, bayebaki naino Makomi te, ete asengeli kosekwa uta na bakufi. 10 Bongo bayekoli bazongaki lisusu na ndako na bango. 11 Kasi Malia atɛlɛmaki libanda na lilita, mpe ntango azalaki kolela, agumbamaki mpe atalaki na kati ya lilita. 12 Mpe amoni baanzelu mibale balati mpɛmbɛ bafandi, moko na motó, mpe mosusu na makolo, epai nzoto ya Yesu elalaki. 13 Mpe balobi na ye: "Mwasi, mpo na nini ozali kolela?" Alobi na bango ete: “Mpo balongoli Nkolo na ngai, mpe nayebi te esika balalisi ye.” 14 Mpe esili koloba boye, amizongaki nsima, mpe amonaki Yesu atɛlɛmi, mpe ayebaki te ete ezali Yesu. 15 Yesu alobi na ye: " Mwasi, ozali kolela mpo na nini? ozali koluka nani? Ye, akanisaki ete azali mobateli elanga, alobi na ye ete: “Nkolo, soki omemi ye awa, yebisa ngai esika olalisi ye, mpe nakomema ye.” 16 YéShWà alobi na yé: «Maria». Mwasi abalukaki mpe alobaki na ye ete: “Raboni; elingi koloba, Molakisi. 17 YéShWà alobi na yé : « Simbá ngai té; mpo namati naino te epai ya Tata wa ngai: kasi kende epai ya bandeko ba ngai, mpe loba epai ya bango, namati epai ya Tata wa ngai, mpe Tata wa bino; mpe epai ya Nzambe na ngai, mpe Nzambe na bino. 18 Maria Magadalena ayaki pe ayebisaki bayekoli ete amoni Nkolo, pe alobi makambo maye epai ya ye. "​ 20 Mpe esili koloba boye, alakisaki bango maboko na ye mpe mopanzi na ye. Bongo bayekoli basepelaki, ntango bamonaki Nkolo. 21 Bongo Yesu alobaki na bango lisusu: " Kimya ezala na bino. 22 Mpe esili koloba boye, apemaki likolo na bango mpe alobaki na bango ete: “ Bóyamba Molimo Mosantu. 23 Oyo nyonso bokolimbisa masumu na ye, masumu na ye masili kolimbisama epai ya bango; mpe oyo masumu ma ye nyonso bokobatela, makobatelama. 24 Kasi Toma, moko ya bato zomi na mibale, oyo abengamaki Didime, azalaki elongo na bango te ntango Yesu ayaki. 25 Bayekoli mosusu balobi na ye: "Tomoni Nkolo." Kasi ye alobaki na bango ete: “Soki nakomona te na maboko na ye etando ya nsuki, mpe natiaki mosapi na ngai na nse ya nsuki, mpe nakɔtisi lobɔkɔ na ngai na mopanzi na ye, nakondima te.” 26 Mpe nsima ya mikolo mwambe, bayekoli na ye bazalaki lisusu na kati, mpe Toma elongo na bango . 27 Bongo alobi na Toma: " Sembola mosapi na yo awa, pe tala maboko na ngai; mpe sembola loboko na yo awa, mpe tyá yango na mopanzi na ngai: mpe zanga kondima te, kasi na kondima. 28 Mpe Toma ayanolaki mpe alobaki na ye ete: “Nkolo na ngai mpe Nzambe na ngai.” 29 Yezu alobi na ye: " Toma, po omoni ngai, ondimi. 30 YéShWà asali bilembo mosusu mingi liboso ya bayekoli na yé, oyo ekomami na mokanda oyo té. 31 Kasi oyo ekomami, ete bokoka kondima ete Yezu azali Klisto, Mwana wa Nzambe; mpe ete bondimi bokoka kozala na bomoi na nzela ya nkombo ya ye. Yoane 21 1 Nsima ya makambo wana, Yesu amimonisaki lisusu epai ya bayekoli na mbu ya Tiberia; mpe na boye amilakisaki.

22

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 2 Simo Petelo + ná Toma oyo babengi Didime + ná Natanaele + moto ya Kana na Galile, + ná bana ya Zebede + ná bayekoli na ye mibale mosusu bazalaki elongo. 3 Simo Petelo alobi na bango: "Nazali kokende koboma mbisi." Balobi na ye ete: “Biso mpe tozali kokende elongo na yo.” Bakendeki, mpe bakotaki na masuwa mbala moko; mpe na butu wana bakangaki eloko te. 4 Kasi ntango ntɔngɔ ekómaki, Yesu atɛlɛmaki na libongo, kasi bayekoli bayebaki te ete ezali Yesu. 5 Bongo Yesu alobi na bango: " Bana, bozali na bilei? Bazongiselaki ye ete: “Te.” + 6 Mpe alobaki na bango ete: “ Bóbwaka monyama na ngámbo ya mobali ya masuwa, mpe bokomona.” Babwakaki yango wana, mpe sikawa bakokaki te kobenda yango mpo ya ebele ya mbisi. 7 Yango wana moyekoli oyo Yesu alingaki mingi alobi na Petelo ete: “Ezali Nkolo.” Simo Petelo ayokaki ete ezali Nkolo, akangaki kazaka na ye ya mobomi-mbisi, mpo azalaki bolumbu, mpe amibwakaki na mbu. 8 Mpe bayekoli mosusu bayaki na masuwa moke; (mpo bazalaki mosika te na mabele, kasi lokola mapeko nkama mibale,) bazalaki kobenda monyama na mbisi. 9 Ntango kaka bakómaki na mabele, bamonaki mɔtɔ ya makala kuna, mpe mbisi etandami likoló na yango, mpe mampa. 10 Yezu alobi na bango: " Bómema mbisi oyo bokangi sikoyo." 11 Simo Petelo amataki, mpe abendaki monyama na mabele etondi na mbisi ya minene, nkama moko na ntuku mitano na misato. 12 Yezu alobi na bango: " Bóya kolia." Mpe moko te kati na bayekoli azwaki mpiko ya kotuna ye ete: “Ozali nani?” koyeba ete ezalaki Nkolo. 13 Bongo Yesu ayei, pe azui limpa pe apesi bango pe mbisi ndenge moko. 14 Sikoyo ezali mbala ya misato oyo Yesu amimonisaki epai ya bayekoli na ye, nsima ya kosekwa uta na bakufi. 15 Bongo ntango basilisaki kolya, Yesu alobi na Simona Petelo ete: “ Simo, mwana ya Yona, olingi ngai koleka bato oyo?” Alobaki na ye: “Iyo, Nkolo; oyebi ete nalingi yo. Ye alobaki na ye ete: “ Bóleisa bana na ngai ya mpate.” 16 Alobi lisusu na ye mbala ya mibale: " Simo, mwana ya Yona, olingi ngai?" Alobaki na ye: “Iyo, Nkolo; oyebi ete nalingi yo. Ye alobaki na ye ete: “ Bóleisa bampate na ngai.” 17 Alobi na ye mbala ya misato: " Simon, mwana ya Yona, olingi ngai?" Petelo ayokaki mawa mpo alobaki na ye mbala ya misato ete: “Olingi ngai?” Mpe alobaki na ye: “Nkolo, oyebi makambo manso; oyebi ete nalingi yo. Yesu alobi na ye: “ Bóleisa bampate na ngai.” 18 Ya solo, solo, nazali koloba na yo: Ntango ozalaki elenge, omikangaki mokaba mpe otambolaki epai olingaki. 19 Alobaki bongo, mpo na komonisa liwa nini asengeli kokumisa Nzambe. Mpe esili koloba boye, alobi na ye ete: “ Landa ngai.” 20 Bongo Petelo, abalukaki, amoni moyekoli oyo Yesu alingaki azali kolanda ye. oyo mpe atyaki motema na ntolo na ye na ntango ya kolya, mpe alobaki ete: “Nkolo, moto oyo akotɛka yo azali nani?” 21 Petelo amoni ye alobi na Yezu: "Nkolo, pe moto oyo akosala nini?" 22 YéShWà alobi na yé: « Soki nalingi atikala tii na koya, yango ezali nini pona yo? landa ngai. 23 Bongo liloba oyo epalanganaki na kati ya bandeko, ete moyekoli wana akufa te. kasi: “ Soki nalingi ete aumelaka kino nakoya, yango ezali nini mpo na yo?” 24 Oyo azali moyekoli oyo azali kotatola makambo oyo, pe akomi makambo oyo. 25 Mpe ezali lisusu makambo mingi masusu maye Yesu asalaki, maye, soko makomama moko na moko, nakanisi ete kutu mokili yango moko ekokaki te kozala na mikanda miye misengeli kokomama. Amen.

23

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

Misala ya Bantoma Misala 1.1

1 Ee Teophile, nasali mokanda ya liboso mpo na makambo nyonso oyo Yesu abandaki kosala mpe koteya. + 2 Kino mokolo oyo ye amemamaki, nsima na yango, na nzela ya Molimo Mosantu, apesaki mitindo epai ya bantoma oyo ye aponaki. 3 Amimonisaki na bomoi nsima ya mpasi na ye na nzela ya bilembeteli mingi oyo ezangi libunga, amonanaki na bango mikolo ntuku minei, mpe alobelaki makambo matali Bokonzi ya Nzambe. 4 Mpe, esanganaka elongo elongo na bango, atindaki bango ete batika Yelusaleme te, kasi bazela elaka ya Tata, eye, elobi ye, boyoki epai ya ngai. 5 Mpo Yoane abatisaki mpenza na mai; kasi bokobatisama na Molimo Mosantu mikolo mingi te uta sikawa. 6 Tango bayanganaki, batunaki ye: "Nkolo, okozongisa lisusu bokonzi na Yisraele na tango oyo?" 7 Mpe alobaki na bango ete: “ Ezali mpo na bino te koyeba bantango to bileko, oyo Tata atie na nguya na ye moko.” + 8 Kasi bokozwa nguya, nsima wana Molimo Mosantu akoya likoló na bino, mpe bokozala batatoli epai na ngai na Yelusaleme mpe na Yudea mobimba mpe na Samalia mpe tii na nsuka ya mabele. 9 Mpe esilaki koloba makambo maye, ntango bazalaki kotala, akamatamaki; mpe lipata moko eyambaki ye mosika na miso na bango. 10 Mpe ntango bazalaki kotala makasi epai ya lola ntango azalaki komata, talá, bato mibale batɛlɛmaki pembeni na bango balati bilamba ya mpɛmbɛ; 11 Bango balobaki lisusu: "Bino bato ya Galile, mpo na nini botelemi kotala likolo? Yesu oyo kaka, oyo amati longwa na bino na lola, akoya ndenge moko ndenge bomoni ye kokende na lola.

Nsango Malamu ya Nikodeme Mokapo 1 1 Anase ná Kayafa ná Summasi ná Datame ná Gamaliele ná Yudasi ná Levi ná Neptalime ná Alesandala ná Sirise ná Bayuda mosusu bakendaki epai ya Pilato mpo na Yesu, mpe bafundaki ye na makambo mingi ya mabe. + 2 Mpe alobaki ete: “Tondimisami ete Yesu azali mwana ya Yozefe mosali-mabaya, mokili oyo ebotamaki na Maria, mpe ete azali komilobela Mwana ya Nzambe mpe mokonzi; mpe kaka bongo te, kasi emeki kopanzana ya sabata, mpe mibeko mya batata ba biso. 3 Pilato ayanolaki ete; Nini ezali oyo azali kosakola? mpe nini ezali oyo ameki ko dissoudre? + 4 Bayuda bayebisaki ye ete: “Tozali na mobeko moko oyo epekisi kobikisa bato na mokolo ya sabata; kasi abikisaka bato ya bibɔsɔnɔ mpe bakufi matoi, baoyo bazali na maladi ya paralysie, bato oyo bakufá miso, mpe bato ya maba, mpe bademo, na mokolo yango na mayele mabe. 5 Pilato ayanolaki ete: “Ndenge nini akoki kosala yango na mayele mabe? Bazongiselaki bango ete: “Azali mosali-nkisi, mpe abengana bademo na nzela ya mokonzi ya bademo; mpe bongo makambo manso makomi na nse na ye. + 6 Bongo Pilate alobaki boye: “Kobengana bademo emonani lokola mosala ya elimo ya mbindo te, kasi euti na nguya ya Nzambe.” 7 Bayuda bazongiselaki Pilate ete: “Tozali kobondela Mokonzi na yo ete abenga ye akende liboso ya tribinale na yo, mpe yo moko yoka ye.” 8 Bongo Pilato abengaki momemi-nsango moko mpe alobaki na ye ete: “Na nzela nini bakomema Kristo awa?” 9 Bongo momemi-nsango abimaki, mpe ayebaki Klisto, asambeli ye; mpe atandolaki elamba oyo azalaki na yango na lobɔkɔ na ye na mabele, alobaki ete: “Nkolo, tambolá likoló ya likambo oyo, mpe kɔtá, mpo guvɛrnɛrɛ azali kobenga yo.” 10 Ntango Bayuda basosolaki likambo oyo momemi-nsango yango asalaki, bagangi (contre ye) epai ya Pilate, mpe balobi ete: “Mpo na nini opesaki ye libyangi na ye na mbeli te, kasi na momeminsango te?—Mpo ete momemi-nsango yango, ntango amonaki ye, asambeli ye, mpe atandaki elamba

