Hebrews Caput 1 1 Deus qui multis temporibus et variis modis olim ad patres per prophetas loquebatur 2 In novissimis his diebus locutus est nobis per Filium suum, quem constituit heredem omnium, per quem et sæcula fecit; 3 qui cum sit splendor gloriæ ejus, et imago personæ ejus, portans omnia verbo virtutis suæ, purgans per se peccata nostra, consedit ad dexteram majestatis in excelsis. 4 Tanto melior angelis effectus, quanto in hæreditate consecutus est magis nomen illi. 5 Ad quem enim angelorum dixit aliquando: Filius meus es tu, ego hodie genui te? Et iterum: Ego ero illi in Patrem, et ipse erit mihi in Filium? 6 et iterum inducens primogenitum in mundum dicit et adorant eum omnes angeli Dei 7 Et ad angelos dicit: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis. 8 Ad Filium autem dicit: Thronus tuus, Deus, in saeculum saeculi; virga aequitatis, virga regni tui. 9 Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis. 10 Tu autem, Domine, in principio terram fundasti; opera manuum tuarum sunt caeli. 11 Ipsi peribunt; tu autem permanes; et omnes sicut vestimentum veterascent; 12 et quasi vestimentum complicabis et mutabuntur tu autem idem ipse es et anni tui non deficient 13 Ad quem autem angelorum dixit aliquando: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? 14 Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos, qui hæreditatem capient salutis? CAPITULUM 2 1 Itaque ea, quae audivimus, magis attendere debemus, ne quando praetermittant. 2 Si enim verbum per angelos dictum est, firmum est: et omnis prævaricatio, et inobedientia accepit justam mercedis retributionem. 3 Quomodo nos effugiemus, si tantam neglexerimus salutem; quæ cum initium accepisset enarrari per Dominum ab eis, qui audierunt, in nos confirmata est. 4 contestante Deo signis et portentis et variis virtutibus et Spiritus Sancti distributionibus secundum suam voluntatem 5 Angelis enim non subjecit mundum venturum, de quo loquimur. 6 Testatus est autem in quodam loco quis, dicens : Quid est homo quod memor es ejus ? aut filius hominis quoniam visitas eum? 7 Minuisti eum paulo minus ab angelis; gloria et honore coronasti eum et constituisti eum super opera manuum tuarum 8 Omnia subjecisti sub pedibus ejus. Nam quod ei subjecit, nihil dimisit non subjectum ei. Nunc autem nondum videmus omnia ei subiecta.
9 Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, videmus Jesum propter passionem mortis, gloria et honore coronatum; ut per gratiam Dei pro omnibus gustaret mortem. 10 Decebat enim eum, propter quem omnia, et per quem omnia, qui multos filios in gloriam adduxerat, auctorem salutis eorum per passionem consummare. 11 qui enim sanctificat et qui sanctificantur ex uno omnes propter quam causam non confunditur fratres eos vocare 12 dicens: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio ecclesiæ laudabo te. 13 Et iterum: Ego ero fidens in eum. Et iterum: Ecce ego et pueri quos dedit mihi Deus. 14 Cum ergo et ipsi communicantes carnis et sanguinis filii sunt, similiter et ipse particeps fuit. ut per mortem destruat eum qui habebat mortis imperium, id est, diabolum; 15 et eos, qui timore mortis erant obnoxii, libera eos omni vita servitutis. 16 Nusquam enim angelos apprehendit. sed semen Abrahae assumpsit ei. 17 Unde per omnia fratribus suis similem fieri debuit, ut misericors et fidelis pontifex in his, quae sunt ad Deum, reconciliare pro delictis populi. 18 In eo enim quod passus est ipse tentatus, potens est autem eis qui tentantur auxiliari. CAPUT III 1 Unde, fratres sancti, vocationis cælestis participes, considerate Apostolum, et pontificem confessionis nostræ Jesum. 2 qui fidelis est ei, qui fecit illum, sicut et Moyses in omni domo ejus. 3 Hic enim Moyse dignior habitus est: quanto qui ædificavit domum, plus honoris habet quam domus. 4 Omnis namque domus fabricatur ab aliquo; qui autem omnia creavit, Deus est. 5 Moyses vero fidelis in omni domo sua, quasi minister, in testimonium eorum quæ dicenda sunt. 6 Christus autem tamquam filius in domo sua; cuius domus sumus, si fiduciam et laetitiam spei usque ad finem firmam retinemus. 7 Propterea, sicut dicit Spiritus Sanctus: Hodie si vocem eius audieritis, 8 nolite obdurare corda vestra sicut in exacerbatione secundum diem temptationis in deserto 9 Cum tentassent me patres vestri, probaverunt me, et viderunt opera mea quadraginta annis. 10 Propter quod infensus fui generationi huic et dixi: Semper errant corde; ipsi autem non cognoverunt vias meas. 11 Iuravi ergo in ira mea: Si introibunt in requiem meam. 12 Videte fratres, ne sit in aliquo vestrum cor malum incredulitatis, discedendi a Deo vivo: 13 consolamini autem invicem cotidie, cum dicitur hodie; ne quis ex vobis obdurgat fallacia peccati. 14 participes enim Christi efficimur si initium fideiussoris tenemus sed usque in finem 15 Dum dicitur: Hodie si vocem eius audieritis, nolite obdurare corda vestra sicut in exacerbatione. 16 Quidam enim audientes exacerbaverunt: sed non universi qui profecti sunt ex Ægypto per Moysen.
