Liber Tertius Pastoris Hermatis, qui Similitudines Eius appellatur SIMILITUDO 1 1 Et dixit mihi: Scitis quia vos, qui servi Domini estis, hic habitare quasi in peregrinatione; quia urbs vestra longe est ab hac urbe. 2 Si ergo civitatem vestram, in qua habitaturi estis, scitis, cur hic praedia emis et vobis apparatum praebet deliciis et aedificiis magnificis et domos superfluas? Qui enim haec sibi comparat in civitate, non cogitat de reditu in civitatem suam. 3 O stulte, et dubius, et miser, qui nescis haec omnia aliena esse et sub aliena potestate esse. Nam Dominus huius civitatis tibi dicit: Aut legibus meis obtempera, aut exi de civitate mea. 4 Quid ergo facies qui legi in civitate tua subiaceris? Potesne pro bonis tuis, aut pro ullis his quae providisti, legem tuam negare? Quod si eam negaveris et postea in civitatem tuam redieris, non recipieris, sed excluderis inde. 5 Vide igitur, sicut homo in terra aliena, ne tibi plus quam quod necessarium et sufficiens est tibi comparare debeas, et paratus esto, ut cum te Deus vel Dominus huius civitatis expellat, legi eius adversare possis et in civitatem tuam propriam ingrediaris, ubi cum omni hilari gaudio secundum legem tuam sine ulla iniuria vivere possis. 6 Videte igitur Deo, qui servitis, et habete illum in cordibus vestris: facite opera Dei, memores mandatorum eius et promissionum, quae ipse promisit; et scitote quoniam ea vobis perfectum erit, si mandata eius servaveritis. 7 Pro his ergo possessionibus quas aliter emere vultis, egentes de necessitatibus suis redimite, prout quisque potest; viduas iustificate, pupillos iudicate; divitias vestras et facultates vestras in operibus huiusmodi consumite. 8 Hoc enim in hoc vos ditavit Deus, ut talia officia perficiatis. Multo enim melius est hoc facere, quam agros aut domos emere: haec enim omnia peribunt hoc tempore. 9 Quod autem facietis in nomine Domini, invenietis in civitate vestra, et habebitis laetitiam sine tristitia et timore.
Nolite ergo concupiscere divitias gentium, quae enim perniciosae sunt servis Dei. 10 Sed negotiamini divitiis vestris quas possidetis, per quas ad gaudium aeternum perveniatis. 11 Noli moechari, neque uxorem alieni viri tetigeris, neque concupisces eam, sed concupisce quae tua sunt, et salvus eris. SIMILITUDO II 1 Dum in agrum ambulabam, et ulmum et vitem considerabam, et de fructibus eorum mecum cogitabam, apparuit mihi angelus et dixit mihi: Quid est quod tam diu cogitas in corde tuo? 2 Et dixi ad eum: Domine, de hac vite et de hac ulmo cogito, quia fructus earum pulchri sunt. Et dixit mihi: Hae duae arbores in exemplum positae sunt servis Dei. 3 Et dixi ad eum: Domine, scire volo in quo genere formae harum arborum, quas memoras, constet. Audi, inquit, videsne vitem hanc et ulmum hunc? Domine, inquam, video ea. 4 Vitis haec, inquit, fructifera est, ulmus autem arbor sine fructu est. Nihilominus vitis haec, nisi ab ulmo hoc poneretur et ab eo sustentaretur, fructum magnum non ferret; sed in terra iacens, fructum malum ferret, quia non in ulmo penderet; cum autem in ulmo sustentata, et sibi et illi fructum fert. 5 Vide igitur quomodo ulmus non minus, sed potius plus fructus praebet quam vitis. Quomodo, Domine, inquam, plus fructus fert quam vitis? Quia, inquit, vitis ulmo sustentata et multum et bonum fructum praebet; cum autem si in terra iaceret, parum ferret, et id pessimum. 6 Haec igitur similitudo servis Dei proponitur; et divitem pauperemque significat. Respondi: Domine, hoc mihi manifesta. Audi, inquit; dives habet divitias; et apud Dominum pauper est; nam de divitiis suis occupatus est, et parum orat ad Dominum; et preces quas facit pigrae sunt et sine vi. 7 Cum igitur dives pauperibus ea quae eget porrigit, pauper pro divitibus ad Dominum orat; et Deus diviti omnia bona tribuit, quia pauper dives est in oratione, et petitiones eius magnam vim habent apud Dominum.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
8 Dives igitur omnia pauperibus ministrat, quia sentit se a Domino exaudiri: et libentius et sine dubitatione ei praebet quod desiderat, et curat ne quid ei desit. 9 Pauper autem Domino gratias agit pro divitibus, quia uterque a Domino opus suum facit. 10 Apud homines igitur ulmus nullum fructum dare putatur; nec sciunt neque intellegunt eius sodalitatem viti additam, vitis duplicem incrementum ferre, et sibi et ulmo. 11 Sic etiam pauperes pro divitibus ad Dominum orantes ab eo exaudiuntur; et divitiae eorum augentur, quia pauperibus opes suas ministrant. Ergo ambo alterius alterius bonorum operum participes fiunt. 12 Qui ergo haec fecerit, non derelictus erit a Domino, sed in libro vitae scribitur. 13 Beati qui divites sunt, et vident se locupletatos, quoniam qui hoc sentit, aliis aliquid ministrare poterit. SIMILITUDO III 1 Iterum ostendit mihi multas arbores quarum folia demissa erant, et quae mihi aruisse videbantur, nam omnes similes erant. Et dixit mihi, Videsne has arbores? Dixi, Domine, video eas similes arboribus aridis. 2 Respondit et dixit mihi: Hae arbores similes sunt hominibus qui in hoc saeculo vivunt. Et respondi: Domine, cur similes sunt arboribus aridis? Quia, inquit, neque iusti neque iniusti ab invicem cognoscuntur, sed omnes similes sunt in hoc saeculo. 3 Nam hiems est saeculum iustis, quia non sunt cogniti, sed cum peccatoribus habitant. 4 Sicut hieme omnes arbores foliis amissis similes sunt arboribus aridis; nec discerni potest quae sint aridi et quae virides, sic in hoc saeculo neque iusti neque impii ab invicem discernuntur, sed omnes similes sunt. SIMILITUDO 4 1 Iterum ostendit mihi multas alias arbores, quarum aliae folia habebant, aliae autem aridae et arutae apparebant. Et dixit mihi: Videsne has arbores? Respondi: Domine, video eas; et aliae aridae sunt, aliae vero foliis plenae. 2 Hae arbores, inquit, quae virides sunt, iusti sunt qui possessuri sunt saeculum futurum. Aestas enim est saeculum venturum iustis, peccatoribus autem hiems. 3 Cum igitur misericordia Domini elucebit, tum qui Deo serviunt manifesti et omnibus manifesti erunt. Sicut enim aestate fructus omnis arboris ostenditur et manifestatur, ita et opera iustorum declarabuntur et manifestabuntur, et in illo mundo laeti et gaudio restituentur. 4 Nam alterum genus hominum, scilicet impii, sicut arbores quas vidisti aridas, sic invenientur aridi et sine fructu in illo mundo altero; et sicut lignum aridum comburebitur; et manifestum fiet eos mala fecisse toto tempore vitae suae; 5 Et comburentur quia peccaverunt et non paenitentiam egerunt peccatorum suorum. Et omnes aliae gentes comburentur, quia non agnoverunt Deum creatorem suum. 6 Facite ergo fructus bonos, ut in aestate fructus vester cognoscatur; et abstinete a multis negotiis, et non offendetis. Nam qui in multis negotiis versantur, multum peccant, quia negotiis suis occupati sunt et Deo non serviunt.
7 Quomodo autem homo Deo non serviens petere a Deo et accipere potest? Qui autem serviunt ei, petunt et accipiunt. 8 Sed si quis unam tantum rem sequi debet, servire potest Deum, quia mens eius a Deo non est aversa, sed ei mente pura servit. 9 Si ergo hoc feceris, fructum habebis in futuro saeculo, et omnes quotquot similiter fecerunt, fructum ferent. SIMILITUDO 5 1 Cum ieiunarem et in monte quodam sederem, Deoque gratias agens pro omnibus quae mihi fecerat, ecce vidi pastorem, qui mecum consueverat colloqui, iuxta me sedentem et dicentem mihi: Quid te tam mane huc adduxit? Respondi: Domine, hodie locum teneo. 2 Respondit, Quid est statio? Dixi, Est ieiunium. Dixit, Quid est hoc ieiunium? Dixi, Ieiuno, sicut solebam facere. Nescitis, inquit, quid sit ieiunare Deo, neque hoc est ieiunium quod ieiunatis, nihil prodest apud Deum. 3 Domine, inquam, quid te sic loqui facit? Respondit, dico, quia hoc non est verum ieiunium quod putas te ieiunare; sed demonstrabo tibi quid sit ieiunium perfectum et Deo acceptum. 4 Audite, inquit, Dominus non vult tale ieiunium inutile: quia sic ieiunando nihil proficis ad iustitiam. 5 Verum autem ieiunium hoc est: Nihil impie in vita tua facias, sed Deo mente pura servias; et mandata eius serva et secundum praecepta eius ambula, neque permittas ullam cupiditatem malam in mentem tuam intrare. 6 Confide autem in Domino, quia si haec feceris et timeas eum et abstineas ab omni opere malo, vives Deo. 7 Si hoc feceris, perficies ieiunium magnum et acceptum Domino. 8 Audi similitudinem quam tibi proponam de hac re. Homo quidam habebat agrum et servos multos, et plantavit vineam in quadam parte praedii sui procreantibus suis. 10 Et proficiscens in regionem longinquam, elegit unum ex servis suis, quem fidelissimum et probatissimum existimabat, et tradidit ei vineam, praecipiens illi ut vineas colligeret. Quod si fecisset et mandatum suum implesset, promisit se ei libertatem daturum. Nec amplius ei mandavit ut quicquam facere, et ita abiit in regionem longinquam. 11 Et postquam servus ille mandatum illud in se accepit, fecit quidquid ei dominus eius praecepit. Et cum vineam fixisset, et invenisset eam plenam zizaniis, coepit secum cogitare, dicens; 12 Feci quod mihi praecepit dominus meus, nunc fodiam vineam hanc, et cum fodiatur, pulchrior erit, et eradicata zizania, plus fructus faciet et non suffocabitur a zizaniis. 13 Itaque hoc opus aggressus fodit eam et omnes herbas quae in ea erant eradicavit; et ita vinea facta est valde pulchra et fecunda, non suffocans herbas. 14 Post aliquod tempus venit dominus vineae et introivit in vineam, et vidit eam bene sapidam et foditam, et zizania quae erant in ea eradicata, et vites florentes, gavisus est valde super curam servi sui. 15 Et vocato filio suo quem diligebat, qui futurus erat heres eius, et amicis suis cum quibus consulere solebat, narravit eis quid servo suo mandaverat facere, et quid amplius fecerat; et illi statim gratulabantur servo illi, quod tam plenum testimonium a domino suo accepisset.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
16 Tunc dixit illis: “Ego huic servo promisi libertatem, si mandatum quod dedi ei servaverit, et servavit, et insuper bonum opus fecit vineae meae, quod mihi placuit valde.” 17 Propter hoc opus quod fecit, illum heredem meum cum filio meo constituam, quia vidisset bonum, non neglexit, sed fecit. 18 Hoc consilium domini et filius eius et amici eius probaverunt, scilicet ut servus eius heres cum filio suo esset. 19 Post haec non multo, convocatis amicis paterfamilias, misit servo illi cibos varios. 20 Quo accepto, sumpsit quantum sibi sufficiebat et reliquum divisit inter conservis suis. 21 Quo accepto gavisi sunt, et optaverunt ut ampliorem gratiam apud dominum suum inveniret propter hoc quod fecisset illis. 22 Cum audisset dominus eius haec omnia, iterum gaudio magno impletus est; et iterum convocatis amicis et filio, narravit eis quae fecerat servus eius cum cibis quos miserat illis. 23 Quo magis ergo consentiebant domino familiae; et debuit hunc servum haeredem cum filio facere. 24 Et dixi illi: Domine, nescio has similitudines, neque intellegam eas nisi explicaveris eas mihi. Omnia, inquit, quaecumque locutus sum tibi, vel ostendi tibi, tibi explicabo. 25 Serva mandata Domini et probaberis, et in numero custodientium mandata eius inscriberis. Quod si praeter ea quae Dominus mandavit, aliquid boni addideris, tibi maiorem dignitatem comparabis et in gratiam apud Dominum magis habebis quam aliter fuisses. 26 Si ergo mandata Domini servaveris et addederis eis haec munera, gaudebis, praesertim si servaveris ea secundum mandata mea. 27 Et dixi ei: Domine, quidquid mihi mandaveris, observabo; scio enim te mecum futurum esse. "Tecum ero," inquit, "qui tale consilium cepis, et cum omnibus qui similiter cogitant." 28 Hoc ieiunium, inquit, dum et mandata Domini observaveris, bonum est valde. Sic ergo custodies illud. 29 Primum omnium, cave tibi ipsi et custodi te ab omni opere malo et ab omni verbo turpi et ab omni desiderio noxio; et purifica mentem tuam ab omni vanitate huius saeculi. Si haec observaveris, hoc ieiunium erit rectum. 30 Hoc ergo facite. Cum perfeceritis quae supra scripta sunt, ea die qua ieiunabitis nihil nisi panem et aquam gustabitis; et computata quantitate cibi quem aliis diebus edere consuevisti, sumptum quem illo die facere debuistis seponere et dabitis viduae, pupillo et pauperibus. 31 Sicque perficies humiliationem animae tuae, ut qui accipit ex eo satiet animam suam, et oratio eius pro te ad Dominum Deum ascendat. 32 Si igitur sic perfeceris ieiunium tuum, sicut tibi praecipio, erit sacrificium tuum Domino acceptabile, et ieiunium tuum in libro eius scribetur. 33 Haec statio, sic perfecta, bona est et grata et Domino accepta. Haec si cum liberis tuis et cum tota domo tua observaveris, beatus eris. 34 Et quicumque haec audierint, fecerunt, et ipsi beati erunt, et quaecumque a Domino petierint, accipient. 35 Et rogavi eum ut mihi exponeret similitudinem agri, et Domini, et vineae, et servi qui vineam fixerat; et