24

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

oyo azalaki na yango na lobɔkɔ na ye na mabele liboso na ye, mpe alobaki na ye ete: Nkolo, guvɛrnɛrɛ abenga yo. 11 Bongo Pilato abengaki momemi-nsango mpe alobaki ete: “Mpo na nini osali boye?” 12 Momemi-nsango azongiselaki ngai ete: “Ntango otindaki ngai longwa na Yelusaleme epai ya Alesandala, namonaki Yesu afandi na elilingi ya mabe likoló ya mpunda ya mwasi, + mpe bana ya Baebre bagangaki ete: “Hosana, basimbaki bitape ya banzete na mabɔkɔ.” 13 Basusu batandolaki bilamba na bango na nzela, pe balobi: "Bisá biso, yo oyo ozali na Likolo; apambolami ye oyo akoya na nkombo ya Nkolo. + 14 Bongo Bayuda bagangaki, mpo na momemi-nsango yango, mpe balobaki ete: “Bana ya Baebele bapesaki lokumu na bango na monɔkɔ ya Liebele; mpe ndenge nini yo, oyo ozali Mogreke, okokaki kososola Moebele? 15 Momemi-nsango ayanolaki bango mpe alobaki ete: “Natunaki moko ya Bayuda mpe nalobaki ete: “Eloko nini bana bazali koganga na monɔkɔ ya Liebele?” 16 Mpe alimbolaki yango epai ya ngai, kolobaka, bazali koganga Hosana, oyo elimbolami, ezali, O, Nkolo, bikisa ngai; to, O Nkolo, bikisa. + 17 Pilate alobi na bango ete: “Mpo na nini bino moko bozali kotatola maloba oyo bana balobi, elingi koloba na nkuku na bino? Na nini momemi-nsango asali mabe? Mpe bafandaki nyɛɛ. 18 Bongo guvɛrnɛrɛ alobaki na momemi-nsango ete: “Bóbima mpe salá makasi mpo na kokɔtisa ye.” 19 Kasi momemi-nsango akendeki, mpe asalaki lokola liboso; mpe alobaki ete: “Nkolo, kota, mpo guvɛrnɛrɛ azali kobenga yo.” 20 Mpe ntango Yesu azalaki kokɔta na nzela ya babendele, oyo bamemaki bibende, bansɔngɛ na bango bagumbamaki mpe basambelaki Yesu. 21 Na yango, Bayuda bagangaki na makasi koleka mpo na babendele. + 22 Nzokande Pilate alobaki na Bayuda ete: “Nayebi ete ezali kosepelisa bino te ete bansɔngɛ ya bibende efukama mpe kosambela Yesu; kasi mpo na nini bozali koganga mpo na babendele, lokola soko bafukamaki mpe basambelaki? 23 Bazongiselaki Pilato: "Tomoni babendele bazali kofukama mpe kosambela Yesu." 24 Bongo guvɛrnɛrɛ abengaki bandeko mpe alobaki na bango ete: “Mpo na nini bosali boye?” + 25 Bandeko yango balobaki na Pilate ete: “Biso nyonso tozali Bapakano mpe tozali kosambela banzambe na batempelo; mpe ndenge nini tosengeli kokanisa ata likambo moko mpo na kosambela ye? Tosimbaki kaka mibeko na maboko na biso mpe bamigumbamaki mpe basambelaki ye. + 26 Bongo Pilate alobaki na bakonzi ya sinagoga ete: “Bino moko boponi bato ya makasi, mpe tiká básimba bibende, mpe tokotala soki bakogumbama.” + 27 Bongo bankulutu ya Bayuda balukaki mibange zomi na mibale ya makasi mpe ya makoki, mpe bapesaki bango bibende mpe batɛlɛmaki liboso ya guvɛrnɛrɛ. 28 Bongo Pilato alobaki na momemi-nsango ete: “Bóbimisa Yesu, mpe bózongisa ye na kati.” Mpe Yesu ná momemi-nsango babimaki na ndako. + 29 Mpe Pilato abengaki bandeko oyo bamemaki bibende, mpe alapaki bango ndai ete, soki bamemaki bibende na ndenge wana te ntango Yesu akɔtaki liboso, akokata bango mitó. 30 Na nsima, guvɛrnɛrɛ apesaki Yesu mitindo ete akɔta lisusu. 31 Mpe momemi-nsango asalaki lokola asalaki liboso, mpe abondelaki Yesu mingi ete akende likolo lya elamba ya ye, mpe kotambola likolo lya yango, mpe atambolaki likolo lya yango, mpe akoti. 32 Mpe ntango Yesu akɔtaki, bibende bigumbamaki lokola liboso, mpe basambelaki ye. Mokapo 2 1 Nzokande, ntango Pilato amonaki yango, abangaki, mpe alingaki kotɛlɛma na kiti na ye. 2 Kasi ntango azalaki kokanisa kotelema, mwasi na ye moko oyo atɛlɛmaki mosika, atindaki ye: “Ozali na likambo moko te na mobali wana ya sembo; mpo nayoki mpasi mingi etali ye o emonaneli yoko na butu eye.

25

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

3 Tango Bayuda bayokaki yango, balobi na Pilate: "Toloba na yo te: 'Azali mosali-nkisi?' Tala, asili kosala ete mwasi na yo alota. 4 Bongo Pilato abengi Yezu, alobi: "Oyoki maye batatoli yo, pe opesi eyano te?" 5 Yezu azongiseli ye: "Soki bazalaki na makoki ya koloba te, mbɛlɛ bakokaki koloba te; kasi lokola moto na moto azali na etinda ya monoko na ye, ya koloba malamu mpe mabe, atala yango. 6 Kasi mikóló ya Bayuda bazongiseli Yesu ete: “Tokotala nini?” 7 Na esika ya yambo, toyebi eye etali yo, ete obotamaki na pite; ya mibale, ete na ntina ya mbotama ya yo bana mike babomamaki o Beteleme; ya misato, ete tata na yo mpe mama na yo Maria bakimaki o Ezipito, mpo bakokaki te kotia motema na bato ba bangomei. 8 Bayuda mosusu oyo batɛlɛmaki pembeni wana balobaki malamu koleka: “Tokoki koloba te ete abotamaki na pite; kasi toyebi ete mama wa ye Malia abalanaki na Yozefe, mpe bongo abotamaki na nzela ya pite te. + 9 Bongo Pilate alobaki na Bayuda oyo bandimaki ete abotamaki na pite ete: “Likambo oyo na bino ezali solo te, mpamba te libala ya libala esalemaki, ndenge bazali kotatola bato oyo bazali bato ya ekólo na bino moko.” + 10 Anasi ná Kayafa balobaki na Pilato ete: “Ebele ya bato oyo bazali koganga ete abotamaki na pite mpe azali mosali-nkisi; kasi baoyo baboyi ye ete abotama na pite, bazali baprozelite mpe bayekoli na ye. 11 Pilato ayanolaki Annas ná Kayafa ete: “Baprozelite bazali banani?” Bazongiselaki bango ete: “Bango bazali bana ya Bapakano, kasi bakómi Bayuda te, kasi balandi na ye.” + 12 Bongo Eleazere, Astérius, Antonius, Yakobo, Karase ná Samwele, Yisaka ná Finees, + Krispo ná Agripa, Anas ná Yudasi bazongiselaki bango ete: “Tozali baprozelite te, kasi bana ya Bayuda, mpe tozali koloba solo, mpe tozalaki wana ntango Maria abalanaki.” 13 Bongo Pilate amilobelaki mibali zomi na mibale oyo balobi boye, alobaki na bango ete: “Nazali kosakola bino na bomoi ya Kaisare, ete bóyebisa na bosembo nyonso soki abotamaki na pite, mpe makambo oyo bolobeli ezali solo.” 14 Bazongiselaki Pilato: "Tozali na mobeko moko oyo epekisami kolapa ndai, ezali lisumu: Tika balapa ndai na bomoi ya Kazare ete ezali te ndenge tolobaki, mpe tokosepela na kobomama." 15 Bongo Annas ná Kayafa balobi na Pilato: “Mibali zomi na mibale wana bakondima te ete toyebi ye abotami na mobulu mpe azali mosali-nkisi, atako azali kosala lokola azali mwana ya Nzambe mpe mokonzi. 16 Bongo Pilate atindaki moto nyonso abima longola se mibali zomi na mibale oyo balobaki ete abotamaki na pite te, mpe Yesu azonga mosika, mpe alobaki na bango ete: “Mpo na nini Bayuda bazali na makanisi ya koboma Yesu? 17 Bazongiseli ye: "Basiliki po abikisaki na mokolo ya Sabata." Pilato alobaki ete, Bakoboma ye mpo na mosala malamu? Balobi na ye ete: “Ee, Mokonzi.” Mokapo 3 1 Bongo Pilato, atondi na nkanda, abimaki na ndako mpe alobaki na Bayuda ete: “Nazali kobenga mokili mobimba mpo na kotatola ete nazali komona mbeba moko te epai ya moto yango.” 2 Bayuda bazongiselaki Pilate ete: “Soki azalaki moto mabe te, mbɛlɛ tomemaki ye liboso na yo te.” 3 Pilato alobaki na bango ete: “Bokanga ye mpe bomeka ye na nzela ya mobeko na bino.” 4 Bongo Bayuda balobi: "Ezali na ndingisa te ete tóboma moto moko." + 5 Pilato alobaki na Bayuda ete: “Etinda oyo osengeli koboma te, ezali ya bino, kasi ya ngai te.” + 6 Mpe akɔtaki lisusu na ndako, mpe abengaki Yesu ye moko mpe alobi na ye ete: “Ozali mokonzi ya Bayuda?” 7 Bongo Yesu azongiselaki Pilate: "Ozali koloba boye mpo na yo moko, to Bayuda nde bayebisaki yo yango mpo na ngai?" 8 Pilato azongiseli Yezu: "Nazali Moyuda? Ekolo mobimba mpe bakonzi ya Bayuda bapesi yo epai na ngai. Osali nini?

26

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

9 Yezu azongiselaki ye: "Bokonzi na ngai ezali ya mokili oyo te. kasi sikawa bokonzi bwa ngai bouti awa te. 10 Pilato alobi: "Bongo ozali mokonzi?" Yesu ayanolaki ete: “Olobi ete nazali mokonzi. mpe mpo ya ntina eye nayaki, ete nakotatola bosolo; mpe moto nyonso oyo azali na bosolo, ayokaka mongongo na ngai. 11 Pilato alobi na ye: Solo ezali nini? 12 Yesu alobaki: Solo euti na likoló. 13 Pilate alobi: "Yango wana solo ezali na mabele te." 14 Yezu alobi na Pilato: "Ndima ete bosolo ezali awa na mabele kati na baoyo, soki bazali na nguya ya kosambisa, batambwisami na bosolo, mpe basalaka bosambisi ya sembo. Mokapo 4 1 Bongo Pilato atikaki Yesu na ndako ya kolala, mpe abimaki epai ya Bayuda, mpe alobaki ete: “Namoni ata libunga moko te epai ya Yesu.” 2 Bayuda balobi na ye: "Nzokande ye alobi: "Nakoki kobebisa tempelo ya Nzambe, mpe na mikolo misato ya kotonga yango lisusu." 3 Pilato alobi na bango: "Tempelo oyo azali kolobela ezali lolenge nini?" + 4 Bayuda balobi na ye: “Eloko oyo Salomo atongaki mbula ntuku minei na motoba, alobaki ete akobebisa mpe na mikolo misato akotonga.” + 5 Pilato alobaki lisusu na bango ete: “Nazali na mbeba te mpo na makila ya moto yango; bozali kotala yango. 6 Bayuda balobi na ye: "Makila na ye ezala likolo na biso pe bana na biso." Bongo Pilato abengisi mikóló mpe bakomeli, banganga-nzambe mpe Balevi, alobaki na bango na miso ete: “Bósala bongo te; Namoni eloko moko te na mokumba na yo (contre ye) na oyo etali kobikisa bato ya maladi, mpe kobuka sabata, oyo ebongi na liwa. + 7 Banganga-nzambe ná Balevi bazongiselaki Pilato ete: “Na bomoi ya Kazare, soki moto azali kofinga Nzambe, abongi na liwa; kasi moto oyo afingi Nkolo. + 8 Na nsima, guvɛrnɛrɛ apesaki Bayuda mitindo ete bálongwa na ndako yango; mpe abengi Yesu mpe alobaki na ye ete: “Nasala yo nini?” 9 Yesu ayanolaki ye: "Salá ndenge ekomami." 10 Pilate alobi na ye: "Ekomami ndenge nini? 11 Yezu alobi na ye: "Moize ná basakoli basakoli na ntina ya mpasi na ngai mpe lisekwa na ngai." 12 Bayuda bayoki yango, basilikaki pe balobi na Pilato: "Mpo na nini okoyoka lisusu maloba ya kofinga moto wana? 13 Pilato alobi na bango: "Soki maloba oyo ezali komonana lokola kofinga, bokokanga ye, bomema ye na lopango na bino pe bosambisa ye na kolanda mobeko na bino." 14 Bayuda bazongiseli Pilato: "Mobeko na biso elobi ete, asengeli kozwa ba fimbo ntuku misato na misato, kasi soko nsima ya lolenge oyo akofinga Nkolo, bakobatela ye mabanga. 15 Pilato alobi na bango: "Soki maloba na ye ezalaki kofinga, bomeka ye na kolanda mobeko na bino." 16 Bayuda balobi na Pilate: "Mibeko na biso epesi biso ete tóboma moto moko te. 17 Pilato alobi na bango: "Ebongi te bábaka ye na ekulusu. + 18 Nzokande, ntango guvɛrnɛrɛ atalaki bato oyo bazalaki wana mpe Bayuda, amonaki Bayuda mingi bazali kolela mpe alobaki na banganga-nzambe bakonzi ya Bayuda ete: “Bato nyonso bazali na mposa ya liwa na ye te.” 19 Bankulutu ya Bayuda bazongiselaki Pilato: "Biso ná bato nyonso toyei awa mpo na yango mpenza, mpo ye akufa." 20 Pilato alobi na bango: "Mpo na nini akokufa?" + 21 Balobaki na ye ete: “Mpo ete amimonisi ete azali Mwana ya Nzambe mpe Mokonzi.”