Hebrews
17 Quibus autem infensus est quadraginta annis? nonne illis qui peccaverunt, quorum cadavera prostrata sunt in deserto? 18 Quibus autem juravit non introire in requiem ipsius, nisi illis qui increduli fuerunt? 19 Videmus ergo quod per incredulitatem non poterant introire. CAPITULUM 4 1 Timeamus ergo ne forte relicta pollicitatione introeundi in requiem eius, existimetur aliqui ex vobis deesse. 2 Nam et nobis nuntiatum est, quemadmodum et illis: sed non profuit illis sermo auditus, non admistus fidei ex iis qui audierunt. 3 Ingredimur enim in requiem, qui credidimus, sicut dixit: Sicut juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam: etsi completa fuerint opera ab origine mundi. 4 Dixit enim in quodam loco de die septima sic : Et requievit Deus die septima ab omnibus operibus suis. 5 Et in isto rursum: Si introibunt in requiem meam. 6 { Cum ergo oporteat in eum introire: quibus autem primum prædicatum est, non sunt introëuntes propter incredulitatem,} 7 Item, finit quemdam diem, dicens apud Davidem: Hodie, post multum tempus; sicut dictum est: Hodie si vocem eius audieritis, nolite obdurare corda vestra . 8 Si enim eis Iesus requiem donasset, non de alio loqueretur posthac die. 9 Itaque relinquitur sabbatismus populo Dei. 10 Qui enim ingressus est in requiem ejus, etiam ipse desiit ab operibus suis, sicut a suis Deus. 11 Festinemus ergo ingredi in illam requiem: ut ne in idipsum quis incidat incredulitatis exemplum. 12 Vivus est enim sermo Dei, et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti: et pertingens usque ad divisionem animæ ac spiritus: compagum quoque ac medullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis. 13 neque est ulla creatura in oculis eius non manifesta sed omnia nuda et aperta sunt oculis eius cum quo habemus 14 Habentes ergo pontificem magnum qui penetrat cælos, Jesum Filium Dei, teneamus confessionem. 15 Non enim habemus pontificem, qui non possit compati infirmitatibus nostris; sed in omnibus tentabatur sicut et nos, sed tamen sine peccato. 16 adeamus ergo cum fiducia ad thronum gratiae ut misericordiam consequamur et gratiam inveniamus in auxilio opportuno CAPITULUM 5 1 omnis enim pontifex ex hominibus assumptus pro hominibus constituitur in his quae sunt ad Deum ut offerat dona et sacrificia pro peccatis 2 Quis miserebitur imperitis, et his qui de via sunt; quia et ipse infirmitate circumdatus est. 3 Ideo debet ut pro populo, sic et pro se, ut offerat pro peccatis. 4 Nec quisquam sumit sibi honorem, nisi qui vocatus est a Deo, sicut Aaron.
