Evangelium Nativitatis Mariae Caput 1 1 Beata et gloriosa semper virgo Maria, de regali stirpe et prosapia David orta, in civitate Nazareth, et in Jerusalem in templo Domini educata. 2 Nomen patris ejus Joachim, et Anna matris ejus. Pater eius familia Galilaeae fuit et civitas Nazareth. Familia matris eius de Bethlehem. 3 Coram Domino, juste et immaculata; Nam omnem substantiam suam in tres partes diviserunt; 4 Quarum una curabant in templo et in praefectis templi; alium inter exteros, alios in re publica distribuit; tertiam sibi et suae familiae usibus reservarunt. 5 Sic annos circiter viginti caste, Deo propitio, hominum existimatione, sine liberis vixerunt. 6 At illi voverunt, si qua lis Deus faveat, illud in servitium Domini. quare per singulos annos ad templum Domini ibant. 7 Factum est autem, cum adpropinquasset dedicationis festivitas, ascendit Ioachim cum quibusdam tribubus suis in Ierusalem; 8 Qui videns Ioachim cum ceteris vicinis eius oblationes, contempsit eum et munera eius, et interrogaverunt eum: 9 cur is, qui liberos non habuit, inter eos qui se habebant uideri praesumat? Addens, oblationes ejus Deo acceptas nunquam posse, qui ab eo indignus filios habere judicatus est; Dicebat Scriptura : Maledictus omnis qui non generaverit masculum in Israël. 10 Addidit autem prius se ab ista maledictione immunem esse, generando aliquos exitus, et postea cum suis oblationibus in conspectum Dei venire. 11 Ioachim autem valde confusus opprobrio talium opprobrii, secessit ad pastores, qui erant cum pecoribus in pascuis; 12 Non enim volens reverti in domum suam, ne forte, qui aderant, et audissent haec a summo sacerdote, publice exprobrarent ei similiter. Caput 2 1 Cum autem aliquandiu fuisset ibi, quadam die cum esset solus, angelus Domini astitit ei lumen prodigio. 2 cui cum apparuisset angelus, qui ei apparuerat, conatur eum componere, dicens: 3 ne timeas Ioachim nec conturbetur coram me quia angelus Domini sum ad te missus ut docerem te quoniam exauditae sunt orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in conspectu Dei . 4 Videt enim confusionem tuam, et contumeliam facis liberis: vindex est enim Deus peccati, et non naturae; 5 Itaque cum uterum cuiuslibet hominis claudit, hoc ideo facit, ut mirabilius aperiat, et quod natum est, non luxuriae, sed Dei donum esse videatur. . 6 Nam prima mater gentis tuæ Sara non fuit sterilis usque ad annum octogesimum: et tamen in fine senectutis suæ peperit Isaac, in quo promissio facta est ad omnes gentes benedictionem.
7 Rachel quoque tam in gratia apud Deum, et a sancto Jacob tanto dilecta, diu sterilis permansit, sed postea mater ejus Joseph, qui non solum praefectus Ægypti erat, sed multas gentes, ne periret, liberavit. fames. 8 Quis inter judices Samson fortior, aut Samuel sanctior fuit? Et tamen ambae matres steriles erant. 9 Quod si ratio tibi non persuadebit de veritate dictorum meorum, crebras esse aetates conceptas, et eos, qui steriles erant, magna admiratione pepererunt; propterea Anna uxor tua adducet tibi filiam, et vocabis nomen ejus Mariam; 10 Ab infantia Domino secundum votum tuum devota erit, et Spiritu Sancto replebitur ab utero matris suae; 11 Omne, quod inmundum est, non comedet, nec bibet, nec erit in vulgum conversatio eius, sed in templo Domini; ut non incidat in aliquam contumeliam aut suspicionem mali. 12 sic et in processu annorum suorum sicut in sterilitate, ita et virgo in singulari, filium Dei altissimi pariet. iesum uocari, et secundum nominis eius significationem, saluator omnium gentium esse. 13 et hoc tibi erit signum eorum quae ego loquor ad portam auream scilicet cum veneris ad portam Hierusalem ibi occurrebis Annae uxori tuae quae turbata est valde quia non es citius reversus laetabitur ad te videndum. 14 Hoc cum dixisset, discessit ab eo. CAPUT III 1 Postea apparuit angelus Annae uxori suae, dicens: Noli timere, neque cogita quod vides, spiritus est. 2 ego enim sum angelus qui obtuli orationes vestras et eleemosynas coram Deo et nunc missus sum ad vos ut nuntiem vobis quoniam nascetur tibi filia quae vocabitur Maria et benedicetur tibi omnes mulieres. 3 statim erit in nativitate Domini plena gratia et manebit tribus annis ablactationis eius in domo patris sui et postea non discedet a Domino servituti eius templum, donec ad annos discretionis perveniat. 4 In summa, nocte ac die serviet Domino in jejuniis et orationibus, abstinebit se ab omni immunditia, nec quemquam noverit. 5 sed cum singularis sit sine omni inquinamento et immunditia, et virgo nesciens quemquam, pariet filium, et ancilla pariet Dominum, qui et gratia eius et nomine et opere erit salvator. orbis terrarum. 6 surge itaque et ascende in Hierusalem et cum veneris ad eam quae dicitur porta aurea quia inaurata est auro in signum quod dixi tibi occurres viro tuo propter cuius salutem tibi tantum interest. 7 Cum ergo hæc ita facta inveneris, crede ut indubitanter et cetera, quae dixi tibi, fiant. 8 Secundum ergo mandatum angeli, ambo relictis locis, ubi erant, venerunt, et venerunt ad locum certum in praenuntiatione angeli, et obviaverunt sibi. 9 Tunc gaudentes ad invicem, et repleti promissione pueri: gratias egerunt Domino, qui humilem exaltat. 10 Et cum laudassent Dominum, regressi sunt in domum suam: et hilares ac certa exspectatione promissionis Dei habitaverunt. 11 Concepit ergo Anna, et peperit filiam, et vocaverunt parentes ejus, juxta mandatum Angeli.