27

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

Mokapo 5 1 Nzokande Nikodeme, Moyuda moko, atɛlɛmaki liboso ya guvɛrnɛrɛ, mpe alobaki ete: “Nazali kobondela yo, Ee mosambisi ya sembo, ete opesa ngai boboto na bonsomi ya koloba mwa maloba.” 2 Pilato alobaki na ye ete: “Lobá.” + 3 Nikodeme alobaki boye: “Nalobaki na mikóló ya Bayuda, + bakomeli, banganga-nzambe mpe Balevi, mpe ebele ya Bayuda na liyangani na bango; Nini bolingaki kosala na moto oyo? 4 Azali moto oyo asali makamwisi mingi ya ntina mpe ya nkembo, lokola moto moko te na mabele asalaki liboso, mpe akosala mokolo moko te. Tika ye akende, mpe bósala ye mabe te; soki awuti epai ya Nzambe, makamwisi na ye, (bibikisi na ye ya makamwisi) ekolanda; kasi soki euti na bato, bakoya mpamba. 5 Boye Moize, ntango Nzambe atindaki ye na Ezipito, asalaki makamwisi maye Nzambe atindaki ye, liboso ya Farao mokonzi ya Ezipito; mpe ata banganga-nkisi ba mboka ena, Jannes mpe Yambres, basalaki na maji ma bango kaka maye Mose asalaki, nzokande bakokaki te kosala manso maye asalaki; 6 Mpe makamwisi maye banganga-nkisi basalaki, mazalaki ma Nzambe te, lokola boyebi, O Bakomeli mpe Bafalisai; kasi baoyo basalaki yango bakufaki, mpe baoyo nyonso bandimaki yango. 7 Mpe sikawa tika moto oyo akende; zambi makamwisi mpenza maye bozali kofunda ye, mauti na Nzambe; mpe abongi na liwa te. + 8 Bayuda balobi na Nikodeme ete: “Okómi moyekoli na ye mpe ozali koloba maloba mpo na kosepelisa ye?” + 9 Nikodeme alobi na bango ete: “Guvernɛrɛ akómi mpe moyekoli na ye, mpe azali kosala maloba mpo na ye?” César atyaki ye na ebonga wana ya likoló te? 10 Tango Bayuda bayokaki yango, baninganaki, pe bapanzani mino na bango na Nikodeme, pe balobi na ye: "Okozwa mateya na ye na bosolo, pe ozala na likabo na yo na Klisto! 11 Nikodeme ayanolaki ete: “Amen; Nakozwa mateya na ye, mpe eteni na ngai elongo na ye, lokola bolobi. 12 Bongo Moyuda mosusu atɛlɛmaki mpe asɛngaki guvɛrnɛrɛ ndingisa mpo ayoka ye mwa maloba. 13 Mpe guvɛrnɛrɛ alobaki ete: “Lobá makambo oyo ozali na yango.” 14 Mpe alobaki ete: “Nalalaki mibu ntuku misato na mwambe pembeni ya liziba ya bampate na Yelusaleme, nazali kosala mosala na nse ya bokono monene, mpe kozelaka nkisi oyo ekosalema na boyei ya anzelu, oyo na ntango moko atungisaki mai; mpe oyo nyonso yambo nsima ya kotungisama ya mai akota, abikisamaki na bokono nyonso oyo azalaki na yango. 15 Ntango Yesu amonaki ngai nazali kolɛmba kuna, alobi na ngai ete: “Olingi kobika?” Mpe nayanolaki ete: “Mokonzi, nazali na moto te, ntango mai ezali kotungisama, mpo na kokɔtisa ngai na pisini.” 16 Mpe alobi na ngai: "Tɛlɛmá, kamata mbeto na yo mpe tambola." Mpe nabikaki mbala moko, mpe nakamataki mbeto na ngai mpe natambolaki. + 17 Na nsima Bayuda balobaki na Pilate ete: “Nkolo na biso Guvɛrnɛrɛ, bondelá yo otuna ye mokolo nini abikisamaki na maladi na ye.” 18 Moto oyo azali na bolɛmbu ayanolaki ete: “Ezalaki mokolo ya sabata.” 19 Bayuda balobi na Pilato: "Tolobaki te ete abikisaki ye na sabata, mpe abenganaki bademo na nzela ya mokonzi ya bademo? 20 Bongo Moyuda mosusu 7 abimaki, pe alobi: "Nazalaki mokufi miso, nazalaki koyoka makɛlɛlɛ, kasi nakokaki komona moto moko te; mpe ntango Yesu azalaki kokende, nayokaki ebele ya bato bazalaki koleka, mpe natunaki nini ezalaki kuna? 21 Bayebisaki ngai ete Yesu azali koleka, bongo nagangaki ete: "Yesu, Mwana ya Davidi, yokela ngai mawa." Mpe atɛlɛmaki, mpe apesaki mitindo ete bámema ngai epai na ye, mpe alobaki na ngai ete: “Olingi nini?” 22 Nalobaki: Nkolo, mpo nazwa miso na ngai.

28

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

23 Alobi na ngai: "Zwa miso na yo: mpe mbala moko namoni, mpe nalandaki ye, na esengo mpe napesi matɔndi." + 24 Moyuda mosusu abimaki mpe alobaki ete: “Nazalaki moto ya maba, + mpe abikisaki ngai kaka na liloba na ye, + mpe alobaki ete: “Nalingi, zalá pɛto.” mpe na ntango wana napetolamaki na maba na ngai. + 25 Moyuda mosusu abimaki mpe alobaki ete: “Nazali kogumbama, mpe asembolaki ngai na liloba na ye.” + 26 Mpe mwasi moko na nkombo Véronika, alobaki ete: “Natungisamaki na makila mbula zomi na mibale, mpe nasimbaki nsɔngɛ ya bilamba na ye, mpe mbala moko kobima ya makila na ngai esilaki.” + 27 Bayuda balobaki ete: “Tozali na mobeko oyo elobaka ete mwasi asengeli kozala elembeteli te.” 28 Mpe, nsima ya makambo mosusu, Moyuda mosusu alobaki ete: “Namonaki Yesu abengisami na libala elongo na bayekoli na ye, mpe vinyo ezangaki na Kana ya Galile; 29 Mpe esili komela vinyo inso, atindaki basali ete batondisa nzungu motoba oyo ezalaki kuna na mai, mpe batondisaki yango kino na nsɔngɛ, mpe apambolaki bango, mpe abongoli mai na vinyo, mpe bato banso bamelaki, bakamwaki na likamwisi eye. 30 Moyuda mosusu atɛlɛmaki mpe alobaki ete: “Namonaki Yesu azali koteya na sinagoga na Kapernaume; mpe ezalaki na sinagoge moto moko oyo azalaki na zabolo; mpe agangaki, kolobaka, tika ngai; tozali na likambo nini na yo, Yesu moto ya Nazarete? Oyei kobebisa biso? Nayebi ete ozali Mosantu ya Nzambe. 31 Bongo Yesu apamelaki ye: "Kamba kimia, elimo ya mbindo, mpe bima na moto; mpe mbala moko abimaki kati na ye, mpe asalaki ye mpasi ata moke te. 32 Makambo oyo elandi elobamaki pe na Mofalisai moko; Namonaki ete bato mingi bayaki epai ya Yesu longwa na Galile mpe na Yudea, mpe na libongo ya mbu, mpe na mikili mingi oyo ezali pembenipembeni ya Yordani, mpe bato mingi ya bolɛmbu bayaki epai na ye, mpe abikisaki bango nyonso. 33 Mpe nayokaki bilimo ya mbindo ezali koganga mpe koloba ete: “Yo ozali Mwana ya Nzambe.” Mpe Yesu apesaki bango mitindo makasi ete báyebisa ye te. 34 Nsima na yango, moto mosusu, nkombo na ye Centurio, alobaki ete: “Namonaki Yesu na Kapernaume, mpe nabondelaki ye: “Nkolo, mosaleli na ngai alali na ndako mpe azali na maladi ya paralysie.” 35 Bongo Yesu alobi na ngai: "Nakoya kobikisa ye." 36 Kasi nalobaki: Nkolo, nabongi te ete okota na nse ya ndako na ngai; kasi bobele koloba liloba, mpe mosali wa ngai akobikisama. 37 Yezu alobi na ngai: "Kende nzela na yo; mpe lokola ondimi, boye esalema epai ya yo. Mpe mosaleli na ngai abikisamaki uta ngonga wana kaka. + 38 Bongo moto moko ya lokumu alobaki ete: “Nazalaki na mwana mobali moko na Kapernaume, oyo alalaki na nsɔngɛ ya liwa; mpe ntango nayokaki ete Yesu akomaki o Galilai, nakendaki mpe nabondelaki ye ete akita na ndako na ngai, mpe abikisa mwana na ngai, mpo ete azalaki na nsuka ya liwa. 39 Alobi na ngai: "Kende, mwana na yo azali na bomoi." 40 Mpe mwana na ngai abikisamaki uta ngonga wana. + 41 Longola bango, Bayuda mosusu mingi, mibali to basi, bagangaki mpe balobaki ete: “Ye solo azali Mwana ya Nzambe, oyo abikisaka bamaladi nyonso kaka na liloba na ye, mpe oyo bademo bazali kotosa ye.” 42 Basusu kati na bango mosika balobi,, Nguya oyo ekoki kouta na moto moko te longola se Nzambe. + 43 Pilato alobaki na Bayuda ete: “Mpo na nini bademo bazali kotosa minganga na bino te? 44 Bamosusu kati na bango balobi: "Nguya ya kotosa bademo ekoki kouta te kasi euti na Nzambe." 45 Kasi basusu balobaki na Pilate Ete ye 1 asekwisaki Lazare uta na bakufi, nsima ya kolekisa mikolo minei na lilita na ye.

29

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 46 Guvɛrnɛrɛ ayokaki yango, na kolɛnga mpe alobaki na ebele ya Bayuda ete: “Ekopesa bino litomba nini soki bosopa makila ya moto oyo asali likambo te?” Mokapo 6 1 Bongo Pilate ayanganisaki Nikodeme ná mibali zomi na mitano oyo balobaki ete Yesu abotamaki na pite te, balobi na bango ete: “Nasala nini, mpo ezali lokola mobulu na kati ya bato.” 2 Balobi na ye: "Toyebi te; tika ete batala na yango oyo batombolaka mobulu. + 3 Na nsima, Pilato abengaki lisusu ebele ya bato mpe alobaki na bango ete: “Boyebi ete bozali na momeseno ya kobikela bino mokangami moko na fɛti ya Elekeli; 4 Nazali na mokangami moko ya lokumu, mobomi, oyo abengami Barabasi, mpe Yesu oyo abengami Klisto, oyo nazali komona eloko moko te oyo ebongi na liwa; Bongo nani kati na bango ozali na makanisi mpo na kobikela bino? + 5 Bango nyonso bazali koganga mpe balobi ete: “Bóbikisa biso Baraba.” 6 Pilato alobi na bango: "Bongo nakosala nini na Yesu oyo abengami Klisto?" 7 Bango nyonso bazongiseli bango ete: “Tiká bábaka ye na ekulusu.” + 8 Bagangi lisusu mpe balobi na Pilate ete: “Ozali moninga ya Kaisare te, soki obimisi moto oyo?” mpo asakoli ete azali Mwana wa Nzambe, mpe mokonzi. Kasi ozali na mposa ete azala mokonzi, kasi César te? + 9 Bongo Pilate atondi na nkanda alobaki na bango ete: “Ekólo na bino etombolaka ntango nyonso, mpe bozali ntango nyonso kotɛmɛla bato oyo basalelaka bino? 10 Bayuda bazongiseli bango: "Bato oyo basalelaka biso bazali banani? + 11 Pilato ayanolaki bango ete: “Nzambe na bino oyo abikisaki bino na boombo ya makasi ya Baezipito, mpe amemaki bino na Mbu Motane lokola nde ezali mabele ya kokauka, + mpe aleisaki bino na esobe mana ná mosuni ya nsɛlɛlɛ, mpe abimisi mai na libanga mpe apesaki bino mobeko oyo euti na likoló. + 12 Bosilikisaki ye na banzela nyonso, mpe bomibongaki mpo na mwana ya ngɔmbɛ oyo enyangwaki, mpe bosambelaki yango, mpe bopesaki yango mbeka, mpe bolobaki ete: “Ee Yisalaele, oyo ezali Banzambe na Yo, oyo babimisaki yo na mokili ya Ezipito.” 13 Mpo na yango Nzambe na bino alingaki koboma bino; kasi Moize abondelaki mpo na bino, mpe Nzambe na bino ayokaki ye, mpe alimbisaki mabe na bino. 14 Na nsima, bosilikaki, mpe bolingaki koboma basakoli na bino, Moize mpe Alona, ntango bakimaki na hema, mpe bozalaki ntango nyonso koimaima na Nzambe mpe basakoli na ye. 15 Mpe kotelemaka uta na kiti ya ye ya bosambisi, alingaki kobima; kasi Bayuda bango nyonso bagangaki ete: “Tondimi ete Kaisare azali mokonzi, kasi Yesu te.” 16 Nzokande moto oyo, ntango kaka abotamaki, bato ya mayele bayaki mpe bapesaki makabo epai ya ye; + yango ntango Erode ayokaki, atungisamaki mingi, mpe alingaki koboma ye. + 17 Tango tata na ye ayebaki yango, akimaki elongo na ye ná mama na ye Maria na Ezipito. Erode, ntango ayokaki ete abotami, alingaki koboma ye; mpe engebene na yango atindaki mpe abomaki bana banso baye bazalaki o Beteleme, mpe o bibende binso bya yango, uta mibu mibale mpe na nse. 18 Ntango Pilate ayokaki lisoló yango, abangaki; mpe apesaki mitindo ete bato bafanda nyɛɛ, baoyo bazalaki kosala makɛlɛlɛ, alobaki na Yesu ete: “Yo ozali mokonzi?” 19 Bayuda nyonso bazongiselaki Pilate ete: “Ye nde moto oyo Erode alukaki koboma ye.” + 20 Bongo Pilate azwaki mai, asukoli mabɔkɔ na ye liboso ya bato mpe alobaki ete: “Nazali na ngambo te mpo na makila ya moto oyo ya sembo; botala na yango. 21 Bayuda bazongiselaki bango: "Makila na ye ezala likolo na biso pe bana na biso." 22 Bongo Pilate apesaki mitindo ete bámema Yesu liboso na ye, mpe alobaki na ye na maloba oyo elandi. 23 Ekolo na yomei epesi yo mitindo lokola omikomisa mokonzi; yango wana ngai, Pilato, napesi yo etumbu ya kobetama engebene na mibeko mya bakambi ya kala; mpe ete okangami yambo, nsima