5 Sic et Christus non semetipsum glorificavit, ut pontifex fieret. qui autem dixit ei: Filius meus es tu, ego hodie genui te. 6 Sicut et in alio loco dicit: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. 7 qui in diebus carnis suae preces supplicationesque ad eum qui possit illum salvum facere a morte cum clamore valido et lacrimis offerens et exauditus est pro eo quod timebat eum 8 Cum esset Filius, didicit ex his, quae passus est, obedientiam. 9 et consummatus, factus est omnibus obtemperantibus sibi, causa salutis æternæ. 10 vocatus a Deo pontifex iuxta ordinem Melchisedech 11 De quo multa habemus loqui, et difficile dictu, videntes graviter auditus. 12 Cum enim in tempore oporteat vos esse doctores, ut iterum doceat vos, quæ sint principia sermonum Dei. et facti estis quibus lacte opus sit, non solido cibo. 13 Omnis enim, qui lactis est particeps, expers est sermonis justitiæ: parvulus enim est. 14 Perfectorum autem est solidus cibus: eorum, qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni ac mali. CAPUT VI 1 Derelinquentes ergo principia doctrinae Christi, veniamus ad perfectionem. non iterum fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis et fidei in Deum, 2 baptismatum doctrinæ, impositionis quoque manuum, ac resurrectionis mortuorum, et judicii æterni. 3 Et hoc faciemus, si permiserit Deus. Impossibile est enim eos qui semel sunt inluminati, et gustaverunt de dono cælestis, et participes facti sunt Spiritus Sancti, 5 et gustaverunt verbum Dei bonum et virtutes futuri saeculi 6 Si scandalizabuntur, et convertentur ad pœnitentiam. cum de novo Filium Dei sibi crucifigunt, et pudore aperto eum ponunt. 7 Terra enim sæpe super se bibens imbrem, et parit olera, a quibus colitur, accipit benedictionem a Deo: 8 proferens autem spinas ac tribulos reproba est et maledicto proxima est quorum finis cremandus est. 9 Confidimus autem de vobis dilectissimi meliora, et quæ salutis sunt, ita loquimur. 10 Non est enim iniquum Deus oblivisci operis et laboris vestri dilectionis, quam exhibuistis in nomine eius, quoniam ministrastis sanctis, et ministratis. 11 Cupimus autem unumquemque vestrum eamdem ostentare sollicitudinem ad expletionem spei usque in finem: 12 ut non pigri sitis sed imitatores eorum qui fide et patientia hæreditabunt promissiones. 13 Abrahae enim promittens Deus quia non per maiorem iuraret per semet ipsum iuravit 14 Si benedicens benedicam tibi, et multiplicans multiplicabo te. 15 et sic longanimiter ferens adeptus est repromissionem
Hebrews
16 Homines enim per majorem sui jurant: et omnis controversiæ eorum finis, ad confirmationem, est juramentum. 17 quod abundantius volens Deus ostendere pollicitationis heredibus inmobilitatem consilii sui iureiurando firmavit 18 ut per duas res immobiles, quibus impossibile est mentiri Deum, fortissimum solatium habeamus, qui confugimus ad tenendam propositam spem, 19 quam sicut anchoram habemus animae tutam ac firmam quae intrat in velamen 20 quo praecursor pro nobis introivit Iesus secundum ordinem Melchisedech pontifex factus in aeternum CAPITULUM 7 1 Hic est enim Melchisedec rex Salem, sacerdos Dei altissimi, qui occurrit Abraham redeunte a cæde regum, et benedixit ei. 2 Cui et Abraham dedit decimas ex omnibus. primum rex iustitiae, postea etiam rex Salem, quod est rex pacis; 3 sine patre sine matre sine semine neque initium dierum neque finem vitae habens sed assimilatus filio dei; manet sacerdos jugiter. 4 Videte autem quantus sit iste, cui et Abraham patriarcha decimas dedit praedae. 5 et qui sunt de filiis Levi qui sacerdotio fungerentur mandatum habent decimas populi secundum legem id est fratribus suis cum e lumbis Abrahae venerint : 6 Cujus autem generatio non annumeratur in eis, decimas sumpsit Abraham, et hunc, qui habebat repromissiones, benedixit. 7 Sine ulla autem contradictione, quod minus est, a meliore benedicitur. 