Lingala - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building

Art ya Koyangela - Gouvernance Politique Mokanda ya Aristeas Mokonzi azwaki eyano na bosepeli mpe atunaki moto oyo alandaki ete, ‘Masɛngami nini eleki ntina mpo na koyangela?’ Ayanolaki ete: ‘Mpo na komibatela, kozanga kanyaka mpe kosalela bososoli na boumeli ya eteni monene ya bomoi na ye, kokumisa boyengebene koleka biloko nyonso, mpe kosala baninga ya bato ya lolenge wana. Mpo Nzambe mpe alingaka bosembo! Mokanda ya Aristias 8:1213 Mokonzi amonisaki boyokani na ye mpe alobaki na mosusu ete, ‘Ntina ya bokonzi ezali nini?’ Mpe ayanolaki ete, ‘Komiyangela malamu mpe kobungisama te na bozwi to lokumu na bamposa ya bokatikati to oyo ebongi te, oyo ezali lolenge ya solo ya koyangela soki ozali kokanisa malamu likambo yango. Mpo nyonso oyo ozali mpenza na mposa na yango ezali ya yo, mpe Nzambe azali na mposa te mpe azali na boboto. Tika ete makanisi na yo ezala lokola oyo ekokoma moto, mpe posa makambo mingi te kasi kaka oyo esengeli mpo na koyangela! Mokanda ya Aristeas 8:15-16 Na mokolo oyo elandaki, ebongiseli yango esalemaki mpe ntango mokonzi azwaki libaku ya kotuna mibali yango mituna, atunaki moto ya liboso kati na baoyo batikalaki mpo na kotuna bango mituna oyo elandaki, Guvɛrnema oyo eleki likoló ezali nini? Mpe ayanolaki ete, ‘Komiyangela mpe komemama te na bamposa. Mpo bato nyonso bazali na makanisi moko boye ya bomoto. Ezali mbala mosusu ete mibali mingi bazali na mposa ya kolya mpe masanga mpe bisengo, mpe bakonzi bazali na mposa ya kozwa teritware mpe lokumu monene. Kasi ezali malamu ete bokatikati ezala na makambo nyonso. Mokanda ya Aristeas 8:26-27 Mokonzi ayambaki mobali yango na boboto mpe atunaki moto oyo alandaki eyano na motuna oyo, ndenge nini akokaki kokima bomoi ya pɛtɛɛ mpe ya bisengo? Mpe ayanolaki ete, ‘Soki azalaki ntango nyonso komikundola ete azalaki mokonzi ya bokonzi moko monene mpe nkolo ya ebele ya bato, mpe ete makanisi na ye esengeli te kozala na makambo mosusu, kasi, asengelaki ntango nyonso kokanisa ndenge nini akokaki kolendisa bolamu na bango malamu koleka. Asengeli mpe kobondela Nzambe ete mokumba moko te eboyama.’ Mokanda ya Aristeas 9:17-18 ...'Ndenge nini moto akoki komibomba na lolendo?' Mpe ayanolaki ete, ‘Soki abatelaka bokokani mpe azali komikundola na mabaku nyonso ete azali moto oyo azali koyangela bato. Mpe Nzambe amemi bato ya lolendo mpamba, mpe atomboli bato ya bopɔlɔ mpe ya komikitisa! Mokanda ya Aristeas 9:45-46 Mokonzi alobaki ete moto oyo mpe alobaki malamu, mpe atunaki moto oyo alandaki ete: Nani tosengeli kotya baguvɛrnɛrɛ? Mpe ayanolaki ete: ‘Bato nyonso oyo bayinaka mabe, mpe bamekolaka etamboli na bino moko basalaka na bosembo mpo bábatela lokumu malamu ntango nyonso. Mpo