Skip to main content

Kyrgyz - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building

Page 1


Падышажооптукубануумененкабылалып,анданкийинкисинсурады:«Башкаруунунэң

Падышамакулдугунбилдирип,башкабирөөдөн:«Падышачылыктынмаңызыэмнеде?»–деп

Эртесикүнүдаушундайэлетартипсакталып,падышаадамдаргасурооберүүгөмүмкүнчүлүк тапканда,кийинкисураккакалгандардынбиринчисинен:«Башкаруучулуктунэңжогорку формасыкайсы?»–депсурады.Ал:«Өзүңдүбашкаруужанакаалоолоргоалдырбоо.Анткени бардыкадамдардынбелгилүүбиртабигыйакыл-эсибарКөпчүлүкадамдартамак-ашка, суусундуктаргажанакөңүлачуугажакынболушумүмкүн,алэмипадышалараймаккаээ болуугажаначоңатак-даңккаумтулушатБирокбардыкнерседеченемдүүлүкболгону

Падышаалкишинижылуутосупалып,кийинкисинен"кантипжеңилжанаырахаттуу жашоодонкачсаболот?"дегенсуроогожоопберүүнүсуранды.Ал:"Эгералөзүнүнулуу

жанаталаш-тартыштууучурлардаадилеттүүлүктезарадаорнотулушукерек»,–депжооп берди.Аристейдинкаты10:23-24.

Тоорат

Анткенименаныбилем,алөзүнүнбалдарынажанаөзүнөнкийинкиүй-бүлөсүнөТеңирдин жолумененжүрүүнү,адилеттүүлүктүжанакалыстыктысактоонуосуяттайт,ошондоТеңир Ыбрайымжөнүндөайтканынаткарат.Башталыш18:19

Ошондойэле,бардыкэлденКудайданкорккон,чынчыл,ачкөздүктүжеккөргөнжөндөмдүү

Соттоадилетсиздиккылбагыла,кедейдисыйлабагыла,күчтүүнүсыйлабагыла,тескерисинче, жакыныңардыадилеттүүлүкмененсоттогулаСотто,өлчөмдө,таразадажеченемде адилетсиздиккылбагыла.Лебилер19:15,35

Урууңардынарасынанакылдуу,акылдуужанабелгилүүадамдардытандапалгыла,Мен

мындайбуйрукбердим:Биртуугандарыңардынортосундагысотиштеринугуп,арбир

Алжетиммененжесирдисоттойт,келгиндижакшыкөрөт,агатамак-ашжанакийимберет

Кудай-Теңириңбергенбардыкдарбазаларыңаурууларыңбоюнчасоттордужана

Ысрайылдынарасындападышалыгындаузакжашайт.Мыйзам17:18-20

Келгиндинжежетимдинсотунакаршычыкпа,жесирдинкийиминкүрөөгөалба:Мыйзам 24:17

Эгердеадамдардынортосундаталаш-тартышболуп,аларсоткокелип,соттораларды соттошсо,андааларадиладамдардыакташат,алэмимыйзамсыздардыайыпташат(Мыйзам 25:1)

Келгиндин,жетимдинжанажесирдинакыйкаттыгынбузганадамгакаргыштийсин!Ошондо бүтэл:«Оомийин!»–десин.Мыйзам27:19

Тарых

Ошогокарабастан,Теңиралардыталап-тоноочулардынколунанкуткарганбашкаруучуларды койду.Башкаруучулар2:16

МенинжүрөгүмЫсрайылдынбашкаруучуларына,эларасындаөзыктыярымененкызмат кылгандаргабурулат.Теңирдидаңктагыла.Башкаруучулар5:9

ДөөтбүтЫсрайылгападышачылыккылып,бүтэлинеадилеттүүлүкжанаадилеттүүлүкменен өкүмжүргүзгөн(2Шемуел8:15)

