

Momesenoyaboklistoyakopesa makaboyamotemamawa
Libonza-bilamba,bilei,tombongooyoepesaminababola
Baevanzile
Bókebaetebósalamakabonabinolibosoyabatote,mponakomonananabangoYangowana, ntangoozalikopesayomakabonayo,kobetakelelolibosonayote,lokolabakosibasalakana basinagogampenababalabala,mpobázwankemboyabato.Solonalobinabino:Bazalinambano nabangoKasintangoozalikopesamakaboyamotemamawa,tikálobɔkɔnayoyamwasieyebate oyolobɔkɔnayoyamobaliezalikosala.Matai6:1-4
MpeYesuayanolakiete:“MotomokoakitakinaYerusalemenaYeriko,mpeakweyakinakatiya miyibi,balongolakiyebilambanaye,mpebazokisakiye,mpebakendaki,mpebatikakiyendambo akufi”Mpenambalakakanganga-nzambemokoakitakinanzelawana,mpentangoamonakiye, alekakinangámbomosusu.MpendengemokoMolevimoko,ntangoazalakinaesikayango,ayaki mpeatalakiye,mpealekakinangámbomosusuKasiMosamaliamoko,ntangoazalakikotambola, ayakiepaiazalaki:mpentangoamonakiye,ayokelakiyemawa,mpeakendakiepainaye,mpe akangakibampotanaye,asopakimafutampevinyo,mpeatyakiyelikolóyanyamanayemoko, mpeamemakiyenandakoyabapaya,mpeabatelakiyeMpenamokolooyoelandaki,ntangoakei, abimisakimbongomibale,mpeapesakiyangonabasoda,mpealobakinayeete:“Bobatelaye;mpe nyonsooyookobimisakamingi,ntangonakoyalisusu,nakozongisayoNanikatinabangomisato, okanisi,azalakimozalaninayeoyoakweyakinakatiyamiyibi?Mpealobakiete:“Motooyo ayokelakiyemawa.”BongoYesualobakinayeete:“Kende,yompesalandengemoko.”Luka 10:30-37
Kasibopesakandemakaboyamotemamawayabilokoyaboyelokolabozalinayango;mpe,tala, makambomansomazalipetompoyabinoLuka11:41
Botekaoyobozalinayango,mpebopesamakaboyamotemamawa;Bómipesabasakioyoeumelaka te,elokoyamotuyanalikolóoyoesilakate,epaimoyibimokoteapusani,mpensosoebebakate. Mpoesikabomengonayoezali,motemanayompeekozala.Luka12:33-34,NW
Misala
Nzokande,PetelonáYoanebamatakielongonatempelonangongayalibondeli,ezalakingongaya libwa.Mpebamemakimobalimokomotɛngumiutanalibumuyamamanaye,oyobazalakikolala mokolonamokolonaekukeyaTempelooyobabengakaKitoko,mponakosengamakaboya motemamawaepaiyabaoyobazalakikokɔtanatempelo;YeamonakiPetelonáYoanepenena kokɔtanatempelo,asɛngakilibonza.Petelo,akangakimisonayeelongonaYoane,alobakiete: “Bótalabiso”Mpeatyakilikebiepaiyabango,kozelakakozwaelokomokonabangoBongoPetelo alobakiete:“Nazalinapalatampewolote;kasioyonazalinayangonapesiyo:NankomboyaYesu KlistoyaNazaretetelemampetambolaMpeasimbakiyenalobokolamobali,mpeatombolakiye: mpembalamokomakolonayempemikuwayamakolonayeezwakimakasiMpeapumbwaki atɛlɛmaki,mpeatambolaki,mpeakɔtakielongonabangonatempelo,kotambolaka,mpekopumbwa, mpekosanzolakaNzambeMisala3:1-8
Mpeebeleyabaoyobandimakibazalakinamotemamokompenamolimomoko:mpeatamokote alobakieteesengelinabilokooyoazalakinayangoezalakiyayemoko;kasibazalakinamakambo nyonsoyabomoko.BantomabapesakilitatoliyalisekwayaNkoloYesunanguyamonene.Moto mokotekatinabangoazalakinabozangi:mpobatonyonsooyobazalakinamabeletobandako bazalakikotɛkayango,mpebazalakikomemantaloyabilokooyobatɛkaki,Mpebatyakiyangona nsenamakoloyabantoma.MpeYose,oyonanzelayabantomabapesakinkomboBarnabasi,(oyo elimboli:Mwanayalibɔndisi,)Molevi,mpeyambokayaSipre,azalakinamabele,atekayango,mpe amemakimbongoyango,mpeatyakiyangonamakoloyabantoma.Misala4:32-37
NaYope,moyekolimokoazalakinankomboTabita,oyonandimbolanayeabengamiDorkasi. Misala9:36