zizaniarum quae e vinea evulsae sunt; et filii eius et amicorum eius quos cum eo in consilium adduxit. Intellego enim hanc similitudinem fuisse. 36 Dixit mihi: “Audens es in petendis: non enim debes petere quicquam; si enim dignum fuerit tibi demonstrare, tibi demonstrabitur.” 37 Et respondi ei: Domine, quidquid mihi demonstraveris, sine explicatione, frustra videbo, si non intellego quid sit. Et si quas similitudines proposueris, et non explicaveris, frustra audiam. 38. Respondit mihi iterum, dicens: Quicumque servus Dei est, et Dominum in corde suo habet, intellectum eius desiderat et accipit; et omnem similitudinem explicat, et verba Domini quae inquisitione indigent intellegit. 39 Qui autem pigri sunt et tardi sunt ad orandum, dubitant petere a Domino, quamquam Dominus tanta est bonitas, ut sine intermissione omnia det petentibus eum. 40 Tu igitur qui ab illo venerabili nuntio confirmatus es et tam potentem orationis donum accepisti, cum non sis ignavus, cur nunc a Domino intellectum non petis et accipis? 41 Et dixi ad eum: Quoniam te praesentem habeo, necesse est mihi ut a te id quaeram et te rogem; tu enim mihi omnia ostendis et mihi loqueris cum praesens es. 42 Quod si haec viderem aut audirem te absente, Dominum rogarem ut mihi ea ostenderet. 43 Et ille respondit: “Paulo ante dixi te astutum et audacem esse, eo quod de significationibus harum similitudinum interrogas.” 44 Quoniam autem perseveras, demonstrabo tibi parabolam hanc, quam desideras, ut eam notam facias omnibus hominibus. 45 Audite igitur, inquit, et intellegite. Rus supra memoratum totam terram significat. Dominus agri est qui omnia creavit et perfecit, et eis virtutem dedit. Filius eius est Spiritus Sanctus: servus est Filius Dei: vinea est populus quem salvat. Pali sunt nuntii qui a Domino super eos positi sunt, ad populum eius sustentandum. Zizania quae de vinea eradicantur, sunt peccata quae servi Dei commiserunt. 47 Cibus quem ei misit de cena sua, sunt mandata quae populo suo per Filium dedit. Amici quos ad consilium secum vocavit, sunt angeli sancti quos primum creavit. Absentia domini familiae, est tempus quod restat ad adventum eius. 48 Dixi ei: Domine, haec omnia optima et mirabilia et bona sunt. Sed, perrexi, num ego aut quisquam alius homo, quamvis sapiens, haec intellegere potuisset? 49 Quapropter nunc, domine, dic mihi quid petam. Respondit, interroga me quod vis. Cur, inquam, Filius Dei in hac parabola loco servi ponitur? 50 Audi, inquit; Filius Dei non in servi statum ponitur, sed in magna potentia et auctoritate. Dixi ei, 'Quomodo, domine? Nescio.' 51 Inquit enim: Filius, inquit, angelos suos constituit super eos quos tradidit ei Pater, ut custodiant unumquemque eorum; ipse autem laboravit multum et passus est multum, ut deleret delicta eorum. 52 Nulla enim vinea sine magno labore et doloribus fodi potest. Propterea, delens peccata populi sui, ostendit eis vias vitae, dans eis legem quam a Patre accepit.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
53 Videtis, inquit, Dominum populi sui esse, omnem potestatem a Patre acceptam. Cur autem Dominus Filium suum de distributione hereditatis et angelos bonos in consilium adduxerit, nunc audite. 54 Spiritum Sanctum illum, qui primum omnium creatus est, in corpore posuit in quo Deus habitaret, scilicet in corpore electo, ut sibi placuit. Hoc igitur corpus, in quod Spiritus Sanctus inductus est, Spiritui illi ministravit, recte et pure in modestia ambulavit; nec umquam Spiritum illum polluit. 55 Cum igitur corpus semper Spiritui Sancto oboediens, et recte ac caste cum eo laborans, numquam vacillans, corpus illud fatigatum serviliter quidem colloquebatur, sed potenter Deo cum Spiritu Sancto probatum, ab eo acceptum erat. 56 Placuit enim Deo talis fortitudo, quia non pollutus est in terra, Spiritum Sanctum servans. Advocavit igitur ad consilium Filium suum et angelos bonos, ut locus aliquis daretur huic corpori quod Spiritui Sancto sine querela serviverat, ne videretur mercedem servitii sui perdidisse. 57 Omne enim corpus mundum mercedem suam accipiet; quod sine macula inventum est, in quo Spiritus Sanctus habitare constituitur. Et sic nunc etiam huius parabolae explanationem habetis. 58 Domine, inquam, nunc intellego quid dicas, quoniam hanc expositionem audivi. Audi porro, inquit: serva corpus tuum mundum et purum, ut Spiritus qui in eo habitabit testimonium perhibeat et iudicetur tecum fuisse. 59 Cave etiam ne instillatur in mentem tuam quasi corpus periturum sit, et ad ullam libidinem abuteris. Si enim corpus tuum pollueris, simul etiam Spiritum Sanctum pollues: et si Spiritum Sanctum pollueris, non vives. 60 Et dixi, Quid si per ignorantiam hoc iam commissum esset, antequam homo haec verba audiret; quomodo ad salutem pervenire poterit, qui sic corpus suum polluit? 61 Respondit, "Quod ad priora hominum facta, quae per ignorantiam commiserunt, Deus solus illis remedium praebere potest; ad eum enim omnis potestas pertinet." 62 Sed nunc te ipsum custodi; et cum Deus omnipotens et misericors sit, remedium dabit tibi quae antea male fecisti, nisi in futurum corpus tuum et spiritum pollueris; 63 Socii enim sunt inter se, et alter non pollui potest, alter autem quoque. Utrumque igitur purum serva, et Deo vives. SIMILITUDO VI 1 Cum domi sederem, et Deum laudantem pro omnibus quae videram, et de mandatis cogitarem, quod essent optima et magna et honesta et iucunda, et talia quae hominem ad salutem adducere possent, haec dixi intra me: Beatus ero si secundum haec mandata ambulavero: et quicumque in eis ambulaverit, Deo vivet. 2 Dum haec mecum loquebar, vidi eum quem prius videre solebam, iuxta me sedentem; et sic mihi locutus est: 3 Quid dubitas de mandatis meis quae tradidi tibi? Bona sunt, ne dubites, sed spera in Domino, et ambulabis in eis: ego enim dabo tibi virtutem ut impleas ea. 4 Haec praecepta utilia sunt iis qui paenitentiam agent a peccatis quae antea commiserunt; si vero in futuro non perseveraverint in eis. 5 Quicumque igitur paenitentiam agite, abicite a vobis nequitiam huius saeculi, et induite vos omni virtute, et
iustitia, et poteritis servare mandata haec, et amplius non peccare. 6 Si enim deinceps vos a peccato custodieritis, multa priorum peccatorum vestrorum delebitis. In mandatis meis ambulate, et Deo vivetis. Haec locutus sum vobis. 7 Et cum hoc dixisset, adiecit: Eamus in agrum, et demonstrabo tibi pastores ovium. Dixi: Eamus, domine. 8 Et venimus in agrum quendam, et ibi ostendit mihi pastorem iuvenem, eleganter vestitum, vestibus purpureis, qui pascebat greges magnos, et oves eius erant gaudio et laetitia plenae, et salientes huc illuc currebant. 9 Et pastor gaudio in grege suo magnopere gaudebat, et vultus pastoris erat laetus, inter gregem suum discurrentes. 10 Tunc dixit mihi angelus: “Videsne pastorem hunc?” Et respondi: “Domine, video eum.” Dixit mihi: “Hic est nuntius delectationis et voluptatis. Ideo corrumpit mentes servorum Dei et avertit eos a veritate, delectans eos multis voluptatibus, et pereunt.” 11 Obliviscuntur enim mandata Dei vivi, et in luxuriis vivunt et voluptatibus vanis, et corrumpuntur ab angelo malo, quidam ex eis usque ad mortem, alii vero ad depravationem. 12 Respondi: Nescio quid dicas, cum dicis ad mortem et ad apostasionem. Audi, inquit; omnes hae oves quas vidisti laetitia abundanter alta, tales sunt quae a Deo recesserunt in aeternum et se desideriis huius temporis dediderunt. 13 His ergo non est reditus per paenitentiam ad vitam: quia aliis peccatis suis et hoc addiderunt, quod blasphemaverunt nomen Domini: huiusmodi homines ad mortem destinantur. 14 Illae autem oves quas vidisti non saltantes, sed in uno loco pascentes, eiusmodi sunt quae se revera voluptatibus et deliciis dediderunt, nihil autem contra Dominum male locutae sunt. 15 Hi ergo a veritate tantum aberraverunt, et ideo spem repositam habent in paenitentia. Nam in tali aberratione adhuc est spes aliqua renovationis; qui autem mortui sunt, abierunt in aeternum. 16 Iterum paulo longius progressi sumus; et mihi ostendit pastorem magnum, qui figuram quasi rusticam habebat, pelle caprina alba vestitus, sacculum in humero habens, et in manu baculum nodis plenum et durissimum, et flagellum in altera manu; et vultus eius severus et amarus erat; satis ut hominem terreret; talis erat vultus eius. 17 Ab illo iuvene pastore oves tales, quae in deliciis vivebant, sed non saltabant sursum deorsumque, egit eas in locum quendam praeruptum spinis et vepribus plenum, ita ut se ab eis liberare non possent. 18 Implicati autem in eis, spinas et tribulos pascebantur, et flagellis eius graviter cruciabantur. Nam eos impellebat, nec locum neque tempus eis praebebat ubi quiescerent. 19 Cum igitur vidi eos tam crudeliter flagellatos et afflictos, dolui super eos, quoniam vehementer affligebantur, nec ulla requies eis praebita erat. 20 Et dixi pastori qui mecum erat: Domine, quis est hic pastor crudelis et implacabilis, qui nullam misericordiam movetur erga oves has? Respondit: Hic pastor vere unus ex angelis sanctis est, sed ad vindicandum peccatores constitutus est. 21 Huic ergo tradiuntur qui a Deo aberraverunt et desideriis et voluptatibus huius mundi servierunt. Ob hanc causam punit eos singulos pro meritis suis, crudelibus et variis generibus poenarum.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
22 Domine, inquam, scire volo, qualia sint dolores quos quisque patitur. Audi, inquit; isti dolores et cruciatus sunt quos homines quotidie in praesenti vita patiuntur. Alii enim damna patiuntur, alii paupertatem, alii varias aegrotationes. Alii inquieti sunt, alii iniurias ab indignis patiuntur; alii multis aliis tribulationibus et incommodis incidunt. 23 Multi enim consilio incerto multa quaerunt, et non prosunt eis; et dicunt se inceptis suis non prosperari. 24 Non recogitant quae male fecerint, et de Domino queruntur. Cum igitur omne genus vexationis et molestiae perpessi erint, tum mihi ad bonam eruditionem traduntur et in fide Domini confirmantur, et Domino per reliquum tempus vitae suae mente pura serviunt. 25 Et cum coeperint paenitere peccata sua, tum operum quae male fecerunt in mentem revocant, et Deo honorem dant, dicentes: Quia iustus est iudex, et merito omnia passi sunt secundum opera sua. 26 Deinde, quod reliquum est vitae suae, Deo serviunt mente pura, et prosperantur in omnibus operibus suis, et accipiunt a Domino quidquid desiderant. 27 Deinde Domino gratias agunt quod mihi traditi sunt; nec amplius crudelitatem patiuntur. 28 Et dixi ad eum: Domine, obsecro te ut mihi adhuc unum demonstres. Quid, inquit, rogas? Dixi ei: Num hi qui a timore Dei aberrant, eodem tempore cruciantur quo delectatione et voluptatibus falsis fruiti sunt? Respondit mihi: Eodem tempore cruciantur. 29 Et dixi ei: Ita parum cruciantur; qui autem voluptatibus suis ita fruuntur ut Deum obliviscantur, septies tantum poenam pati debent. 30 Respondit mihi: Stultus es, nec intellegis vim huius supplicii. Dixi ei: Domine, si intellegerem, nolim te mihi dicere. 31 Audite, inquit, et discite quid utriusque vis sit, et voluptatis et poenae. Hora voluptatis intra spatium suum terminatur; una autem hora poenae vim triginta dierum habet. Quicumque igitur uno die voluptate sua falsa fruitur, et uno die cruciatur, ille unus dies poenae spatio anni integri aequivalet. 32 Ecce igitur quot dies quisque voluptatibus suis sectatur, tot annis inde punitur. Videtis igitur breve esse tempus voluptatum mundanarum, sed multo maius doloris et tormentorum. 33 Respondi: Domine, quoniam haec tempora voluptatis et doloris omnino non intellego; Oro te ut te ipsum de illis clarius explices. Respondit mihi dicens: "Stultitia tua tibi adhuc adhaeret." 34 Nonne potius debes mundare mentem tuam et servire Deo? Cave ne, cum tempus tuum impletum fuerit, adhuc insipiens inveniaris. Audi ergo, ut vis, ut facilius intellegas. 35 Qui se uno die voluptatibus et deliciis dedit, et facit quidquid anima eius desiderat, magnae stultitiae plenus est, nec intelligit quid faciat, sed die sequenti obliviscitur quid pridie fecerit. 36 Nam delectatio et voluptas mundana non servantur in memoria propter stultitiam quae in eis radicatur. Cum autem dolor et cruciatus hominem quotidie adveniunt, toto anno sequenti is turbatur, quia poena eius firma in memoria eius manet. 37 Quare totum annum cum dolore meminit; deinde vanae voluptatis et delectationis suae in mentem revocat, et intellegit se propter hoc punitum esse.