ЫсрайылдынКудайымындайдеди:Ысрайылдынаскасымагамындайдеди:Адамдарды башкарганадамадилеттүүболушукерек,КудайданкоркупбашкарышыкерекАлкүн чыккандагытаңкыжарыктай,булутсузтаңкыдай,жамгырданкийинкижаркырооменен жерденөсүпчыкканжумшакчөптөйболот2Шемуел23:3-4

Эми,оо,Кудайым,сенкулуңдуатамДөөтүнүнордунападышакылдың.Менкичинекей баламын,кантипкирип-чыгуунубилбеймКулуңӨзүңтандапалганэлиңдин,сансызкөп сандагыэлиңдинарасында.Ошондуктан,кулуңаэлиңдисоттооүчүнакылдуужүрөкбер,

БүтЫсрайылпадышачыгарганөкүмжөнүндөугуп,анданкоркушту,анткениаларанда

Сенинадамдарыңбактылуу,сениналдыңдадайыматурган,акылмандыгыңмененуккан кулдарыңбактылуу.СениЫсрайылдынтагынаотургузууүчүнсеникубантканКудайТеңириңедаңк!АнткениТеңирЫсрайылдытүбөлүккөсүйгөндүктөн,адилеттүүлүкжанасот жүргүзүүүчүнсенипадышакылыпкойгон.1Падышалар10:8-9

Жаробамэржүрөк,күчтүүадамэле.Сулайманжашжигиттинэмгекчилэкенинкөрүп,аны Жусуптунтукумунунбардыкиштеринебашчыкылыпкойду.1Падышалар11:28

Ошентип,ДөөтбүтЫсрайылгападышачылыккылып,элинеадилеттүүлүкжанакалыстык мененөкүмчыгарды1Жылнаама18:14

ЭгерТеңирМусагаЫсрайылжөнүндөбергенкөрсөтмөлөрмененөкүмдөрдүаткаруугааракет

Жылнаама22:13

ЭгердеалбүгүнкүдөйМениносуяттарымдыжанаөкүмдөрүмдүаткарып,дайымаырааттуу болсо,Менанынпадышачылыгынтүбөлүккөбекемдейм.1Жылнаама28:7

ДөөтүнүнуулуСулайманпадышачылыгындабекемделип,Кудай-Теңирианымененболуп, аныабдандаңазалады2Жылнаама1:1

Магаакылмандыкжанабилимбер,ошондоменбулэлдиналдыначыгып-киреалам.Анткени сенинбулулууэлиңдикимбашкараалат?КудайСулаймангамындайдеди:«Булсенин жүрөгүңдөболгонжанасенбайлыкты,байлыкты,атак-даңкты,душмандарыңдынөмүрүнда, узакөмүрдүдасураганжоксуң,тескерисинче,Менсенипадышакылганэлимдибашкаруу үчүнөзүңөакылмандыкжанабилимсурадыңСагаакылмандыкжанабилимберилди;Мен сагасенденмурункупадышалардынбириндедаболбогонбайлыкты,байлыктыжанаатак-

СулайманТеңирдинысымынаарнапүйжанаөзүнүнпадышачылыгыүчүнүйкуруунучечти. Хурамдагымындайдеди:«Асманмененжердижараткан,ДөөтүпадышагаТеңиргеүйжана өзүнүнпадышачылыгыүчүнүйкуратурганакылдуу,акыл-эстүүжанатүшүнүктүүуулберген

Алсотторгомындайдеди:«Эмнекылыпжатканыңардыбайкагыла,анткенисилерадамүчүн эмес,Теңирүчүнсоттойсуңар,АлсилермененбиргесоттоОшондуктанТеңирденкорккула, этиятболгулажанаиштегиле,анткенибиздинКудай-Теңирибиздеадилетсиздик,бет карамалык,белекалуужок».2Жылнаама19:6-7

Кудайдынбулүйүнүнишинтоктоткула;жүйүттөрдүнбашкаруучусужанажүйүттөрдүн аксакалдарыКудайдынбулүйүнөзордунакурушсун.Эзра6:7