EzalakinamotomokonaKaisarianankomboCornelius,mokonziyabasodayaetulukuoyobabengi etulukuyabatoyaItalie,Motomokoyalosambo,mpeoyoazalakikobangaNzambeelongona ndakonayemobimba,oyoazalakikopesabatomakabomingi,mpeazalakikobondelaNzambe ntangonyonso.Amonakinaemonanelipolele,penenangongayalibwayamokolo,anzelumokoya Nzambeazalikokɔtaepainaye,mpealobakinayeete:“Korneyi”Mpentangoatalakiye,abangaki mpealobakiete:“Ezalinini,Nkolo?Mpealobakinayeete:“Mabondelinayompemakabonayo ematimponabokundolilibosoyaNzambe”Misala10:1-4
MpeKorneyialobakiete:“Elekimikolominei,nazalakikokilabileitiinangongaoyo;mpeo ngongayalibwanabondelakiondakoyangai,mpe,tala,motomokoatɛlɛmakilibosonangaina bilambayakongenga,Mpealobaki:Korneyi,losambonayoeyokani,mpemakabonayoyamakabo mabondelinamisoyaNzambeMisala10:30-31
Nalakisibinomakambomanso,boniboninamosalamakasiboyebosengelikosungababotau,mpe komikundolamalobamaNkoloYezu,bonibonialobaki:Epambolamimingikopesakolekakozwa Misala20:35
Mpeawanazalikomisala,mponakozalantangonyonsonalisosolioyoezangimbebaepaiya Nzambe,mpeepaiyabato.Sikoyonsimayabambulaminginayakimponakomemamakabona ekólonangai,mpemakaboMisala24:16-17
Nalakisibinomakambonyonso,ndengebosengelikosungabatooyobazalinabolɛmbu,namosalamakasi mpemponakomikundolamalobamaNkoloYesu,lolengealobaki, Ezalikopambolamamingikopesakolekakozwa Misala20:35
Moyibiayibalisusute,kasiasalamosalamakasi,asalanamabokonayeelokoyamalamu,poapesa namotooyoazalinabosenga.Baefese4:28
Apokrifa,oyoezali
NgaiTobitnatambolakimikolonyonsoyabomoinangainabanzelayabosolompeyabosembo, mpenasalakimisalamingiyabolingomalamuepaiyabandekonangai,mpeekolonangai,oyo bayakielongonangainaNinive,nambokayaBaasuliaTobit1:3
MpenantangoyaEnemessarnapesakibandekobangaimakabomingi,mpenapesakimampana ngainabatooyobazalinanzala,Mpebilambanangainabatoyabolumbu:mpesokonamonimoto mokoyaekólonangaiakufi,toabwakizingazingayabifeloyaNinive,nakundakiye.Tobit1:16-17, NW
Pesámakaboyamotemamawayabilokonayo;mpentangookopesakamakabomawa,tikateliso lyayoezalanalikunya,tokobalusaelongiyayoteutanamobolamokote,mpeelongiyaNzambe ekobalukelayote.Sokoozalinabilokomingi,pesámakaboyamotemamawanayango,sokoozali namwamoke,kobangatekopesaengebenenamokewana:Mpoozalikomibombelabomengoya malamumponayomokonamokoloyabosenga.Pambaté,makaboyamotemamawaebikisakana liwa,peepesakanzelateyakoyanamolili.Mpomakaboyamotemamawaezalilikabomalamu mponabatonyonsooyobapesakayangonamisoyaOyo-Aleki-LikolóTobit4:7-11,NW
Pesálimpanayonabatooyobazalinanzala,mpenabilambanayonabaoyobazalibolumbu;mpe engebenenaebelenayo,pesámakaboyamotemamawa:mpetikálisonayoezalanazuwate, ntangoozalikopesamakabo.Tobit4:16,NW
Losamboezalimalamunakokilabileimpenamakabompenabosembo.Mwamokena boyengebeneelekiminginakozangaboyengebeneEzalimalamukopesamakaboyamotemamawa naesikayakobombawolo:Mpolibonzaekobikisanaliwa,mpeekolongolamasumunyonso.Baoyo basalelakamakabompebosembobakotondanabomoi:Tobit12:8-9
BongoTobitasukisakikosanzolaNzambe.Mpeazalakinamibuntukumwambenamitanontango abungisakimisonaye,oyoezongisamakiepainayensimayambulamwambe:mpeapesakimakabo yamotemamawa,mpeabakisakinabobangiyaNkoloNzambe,mpeakumisakiyeTobit14:1-2, NW