30

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

okangisama o ekulusu o esika ena wapi ozali sikawa mokangami; mpe lisusu bato mabe mibale elongo na yo, oyo bankombo na bango ezali Dimas mpe Gestas. Mokapo 7 1 Bongo Yesu abimaki na ndako, ná miyibi mibale elongo na ye. + 2 Mpe ntango bakómaki na esika oyo babengi Golgota, balongolaki ye bilamba na ye, mpe bakangaki ye na elamba ya lini, mpe batyaki motole ya nzubɛ na motó na ye, mpe batyaki mongenge na lobɔkɔ na ye. 3 Mpe ndenge moko basalaki epai ya miyibi mibale oyo babakamaki na ekulusu elongo na ye, Dimas na lobɔkɔ na ye ya mobali mpe Gestas na lobɔkɔ na ye ya mwasi. 4 Kasi Yezu alobi: "Tata na ngai, limbisa bango; Mpo bayebi te oyo bazali kosala. + 5 Mpe bakabolaki bilamba na ye, mpe na bilamba na ye babɛtaki mbɛsɛ. 6 Bato o ntango wana batelemaki pembeni, mpe banganga-nzambe bakonzi mpe bankulutu ba Bayuda baseki ye, kolobaka, abikisaki basusu, tika ye sikawa amibikisa soko akoki; soki azali mwana ya Nzambe, akita sikoyo na ekulusu. + 7 Basoda mpe batyolaki ye, mpe bazwaki vinaigre ná nsuki ya ntolo bapesaki ye yango mpo na komɛla mpe balobaki na ye ete: “Soki ozali mokonzi ya Bayuda, mibikisa.” 8 Bongo Longinus, soda moko, azwi likɔnga, 1 atɔbɔlaki mopanzi na ye, mpe mbala moko makila mpe mai ebimaki. 9 Mpe Pilate akomaki titre likolo lya ekulusu na makomi ya Liebele, ya Latin, mpe ya Greke, elingi koloba. Oyo ezali mokonzi ya Bayuda. 10 Kasi moko na miyibi mibale oyo babakamaki na ekulusu elongo na Yesu, nkombo na ye Gestas, alobaki na Yesu ete: “Soki yo ozali Kristo, mibikisa yo moko mpe biso.” 11 Kasi moyibi oyo babakamaki na ekulusu na loboko na ye ya mobali, oyo nkombo na ye ezalaki Dimas, ayanolaki, apamelaki ye, mpe alobaki ete: “Ozali kobanga Nzambe te, oyo akangami na etumbu oyo? Tozwaka solo na bosembo mpe na bosembo mbeba ya misala na biso; kasi Yesu oyo, mabe nini asali? 12 Nsima ya kolela wana, alobaki na Yesu ete: “Nkolo, kanisá ngai ntango okokóma na bokonzi na yo.” 13 Yezu azongiseli ye: "Ya solo nalobi na yo ete lelo okozala elongo na ngai na Paladiso." Mokapo 8 1 Mpe ezalaki penepene na ngonga ya motoba, mpe molili ezalaki likolo lya etando ya mabele mobimba kino ngonga ya libwa. 2 Mpe ntango moi ekangamaki, tala elamba ya tempelo epasuka uta likolo kino na nse; mpe mabanga lokola mapasuka, mpe malita efungwamaki, mpe nzoto mingi ya basantu, oyo balalaki, etelemaki. 3 Penepene na ngonga ya libwa, Yesu agangaki na mongongo makasi: "Hely, Hely, lama zabacthani?" oyo elimbolami, ezali, Nzambe na ngai, Nzambe na ngai, mpo na nini osundoli ngai? 4 Mpe nsima ya makambo maye, Yezu alobaki: Tata, na maboko na yo napesi molimo mwa ngai; mpe esilaki koloba boye, atikaki molimo. 5 Kasi ntango mokonzi ya basoda amonaki ete Yesu azali koganga atiki elimo, apesi Nzambe nkembo mpe alobaki ete: “Ya solo, moto oyo azalaki sembo.” 6 Mpe bato banso baye batelemaki pembeni, batungisamaki mpenza na bomoni; mpe kokanisaka na ntina ya maye elekaki, abɛtaki na ntolo na bango, mpe nsima bazongaki na engumba ya Yelusaleme. + 7 Mokonzi ya basoda akendaki epai ya guvɛrnɛrɛ, mpe ayebisaki ye makambo nyonso oyo elekaki; 8 Mpe eyokaki makambo maye manso, azalaki na mawa mingi; + 9 Bongo abengi Bayuda esika moko mpe alobaki na bango ete: “Bomoni likamwisi ya kolala ya moi mpe makambo mosusu oyo esalemaki ntango Yesu azalaki kokufa?”

31

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

10 Bayuda bayokaki yango, bazongiselaki guvɛrnɛrɛ ete: “Eklipse ya moi esalemaki na momeseno na yango.” 11 Kasi baoyo nyonso bayebani na Klisto, batɛlɛmaki mosika, lokola basi oyo balandaki Yesu longwa na Galile, bazalaki kotala makambo nyonso wana. 12 Mpe tala moto moko wa Arimatea, nkombo na ye Yozefe, oyo lisusu azalaki moyekoli wa Yesu, kasi na polele te, mpo ya bobangi ya Bayuda, ayaki epai ya guvɛrnɛrɛ, mpe abondelaki mokambi ete akopesa ye ndingisa ya kolongola nzoto ya Yesu na ekulusu. 13 Mpe guvɛrnɛrɛ apesaki ye ndingisa. 14 Bongo Nikodeme ayaki, amemi elongo na ye mire ná aloe oyo esangani na kilo soki nkama moko; mpe bakitisaki Yesu na ekulusu na mpisoli, mpe bakangi ye na bilamba ya lini na biloko ya nsolo kitoko, engebene momeseno ya kokundama na kati ya Bayuda. 15 Mpe atyaki ye na lilita moko ya sika, oyo Yozefe atongaki, mpe asalaki ete bákata ye na libanga, oyo moto moko te akɔtaki na kati na yango; mpe babalusaki libanga moko monene na ekuke ya lilita. Mokapo 9 1 Ntango Bayuda oyo bazalaki sembo te bayokaki ete Yozefe abondelaki mpe akundaki ebembe ya Yesu, balukaki Nikodeme; mpe bato zomi na mitano wana oyo batatolaki liboso ya Mokonzi, ete Yesu abotamaki na pite te, mpe bato mosusu ya malamu oyo bamonisaki misala ya malamu epai na ye. + 2 Kasi ntango bango nyonso bamibombaki mpo na kobanga Bayuda, ye moko Nikodeme amimonisaki epai na bango mpe alobaki ete: “Ndenge nini bato lokola oyo bakoki kokɔta na sinagoga?” 3 Bayuda bazongiselaki ye: "Nzokande ozalaki na mpiko ya kokota na sinagoga, oyo ozalaki na boyokani na Klisto? Tika ete eteni na yo ezala elongo na ye na mokili mosusu. 4 Nikodeme ayanolaki ete: “Amen; + bongo tiká ete nazala na libonza na ngai elongo na ye na bokonzi na ye. + 5 Bobele bongo, ntango Yozefe akómaki epai ya Bayuda, alobi na bango mpo na nini bozali na nkanda mpo na ngai mpo bozali na mposa ya nzoto ya Yesu ya Pilate? Talá, natye ye na lilita na ngai, mpe nazingi ye na lini ya pɛto, mpe natye libanga na ekuke ya lilita. + 6 Nasali makambo oyo ebongi epai na ye; kasi bosalaki na kokamwisa na bosembo te moto wana ya sembo, na kobaka ye na ekulusu, kopesaka ye vinaigre mpo na komela, kolatisa ye motole na nzube, kopasola nzoto na ye na fimbo, mpe kosambela na nse ya mbeba ya makila na ye likolo na bino. + 7 Bayuda ntango bayokaki likambo yango, batungisamaki mpe batungisamaki; mpe bakangaki Yozefe, mpe batindaki ye ete azala na bokangami yambo ya sabata, mpe babatelamaki kuna kina sabata esilaki. 8 Mpe balobi na ye: "Yambolá masumu; mpo na ntango eye ekoki te kosala yo mabe, kino mokolo ya yambo ya poso ekoya. Kasi toyebi ete okokanisama ete obongi na bokundi te; + kasi tokopesa mosuni na yo na bandɛkɛ ya likoló, mpe banyama ya mabele. + 9 Yozefe ayanolaki ete: “Maloba wana ezali lokola maloba ya Goliate ya lolendo, oyo apamelaki Nzambe na bomoi na maloba ya kotɛmɛla Davidi.” Kasi bino bakomeli mpe minganga boyebi ete Nzambe alobi na nzela ya mosakoli ete: Bozongisi mabe ezali ya ngai, mpe nakozongisa bino 1 mabe oyo ekokani na oyo bobangisaki ngai. 10 Nzambe oyo okangaki na ekulusu, azali na makoki ya kobikisa ngai na maboko na yo. Mabe na yo nyonso ekozonga likolo na yo. 11 Mpo guvɛrnɛrɛ, ntango asukolaki mabɔkɔ, alobaki ete: “Nazali polele na makila ya moto oyo ya sembo.” Kasi bino boyanolaki mpe bobelelaki ete: Makila na Ye ezala likolo ya biso mpe bana na biso. Engebene lokola bolobi, tika ete bokufa libela. 12 Bankulutu ya Bayuda bayokaki maloba maye, basilikaki makasi; mpe bakangaki Yozefe, batyaki ye na ndako moko wapi lininisa ezalaki te; bakangaki ekuke, mpe batiaki elembo na ekuke;

32

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 13 Mpe Anasi ná Kayafa batyaki mokɛngɛli likoló na yango, mpe bayokanaki elongo na banganganzambe mpe Balevi, ete bango nyonso bákutana nsima ya sabata, mpe bakanisaki liwa nini bakoboma Yozefe. 14 Ntango basalaki yango, bakonzi, Anase ná Kayafa, bapesaki mitindo ete bábimisa Yozefe. Mokapo 10 1 Ntango liyangani mobimba bayokaki yango, basepelaki mpe bakamwaki, mpo bakutaki elembo yango moko likolo ya ekuke ya ndako, mpe bakokaki te kokuta Yosefe. + 2 Bongo Annas ná Kayafa babimaki, mpe ntango bango nyonso bazalaki kosepela na ndenge Yozefe akei, talá moko ya basoda, oyo azalaki kobatela lilita ya Yesu, alobaki na liyangani. + 3 Ntango bazalaki kokɛngɛla lilita ya Yesu, mabele eninganaki; mpe tomonoki anzelu moko wa Nzambe kobalusa libanga lya lilita mpe afandi likolo lya yango; 4 Mpe elongi na ye ezalaki lokola nkake mpe elamba na ye lokola neige; mpe tokomaki na nzela ya bobangi lokola bato bakufi. 5 Mpe toyokaki anzelu moko azali koloba na basi na lilita ya Yesu ete: “Bóbanga te; Nayebi ete bolukaka Yesu oyo babakamaki na ekulusu; asekwi ndenge asakolaki. 6 Yaka kotala esika wapi balali ye; mpe bókende mbala moko, mpe bóyebisa bayekoli na ye ete asekwi uta na bakufi, mpe akokende liboso na bino na Galilai; kuna bokomona ye ndenge ayebisaki bino. + 7 Bongo Bayuda babengisaki basoda nyonso oyo bazalaki kobatela lilita ya Yesu mpe balobaki na bango ete: “Basi oyo anzelu alobaki na bango bazali banani?” Mpo na nini bokangaki bango te? + 8 Basoda bazongiselaki bango ete: “Toyebi te soki basi yango bazalaki banani; longola se tokomaki lokola bato bakufi na nzela ya bobangi, mpe ndenge nini tokokaki kokanga basi wana? 9 Bayuda balobi na bango: "Lokola Nkolo azali na bomoi tondimi bino te." 10 Basoda bazongiselaki Bayuda, tango bomoni pe boyokaki Yesu kosala makamwisi ebele boye, pe bondimi ye te, ndenge nini bokondimela biso? Bolobaki malamu ete: “Lokola Nkolo azali na bomoi, mpo Nkolo azali na bomoi ya solo.” 11 Toyoki ete bokangaki Yozefe, oyo akundaki nzoto ya Yezu, o ndako moko, na nse ya likwangola oyo ekangamaki; mpe ntango bofungolaki yango, bokutaki ye kuna te. 12 Bongo bozali kobimisa Yozefe oyo botiamaki na nse ya bokengeli na ndako, mpe biso tokobimisa Yezu oyo tobatelaki na lilita. 13 Bayuda bazongiselaki bango: "Tokobota Yosefe, bino nde bokobota Yesu." Kasi Yozefe azali na engumba na ye moko ya Arimatea. 14 Basoda bazongiselaki bango ete: “Soki Yozefe azali na Arimate, mpe Yesu azali na Galile, toyokaki anzelu ayebisaki basi yango.” 15 Bayuda oyo bayokaki yango, babangaki mpe balobaki na kati na bango ete: “Soki makambo yango ekómi na miso ya bato nyonso, nzoto nyonso ekondimela Yesu.” + 16 Bongo bayanganisaki mbongo mingi mpe bapesaki yango na basoda, balobi ete: “Bozali koyebisa bato ete bayekoli ya Yesu bayaki na butu ntango bolalaki mpe bayibaki nzoto ya Yesu; mpe soki Pilate, guvɛrnɛrɛ ayoki likambo yango, tokosepelisa ye mpe tokobatela yo. 17 Na yango, basoda bazwaki mbongo yango, mpe balobaki ndenge Bayuda balakisaki bango; mpe lapolo ya bango epalanganaki o ntei ya bato. + 18 Kasi nganga-nzambe moko Finees, + Ada molakisi moko ya kelasi mpe Molevi, nkombo na ye Ageus, bango misato bautaki na Galilai na Yerusaleme, mpe bayebisaki banganga-nzambe bakonzi mpe bato nyonso oyo bazalaki na basinagoga. 19 Tomoni Yesu, oyo bobakaki na ekulusu, azali kosolola na bayekoli na ye zomi na moko, pe afandi na kati na bango na Ngomba ya Olive pe koloba na bango: 20 Bokende o kati ya mokili mobimba, sakola Nsango Malamu epai ya bikolo binso, kobatisaka bango o nkombo ya Tata, mpe Mwana, mpe Molimo Mosantu; mpe oyo akondima mpe akobatisama, akobikisama.