38 Quicumque ergo se talibus voluptatibus tradiderunt, hisce poenae afficiuntur; quoniam cum vitam haberent, reos se morti obtulerunt. 39 Dixi ei: “Domine, quae voluptates nocent?” Respondit: “Ea est voluptas omnibus hominibus quam libenter faciunt.” Iracundus enim, libidinem suam satians, voluptatem in ea percipit; sic et adulter et ebriosus, et calumniator et mendax, et avarus et fraudator; et quicumque talia quid facit, quia malam suam affectionem sequitur, satisfactionem in eo faciendo accipit. 41 Hae omnes voluptates et deliciae servis Dei nocent. Propter has igitur cruciantur et poenas patiuntur. 42 Sunt etiam voluptates quae salutem hominibus afferunt. Multi enim, cum bonum faciunt, in eo delectantur et a deliciis eius alliciuntur. 43 Haec autem voluptas servis Dei utilis est et vitam talibus hominibus affert; hae autem voluptates nocivae, quae ante memoratae sunt, tormenta et poenas afferunt. 44 Et quicumque perseveraverit in eis, et non paenituerit eorum quae fecerunt, mortem sibi adferent. SIMILITUDO VII 1 Post paucos dies, eundem hominem, qui mecum prius loquebatur, vidi in eodem agro, ubi videram illos pastores. Et dixit mihi: Quid quaeris? 2 Domine, inquam, veni ut te rogarem ut pastori, qui est minister poenarum, imperares ut exeat ex domo mea, quia vehementer me affligit. 3 Et ille respondit: Necesse est tibi molestias et vexationes tolerare; sic enim ille bonus angelus praecepit de te, ut te tentaret. "Domine," inquam, "quid tam magnum delictum commisi, ut huic nuntio tradar?" "Audi," inquit, "multa quidem peccata commisisti, sed non tot ut huic nuntio tradaris." 5 Domus autem tua multa peccata et delicta commisit, et ideo ille bonus angelus contristatus de factis eorum praecepit ut aliquamdiu afflictionem patereris, ut et paeniteant eorum quae fecerunt et se abluant ab omnibus desideriis huius saeculi. 6 Cum igitur resipiscant et purificentur, tunc ille angelus qui constitutus est super supplicium tuum discedet a te. 7 Dixi ei: Domine, si ita se gesserunt ut bonum illum angelum irritarent, quid tamen feci? Respondit: Aliter affligi non possunt, nisi tu, qui paterfamilias es, patereris. 8 Quaecumque enim passurus es, illa sentient; dum autem bene stabilis steteris, nullam molestiam experiri poterunt. 9 Respondi; Sed, domine, ecce etiam nunc paenitentiam agunt toto corde. Scio, inquit, quod paenitent toto corde; sed putasne propterea delicta eorum qui paenitent statim deleri? 10 Non, non statim sunt; sed qui paenitentiam agit, animam suam affligere et se humilem in omnibus rebus suis demonstrare debet, et multas variasque vexationes tolerare. 11 Et cum omnia quae ei destinata sunt passus erit, tum fortasse qui eum creavit et omnia formavit, misericordia afficietur erga eum et remedium aliquod praebebit ei, praesertim si cor suum paenitentem animadverterit mundum esse ab omni opere malo. 12 In praesenti autem tibi et domui tuae contristari expedit, et necesse est te multam tribulationem tolerare, sicut praecepit angelus Domini qui te mihi commisit.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
13 Immo gratias age Domino, quod sciens quae futura erant, te dignum existimavit cui praediceret imminentes tribulationes tibi, qui potes eas ferre. 14 Et dixi ei: Domine, tantum et tu mecum esto, et facile omne malum patiar. Ego, inquit, tecum ero, et rogabo angelum qui praepositus est super supplicium tuum, ut mitiget afflictiones suas erga te. 15 Et praeterea adversitatem brevi tempore tantum sustinebis, et deinde iterum ad pristinum statum restitueris; tantum in humilitate mentis tuae persevera. 16 Obedire Domino corde puro, tu et domus tua et filii tui, et ambula in praeceptis quae tradidi tibi, et tunc erit paenitentia tua firma et pura. 17 Et si haec in domo tua servaveris, molestiae tuae a te recedent. 18 Et omnis perturbatio similiter discedet ab omnibus quicumque ambulaverint secundum haec mandata. SIMILITUDO VIII 1 Rursus ostendit mihi humilem vallem quae tegebat agros et montes, sub cuius umbra veniebant omnes qui invocabantur nomine Domini. 2 Et iuxta salicem stabat angelus Domini, praeclarissimus et sublimis; et amputavit ramos de salice illo hamo magno, et extendit ad populum qui erat sub umbra salicis illius virgas parvas, quasi pedem longitudinis. 3 Et cum omnes eos cepissent, hamum deposuit, et arbor integra mansit, sicut antea videram. Quo facto miratus sum, et mecum cogitavi. 4 Tunc pastor ille mihi dixit: Noli mirari quod arbor illa integra manet, quamvis tot rami ex ea abscissi sint, sed paulisper exspecta, nunc enim tibi demonstrabitur quid angelus ille significet, qui virgas illas populo dedit. 5 Iterum igitur virgas ab eis postulavit, et eodem ordine quo quisque eas acceperat, ad se vocatus est, et virgam suam reddidit; quam cum accepisset, eas examinavit. 6 Ab aliis accepit eas aridas et putridas, et quasi tinea tactas; eas a ceteris separari et seorsum poni iussit. Alii virgas suas aridas quidem, sed tinea non tactas, dederunt: eas quoque seorsum poni iussit. 7 Alii virgas suas semiaridas dederunt; hae quoque seorsum sepositae sunt. Alii virgas suas semiaridas fissurasque dederunt; hae quoque seorsum positae sunt. Alii virgas suas semiaridas et semivirides attulerunt, et hae similiter seorsum positae sunt. Alii duas partes virgarum viridium, tertiamque aridam obtulerunt; et ipsae seorsum seorsum positae sunt. Alii duas partes virgarum aridarum, tertiamque viridem attulerunt; et seorsum positae sunt. 9 Aliae virgas suas minus aridas obtulerunt (nam perpauca erat, scilicet cacumina arida), sed fissuras habebant, et hae similiter seorsum positae erant. In aliis virgarum paulum viridis erat, et reliquae aridae; et hae seorsum sepositae sunt. 10 Alii venerunt, et virgas suas virides sicut eas acceperant attulerunt, et maxima pars populi virgas suas sic attulit; et nuntius vehementer de his gavisus est, et etiam illi seorsum separati sunt. 11 Alii virgas suas non solum virides, sed etiam ramis plenas attulerunt; et hae sepositae sunt, ab angelo etiam
cum magno gaudio acceptae. Alii virgas suas ramis virides attulerunt, et illae etiam fructum aliquod in eis. 12 Qui tales virgas habebant, valde gaudebant; et ipse angelus magno gaudio de eis percepit; nec pastor qui mecum stabat minus de eis laetus erat. 13 Tunc angelus Domini iussit afferri coronas: et adlatae sunt coronae palmarum factae, et angelus coronavit eos viros, in quorum virgas invenerat ramos novos fructibus, et iussit eos ingredi in turrim. 14 Misit etiam eos in turrim, in quorum virgis ramos sine fructu invenit, signaculum illis dans. Habebant enim eandem vestem, id est, candidam sicut nix; qua eos iussit ingredi in turrim. Et sic fecit eis qui virgas suas virides reddiderunt sicut eas acceperat; dans eis vestem candidam, et sic eos dimisit ut ingredierentur in turrim. 15 Hoc facto, dixit pastori qui mecum erat: “Ego vado; sed tu hos intra muros mitte, unumquemque in locum ubi habitare meruit; primum virgas eorum examinans, sed diligenter eas examina ne quis te decipiat. Quod si quis te effugerit, super altare eum probabo.” Hoc dicto pastori, abiit. 16 Postquam autem abiit, dixit pastor mihi: "Auferamus virgas ab eis et plantemus eas; si forte iterum viridescant." Dixi ei: "Domine, quomodo possunt illae virgae siccae umquam iterum viridescere?" 17 Respondit mihi; Arbor illa salix est et semper vivere amat. Si igitur hae virgae plantatae erunt et paululum humoris acceperint, multae ex eis se recuperabunt. 18 Quapropter experiar, et aquam super eos effundam, et si quis ex eis vivere poterit, gaudebo ei; si autem non, saltem sic inveniar me non neglexisse partem meam. 19 Tum mihi iussit ut eos vocarem; et omnes ad eum venerunt, singuli in ordine in quo stabat, et ei virgas suas dederunt; quas acceptas, unumquemque eorum in ordinibus suis propriis plantavit. 20 Postquam autem omnes plantavit, aquam copiosam super eos effudit, ita ut aqua tegerentur nec supra eam apparerent. Deinde cum eos irrigasset, dixit mihi: "Abeamus, et post breve tempus revertemur et eos visitabimus." 21 Nam qui hanc arborem creavit, omnes qui virgas ex ea acceperunt vivere voluit. Et spero nunc, his virgarum sic rigatis, multis ex eis, humorem accipientibus, convalescere. 22 Dixi ei: Domine, dic mihi quid haec arbor significet? Valde enim miror, quod post tot ramos abscissos adhuc integra videtur, nec quicquam minus eius remanere videtur, quod me valde mirat. 23 Respondit ille, et dixit: “Audiite. Haec arbor magna, quae tegit campos et montes et universam terram, est lex Dei, promulgata per orbem terrarum.” 24 Haec autem lex est Filius Dei, qui praedicatur usque ad omnes fines terrae. Populus qui stat sub umbra eius, hi sunt qui praedicationem eius audiverunt et crediderunt. 25 Angelus magnus et venerabilis quem vidisti, erat Michael, qui potestatem habet super populum suum et gubernat eos. Plantavit enim legem in cordibus eorum qui crediderunt; et ideo visitat eos quibus legem dedit, ut videat an eam servent. 26 Et uniuscuiusque virgam examinat, et ex eis, multos qui infirmati sunt: nam virgae illae lex Domini sunt. Tum discernit omnes qui legem non servaverunt, locum singulorum cognoscens.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
27 Dixi ei: Domine, cur quosdam ad turrim dimisit, alios autem hic tibi reliquit? Respondit: "Qui legem, quam ab eo acceperunt, transgresserunt, in mea potestate relinquuntur, ut resipiscant peccatorum suorum; qui autem legem impleverunt et eam custodierunt, sub eius potestate sunt." 28 "Quinam autem sunt," inquam, "qui coronati in turrim intraverunt?" Respondit: "Omnes qui cum diabolo certaverunt, eum vicerunt, coronati sunt; et hi sunt qui dura passi sunt ut legem servarent." 29 Qui autem virgas suas virides et ramis teneris, sed sine fructu dederunt, pro eadem lege quidem afflictionem passi sunt, sed mortem non passi sunt; neque legem suam sanctam negaverunt. 30 Qui virgas suas virides sicut acceperunt tradiderunt, sunt qui modesti et iusti fuerunt, et mente purissima vixerunt, et mandata Dei observaverunt. 31 Cetera cognosces, cum virgas illas quas plantavi et rigavi consideravero. 32 Post paucos dies reversi sumus, et in eodem loco stetit ille angelus gloriosus, et ego steti iuxta eum. Tunc dixit mihi: Praecingere te linteo, et ministra mihi. 33 Et circumdedi me linteo mundo, quod erat ex panno crasso factum. Et cum me circumdectum et paratum ad ministrandum sibi vidit, dixit: Voca eos viros quorum virgae plantatae sunt, unumquemque in ordine suo sicut dedit eis. 34 Et me in agrum duxit, et omnes vocavi, et omnes parati steterunt in ordinibus suis singulis. Tum dixit eis: "Unusquisque virgam suam evellat et adferat mihi." Et primi suas tradiderunt, quorum virgae erant siccae et putridae. 35 Eis autem quorum virgae adhuc sic permanebant, seorsum stare iussit. Deinde venerunt quorum virgae siccae sed non putridae erant. Aliquae ex his virgas suas virides tradebant; aliae siccae et putridae, quasi a tinea tactae essent. 36 Eas quae virides dederunt, seorsum stare iussit; eas autem quarum virgae siccae et putridae erant, cum primis stare fecit. Deinde venerunt quarum virgae semisiccae et fissurae fuerant: multi ex his virgas suas virides et non laxas dederunt. 37 Alii eas virides cum ramis, et fructibus in ramis, similes illis qui coronati in turrim intraverunt. Alii eas aridas, sed non putridas, alii eas sicut antea erant, semiaridas et fissuras, tradiderunt. 38 Quos singulos seorsum stare iussit, alios per se, alios in suis ordinibus. 39 Deinde venerunt quorum virgae virides fuerant, sed fissurae. Hi virgas suas omnino virides tradiderunt, et in suo ordine steterunt. Et pastor de his gaudebat, quia omnes mutatae erant, et liberae a fissuris suis. 40 Tum virgas suas dederunt, quae eas dimidia virides dimidiae aridas habebant. Ex his aliae omnino virides, aliae dimidiae aridae inventae sunt; aliae virides, cum surculis teneris. Et omnes hae dimissae sunt, singulae ad suum ordinem. 41 Tum virgas suas dederunt, qui eas antea duas partes virides, et tertiam aridas habebant. Multi ex illis virgas suas virides dederunt; multi semiaridos; reliquae aridae sed non putridae. Itaque hae dimissae sunt, singulae in locum suum proprium.