Mpekundangainandengeyamalamu,mpemamanayoelongonangai;kasibótikalalisusuna NiniveteOmikundola,mwananangai,lolengeniniAmanasimbakiAchiacharusoyoatombolakiye, lolengeninilibandayapoleamemakiyenamolili,mpelolengeniniapesakiyelisusumbano: nzokandeAchiacharusabikisamaki,kasimosusuazwakimbanonaye:mpoakitakinamolili. Manaseapesakimakabo,mpeakimakimitamboyaliwaoyobatyelakiye,kasiAmaneakweyakina motambo,mpeakufaki.Yangowanasikawa,mwananangai,kanisáninimakabomawamazali kosala,mpelolengeniniboyengebeneezalikobikisa.Ntangoasilikolobamakambowana,atikaki molimonambeto,azalakinamibunkamamokonantukumitanonamwambe;mpeakundakiyena lokumu.Tobit14:10-11,NW
Nalakisibinomakambonyonso,ndengebosengelikosungabatooyobazalinabolɛmbu,namosalamakasi mpemponakomikundolamalobamaNkoloYesu,lolengealobaki, Ezalikopambolamamingikopesakolekakozwa Misala20:35
Maiekozimisamɔtɔoyoezalikopelamɔtɔ;mpemakabomawamazalikosalabomikabimpoya masumu.Sirak3:30nangongaya3:30
Kozangamotemamolaitentangoozalikosalalosambonayo,mpekoboyakopesamakaboya motemamalamute.Sirak7:10
Bolamumokoteekokikoyaepaiyamotooyoazalintangonyonsonamakamboyamabe,toepaiya motooyoapesakamakaboyamotemamalamute.Sirak12:3
Mabonzayamotoezalilokolaelemboelongonaye,mpeakobatelamisalamalamuyamotolokola pomeyaliso,mpeakopesaboyambolinabananayeyamibalimpeyabasiSirak17:22,NW
Kangámakaboyamotemamawanabandakonayoyakobombabiloko,mpeyangoekobikisayona mpasinyonsoSirak29:12,NW
Motooyoalingiwoloakozwamoyengebenete,mpeyeoyoalandibobebisiakozwayangoekoki Woloesilikobebisabatomingi,mpekobebisamanabangoezalakiwana.Ezalilikamboyakobɛtisa libakumponabaoyobazalikopesayangombeka,mpezobanyonsoakozwamanayango.Esengona mozwioyoazwaminambebate,mpealandiwoloteAzalinani?mpetokobengayemopambolami: mpoasalimakamboyakokamwaonteiyabatobaye.Naniamekaminayango,mpeazwamiya kokoka?bongotikáazalanankemboNaniakokikosilikisa,mpeasilikosalampasite?toasalimabe, mpeasaliyangote?Bilokonayeekotelema,mpelisangáekosakolamakabonaye.Sirak31:5-11, NW
Motooyoazongiselimbumayamalamu,apesakafariniyamalamu;mpeyeoyoapesakamakaboya motemamawa,apesakamasanzoliSirak35:2
Bandekompelisalisiezalikotɛmɛlantangoyampasi,kasimakaboyamotemamawaekobikisa mingikolekabangomibaleSirake40:24,NW
MikandayaBibliaoyoebungaki
NgɔndɔMariaoyoapambolamimpeoyoazalintangonyonsonankembo,oyoautakinalibotaya bokonzimpenalibotayaDavidi,abotamakinaengumbaNazarete,mpeatángakinaYelusaleme,na tempeloyaNkolo.NkomboyatatanayeJoachime,mpeAnnayamamanaye.Libotayatatanaye ezalakiyaGalilempeyaengumbayaNazareteLibotayamamanayeezalakiyaBetelemeBomoi nabangoezalakipolelempesembonamisoyaNkolo,yaNzambempeyambebatelibosoyabato. Mpobakabolakibilokonabangonyonsonabitenimisato:Mokonayangobamipesakinatempelo mpebakonziyatempelo;mosusubakabolakikatinabapaya,mpebatooyobazalakinaezalelaya bobola;mpeyamisatobabombakimponabangomeimpemponabosaleliyalibotanabangomoko. NsangomalamuyambotamayaMaria1:1-4
Kobangate,Yoachime,mpekotungisatenakomonangai,mponazalianzeluyaNkolooyoatindaki nayeepainayo,mponayebisayo,etemabondelinayomayoki,mpemakabonayomamatinamiso yaNzambe.NsangomalamuyambotamayaMaria2:3
Nalakisibinomakambonyonso,ndengebosengelikosungabatooyobazalinabolɛmbu,namosalamakasi mpemponakomikundolamalobamaNkoloYesu,lolengealobaki, Ezalikopambolamamingikopesakolekakozwa Misala20:35
NasimaanzeluabimelakiAnnamwasinayealobi:Kobangate,mpekokanisateoyoozalikomona ezalimolimo.Mponazalianzeluwanaoyoapesakimabondelinabinompemakabonabinoliboso yaNzambe,mpenatindamisikawaepainabino,etenakokakoyebisabino,etemwanamwasimoko akobotamamponabino,oyoakobengamaMaria,mpeakopambolamakolekabasibansoNsango malamuyambotamayaMaria3:1-2
BukuyamisatoyaMobateliyampateyaHermas2:1-13(Similitudes).