8 Et hic quidem decimas morientes homines sumunt; sed ibi recipit eos, de quibus testatur vivere. 9 Ut autem ita dicam, et Levi, qui accipit decimas, dedit decimas in Abraham. 10 adhuc enim erat in lumbis patris sui quando occurrit illi Melchisedech 11 Si ergo per sacerdotium leviticum consummatio, populus enim sub ipso legem accepit, quid necesse fuit ut alius sacerdos exsurgeret secundum ordinem Melchisedech, et non vocabitur secundum ordinem Aaron? 12 Translato enim sacerdotio, necesse erat ut et legis translatio fiat. 13 In quo enim hæc dicuntur, de alia tribu est, de qua nullus altari præsto fuit. 14 Manifestum est enim quod ex Juda ortus sit Dominus noster; In qua tribu nihil de sacerdotio locutus est Moyses. 15 Et adhuc multo magis manifestum est: quoniam secundum similitudinem Melchisedech exsurgens alius sacerdos. 16 qui non secundum legem mandati carnalis factus est, sed secundum virtutem vitæ insolubilis. 17 contestatur enim quoniam tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech 18 Est enim evacuatio præcepti propter infirmitatem ejus, et inutilitatem. 19 nihil enim ad perfectum adduxit lex, introductio autem melioris spei. per quod appropinquamus Deo. 20 Et quantum non sine jurejurando sacerdos factus est:
21 sine iureiurando enim constituti sunt sacerdotes hoc autem iureiurando per eum qui dixit ad eum iuravit Dominus et non paenitebit tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech 22 in tantum melioris testamenti sponsor factus est Jesus. 23 Et alii quidem plures facti sunt sacerdotes, idcirco quod morte prohiberentur permanere: 24 hic autem eo quod maneat in aeternum sempiternum habet sacerdotium 25 Unde et salvare in perpetuum potest accedentes per semetipsum ad Deum : semper vivens ad interpellandum pro nobis. 26 Talis enim decebat ut nobis esset pontifex, sanctus, innocens, impollutus, separatus a peccatoribus, et excelsior cælis factus. 27 Qui non habet necessitatem quotidie, quemadmodum sacerdotes, prius pro suis delictis hostias offerre, deinde pro populi: hoc enim fecit semel, seipsum offerendo. 28 Lex enim homines constituit sacerdotes infirmitatem habentes; verbum autem jurisjurandi, quod post legem est, Filium, qui in æternum consecratur. Capitulum 8 Eorum autem, quae diximus, haec est summa: Talem habemus pontificem, qui positus est ad dexteram throni maiestatis in caelis; sanctorum minister, et tabernaculi veri, quod fixit Dominus, et non homo. 3 Omnis enim pontifex ad offerendum munera, et hostias constituitur: unde necesse est et hunc habere aliquid, quod offerat. 4 Nam si esset super terram, non esset sacerdos; 5 qui exemplo et umbra cælestium ministrant, sicut admonitus Moyses a Deo, cum facturus esset tabernaculum: ecce enim, inquit, omnia secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est, facies. 6 Nunc autem melius sortitus est ministerium, quanto et melioris testamenti mediator est, quod in melioribus repromissionibus sancitum est. Nam si illud prius culpa vacasset, non utique secundi locus inquireretur. 8 quia reprehendens eos dicit ecce dies veniunt dicit Dominus et inicio foedus novum cum domo Israhel et cum domo Iuda 9 non secundum testamentum quod feci patribus eorum in die qua adprehendi manum illorum ut educerem illos de terra Aegypti quoniam ipsi non permanserunt in testamento meo et ego neglexi eos dicit Dominus eo quod non permanserint in testamento meo, et non intellexi eos, dicit Dominus. 10 Hoc enim est pactum, quod feriam cum domo Israel post dies illos, dicit Dominus; Dabo leges meas in mentem eorum, et in corde eorum scribam ea, et ero eis in Deum, et erunt mihi in populum; 11 Et non docebit vir proximum suum, et vir fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum: omnes enim cognoscent me a minimo usque ad maximum. 12 quoniam propitius ero iniquitatibus eorum et peccatorum illorum iam non memorabor 13 In hoc dicit: Testamentum novum fecit prius. Quod autem senescit, prope interitum est.