42 Deinde venerunt qui ante virgas suas duas partes aridas et tertiam viridem habebant; multi ex his virgas suas semiaridas, alias aridas et putridas; alias semiaridas et fissuras tradiderunt; paucae autem virides. Et omnes hi, singuli in suo ordine, collocati sunt. 43 Deinde in virgas suas miserunt, in quibus antea erat paulum viridis, et ceterae aridae. Virgae earum plerumque virides inventae sunt, ramos parvos habentes, cum fructibus super se, et ceterae omnino virides. 44 Pastor autem his visis vehementer gavisus est, quod sic eos invenerat; et ipsi quoque ad sua propria mandata abierunt. 45 Postquam autem omnes virgas eorum examinaverat, mihi dixit: "Dixi tibi hanc arborem vitam amare: vides quot resipiscant et salutem consecuti sint. Domine," inquam, "video." 46 Ut scias, inquit, quoniam benignitas et misericordia Domini magna est et honorabilis, qui dedit spiritum suum his qui digni sunt paenitentia. 47 Et respondi: Domine, cur ergo non omnes paenitentiam egerunt? Respondit: Eos quorum mentes Dominus praeviderat puras fore et ut ei toto corde servirent, eis dedit paenitentiam. 48 Sed eis quorum dolos et nequitiam vidit, et intellexit eos vere ad eum non redituros esse, eis negavit omnem reditum ad paenitentiam, ne iterum legem eius verbis impiis blasphemarent. 49 Et dixi ei: Nunc, Domine, mihi indica, quis sit locus uniuscuiusque eorum qui virgas suas dediderunt, et quae sit pars eorum; ut, cum signum suum integrum non servaverint, sed signum quod acceperunt abiecerint, haec audiant et credant, mala opera sua agnoscant et resipiscant; 50 Et acceptis rursus signaculo eorum a vobis, dent gloriam Deo, quod ipse, misericordia motus, misit vos ad renovanda spiritus eorum. 51 Audite, inquit: quorum virgae aridae et putridae et quasi tinea tactae inventae sunt, hi sunt desertores et proditores ecclesiae. 52 qui cum reliquis sceleribus suis etiam Dominum blasphemaverunt et nomen eius negaverunt quod invocatum est super eos. ideo omnes hi mortui sunt Deo: et vides quod nemo ex eis paenitentiam egit, quamquam audiverunt mandata mea quae tradidisti eis. ab his ergo hominibus vita longe abest. 53 Et qui virgas suas siccas, sed non putridas tradiderunt, non longe ab eis fuerunt. Fuerunt enim simulati, et doctrinas malas introduxerunt, et servos Dei perverterunt, sed maxime eos qui peccaverant; non sinentes eos ad paenitentiam redire, sed doctrinis falsis eos retinentes. 54 Hi ergo habent spem; et vides multos ex eis paenitentiam egisse, ex tempore quo proposuisti mandata mea coram eis; et multo plures adhuc paenitebunt. Qui autem non paenitentiam fecerint, et paenitentiam et vitam perdent. 55 Qui autem resipiscerunt, locus eorum intra primos muros esse coeptus est, et quidam ex eis etiam in turrim abierunt. Vides igitur, inquit, quod in resipiscentia peccatorum vita est; iis autem qui non resipiscunt, mors parata est. 56 Audi nunc de iis qui virgas suas semiaridas et fissuris plenas dederunt. Qui virgas semiaridas tantum erant, dubii sunt; neque enim vivi neque mortui sunt.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
57 Qui autem virgas suas non solum semiaridas sed etiam fissuris plenas profererunt, et dubii et maledici sunt; qui absentibus detrahunt, et numquam inter se pacem habent, et inter se invident. 58 Tamen et illis paenitentia offertur; vides enim quosdam ex his paenitentiam egerunt. 59 Omnes autem huius generis qui celeriter resipiscerint, locum in turri habebunt; qui autem tardius resipiscerint, intra muros habitabunt; qui autem non resipiscent, sed perseveraverint in operibus suis nequitiis, morte morientur. 60 Quod ad eos attinet, quorum virgae virides erant, sed tamen fissurae; hi sunt qui semper fideles et boni fuerunt, sed aliquam invidiam et contentionem inter se de dignitate et eminentia habebant. 61 Omnes autem tales vani sunt et insensati, qui de his inter se contendunt. 62 Nihilominus, cum aliter boni sint, si cum haec mandata audiverint se emendatuerint, et mea persuasione subito resipiscant, tandem in turri habitabunt, sicut ii qui vere et digne resipiscerunt. 63 Quod si quis iterum ad dissensiones suas redierit, a turri excludetur et animam suam perdet. Vita enim eorum qui mandata Domini custodiunt in eo consistit quod iussi sunt facere, non in principatu, aut in ulla alia dignitate. 64 Nam per patientiam et humilitatem animi homines ad vitam acquirent, per seditiones autem et contemptum legis mortem sibi acquirent. 65 Qui in virgis suis dimidiam aridam et dimidiam viridem habebant, hi sunt qui in multis negotiis mundi versantur, nec cum sanctis iunguntur. Quapropter dimidia pars eorum vivit, et dimidia mortua est. 66 Quapropter multi ex his, ex quo audiverunt praecepta mea, resipuerunt et in turri habitare coeperunt. Quidam autem ex eis omnino defecerunt; his non est amplius locus resipiscendae. 67 Propter praesentia enim sua commoda blasphemaverunt et Deum negaverunt: et propter hanc nequitiam vitam amiserunt. Et ex his multi adhuc dubitant; hi fortasse revertentur; et si cito resipiscant, locum in arce habebunt; si autem tardius fuerint, intra muros habitabunt; si autem non resipiscant, morientur. 68 Qui autem duas partes virgarum suarum virides et tertiam aridam habuerunt, multis modis Dominum negaverunt. Ex his multi paenitentiam egerunt et locum in arce invenerunt: et multi omnino a Deo recesserunt. Hi vitam omnino amiserunt. 69 Et quidam in dubio positi dissensiones excitaverunt: hi fortasse revertentur, si subito resipiscant et non permanserint in desideriis suis; si autem permanserint in malitia sua, morientur. 70 Qui duas partes aridas, alteram viridem in virgis suis dederunt, hi sunt qui fideles quidem fuerunt, sed divites et bonis rebus pleni; et inde apud gentes foris claras fieri cupiverunt, et ita in magnam superbiam inciderunt, et ad alta contendebant et veritatem deserere. 71 Nec sanctis iuncti sunt, sed cum gentibus vixerunt, et haec vita illis iucundior visa est. A Deo autem non recesserunt, sed in fide permanserunt; tantummodo opera fidei non perfecerunt. 72 Multi igitur ex his resipiscerunt et in turri habitare coeperunt. Alii vero adhuc inter gentes viventes et in vanitatibus eorum elevati, a Deo penitus aberraverunt et
opera et scelera gentium secuti sunt. Huiusmodi homines ergo inter alienigenas Evangelii numerantur. 73 Alii ex his coeperunt dubitare animis suis; desperantes propter opera sua nefaria de salute umquam adipiscenda: Alii sic dubitantes facti, insuper dissensiones excitaverunt. 74 His igitur, et eis qui propter actiones suas dubitant, adhuc spes reditus est; sed cito resipiscant, ut locus eorum in turri sit. Qui autem non resipiscunt, sed perseverant in voluptatibus suis, morti appropinquant. 75 Quod ad eos attinet qui virgas suas virides dederunt, exceptis cacuminibus, quae solae siccae erant et fissuras habebant, hi semper boni, fideles et recti coram Deo erant: nihilominus paulum peccaverunt propter inanes voluptates et cogitationes leves quas intra se habebant. 76 Quapropter multi eorum, cum verba mea audissent, statim resipiscere et in turri habitare coeperunt. Nihilominus quidam dubitaverunt, et alii dubitantibus mentibus dissensiones addiderunt. His igitur adhuc spes reditus est, quia semper boni fuerunt; sed vix commovebuntur. 77 Quod ad eos denique attinet qui virgas suas siccas dederunt, exceptis cacuminibus tantum, quae solae virides erant: hi sunt qui quidem in Deum crediderunt, sed in impietate vixerunt; tamen a Deo non discesserunt: nomen Domini semper libenter portaverunt; et servos Dei libenter in domos suas receperunt. 78 His igitur auditis, reversi sunt, et sine mora resipiscerunt, et in omni iustitia vixerunt. Et quidam ex eis mortem passi sunt: alii multas probationes facile subierunt, memores malorum suorum factorum. 79 Et cum finivisset explicationes suas de omnibus virgis, dixit mihi: Vade, et dic omnibus hominibus ut resipiscant, et vivent Deo: quia Dominus magna clementia motus misit me praedicare resipiscentiam omnibus. Etiam eis qui propter mala opera sua salutem non merentur consequi. Dominus autem patiens erit et invitationem a Filio suo factam observabit. 81 Dixi ei: Domine, spero omnes, cum haec audierint, resipiscentiam acturos esse. Confido enim unumquemque, qui peccata sua confessus est et timorem Domini assumpserit, ad resipiscentiam rediturum esse. 82 Dixit mihi: Quicumque resipiscat toto corde suo, seque ab omnibus malis quae antea memoravi emundaverit, neque amplius adderit peccatis suis, remedium priorum iniquitatum suarum a Domino accipiet, si de his mandatis nullam dubitationem habuerint, et Deo vivent. 83 Qui autem ad delicta sua addent et adhuc cum desideriis huius saeculi conversati erunt, se ipsos ad mortem damnabunt. Tu autem in his mandatis ambula, et qui in his ambulaverit et ea recte fecerit, Deo vivet. 84 Et cum mihi ostenderet haec omnia, dixit: “Cetera tibi demonstrabo post paucos dies.” SIMILITUDO IX Postquam praecepta et similitudines pastoris, angeli paenitentiae, scripseram, venit ad me, et dixit mihi: Ostendam tibi omnia quae locutus est tibi Spiritus in figura Ecclesiae: Spiritus enim Filius Dei est. 2 Et quia corpore infirmus eras, non tibi per angelo nuntiatum est, donec spiritu confirmatus es et viribus auctus es, ut et angelum videres.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
3 Nam tum quidem aedificatio turris tibi ab ecclesia optime et gloriose ostensa est, nihilominus omnia tibi quasi a virgine ostensa vidisti. 4 Nunc autem illuminaris ab angelo, sed eodem Spiritu. Sed omnia diligenter considerare debes; nam ideo missus sum in domum tuam ab illo venerabili nuntio, ut cum omnia potenter videris, non sicut antea timeas. 5 Et duxit me ad altitudinem montis Arcadiae, et sedimus super cacumen eius. Et ostendit mihi planitiem magnam, et circa eam duodecim montes diversis figuris depictos. 6 Primum nigrum erat ut fuligo. Secundum leve erat, sine herbis. Tertium spinis et carduis plenum erat. Quartum herbas semi-aridas habebat; quarum pars superior viridis erat, sed altera radix arida erat; et aliquae herbae, sole incaluto, aridae erant. 7 Quintus mons erat asperrimus, sed tamen herbas virides habebat. Sextus mons plenus erat fissuris, quibusdam minoribus, quibusdam maioribus; et in his fissuris crescebat herba, non virens, sed quae videbatur arescere. 8 Septimus mons habebat pascua amoena, et erat omnino fertilis: et omne genus pecorum, et volatilia caeli vescebantur in eo: et quanto magis de eo vescebantur, eo magis et melius herba crescebat. 9 Octavus mons fontibus plenus erat, et ex his fontibus omnis generis creatura Dei irrigabatur. Nonus mons omnino aquam non habebat, sed omnino carebat ea; et serpentes mortiferos et hominibus perniciosos nutriebat. 10 Decimus mons erat arboribus altis et totus umbrosus: et sub umbra earum iacebant boves cubantes et ruminantes. 11 Undecimus mons densissimarum arborum plenus erat; et hae arbores variis generibus fructuum oneratae videbantur; ut quicumque eas videret, non posset nisi ex fructibus earum edere cupere. 12 Duodecimus mons erat totus albus et aspectu amoenissimo, et ipse sibi pulcritudinem praeclarissimam praebebat. 13 ¶ In medio 1 planitiei ostendit mihi rupem candidam ingentem, quae e planitie surgebat, et rupes erat altior illis montibus, et quadrata; ita ut totum mundum sustinere posse videretur. 14 Mihi vetus videbatur, attamen novam portam habebat, quae quasi nuper excisa esse videbatur. Iam illa porta solem ipsum superabat, adeo ut eius lumen valde admirarer. 15 Circa portam stabant duodecim virgines, quarum quattuor, quae in angulis portae stabant, mihi praecipuae videbantur, quamquam reliquae quoque dignae erant: et stabant in quattuor partibus portae. 16 Addebat etiam gratiae illarum virginum quod binae stabant, lineis vestibus indutae et decenter circumcinctae, dextris bracchiis liberis, quasi onus aliquod portaturi; sic enim ornatae erant et valde laetae ac paratae. 17 Cum hoc videns, mecum obstupui tam magna et nobilia videre. Et iterum admiratus sum de illis virginibus, quod tam pulchrae et delicatae essent, et tanta firmitate et constantia starent, quasi totum caelum portare vellent. 18 Et cum haec mecum cogitarem, dixit mihi pastor: Quid cogitas in te ipso, et perturbatus es, et imples te sollicitudine? 19 Noli quasi sapiens consideres quae nescis, sed ora Dominum, ut possis ea intellegere: quae futura sunt intellegere non potes, sed quae ante te sunt vides.