CAPITULUM 4 1 Et expletis annis tribus, et tempus ablactationis eius, detulerunt Virginem ad templum Domini. 2 Et circa templum erant, secundum gradus quindecim psalmos, gradus quindecim ascendentes. 3 Templum enim constructum in monte altare holocausti, quod foris erat, adire non poterat nisi per gradus; 4 Beatae Mariae Virginis et infantis Mariae parentes unam harum scalarum posuerunt; 5 sed cum exuerent vestimentis suis in quibus erant ierant et secundum consuetudinem induentes aliquid nitidissime et mundare 6 Interea virgo Domini tali modo omnes scalas deinceps, sine cuiuslibet ope ad eam ducendam vel levandam ascendebat, ut quisque inde perfectam aetatem esse iudicaret. 7 Fecit ergo Dominus in infantia suae Virginis hoc opus mirificum, et evidentiam huius miraculi, quanta futura esset. 8 Oblatis autem parentibus sacrificio secundum consuetudinem legis, et votum suum perfecerunt, virginem cum aliis virginibus in cubiculis templi, quæ ibi erant nutrienda, reliquerunt. CAPITULUM 5 1 Virgo autem Domini in timore proficiebat, et crescebat in perfectionibus, et secundum illud Psalmistae pater et mater dereliquerunt eam; Dominus autem custodivit eam. 2 Colloquium enim angelorum quotidie habebat, et cotidie a Deo visitatores custodiebat eam ab omnibus malis, et abundare faciebat in omnibus bonis; 3 Unde cum ad decimum quartum aetatis annum perveniret, sicut mali nihil obiurgatione dignum accusare potuerunt, ita boni omnes, qui eam noverant, vitam et conversationem admirabantur. 4 In illo tempore fecit princeps sacerdotum ordinem publicum. Virgines omnes, quae in templo domicilia publica habebant et ad hanc aetatem venerant, domum reverterentur, et, ut iam maturae erant, ad morem patriae nubere conabantur. 5 Cui praecepto, cum ceterae virgines facile cederent, sola Maria virgo Domini respondit se non posse obtemperare. 6 Quibus de causis et ipsa et parentes eius obsequio se devoverunt. et praeterea quod Domino voverat virginitatem, quod votum nunquam erumpere coitu viri placuit. 7 Per haec difficultatem adduxerat pontifex; 8 Videns nec hinc voti dissolvere ausus est, nec Scripturae obedire, dicens: Vovete et reddite; 9 Neque contra consuetudinem, qua populus peregrinus erat, imperabat; 10 ut in proxima convivio principes omnes et Hierusalem et loca finitima convenirent, ut in re tam difficili quam optime consultum haberetur. 11 Convenientibus ergo illis, rogaverunt Dominum, et in verbo hoc interrogaverunt eum. 12 Cum autem omnes essent in oratione, pontifex iuxta morem abiit consulere Deum. 13 Et statim facta est vox de arca, et oraculum, quod audiebant omnes praesentes, quaerendum vel quaerendum per Isaiam prophetam, cui daretur et desponsari virgo;
14 Isaias enim dicit: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet. 15 Et requiescet super eum spiritus Domini, Spiritus sapientiæ et intellectus, spiritus consilii et virtutis, spiritus scientiæ et pietatis; et spiritus timoris Domini replebit eum. 16 Tunc juxta prophetiam istam constituit, ut omnes viri de domo et cognatione David, qui erant nubiles, et non matrimonio juncti, offerrent virgas singulas ad altare, 17 Et de quacumque virga deducta est, flos germinabit, et in summitate ejus Spiritus Domini sedebit in specie columbae, debet esse vir cui virgo daretur. et despondetur. CAPUT VI 1 Fuit inter cetera vir nomine Joseph, de domo et familia David; 2 Ut cum nihil gloriæ cælestis vocis apparuisset, judicavit iterum summus sacerdos consulere Deum. 3 Qui respondit, quod ille, cui erat virgo desponsata, solus esset ex iis qui convenerant, qui virgam suam non adduxisset. 4 Traditus est ergo Joseph. 5 Nam cum ferculum suum, et super cacumen columba veniens de celo fixit, videntes omnes, quod esset ei desponsata virgo; 6 Itaque, transactis solita sponsionis caeremoniis, in civitatem suam Bethleem rediit, ut domum suam ordinaret et ad nuptias necessarias faceret. 