Hebrews
Capitulum 9 1 Igitur primum quidem testamentum habebant judicia divini cultus, et sanctuarium mundanum; 2 Tabernaculum enim factum erat; primum, in quo erat candelabrum, et mensa, et panis; quod sanctum appellatur. 3 Et post velum secundum, tabernaculum quod vocatur Sanctum omnium. 4 aureum habens thuribulum et arcam testamenti circumtectam ex omni parte auro in qua urna aurea habens manna et virga Aaron quae fronduerat et tabulae testamenti 5 superque eam cherubim gloriae obumbrantia propitiatorium de quibus non est modo dicendum per singula de quo nunc singulariter loqui non possumus. 6 His autem ita compositis, in primum tabernaculum semper introibant sacerdotes, implentes ministerium Dei. 7 in secundo autem semel in anno solus pontifex non sine sanguine quem offert pro se et pro populi ignorantia 8 significans Spiritum Sanctum, nondum manifestata esse via ad sanctum omnium, adhuc stante primo tabernaculo; 9 quod erat figurale temporis praesentis, in quo et munera et sacrificia offerebant, qui non poterant perfectum facere ministerium, quod pertinet ad conscientiam. 10 et variis baptismatibus, et justitiis carnis usque ad tempus correctionis impositis. 11 Christus autem veniens pontifex bonorum futurorum per tabernaculum maius et perfectius, non manufactum, id est, non huius aedificationis; 12 neque per sanguinem hircorum aut vitulorum, sed per proprium sanguinem introivit semel in sancta, æterna redemptione inventa. 13 Si enim sanguis taurorum et hircorum, et cinis vitulae aspersus immundus, sanctificat ad purificationem carnis: 14 quanto magis sanguis Christi, qui per Spiritum eternum se obtulit immaculatum Deo, purgabit conscientiam tuam ab operibus mortuis, ad serviendum Deo viventi? 15 Ideo et novi testamenti mediator est, ut in mortem redemptionis delictorum, qui sub primo testamento erant, qui vocati sunt, promissionem æternæ sortirentur. 16 Ubi enim testamentum est, mors necesse est intercedat testatoris. 17 Valet enim testamentum post homines mortui: alioquin nullius momenti est, vivente testatore. 18 Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est. 19 Cum enim locutus esset Moyses omne mandatum ad omnem populum secundum legem, sumpsit sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua, et lana coccinea, et hyssopo, et aspersit utrumque librum, et omnem populum, 20 dicens: Hic est sanguis testamenti, quod mandavit ad vos Deus. 21 Etiam tabernaculum et omnia vasa ministerii sanguine similiter aspersit. 22 Et omnia pene in sanguine secundum legem mundantur: et omnia pene in sanguine. et sine sanguinis effusione non fit remissio. 23 Necesse est ergo exemplaria quidem cælestium his mundari. ipsa autem cælestia melioribus hostiis quam istis. 24 Non enim in manufactis sanctis Christus introivit, quae sunt figurae veri; sed in ipsum caelum, nunc ut appareat coram Deo pro nobis; 25 neque ut saepe offerat semet ipsum sicut ingreditur sacerdos in sancta omni anno cum sanguine aliorum
26 Tunc enim oportebat eum saepe passum esse ab origine mundi: nunc autem semel in fine mundi apparuit ut per sui sacrificium peccatum dimitteret. 27 Et quemadmodum statutum est hominibus semel mori, post hoc autem judicium; 28 Sic Christus semel oblatus est ad multorum peccata sustinenda; et iterum exspectantibus eum apparebit sine peccato in salutem. CAPITULUM 10 1 Umbram enim habens lex futurorum bonorum, et non ipsam imaginem rerum, numquam potest his sacrificiis quæ per singulos annos continuos adeunt ad perficiendum. 2 Nam tunc non desissent offerri? propterea quod cultores purgati amplius peccatorum conscientiam non haberent. 3 sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit. 4 Impossibile enim est sanguine taurorum et hircorum auferri peccata. 5 Ideo ingrediens mundum dicit : Hostiam et oblationem noluisti : corpus autem aptasti mihi. 6 Holocautomata et sacrificia pro peccato non tibi placuerunt. 7 et dixi ecce venio in volumine libri quod scriptum est a me Deus ut facerem voluntatem tuam VIII. Supra dicens: Hostiam et oblationes et holocausta et pro peccato noluistis, nec placuisti in ea; quae lege offeruntur; 9 At ille ait: Ecce venio ut faciam voluntatem tuam, Deus. Aufert primum, ut secundum statuat. 