20 Noli ergo sollicitus esse de his quae non potes videre, sed adipisce intelligentiam eorum quae vides. 21 Noli curiosus esse; et omnia quae tibi dicendum est tibi ostendam; sed prius considera quae adhuc restant. 22 ¶ Et cum haec mihi dixisset, sursum aspexi, et ecce vidi sex viros altos et venerabiles venientes; facies eorum omnes similes erant; et vocaverunt quendam numerum virorum; et qui ad eorum vocationem venerunt, erant etiam alti et robusti. 23 Et illi sex praeceperunt illis ut turrim quandam super portam illam aedificarent. Et statim magnus clamor virorum huc illuc circa portam currentium, qui convenerant ut turrim aedificarent, ortus est. 24 Virgines autem quae ad portam stabant intellexerunt quod ab eis acceleraretur aedificatio turris, et extendit manus suas, quasi ab eis aliquid accepturae essent ad faciendum. 25 Tunc sex viri illi praeceperunt ut de loco quodam profundo lapides tollerent et pararent eos ad turrim aedificandam. Et inde decem lapides albi, quadrati et non rotundi, sublati sunt. 26 Tunc sex viri illi vocaverunt decem virgines, et praeceperunt eis ut omnes lapides, qui in aedificium ponendi erant, portarent, et per portam ducti traderent his qui turrim aedificaturi erant. 27 Statim autem coeperunt omnes virgines simul levare lapides illos, qui antea de profundo evulsi erant. 28 Et qui circa portam stabant lapides ita portabant, ut qui validissimi videbantur in angulis ponerentur, reliqui in latera ponerentur. 29 Et sic omnes lapides portaverunt, et per portam portantes, sicut imperatum erat, tradiderunt aedificantibus: qui accipientes de manibus eorum, aedificaverunt. 30 Hoc autem aedificium supra illam magnam petram et super portam constructum est, et ab his tota turris sustentabatur. Sed aedificatio decem lapidum totam portam implevit, quae incepta est fieri in fundamento turris illius. 31 Post decem lapides illos viginti quinque alii de profundo surrexerunt; et hi in aedificatione eiusdem turris positi sunt; a virginibus illis sublevati, sicut alii antea fuerant. 32 Post hos surrexerunt alii triginta quinque; et hi similiter in eodem opere aptati sunt. Deinde quadraginta alii lapides sublati sunt, et omnes hi additi sunt ad aedificationem turris illius. 33 Itaque quattuor ordines in fundamento turris illius fieri coeperunt; et lapides de profundo surgere cessaverunt; et hi quoque qui aedificabant paulisper requieverunt. 34 Iterum sex viri multitudini imperaverunt, ut lapides de duodecim montibus illis ad aedificandam turrim eandem tollerent. 35 Ex omnibus montibus lapides variorum colorum exciserunt et adtulerunt et virginibus dederunt; quos cum accepissent, portaverunt et in aedificium turris tradiderunt. 36 In quibus, cum aedificata sunt, alba facta sunt, et diversa ab eo quod antea erant; omnia enim similia erant et colores priores mutabant. Et quaedam ab ipsis hominibus elevata sunt, quae, cum in aedificium intrassent, sicut posita erant, manserunt. 37 Neque candidae factae sunt, neque dissimiles ab eo quod antea erant, quia non per portam a virginibus portatae sunt. Quapropter hi lapides in aedificatione incommodi
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
erant: quos, cum sex illi viri animadverterent, iusserunt eos removeri et in locum unde allati erant reponi. 38 Et dixerunt his qui lapides illos adtulerunt: Nolite attingere ad nos lapides huius aedificandi, sed ponite eos iuxta turrim, et eos istæ virgines tollant et afferant ad nos. 39 Nisi enim per hanc portam ab his virginibus ducantur, colores suos mutare non poterunt; nolite ergo frustra laborare. 40 ¶ Itaque aedificatio illa die perfecta est, turris autem non perfecta erat, quia postea aedificanda erat, ideoque etiam aliqua mora facta est. 41 Et hi sex viri aedificantibus praeceperunt ut discederent, quasi aliquamdiu quiescerent; virginibus autem illis imperaverunt ne discederent a turri; nunc mihi videbantur quasi relictae essent ad eius custodiam. 42 Omnibus abeuntibus, dixi pastori illi: Domine, cur non est aedificatio turris perfecta? Quia non potest, inquit, perfici donec veniat Dominus eius et probet aedificationem; ut si quos lapides invenerit in ea qui non boni sunt, mutentur; nam turris haec secundum voluntatem eius aedificata est. 43 Domine, inquam, scire volo quid significet aedificatio turris huius, sicut etiam de hac petra et de hac porta certior fieri volo. 44 Et de montibus et virginibus et lapidibus qui de profundo ascendebant, et non secti sunt, sed in aedificium impositi sunt sicut orti sunt; et cur decem lapides primum in fundamento positi sunt; deinde viginti quinque; deinde triginta quinque; deinde quadraginta? 45 Etiam de lapidibus his qui in aedificium impositi sunt, et rursus extracti sunt, et in locum suum reportati sunt? Imple, oro, desiderium animae meae in his omnibus et manifesta mihi omnia. 46 Et dixit mihi: Si non hebes eris, omnia scies, et videbis omnia alia quae in hac turri futura sunt, et diligenter intelleges omnes similitudines has. 47 Et post paucos dies venimus in eundem locum ubi antea sederamus, et dixit mihi: Eamus ad turrim, quia Dominus eius veniet et inspiciet eam. 48 Itaque illuc venimus, et nullas ibi invenimus nisi illas virgines. Et interrogavit eas num dominus turris illius illuc venisset. Responderunt eum mox illuc futurum esse ad aedificium inspiciendum. 49 Et post paulum temporis vidi multitudinem virorum ingentem venientem, et in medio eorum virum tam staturam ut turrim altitudine superabat. 50 Circa eum erant sex illi, qui antea in aedificatione praeerant, et omnes ceteri qui turrim illam aedificaverant, et multi alii magni honoris: et virgines quae turrim custodiebant occurserunt ei, et osculatae sunt eum, et ambulare coeperunt appropinquantes ei. 51 Aedificium autem tanta cura examinavit ut singulos lapides tractaret et singulos virga, quam in manu tenebat, percussit. 52 Quorum quaedam, ita percussa, nigrae instar fuliginis factae sunt; aliae asperae erant; quaedam quasi fissuras haberent; aliae mutilatae videbantur: quaedam neque nigrae neque albae; quaedam acutae videbantur, et cum aliis lapidibus non congruebant, et aliae maculis plenae erant. 53 Haec erant genera lapidum quae in aedificio non inventi sunt idonea; quos omnes Dominus iussit e turri extrahi et
iuxta eam poni, et alios lapides afferri et in eorum locos collocari. 54 Et interrogaverunt eum qui aedificabant de montibus quos lapides adferre vellet, ut in locum eorum qui deiecti erant ponerent. At ille vetuit eos ne quosdam de montibus adferrent, et iussit ut ex quodam agro, qui proximo erat, sumerent. 55 Foderunt igitur in agro, et invenerunt multos lapides quadratos nitidos, et quosdam etiam rotundos. Tamen omnes qui in agro illo inventi sunt ablati sunt, et per portam a virginibus illis portati; et qui quadrati erant aptati sunt et in loca eorum quae extractae erant positi. 56 Rotunda autem in aedificium non imposita sunt, quia dura erant, et nimium temporis ad eas secandas requireretur; sed circa turrim posita sunt, quasi postea quadrata secarentur et in aedificium immittenda sint; erant enim valde candida. 57 ¶ Cum hoc vidisset is qui princeps dignitatis erat et totius turris dominus, vocavit ad se pastorem qui mecum erat et dedit ei lapides qui reiecti erant et circa turrim positi erant et dixit ei: Purga lapides hos omni cura et inser eos in aedificium turris, ut congruant cum reliquis; qui autem non congruunt cum reliquis, longe abice a turri. 58 Cum haec ei imperasset, abiit ipse et omnes qui cum eo venerant ad turrim; illae autem virgines circa turrim stabant ut eam custodirent. 59 Et dixi pastori illi: “Quomodo hi lapides, cum reiecti sint, redire possunt in aedificium turris huius?” Respondit: “Maximam partem ante hos lapides abscidam et eos aedificio addam, et cum reliquis congruent.” 60 Et dixi: Domine, quomodo eundem locum implebunt, cum tanta excisa erunt? Respondit: Qui parvi inventi erunt, in medium aedificii ponentur, et qui maiores foris ponentur, et eos intus custodient. 61 Cum haec mihi dixisset, dixit: Eamus, et post tres dies revertemur, et ponam lapides hos, mundatos, in turrim. 62 Necesse est enim omnia haec quae circa turrim sunt, mundari, ne forte subito superveniat dominus domus et immundos inveniat eos qui circa turrim sunt, et ita exasperetur, ut numquam fiant lapides hi in aedificium turris huius, et ego habear oblitus mandatorum domini mei. 63 Cum igitur post triduum ad turrim venissemus, dixit mihi: Inspiciamus omnes lapides istos, et videamus qui ex eis ingredi possint in aedificium. Et respondi: Domine, videamus. 64 ¶ Et primum omnium considerare coepimus ea quae nigra fuerant; nam inventi sunt prorsus quales erant cum e turri extracta sunt: ideo iussit ea e turri removeri et seorsum poni. 65 Deinde examinavit quae aspera fuerant, et iussit multa ex his circumcidi et a virginibus in aedificium turris aptari; itaque ea acceperunt et in medium aedificii collocaverunt; reliqua vero cum nigris seponi iussit, nam et illa nigra facta erant. 66 Deinde eas quae rimas plenae erant consideravit, et multas ex his etiam abscindi et sic reliquo aedificio ab eisdem virginibus addendas iussit. 67 Haec foris posita sunt quia integra inventa sunt; sed residua propter multitudinem fissurarum reformari non poterant, et ideo ab aedificatione turris abiecta sunt.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
68 Deinde eos qui mutilati erant consideravit; multi ex his rimas habebant et nigri facti erant; alii magnae fissurae erant; hos cum eis qui reiecti erant poni iussit. 69 Ceteris autem purificatis et correctis, iussit in aedificium poni. Has igitur virgines sustulerunt et in medium aedificii collocaverunt, quia erant infirmae. 70 Post haec examinavit quae inventa sunt semialba et semi nigra; et multi ex his nunc nigri erant; hos quoque inter eos qui abjecti erant poni iussit. 71 Reliquae omnino albae inventae sunt; illae a virginibus sublatae et in turrim eandem positae sunt: et hae extra positae sunt, quia integrae inventae sunt; ut eas quae in medio positae erant intus conservarent, quia nihil ab eis praecisum erat. 72 Deinde inspexit ea quae dura et acuta fuerant; sed pauca ex his adhibita sunt, quia secari non poterant, nam durissima inventa sunt: reliqua vero formata et a virginibus in medium aedificii aptata sunt, quia infirmiora erant. 73 Deinde consideravit eas quae maculas habebant; ex his paucae nigrae inventae sunt, et hae ad alios suos allatae sunt. Ceterae albae et integrae erant; et a virginibus in aedificium aptatae sunt, et propter firmitatem suam foris collocatae. 74 ¶ Post haec venit ut consideraret illos lapides qui erant albi et rotundi: et dixit mihi: Quid faciemus cum his lapidibus? Respondi: Domine, nescio. 75 Respondit: “Numquid igitur nihil pro his cogitare potes?” Et respondi: “Domine, hanc artem nescio; neque lapidarius sum, nec quicquam dicere possum.” 76 Et dixit, nonne vides ea esse rotunda? Ut autem quadrata sint, multa ex eis abscindendum est; tamen necesse est ut quaedam ex his in aedificationem turris ingrediantur. 77 Respondi: Si necesse est, cur te ipsum perturbas, et non potius eligis, si quid ex eis habes, et ea in aedificium inseras? 78 Super hoc maximas et clarissimas elegit et eas quadrat; quibus cum fecisset, virgines eas tulerunt et extra aedificium posuerunt. 79 Reliquae autem quae supererant in eundem agrum unde sumptae erant reportatae sunt; tamen non abiciuntur; quia, inquit, nondum modicum deest huic turri, quae aedificanda est; et fortasse Dominus lapides hos in hoc aedificio inserere vult, quia candidissimi sunt. Tum vocatae sunt duodecim mulieres pulcherrimae, veste nigra indutae, cingulo circumdatae, humeris laxis, capillis solutis. Hae mihi rusticae mulieres esse visae sunt. 81 Et pastor eis imperavit ut lapides illos qui e domo eiecti erant tollerent, et ad montes unde sumpti erant referrent. 82 Et omnes cum gaudio sustulerunt et reportaverunt eos ad loca sua unde ablati erant. 83 Cum ne unus lapis remansisset circa turrim, dixit ad me: Circumemus turrim hanc et videamus num aliquid ei desit. 84 Coepimus igitur circumire illud; et cum vidisset illud pulchre constructum esse, coepit valde gaudere; tam pulchre enim constructum erat, ut quicumque id vidisset aedificium amare debuisset. 85 Nam videbatur esse totum praeter unum lapidem, neque ulla commissura usquam apparebat; sed quasi totum ex una petra excisum esset. 86 ¶ Et cum diligenter considerarem qualis turris esset, vehementer delectatus sum; et dixit mihi: Affer huc calcem