АнткениЭзражүрөгүнТеңирдинмыйзамынизилдөөгө,аныаткаруугажанаЫсрайылэлине мыйзамдармененөкүмдөрдүүйрөтүүгөбурган(Эзра7:10)

Сен,Эзра,Кудайыңдынколуңдагыакылмандыгыменен,дарыянынаркыөйүзүндөгүбардык

МенбиртууганымХананигежанасарайдынбашчысыХананиягаИерусалимдибашкарууну тапшырдым,анткениалишенимдүүадамболчужанабашкаларгакарагандаКудайданкоркчу Некемия7:2

АнткенижүйүтМордохайАкашверошпадышаданкийинки,жүйүттөрдүнарасындакадырбарктуу,көптөгөнбиртуугандарынынарасындакадыр-барктууболгон,өзэлининбайлыгын көздөгөнжанабардыктукумунатынчтыкжөнүндөсүйлөгөн(Эстер10:3)

Келгиле,өзүбүзгөсотжүргүзөлү:эмнежакшыэкенинөзарабилебиз.Аюб34:4

Забурлар

БирокТеңиртүбөлүккөтурат,АлӨзтактысынсоттооүчүндаярдаган.Алдүйнөнү

адилеттүүлүкмененсоттойт,элдергеакыйкаттыкмененсотжүргүзөтЗабур9:7-8

Аладилдиктижанаакыйкаттыктысүйөт,жержүзүТеңирдинжакшылыгынатолгон.Забур

КудайыТеңирболгонэлбактылуу,АлӨзүнүнмурасыкатарытандапалганэлбактылуу

Адилеттикжанаакыйкаттык–тактыңдынорду,ырайымжаначындыксениналдыңдажүрөт.

Бироксотадилеттиккекайтыпкелет,жүрөгүтазалардынбаарыаныээрчишет.Забур94:15

Аныбулуттаржанакараңгылыккурчаптурат,адилдикжанаакыйкаттык–Анынтактысынын турагыЗабур97:2

Падышанынкүчүдаакыйкаттыктысүйөт;Сенадилеттиктиорнотосуң,Жакыпта акыйкаттыктыжанаадилдиктиорнотосуңЗабур99:4

ТеңирэзилгендердинбаарынаадилдикмененакыйкаттыктыорнототЗабур103:6

Акыйкаттысактагандаржанаардайымадилдиктисактагандарбактылуу.Забур106:3

Анынколунуништеричындыкжанаакыйкаттык,бардыкосуяттарытуура.Забур111:7

Менчындыкжолунтандадым:Сенинөкүмдөрүңдүалдымдакойдум.Магатуураой

ЖакыптынКудайынанжардамкүткөн,Кудай-ТеңириненүмүттөнгөнадамбактылууАл асманмененжерди,деңиздижанаандагылардынбаарынжараткан,чындыктытүбөлүккө сактаган,эзилгендергеөкүмчыгарган,ачкаларгатамакбергенТеңиртуткундардыкоёберет Забур146:5-7

Сулайманпадышаныннакылсөздөрү

ЫсрайылпадышасыДөөттүнуулуСулаймандыннакылсөздөрү:акылмандыкмененнасаатты билүүүчүн;түшүнүктүүсөздөрдүтүшүнүүүчүн;акылмандыктын,адилеттүүлүктүн, калыстыктынжанаадилеттүүлүктүннасаатынкабылалууүчүн;жөнөкөйлөргөкуулук,жаш

Ачуулануугашашпаганадамэржүрөктөнжакшы,рухунбашкарабилгенадамшаардыбасып

Караниетадамакыл-эстинжолунбурмалооүчүнкөкүрөгүнөнбелекалат(Накылсөздөр 17:23).

Мыйзамсыздынжүзүнкабылалуу,адиладамдысоттокулатуужакшыэмесНакылсөздөр 18:5

Соттактысындаотурганпадышакөзүмененбардыкжамандыктычачат(Накылсөздөр20:8).