10 In qua voluntate sanctificati sumus per oblationem corporis Jesu Christi semel. 11 et omnis sacerdos stat cotidie ministrans et easdem saepe offerens hostias quae numquam possunt auferre peccata 12 hic autem unum sacrificium pro peccatis offerens in aeternum sedit a dextris Dei 13 De cetero exspectantes, donec stabiliantur inimici eius scabellum pedum eius. 14 Una enim oblatione, consummavit in sempiternum sanctificatos. 15 cujus et Spiritus Sanctus testis est nobis. 16 hoc autem testamentum quod testabor ad illos post dies illos dicit Dominus dando leges meas in cordibus eorum et in mente eorum superscribam eas 17 peccatorum eorum et iniquitatum eorum non recordabor amplius 18 Ubi autem horum remissio: jam non est oblatio pro peccato. 19 Habentes itaque, fratres, fiduciam in introitu sanctorum in sanguine Jesu, 20 quam initiavit nobis viam novam et viventem per velamen id est carnem suam 21 et sacerdotem magnum super domum Dei. accedamus vero corde in plenitudine fidei, aspersi corda a conscientia mala, et abluti corpus aqua munda. 23 teneamus indeclinabilem fidei nostrae professionem; Fidelis enim est qui promisit. 24 Consideremus invicem ad provocandum ad amorem et ad opera bona:
Hebrews
25 non deserentes collectionem nostram, sicut consuetudinis est quibusdam. sed consolantes, et tanto magis quanto videritis appropinquantem diem. 26 si enim volens peccamus ad hoc quod veritatis scientiam acceperimus iam non est sacrificium pro peccatis 27 Quidam autem formidolosus requirens judicium et indignationem ardentem, quæ devorabit hostes. 28 Qui sprevit legem Moysi, sine ulla miseratione duobus vel tribus testibus mortuus est: 29 quanto gravioris poenae aestimabitur qui conculcaverit Filium Dei et annumeraverit sanguinem testamenti quo sanctificatus est et inmaculatus est et contempsit Spiritus gratia? 30 Scimus enim qui dixit: Mihi vindicta, et ego retribuam. Et iterum: Dominus iudicabit populum suum. Horrendum est incidere in manus Dei viventis. 32 Rememoramini autem pristinos dies, in quibus illuminati estis magnum certamen afflictionum. 33 partim cum in opprobriis et tribulationibus aspicitis; ex parte eorum qui sic erant. 34 Nam et vinctis compassi estis, et rapinam bonorum vestrorum cum gaudio suscepistis, cognoscentes vos habere meliorem et manentem substantiam. 35 Nolite itaque amittere confidentiam vestram, quæ magnam habet remunerationem. 36 Patientia enim vobis necessaria est, ut voluntatem Dei facientes, reportetis promissionem. 37 Adhuc enim modicum est, et qui venturus est, veniet, et non tardabit. 38 iustus autem ex fide vivit quod si subtraxerit se non placebit animae meae 39 Nos autem non sumus ex his, qui ad perditionem revertuntur. sed credentium ad salutem animae. CAPUT XI 1 Est autem fides sperandorum substantia rerum, argumentum non apparentium. 2 In hac enim testimonium consecuti sunt senes. 3 Fide intelligimus aptata esse sæcula verbo Dei: ut, quæ videntur, ex quibus apparent, non sint facta. 4 Fide Abel ampliorem hostiam Deo obtulit quam Cain, per quem testimonium consecutus est esse iustus, testificans Deum de muneribus suis, et de hac defunctus adhuc loquitur. 5 Fide Henoch translatus est ne videret mortem; et non inventus est, quia transtulit illum Deus: ante translationem enim testimonium habuit hoc quod placuit Deo. 6 Sine fide autem impossibile est placere sibi: oportet enim credere accedentem ad Deum quia est, et inquirentibus se remunerator sit. 7 Fide Noe, admonitus a Deo nondum visis, timore permotus, arcam praeparavit ad salvationem domus suae; per quod damnavit mundum, et justitiae, quae est ex fide, heres factus est. 8 Fide vocatus Abraham in locum exire, quem accepturus erat in hæreditatem, obedivit. et exiit nesciens quo iret. 9 fide peregrinatus est in terra promissionis tamquam in aliena, in tabernaculis habitans cum Isaac et Iacob, coheredibus repromissionis eius. 10 Exspectabat enim fundamenta habentem civitatem: cujus artifex et conditor Deus.