et conchas parvas, ut spatia lapidum illorum, qui ex aedificio sublati sunt et iterum impositi, impleam: omnia enim circa turrim aequanda sunt. 87 Et feci ut mihi iussit, et dixit mihi, "Esto paratus mihi auxilium ferre, et hoc opus cito perficietur." 88 Implevit igitur spatia lapidum illorum, et iussit locum circa turrim mundari. 89 Tunc illae virgines scopas acceperunt, et totum locum circumcirca mundaverunt et omnem sordes abstulerunt, et aquam superfuerunt; quo facto, locus factus est amoenus, et turris pulchra. 90 Tunc dixit mihi: “Iam omnia munda sunt; si Dominus venerit ut perficiat turrim, nihil inveniet quo de nobis queratur.” 91 His dictis, discedere voluit. Sed ego sacculum eius arripui et propter Dominum eum rogare coepi, ut mihi omnia quae mihi ostenderat explicaret. 92 Dixit mihi: “Paululum negotium mihi est in praesenti; sed statim tibi omnia explicabo. Exspecta me hic donec veniam.” 93 Dixi ei: “Domine, quid hic solus faciam?” Respondit: “Non es solus, cum omnes hae virgines tecum sint.” 94 Dixi, “Domine, trade me ergo illis.” Tum vocavit eos et dixit ad eos: “Commendo vobis hunc virum donec veniam.” 95 Itaque cum illis virginibus mansi: nunc mihi erant hilares et comiter tractantes, praesertim quattuor, quae inter eas praecipuae esse videbantur. 96 ¶ Tum illae virgines dixerunt mihi: Pastor ille hodie huc non redibit. Dixi eis: Quid ergo faciam? Responderunt: Exspectate eum usque ad vesperum, si forte veniat et loquatur tecum; si autem non, tamen manebis nobiscum donec veniat. 97 Dixi eis: Exspectabo eum usque ad vesperum; sed si eo tempore non venerit, domum ibo et mane sequenti huc revertar. 98 Dixerunt mihi: Traditus es nobis, non potes discedere a nobis. Dixi: Ubi commorabor? 99 Responderunt: Nobiscum dormies quasi frater, non quasi maritus: frater enim noster es, et parati sumus ex hoc tempore habitare apud te; carissimus es nobis. 100 Erubui autem cum eis manere. Sed illa, quae inter eas princeps esse videbatur, me amplexa est et me osculari coepit. Ceteri autem, cum viderunt me ab ea osculatum esse, me quoque quasi fratrem osculari coeperunt et circum turrim me ducebant et mecum ludebant. 101 Quidam ex eis psalmos etiam cecinerunt, alii chorum cum eis componebant. Ego autem cum eis per turrim ambulabam, tacite gaudens, et mihi iterum iuvenis factus videbar. 102 Vespere adveniente, statim domum redire volui, sed me retinuerunt et abire non passi sunt. Quam ob rem illa nocte apud eos prope eandem turrim mansi. 103 Itaque vestes suas lineas in terra extenderunt; meque in medio posuerunt, nec aliud fecerunt, sed tantum oraverunt. 104 Et ego cum eis oravi sine intermissione, nec minus quam illi. Qui cum me sic orantem viderunt, valde gavisi sunt; et ibi cum eis mansi usque ad crastinum diem. 105 Et cum Deum adorassemus, tunc pastor venit et dixit ad eos: Nullum iniuriam fecistis huic viro. Responderunt: Interrogate eum. Dixi ei: Domine, multam satisfactionem accepi in eo quod apud eos mansimus.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
106 Et dixit mihi: Quomodo cenas? Respondi: Domine, tota nocte epulatus sum verbis Domini. Bene igitur te receperunt, inquit; dixi: Domine, optime. 107 Respondit, “Visne nunc scire quid desiderabas?” Et respondi, “Domine, volo. Et primum te oro ut mihi omnia ordine, quo interrogavi, ostendas. 108 Respondit: Omnia faciam sicut vis, nec quicquam a te celabo. 109 ¶ Primum omnium, Domine, inquam, dic mihi, quid haec petra et haec porta significant? Audi, inquit; haec petra et haec porta Filius Dei sunt. Respondi, Domine, quomodo potest istud esse? Cum petra vetus sit, porta autem nova. 110 Audi, inquit, o homo stulte, et intellege. Filius Dei sane antiquior est omni creatura; adeo ut in consilio cum Patre suo fuerit in creatione omnium rerum. 111 Sed porta ideo nova est, quia apparuit in novissimis diebus in plenitudine temporis, ut qui salutem consecuti sunt, per eam intrent in regnum Dei. 112 Vidistine, inquit, lapides illos qui per portam portati sunt, quomodo in aedificio turris positi sunt; sed eos qui non per portam portati sunt, in loca sua missi sunt? 113 Respondi, “Domine, vidi.” Sic, inquit, “Nemo intrabit in regnum Dei, nisi qui assumpserit nomen Filii Dei.” 114 Nam si in quamlibet civitatem intrare volueris, et illa urbs muro circumdata esset et unam tantum portam haberet, nonne per illam portam intrare posses? 115 Respondi, “Domine, quomodo aliter facere possem?” Sicut ergo, inquit, “non erit alia via introitus in civitatem illam nisi per portam eius, ita nec quisquam potest introire in regnum Dei nisi per nomen Filii sui, qui est illi carissimus.” 116 Et dixit mihi, "Num vidisti multitudinem eorum qui turrim illam aedificaverunt?" Domine, inquam, "Vidi." Respondit, "Omnes illi angeli sunt, venerabiles dignitate sua." 117 His quasi muro circumdatus est Dominus: porta autem est Filius Dei, qui est sola via ad Deum veniendi. Nemo enim ad Deum veniet nisi per Filium suum. 118 Vidisti etiam, inquit, sex viros, et in medio eorum illum venerabilem magnum virum, qui circum turrim ambulabat et lapides e turri abiecit? 119 "Domine," inquam, "vidi eos." Respondit, "vir ille procerus Filius Dei erat: et sex illi angeli eius summae dignitatis erant, qui circumstant eum a dextris et a sinistris." Ex his excellentibus angelis nemo ad Deum venit sine ipso. Addidit: Quicumque ergo non assumpserit nomen eius, non intrabit in regnum Dei. 121 Tunc dixi: “Quae est haec turris? Haec est,” inquit, “ecclesia. Et quae sunt hae virgines, Domine?” Et dixit mihi: “Hi sunt spiritus sancti, nemo enim potest introire in regnum Dei, nisi hi induerint eum vestimento suo.” 122 Nihil enim tibi proderit nomen Filii Dei accipere, nisi etiam vestem eorum ab eis accipias. Hae enim virgines sunt virtutes Filii Dei. Sic frustra homo nomen eius portabit, nisi etiam virtutibus eius indutus fuerit. 123 Et dixit mihi, vidisti lapides illos qui proiecti sunt? Nomen quidem gerebant, sed vestimenta sua non induebant. Dixi, Domine, quae est vestimenta eorum? Ipsa nomina eorum, inquit, vestimenta eorum sunt.
124 Quicumque ergo nomen Filii Dei portat, nomina eorum portare debet; nam et ipse Filius Dei nomina eorum portat. 125 De lapidibus illis, perrexit, quos per manus eorum traditos in aedificio remansisse vidisti, virtute sua induti sunt; propterea totam turrim eiusdem coloris ac petra vides, et quasi ex uno lapide factam. 126 Sic et ii qui per Filium eius in Deum crediderunt, spiritum eius induerunt. Ecce erit unus spiritus, et unus corpus, et unus color vestimentorum eorum; et hoc assequentur omnes qui nomina harum virginum portabunt. 127 Et dixi, Domine, cur igitur lapides illi abjecti sunt qui reiecti sunt, cum et ipsi per portam portati sint et per manus harum virginum in aedificationem turris huius traditi? 128 Quoniam, inquit, diligenter omnia inquirere curis, audi etiam de lapidibus illis qui reiecti sunt. Omnes hi acceperunt nomen Filii Dei, et cum hoc virtutem harum virginum. 129 Acceptis igitur his spiritibus, perfecti sunt et in numerum servorum Dei adducti sunt; et coeperunt unum corpus esse et unam vestem habere, induti enim sunt eadem iustitia, quam similiter exercuerunt. 130 Postquam autem illae mulieres, quas vidisti nigra veste indutas, umeris liberis et capillis solutis, in eas cupiditates suas fixerunt, pulchritudine sua tentatae, et potentia sua indutae sunt, et vestes virginum abiecerunt. 131 Quapropter eiecti sunt de domo Dei et traditi sunt illis mulieribus. Quae autem non corruptae sunt specie sua, manserunt in domo Dei. Haec, inquit, est significatio illorum lapidum qui reiecti sunt. 132 Et dixi: Domine, quid si quis horum virorum resipiscat et abiciat desiderium suum erga illas mulieres et convertatur et ad virgines has revertatur et virtutem suam induat? Nonne intrabunt in domum Dei? 133 Intrabunt, inquit, si omnia opera illarum feminarum deposuerint, et potestatem harum virginum resumpserint, et in operibus earum ambulaverint. 134 Et ob hanc causam impedimentum est in aedificando, ut si resipiscant, aedificationi huius turris addantur; si autem non resipiscant, ut alii in locis eorum aedificentur, et ita omnino abiciantur. 135 Pro his omnibus Domino gratias egi, quod misericordia motus erga omnes super quos nomen eius invocatur, misit nobis angelum paenitentiae ut praeesset nobis qui peccavimus contra eum; et quod refrixit spiritus nostros qui paene evanuerant et nullam spem salutis habebant, nunc autem refecti sunt ad renovationem vitae. 136 Tum dixi, “Domine, demonstra mihi nunc, cur turris haec non aedificata sit super terram, sed super petram et super portam?” Respondit, “Stultus es et sine mente, ideo hoc rogas.” 137 Et dixi: Domine, necesse est mihi omnia a te rogare, quia nihil omnino intellego. Omnes enim responsiones tuae magnae et excellentes sunt, et quae homo vix intellegere potest. 138 Audite, inquit: Magnum est nomen Filii Dei et immensum, et totus mundus ab eo sustentatur. Si ergo, inquam, omnis creatura Dei a Filio suo sustentatur, cur non etiam eos qui ab eo vocati sunt et qui nomen eius portant et in mandatis eius ambulant sustentat? 139 Nonne vides, inquit, quod eos sustinet qui toto corde nomen eius ferunt? Ipse igitur est fundamentum eorum, et
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
libenter sustinet eos qui nomen eius non negant, sed libenter ferunt. 140 ¶ Et dixi: Domine, dic mihi nomina harum virginum et illarum mulierum quae vestitae erant veste nigra. 141 Audite, inquit, nomina virginum illarum quae potentiores sunt et stant ad angulos portae. Haec sunt nomina earum: 142 Prima Fides appellatur; secunda Continentia; tertia Potestas; quarta Patientia; cetera quae sub his stant sunt Simplicitas, Innocentia, Castitas, Hilaritas, Veritas, Intellectus, Concordia, Caritas. 143 Quicumque ergo nomina haec portaverit, et nomina Filii Dei, intrabit in regnum Dei. 144 Audi nunc, inquit, nomina illarum mulierum, quae veste nigra indutae erant. Ex his, quattuor praecipua sunt: prima est Perfidia; secunda, Incontinentia; tertia, Infidelitas; quarta, Voluptas. 145 Cetera autem quae sequuntur sic appellantur: Tristitia, Malitia, Libido, Ira, Mendacium, Stultitia, Superbia, et Odium. Servus Dei, qui hos spiritus portat, videbit quidem regnum Dei, sed non intrabit in illud. 146 Sed, Domine, qui sunt lapides illi qui de profundo exempti sunt et in aedificium inserti? Decem, inquit, qui in fundamento positi sunt, primam aetatem significant; sequentes viginti quinque, secundam, iustorum. 147 Triginta quinque autem proximi sunt prophetae et ministri Domini. Quadraginta autem sunt apostoli et doctores praedicationis Filii Dei. 148 Et dixi, Domine, cur etiam illas virgines lapides in aedificium posuerunt postquam per portam translati sunt? Et dixit, Quia hae primum illas spiritus tulerunt, et non discesserunt unus ab uno, neque homines a spiritibus, neque spiritus ab hominibus: 149 Spiritus autem illis viris usque ad diem mortis eorum iuncti sunt; qui nisi hos spiritus secum habuissent, ad hanc turrim aedificandam utiles esse non potuissent. 150 Et dixi, “Domine, demonstra mihi hoc amplius.” Respondit, “Quid rogas? Cur hi lapides de profundo exierunt et in aedificium turris huius positi sunt, cum iamdudum spiritus sanctos illos portaverint. 151 Necesse erat, inquit, ut per aquam ascenderent, ut requiescerent. Aliter enim non poterant introire in regnum Dei, nisi deponendo mortalitatem vitae prioris. 152 Illi igitur mortui, nihilominus signati sunt sigillo Filii Dei, et sic intraverunt in regnum Dei. Antequam enim homo nomen Filii Dei accipiat, ad mortem ordinatur; cum autem signaculum illud accipit, a morte liberatur et ad vitam destinatur. Signum autem illud est aqua baptismatis, in quam homines sub obligatione ad mortem descendunt, sed ad vitam constituti ascendunt. 155 Quapropter et illis hoc signum praedicatum est, et eo usi sunt, ut in regnum Dei intrarent. 156 Et dixi, Quare igitur, domine, hi quadraginta lapides etiam cum illis de profundo ascenderunt, iam accepto signo illo? Respondit: “Quia hi apostoli et doctores, qui nomen Filii Dei praedicaverunt, mortui postquam fidem et virtutem eius acceperunt, eis qui ante mortui erant praedicaverunt; et eis signum hoc dederunt.” 158 Descenderunt igitur cum eis in aquam, et iterum ascenderunt. Hi autem descenderunt dum vivi erant, et