33

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

21 Mpe esili koloba makambo maye na bayekoli ba ye, tomonoki ye komata o lola. + 22 Ntango banganga-nzambe bakonzi + mpe mikóló mpe Balevi bayokaki makambo yango, balobaki na bato yango misato ete: “Bópesa nkembo epai ya Nzambe ya Yisraele mpe bóyambola ye soki makambo yango ezali solo, oyo bolobi ete bomoni mpe boyoki.” + 23 Bazongiselaki bango ete: “Lokola Nkolo ya bankɔkɔ na biso azali na bomoi, + Nzambe ya Abalayama + mpe Nzambe ya Yisaka + mpe Nzambe ya Yakobo, + ndenge toyokaki Yesu azali kosolola na bayekoli na ye, mpe ndenge tomonaki ye azali komata na likoló, bongo toyebisi bino solo.” + 24 Mpe mibali misato oyo bazalaki mosika bayanolaki, mpe balobaki, mpe babakisaki maloba oyo: “Soki tosengeli te kozala na maloba oyo toyokaki Yesu koloba, mpe ete tomonaki ye komata na likoló, tosengeli kozala na ngambo ya lisumu.” + 25 Bongo banganga-nzambe bakonzi batɛlɛmaki mbala moko, + mpe basimbi mokanda ya Mibeko na mabɔkɔ na bango, + bazongelaki bato oyo: “Na nsima, bokoyebisa lisusu te makambo oyo bolobi mpo na Yesu.” 26 Mpe bapesaki bango mbongo mingi, mpe batindaki bato mosusu elongo na bango, oyo bakokamba bango na mboka na bango, ete bakoka ata moke te kofanda na Yelusaleme. + 27 Bongo Bayuda bayanganaki bango nyonso esika moko mpe balobaki ete: “Likambo ya kokamwa oyo esalemi na Yerusaleme ezali nini?” + 28 Kasi Anasi ná Kayafa babɔndisaki bango mpe balobi ete: “Mpo na nini tosengeli kondima ete basoda oyo bazalaki kokɛngɛla lilita ya Yesu bayebisaki biso ete anzelu moko abalusaki libanga yango na ekuke ya lilita?” 29 Mbala mosusu bayekoli na ye moko bayebisaki bango likambo oyo, mpe bapesaki bango mbongo mpo báloba bongo, mpe bango moko balongolaki nzoto ya Yesu. 30 Lisusu, bókanisa likambo oyo, ete ezali na lokumu moko te oyo ekoki kopesama na bapaya, mpamba te bazwaki mpe motuya monene na biso, mpe bayebisaki biso engebene na malako maye topesaki bango. Basengeli kozala sembo epai na biso, to epai ya bayekoli ya Yesu. Mokapo 11 1 Bongo Nikodeme atɛlɛmaki mpe alobaki ete: “Ee bana ya Yisraele, bozali koloba solo, boyoki oyo bato misato wana balapi ndai na nzela ya Mibeko ya Nzambe, oyo balobaki ete: ‘Tomoni Yesu azali koloba na bayekoli na ye na Ngomba ya Olive, mpe tomonaki ye azali komata na likoló.” 2 Mpe makomi eteyi biso ete profeta Eliya apambolami amemamaki o lola; mpe bana ya basakoli batunaki Elisa ete: “Eliya tata na biso azali wapi?” Alobaki na bango ete, amemami na likoló. + 3 Mpe bana ya basakoli balobaki na ye ete: “Mbala mosusu elimo ememi ye na moko ya bangomba ya Yisraele, mbala mosusu tokokuta ye kuna.” Mpe babondelaki Elisa, mpe atambolaki elongo na bango mikolo misato, mpe bamonaki ye te. 4 Mpe sikawa yoka ngai, O bana bana ba Yisalaele, mpe tika totinda bato o kati ya ngomba ya Yisalaele, noki te mbala mosusu molimo momemaki Yesu mosika, mpe kuna mbala mosusu tokokuta ye, mpe tokotonda. 5 Mpe toli ya Nikodeme esepelisaki bato banso; mpe batindi bato baye balukaki Yezu, kasi bakokaki kokuta ye te: mpe bazongi, balobi: "Tokendeki zingazinga, kasi tozwaki Yesu te, kasi tokuti Yozefe na engumba na ye ya Arimatea." + 6 Bakonzi oyo bayokaki yango, + mpe bato nyonso, basepelaki mpe bakumisaki Nzambe ya Yisraele, + mpamba te bamonaki Yozefe, oyo bakangaki na ndako moko, mpe bakokaki komona te. 7 Mpe ntango basalaki liyangani monene, banganga-nzambe bakonzi balobi: “Na nzela nini tokomema Yozefe epai na biso mpo na kosolola na ye?” + 8 Mpe bakamataki papye moko, bakomeli ye mpe balobi ete: “Kimya ezala elongo na yo mpe libota na yo mobimba.” Toyebi ete tosilikisaki Nzambe mpe yo. Bosepela kotala biso batata na bino, mpo tokamwaki mpenza na ndenge bokimaki boloko.

34

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

9 Toyebi ete ezalaki toli ya mabe maye tozwaki mpo na yo, mpe ete Nkolo abatelaki yo, mpe Nkolo yemei abikisaki yo uta na mikano na biso. Kimya ezala na yo, Yozefe, oyo azali na lokumu na kati ya bato banso. 10 Mpe baponaki baninga nsambo ya Yozefe mpe balobi na bango ete: “Ntango bokoya epai ya Yozefe, bópesa ye mbote na kimya mpe bópesa ye mokanda oyo.” 11 Na yango, ntango mibali yango bayaki epai ya Yozefe, bapesaki ye mbote na kimya, mpe bapesaki ye mokanda. + 12 Yozefe atángaki yango, alobaki ete: “Nkolo Nzambe apambolama, oyo abikisaki ngai na mabɔkɔ ya Bayisraele, + mpo bakokaki te kosopa makila na ngai.” Nzambe apambolama, oyo abateli ngai na nse ya mapapu na yo. 13 Mpe Yozefe apesaki bango beze, mpe amemaki bango na ndako na ye. Mpe na mokolo oyo elandaki, Yozefe amataki mpunda na ye, mpe akendaki elongo na bango na Yerusaleme. 14 Tango Bayuda nionso bayoki makambo wana, babimaki kokutana na ye, pe ba gangi, balobi: "Tata Yozefe, kimia zala na boyei na yo awa." 15 Na yango ayanolaki ete: “Bolamu oyo euti na Nkolo esalisa bato nyonso.” 16 Mpe bango banso bapesaki ye beze; mpe Nikodeme amemaki ye na ndako na ye, nsima ya kobongisa masano monene. + 17 Kasi na mokolo oyo elandaki, lokola mokolo ya kobongisama, Anasi ná Kayafa ná Nikodeme balobaki na Yozefe ete: “Yombolá Nzambe ya Yisraele mpe yanolá biso mituna nyonso oyo tokotuna yo; 18 Mpo totungisamaki mingi, mpo ete obundaki nzoto ya Yezu; mpe ete' ntango tokangaki yo o ndako yoko, tokokaki te kokuta yo; mpe tobangaki uta ntango wana, kina ntango eye ya bobimisi bwa yo o ntei ya biso. Na yango, yebisa biso liboso ya Nzambe, makambo nyonso oyo esalemaki. 19 Bongo Yozefe ayanolaki: "Bokangaki ngai na bolɔkɔ, na mokolo ya kobongisama, tii na ntɔngɔ.” + 20 Kasi ntango natɛlɛmaki na kati ya butu, ndako yango ezingamaki na baanzelu minei; mpe namonoki Yesu lokola kongenga ya moi, mpe nakweyaki likolo lya mabele mpo ya bobangi. 21 Kasi Yesu asimbi ngai loboko, atombolaki ngai longwa na mabele, mpe na nsima mamwɛ esopamaki likolo na ngai; kasi ye, kopangusáká elongi na ngai, apesaki ngai lipwɛpwɛ, mpe alobaki epai ya ngai: “Kobanga te, Yozefe; tala ngai, mpo ezali ngai. + 22 Bongo natalaki ye mpe nalobaki ete: “Raboni Elias!” Ayanolaki ngai ete: “Ngai nazali Eliya te, kasi Yesu moto ya Nazarete, oyo okundaki nzoto na ye.” + 23 Nalobaki na ye ete: “Lakisa ngai lilita oyo nalalisi yo.” + 24 Bongo Yesu asimbaki ngai na lobɔkɔ, akambaki ngai na esika oyo nalalaki ye, + mpe alakisaki ngai bilamba ya lini + mpe mbeli oyo natyaki na motó na ye. Bongo nayebaki ete ezali Yesu, mpe nasambelaki ye, mpe nalobaki ete: “Apambola moto oyo akoya na nkombo ya Nkolo.” 25 Yesu asimbaki ngai lisusu na loboko, akambaki ngai na Arimatea na ndako na ngai moko, pe alobi na ngai: "Kimya ezala na yo; kasi bima libanda ya ndako ya yo te kino mokolo mwa ntuku minei; kasi nasengeli kokende epai ya bayekoli na ngai. Mokapo 12 + 1 Ntango banganga-nzambe bakonzi mpe bayokaki makambo nyonso wana, bakamwaki, + mpe bakweaki na bilongi na bango na mabele lokola bato oyo bakufá, mpe bazalaki koganga bango na bango: “Elembo ya kokamwa oyo esalemi na Yerusaleme ezali nini?” Toyebi tata pe mama ya Yesu. + 2 Mpe Molevi moko alobaki ete: “Nayebi bandeko na ye mingi, bato ya losambo, oyo bamesaná kopesa Nzambe ya Yisraele mbeka mpe makabo ya kotumba, na tempelo, elongo na mabondeli.” + 3 Mpe ntango nganga-nzambe monene Simeone akamataki ye na mabɔkɔ na ye. alobaki na ye ete: “Nkolo, sikawa tika mosaleli na yo akende na kimia, engebene na liloba na yo; mpo miso na ngai emoni lobiko na yo, oyo obongisaki liboso ya elongi ya bato banso: mwinda mpo na kongenga Bapaganu, mpe nkembo ya bato ba yo Yisalaele.