11 Per fidem quoque et ipsa Sara concepit semen concipere, et in præcedente senectute liberata est: quoniam fidelem eum iudicavit qui promiserat. 12 Propter quod et ab uno orti sunt (et hoc emortuo) tamquam sidera cæli in multitudinem, et sicut arena, quæ est ad oram maris, innumerabilis. 13 Hi omnes in fide mortui sunt, non acceptis repromissionibus, sed a longe eas aspicientes, et salutantes, et confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram. 14 Qui enim hæc dicunt, significant se patriam inquirere. 15 Et si quidem illius meminissent de qua exierunt, habebant utique tempus revertendi. 16 Nunc autem meliorem appetunt, id est, cælestem. Ideo non confunditur Deus vocari Deus eorum: paravit enim illis civitatem. 17 Fide obtulit Abraham Isaac, cum tentaretur: et unigenitum offerebat, qui susceperat repromissiones, 18 de quo dictum est quia in Isaac vocabitur tibi semen 19 arbitrans quia et a mortuis suscitare potens est Deus: unde eum et in parabolam accepit. unde et in figuram accepit. 20 Fide Isaac benedixit Jacob et Esau de futuris. 21 Fide Jacob, moriens, ambos filios Joseph benedixit. et adorabat innixus cacumine baculi eius. Fide Joseph, moriens, de profectione filiorum Israël memoratus est. et de ossibus eius mandavit. 23 Fide Moyses, cum nasceretur, absconditus est a parentibus suis tribus mensibus, eo quod vere puer esset; et praeceptum regis non timuerunt. 24 Fide Moyses, cum adhuc esset annorum, noluit vocari filiæ pharaonis; 25 magis eligens affligi cum populo Dei, quam temporalis peccati habere jucunditatem. 26 thesauros in Ægypto majoribus divitiis Christi, existimantes opprobrium: quoniam respexit ad retributionem retributionis. Fide reliquit Ægyptum, non veritus animositatem regis: invisibilem enim tamquam videns sustinuit. 28 Fide celebravit Pascha et sanguinis effusionem, ne, qui vastabat primogenita, tangeret ea. 29 Fide transierunt per mare Rubrum sicut aridam: quam Ægyptij facere demersi sunt. 30 Fide muri Jericho corruerunt, circuitu dierum septem. Fide Rahab meretrix non periit cum incredulis, susceptis exploratoribus cum pace. 32 Et quid adhuc dicam? deficiet enim me tempus enarrantem de Gedeon, Barac, Samson, Jephte. Davidis quoque, et Samuelis, et prophetarum; 33 qui per fidem domuerunt regna, operati sunt iustitiam, adepti sunt repromissiones, obturaverunt ora leonum, 34 extinxerunt impetum ignis, effugerunt aciem gladii, convaluerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello, castra verterunt exterorum: 35 acceperunt mulieres de resurrectione mortuos suos: alii autem distenti sunt non suscipientes redemptionem ut invenirent discipuli ejus. ut meliorem adipiscantur resurrectionem. 36 alii vero ludibria et verbera experti insuper et vincula et carceres 37 Lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, gladio percussi sunt. destitutus, afflictus, excruciatus;
Hebrews
38 quibus dignus non erat mundus in solitudinibus errantes in montibus et in speluncis et in cavernis terrae 39 Et hi omnes testimonio fidei probati, non acceperunt repromissionem, 40 Deo pro nobis melius aliquid providente, ut non sine nobis consummarentur. CAPITULUM 12 1 Unde et nos cum tanta testium nube circumdati, abjiciamus omne pondus et peccatum quod tam facile nobis occurrit, et patienter curramus stadium quod proponitur, 2 inspicientes auctorem fidei et consummatorem Iesum qui propter gaudium, quod appositum erat ei, sustinuit crucem, spreto confusione, ad dexteram sedis Dei sedit. 3 Recogitate enim eum qui talem sustinuit a peccatoribus adversum semetipsum contradictionem: ut ne fatigemini, animis vestris deficientes. Nondum enim usque ad sanguinem restitistis adversus peccatum repugnantes. 5 et obliti estis consolationis quae vobis quasi filiis loquitur dicens fili mi ne spernas disciplinam Domini et ne deficias cum ab eo argueris 6 Quem enim diligit Dominus, castigat: flagellat autem omnem filium, quem recipit. 7 In disciplina perseverate. quis enim filius quem non corripit pater? 8 Quod si extra disciplinam estis, cujus participes facti sunt omnes: ergo adulteri, et non filii estis. 9 Patres etiam carnis nostrae habuimus, qui nos erudiebant, et reverebamur eos : non multo magis obtemperabimus Patri spirituum, et vivemus ? 10 Hi enim diebus paucis ad placitum suum increpaverunt nos; hic autem ad utilitatem nostram, ut participes simus sanctitatis eius. 11 Omnis autem disciplina in præsenti videtur esse jucunda, sed gravis: postea autem fructum justitiæ reddit his, qui per eam exercentur. 