1Ntangonazalakikotambolaokatiyaelanga,mpenatalakiolmempenzeteyavinyo,mpe nakanisakielongonangaimeimbumayabango,anzelumokoabimelakingai,mpealobakiepaiya ngai;Niniezalioyoozalikokanisanayangontangomolaiboyenakatinayomoko?
2Mpenalobakiepaiyaye:Nkolo,nakanisinzeteoyoyavinyompeyaormeoyompoetembumana yangoezalikitoko.Mpealobakiepaiyangai;Banzeteoyomibaleetiamakimponandakisampona basaleliyaNzambe.
3Mpenalobakiepaiyaye:Nkolo,nalingikoyebananinimotindoyabanzeteoyoolobeli,ezali Boyoka,alobi;omoninzeteoyoyavinyompeyaormoyo;Mokonzi,nalobakingai,nazalikomona bango,
4Nzeteoyoyavinyo,alobi,ebotakambuma,kasiormeezalinzeteoyoezangimbuma.Nzokande nzeteyavinyoeyelongolasesokoetiamakinaormeeye,mpeesungaminayango,ekobotambuma mingite;kasikolalapembenilikololyamabele,ekobotambumayamabe,mpoeteekangamaki likoloyaormete;nzokande,lokolaesimbamilikolóyaorme,ebotakambumaezalamponayango mokompemponayango
5Nayango,botalandengeniniormeepesakamokete,kasiepesakandembumamingikolekanzete yavinyo.Ndengenini,Nkolo,nalobaki,ebotakambumamingikolekanzeteyavinyo?Mpambate, alobakiete,nzeteyavinyooyoesimbamilikolóyaormeepesakambumamingimpeyamalamu; nzokande,sokielalakipembenipembeninamabele,ekobotakakamoke,mpeyangompeezalaki kobɛlampenza
6Bokokaniboye,yangowana,etiamakiepaiyabasalibaNzambe;mpeezalikomonisamozwimpe mobola.Nayanolakiete:“Nkolo,monisangailikambooyo.”Yoka,alobaki;motoyabozwiazalina bozwi;nzokandeepaiyaNkoloazalimobola;mpoakamataminantinayabomengobwaye,mpe asambelibobelemokeepaiyaNkolo;mpemabondelimayeasalakamazaliyaparesseuxmpemazali namakasite
7Tango,yangowana,motoyabozwiazalikosembolalobokoepaiyababolamakambomayealingi, mobolaasambeliepaiyaNkolompoyabazwi;mpeNzambeapesiepaiyamotoyabozwimakambo mansomalamu,zambimobolaazalimozwiolosambo;mpemasengimayemazalinanguyamonene elongonaNkolo.
+8Bongomotoyabozwiasalelakababolamakambonyonso,mpambateamonakaeteNkoloayoki ye
9MpemobolaapesakamatondoepaiyaNkolompoyabazwi;mpoetebasalakamisalanabango mibaleutanaNkolo
10Nayango,epaiyabato,bakanisakaeteolmeebotakambumamokote;mpebayebitempe basosoliteetelisangalyayangoebakisaminanzeteyavinyo,nzeteyavinyoememakabokoliya mbalamibale,ezalamponayangomeimpemponaorme
11KutuboyebabolakosambelaepaiyaNkolompoyabazwi,bayokaminaye;mpebomengobwa bangobobakisami,mpoetebasalelakababolayabomengobwabangoYangowanabangomibale bakómikosangananamisalamalamuyamokonamosusu.
12Nyonso,yangowana,akosalamakambomaye,akosundolamatenaNkolo,kasiakokomamao bukuyabomoi
Nalakisibinomakambonyonso,ndengebosengelikosungabatooyobazalinabolɛmbu,namosalamakasi mpemponakomikundolamalobamaNkoloYesu,lolengealobaki, Ezalikopambolamamingikopesakolekakozwa Misala20:35
13Esengonabaoyobazalinabozwi,mpebamimonakaetebakómimingi,mpomotooyoazalina mayelenalikamboyango,akozalanalikokiyakosalelabatomosusu.