35

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 4 Simeone mpe apambolaki Maria mama ya Yesu mpe alobaki na ye ete: “Nazali koyebisa yo likambo ya mwana wana; Aponami mpo ya bokweyi mpe kosekwa lisusu ya bato mingi, mpe mpo ya elembo eye ekolobama mabe. 5 Iyo, mopanga mokokotombola molimo mwa yomei lokola, mpe makanisi ma mitema mingi makomonisama. + 6 Bongo Bayuda nyonso balobaki ete: “Tiká tótinda bato misato wana, oyo balobaki ete bamonaki ye azali kosolola na bayekoli na ye na Ngomba Olive.” 7 Nsima na yango, batunaki bango nini bamonaki; ye ayanolaki na motema moko ete: “Na miso ya Nzambe ya Yisraele tozali kondimisa ete tomonaki polele Yesu azali kosolola na bayekoli na ye na Ngomba ya Olive, mpe komata na likoló.” + 8 Bongo Anasi ná Kayafa bamemaki bango na bisika bikeseni, mpe batalaki bango na bisika ndenge na ndenge; oyo na bomoko bayambolaki bosolo, mpe balobaki, bamonaki Yesu. 9 Bongo Annas na Kayafa balobi: "Mibeko na biso elobi: Na monoko ya batatoli mibale to misato liloba nyonso ekosimbama." 10 Kasi tolobi nini? Enoka oyo apambolami asepelisaki Nzambe, mpe abongolamaki na liloba lya Nzambe; mpe esika ya kokundama ya Moize oyo apambolami eyebani. 11 Kasi Yesu apesamaki na Pilato, abɛtaki ye fimbo, alati motole ya nzubɛ, abwakelaki ye nsoi, atɔbɔlaki ye na likɔnga, babakamaki na ekulusu, akufaki na ekulusu, mpe akundamaki, mpe nzoto na ye Yozefe ya lokumu akundamaki na lilita ya sika, mpe atatoli ete amonaki ye na bomoi. 12 Mpe longola bato baye basakoli, ete bamonoki ye azali kosolola elongo na bayekoli ba ye o Ngomba Olive, mpe komata o lola. 13 Na nsima, Yozefe atɛlɛmaki. alobaki na Annasi mpe Kayafa ete: “Bokoki kokamwisa mpenza, ete bayebisaki bino ete Yesu azali na bomoi mpe amataki na likoló.” 14 Ezali mpenza likambo ya kokamwa, ete asengeli kosekwa kaka ye moko te uta na bakufi, kasi asekwisa basusu uta na malita na bango, oyo bato mingi bamonaki na Yelusaleme. 15 Mpe sikawa yoka ngai mwa moke: Biso banso toyebaki Mopambolami Simeona, nganga-nzambe monene, oyo akangaki Yesu ntango azalaki bebe na maboko ma ye o tempelo. 16 Simeona ye moko azalaki na bana na ye mibale ya mibali, mpe biso nyonso tozalaki wana na liwa mpe na matanga na bango. + 17 Bongo bókende kotala malita na bango, mpo oyo efungwami, + mpe esekwi: + mpe talá, bazali na engumba ya Arimatea, bazali kolekisa ntango na bango elongo na misala ya komipesa. 18 Basusu, ya solo, bayoki lokito ya mingongo na bango na kati ya losambo, kasi bakosolola na moto moko te, kasi bazali kaka baba lokola bakufi. 19 Kasi yaka, tókende epai na bango, mpe tómitambwisa epai na bango na limemya nyonso mpe na bokɛngi. Mpe soki tokoki komema bango na kolapa ndai, mbala mosusu bakoyebisa biso mwa mabombami ya lisekwa na bango. 20 Ntango Bayuda bayokaki yango, basepelaki mingi. + 21 Bongo Anasi ná Kayafa, Nikodeme, Yozefe ná Gamaliele bakendaki na Arimate, kasi bakutaki bango te na malita na bango; kasi bazalaki kotambola zingazinga ya engumba, bakangisaki bango na mabɔlɔngɔ na bango oyo egumbami na ntango ya losambo na bango. + 22 Bongo bapesaki bango mbote na limemya nyonso mpe na limemya nyonso epai ya Nzambe, bamemaki bango na sinagoga na Yerusaleme. + 23 Mpe atyaki yango na mabɔkɔ na bango, balapaki ndai na nkombo ya Nzambe Adonai + mpe Nzambe ya Yisraele, + oyo balobaki na bankɔkɔ na biso na nzela ya Mibeko mpe na basakoli: “Soki bondimi ete ye oyo asekwisaki bino na bakufi azali Yesu, bóyebisa biso makambo oyo bomoni mpe ndenge bosekwisamaki na bakufi.” 24 Karino ná Lenti, bana mibale ya Simeone, baninganaki ntango bayokaki makambo yango, mpe batungisamaki mpe bamilelaki; mpe na ntango wana kaka kotalaka likolo, basalaki elembo ya ekulusu na misapi na bango na minoko na bango.

36

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 25 Na mbala moko balobaki ete: “Pesá mokomoko na biso papye, mpe tokokoma makambo nyonso oyo tomoni mpo na bino.” Mpe moto na moto afandaki mpe akomaki ete: Mokapo 13 1 O NKOLO Yezu mpe Tata, oyo ozali Nzambe, lisusu lisekwa mpe bomoi bwa bakufi, pesa biso ndingisa ya kosakola mabombami ma yo, maye tomonaki nsima ya liwa, ya ekulusu na yo; mpo tolapi ndai na nkombo na yo. 2 Mpo opekisi basali ba yo kosakola makambo ma nkuku, maye masalemaki na nguya ya yo ya bonzambe o lifelo. 3 Ntango totiamaki elongo na batata na biso na bozindo ya lifelo, na moindo ya molili, na mbalakaka langi ya moi ebimaki lokola wolo, mpe pole moko ya monene ya langi ya motane-bulé oyo ezalaki kongɛngisa esika yango. 4 Na ntango oyo, Adama, tata ya bato banso, elongo na batata mpe baprofeta banso, asepelaki mpe balobaki: Pole wana ezali mobandisi ya pole ya seko, oyo alaki kobongola biso na pole ya seko. + 5 Bongo mosakoli Yisaya agangaki mpe alobaki ete: “Oyo ezali mwinda ya Tata mpe ya Mwana ya Nzambe, + na kolanda esakweli na ngai, ntango nazalaki na bomoi awa na mabele.” 6 Mokili ya Zabulone, mpe mokili ya Neftalime na ngambo mosusu ya Yordani, bato oyo bazalaki kotambola na molili, bamonaki pole monene; mpe epai ya baoyo bafandaki o etuka ya elili ya liwa, pole ebimi. Mpe sikawa ayei, mpe angengisi biso baye bafandaki o liwa. 7 Mpe ntango biso banso tozalaki kosepela na pole eye engengelaki likolo lya biso, tata wa biso Simeona ayaki o ntei ya biso, mpe kopesaka longonya na bato banso, alobaki, Kumisa Nkolo Yesu Klisto Mwana wa Nzambe. + 8 Ye oyo nakamataki na mabɔkɔ na ngai ntango nazalaki mwana moke na tempelo, + mpe nasimbaki Molimo Mosantu, + nalobaki na ye, + mpe nandimaki ete: 1 ‘Ete sikoyo miso na ngai emoni lobiko na yo, oyo obongisaki liboso ya bato nyonso, mwinda mpo na kongɛngisa Bapakano mpe nkembo ya bato na yo Yisraele. 9 Basantu nyonso oyo bazalaki na bozindo ya lifelo, bayokaki yango, basepelaki mingi koleka. 10 Na nsima, moto moko abimaki lokola mwana moke ya ermite, mpe bato nyonso batunaki ye ete: “Ozali nani?” 11 Na yango ayanolaki ete: “Nazali mongongo ya moto oyo azali koganga na esobe, Yoane Mobatisi, mpe profeta ya Oyo-Aleki-Likoló, oyo akendaki liboso ya koya na ye mpo na kobongisa nzela na ye, mpo na kopesa boyebi ya lobiko na bato na ye mpo na bolimbisi ya masumu. 12 Mpe ngai Yoane, ntango namonaki Yesu koya epai na ngai, kopusama na Molimo Mosantu, nalobaki: Tala Mwana-Mpate ya Nzambe, tala ye oyo alongoli masumu ya mokili. 13 Mpe nabatisaki ye na ebale Yordani, mpe namonaki Molimo Mosantu azali kokita likolo na ye na lolenge ya ebenga, mpe nayokaki mongongo moko uta na likoló, kolobaka ete: “Oyo ezali Mwana na ngai ya bolingo, oyo nasepeli na ye mingi.” 14 Mpe sikawa ntango nazalaki kokende liboso na ye, nakitaki awa mpo na koyeba bino, ete Mwana wa Nzambe akotala biso na nsima, mpe, lokola liziba ya mokolo uta likolo, akoya epai na biso, baye tozali na molili mpe elili ya liwa. Mokapo 14 " + 2 Bósakola epai ya bana na bino ya mibali, batata mpe baprofeta, makambo manso maye oyokaki epai ya Mikaele, anzelu-mokonzi, ntango natindaki yo na baporte ya Paladiso, mpo na kobondela Nzambe ete apakola motó na ngai ntango nazali na maladi. 3 Bongo Sete, apusanaki penepene na batata mpe basakoli, alobaki ete: "Ngai Sete, ntango nazalaki kobondela Nzambe na baporte ya Paladiso, namonaki anzelu ya Nkolo, Mikaele abimeli ngai mpo na koloba: "Nkolo atindami epai na yo; Naponami mpo na kokamba nzoto ya bato.

37

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

4 Nalobi na yo Sete, kobondela Nzambe na mpisoli te, mpe kobondela ye mpo ya mafuta ya nzete ya ngolu oyo okopakola tata wa yo Adama mpo ya mpasi ya motó na ye; 5 Mpo ete okoki te kozwa yango kino mokolo ya nsuka mpe ntango ya nsuka, elingi koloba, kino mibu nkoto mitano na nkama mitano ekoleka. + 6 Bongo Klisto, Mwana ya Nzambe oyo aleki motema mawa, akoya awa na mabele mpo na kosekwisa nzoto ya bato ya Adama, + mpe na ntango yango moko mpo na kosekwisa nzoto ya bakufi, mpe ntango akoya akobatisama na Yordani. + 7 Bongo na mafuta ya motema mawa na ye akopakola bato nyonso oyo bakondimela ye; mpe mafuta ma ngolu na ye makokoba na bankola ekoya, mpo ya baye bakobotama na mai mpe Molimo Mosantu mpo ya bomoi ya seko. 8 Mpe ntango na ntango wana Mwana ya Nzambe ya mawa mingi, Klisto Yesu, akokita na mabele, akokɔtisa tata na biso Adama na Paladiso, na nzete ya ngolu. 9 Ntango batata mpe basakoli nyonso bayokaki makambo nyonso wana epai ya Sete, basepelaki mingi. Mokapo 15 1 Ntango basantu banso bazalaki vv kosepela, tala Satana, mokonzi mpe kapiteni ya liwa, alobaki na mokonzi ya lifelo: 2 Bomilengela mpo na koyamba Yesu ya Nazarete ye moko, oyo amikumisaki ete azali Mwana ya Nzambe, kasi azalaki moto oyo azalaki kobanga liwa, mpe alobaki ete: “Molimo na ngai ezali na mawa tii na liwa.” 3 Longola yango azokisaki ngai mpe na basusu mingi; mpo baoyo nakómisaki bango bakufá miso mpe batɛngumi mpe baoyo lisusu nanyokolaki bango elongo na bademo mingi, abikisaki bango na liloba na ye; iyo, mpe bango baye namemaki bakufi epai ya yo, alongoli yo na makasi. 4 Na yango, mokonzi ya lifelo azongiselaki Satana ete: “Nani azali mokonzi wana ya nguya boye, kasi azali moto oyo azali kobanga liwa? + 5 Mpo bato nyonso oyo bazali na nguya na mabele bazali kotosa nguya na ngai, + oyo otosi ye na nguya na yo. 6 Kasi soko kozala na nguya boye o bozali bwa ye bwa bomoto, nandimisi yo mpo ya bosolo, ete azali na nguya inso o bomoto bwa ye bwa bonzambe, mpe moto moko te akoki kotelemela nguya ya ye. 7 Na yango, ntango alobaki ete abangaki liwa, akanaki mpo na kokanga yo na motambo, mpe ekozala na esengo te mpo na yo mpo na bileko ya seko. + 8 Bongo Satana ayanolaki na mokonzi ya lifelo ete: “Mpo na nini omonisaki ntembe mpe obangaki koyamba Yesu wana ya Nazarete, monguna na yo mpe ya ngai?” 9 Mpo na ngai, namekaki ye mpe nalamusaki bato na ngai ya kala Bayuda na molende mpe na nkanda mpo na ye? 10 Napekisaki likɔnga mpo na mpasi na ye; Nasangisaki libumu mpe vinaigre, mpe napesaki mitindo ete amɛla yango; Nabongisaki ekulusu mpo na kobaka ye na ekulusu, mpe nsuki mpo na kotɔbɔla mabɔkɔ mpe makolo ya Ibis; mpe sikawa liwa lya ye lizali penepene, nakomema ye awa, na nse ya yo mpe ngai. + 11 Bongo mokonzi ya lifelo ayanolaki ete: “Olobi na ngai kaka sikoyo ete alongolaki ngai bakufi na makasi.” 12 Bango babombami awa kina bakozala lisusu na bomoi likolo lya mabele, bamemami mosika awa, na nguya ya bangomei te, kasi na mabondeli masalemaki epai ya Nzambe, mpe Nzambe wa bango wa nguya inso alongolaki bango uta na ngai. 13 Bongo Yesu moto ya Nazarete azali nani oyo alongoli ngai bakufi na nzela ya liloba na ye kozanga kobondela Nzambe?