Акылдуупадышажамандардычачыратып,алардынүстүнөдөңгөлөккоёт(Накылсөздөр 20:26).

Падышаныырайымжаначындыксактайт,алэмианынтактысыырайыммененбекемделет (Накылсөздөр20:28).

АдилеттикжанасотжүргүзүүТеңиргекурмандыккакарагандажагымдуураак. Мыйзамсыздардынтонолушуалардыжоккылат,анткениаларсотжүргүзүүдөнбаштартышат Накылсөздөр21:3,7

Адилеттүүадамүчүнсотжүргүзүүкубаныч,алэмимыйзамсызишкылгандарүчүнкыйроо болот.Накылсөздөр21:15

БулнерселердаакылмандаргатаандыкСоттоадамдардынүстүнөнбеткарамалыккылуу жакшыэмес.Мыйзамсызга:«Сенадилсиң»,–дегенадамдыэлкаргайт,элдераныжеккөрөт. Алэмианыашкерелегендергекубаныч,аларгажакшыбататүшөтНакылсөздөр24:23-25

Өзжанынбашкараалбаганадамталкаланган,дубалсызшааргаокшош(Накылсөздөр25:28).

Караниетадамдаракыйкаттыктытүшүнүшпөйт,алэмиТеңирдииздегендербаарын түшүнүшөтНакылсөздөр28:5

Эгердебашкаруучужалгансөзгөкулаксалса,анынбардыккызматчыларыыймансыз(Накыл сөздөр29:12).

Кедейлердиадилеттүүлүкмененсоттогонпадышанынтактысытүбөлүккөбекемболот (Накылсөздөр29:14).

Көптөрбашкаруучунунырайымыниздешет,бирокарбирадамдынөкүмүТеңирденчыгат. Накылсөздөр29:26

Оо,Лемуел,падышаларгашарапичүүжарашпайт,төрөлөргөкүчтүүичимдикичүү жарашпайт:аларичипалып,мыйзамдыунутуп,кыйналгандардынөкүмүнбурмалашпасын (Накылсөздөр31:4-5)

Оозуңдуач,акыйкаттыкмененсотто,кедейлермененмуктаждардынишинчечНакылсөздөр 31:8-9

Ананменкүнастынансотболотурганжерди,алжердежамандыкбарэкенин,алжерде адилдикбарэкенинкөрдүм.Менжүрөгүмдө:«Кудайадиладамдыда,мыйзамсызадамдыда

Насаатчы3:16-17

Эгеркайсыбираймактакедейлердинэзилипжатканын,соттунжанаадилеттүүлүктүн

турат,андандажогоркусубарНасаатчы5:8

Кимосуяттысактаса,эчкандайжамандыксезбейт,алэмиакылдууадамдынжүрөгүубакытты да,соттудаажыратаалатАнткениарбирнерсенинөзубагыжанасотубар,ошондуктан адамдыназабыагачоң.Насаатчы8:5-6

Пайгамбарлар

Жакшылыккылуунуүйрөнгүлө;адилеттиктииздегиле,эзилгендердиколдогула,жетимдерди соттогула,жесирлерүчүнжалынгылаЫшайа1:17

Анткенибизгебалатөрөлдү,бизгеуулберилди:бийликанынийниндеболот,агаКеремет, Кеңешчи,КудуреттүүКудай,ТүбөлүкАта,ТынчтыктынТөрөсүдегенаткоюлатАнын бийлигининжанатынчтыгынынөсүшүнүнчегиболбойт,Дөөттүнтактысындажанаанын

Теңирмындайдейт:«Адилеттиктисактагыла,адилеттүүлүктүсактагыла,анткениМенин куткарылуумжакындапкалды,Менинадилдигимачылат»Ышая56:1

Сенчындык,сотжанаадилдикменен:«Теңиртирүү»,депантбересиң,ошондоэлдерАнын аркасымененбатаалышат,Анынаркасыменендаңкташат(Жеремия4:2)