iterum vivi ascenderunt: cum illi autem qui ante mortui erant, descenderunt mortui, sed vivi ascenderunt; 159 Per haec igitur vitam acceperunt et Filium Dei cognoverunt: quam ob rem cum eis ascenderunt et in turris aedificationem venire idonei fuerunt; et non secati, sed integri inserti sunt; quia in iustitia et magna puritate mortui sunt; hoc solum signum eis defuit. 160 Sic habes harum rerum explicationem. 161 ¶ Respondi: Domine, dic mihi nunc quid ad illos montes pertineat, cur tam diversi sint; quidam una forma, quidam alia. 162 Audite, inquit; Hi duodecim montes quos videtis, duodecim gentes sunt, quae totum mundum constituunt. Quapropter Filius Dei eis praedicatur ab iis quos misit ad eos. CLXIII Sed cur, inquam, differunt et singuli figurae sunt? Respondit, Audi. Illae duodecim gentes quae totum orbem terrarum possident, duodecim populi sunt. 164 Et sicut hos montes diversos vidisti, ita etiam diversi sunt. Ideo tibi significationem et actiones cuiusque montis aperiam. 165 Sed primum, domine, inquam, hoc mihi ostende; Cum hi montes tam diversi sint, quomodo in constructionem huius turris convenerunt, et in unum colorem redacti sunt, nec minus clari sunt quam ii qui e profundo venerunt? 166 Respondit enim: Omnes gentes quae sub caelo sunt, audiverunt et crediderunt in eodem uno nomine Filii Dei, quo vocatae sunt. 167 Quapropter accepto eius sigillo, omnes eiusdem 1 intellectus et 2 scientiae participes facti sunt; et fides eorum et caritas eaedem fuerunt; et spiritus harum virginum una cum nomine eius portaverunt. 168 Et ideo aedificium huius turris eiusdem coloris videbatur, et sicut splendor solis fulgebat. 169 Postquam autem sic uno animo convenerunt, unum omnium corpus esse coepit; quidam tamen ex eis se polluerunt et a genere iustorum reiecti sunt et iterum ad pristinum statum redierunt et peiores facti sunt quam antea fuerant. 170 ¶ Quomodo, inquam, domine, peiores erant qui Dominum cognoverunt? Respondit: Si qui Dominum nescit impie vivit, poena impietatis suae eum comitatur. 171 Qui autem Dominum cognoverit, ab omni iniquitate omnino abstinere debet et magis magisque iustitiae minister esse. 172 Et nonne tibi magis peccare videtur qui bonum sequi debet, si partem peccati praefert, quam qui nesciens Dei potentiam offendit? 173 Quapropter hi quidem ad mortem destinati sunt; qui autem Dominum cognoverunt et mirabilia eius viderunt, si impie vixerint, dupliciter punientur et in aeternum morientur. 174 Sicut ergo vidisti, postquam lapides e turri eiecti sunt, qui reiecti erant, spiritibus nefariis et crudelibus traditi sunt; et turrim sic mundatam conspexisti, quasi ex uno lapide tota facta esset. 175 Ita ecclesia Dei, cum purificata erit (impii et simulati, perversi et dubitantes, et omnes qui in ea nequiter se gesserunt et varia genera peccatorum commiserunt, ejecti) unum corpus fiet, et erit una intellectus, una opinio, una fides et eadem caritas.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
176 Et tunc Filius Dei gaudebit in eis et populum suum voluntate pura recipiet. 177 Et dixi: Domine, haec omnia magna sunt et honorifica; nunc autem demonstra mihi effectum et vim omnis montis, ut omnis anima quae confidit in Domino, cum audierit haec, honoret nomen eius magnum et mirabile et sanctum. 178 Audite, inquit, varietatem horum montium, id est duodecim gentium. 179 ¶ Qui de primo monte, qui niger est, crediderunt, hi sunt qui a fide rebellaverunt; et contra Dominum locuti sunt nequissima; et servos Dei prodiderunt. 180 Hi morte damnati sunt, nulla illis paenitentia est: et ideo nigri sunt, quia genus eorum improbum est. De secundo monte qui erat planus, sunt hypocritae, qui crediderunt et doctores nequitiae: et hi sunt proximi praecedentibus, qui non habent in se fructum iustitiae. Sicut enim mons eorum sterilis est et sine fructu, ita et huiusmodi homines nomen Christianorum habent, sed fide vacui sunt; nec ullus fructus veritatis in eis est. 183 Nihilominus eis locus relictus est ad resipiscentiam, si subito eam secuturi erunt: si autem moram fecerint, et ipsi cum praedictis mortis participes erunt. 184 Dixi, “Domine, cur illis locus relinquitur ad paenitentiam, et non praecedentibus, cum peccata eorum prope eadem sint?” 185 Est igitur, inquit his, reditus ad vitam per paenitentiam, quia non blasphemaverunt in Dominum suum, neque prodiderunt servos Dei: sed cupiditate avaritii homines deceperunt, ducentes eos secundum desideria peccatorum; ideoque patientur propter hoc. 186 Tamen adhuc eis restat locus resipiscendi, quia nihil male contra Dominum locuti sunt. 187 ¶ Qui de tertio monte, qui spinas et vepres habebat, sunt qui crediderunt, sed alii divites erant, alii multis negotiis occupati: vepres divitiae eorum sunt; spinae, negotia illa in quibus versabantur. Qui autem in multis negotiis et variis rerum implicati sunt, non se servis Dei iungunt, sed errant, avocati ab iis rebus quibus suffocantur. 189 Itaque divites, vix se colloquiis servorum Dei cedunt, timentes ne quid ab eis rogetur. Hi ergo vix in regnum Dei intrabunt. 190 Sicut enim homines nudis pedibus super spinas ambulant, ita et hi vix intrabunt in regnum Dei. 191 Nihilominus omnibus his aditus est reditus ad paenitentiam; si forte celeriter ad eam revertentur; ut quia pristinis diebus laborare neglexerunt, tempore futuro aliquid boni faciant. 192 Si igitur resipiscentes opera iustitiae fecerint, vivent; si autem in malis cursibus perseveraverint, mulieribus tradentur quae vitam eorum auferent. 193 ¶ Quartum autem montem, qui habebat herbas multas, cuius superior pars viridis est, sed radices aridae, et quaedam ex quibus, tacta calore solis, arescunt; Dubitantes significat, qui crediderunt, et quosdam alios qui Dominum linguis gestant, sed in corde non habent: ideo herba eorum arida est et sine radice, quia in verbis tantum vivunt, opera autem eorum mortua sunt. 195 Haec igitur neque mortua neque viva sunt, et dubia sunt. Nam dubia neque viridia neque sicca sunt; id est, neque mortua neque viva.
196 Sicut enim herbae ad conspectum solis arescunt, ita dubitantes, simulac de persecutione audiunt et incommoda timent, ad idola sua redeunt et iterum eis serviunt et nomen Domini sui ferre erubescunt. 197 Huiusmodi igitur viri neque mortui neque vivi sunt; nihilominus et hi vivere possunt, si cito resipiscant; sin autem non, illis mulieribus tradentur, quae vitam eorum auferent. 198 ¶ De quinto monte qui aspera est, et tamen gramen viride habet: ex huiusmodi sunt qui crediderunt, et fideles quidem sunt, sed vix credunt; et audaces sunt, et superbi; qui putarentur omnia scire, sed re vera nihil sciunt. 199 Quapropter, propter hanc fiduciam, scientia ab eis recedit; et temeraria praesumptio in eos initium capit. 200 Sed se altum gerunt, et ut viri prudentes; et quamvis stulti sint, tamen doctores esse videntur. 201 Propter hanc autem stultitiam multi eorum, dum se ipsos magnificant, vani et inanes fiunt. Audacia enim et vana fiducia spiritus pessimus est. 202 Quapropter multi ex his abiciuntur; alii autem errorem suum agnoscentes, resipiscerunt et se scientibus submiserunt. 203 Et ceteris omnibus huiusmodi paenitentia permittitur; quoniam non tam impii quam stulti erant, quam intellectu carentes. 204 Si igitur hi resipiscant, Deo vivent; si autem non resipiscant, cum mulieribus illis habitabunt, quae nequitiam suam in eos exercebunt. 205 ¶ Quod ad sextum montem attinet, qui fissuras maiores et minores habet, hi sunt qui crediderunt; in quibus autem fissurae minores erant, hi sunt qui inter se controversias habuerunt; et propter contentiones suas in fide languent; 206 Multi tamen ex his resipiscerunt, et reliqui quoque resipiscent cum praecepta mea audiverint; controversiae enim eorum parvae sunt, et facile ad resipiscentiam revertentur. 207 Qui autem maiores fissuras habent, erunt sicut lapides rigidi, memores simultatum et offensarum, et pleni ira inter se. Hi igitur de turri eiiciuntur, et recusant in aedificium eius collocari; nam huiusmodi homines vix vivent. 208 Deus noster et Dominus, qui omnia regit et potestatem habet super omnes creaturas suas, delicta nostra non recordabitur, sed facile placatur ab iis qui peccata sua confitentur: homo autem languidus, mortalis, infirmus et peccatis plenus, perseverat in ira sua adversus hominem, quasi in potestate eius esset eum salvare aut perdere. 209 Ego autem, ut angelus qui poenitentiae vestrae praepositus sum, vos moneo, ut quicumque tale propositum habet, illud deponat et ad poenitentiam redeat; et Dominus peccata vestra priora sanabit, si vos ab hoc spiritu maligno purgaveritis; si autem non feceritis, ei morti trademini. 210 ¶ De septimo monte in quo herba erat viridis et florens, et totus mons fidelis; et omne genus pecorum herbam eius pascebat, et quo magis herba edebatur, eo magis florebat: 211 Ii sunt qui crediderunt, et semper boni et iusti fuerunt; et sine ulla inter se differentia, sed tamen gaudebant in servis Dei, spiritu harum virginum induti; et semper parati fuerunt ad omnibus hominibus misericordiam praebendam, libenter omnibus hominibus labores suos sine obiurgatione et sine deliberatione tribuentes.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
212 Propterea Dominus videns simplicitatem et innocentiam eorum, auxit eos in operibus manuum eorum et dedit eis gratiam in omnibus operibus suis. 213 Ego autem, qui sum angelus paenitentiae vestrae constitutus, obsecro vos, ut quotquot huiusmodi sunt, in eodem proposito perseverent, ne in aeternum semen vestrum eradicetur. 214 Probavit enim vos Dominus et in numerum nostrum scripsit vos, et habitabit omne semen vestrum cum Filio Dei, omnes enim estis spiritus eius. 215 ¶ De octavo monte, in quo erant fontes multi, per quos omnis generis creatura Dei irrigabatur; hi sunt qui crediderunt Apostolis, quos Dominus misit in totum orbem terrarum ut praedicarent; 216 Et quidam ex eis, cum essent doctores, praedicaverunt et docuerunt pure et sincere, neque ullis malis cupiditatibus cessit, sed in iustitia et veritate semper ambulaverunt. Hi igitur inter angelos sermones suos habent. 218 ¶ Iterum; quod ad nonum montem attinet, qui desertus est et serpentibus plenus; hi sunt qui crediderunt, sed maculas multas habuerunt: Hi sunt tales ministri qui ministerium suum male exsequuntur; bona viduarum et pupillorum diripentes; et sibi ipsis, non aliis, serviunt ex iis quae acceperunt. 220 Hi, si in hac avaritia perseveraverint, morti se tradiderunt, nec ulla spes vitae eis erit. Quod si convertantur et ministerium suum sincere exsequantur, vivere poterunt. 221 Quod ad eos attinet qui asperi inventi sunt, hi sunt qui nomen Domini negaverunt, nec ad Dominum reversi sunt, sed feri et effrenati facti sunt; se servis Dei non applicantes; sed ab eis separati, propter modicam incuriam vitam amiserunt. 222 Sicut enim vitis in sepibus derelicta neque culta, perit et a zizaniis suffocatur, temporeque agrestis fit et domino suo non iam utilis est, sic huiusmodi homines de se ipsis desperantes et acerbi facti Domino suo inutiles esse coeperunt. His tamen paenitentia conceditur, si ex corde Christum negavisse non inveniantur; si autem quis horum ex corde negavisse inveniatur, nescio an talis ad vitam pervenire possit. 224 Dico igitur si quis negaverit, his diebus ad paenitentiam redire debere; non enim fieri potest ut quicumque nunc Dominum negat, postea salutem consequatur: nihilominus paenitentia proponitur eis qui antea negaverunt. 225 Qui autem resipiscat, resipiscentiam suam festinare debet, antequam aedificatio huius turris perficiatur: alioquin ab illis mulieribus morti tradetur. 226 Qui autem mutilati sunt, fallaces sunt; et qui inter se miscentur, hi sunt serpentes quos in monte illo mixtos vidisti. Sicut enim venenum serpentum mortiferum est hominibus, sic verba talium hominum homines inficiunt et destruunt. Propterea in fide sua debilitatur, propter id genus vitae quod agunt. 228 Quidam tamen ex eis, resipiscentes, salvi facti sunt, et alii eiusdem generis salvi erunt, si resipiscant; si autem non resipiscant, morientur per mulieres illas, quarum potestatem et vim habent.