12 Propter quod remissas manus, et soluta genua erigite; 13 Et gressus rectos facite pedibus vestris: ut non claudicans quis erret. sed potius sanetur. 14 pacem sequimini cum omnibus et sanctimoniam sine qua nemo videbit Dominum 15 Videte ergo diligenter ne quis deficiat a gratia Dei. ne qua vos radix amaritudinis germinantis turbet, et per hoc multi coinquinentur; 16 Ne quis fornicator, aut profanus ut Esau: qui propter unam escam vendidit primitiva sua: 17 Scitis enim quoniam postea, volens benedictionem hæreditare, reprobatus est : non enim invenit pœnitentiæ locum, qui diligenter cum lacrymis quærebat. 18 non enim accessistis ad tractabilem et ardentem ignem et turbinem et caliginem et procellam 19 et tubae sonum et vocem verborum, quam qui audierunt, excusaverunt se, ne eis fieret verbum. quam qui audierunt, excusaverunt se, ne eis fieret verbum. 20 Non enim poterant sustinere quod præceptum est: et si bestia tetigerit montem, lapidabitur, aut transfixit: 21 tam terribilis visus est ut diceret Moses valde formido et contremisco
22 sed accessistis ad Sion montem et civitatem Dei viventis Hierusalem caelestem et multorum milium angelorum frequentiae 23 et ecclesiam primitivorum, qui conscripti sunt in cælis, et judicem omnium Deum, et spiritus justorum perfectorum, 24 et testamenti novi mediatorem Jesum, et sanguinis aspersionem melius loquentem quam Abel. 25 Videte ne recusetis loquentem. si enim non effugerunt qui noluerunt eum qui loquebatur in terra multo magis non effugiemus si avertamur ab eo qui de caelo loquitur 26 cujus vox movit terram : nunc autem repromittit dicens : Adhuc semel non moveo solum terram, sed et cælum. 27 Hoc autem verbum: Adhuc semel, significat remotionem eorum quae moventur, tamquam quae facta sunt, ut quae moveri non possunt, permaneant. 28 Itaque regnum, quod inmobile non est, suscipientes, habemus gratiam, per quam serviamus placentes Deo, cum metu et reverentia. 29 Etenim Deus noster ignis consumens est. CAPITULUM 13 1 Caritas fraternitatis maneat. 2 alienos nolite oblivisci: per hoc enim quidam ignorantes Angelos susceperunt. 3 Mementote vinctorum, tamquam simul vincti. eos autem qui adversa patiuntur, sicut et ipsi in corpore. 4 Honorabile connubium in omnibus, et thorus immaculatus. 5 Sermo vester sine avaritia sit; et contenti estote his, quae habetis; dixit enim: Non te deseram neque derelinquam. 6 ita ut confidenter dicamus Dominus mihi adiutor non timebo quid faciat mihi homo 7 Mementote præpositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei: quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem. 8 Jesus Christus heri, et hodie: ipse et in sæcula. 9 Doctrinis variis et peregrinis nolite abduci. Optimum est enim gratia stabilire cor; non escis, quae non profuerunt ambulantibus in eis. 10 Habemus altare, de quo edere non habent potestatem, qui tabernaculo deserviunt. 11 Quorum enim animalium infertur sanguis pro peccato in sanctuarium, crematur extra castra. 12 Propter quod et Jesus, ut sanctificaret per suum sanguinem populum, extra portam passus est. 13 Exeamus ergo ad eum extra castra, opprobrium eius portantes. 14 Non enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus. per ipsum ergo offeramus hostiam laudis semper Deo, id est, fructum labiorum nostrorum, confitentes nomini eius. 16 Benefacientes autem et communicantes nolite oblivisci: talibus enim hostiis promeretur Deus. 17 obedite praepositis vestris, et subditi estote: custodite enim animas vestras, sicut rationem reddentes, ut cum gaudio faciant, et non cum dolore: id enim vobis expedit. Ora pro nobis: confidimus enim bonam conscientiam habemus in omnibus, bene vivere volentes. 19 Amplius autem deprecor vos hoc facere, quo celerius restituar vobis.
Hebrews
20 Deus autem pacis, qui eduxit de mortuis Dominum nostrum Jesum, pastorem magnum ovium, in sanguine testamenti æterni, 21 aptet vos in omni bono ut faciatis voluntatem eius faciens in vobis quod placeat coram se per Iesum Christum cui gloria in saecula saeculorum amen cui est gloria in sæcula sæculorum. Amen. 22 Rogo autem vos fratres, sufferte verbum exhortationis. 23 Cognoscite fratrem nostrum Timotheum dimissum: cum quo (si celerius venerit) videbo vos. cum quo si venerit cito, videbo vos. 24 Salutate omnes qui vos dominantur, et omnes sanctos. Salutant vos de Italia fratres. 25 Gratia cum omnibus vobis. Amen.