MikandayaEdeneoyobabosani
KondimanayaZebulone2:1-21
1Mpesikawabana,nalobinabinokobatelamitindomyaNkolo,mpekolakisangoluepaiya bazalanibabino,mpekozalanamawaepaiyabanso,epaiyabatokakate,kasilisusuepaiya banyama.
2MpoyalikamboliyeinsoNkoloapambolakingai,mpentangobandekobangaibansobazalakina bokono,nakimakikozangabokono,mpoNkoloayebimikanomyamokonamoko
3Yangowana,bozalanamawaomitemamyabino,banabangai,zambikutulokolamotoasalaka epaiyamozalaniwaye,kutuboyeNkoloakosalaepaiyaye
4Mpobanababalibabandekobabalibangaibazalakinabokonompebazalakikokufanantinaya Yozefe,zambibalakisakingoluteomitemamyabango;kasibanababalibangaibabatelamaki kozangabokono,lokolaboyebi
5MpentangonazalakiombokayaKanana,pembeniyalibongolyambu,nasalakibokangamibwa mbisimpoyaYakobotatawangai;mpentangomingibakangamakinambu,nakobakikozanga kozoka.
6Nazalakimotoyayambokosalamasuwamponakotambolalikoloyambu,mpoNkoloapesaki ngaibososolimpebwaniakatinayango
+7Mpenakitisakitimonmokonsimanayango,mpenasembolakimasuwamokolikolóyaeteni mosusuyanzeteoyoetɛlɛmisembanakatikati
+8Mpenatambolakinamasuwanamabongo,mpenazalakikokangambisimponandakoyatatana ngaitiitokómakinaEzipito.
9Mpenanzelayamawanakabolakilikabonangainamopayanyonso
10Mpesokomotomokoazalakimopaya,tomobeli,tomobange,nalambakimbisi,mpenalambaki yangomalamu,mpenapesakiyangoepaiyabatobanso,lokolamotonamotoazalakinamposa,na mawaelongompenayokelakibangomawa.
11YangowanalisusuNkoloatondisakingainaebeleyambisintangonazalakikokangambisi;mpo yeoyoakabolakaelongonamozalaninayeazwimingikolekautanaNkolo
12Naboumeliyamibumitanonakangakimbisimpenapesakiyangonamotonyonsooyonamonaki, mpeekokakimponandakomobimbayatatanangai
13Mpenaelekoyamolungenazalakikokangambisi,mpenaelekoyamalilinazalakikobatela bampateelongonabandekonangai.
14Sikawanakosakolaepaiyabinonininasalaki
15Namonakimotomokonampasinabolumbunaelekoyamalili,mpenayokelakiyemawa,mpe nayibakielambamokonakobombananandakoyatatanangai,mpenapesakiyangonamotooyo azalakinampasi
16Bosalakabino,yangowana,banabangai,utanaoyoNzambeapesilikololyabino,bomonisa mawampengolukozangakokakatanaepaiyabatobanso,mpebopesanamotonamotonamotema malamu.
17Mpesokobozalinamakokiteyakopesanayeoyoazalinamposa,boyokelayemawaokatiya misuniyangolu
18Nayebietelobokolangaiezwakitebilokoyakopesanamotooyoazalakinamposa,mpe natambolakielongonayekolelanantakayakilosambo,mpemisuninangaiezalakinamposa makasiepainayenamawa.
Nalakisibinomakambonyonso,ndengebosengelikosungabatooyobazalinabolɛmbu,namosalamakasi mpemponakomikundolamalobamaNkoloYesu,lolengealobaki, Ezalikopambolamamingikopesakolekakozwa Misala20:35
19Yangowana,bózalanabinomeimpe,banabangai,mawaepaiyamotonyonsonangolu,ete Nkolompeakokakoyokelabinomawampemawa.
20Pambatélisusuna,mikoloyasukaNzambeakotindamawanaYenamabele,peesikanionsoYe akokutamisuniyangoluafandikatinaye
21Mponandengeoyomotoayokelakabazalaninayemawa,Nkoloazalimpenaye.
Nalakisibinomakambonyonso,ndengebosengelikosungabatooyobazalinabolɛmbu,namosalamakasi mpemponakomikundolamalobamaNkoloYesu,lolengealobaki, Ezalikopambolamamingikopesakolekakozwa Misala20:35