38

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

14 Mbala mosusu ezali ye moko oyo alongolaki ngai Lazare, nsima ya kokufa mikolo minei, mpe ayokaki nsolo mabe mpe apɔlaki, mpe oyo nazalaki na ye lokola moto akufi, nzokande azongisaki ye na bomoi na nguya na ye. 15 Satana ayanolaki mokonzi ya lifelo ete: “Ezali moto moko mpenza, Yesu ya Nazarete.” + 16 Tango mokonzi ya lifelo ayokaki yango, alobaki na ye ete: “Nazali kolapa yo ndai na nguya oyo ezali ya yo ná ngai, ete omema ye epai na ngai te.” 17 Mpo ntango nayokaki nguya ya liloba na ye, naninganaki mpo na bobangi, mpe lisanga na ngai mobimba ya bato oyo bazangi Nzambe batungisamaki na ntango moko; 18 Mpe tozalaki na makoki te ya kokanga Lazare, kasi amipesaki koningana, mpe na bilembo binso bya mabe, mbala moko alongwaki mosika na biso; mpe mabele mpenza, oyo ebembe ya Lazare efandaki, mbala moko ebimisaki ye na bomoi. 19 Mpe nayebi sikawa ete azali Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso oyo akokaki kosala makambo ya boye, oyo azali na nguya o bokonzi bwa ye, mpe na nguya o bomoto bwa ye, oyo azali Mobikisi wa bato. + 20 Na yango, bómema moto oyo awa te, mpo akosikola bato nyonso oyo nazali kokanga na bolɔkɔ na nse ya kozanga kondima, + mpe bakangi bango na minyɔlɔlɔ ya masumu na bango, mpe akokamba bango na bomoi ya seko. Mokapo 16 1 Mpe ntango Satana mpe mokonzi wa lifelo bazalaki kolobana boye, na mbalakaka mongongo moko mongongo lokola nkake mpe kopumbwapumbwa ya mipepe, kolobaka: “Bótombola bikuke na bino, O bino bankumu; mpe bozala botomboli likolo, O bikuke bya seko, mpe Mokonzi wa Nkembo akokota. + 2 Tango mokonzi ya lifelo ayokaki yango, alobaki na Satana ete: “Longwa epai na ngai, + mpe aboti longwa na bisika na ngai ya kofanda; soki ozali mobundi ya nguya, bunda na Mokonzi ya Nkembo. Kasi yo ozali na likambo nini na ye? 3 Mpe abwakaki ye libanda uta na bisika na ye ya kofanda. + 4 Mpe mokonzi alobaki na basoda na ye oyo bazangi Nzambe: “Bókanga baporte ya motako ya motema mabe, mpe bókanga yango na bibende, mpe bunda na mpiko, noki tókangama na boombo.” + 5 Kasi ntango bato nyonso ya basantu bayokaki yango, balobaki na mongongo makasi ya nkanda epai ya mokonzi ya lifelo. 6 Fungola baporte na yo po Mokonzi ya Nkembo akota. + 7 Mpe Davidi mosakoli ya bonzambe, agangaki kolobaka ete: “Ntango nazalaki awa na mabele, nasakolaki solo te mpe nalobaki ete: ‘Soki bato bákumisa Nkolo mpo na bolamu na ye, mpe mpo na misala na ye ya kokamwa epai ya bana ya bato. + 8 Mpo abuki bikuke ya motako, + mpe akati bibende na bibende. Azwi bango na ntina ya mabe ma bango, mpe na ntina ya bozangi boyengebene bwa bango banyokwami. + 9 Nsima na yango, mosakoli mosusu, elingi koloba Yisaya mosantu, alobelaki basantu nyonso ndenge wana, + ntango nazalaki na bomoi awa na mabele, nasakolaki bino malamu te? 10 Bato bakufi bakozala na bomoi, mpe bakosekwa baye bazali na malita ya bango, mpe bakosepela baye bazali o mabele; mpo mamwɛ maye mauti na Nkolo makomeme bobikisi epai ya bango. 11 Mpe nalobaki na esika mosusu: O liwa, elonga na yo ezali wapi? O liwa, wapi mbeli na yo? + 12 Ntango basantu nyonso bayokaki makambo oyo Yisaya alobaki, balobaki na mokonzi ya lifelo ete: “Fungola baporte na yo mpe longola bibende na yo; mpo ete okokangama sikawa, mpe okozala na nguya te. + 13 Bongo mongongo moko monene eyokanaki lokola lokito ya nkake ete: “Bótombola baporte na bino, Ee bakonzi; mpe botombolama, bino bikuke bya lifelo, mpe Mokonzi wa Nkembo akokota. 14 Mokonzi ya lifelo ayokaki mongongo moko oyo ezongelami, agangaki lokola nde azangi boyebi ete: Nani Mokonzi wana ya Nkembo?

39

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

15 Davidi ayanolaki mokonzi ya lifelo mpe alobaki ete: “Nasosoli maloba ya mongongo yango, mpo nalobaki yango na elimo na ye.” Mpe sikawa, lokola nalobaki likolo, nalobi epai ya yo, Nkolo ya makasi mpe ya nguya, Nkolo wa nguya o etumba: azali Mokonzi wa Nkembo, mpe azali Nkolo o lola mpe o mabele; 16 Atalaki na nse mpo na koyoka kolela ya bato ya bolɔkɔ, mpe kofungola baoyo batyami na liwa. 17 Mpe sikawa, yo mokonzi ya bosoto mpe ya nsolo mabe wa lifelo, fungola bikuke bya yo, ete Mokonzi wa Nkembo akoka kokota; mpo azali Nkolo wa lola mpe wa mabele. 18 Ntango Davidi azalaki koloba boye, Nkolo ya nguya abimaki na lolenge ya moto, mpe angɛngisaki bisika oyo ezalaki liboso na molili. 19 Mpe ebukaki minyɔlɔlɔ oyo liboso ekokaki kobukana te; mpe na nguya na ye oyo ekoki kolonga te eyaki kotala baoyo batondi na molili ya mozindo na nzela ya mabe, mpe elili ya liwa na lisumu. Mokapo 17 1 Liwa oyo ezangi Nzambe mpe bakonzi na ye ya motema mabe bayoki makambo oyo, bakangamaki na bobangi na makonzi na bango ebele, ntango bamonaki polele ya pole, . 2 Mpe Klisto ye moko abimi na mbalakaka na bisika na bango ya kofanda; yango wana bagangaki, mpe balobaki ete: “Tokangami na yo; emonani lokola ozali kokana mobulungano na biso liboso ya Nkolo. 3 Ozali nani, oyo ozali na elembo ya kobeba te, kasi emoniseli wana ya kongenga oyo ezali elembeteli mobimba ya bonene na yo, oyo naino ozali komonana lokola ozali kotya likebi te? 4 Ozali nani, na nguya boye mpe botau boye, monene boye mpe moke boye, mobe mpe nzokande soda wa molongo ya yambo, oyo akoki kotinda na lolenge ya mosali lokola soda ya bato banso? 5 Mokonzi ya Nkembo, akufi pe na bomoi, atako abomamaki mbala moko na ekulusu? 6 Nani alali bakufi o lilita, mpe akiti na bomoi epai ya biso, mpe o liwa lya yo bikelamu binso binkanaki, mpe minzoto nyonso eninganaki, mpe sikawa ozali na bonsomi bwa yo o ntei ya bakufi, mpe opesi mobulu na mampinga ma biso? 7 Ozali nani, oyo obimisi bakangami oyo bakangami na minyɔlɔlɔ na lisumu ya ebandeli, mpe omemi bango na bonsomi na bango ya kala 8 Ozali nani, oyo opalanganisi mwinda ya nkembo mpe ya bonzambe boye likolo lya baoyo bakufaki miso na molili ya masumu? + 9 Bobele bongo, mampinga nyonso ya bademó ekangamaki na nsɔmɔ ya ndenge wana, + mpe na bobangi ya kotosa mpenza bagangaki + mpe balobaki ete: 10 Ewuti wapi, O Yesu Klisto, ete ozali moto ya nguya mpe ya nkembo na nkembo, kongenga mpenza lokola azali na litɔnɔ te, mpe peto mpenza mpo na kozala na mbeba te? Mpo ete mokili wana ya nse ya mabele, oyo ezalaki ntango nyonso kino sikawa na nse ya biso, mpe uta wapi tozwaki mpako, etindaki biso ata mokolo moko te mokufi ya boye liboso, etindaki ata mokolo moko te makabo ya boye lokola oyo epai ya bakonzi ya lifelo. 11 Yango wana ozali nani, oyo na mpiko ya boye okoti o ntei ya bisika bya biso ya kofanda, mpe ozali kaka te kobanga kobangisa biso na bitumbu binene koleka, kasi ozali koluka lisusu kobikisa basusu banso uta na minyɔlɔlɔ oyo tosimbi bango? 12 Mbala mosusu ozali Yesu wana, oyo Satana alobelaki ye sikawa na mokonzi na biso, ete na liwa ya ekulusu ozalaki pene ya kozwa nguya ya liwa. 13 Bongo Mokonzi ya Nkembo anyataka liwa, akangaki mokonzi ya lifelo, alongolaki ye nguya na ye nyonso, mpe amemaki tata na biso ya mabele Adama elongo na ye mpo na nkembo na ye. Mokapo 18 + 1 Bongo mokonzi ya lifelo akangaki Satana, mpe na elembo monene alobaki na ye ete: “Ee yo mokonzi ya libebi, mokomi ya kolonga mpe kobengana Beelezebub, kotyola ya baanzelu ya Nzambe mpe koyinama na bato nyonso ya sembo! Nini etindaki yo osala bongo?

40

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

2 Olingaki kobaka Mokonzi wa Nkembo na ekulusu, mpe na bobebisami bwa ye, osali biso bilaka ya matomba minene mpenza, kasi lokola zoba azangaki koyeba nini ozalaki na yango. 3 Mpo tala sikawa ete Yesu wa Nazarete, elongo na kongenga ya bonzambe bwa ye bwa nkembo, akimi nguya nyonso ya nsomo ya molili mpe ya liwa; 4 Abukaki boloko na biso uta likolo kino na nse, abengani bakangami banso, abimisi bato banso bakangamaki, mpe bato banso bamesanaki kala kolela na nse ya bozito ya minyoko na bango bafingi biso sikawa, mpe tozali lokola tolongi na mabondeli na bango. 5 Bokonzi na biso ya kozanga Nzambe ekitisami, mpe eteni moko te ya bato etikali sikawa na botosi na biso, kasi na ngambo mosusu, bango nyonso bazali koboya biso na mpiko; 6 Atako, liboso, bakufi bazalaki na mpiko ata moke te komitambwisa na lolendo epai na biso, mpe, lokola bazalaki bakangami, bakokaki ata moke te na libaku moko te kozala na esengo. 7 O Satana, yo mokonzi wa bato banso ba nkuna, tata wa bato bazangi Nzambe mpe basundolami, mpo na nini okomeka mosala moye, komonaka bakangami ba biso kino sikawa bazalaki ntango inso kozanga bilikya mike mike ya lobiko mpe bomoi? 8 Kasi sikawa ata moko te kati na bango azali kolela, mpe ata moke te komonana ya mpisoli na bilongi na bango. 9 O mokonzi Satana, yo mobateli monene wa bituka bya lifelo, matomba ma yo manso maye ozwaki na nzete epekisami, mpe bobungisi bwa Paladiso, obungisi sikawa na nzete ya ekulusu; 10 Mpe esengo na yo nyonso esilaki na ntango wana, ntango obakaki Yesu Klisto Mokonzi ya Nkembo na ekulusu. 11 Osali na bolamu bwa yomei mpe ya ngai, lokola okososola sikawa na minyoko wana ya minene mpe bitumbu oyo ezangi nsuka oyo ozali pene ya konyokwama. 12 O Satana, mokonzi wa bobe inso, mobandisi wa liwa, mpe liziba ya lolendo inso, osengelaki yambo kotuna na ntina ya mbeba mabe ya Yesu wa Nazareth, mpe nsima olingaki komona ete azalaki na mbeba te ya liwa. 13 Mpo na nini omipesaki, kozanga ntina to bosembo, mpo ya kobaka ye na ekulusu, mpe okitisaki o bituka bya biso moto moko ya mbeba te mpe moyengebene, mpe na yango obungisi basumuki banso, bato bazangi Nzambe mpe bazangi boyengebene o mokili mobimba? 14 Ntango mokonzi ya lifelo azalaki koloba boye na Satana, Mokonzi ya Nkembo alobaki na Beelezebub, mokonzi ya lifelo, Satana, mokonzi akozala na nse ya bokonzi na yo mpo na libela, na ndako ya Adama mpe bana na ye ya sembo, oyo bazali ya ngai. Mokapo 19 + 1 Bongo Yesu asembolaki lobɔkɔ na ye mpe alobaki: “Bóya epai na ngai, bino nyonso basantu na ngai, oyo bokelamaki na elilingi na ngai, oyo bokweisamaki na nzete ya mbuma oyo epekisami, mpe na zabolo mpe na liwa; 2 Bozala sikawa na nzete ya ekulusu ya ngai; zabolo, mokonzi ya mokili oyo, alongi, mpe liwa elongi. + 3 Bongo na ntango wana basantu nyonso basangisamaki esika moko na nse ya lobɔkɔ ya Nzambe Oyo-Aleki-Likoló; + mpe Nkolo Yesu asimbi lobɔkɔ ya Adama mpe alobaki na ye ete: “Kimya ezala na yo mpe bana na yo nyonso ya sembo, oyo ezali ya ngai.” 4 Bongo Adama, amibwaki na makolo ya Yesu, alobelaki ye na mayi ya miso, na monoko ya komikitisa pe na mongongo makasi. 5 Nakokumisa yo, O Nkolo, mpo ete otomboli ngai, mpe osepelaki te banguna na ngai. O Nkolo Nzambe na ngai, nabelelaki yo, mpe obikisi ngai. 6 O Nkolo omemi molimo mwa ngai uta o lilita; obateli ngai na bomoi, mpo nakita na libulu te. 7 Yemba epai ya Nkolo, bino banso basantu ba ye, mpe bópesa matondi na bokundoli bosantu bwa ye. Mpo nkanda na ye ewumeli kaka mpo na mwa ntango moke; na bolamu na ye ezali na bomoi.