7 Virgo autem Domini Maria cum septem aliis virginibus ejusdem aetatis ablactata, et a sacerdote deputata, ad domum parentum suorum rediit in Galilaea. CAPITULUM 7 1 In hoc autem tempore quo venit in Galilæam, missus est ei angelus Gabriel a Deo, ut annuntiaret ei salvatorem nostrum conceptum, et modum conceptus ejus. 2 Ingressus itaque eam, cubiculum in quo erat cum lumine mirifico implevit ac comiter salutans dixit: 3 Ave, Maria! Virgo Domini gratissima! Virgo gratia plena! Dominus tecum, benedictus prae omnibus mulieribus, benedictus es prae omnibus. hactenus nati sunt. 4 Sed virgo, quae ante angelorum voltus norat, et cui tanta lux de coelo non raro fuit, 5 nec expavescebat visio angeli, nec magnitudo lucis obstupuerat, sed solum turbabat verba angeli; 6 Considerare coepit, quaenam esset ista salutatio, quid portenderet aut quem exitum haberet. 7 Cui angelus, divinitus inspiratus, respondet; 8 Noli timere, Maria, tamquam aliquid dissonum cogitans a tua castitate in hac salutatione; 9 invenisti enim gratiam apud Dominum, qui fecisti virginitatem electam tuam. 10 Dum ergo es virgo, concipies sine peccato, et paries filium. 11 Hic erit magnus, quoniam a mari usque ad mare regnabit, et a fluminibus usque ad fines terrae. 12 Et altissimi vocabitur Filius. nam qui mediocriter in terra nascitur, in coelo exaltato regnat. 13 Et dabit ei Dominus solium David patris sui, et regnabit in domo Jacob in æternum, et regni ejus non erit finis. 14 Ipse enim rex regum, et Dominus dominantium, et thronus eius in sæcula sæculorum.
15 Huic autem angelo sermocinante virgo non respondit quasi incredula, sed volens cognoscere modum eius. 16 At illa dixit: Quomodo fiet istud? Cum enim, secundum votum meum, nescivi quemquam, quomodo possum sine virili semine peperisse? 17 Ad haec angelus respondit, et dixit: Ne putes, Maria, quod in vulgari modo concipies. 18 Nam sine coitu, virgo, concipies; dum Virgo paries; dumque virgo lactat. 19 Spiritus enim Sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi, absque ullo ardore libidinis. 20 Quodcumque nascetur ex vobis, sanctum erit. unde nisi sine peccato concipitur, et nascens, Dei filius vocabitur. 21 Extendens autem Maria manus, elevans oculos suos in cælum, dixit: Ecce ancilla Domini. Fiat mihi secundum verbum tuum. Capitulum 8 Abiit ergo Joseph a Judæa in Galilæam, volens nubere virginem quæ ei desponsata est. 2 Jam enim prope erat menses tres, cum esset ei desponsata. 3 Tandem praegnans manifeste apparuit, nec potuit celari a Joseph. 4 Nam ibat ad virginem gratis, ut desponsatam, et colloquens cum ea familiariter sensit eam concepisse. 5 Inde anxius ancepsque esse coepit, ignari quid potissimum capesseret. 6 Nam cum vir iustus esset, noluit eam exponere, nec eam suspicione meretricis infamare, quia vir pius esset. 7 Itaque privatim finire concordiam ac privatim placuit dimittere. 8 Haec autem eo cogitante, ecce angelus Domini in somnis apparuit ei, et dixit Ioseph fili David: Noli timere; 9 Noli suspicari de fornicatione virginis aliquid sentire, nec male de illa sentire, nec timere eam uxorem ducere; 10 Quod enim in ea natum est, et nunc mentem tuam angit, non hominis opus est, sed Spiritus Sancti. 11 Ipsa enim omnium mulierum est virgo unica, quae pariet Filium Dei, et vocabis nomen ejus Jesum, id est, Salvatorem: ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. 12 Tunc Ioseph, secundum angeli mandatum, virginem duxit, et non eam cognovit, sed in castitate servavit. 13 Iamque nonus mensis a conceptione eius appropinquavit, quando accepit Ioseph uxorem suam et quae necessaria erant Bethleem civitatem unde venit. 14 Factum est autem, cum essent ibi, impleti sunt dies ut pareret. 15 Et peperit filium suum primogenitum, sicut sancti Evangelistae docuerunt, Dominum nostrum Jesum Christum, qui cum Patre et Filio et Spiritu Sancto vivit et regnat in saecula saeculorum.