БирокмактанганадамМенитүшүнгөнүжанабилгенимененмактансын,анткениМенжер үстүндөырайымдуулукту,акыйкаттыктыжанаадилдиктижаратканТеңирминАнткениМен ушулнерселерденырахаталам,дейтТеңир.Жеремия9:24

Оо,Дөөттүнтукуму,Теңирмындайдейт:«Эртеңмененсотжүргүзгүлө,талап-тонолгонду эзүүчүнүнколунанкуткаргыла,болбосоМенинкаарымоттойөчүп,силердинжаман иштериңердинайынанэчкимөчүрөалбайт»Жеремия21:12

Теңирмындайдейт:«Адилеттикжанаадилдикмененишкылгыла,талап-тонолгондорду эзүүчүнүнколунанкуткаргыла,келгинге,жетимгежанажесиргежамандыккылбагыла, зордук-зомбулуккөрсөтпөгүлө,булжердебейкүнөөкантөкпөгүлө».Жеремия22:3

«Мына,күндөркележатат,дейтТеңир,ошолкүндөркележатат,менДөөткөадилБутак өстүрөм,Падышападышачылыккылат,гүлдөйт,жерүстүндөакыйкаттыктыжана адилеттиктиорнотот».Жеремия23:5

Ошолкүндөрдө,ошолубактаМенДөөткөадилдиктинбутагынөстүрүпчыгарам,алжерде акыйкаттыктыжанаадилдиктиорнотот.Жеремия33:15

Пайыздыктыбербеген,кирешеалбаган,мыйзамсыздыктанколунтартканадамадамменен адамдынортосундаадилеттүүсотжүргүзөт,Менинкөрсөтмөлөрүмбоюнчажүрөт,Менин өкүмдөрүмдүсактайт,чындыктыишкылат;аладилеттүү,алсөзсүзтирүүболот,дейтКудайТеңир.Жезекиел18:8-9

Кудай-Теңирмындайдейт:«Оо,Ысрайылдынтөрөлөрү,силергежетиштүүболсун:зордукзомбулуктужанаталап-тоноонутоктоткула,сотжанаадилеттикжүргүзгүлө,Менинэлимден талап-тоноолоруңардытоктоткула,–дейтКудай-Теңир»Жезекиел45:9 Ошондуктан,падыша,менинкеңешимдикабылал,күнөөлөрүңдүадилдикменен,алэми кедейлергеырайымкылуумененмыйзамсыздыктарыңдыкечир;эгербулсенин тынчтыгыңдынузакболушуүчүнболсо.Эмимен,Небухаданасар,асманПадышасын мактайм,даңазалаймжанаурматтайм,анынбардыкиштеричындык,жолдоруадилеттүү:ал текебердикмененжүргөндөрдүбасынтаалат.Даниел4:27,37

ОшондоДарийпадышажержүзүндөжашаганбардыкэлдерге,улуттаргажанатилдерге

Жамандыктыжеккөргүлө,жакшылыктысүйгүлө,дарбазадаадилеттүүлүктүорноткула:

адилеттүүлүксуудай,адилдикчоңагымдайагыпкетсинАмос5:15,24

АсманаскерлерининТеңиримындайдейт:«Чынчылдыкмененсотжүргүзгүлө,арбириңерөз

Инжилдер

БирокЫйса:«БалдардынМагакелүүсүнөжолбергиле,алардынтоскоолдуккылбагыла,

Андаишенимдүүжанаакылдуукулким,кожоюнуаныүйүндөгүлөрүнөөзубагындатамак-аш

мүлкүнөбашчыкылыпкоёт.Матай24:45,47

Кожоюнуага:«Жарайсың,жакшыжанаишенимдүүкул!Сенбиразнерседеишенимдүү болдуң,сеникөпнерсегебашкарамКожоюнуңдункубанычынаортоктошбол»,–деди Кожоюнуага:«Жарайсың,жакшыжанаишенимдүүкул!Сенбиразнерседеишенимдүү болдуң,сеникөпнерсегебашкарам.Кожоюнуңдункубанычынаортоктошбол»,–деди (Матай25:21,23)