41

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 8 Bobele bongo, basantu nyonso, bafukamaki na makolo ya Yesu, balobaki na mongongo moko ete: “Oyei, + Ee Mosikoli ya mokili, + mpe okokisi mpenza makambo nyonso oyo osakolaki na nzela ya Mibeko mpe na basakoli na yo basantu.” 9 Osikoli bato ya bomoi na ekulusu ya yo, mpe okiti epai ya biso, ete na liwa ya ekulusu okoka kobikisa biso uta na lifelo, mpe na nguya ya yo uta na liwa. 10 O, Nkolo, lokola otie bilembo bya nkembo ya yo o lola, mpe otelemisi elembo ya bosikoli bwa yo, kutu ekulusu ya yo o mabele! bongo, Nkolo, tia elembo ya elonga ya ekulusu na yo o lifelo, ete liwa ekoka kosala minion lisusu te. 11 Bongo Nkolo asembolaki loboko la ye, asalaki elembo ya ekulusu likolo lya Adama, mpe likolo lya basantu ba ye banso. 12 Mpe asimbaki Adama na loboko na ye ya mobali, amataki uta na lifelo, mpe basantu banso ya Nzambe balandaki ye. + 13 Bongo Davidi mosakoli ya mokonzi agangaki na mpiko nyonso mpe alobaki ete: 1 Yembela Nkolo loyembo ya sika, mpo asali makambo ya kokamwa; loboko na ye ya mobali mpe loboko na ye mosantu ezwi ye elonga. 14 Nkolo ayebisi lobiko na ye, boyengebene na ye alakisaki polele na miso ya bapakano. 15 Mpe ebele mobimba ya basantu bazongiselaki bango: "Basantu ba ye banso bazali na lokumu oyo: Amen, Bosanzola Nkolo." 16 Na nsima, mosakoli Habakuku 3 agangaki mpe alobaki ete: “Obimaki mpo na lobiko ya bato na yo, mpo na lobiko ya bato na yo.” 17 Mpe basantu banso balobaki: 4 Epambolami ye oyo akoya na nkombo ya Nkolo; mpo Nkolo angengisi biso. Oyo azali Nzambe na biso libela na libela; akoyangela biso kino bileko ya seko, Amen. 18 Bobele bongo baprofeta banso balobaki makambo masantu ma masanzoli ma ye, mpe balandaki Nkolo. Mokapo 20 1 Bongo Nkolo asimbi Adama na loboko, apesaki ye na Mikaele, anzelu-mokonzi; mpe akambaki bango o Paladiso, etondisamaki na ngolu mpe nkembo; 2 Mpe bato mibale ya kala mpenza bakutanaki na bango, mpe batunaki bango na basantu: “Bozali nani, oyo bozali naino elongo na biso na lifelo te, mpe botiami nzoto na bino na Paladiso te? + 3 Moko na bango ayanolaki mpe alobaki ete: “Ngai Enoka, oyo abongolamaki na liloba ya Nzambe. 4 Awa tozalaki kino sikawa, mpe tomekaki liwa te, kasi tozali sikawa pene ya kozonga na boyei ya Motɛmɛli-Klisto, kozalaka na mandoki na bilembo mpe makamwisi ya bonzambe, mpo na kobunda elongo na ye na etumba, mpe mpo na kobomama na ye na Yelusaleme, mpe mpo na kokamatama na bomoi lisusu o kati ya mapata, nsima ya mikolo misato na ndambo. 5 Mpe ntango mosantu Enoka mpe Eliya bazalaki koyebisa eye, tala moto mosusu ayaki na lolenge moko ya mawa amemi elembo ya ekulusu na mapeka na ye. 6 Tango basantu nionso bamoni ye, balobi na ye: "Ozali nani?" Mpo elongi na yo ezali lokola oyo ya moyibi; mpe mpo na nini omemi ekulusu na mapeka na yo? 7 Na yango, azongiselaki yango, alobaki ete: “Bozali koloba solo, mpo nazalaki moyibi oyo nasalaki mabe ndenge na ndenge na mabele.” 8 Mpe Bayuda babakaki ngai na ekulusu elongo na Yesu; mpe natalaki makambo ya kokamwa maye masalemaki o bozalisi na ekulusu ya Nkolo Yesu. 9 Mpe nandimaki ye lokola Mozalisi wa biloko binso, mpe Mokonzi Mozwi-ya-Nguya-Nyonso; mpe nabondelaki ye, kolobaka: Nkolo, kanisá ngai, ntango okoya na bokonzi na yo. 10 Na mbala moko atalaki libondeli na ngai, mpe alobaki na ngai: Solo nalobi na yo, lelo okozala elongo na ngai na Paladiso.

42

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

11 Mpe apesaki ngai elembo oyo ya ekulusu alobi: Mema oyo, mpe kende na Paladiso; mpe soko anzelu oyo azali mobateli ya Paladiso akondima yo te, lakisa ye elembo ya ekulusu, mpe loba epai ya ye: Yesu Klisto oyo abakami sikawa na ekulusu, atindi ngai awa epai na yo. 12 Ntango nasalaki boye, mpe nayebisaki anzelu oyo azali mokɛngɛli ya Paladiso makambo oyo nyonso, mpe ayokaki yango, afungolaki baporte, alakisaki ngai mpe atyaki ngai na lobɔkɔ ya mobali na Paladiso. + 13 Alobi ete: “Bótikala awa mwa ntango moke tii ntango Adama, tata ya bato nyonso, akokɔta, elongo na bana na ye nyonso, oyo bazali basaleli ya bulɛɛ mpe ya sembo ya Yesu Klisto, oyo babakamaki na ekulusu.” 14 Ntango bayokaki lisolo oyo nyonso uta na moyibi, batata banso balobaki na mongongo moko: Epambolami, O Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso, Tata wa bolamu ya seko, mpe Tata wa mawa, oyo alakisaki boboto boye na baye bazalaki basumuki mpo na ye, mpe amemi bango na ngolu ya Paladiso, mpe otie bango o ntei ya bibongiseli na yo ya minene mpe ya molimo, o kati ya bibongiseli na yo ya monene mpe ya molimo bomoi ya elimo mpe ya bosantu. Amen. Mokapo 21 1 Yango ezali mabombami ya bonzambe mpe ya bule oyo tomonaki mpe toyokaki. Ngai, Charinus na Lenthius tozali na ndingisa te ya kosakola mabombami mosusu ya Nzambe, lokola anzelumokonzi Mikaele apesaki biso mitindo, . 2 Kolobaka, bokokende elongo na bandeko ba ngai o Yelusaleme, mpe bokokoba o mabondeli, kosakolaka mpe kokumisa lisekwa lya Yesu Klisto, komonaka ye asekwisi bino uta na bakufi na ntango moko elongo na yemei. 3 Mpe bokosolola na moto moko te, kasi bokofanda lokola bato ya baba kina ntango ekoya ntango Nkolo akopesa bino nzela ya koyebisa mabombami ya bonzambe bwa ye. + 4 Mikaele, anzelu-mokonzi oyo azalaki mosika, apesaki biso mitindo ete tókende na ngambo mosusu ya Yordani, na mboka moko ya malamu mpenza mpe ya mafutamafuta, epai kuna ezali na bato mingi oyo basekwi elongo na biso mpo na komonisa lisekwa ya Klisto. 5 Mpo tozali bobele na mikolo misato oyo epesi biso nzela uta na bakufi, baye basekwaki mpo na kosepela Elekeli ya Nkolo wa biso elongo na baboti ba biso, mpe kopesa litatoli lya biso mpo ya Klisto Nkolo, mpe tobatisami na ebale mosantu ya Yordani. Mpe sikawa bazali komonana na moto moko te. 6 Yango ezali ndenge Nzambe apesaki biso nzela ya kosolola na bino; bongo bopesa masanzoli mpe lokumu epai ya ye, mpe boyamboli, mpe akoyokela bino mawa. Kimya ezala na bino uta na Nkolo Nzambe Yesu Klisto, mpe Mobikisi na biso banso. Amen, Amen, Amen. 7 Mpe nsima ya kosukisa bokomi mpe kokoma na papier mibale ekeseni, Karinu apesaki maye akomaki o maboko ma Anasi, mpe Kayafa, mpe Gamaliele. 8 Ndenge moko Lentius apesaki makambo oyo akomaki na maboko ya Nikodeme ná Yozefe; mpe mbala moko babongwanaki na lolenge ya mpɛmbɛ oyo eleki mpe bamonanaki lisusu te. 9 Kasi makambo oyo bakomaki emonanaki ete eyokani mpenza, oyo ezalaki na lɛtrɛ moko te koleka to moke koleka mosusu. 10 Tango liyangani mobimba ya Bayuda bayokaki bandeko nyonso wana ya kokamwa ya Charinus ná Lentius, balobakina bango na bango: "Ya solo, makambo oyo nyonso esalemaki na Nzambe, mpe Nkolo Yesu apambolama libela na libela, Amen." 11 Mpe batambolaki na mitungisi enene, mpe na bobangi, mpe na koningana, mpe babɛtaki mabɛlɛ na bango mpe bakendeki moto na moto na ndako na ye. 12 Kasi mbala moko makambo manso maye malobamaki na Bayuda o basinagoga na bango mpo ya Yesu, Yozefe ná Nikodeme bayebisaki guvɛrnɛrɛ. + 13 Mpe Pilate akomaki makambo nyonso wana, mpe atyaki mikanda yango nyonso na mikanda ya bato nyonso ya ndako na ye.

43

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

Mokapo 22 1 Nsima ya makambo wana, Pilato akendaki na tempelo ya Bayuda, mpe abengaki bakonzi nyonso mpe bakomeli mpe minganga ya mibeko, mpe akendaki elongo na bango na ndako ya losambo ya tempelo. + 2 Mpe apesaki mitindo ete baporte nyonso ekangama, alobaki na bango ete: “Nayoki ete bozali na buku moko monene na tempelo oyo; Yango wana, nazali na mposa na bino, ete bámema yango liboso na ngai. 3 Mpe ntango buku monene, ememamaki na baministre minei ya tempelo, mpe ekembisamaki na wolo mpe mabanga ya motuya, ememamaki, Pilato alobaki na bango banso: Nalapi bino na nkombo ya Nzambe ya Batata na bino, oyo asalaki mpe atindaki ete tempelo oyo etongama, ete bobomba bosolo epai na ngai te. 4 Boyebi makambo manso maye makomami o buku yango; yebisa ngai sikoyo, soki na Makomami bomoni likambo moko ya Yesu oyo bobakaki na ekulusu, mpe na ntango nini ya mokili asengelaki koya. + 5 Na nsima, balapi ndai ya Annas ná Kayafa, bapesaki mitindo na bato mosusu nyonso oyo bazalaki elongo na bango bábima na ndako-nzambe. + 6 Mpe bakangaki baporte ya tempelo mpe ya ndako-nzambe, mpe balobaki na Pilato: “Osambisi, osali biso kolapa ndai, na nzela ya botongi ya tempelo oyo, mpo na kosakola epai na yo makambo ya solo mpe ya sembo.” 7 Nsima ya kobaka Yesu na ekulusu, toyebaki te ete azalaki Mwana ya Nzambe, kasi tokanisaki ete asalaki makamwisi na ye na mayele mosusu ya maji, tobengaki liyangani monene na tempelo oyo. 8 Mpe ntango tozalaki kokanisana kati na biso na ntina ya makamwisi maye Yesu asalaki, tokutaki batatoli mingi ya mboka ya bisomei, baye basakolaki ete bamonoki ye na bomoi nsima ya liwa lya ye, mpe ete bayokaki ye koloba elongo na bayekoli ba ye, mpe bamonoki ye komata o likolo lya lola, mpe kokota o kati ya bango; 9 Mpe tomonaki batatoli mibale, oyo Yesu asekwisaki nzoto na bango na bakufi, oyo bayebisaki biso makambo mingi ya kokamwa oyo Yesu asalaki na kati ya bakufi, oyo tokomami na maboko na biso. 10 Mpe ezali momeseno na biso mbula na mbula kofungola buku oyo esantu liboso ya liyangani, mpe koluka kuna toli ya Nzambe. + 11 Mpe tokuti na buku ya liboso kati na mikanda ntuku nsambo, epai Mikaele anzelu-mokonzi azali koloba na mwana ya misato ya Adama moto ya liboso, lisolo oyo emonisi ete nsima ya mbula nkóto mitano na nkama mitano, Klisto Mwana ya Nzambe oyo aleki kolinga mingi ayaki awa na mabele. 12 Mpe totalaki lisusu, ete mbala mosusu azalaki Nzambe mpenza wa Yisalaele oyo alobelaki Mose, Okosala sanduku ya litatoli; mapeko mibale na ndambo makozala bolai bwa yango, mpe bonene bwa yango lipeko moko na ndambo, mpe bosanda bwa yango lipeko moko na ndambo. 13 Na mapeko mitano na ndambo oyo mpo na botongi sanduku ya Kondimana ya Kala, tososolaki mpe toyebaki ete na mibu nkoto mitano na ndambo (nkoto moko), Yesu Klisto asengelaki koya na sanduku to hema ya nzoto; 14 Mpe boye makomi ma biso matatoli ete azali mwana wa Nzambe, mpe Nkolo mpe Mokonzi wa Yisalaele. 15 Mpe zambi nsima ya mpasi ya ye, banganga-nzambe bakonzi ba biso bakamwaki na bilembo biye bisalamaki na nzela ya ye, tofungolaki buku yango mpo ya koluka mabota manso kino na nkola ya Yosefe mpe Maria mama ya Yesu, kokanisaka ete azali na nkona ya Davidi; 16 Mpe tokutaki lisolo lya bozalisi, mpe o ntango nini asalaki lola mpe mabele mpe moto wa yambo Adama, mpe ete uta kuna kino mpela, ezalaki mibu nkoto mibale, nkama mibale na zomi na mibale. 17 Mpe banda na mpela tii na Abalayama, bato nkama libwa na zomi na mibale. Mpe kobanda na Abalayama kino na Moize, bato nkama minei na ntuku misato (430). Mpe banda na Moize tii na Davidi mokonzi, nkama mitano na zomi.

44

Liwa, Bokundi mpe Lisekwa ya Yesu Klisto

+ 18 Mpe banda na Davidi tii na boombo ya Babilone, mbula nkama mitano. Mpe uta bokangami ya Babilone kino na moto ya Klisto, mibu nkama minei. 19 Motango ya nyonso oyo ekokani na nkóto mitano na ndambo (nkóto moko). 20 Mpe boye emonani, ete Yesu oyo tobakamaki na ekulusu, azali Yesu Klisto Mwana wa Nzambe, mpe Nzambe wa solo mpe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso. Amen.

45