229 ¶ Quod ad decimum montem attinet, in quo erant arbores pecora tegentes, illi sunt qui crediderunt, et quidam ex eis episcopi fuerunt, id est, ecclesiarum gubernatores. 230 Alii sunt tales lapides qui non ficte, sed hilari animo servos Dei delectaverunt. 231 Deinde qui ministeriis inferioribus praepositi sunt; et pauperes et viduas protexerunt; et semper castam conversationem servaverunt: ideo et ipsi a Domino proteguntur. 232 Quicumque hoc fecerit, apud Dominum honorabitur; et inter angelos locus eorum erit, si usque ad finem Domino obedire perseveraverint. 233 ¶ Quod ad undecimum montem attinet, in quo erant arbores fructibus variis generibus oneratae, hi sunt qui propter nomen Domini crediderunt et mortem passi sunt; et prompto animo perseveraverunt et toto corde vitam suam dederunt. 234 Et dixi, Cur igitur, domine, habes omnes hi fructus, sed tamen quidam aliis pulchriores? 235 Audite, inquit: Quicumque pro nomine Domini passi sunt, a Domino honorabiles aestimantur; et deleta sunt omnia peccata eorum, quia pro nomine Filii Dei mortem passi sunt. 236 Audi nunc, cur fructus eorum differant, et quidam ex eis alios superent, qui ad magistratus adducti et interrogati, Dominum non negaverunt, sed prompto animo passi sunt; hi sunt apud Dominum honoratiores. Fructus ergo pulcherrimi hi sunt. 237 Sed qui timidi et dubitantes erant, et apud se deliberaverunt utrum Christum confiterentur an negarent, et tamen passi sunt, fructus eorum minores sunt, quia haec cogitatio in corda eorum venit. Nefaria enim et mala cogitatio est servo deliberare utrum dominum suum abneget. Videte igitur qui talia cogitatis, ne in vobis permaneat haec cogitatio, et Deo moriamini. 239 Vos autem qui mortem patimini propter nomen eius, Dominum honorare debetis, quod vos dignos iudicavit nomen eius ferre; et ut liberemini ab omnibus peccatis vestris. 240 Quare ergo non magis vos beatos aestimatis? Immo putatis, si quis patitur inter vos, magnum opus facit. Dominus enim vobis vivificat et non intelligitis. vestrae enim peccata opprimunt vos; et si non passi essetis propter nomen eius, iam mortui essetis Domino. 241 Quapropter hoc vobis dico, qui deliberatis utrum eum confiteri an negare debeatis; confitemini vos Dominum Deum vestrum habere, ne forte eum negantes in vincula tradamini. 242 Omnes enim gentes puniunt servos suos qui dominos suos negant; quid putatis facturum esse vobis Dominum, qui habet omnium rerum potestatem? 243 Removete igitur has dubitationes ex cordibus, ut Deo vivatis in aeternum. Quod ad duodecimum montem attinet, qui albus erat, hi sunt qui crediderunt sicut pueri sinceri, in quorum cogitationes numquam venit ulla malitia, nec umquam cognoverunt quid esset peccatum, sed semper in integritate sua permanserunt. 245 Quapropter huiusmodi homines sine ullo dubio regnum Dei possidebunt, quia numquam mandata Dei polluerunt, sed permanserunt in eadem conditione cum sinceritate omnibus diebus vitae suae.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
246 Quicumque ergo perseveraverit, inquit, ut pueri sine malitia, erit honoratior omnibus de quibus adhuc locutus sum: omnes enim tales pueri honorantur a Domino et aestimantur primi omnium. 247 Beati igitur estis qui removebitis omnem malitiam a vobis et indueritis innocentiam, quia primum videbitis Dominum. 248 Et postquam sic finivit explicationem suam omnium montium, dixi ei: Domine, demonstra mihi nunc quid agatur de lapidibus qui e campo ablatis sunt et in turrim positis in loco eorum qui reiecti sunt: 249 Ut et de lapidibus illis rotundis qui in aedificationem turris additi sunt: et etiam de iis qui adhuc rotundi manserunt. 250 ¶ Audi nunc, inquit, de lapidibus illis qui de campo in aedificium turris adlati sunt, et in locum eorum qui reiecti sunt positi sunt; hi sunt radices illius montis albi. 251 Quapropter quia ii qui de illo monte crediderunt innocentissimi erant, dominus huius turris praecepit ut eos qui de radicibus huius montis essent in aedificium collocarentur. Sciebat enim, si in hoc aedificium collocarentur, claros mansuros esse; neque quemquam eorum amplius nigrum iri. 253 Quod si hanc viam ex reliquis montibus addidisset, paene iterum turrim visitare et purgare necesse habuisset. 254 Iam omnes hi lapides albi iuvenes sunt qui crediderunt, vel credituri sunt; nam omnes eiusdem generis sunt. Beatus hoc genus, quia innocens est. 255 Audi nunc etiam de illis lapidibus rotundis et nitidis: omnes hi ex hoc monte albo sunt. Sed ideo rotundi inveniuntur, quia divitiae eorum eos paulum a veritate obscuraverunt et oculos eorum perfusaverunt. 256 Numquam autem a Domino recesserunt, neque verbum iniquum ex ore eorum processit, sed omnis iustitia, et virtus, et veritas. 257 Cum igitur Dominus vidisset mentem eorum, et ut veritatem ornarent, praecepit eis ut perseverarent in bono et ut divitiae eorum detraherent. Nolebat enim eos omnino auferri, ut aliquid boni ex reliquis facerent et Deo viverent; quoniam et ipsi boni generis sunt. 259 Quapropter ab eis aliquantum segregatum est, et ita in aedificationem huius turris collocati sunt. 260 ¶ Quod ad reliqua attinet, quae adhuc rotundae manebant, neque aptae inventi sunt ad hanc turrim aedificandam, quia nondum sigillum acceperant; ad locum suum relatae sunt, quia valde rotundae inventae sunt. 261 Sed hic mundus praesens ab eis exscindendus est, et vanitates divitiarum eorum; et tunc idonei erunt regno Dei. Oportet enim eos intrare in regnum Dei, quia Deus hunc genus innocentem benedixit. 262 Huiusmodi ergo nemo deficiet; nam etsi quisquam ex eis a diabolo tentatus offenderit, cito ad Dominum Deum suum revertetur. 263 Ego angelus paenitentiae vos beatos facio, quicumque estis innocentes sicut parvuli, quia pars vestra bona est et honorabilis apud Dominum. 264 Et dico vobis omnibus qui hoc signum accepistis: Simplicitatem servate, et ne memineritis delicta quae in vos commissa sunt, neque in malitia aut in amaritudine per memoriam delictorum permaneatis.
265 Sed estote unus spiritus, et remedia his malis scissionibus praebete, et ea a vobis removete; ut dominus ovium gaudeat de eo; gaudebit enim, si omnes sanos invenerit. 266 Quod si quaedam ex his ovibus dispersa invenerint, vae pastoribus! Quod si ipsi pastores dispersi erunt, quid respondebunt domino ovium? Dicentne se ab ovibus vexatos esse? Sed non credentur. Incredibile enim est, ut pastor propter gregem suum patiatur; et gravius punietur propter mendacium suum. 268 Nunc ego sum pastor; et praecipue de vobis rationem reddere debeo. 269 ¶ Quapropter custodite vos dum turris adhuc aedificatur. Dominus habitat in eis qui diligunt pacem, quia pax dilectissima est; longe est autem ab iis qui contendunt et pleni sunt malitia. 270 Redde ergo ei spiritum integrum, sicut accepisti. Nam si dederis fulloni vestimentum novum et integrum, exspectabis te illud integrum recipere; si ergo fullon tibi laceratum reddet, num illud accipies? 271 Nonne statim irasceris et eum exprobrares, dicens: “Vestimentum meum integrum tibi dedi; quare illud lacerasti et inutile mihi fecisti? Nunc mihi inutile est propter scissuram quam in eo fecisti. Nonne haec omnia fulloni diceres, propter scissuram quam in vestimento tuo fecit?” 272 Si igitur de vestimento tuo sollicitus esses et quereris te non integrum accepisse, quid tibi videtur Dominum facturum, qui tibi totum Spiritum suum dedit, et tu eum omnino inutilem reddidisti, ut Domino suo nullius usus esse possit? A te enim corruptus, iam ei non prodest. 273 Nonne igitur idem faciet Dominus de Spiritu suo, propter factum tuum? Sine dubio, inquam, idem faciet omnibus quos in memoria iniuriarum perseverare invenerit. 274 Nolite ergo conculcare, inquit, misericordiam eius; sed potius honorate ipsum, quia patiens est erga delicta vestra, et non quasi unus ex vobis; sed paenitemini, hoc enim vobis proderit. 275 ¶ Haec omnia quae supra scripta sunt, ego pastor, angelus paenitentiae, ostendi et locutus sum servis Dei. 276 Si igitur credideritis et his verbis auscultaveritis et in eis ambulaveritis et vias vestras correxeritis, vivetis. Si autem in malitia et in memoria iniuriarum permanseritis, nulli tales peccatores Deo vivent. 277 Haec omnia quae a me dicenda erant, sic vobis tradidi. Tunc pastor dixit mihi: "Num omnia a me petivisti?" Respondi: "Domine, petii." 278 Cur igitur, inquit, de spatiis lapidum horum, qui in aedificio positi sunt, non interrogasti, ut et hoc tibi exponerem? Respondi, Domine, oblitus sum. Audi igitur, inquit, de his quoque. 279 Hi sunt qui nunc haec mandata audiverunt et toto corde paenitentiam egerunt; 280 Et cum Dominus vidisset paenitentiam eorum bonam et puram esse, et eos in ea perseverare posse, iussit peccata eorum priora deleri. Nam haec spatia erant peccata eorum, et ideo aequa facta sunt ut non appareant.
Liber Tertius Pastoris Hermatis - Similitudines
SIMILITUDO X 1 Postquam hunc librum scripseram, angelus qui me tradiderat pastori illi, venit in domum ubi eram, et sedit supra lecto, et pastor stetit ad dexteram eius. 2 Et vocavit me et dixit mihi: “Tradidi te et domum tuam huic pastori, ut ab eo protegeris.” Dixi: “Ita, Domine.” 3 Si ergo, inquit, ab omnibus molestiis et ab omni crudelitate protectus eris, et in omni bono sermone et opere prosperus fueris, et omnem virtutem et iustitiam habeas, in iis praeceptis quae tibi dedit ambula, et dominaberis super omne peccatum. 4 Si enim haec praecepta servaveris, omnis concupiscentia et voluptas huius saeculi tibi subiecta erunt, et prosperitas te sequetur in omni bono opere. 5 Accipe igitur gravitatem eius et modestiam erga te, et dic omnibus, quia in magno honore et laude est apud Deum, et principem magnae auctoritatis et potentem in officio suo. 6 Huic soli potestas paenitentiae per totum orbem terrarum commissa est. Nonne tibi magnae auctoritatis videtur? 7 Vos autem bonitatem eius contemnitis et modestiam quam erga vos manducat. 8 Dixi ei: Domine, interroga eum ex quo tempore domum meam intravit, num quid iniuste fecerim, aut utrum eum in ulla re offenderim? 9 Scio, inquit, quia nihil iniquum fecisti neque postea tale quidquam facturus es. Propterea haec loquor tecum, ut persevereas, quoniam mihi bonam rationem de te dedit. 10 Haec autem aliis loqueris, ut et qui paenitentiam egerunt aut paenitentiam agent, tecum sentiant; et ille mihi aeque bonam rationem de illis referat, et ego idem Domino faciam. 11 Respondi: Domine, omnibus hominibus miracula Dei nuntio, et spero omnes qui ea amant et antea peccaverunt, haec audientes, resipiscere et vitam recuperabunt. 12 Persevere igitur, inquit, in hoc ministerio, et illud imple. Quicumque autem fecerit secundum mandata pastoris huius, vivet, et habebit magnum honorem et hic et apud Dominum. 13 Qui autem mandata eius non custodierint, fugient animam suam et inimici sunt ei. Et qui mandata eius non secuti sunt, tradent se morti et unusquisque sanguinis sui reus erit. 14 Ego autem dico tibi, haec mandata serva, et invenies remedium pro omnibus peccatis tuis. 15 ¶ Insuper misi has virgines ut habitarent apud te; vidi enim quod sunt tibi valde benignae. Habebis igitur eas in adiutrices tuas, ut melius serves mandata quae tibi dedit; haec enim mandata sine his virginibus servari non possunt. 16 Et video quomodo tecum esse velint; et etiam illis imperabo ne omnes ex domo tua discedant. 17 Tu tantum domum tuam munda, nam libenter habitabunt in domo munda. Sunt enim mundi et casti et industrii, et omnes gratiam habent apud Dominum. 18 Si ergo domum tuam mundam habueris, apud te manebunt. Quod si quamvis modicum polluta fuerit, statim ex domo tua discedent: hae enim virgines nullum genus pollutionis ferre possunt. 19 Dixi ei: Domine, spero me illis placiturum esse, ut semper in domo mea habitare libenter velint. Et sicut ille cui me commisisti de me non queritur, ita nec ipsi querentur.
20 Tunc dixit pastori illi: Video servum Dei victurum et haec mandata observaturum, et virgines has in munda habitaculo collocaturum. 21 Cum hoc dixisset, tradidit me iterum pastori illi et vocavit virgines et dixit eis: Quia video vos libenter in domo huius viri habitare velle, commendo vobis eum et domum eius, ne omnino discedatis de domo eius. Illae autem libenter audierunt verba haec. 22 Tunc dixit mihi: “Vade cum virili modo in ministerio tuo, annuntia omnibus hominibus magnalia Dei, et invenies gratiam in hoc ministerio.” 23 Et qui in his mandatis ambulaverit, vivet et beatus erit in vita sua: qui autem neglexerit ea, non vivet et infelix erit in vita sua. 24 Dicite omnibus ut quicumque possunt bene facere, ne desinant se in operibus bonis exercere, est enim illis utile. Volo enim omnes homines liberari ab incommodis quibus subiacent. 25 Nam qui eget et incommoda in vita quotidiana patitur, in magnis tormentis et necessitatibus est. Qui igitur talem animam a necessitate liberat, magnum sibi gaudium acquirit. 26 Qui enim talibus incommodis vexatur, aeque cruciatur, quasi in vinculis. Et multi propter tales calamitates, cum eas ferre non valentes, etiam se ipsos perdere elegerunt. 27 Qui igitur cognoscit calamitatem hominis huiusmodi, nec eum ab ea liberat, magnum peccatum committit et sanguinis eius reus est. 28 Propterea vos in bonis operibus exercete quicumque accepistis potestatem a Domino, ne forte moras facere illa, turris aedificatio perficiatur, quia propter vos cessat aedificatio. 29 Nisi ergo festinaveris benefacere, turris consummabitur, et vos excludemini ex ea. 30 Et postquam haec mecum locutus est, surrexit de lecto et abiit, pastorem et virgines secum ducens. 31 Verumtamen dixit mihi, ut remitteret pastorem et virgines domum meam. Amen.