БирокЫйсаалардычакырыпалып,мындайдеди:«Силербилесиңер,элдердинүстүнөн бийликкылгандараларгаүстөмдүккылышат,алэмиалардынулууларыаларгабийлик

силергекызматчыболсунАраңарданкимбиринчиболгусукелсе,албаарынынкулуболсун

Сырткыкөрүнүшүнөкарапсоттобогула,бирокадилеттүүсоттогула.Биздинмыйзамадамды укпайтуруп,эмнекылганынбилбейтурупсоттойбу?Жакан7:24,51

Жекимнасаатайтса,ошогожарашанасаатайтсын;кимберсе,жөнөкөйлүкмененишкылсын; кимбашкарса,тырышчаактыкмененишкылсын;кимкайрымдуулуккөрсөтсө,кубаныч мененишкылсын.Римдиктерге12:8

Теңирүчүнарбирадамдыкбийликкебашийгиле:жогоркубийликтегипадышагабыже жамаништердижасагандардыжазалооүчүн,жакшылыккылгандардымактооүчүнанын жибергенбашкаруучуларынабы,башийгиле.1Петир2:13-14

ТеңирПерспадышасыКирдинрухункөтөрүп,бүтпадышачылыгына,ошондойэлекат аркылуумындайдепжарыялаган:«ПерспадышасыКирмындайдейт:ЫсрайылдынТеңири, ЭңЖогоркуТеңир,менибүткүлдүйнөнүнпадышасыкылыпкойду,магаЖүйүтжеринде

Эзра8:7

Ошентип,бардыкэлдерТеңирдидаңкташат,АнынэлиКудайдытааныйт,ТеңирӨзэлин көтөрөт;ТеңирКудайдычындыкжанаадилеттикмененсүйгөндөрдүнбаарыбир туугандарыбызгаырайымкылыпкубанышатТобит14:7

Анданкийинменкөптөгөнэлдердинүстүнөнбийликкылып,бүткүлдүйнөгөүстөмдүк

өзүмдүнкарамагымдагылардыдайыматынчжашоогожайгаштырууну,падышачылыгымды

Эзүүчүнүнколунанкордуккөргөндүкуткар,сототургандакөңүлүңдүчөгөрбө(Сирах4:9).

Теңирденкоркуубийликкежетүүдөнмурункелет,алэмиоройлукжанатекебердиканы

арасындаТеңирденкоркконадамданжогоруэчкимжок.Сирах10:21,24

Анткениалбүтжержүзүндөгүэлдердибөлүп,арбирэлгебашчыкойду;бирокЫсрайыл Теңирдинүлүшү:Сира17:17

Теңирденкорккондоракыйкаттыктытабышатжанаадилеттүүлүктүжарыксыяктуу күйгүзүшөт(Сира32:16)

Алагаөзүнүносуяттарынжанаөкүмдөрүнберүүбоюнчабийликберди,алЖакыпка көрсөтмөлөрдүүйрөтүп,ЫсрайылгамыйзамдарынтүшүндүрүшүкерекболчуСира45:17

Дөөтбоорукерболгондуктантүбөлүкпадышачылыктынтагынаээболгон(1Маккавей2:57)

ОшондуктанэлШымондуништеринырдап,алөзэлинекандайдаңкалыпкелүүнү ойлогондуктан,аныөздөрүнүнбашкаруучусужанабашкыдинкызматчысыкылып дайындады,анткениалмунунбаарынжасаган,ошондойэлеөзэлинекөрсөткөн адилеттүүлүгүжанаишенимиүчүн,ошондойэлеөзэлинкөтөрүүгөбардыккүч-аракетин жумшагандыгыүчүн1Маккавей14:35

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Kyrgyz - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu