Kurdish Northern Kurmanji - The Letter of Aristeas

NameyaArîsteas

PÊŞKÊŞ

DinameyaAristeasde,kuyekjivegotinênherîgirîngû kevnarênvêberhevokêye,emjiAdemûHewayê,ji Tofanêrêyekdûrûdirêjderbaskirine.Evnivîsdîmenek berxwedanamirovahiyêpêşkêşdike,kuErdêjinûvebi neteweyênbihêzênkudinavşahiyêûşahiyêdedijîn,jinû vedagirkiriye.

Hûnêlivirliseryekemînpirtûkfîlofêmezin-Ptolemy Philadelphiusbixwînin.Ewdixwaze"hemûpirtûkên cîhanê"lipirtûkxaneyaxweyaliÎskenderiyêkombikeDi dawiyêde,dihewesaxweyabidestxistinaberhemeke mezin-QanûnênCihûyan-de,ew100,000dîldiberdêla wêpirtûkêdedifiroşeEvdibekubihayêherîbilindêku heyanihajiboberhemekeyekanehatiyedayînbeEw sedemekneasayîjibodawiyaDîlgirtinaMezinpêşkêşdike.

BûyerênvêçîrokêdidemajiyanaŞahbanûArsinoeya navdardeqewimîn,kudisala270BZdemirDîrokarastîn anivîsandinênediyare

Hûrgiliyênjiyanadadgehê,nîqaşkirinapirsgirêkêncivakî yênwêdemêbalkêşûzindîneDivêserdemêdedîtina padîşahûmêvanênwîdidemaziyafetaxwedebipirsû bersivanremijûldibin,keşfekecêbe.

Bingehavêxebatabalkêşwihaye:

1DiyarkirinapirtûkêjiboFîlokrat

2Çalakiyadestpêkê:

(a)PêşniyaraPirtûkxanevanjiboazadkirinadîlênCihûli hemberpirtûkekê

(b)Rizgarkirin

(c)NameyaFîladelfoysîjiboEleazar.

(d)Bersiv

(e)Navênkomîteyakujibowergerandinapirtûkêhatiye destnîşankirin.

3Danasînadiyariyênşahane:

(a)Mase(dibekuperçeyamobîlyayaherîxemilandîyaku heyanihahatiyehilberandinbe).

(b)Pêşkêşiyêndin

4DanasînaOrşelîmê

(a)Perestgeh(ûsîstemaavê).

(b)Merasîm (c)Keleh (d)Bajar.

(e)Gundewar

5XatirxwestinaEleazar

6.ŞirovekirinaEleazarliserqanûnê(evşehrezayiyekekûr e)

7Resepsiyon

8.Ziyafet(72pirsûbersiv).

9WergeraPirtûkê

BEŞA1

DidemadîlgirtinaCihûyanliMisrêde,Ptolemy Fîladelphusxwewekîyekembibliyofîlêmezindide xuyakirinEwdixwazehemûpirtûkêncîhanêdi pirtûkxaneyaxwedehebin;jibokuQanûnênMûsabistîne, ewpêşniyardikeku100,000dîlbivêxebatêbifiroşeû dibêje,"Birastîjîevnîmetekpiçûke!"

1Jiberkuminjibodîrokekebîranînaserdanaxweya cemEleazar,SerokkahînêCihûyan,materyalberhevkiriye, ûjiberkutu,Fîlokrat,jiberkutuherderfetêjidestnadî kuminbibîrbînî,girîngiyekemezindidîwergirtina raporeklisermotîvasyonûarmancamîsyonamin,min hewldakujiboteşiroveyekezelalamijarêamadebikim, jiberkuezdibînimkutuxwedîhezkirinekexwezayîya fêrbûnêyî,taybetmendiyekekuxwedîtiyaherîbilinda mirovane-kubiberdewamîhewlbide'listokazanînû destkeftiyênxwezêdebike',çibirêyalêkolînadîrokêbe, çijîbibeşdarbûnarastîdibûyerandebe

2Bivîawayîye,bihilgirtinahêmanênherîbilinddinav xwede,giyandipaqijiyêdeavadibe,ûpiştîkuarmanca xweliserdîndariyê,armancaherîbilindjihemûyan, destnîşandike,ewvêyekêwekîrêberêxweyêbêqusûr bikartîneûbivîrengîarmancekdiyarkirîbidestdixe.

3Dilsoziyaminajibolêgerînazanînaolîbûsedemakuez balyoztiyêlicemwîzilamîbigirimserxwe,kuhemjihêla welatiyênxweveûhemjîjihêlayêndinve,hemjiber fezîletûhemjîjibermezinbûnaxwe,pirrêzlêdihatgirtin, ûdidestêwîdebelgeyênbinirxekbilindjiboCihûyanli welatêxweûliwelatênbiyanîhebûnjiboşîrovekirina qanûnaîlahî,jiberkuqanûnênwanliserkaxezênçermîbi tîpêncihûhatinenivîsandin

4Minevsefaretbicoşûkelecangirtserxwe,berîhertiştî minfersenddîtkujipadîşahrejibodîlênCihûyênkuji hêlabavêpadîşahvejiCihûstanêboMisrêhatibûn veguhastin,lavabikim,demakuwîevbajarbidestxistû welatêMisrêfetihkir

5Hêjayîwêyekuezvêçîrokêjîjiwerevebêjim,jiberku ezpiştrastimkuhûn,bimeylaxweyajibopîroziyêû sempatiyaxweyabimirovênkuligorîqanûnapîrozdijîn re,dêbidilxwazîguhbidinhesabêkuezdixwazimpêşkêş bikim,jiberkuhûnbixwevêdawiyêjigiravêhatineba meûhûndixwazinhertiştêkugiyanavadikebibihîzin

6Berêjî,mintomarekjirastiyênkuminhêjayîvegotinêli sernijadaCihûyandît,jiwereşand-ewtomarkuminji kahînênmezinênherîzanayênwelatêherîzanayêMisrê wergirtibû

NameyaArîsteas

7Jiberkutupirheweskarîkuzanînatiştênkudikarin sûdêbidinhişêbidestbixî,ezxwemecbûrdibînimku hemûagahiyênkudidestêmindene,bigihînimte ٨Divêezhemanerkêlihemberhemûkesênkuxwedî hemanxisletêne,hîsbikim,lêezbitaybetîlihembertehîs dikimjiberkuarmancêntepirbilindin,ûjiberkutune tenêbikarakter,nekêmtirjixwînêbirayêminî,lêdi lêgerînaqenciyêdejîbiminreyekî.

9Çimkînekêfajizêrtêwergirtinûnejîtimilkêndinên kujihêlahişênkêmaqilvetênenirxandin,hemanfeydeyê nadelêgerînaçandêûlêkolînakuemjibobidestxistinawê xercdikin

10Lêjibokuezwebipêşgotinekpirdirêjnewestînim,ez ênihaderbasînaverokavegotinaxwebibim

11DemetriusêFalerûmî,serokêpirtûkxaneyapadîşah,ji bokubiqasîkujidestêwîtê,hemûpirtûkêncîhanêberhev bike,gelekperewergirt

١٢Birêyakirînûnivîsandinê,wî,biqasîkujidestêwî dihat,armancapadîşahpêkanî.

13Carekêdemakuezliwirbûm,jiwîpirsîn:Çendhezar pirtûkdipirtûkxaneyêdehene?Wîbersivda:'Eypadîşah, jidusedhezarîzêdetirûezêdidemeknêzîkdehewl bidimkuyênmayîjîkombikim,dakubitevahîbigihîje pêncsedhezarîJiminretêgotinkuqanûnênCihûyan hêjayînivîsandinêneûhêjayîcihekîdipirtûkxaneyawede ne!'

14Padîşahgot:«Çitejivêyekêastengdike?»Hertiştê pêwîstliberdestêteye!

15Dîmîtrîosbersivdaûgot:«Pêdivîyekuewbên wergerandin,çimkîliwelatêCihûyanalfabeyektaybet bikartînin(wekkuMisriyanjîtîpêntaybethene)ûbi zaravayekîtaybetdiaxivin» ١٦DivêewzimanêSuryanîbikarbînin,lêevnewisaye; zimanêwanpircudaye.'

17Ûgavapadîşahhemûtiştênmeseleyêfêmkir,ferman dakunameyekjiSerokkahînêCihûyanrebênivîsandin,da kumebestawîyakuberêhatiyevegotinwerebicihanîn.

18Bifikirînakudemhatiyekudaxwazaazadkirina CihûyênkujialiyêbavêpadîşahvejiCihûstanêhatibûn derxistin,kumingelekcaranliberSosibiusêTarentumû Andreasêserokêparêzvananpêşkêşkiribû,werekirin-ji berkudemakubihevgirtinaşansûwêrekiyêêrîşaxweya lisertevahiyaherêmaKoele-SûrîûFenîkyayêbiserkeftî pêkanî,dipêvajoyatirsandinawelêtde,wîhinjidijminên xwebirinûyêndinjîdîlgirtin

19HejmarakesênkuwîjiwelatêCihûyanbirinMisrêne kêmîsedhezarbû

20Jivanwîsîhezarleşkerênbijarteçekdarkirinûewli garnîzonênlinavçeyêngundanbicihkirin

21(ÛberîvêdemêjîgelekCihûbiFarisanrehatibûn Misrê,ûdidemekberêdeyêndinjîhatibûnşandinMisrê dakudiseferawîyalidijîpadîşahêEtiyopyayêde alîkariyaPsametîxosbikinLêevhejmarnewekîdîlênku PtolemîkurêLagosbirinbû)

22Wekîkuminberêjîgot,Ptolemausjivançêtirîn,mêrên kudidestpêkajiyanêdebûnûbiwêrekiyaxwedihatin naskirin,hilbijartûewçekdarkirin,lêgirseyamezinayên din,yênkujibovêarmancêpirpîranpirciwanbûn,ûjin jî,wîkirinkole,nekuwîdixwestvêyekêbiîradeyaxwe bike,lêleşkerênwîewneçarkirinkuwanwekîxelatekji boxizmetênkuwandişerdekirine,xwestin

23Wekîkuberêjîhategotin,jiberkuminderfetekjibo rizgarkirinawanbidestxist,minbivanargumananserîli padîşahda:'Bilaemewqasbêaqilnebinkukiryarênme gotinênmederewbikin.'

24Jiberkuqanûnakuemdixwazinnetenêbinivîsinlê wergerîninjî,yahemûnijadaCihûyane,emêçimafdariyê jibobalyoztiyaxwebibînin,didemekêdekuhejmareke ewqasmezinjiwandipadîşahiyawededirewşakoletiyê dene?

25Bibêkêmahîûdewlemendiyadilovaniyaxwe,yênkudi binkoletiyaewqasbelengazdeneazadbike,jiberkuwekî kumingelekhewldakukifşbikim,Xwedayêkuşerîeta wandayewan,ewXwedayêkupadîşahiyatediparêzeye. 26EwhemanXwedê-XudanûAfirînerêGerdûnêdiperizin,mînahemûmirovêndin,mînamebixwe,ey padîşah,herçendemwîbinavêncûda,wekZeus1anDis, binavbikin

27Evnavjialiyêbavûkalênmeyênpêşînvepirguncaw lêhatiyekirin,dakunîşanbidekuEw,kubisayawîher tiştbijiyanêhatinedayînûçêbûne,bêgumanSiwarû XudanêGerdûnêye

28Biberdanawanênkudibinkoletiyêdene,jihemû mirovanrebibemînakekmezinahîyê'

29Piştîdemekkurt,demakuezjiXwedêreduayekgerm dikirkuewhişêpadîşahbivîrengîçareserbikeûhemîdîl werinberdan-(çimkîmirovahî,jiberkuafirandinaXwedê ye,jihêlaWîvetêguhastinûbandorkirin)

30Jibervêyekê,bigelekduayêncûrbecûr,mingazîWî kirkudilserwerdike,dakupadîşahneçarbimîneku daxwazaminqebûlbike

31ÇimkîjiberkuminpiştrastbûkuXwedêdêduayamin bicîhbîne,minhêviyênmezindiderbarêxilasiyawan mirovandehebûn

32Çimkîgavamirovjiniyetênpaqijjiboedaletêû pêkanînakirinênqencplandikin,XwedayêHemûkarhewl ûarmancênwandigihîneencamekserkeftî)--padîşahserê xwerakirûbirûyekîşadliminnihêrîûpirsî,'Tudifikirî kuewêçendhezarbin?'

33Andrêasêkuliwirrawestabû,bersivdaûgot:«Hinekî jisedhezarîzêdetir.»

34Padîşahgot,'BirastîjîevnîmetekebiçûkekuArîsteas jimedixwaze!'

35HingêSosibiusûhinkesêndinênkuliwirbûngotin: "Belê,lêewêjibomêrxasiyawehurmetekguncawbeku hûnmafêvanmirovanwekîkiryarekdilsoziyêjiXwedayê bilindrepêşkêşbikin."

36XwedayêTealatepirrûmetdarkiriyeûjihemûbavû kalênxwebilindtirbûyîûlayiqekutumezintirîn spasdariyakudidestêtedeyepêşkêşîwîbikî'

37Jivannîqaşanpirrazîbûûfermandakubimîqdara pereyêfîdyeyêlimûçeyaleşkeranzêdebibe,jiboher koleyekîbîstdraxmebidinxwediyênwan,fermanekgiştî werederxistinûqeydêndîlanlêwerinzêdekirin

38Wîdivîkarîdecoşaherîmezinnîşanda,jiberkuew Xwedêbûkuarmancamebitevahîpêkanîûewneçarkir kunetenêwankesênkubiartêşabavêwîrehatibûnMisrê, lêherkesêkuberîwêdemêhatibûanjîpaşêhatibû padîşahiyê,rizgarbike

39Jêrehategotinkupereyêfîdyeyêwêjiçarsedtelantî zêdetirbe.

40Ezdifikirimkudêkêrhatîbekunusxeyekjifermanê têxinê,jiberkubivîrengîmezinahiyapadîşah,kujihêla

Xwedêvehatibûhêzdarkirinkuewqaselaletênmezin xilasbike,dêzelaltirûeşkeretirbibe.

41Fermanapadîşahwihabû:«Hemûkesênkudişerêli dijîSûriyeûFenîkyayêûdiêrîşaliserwelatêCihûyande diartêşabavêmedexizmetkirineûdîlênCihûyangirtine ûewvegerandinebajarêÎskenderiyeûwelatêMisrêanjî firotineyêndin-ûbihemanawayîherdîlênkuberîwê demêliwelatêmebûnanjîpaşêanînevir-divêhemû kesênkuvandîlandigirintavilêserbestberdinûjiboher kesîbîstdraxmewekîfîdyebistînin»

42Leşkerwêvîpereyîwekdiyariyekêlimûçeyaxwezêde bikin,yêndinjîwêjixezînapadîşahbistînin

43Emdifikirinkuewlidijîdaxwazabavêmeûlidijî hemûrêgezênexlaqîbûkuewdîlhatibûngirtinû wêrankirinawelatêwanûveguhestinaCihûyanboMisrê kiryarekbêexlaqiyaleşkerîbû.

44Talanênkuliqadaşerketindestêleşkeran,hemûew talanabûkudivêewbidestbixin

45Jibilîvê,kirinamirovanbokoletiyêkiryarekbêdawîbû.

46Jibervêyekê,jiberkutêqebûlkirinkuemadetinku edaletêlihemberhemûmirovanûbitaybetîjîlihember kesênkubineheqîdirewşakoletiyêdene,bikin,ûjiber kuemhewldidinkuligorîdaxwazênedaletûdîndariyêbi hemûmirovanrebidadperwerîtevbigerin,mediderbarê kesênCihûyênkudiherbeşekjiserdestiyamedediher rewşekkoletiyêdenedefermandayekuyênkuwanxwedî dikindêmîqdaradiyarkirîyapereyanbistîninûwanazad bikinûkutukesdibicihanînaerkênxwedederengnemîne.

٤٧Dinavsêrojandepiştîweşandinavêfermanê,divêew jiboefserênkujibobicihanînawesiyetamehatine destnîşankirinnavnîşênkoleyançêbikinûtavilêkesên dîlgirtîderxîninholê

48Çimkîemdifikirinkuewêjibomeûjibokarûbarên mesûdmendbekuevmeselebidawîbibe.

49Herkesêkubixwazedikarederbarêherkesêkulidijî fermanêderdikevedeagahîbide,bişertêkuegersûcdariya wîwereîspatkirin,ewêbibekoleyêwî;lêbelêmilkêwîdê radestîxezîneyapadîşahîwerekirin

50Demakufermanjiboxwendinajipadîşahrejibo pejirandinawîhatanîn,hemûbendêndindihewînejibilî hevoka'herdîlênkuberîwêdemêliwelêtbûnanjîpaşê hatineanînvir',ûbicomerdîûmezinahiyadilêxwe padîşahevbendlêzêdekirûfermandakupereyêpêwîstji borizgariyêbitevahîlicemperederênhêzanûbankerên padîşahîwererazandin,ûbivîawayîmeselehat çareserkirinûfermandinavheftrojandehatpejirandin.

51Xercêjiborizgariyêjişeşsedûşêsttelantanzêdetirbû; jiberkugelekpitikênşîrdayîligeldayikênxweazadbûn.

52Demakupirsagelodivêjibovanbîsttelantanwere dayînannahatkirin,padîşahfermandakuevwerekirin,û bivîawayîwîbiryaraxwebiawayêherîberfirehbicîhanî BEŞA2

Nîşandidekaçawaqeydênherîbaldarênkarûbarên dewletêhatinegirtinKartaBurokrasiyêyaHikûmetê Komîteyekjişeşkesantêtayînkirinkubiçincem SerokkahînêliOrşelîmêûdanûstandinêsazbikinArîsteas berpirsiyarêşandeyêtêdanîn

1Piştîkuevyekqediya,wîemirdaDîmîtriyoskuderbarê nivîsandinapirtûkênCihûyandenotnameyekêbinivîse

2Çimkîhemûkarûbarêndewletêberêjialiyêvan padîşahênMisirêvebirêyafermananûbibaldarîyekepir zêdedihatinbirêvebirin,ûtiştekbiawayekîbêserûberan bêserûbernedihatkirin.

3Jibervêyekêminkopiyênbîranînûnameyan,hejmara diyariyênşandîûcewheraheryekêtêdedanîne,jiberku heryekjiwandiwarêmezinahîûjêhatîbûnateknîkîde serketîbû.

4EvnivîsajêrînnusxeyekjivêbîranînêyeBîranîna Demetriusjibopadîşahêmezin'Jiberkuteeypadîşah, talîmatdayeminkupirtûkênkujibotemamkirina pirtûkxaneyatehewcenewerinberhevkirinûyênku kêmasîhenewerintamîrkirin,minbibaldarîyekemezin xwedabicihanînadaxwazênteûnihapêşniyarajêrînheye kuezpêşkêşîtebikim

5PirtûkênqanûnaCihûyan(tevîçendêndin)di pirtûkxaneyêdetunene

6EwbitîpûzimanêÎbranîhatinenivîsandinûbiawayekî bêserûberhatineşîrovekirin,ûwekîkujihêlakesênku dizaninvetêagahdarkirin,nivîsaraorîjînaltemsîlnakin;ji berkuqetlênêrînapadîşahekînebûyekuwanbiparêze

7Pêdivîyekuevjibopirtûkxaneyawerastwerinçêkirin jiberkuqanûnakuewdihewîne,jiberkuewjieslê xwedayîye,tijîşehrezayîyeûjiherkêmasiyekêbêpare

8Jibervêsedemê,edebiyatnasûhelbestvanûgirseya nivîskarêndîrokîjibehskirinavanpirtûkanûmirovênkuli gorîwanjiyaneûdijîndûrmane,jiberkutêgînawana jiyanêpirpîrozûolîye,wekîkuHecataeusêAbderayî dibêje

9Eypadîşah,egerjiterexweşbê,wênameyekji SerokkahînreliOrşelîmêbênivîsandinûjêwerexwestin kujihereşîrekêşeşrûspiyanbişîne-mirovênkujiyana herîbirûmetjiyayeûdiqanûnaxwedepirjêhatîne-da kuemxalênkupiraniyawantêdelihevdikinbibînin,ûbi vîawayî,piştîkuwergerekrastbidestbixin,emdikarin wêlicîhekberbiçavbiawayekîkuhêjayîkarûarmanca webe,bicîhbikin.

10Bilahertimbextewariyatebe!

11Demakuevbîrdarîhatepêşkêşkirin,padîşahfermanda kunameyekjiEleazarreliservêmijarêwerenivîsandin, kutêdebehsaazadkirinadîlênCihûjîtêkirin

12Ûwîpêncîtelantzêrûheftêtelantzîvûgelekkevirên hêjadajiboçêkirinatasûşûşeyanûsifreyekêûqedehên vexwarinê

13Wîherwihafermandakesênkuxezîneyênwîdidestê wandebûnkudestûrêbidinhunermendankuher materyalêkujibovêmebestêhewcedikinhilbijêrinûsed telantperejiboqurbananjiboperestgehêûjibo hewcedariyêndinwerinşandin

14Piştîkueznusxeyênnameyandeynimberte,ezê hesabêkarêtemamjiterebidimNameyapadîşahwihabû: 15PadîşahPtolemaussilavûrêzjiKahînêSerokEleazar redişîne

16JiberkugelekCihûliwelatêmebicihbûnekudidema desthilatdariyaFarisandejiOrşelîmêhatinederxistinû gelekêndinjîbibavêminrewekdîlhatineMisrê-wî hejmarekemezinjivankesanxistinartêşêûmûçeyênjiya asayîbilindtirdanwan,ûdemakuwîdilsoziyaserokên wanîspatkir,wîkelehavakirinûewxistinbinçavdêriya wandakuMisriyênxwecihîjiwanbitirsin.

17Ûgavaezlisertexthilkişiyam,minhelwestekedilovan lihemberhemûxelkêxwe,ûbitaybetîjîlihemberkesên

kuwelatiyênwebûn,girt-minjisedhezarîzêdetirdîl berdan,bihayêbazarêyêguncawjixwediyênwanredan,û hekejiberhewesaelaletêqetxerabîligelêwehatibekirin, minewtezmînatkirine.

18Motîvakubûsedemavêkiryaramin,xwesteka tevgerînabidîndarûpêşkêşkirinaspasdariyêjiXwedayê bilindrebûjiboparastinapadîşahiyamindiaştiyêû rûmetamezindeliseranserêcîhanê.

19Herwiha,minewkesênjigelêteyênkudidestpêka jiyanaxwedebûn,tevlîartêşaxwekirin,ûewkesênkuji bogirêdanabiminremaqûlbûnûhêjayîbaweriya dadgehêbûn,mindimeqamênfermîdebicihkirin 20Nihajiberkuezdixwazimspasiyaxwenîşanîvan mirovanûCihûyênliseranserêcîhanêûnifşênpêşerojê bidim,minbiryardakuqanûnawejizimanêÎbranîyêku dinavwedetêbikaranînwerewergerandinbozimanê Yewnanî,dakuevpirtûklipirtûkêndinênpadîşahîyêndi pirtûkxaneyamindewerinzêdekirin

21Gerhûnjihereşîraxweşeşrûspiyênbajêrhilbijêrin, mirovênxwedîjiyanaesilzadeûdiqanûnawedejêhatîû şiyanaşîrovekirinawê,dakudipirsênnakokîyêdeem bikaribinbiryarakupiraniyaxelkêpêrazînebibînin,jiber kulêkolînjihertiştîgirîngtire

22Ezhêvîdikimkubiqedandinavêxebatênavûdengekî mezinbidestbixim.

23MinAndreas,serokêparêzvanênxwe,ûArîsteaszilamênkuezpirqedirêwandigirim-şandinebateku meseleyêjiterebêjinûsedtelantzîv,fêkiyênpêşînên pêşkêşiyaminjiboperestgehê,qurbananûrêûresmêndin ênolî,pêşkêşîtebikin

24Egertujiminreliserdaxwazênxweyêndivanmijaran debinivîsî,tudêkeremaxweyamezinbidîminûsozek dostaniyêyanûbidîmin,jiberkuhemûdaxwazêntedêdi zûtirîndemdewerinbicihanîn.Xatirxwestin!

25Eleazarbiawayekîguncawbersivavênameyêdaûgot: «EleazarêSerokkahînsilavanliPadîşahPtolemêy,dostêwî yêrastîn,dişîne.

26DixwazimxêrûxweşîyateûxêraŞahbanûArsinoe, xwişkateûzarokêntebixwazim

27Ezjîbaşim.Minnameyatewergirtûbimebestateû şîretateyaqencgelekkêfxweşim

28Minhemûgelcivandinûewjiwanrexwend,dakuew bizaninhûnjiXwedayêmereçiqasdilsozin.

29Minewkasênkuweşandinjînîşanîwandan,bîstzêrû sîzîv,pênctasûmaseyapîrozkirinê,ûsedtelantênzîvji bopêşkêşkirinaqurbananûdabînkirinatiştênkuperestgeh hewcedare

30EvdiyarîjialiyêAndreas,yekjixulamênweyênherî birûmet,ûjialiyêAristeasvejiminrehatinanîn,herdujî mirovênbaşûrastin,bizanînaxwevetênenaskirinûdi herwarîdehêjanekubibinnûnerênprensîbênweyên bilindûarmancênweyênrast.

31Vanmirovanpeyamatejiminreragihandinûbersiveke ligorînameyatejiminwergirtinEzêhertiştêkujibote sûdmendberazîbibim,herçenddaxwazatepirneasayîbe jî

32Çimkîtebigelekawayanfeydeyênmezinûqetnayên jibîrkirindanewelatiyênme

33Jibervêyekêminyekserjibote,xwişkate,zarokênte ûhevalêntequrbanpêşkêşkirin,ûhemûgelduakirku planêntehertimserkeftîbin,ûXwedayêTealapadîşahiya

tebiaştîûrûmetbiparêze,ûwergerandinaqanûnapîrozji botesûdmendbeûbiserkeftîpêkwere.

34Liberçavênhemûgel,minjihereşîrekêşeşrûspî, mirovênbaşûrasthilbijartinûminewbinusxeyekji qanûnamereşandinbawe.

35Eypadîşahêadil,ewêdilovanîbe,egertufermanêbidî kuhemawergerandinaqanûnêtemambibe,ewzilambi ewlehîvegerincemme.Xatirxwestin!

36Navênrûspiyanevin:Jieşîrayekem,Ûsiv,Hezekiya, Zekeriya,Yûhenna,Hezekiya,Elîşa

37JieşîradiduyanCihûda,Şimûn,Samûyêl,Adayos, Matatyas,Eşlemiyas

38Jieşîrasêyemîn,Nehemya,Ûsiv,Theodosius,Baseas, Ornias,Dakis

39Jieşîraçaran,Yonatan,Abrayos,Êlîşa,Hananya, Kebriyas....

40Jieşîrapêncemîn,Îshaq,Aqûb,Îsa,Şebatay,Şimûn, Lêwî

41Jieşîraşeşan,Cihûda,Ûsiv,Şimûn,Zekerya,Samûêl, Selemas

42Jieşîraheftemîn,Şebatayos,Tsedekiya,Aqûb,Îshaq, YêşaûNatayos.

43Jieşîraheştemîn,Teodosius,Yason,Îsa,Teodotus, YûhennaûYonatan

44Jieşîranehan,Theophilos,Birahîm,Arsamos,Yason, Endemias,Daniel

45Jieşîradehem,Yêremya,Êlazar,Zekerya,Baneyas, Êlîşa,Datayos.

46Jieşîrayanzdehê,Samûêl,Ûsiv,Cihûda,Yûnas,Xabûû Dosîteyos

47Jieşîradiwanzdehê,Îsaelos,Yûhenna,Theodosius, Arsamos,Abietes,Hezekîel

48BitevahîheftêûdukesbûnBersivakuEleazarû hevalênwîdannameyapadîşahevbû.

BEŞA3

Kutêdemaseyaherîxweşikûnazikakuhetanihahatiye çêkirintêvegotinHerwihadiyariyêndewlemendêndinjî, dironahiyakolandinêndawîyênliMisrêdebalkêşin 1Ezênihasozaxwebicihbînimûdanasînekliser berhemênhunerîbidim

2Ewbijêhatîbûnekebêhempahatibûnçêkirin,jiberku padîşahtumesrefnedidaûbixwebiawayekîferdî serpereştiyakarkerandikir

3Jibervêyekêewnekarînbeşekjikarbisernekevinanjî bixemsarîbiqedînin

٤Pêşîezêdanasîneklisertabloyêbidimwe.

5Padîşahbifikarbûkuevberhembipîvanênpirmezinbe, ûwîjiCihûyênliherêmêpirsîkaçiqasmaseyadi perestgehaOrşelîmêdehebû

6Ûgavawanpîvananvegotin,wîpirsîgeloewdikare avahiyekmezintirçêbike

7HinjikahînanûCihûyêndinbersivdanûgotinkutiştek tunekupêşîliwîbigire

8Ûwîgotkuewdixwazewêpêncqatmezintirbike,lêew dudilîbûkuewjiboxizmetênperestgehêbêkêrbe.

9Ewdixwestkudiyariyawînetenêdiperestgehêdewere danîn,jiberkuewêkêfxweşiyekpirmezintirbidewîger mirovênkuerkêwanewbûkuqurbaniyênguncawpêşkêş bikin,bikaribinvêyekêbiawayekîguncawlisersifreya kuwîçêkiribûbikin

NameyaArîsteas

10Wîtexmînnedikirkujibernebûnazêrmaseyaberêbi qasîpiçûkhatibûçêkirin,lêwîgot,xuyayekusedemek hebûkuewjivêmezinahiyêhatiyeçêkirin

11Çimkîegerfermanbihatadayîn,tukêmasiyaderfetan tunebû.

12Jibervêyekêdivêemzêdegaviyênekinanjîjipîvana rastdernekevin

13Dihemandemêdewîfermandawankuhemîformên hunerîyênpiralîbixinxizmetê,jiberkuewmirovekî xwedîramanênherîbilindbûûxwezayêxeyaleketûjdawî kuewbikaribexuyangêkudêbiberhemaqedandîwere pêşkêşkirinxeyalbike

14WîfermandakulicihênkudiNivîsarênCihûyande fermantunene,hertiştbiqasîkupêkanxweşikwere çêkirin

١٥Demakutalîmatênwehahatindanîn,divêewbiteqezî werinbicîhanîn

16Wansifrejizêrêsafçêkir,dirêjahiyawêdugaz,firehiya wêzendûnîvgazbû.

17Ewtiştêkuezbehsdikimnezêrêtenikbûkuliser bingehekdinhatibûdanîn,lêtevahiyaavahiyêjizêrê mezinêkubihevvehatibûxemilandinbû.

18Ûlidorawêqiraxekbifirehiyatiliyekçêkir

19Ûçelengekjipêlanhebû,kubişiklêtêlanlisêaliyên wêbiawayekîecêbhatibûxemilandin.

20Çimkîşiklêwêsêgoşebûûşêwazaxebatêliherdu aliyantamyekbû,jibervêyekêherkualîvedihatin zivirandin,xuyangêwanwekhevbû.

21Jiherdualiyêndibinsînorde,ewêkuberbimaseyêve diçûberhemekepirxweşikbû,lêaliyêdervebûkubala temaşevanandikişand.

22Nihaqiraxajorînaherdualiyan,jiberkubilindbû,tûj bûjiberku,wekîmegot,qiraxsêalîbû,jiheralîveku mirovnêzîkîwêbibe.

23Ûdinîvêtêlaxemilandîdeqatênkevirênhêjaliserwê hebûn,ûewbişêweyekîhunerîyêbêhempabihevve girêdayîbûn.

24Jiboewlehiyê,ewhemûbiderziyênzêrînênkudi qulênkevirandehatibûndanîn,hatinsabîtkirin

25Jikêlekanvebigirêkanvebihevvegirêdayîbûndaku zexmbimînin

26Liseraliyêqiraxalidoramaseyêkuberbijorvediçûû berbiçavanvediçû,nexşekhêkandikevirênhêjade hatibûçêkirin,kubiperçeyekdomdararelyefênlûtkeyîbi awayekîxemilandîhatibûnexşandin,ûlidoratevahiya maseyêbihevvegirêdayîbû.

27Ûdibinkevirênkujibotemsîlkirinahêkanhatibûn rêzkirinde,hunermendantacekçêkirinkuhercûrefêkîtê dehebûn,liserêwêkomêntirîûguhêngenim,herwiha xurmeyêngenimûsêv,hinarûyênwekîwan,biawayekî berbiçavrêzkirîhebûn

28Evfêkîjikevirênhêja,bihemanrengêfêkiyanhatibûn çêkirinûwanewbikemberekzêrlidorahemûaliyên maseyêzeliqandin

29Ûpiştîkutacafêkiyanhatedanîn,libinêwêşêweyekî dinêhêkandikevirênhêjadeûkarêndinênxemilandîû xêzkirîhatindanîn,dakuherdualiyênmaseyêligorî daxwazênxwediyênmaseyêwerinbikaranînûjibervê sedemêkarêpêlanûsînorhetalingênmaseyêdirêjbûn

30Wantebeqeyekmezinbistûriyaçartiliyanlibinê tevahiyamaseyêçêkirinûzeliqandin,dakulingtêde werindanîn,ûbimîlênlînçêyênkudibinqiraxêde

diketinqulikandebizexmîhatingirêdan,dakuheraliyê maseyêkumirovtercîhdikin,werebikaranîn.

31Bivîawayîeşkerebûkuarmancewbûkuxebatbiher duawayanjîwerebikaranîn.

32Lisermaseyêwan'maeander'ekneqişand,kukevirên hêjalinavendawê,yaqûtûzumrûdûonîksjîûgelek cûreyênkevirêndinênkubibedewiyêgeşin,derketinholê

33Ûlikêleka'maeander'perçeyektorekeecêbhatibû danîn,kunavendamaseyêdişibiyaşiklêromboîd,ûliser wêkrîstalûkehribar,wekîkujêretêgotin,hatibûçêkirin, kubandorekbêhempalisertemaşevanançêkir

34Serênlingênsifrêweklîlyançêkirin,dakuewmîna lîlyanênkudibinsifrêdeditewinxuyabibin,ûbeşênku xuyadibûnpelênkurastradiwestintemsîldikirin

35Bingehalingêlisererdêjiyaqûtekîpêkdihatû bilindahiyawêbiqasîdestekêbû.

36Ewdişibiyapêlavekêûheşttilîfirehbû

37Hemûfirehiyalinganliserwêbû

38Ûwanpêwekgulberojekjikevirşînbûyexuyakir,bi akanthusêvehatiyepêçandinûbirezêhatiyedorpêçkirin kuewbikomêntirî,kudikevirandehatibûnçêkirin,heta serêpêyêdorpêçkiriye.

39Herçarlingbihemanşêwazêhatineçêkirin,ûhertiştbi jêhatîhatiyeçêkirinûligorwêhatiyedanîn,ûjêhatîbûnû zanînekewisaberbiçavjiborastkirinawêbixwezayêre hatiyexerckirin,kudemahewajihêlabêhnabayêvedihat tevlihevkirin,tevgerdidapelan,ûhertiştligorîrastiya rastînakuewtemsîldikirdihatçêkirin.

40Ûwanserêmaseyêmînasêperçeyançêkir,ûewbivî rengîbihevvegirêdayîbûnûbiçîtikanliseranserê firehiyakarbihevvegirêdayîbûn,kuhevgirtinamovikan nedihatdîtinûnejîdihatdîtin

41Qalindahiyamaseyêjinîvkubîtkêmtirnebû,jibervê yekêdivêtevahiyaxebatêgelektelantlêhatibexerckirin.

42Jiberkupadîşahnexwestmezinahiyawêzêdebike,wî hemanmîqdarapereyanliserhûrguliyanxerckirkuheke masebikaribabipîvanênmezintirbadêhewcebibûya.

43Ûhertiştligorîplanawî,biawayekîpirecêbû berbiçav,bihunerekebêhempaûbedewiyekebêhempa,bi dawîbû.

44Jitasêntevlihevkirinê,dujiwanjizêrhatibûnçêkirin,û jibingehêhetanavînbişêweyapûlanbikarênrelyefî hatibûnneqişandin,ûdinavberapûlandekevirênhêjabi hunerekemezinhatibûndanîn

45Paşê'maeander'ekhebûkubilindahiyawêkubîkbû, rûyêwêjikevirênhêjayêngelekrenganhatibûçêkirin,ku kedûbedewiyekehunerîyamezinnîşandida

46Liservêmozaîkekhebû,bişiklêrombosêhatibû çêkirin,şebekeyekmînatorêhebûûhetaberderîdirêjdibû

47Linavîn,mertalênpiçûkênjikevirênhêjayêncûda hatineçêkirin,bidorêlihevhatinedanînûbicelebêncûda, firehiyawannekêmîçartiliyane,xweşikbûnaxuyabûna wanzêdedikin

48Liserlêvêxemlekjigulênkulîlkdarhebû,ûkomêntirî yênbihevvegirêdayîliherderêhatibûnneqişandin

49Jibervêyekêçêkirinatasênzêrînwihabû,ûheryekji wanjidufirkinanzêdetirdigirt.

50Tasênzîvrûyekîlûshebûnûbiawayekîecêbhatibûn çêkirinmînakujiboneynikêhatibinçêkirin,jibervêyekê hertiştêkunêzîkîwandibûjineynikanjîzelaltirxuyadibû.

NameyaArîsteas

51Lêbelênemimkûnekumerivbandorarastînakuvan berhemênhunerîdemakuqediyanliserhişêxweçêkirin, ravebike

52Çimkî,gavaevfiraxtemambûnûlikêlekahevhatin danîn,pêşîtasekezîvûpaşêtasekezêrîn,paşêtasekedina zîvûdûrejîtasekedinazêrîn,xuyabûnakuewpêşkêş dikirinbitevahînayêvegotin,ûyênkuhatinwanbibînin, nekarînxwejidîmenageşûdîmenabalkêşveqetînin.

53Tesîrênkujihêladîmenêvehatineçêkirincûrbecûrbûn

54Demakumirovanlifiraxênzêrînnihêrînûhişêwanli serherhûrgiliyakarîlêkolînekbêkêmasîkir,canêwanbi matmayînêmatmayîma

55Dîsagavazilamekîxwestçavênxweberbifiraxênzîv vebikşîne,demakuewliberwîrawestiyabûn,xuyabûku hertiştlidoracihêkuewlêrawestiyabûbironahîdibiriqî, ûjibotemaşevanankêfxweşiyekhînmezintirçêkir.

56Jibervêyekêbirastîjînemimkunekumeriv bedewiyahunerîyaberhemanravebike

57Wanşûşeyênzêrînlinavendêbitacênrezêntirî nexşandin

58Ûlidoraqiraxançelengekjidarênheşreş,mirtû zeytûnêbirengêreliefhunandinûkevirênhêjatêdedanîn.

59Beşêndinênxebatarizgarkirinêbişêwazêncûda çêkirin,jiberkuwanewwekîxalekrûmetêdîtkuhertiştî biawayekîkuhêjayîmezinbûnapadîşahbe,temambikin.

60Bigotinekekurt,dikareweregotinkunedixezîneya padîşahdeûnejîdituxezîneyekedinde,tiberhem tunebûnkubivanberhemanbihaanjîjêhatîbûnahunerîbi destbixin

61Çimkîpadîşahgelekliserwandifikirî,jiberkuewhez dikirkujibojêhatîbûnaplanênxwerûmetêbidestbixe.

62Çimkîgelekcaranewkarêxweyêfermîpaşguhdikirû wextêxwebihunermendanrederbasdikir,jiberkuew dixwestinhertiştîbiawayekîkulayîqîcihêkudiyarîlê dihatinşandinbe,temambikin

63Lomahertiştbiawayekîmezin,biawayekîkulayîqî padîşahêkudiyariyanşandûkahînêserekeyêku hukumdarêwelêtbû,hatkirin

64Kevirênhêjakêmnebûn,jiberkunekêmîpênchezar hatinbikaranînûhemûjîmezinbûn.

65Jêhatîbûnahunerîyaherîbêhempahatebikaranîn,ji bervêyekêbihayêkevirûkarêçêkirinêpênccaranjiyê zêrzêdetirbû.

BEŞA4

HûrguliyênzindîyênqurbanêRastbûnabêqusûra kahînanbalkêşeOrjîyekhovaneDanasînekliser perestgehûçavkaniyênwêyênavê

1Minevdanasînadiyariyandawejiberkuminewpêdivî dît

2Xaladinaçîrokêserpêhatiyarêwîtiyameyaberbi Eleazarveye,lêezêpêşîwesfeketevahiyawelêtbidimwe

3DemakuemgihîştinwelatêCihûyan,medîtkubajarli nîvêtevahiyaCihûdayêliserçiyayekîpirbilinde

4Liserlûtkeyêperestgehbihemûşahîyaxwehatibû avakirin.

5Ewbisêdîwaranhatibûdorpêçkirinkubilindahiyawan jiheftêmetreyanzêdetirbûûdirêjahîûfirehiyawanligorî avahiyaavahiyêbû.

6Hemûavahîbiheybetûbihabûnekebêhempadihatin xuyakirin

7Eşkerebûkujiboderîûgirêdanênkuwêbistûnênderî vegirêdidinûaramiyalîntelêtumesrefnehatibûxerckirin. 8Şêwazaperdeyêjîbitemamîligorîşêwazaderîbû 9Jiberbayê,qumaşêwêhertimditevgerêdebû,ûherku evtevgerjibinîvedihatragihandinûperdehetaradeya xweyaherîbilindvedibû,dîmenekxweşpêşkêşdikirku mirovbizorêdikarîbûxwejêveqetîne

10Çêkirinagorîgehêligorîcihêbixweûgoriyên şewitandinêyênkubiagirliserwêdihatinşewitandinbû, ûnêzîkbûnaberbiwêvejîdihemanpîvanêdebû

11Berbiwêvehêdîhêdîberbijorvediçû,kujiboexlaqê biawayekîguncawhatibûçêkirin,ûkahînênxizmetkar cilênketenlixwekiribûn,hetaçokênwandirêj.

12Perestgehberbirojhilatveyeûpiştawêberbirojava veye

13Tevahiyaerdêbikeviranhatiyeçêkirinûberbicihên diyarkirîvedadikeve,dakuavwereveguhastindaku xwînaqurbaniyanwereşuştin,jiberkudirojêncejnande bihezaranheywanliwirtênequrbankirin.

14Ûçavkaniyekebêdawîyaavêheye,jiberkukaniyeke xwezayîyazêdejihundirêperestgehêdiherike

15Wekîdin,libinerdê,wekîkuwanjiminredestnîşan kirin,lipênclingandûrîcihêperestgehê,bîrênecêbû bêwatehene,ûheryekjiwanbêhejmarboriyênwêhene, dakuçemêncûdalihevdicivin.

16Ûevhemûlibinîûlidîwarênkêlekêbiserşokêve hatibûngirêdan,ûgelekgêçliserwanhatibûbelavkirin,û herbeşekjikarbibaldarîhatibûkirin.

17Libinêgorîgehêgelekqulênavêhenekujibilîyênku dixizmetêdedixebitin,jiboherkesînayêndîtin,daku hemûxwînaqurbanankubimîqdarênmezintêberhevkirin diçirkeyekêdewereşuştin

١٨Evrayaminederbarêkarakterêbendavandeûezê nihanîşanîwebidimkaewçawahatiyepiştrastkirin.

19Wanezjibajêrzêdetirîçarlinganbirinûjiminxwestin kuezberbicihekîdiyarkirîvebinêrimûguhbidimdengê kujiberyekbûnaavanderdikeve,dakumezinahiyamezin abendavanjiminreeşkerebibe,wekîkuberêjîhatiye destnîşankirin

20Xizmetakahînanhemjibosebiraxweyalaşîûhemjîji boxizmetaxweyarêkûpêkûbêdengbiherawayî bêhempaye

21Çimkîhemûbiawayekîxweberdixebitin,herçendev yekgelekzehmetiyêdikişînejî,ûheryekjiwanxwedî erkekîtaybete

22Xizmetbênavbertêkirin-hinekdar,hinekrûn,hinek arvanêgenimênazik,hinekbiharatanpeydadikin;hinekên dinjîperçeyêngoştjibopêşkêşaşewitandinêtînin,ûastek hêzekecêbnîşandidin

23Çimkîewbiherdudestênxwelingêngolikêhildigirin, kuheryekjiwanjidutelantangirantire,ûbiherdudestên xwewanbiawayekîecêbdiavêjinsercihêbilindê gorîgehêûqetwanlicihêrastdatînin

24Bihemanawayîperçeyênmiyanûherwehayênbizinan hemjibogiraniyaxweûhemjîjiboqelewiyaxweecêbin 25Jibokesênkukarêwaneve,hergavheywanên bêqusûrûbitaybetîqelewhildibijêrin,ûbivîawayî qurbanakuminbehskiriye,têkirin

26Cihêkîtaybetjibobêhnvedanêjibowanhatiye veqetandin,liwirewkesênkujierkêhatineazadkirin rûdinin

NameyaArîsteas

27Demakuevdiqewime,ewkesênkuberêbêhnaxwe vedaneûamadenekuerkênxwejinûvebidindestpêkirin, jiberkukestunekudiderbarêrêzkirinaqurbanande fermanbide,biawayekîxweberradibin.

28Bêdengiyekebêdawîserdeste,dakumirovbikaribe xeyalbikekukesekjîliwirtunebû,herçendbirastîheft sedmêrdivîkarîdemijûlin,jibilîhejmarekemezinji kesênkubipêşkêşkirinaqurbananmijûlin.

29HertiştbirêzdarîûbiawayekîkulayîqîXwedayê mezinetêkirin

30Emgelekmatmayîman,gavamedîtkuEleazardi xizmetêdeye,jişêwazacilênwîûjiheybetaxuyabûnawî, kudicilêkulixwekiribûûkevirênhêjayênliserlaşêwî dediyardibû

31Lisercilêkuhetalingênwîdirêjdibûn,zengilênzêrîn hebûn,melodiyeketaybetderdixistin,ûliherdualiyên wanhinarênbikulîlkênrengînênbirengekecêbhebûn

32Ewbikemberekxweşikaberbiçavvehatibûpêçandin, kubirengênherîxweşikhatibûhunandin.

33LisersingaxwewînivîsaraXwedê,wekîkujêretê gotin,lixwekiribû,kudiwanzdehkevirênjicureyêncuda liserwêhatibûnbicihkirin,bizêrvegirêdayîbûn,ku navênserokêneşîranligorîrêzawanaorîjînaldihewîne, heryekbiawayekîbêhemparengêxweyêtaybetîdibiriqî

34Liserserêwîtacayekhebû,wekîkujêretêgotin,ûli serwêlinîvêeniyawîçalekbêhempahebû,tacapadîşahî tijîrûmetbûûnavêXwedêbitîpênpîrozliserlewheyek zêrhatibûnivîsandin...jiberkuewhêjayîlixwekirinavan sembolandixizmetandehatibûdîtin

35Xuyabûnawanewqasmatmayîûtevlihevîdihişê mirovandeçêkirkumirovhîsdikirkurastîmirovekî hatiyekujicîhanekecudaye

36Ezpiştrastimkuherkesêkubeşdarîvêpêşandanaku minbehskirbibe,dêbimatmayînûecêbekebêwatetijî bibeûdihişêxwedebihizirkirinapîroziyakubiher hûrgiliyaayînêvegirêdayîye,pirbandorbibe

37Lêjibokuemagahiyênbêkêmasîbidestbixin,em hilkişiyanlûtkeyakelehacîranûlidoraxwenihêrîn

38Ewlicihekîpirbilindeûbigelekbircênkuhetajorji kevirênmezinhatineavakirin,biarmancaparastina derdoraperestgehêhatiyesûrkirin,dakugerêrîşek, serhildanekanêrîşekedijminhebe,kesnikaribebizorê bikevenavdîwarênkuperestgehêdorpêçdikin.

39Liserbircênkelehêmotorênşerûcureyêncûdayên makîneyanhatibûnbicihkirin,ûcihêwanjiçembera dîwaranakuminbehskirpirbilindtirbû.

40Bircanjîjialiyêpiraniyamirovênpêbawervedihatin parastinkuîspatênherîbilindêndilsoziyaxwejiwelatê xweredabûn

41jibilîrojêncejnanûtenêbikoman,destûrnehatdayîn kuevzilamjikelehêderkevin,ûwandestûrnedidakutu biyanîbikevehundir.

42Herwihademakufermanekjifermandarêserokdihat kurêbideherkesîkucihêvekolin,ewpirbaldarbûn,wekî kuezmûnamebixwejimerefêrkir

43Herçendemtenêdumirovênbêçekbûnjî,ewpirdudil bûnkumeqebûlbikindakuempêşkêşkirinaqurbanan bibînin

44Ûwanîdiakirkudemaemanetjiwanrehatdayîn,ew bisondêvegirêdayîne,jiberkuhemûyansondxwaribûn ûmecbûrbûnkusondêbiawayekîpîrozûherfkîbicîh

bînin,kuherçendewpêncsedkesbinjî,ewêdicarekêde destûrnedinkujipênckesanzêdetirbikevinhundir.

45Kelehparastinataybetaperestgehêbûûdamezrînerê wêewqasbihêzkelandibûkuewdikarebibandorwê biparêze.

BEŞA5

DanasînekliserbajarûgundanAyeta11bişertûmercên îroyînrebidinberhevAyetên89-41eşkeredikinka mirovênkevnarçawazanyarûzilamekîdinirxînin

1Mezinahiyabajêrbipîvanênnavînîye

2Biqasîkumirovdikaretexmînbike,dorhêlawênêzîkî çillingane

3Bircênwêbişiklêşanoyekêhatinerêzkirin,ûrêyên serekedinavberawandehene,nihaxaçerêyênbircênjêrîn xuyadibinlêyênbircênjorînbêtirtênqerebalixkirin

4Çimkîerdbilinddibe,jiberkubajarliserçiyayekî hatiyeavakirin.

5Herwihapileyênkuberbixaçerêyanvediçinhene,ûhin keshertimberbijorvediçinûyêndinjîdadikevinûewli serrêbiqasîkupêkanjihevdûrdimîninjiberkesênkubi qaîdeyênpaqijiyêvegirêdayîne,dakudestnedintiştekî neqanûnî

6Nebêsedembûkudamezrînerêndestpêkêyênbajêrew birêjeyênguncawavakirin,jiberkuewdiderbarêtiştêku pêwîstbûdetêgihîştinekzelalhebûn

7Çimkîwelatfirehûxweşike.

8Hinbeşênwêdeştin,nemazenavçeyênkubiSameryayê vegirêdayîne,wekîkujêretêgotin,ûbiaxaÎdûmeyiyan vesînorin,hinbeşêndinçiyayîne,nemazeyênkubiaxa Cihûdayêvegirêdayîne

9Jibervêyekê,xelkmecbûrekuxwebideçandinîû çandinaaxêdakubivîrengîewkaribindabînkirina berhemekezêdebidestbixin

10Bivîawayîçandiniyahercûretêkirinûberhemeke zêdelitevahiyaaxajorîntêberhevkirin.

11Bajarênmezinûdewlemendiyekeberamberîwêpir niştecihin,lêewnavçeyêngundanpaşguhdikin,jiberku hemûmirovmeyldarêjiyanekexweşin,jiberkuherkes xwedîmeylaxwezayîyeberbikêfûşahiyêve

12HemantiştliÎskenderiyeyêjîqewimî,kujihêla mezinahîûserfiraziyêvejihemîbajarançêtire.

13Xelkêgundanbikoçberiyajinavçeyêngundanû bicihbûnalibajêr,çandinîbêrûmetkirin:jibokuewli bajêrbicîhnebin,padîşahfermandakuewjibîstrojan zêdetirlibajêrnemînin

14Ûbihemanawayîwîtalîmatênnivîskîdahakimanku egerpêwîstbekulidijîkesekîkuliwelêtdijîgazînameyek werekirin,divêdozdinavpêncrojandewereçareserkirin

15Ûjiberkuwîevmeselepirgirîngdidît,wîjiboher navçeyêberpirsênqanûnîbialîkarênwanretayînkirin,da kucotkarûparêzerênwanjiboberjewendiyênkarsaziyê depoyênembarênbajêr,angoberhemênçandiniyê,vala nekin

16MinevdûrketinjiberkuEleazarbûkubizelalîxalên kuhatinebehskirindestnîşankir.

17Çimkîenerjiyakuewliserçandinaaxêxercdikinpir mezine

18Çimkîerdbigelekdarênzeytûnê,biberhemêngenimû nîsk,birezûbipirbûnahingivhatiyeçandin

19Ligorîvancureyêndinêndarênfêkiyanûxurmeyan nayênhesibandin.

20Gelekcureyênpezûçêregehêndewlemendjibowan hene.

21Jibervêyekêewbiawayekîrastqebûldikinku navçeyêngundanhewceyênifûsekemezinin,ûtêkiliyêndi navberabajarûgundandebirêkûpêktênerêkûpêkkirin

22Erebgelekbiharat,kevirênhêjaûzêrtîninwelêt.

23Çimkîwelatnetenêjiboçandiniyê,lêdihemandemê dejibobazirganiyêjîpirguncawe,ûbajarjihêlahunerî vedewlemendeûtikelûpelênkubirêyaderyayêtêneanîn kêmnabin

24LiAskalon,YoppaûGazzeyê,ûherwehaliPtolemaisê kujihêlaPadîşahvehatiyedamezrandinûligorîcihêndin ênnavborîcihekînavendîdigire,jiberkujiyekjiwanne dûre.

25Welathertiştîbifirehîberhemdide,jiberkujiheralî vebaştêavdanûjitofananbaştêparastin

26ÇemêUrdunê,wekîkujêretêgotin,kuqetziwanabe, dinavwelêtrederbasdibe

27Didestpêkêdewelatnekêmî60milyonhektarbû-her çendpaşêgelêncîranêrîşîwêkirin-û600,000mêrli zeviyênsedhektarîliwirbicihbûn

28ÇemmînaNîlêdidemaçinînêderadibeûbeşekmezin jierdêavdide.

29NêzîkînavçeyaxelkêPtolemaîsêewdiherikenav çemekîdinûevjîdiherikenavderyayê

30Çemêndinênçiyayî,wekîkujêretêgotin,diherikin navdeştêûdeverênderdoraXezzeyêûnavçeyaAşdodê dorpêçdikin

31Welatbitêlekxwezayîhatiyedorpêçkirinûêrîşkirina wêpirdijwareûjiberrêyênteng,dizîûnewalênkûr,û xwezayahişkaherêmênçiyayîyênkuhemûerdêdorpêç dikin,nikarejialiyêhêzênmezinvewereêrîşkirin.

32Jimerehategotinkuberêsifirûhesinjiçiyayêncîran ênErebistanêdihatinbidestxistin

33Lêbelê,evdidemadesthilatdariyaFarisandehate rawestandin,jiberkurayedarênwêdemêraporekderewîn belavkirinkuxebatamadenanbêkêrûbihayedakupêşîli wêranbûnawelatêwanjibermadenêlivannavçeyan bigirinûdibekujiberdesthilatdariyaFarisanjiwanneyên stendin,jiberkubialîkariyavêraporaderewînwan hincetekjiboketinanavçeyêdît.

34Niha,birayêminêdelalFîlokrat,minhemûagahiyên girîngliservêmijarêbikurtasîjitereanîne

35Ezêdipêşdekarêwergerandinêravebikim.

36Serokkahînmirovênxwedîkarakterêherîbaşûçanda herîbilindhildibijart,wekîkumirovjidêûbavêwanê esilzadehêvîdike

37EwmirovênkunetenêdiwêjeyaCihûyandejêhatîbûn bidestxistibûn,lêdihemandemêdeyaYewnaniyanjîbi baldarîxwendibûn.

38Jibervêyekêewbitaybetîjiboxizmetali balyozxaneyanjêhatîbûnûhergavakupêwîstbûeverk pêkdianîn

39Ewjibokonferansûnîqaşkirinapirsgirêkêntêkildarî qanûnêxwedîîmkanekmezinbûn.

40Wanrêyanavînpejirand--ûevhergavrêyaherîbaşe kumerivbişopîne

41Wandevjirêbazênhişkûbêedebberda,lêewbitevahî jiserbilindiyêbilindtirbûnûqetxweliseryêndinserdest

nedikirin,ûdiaxaftinêdeamadebûnkuguhdarîbikinû bersivekeguncawbidinherpirsekê.

42Ûhemûyanbibaldarîevqaîdedişopandinûjihertiştî zêdetirdixwestinkudipêkanînawêdejihevduçêtirbinû hemûjîhêjayîserokêxweûfezîletawîbûn.

43ÛmirovdikarîbûbibînekuewçiqasjiEleazarhez dikirin,jiberkuewnexwestinjiwîwerinveqetandinûew çiqasjiwanhezdikir.

44Jibilînameyakuwîjipadîşahreliservegerawana ewlenivîsand,wîbidilgermîjiAndreaslavakirkujibo hemanarmancêbixebiteûjiminjîxwestkuezbiqasîkuji destêmintêalîkariyêbikim

45Herçendmesozdakuemêbibaldarîyekemezinlivê mijarêbinêrinjî,wîgotkuewhînjîpirxemgîne,jiberku ewdizanibûkupadîşahjiberqencîyaxwezayaxwe,her gavakuewbehsamirovekîdibihîstkudiwarêçandûaqil dejihevalênxwebilindtire,ewgazîqesraxwedikir

46Çimkîmingotinekewîyaxweşbihîstiyekudibêjebi peydakirinamirovêndadperwerûaqilmendlidoraxwe, ewêparastinaherîmezinjibopadîşahiyaxwemisoger bike,jiberkuhevalênwîbêşertûmercşîretênherî sûdmenddidinwî.

47BêgumanewzilamênkunihajihêlaEleazarvejiwîre dihatinşandin,xwediyêvantaybetmendiyanbûn

48Ûewgelekcaranbisonddigotkuegertenê berjewendiyênwîyêntaybetsedemavêyekêbin,ewêtu carîwanzilamanbernede-lêewjiboberjewendiyahevpar ahemûwelatiyanbûkuewwandişand.

49Çimkî,wîşîrovekir,jiyanabaşdiparastinaqanûnên qanûnêdeye,ûevarmancjixwendinêpirzêdetirbi bihîstinêtêbidestxistin.

50Jivêûgotinêndinênbivîrengîdiyarbûkuhestênwîli hemberwançibûn

BEŞA6

Şirovekirinênliseradetêngelnîşandidinkuwateyapeyva "Nepak"çiyeEsasûkoka"BaweriyabiXwedê"Ayetên 48-44ravekirinekxweşikaXwedatiyafîzyolojiyêdidin

1Hêjayîgotinêyekubikurtasîbehsaagahiyênkuwîdi bersivapirsênmededanebikin

2Eztexmîndikimkupiraniyamirovanmeraqdikinliser hinrêzikênŞerîetê,nemazeyênlisergoşt,vexwarinû heywanênkuwekînepaktênehesibandin

3Demamepirsîçima,jiberkutenêyekşêweyaafirandinê heye,hinheywanjiboxwarinênepaktênehesibandin,û yêndinjîhetabidestdanênepakin(çimkîherçendqanûn dipiraniyaxalandehişkbejî,ewbitaybetîdimijarên wehadehişke)wîbersivaxwewihadestpêkir:

4'Tudibînî,'wîgot,'çawajiyanameûtêkiliyênmeçi bandorêlisermedikin;bitêkiliyabixerabanre,mirov xirabiyênwandigirinûditevahiyajiyanaxwedebêbext dibin;lêhekeewbiaqilmendûhişyaranrebijîn,ewrêyên revînajinezanînêûsererastkirinajiyanaxwedibînin'

5Qanûndanêrêmepêşîprensîbênxwedaparêzîûrastdariyê danînûnetenêbiqedexekirinanlêbimînakanjî,xalbixal bibîranîn,bandorênzirardarêngunehûcezayênku Xwedêlisersûcdarandidenîşandan 6ÇimkîwîberîhertiştîîspatkirkutenêyekXwedaheye ûhêzawîliseranserêgerdûnêdiyardibe,jiberkuhercih biserweriyawîtijîyeûtiştekjitiştênkujihêlamirovanve lisererdêbidizîtêneçêkirinjizanînaWînatirse

NameyaArîsteas

7Çimkîhertiştêkumirovdikeûhertiştêkuwêdi pêşerojêdebibe,jiwîreeşkereye.

8Bibaldarîvanrastiyanşirovekirûeşkerekir,wînîşanda kuherçendmirovekbifikirekuxerabiyêbike-bêyîku behsapêkanînawêbike-ewêjitespîtkirinêxilasnebe,ji berkuwîeşkerekirkuhêzaXwedêliseranserêqanûnê belavbûye

9Jixaladestpêkêyaxwedestpêkir,wînîşandakujibilî mehemûmirovahîbaweriyaxwebihebûnagelek xwedayantîne,herçendewbixwejihebûnênkuewbi bêwateyîperistinpirbihêztirin

10Çimkîgavawanpeykerênjikevirûdarançêkirine,ew dibêjinkuewwêneyênkesênkutiştekîbikêrhatîjibo jiyanêîcadkirineneûwandiperizin,herçenddelîlênwan êneşkerehebinkuewhestnînin

11Çimkîewêbitevahîbêaqilbekumerivtexmînbikeku kesekbisayadahênanênxwebûyexweda

12Çimkîdahênerantenêhintiştênkuberêhatibûn afirandingirtinûbihevrekirinawan,nîşandankuew xwedîbikêrhatineknûne:wanbixwemadeyatiştî neafirandine,ûjibervêyekêjibomirovançêkirina xwedayênmînaxwekarekîpûçûbêaqile.

13Çimkîdiserdemamedegelekkeshenekujimirovên berêyênkuhatinexwedakirin,gelekdahênertirûpir zanatirin,lêdîsajîewqetnayênkuwanbiperizin.

14Çêkerûnivîskarênvanmîtosandifikirinkuewji Yewnaniyanaqilmendtirînin

15Çimahewceyekuembehsamirovêndinêndilşewat, Misrîûyênwekîwanbikin,yênkuxwedispêrin heywanênkovîûpiraniyacureyênajalênxişxişûpez,û wandiperizin,ûhemdisaxiyêdeûhemjîdimirinêde qurbananpêşkêşdikin?

16NihaQanûndanêrême,jiberkumirovekîzanabûûji aliyêXwedêvebitaybetîjibotêgihîştinahertiştîhatibû dayîn,liherhûrgiliyekênihêrînekberfirehgirtûmebisûr ûdîwarênhesinîyênbêserûberdorpêçkir,dakuembitu awayîbitumiletêndinrenekevintêkiliyê,lêdibedenû giyandepaqijbimînin,jihemîxeyalênpûçdûrbimînin, Xwedayêyekaneyêkulijorhemîafirandinêyebiperizin

17JibervêyekêkahînênserekeyênMisrê,jiberkugelek tiştanbibaldarîlêkolînkirineûjikarûbarênmehaydarin, jimeredibêjin"mirovênXwedê"

18Evsernavneyamirovêndine,lêtenêyawanekuji Xwedayêrastrediperizin

19YênmayînejiXwedêne,lêjixwarinûvexwarinûcil in.

20Çimkîhemûrewşawanwanberbiwêyekêvedibeku divantiştande,lêdinavhemûtiştênxwede,teselîbibînin.

21Dinavgelêmede,tevahiyajiyanawanasereke serweriyaXwedêye

22Jibokuembitikirêtiyeknebaşneyênxerakirin,anjî jiyanamebidanûstandinênxerabneyêxirabkirin,wîmeji heralîvebirêzikênpaqijiyêdorpêçkir,kubandorliser tiştêkuemdixwin,anvedixwin,andestdidin,andibihîzin, andibînindike

23Herçiqas,bigelemperî,hertiştdipêkhateyaxweya xwezayîdedişibinhev,jiberkuewhemîjihêlayekhêzê vetênerêvebirin,lêdiherrewşektakekesîdesedemekkûr heyekuçimaemjikaranînahintiştandûrdikevinûji karanînahevparayêndinkêfêdigirin.

24Jibomînakê,ezêliseryekanduxalanbisekinimû wanjiwereşîrovebikim

25ÇimkîdivêhûnnekevinwêramanarezîlkuMûsajiber mişkûkêzikanûtiştênwehaqanûnênxwebibaldarîyeke zêdenivîsandine

26Hemûevrêziknamejiborastdariyêhatineçêkirindaku alîkariyalêgerînafezîletêûtemamkirinakarakterbikin.

27Çimkîhemûteyrênkuembikartînin,bipaqijiyaxwe kedîûcihêrengin,bicûrbecûrgenimûnîskdixwin,wek mînakkevok,qumrî,kêvroşk,kew,qazûhemûteyrêndin ênvêçînê

28Lêhûnêbibîninkuçûkênkuqedexenekovîû goştxwarin,bihêzaxweyakuheyeliseryêndinzordarin, ûbinêçîraçûkênkedîyênkulijorhatinerêzkirinbi hovanexwarinêbidestdixin.

29Ûnetenêew,lêewberxûçêlikandigirinûzirarêdidin mirovanjî,çimirîbinçijîzindîbin,ûbinavkirinawan wekînepak,wîbiwannîşanekdakuewkesênkujibo wan

wekkuqanûnhatiyedestnîşankirin,divêewdidilêxwede rastdariyêbikinûbihêzaxweliserkesîzordariyênekinû tiştekîjiwannestînin,lêjiyanaxweligorîedaletêrêve bibin,mînaçûkênkedîyênkumeberêbehskirin,cureyên cûdayênnîskênkulisererdêşîndibindixwinûzordariyê nakinkubibinsedematunekirinaxizmênxwe

30Jibervêyekê,qanûndanêrêmefêrîmekirkubi rêbazênwehanîşanjiaqilmendanretênedayîn,kudivêew dadperwerbinûbitundûtûjiyêtiştekînekin,ûxweji zordariyêliseryêndindûrbigirinkuxwedispêrinhêza xwe.

31Jiberkudestdayînaheywanênnepakênweha,wekîku hatinebehskirin,jiberadetênwanêntaybetîneguncawtê hesibandin,madivêemhemîtedbîrannegirindaku karakterêmejîbihemanrengîneyêhilweşandin?

32Jibervêyekêhemûqaîdeyênkuwîdiderbarêtiştênku didozavançûkûheywanêndindedestûrindedanîne,wî biarmancafêrkirinadersekeexlaqîjimeredanîne

33Jiberkudabeşkirinasimêûveqetandinapençeyanjibo fêrkirinameyekudivêemdinavberakiryarênxweyên takekesîdejibopratîkkirinafezîletêcudahîbikin

34Çimkîhêzahemûlaşêmeûçalakiyawêbimilûlingên mevegirêdayîye.

35Jibervêyekêewmeneçardikekuemqebûlbikinku divêemhemûkiryarênxweligorîpîvanarastdariyêbi cudakarîbikin,-bitaybetîjiberkuembiawayekîcudaji yêndinênmirovahiyêhatineveqetandin

36Çimkîpiraniyamirovêndinbitêkiliyênbêexlaqxwe qirêjdikin,bivîawayîgunehênmezindikin,ûwelatû bajarbivanxerabiyanserbilinddibin

37Çimkîewnetenêbimêranredikevintêkiliyê,lêdi hemandemêdedayikênxweûhetakeçênxwejîqirêj dikin

38Lêemjigunehênwehahatinedûrxistin

39Ûmirovênkubiawayêkulijorhatîbehskirinhatine veqetandinjîjihêlaQanûndanînvewekîxwediyêdiyariya bîranînêtênewesifandin

40Jiberkuhemûheywanên"kulingênwanqoqinûmîz dikin"jiboyêndestdayîsembolabîranînêtemsîldikin

41Jiberkukirinamîzêjibîranînajiyanûhebûnêpêve tiştekdinnîne

42Çimkîjiyanbixwarinêtêdomandin,jibervêyekêew diNivîsarênPîrozdejîbivangotinanmeşîretdike:"Bê gumandivêtuXudanêkuditedeewtiştênmezinûecêb çêkiriyebibîrbînî"

43Çimkîgavaewbiawayekîrastwerinfamkirin,ewbi awayekîeşkeremezinûbiheybetin;pêşîavakirinalaşû bicihkirinaxwarinêûveqetandinaherendamekîtakekesîû, jibobêtir,rêxistinahestan,xebitandinûtevgeranedîtîya hiş,lezakiryarênwêyêntaybetîûkifşkirinahunerênwê, çavkanîyekbêdawînîşandidin

44Jibervêyekêewmeteşwîqdikekuemjibîrnekinku beşênjorînbihêzaîlahîbijêhatîbûnekbêkêmasîvetêne hevgirtin

45Çimkîwîherdemûhercihdestnîşankiriye,dakuem hertimXwedayêkuhukumdarîûparastinamedikebibîr bînin

46Çimkîdimijaraxwarinûvexwarinande,ewferman didemekuempêşîparekwekqurbanpêşkêşbikinûdûre jîtavilêjixwarinaxwekêfêbistînin

47Herwiha,lisercilênmewîsembolekbîranînêdayeme, ûbihemanawayîwîfermandayemekuemgotinênîlahîli serderîûderiyênxwewekîbîranînekjiXwedêdeynin

48Ûewbieşkereyîfermandidekusembolliserdestên mejîweregirêdan,biawayekîzelalnîşandidekudivêem herkiryarekbirastdarîbikin,afirandinaxwebibîrbînin,û jihertiştîgirîngtirtirsaXwedê.

49Ewherwihafermandidemirovankudemakuew radizinûdîsaradibin,liserkirinênXwedêbifikirin,ne tenêbigotinê,lêbiçavdêrîkirinaguhertinûbandorakuli serwançêdibe,demakuewdiçinrazanê,ûherweha şiyarbûnawan,kaguherînajiyekjivanrewşanboyadin çiqasîlahîûneguhêzbare.

50Ligorîşîroveyameya"simêduqatûcûtinamêşan", girîngiyavêanalojiyêdiderbarêcudakarîûbîranînêde nihajiwerehatiyedestnîşankirin.

51Çimkîqanûnênmenebiawayekîrasthatîanjîligorî ramanayekemabêhemdîyakuhatiyeserêmirovan,lêbi armancarastiyêûnîşanaaqilêrasthatinedanîn.

52Çimkîbirêyarênimayênkuewdiderbarêxwarinû vexwarinanûrewşêntaybetîyêndestdanêdedide,ew fermandidemekuemnetiştekîbêhişbikinûnejîguh bidintiştekîbêfikirûnejîbiîstismarahêzaaqilserîli neheqiyêbidin

53Dimijaraajalênkovîdejî,hemanprensîbdikarewere kifşkirin

54Jiberkutaybetmendiyakêzikûmişkûheywanênwekî van,kubieşkerehatinebehskirin,wêrankere.

55Mişkhertiştîqirêjûzirardidin,netenêjiboxwarina xwe,lêhetawêastêkuhertiştêkudikeveserrêyawanû zirarêdide,jibomirovanbitevahîbêkêrdikin.

56Çînakêzikanjîtaybete:jibilîtiştênkuhatinegotin, taybetmendiyekwêyaqirêjheye:Ewbiguhanducanîdibe ûbidevzaroktînedinyayê

57Ûjibervêsedemêyekukiryarekbivîrengîdinav mirovandewekînepaktêhesibandin

58Çimkîbihemûtiştênkubiguhandistînin,ewyêndin dixinnavxerabiyêûnepîsîtiyêdikin,jiberkuewbitevahî biqirêjiyabêedebiyêqirêjdibin

59Ûpadîşahêwe,wekîkuemdizanin,bitunekirina mirovênwehapirrastdike'

60Hingêmingot'Eztexmîndikimkumebestate îxbarkerane,jiberkuewwanbiberdewamîbiîşkenceû mirinênbiêşrerûbirûdihêle'

61Wîbersivda:“Belê,mebestamineve;jiberkuli bendahilweşînamirovansekinîntiştekînepake”

62Ûqanûnameqedexedikekuembigotinankirinzirarê bidinkesekî.

63Kurtegotinaminavanmijarandivêweqanihbikiraku hemûrêziknameyênmebiarmancarastdariyêhatine çêkirinûdiNivîsarênPîrozdetiştekbêhişanbêsedem nehatiyebicîhanîn,lêarmancawêewekuemditevahiya jiyanaxweûdihemûkirinênxwedebikaribinliberhemû mirovanrastdariyêbikin,bibîranînaXwedayêHerîMezin. 64Ûbivîawayî,diderbarêxwarinûtiştênnepak,ajalên şêlûûheywanênkovîde,tevahiyasîstemêarmancdikeku rastdarîûtêkiliyênrastdinavberamirovûmirovandeava bike'

65Jiminrexuyabûkuwîliserhemûxalanparastinekbaş kiriye;jiberkudiderbarêgolik,beranûbizinênkutên pêşkêşkirindejî,wîgotkupêwîstekuewjikeriyênpezû pezbêngirtinûheywanênkedîbênqurbankirinûtiştek neyênpêşkêşkirin,dakupêşkêşkerênqurbananwateya sembolîkaqanûndanînêfêmbikinûnekevinbinbandora hişmendiyaxweperest.

66Çimkîewkesêkuqurbanekêpêşkêşdike,dihemû rewşêncanêxwedejîqurbanêpêşkêşdike

67Ezdifikirimkuevhûrgiliyêndiderbarênîqaşamede hêjayîvegotinêne,ûjiberpîrozîûwateyaxwezayîya qanûnê,ezneçarmamkuwanbizelalîjitereravebikim, Fîlokrat,jiberdilsoziyateyajibozanînê.

BEŞA7

Hatinanûneranbidestnivîsapirtûkahêjaûdiyariyan AmadekariyênjiboziyafetekeşahaneXwediyêmalê,hema piştîkulisersifrêrûnişt,mêvanênxwebipirsûbersivan pêşwazîdikeHinzanyarlisercivaknasiyêşîrovedikin 1ÛEleazar,piştîkuqurbanpêşkêşkir,qasidhilbijartinû gelekdiyariyanjibopadîşahamadekir,mebiewlehîyek mezindirêdeşand

2ÛgavaemgihîştinÎskenderiyeyê,yekserjihatiname agahdardanpadîşah.

3Demakuemgihîştinqesrê,minûAndreasbigermîsilav lipadîşahkirûnameyakuEleazarnivîsandibûradestîwî kir.

4Padîşahpirbihewesbûkubinûneranrehevdîtinbike,û fermandakuhemûkarmendêndinjikarbênavêtinû nûnertavilêbêngazîkirin.

5Nihaevsurprîzekegiştîyabiheyecançêkir,jiberkuew kesênkujibohevdîtinabipadîşahrelisermijarêngirîng tên,adetekudirojapêncemîndewerincemwî,lêbelê nûnerênjipadîşahananbajarênpirgirîngbizehmetîdinav sîrojandedikarinbikevinDadgehê-lêwîevzilamhêjayî rûmetekemezintirdîtin,jiberkuwîrêzliefendiyêwanpir digirt,ûjibervêyekêwîyekserkesênkuhebûnawan wekînehewcedidîtavêtinûhetakuewhatinhundirûew karîbûpêşwaziyawanbike,berdewamkir.

6Demakuewbidiyariyênkubiwanrehatibûnşandinû kaxezênhêjayênkuqanûnliserwanbizêrûbitîpên Cihûyanhatibûnivîsandin,ketinhundir,jiberkukaxezbi awayekîecêbhatibûamadekirinûgirêdanadinavbera rûpelandeewqasîhatibûçêkirinkunayêdîtin,padîşah gavakuwandît,destpêkirkujiwanliserpirtûkanbipirse 7Ûgavawankaxizjibergêxwederxistinûrûpelvekirin, padîşahdemekdirêjsekinîûpiştrenêzîkîheftcaranserê xwenetewandûgot:

NameyaArîsteas

8'Ezspasiyawedikim,eyhevalênmin,ûezjiwîyêkuwe şandiyerejîspasdikim,ûjihertiştîbêtirjiXwedêre,ku evpêxemberîtiyênwîne'

9Ûgavahemûyan,şandiyanûyêndinênamade,biyek dengîqîriyan:'XwedêPadîşahbiparêze!'ewjişahiyê girîya

10Jiberkubilindbûnagiyanêwîûhestarûmetabêdawîya kujêrehatibûdayîn,ewneçarkirkuliserbextêxweyê başbigirî

11Wîfermandawankupergallicihênwandeyninûpiştî kusilavliwankir,got:«EymirovênXwedê,rastbûkuez berîhertiştîrêzêliwanpirtûkanbigirimkuminwejibo wangazîvirkirineûpiştîkuminevkir,destêrastêyê dostaniyêdirêjîwebikim»

12Jibovêsedemêminevpêşîkir

13Minfermandayekuevrojakututêdehatî,wekîrojeke mezinwerepîrozkirinûditevahiyajiyanamindehersal werepîrozkirin

14Herwihadibekusalvegeraserkeftinaminaderyayîli serAntîgonoseJibervêyekêezêkêfxweşbibimkuîro biwereşahiyekêbikim

15Hertiştêkuhûndikarinbikarbînin,wîgot,wêjibowe ûjibominjîbiwerebiawayekîguncawwereamadekirin

16Piştîkuwankêfxweşiyaxwenîşandan,wîfermanda kubaştirîncihênnêzîkîkelehêjiwanrewerinveqetandinû jiboşîvêamadekarîwerinkirin

17NîkanorgazîserhengêmezinDorotheuskir,kuew karmendêtaybetîbûkuliCihûyanxwedîderkeve,û fermandawîkujiboheryekêamadekariyênpêwîstbike 18Çimkîevrêkeftinjialiyêpadîşahvehatibûçêkirinû hûndibîninkuewrêkeftinhetaîrojîtêdomandin.

19Çimkîgelekbajarênkudiwarêvexwarin,xwarinû razanêdeadetênwanêntaybethene,jiboku hewcedariyênwanbicîhbînin,karmendêntaybethatine tayînkirin

20Ûhergavakuewtênserdanapadîşahan,ligorîadetên wanamadekarîtênekirin,dakutiêşûazarekkêfaserdana wanxeraneke

21HemantedbîrjiboşandiyênCihûjîhatibûngirtin

22Dorotheus,kujibolênêrînamêvanênCihûhatibû tayînkirin,mirovekîpirwijdanîbû

23Hemûembarênkudibindestêwîdebûnûjibo pêşwazîkirinamêvanênwehahatibûnveqetandin,wîjibo şahiyêderdixistin

24Wîkursîligorîfermanapadîşahdidurêzanderêzkirin 25Çimkîwîfermandabûkunîvêmirovanlimilêwîyê rastêûyênmayîjîlipiştwîrûnin,dakuewrûmetaherî bilindjiwankêmneke.

26Gavaewrûniştin,wîjiDorotheusregotkuhertiştîli gorîadetênkudinavmêvanênwîyênCihûdedihatin bikaranîn,bike

27Jibervêyekêwîxizmetênmizgînvanênpîrozûkahînên qurbanêûyêndinênkubinimêjanveadetîbûn,betalkir, ûgazîyekjime,Eleazar,kahînêherîkevinêCihûyan,kir kulişûnawênimêjbike

28Ûewrabûserxweûduayekecêbkir'Eypadîşah, XwedayêHerîZêdebihemûtiştênqencênkuwî afirandine,tedewlemendbikeûhetakutubijî,tuûjinate ûzarokênteûhevalêntewanbiberdewamîxwedîbike!'

29Bivangotinançepikênbilindûşaddestpêkirinku demekdirêjdomkir,ûdûreewberêxwedankêfaziyafeta kuhatibûamadekirin

30Hemûamadekariyênjiboxizmetkirinalisersifrêligorî fermanaDorotheushatinkirin.

31Dinavxizmetkarandexizmetkarênpadîşahîûyêndin ênkuliqesrapadîşahcihênbirûmetdigirtinhebûn.

32Padîşahjifersendekekudinavşîvêdepeydabûsûd wergirtûjinûnerêkulikursiyarûmetêrûniştibû(jiberku ewligorîrêzabilindhatibûnrêzkirin)pirsî,kaewçawa dikarepadîşahiyaxwehetadawiyêbêzirarbihêle?

33Piştîkudemekêfikirî,wîbersivdaûgot:«Heketu dilovaniyabêdawîyaXwedêteqlîdbikî,tudikarîewlehiya wêbiawayekîçêtirînavabikîÇimkîegertudilovaniyê nîşanbidîûligorîkiryarênwancezayênsiviklikesênku heqdikinbidî,tuêwanjixerabiyêdûrbixîûwanbigihînî tobekirinê»

34Padîşahpesnêbersivêdaûdûrejizilamêdinpirsî,ew çawadikarehertiştîjiboçêtirîndihemûkirinênxwede bike?

35Ûwîbersivdaûgot:«Hekemirovekbihemûyanre dadperwerbe,ewêdiherfersendêdebiawayekîrast tevbigere,ûjibîrnekekuherramanekjiXwedêretêzanîn HekehûntirsaXwedêwekîxaladestpêkêbigirin,hûnêqet negihîjinarmancê.»

36Padîşahjîjiberbersivavîmirovîpesnêwîdaûjiyekî dinpirsî,ewçawadikarehevalênxweyênmînaxwebi destbixe?

37Wîbersivdaûgot:«Egerewtebibîninkutuliser berjewendiyênelaletênkutuliserwanhukumdikîlêkolîn dikî,tudêbaşbikîkutubibînîkaXwedêçawafeydeyên xwedidemirovan,tenduristîûxwarinûhemûtiştêndindi wextêxwedepeydadike»

38Piştîkupadîşahrazîbûnaxwebibersivênîşanda,ji mêvanêdinpirsî,kaewçawadikarebiguhdarîkirinû biryardananpesnêwankesanjîbidestbixekudidozaxwe debiserneketin?

39Ûwîgot:«Egerhûndiaxaftinêdebihemûyanre wekhevbinûdimuameleyaxweyabisûcdaranreqetbi bêrêzîûzordarîtevnegerin.Ûhûnêvêbikingerhûnli rêbazakuXwedêpêtevdigerebinêrinDaxwazênhêjayan hergavtênebicîhanîn,lêewkesênkunikarinbersivekji duayênxwebistînin,bixewnanbûyerantêneagahdarkirin kadidaxwazênwandeçizirardarbûûkuXwedêligorî gunehênwananmezinbûnahêzaxwewannade,lêbisebir liwantevdigere.»

40Padîşahbigermîpesnêwîdajibobersivawîûjiyên dinpirsî,ewçawadikaredikarûbarênleşkerîdebêşikestî be?

41Ûwîbersivda:'Egerewbitevahîbaweriyaxwebi girseyaxweanhêzênxweyênşerkerneaniye,lêherdem gazîXwedêkiriyekukarênwîbiserkeftîbiqedîne,di hemandemêdekuewbixwehemîerkênxwebiruhê edaletêpêktîne'

42Bipêşwazîkirinavêbersivê,wîjiyekîdinpirsîkaew çawadikarebibesedematirsûxofêjibodijminênxwe 43Ûwîbersivda:'Egerdemakuçekûhêzênxweyên mezindiparast,ewbibîrbînekuevtiştjibobidestxistina encamekmayîndeûdawîbêhêzinÇimkîXwedêjîbi dayînademdirêjiyanûtenênîşandanamezinbûnahêzaxwe tirsêdixehişêmirovan'

44Padîşahpesnêvîmirovîdaûdûrejiyêdinregot:'Xêr ûxweşîyaherîbilinddijiyanêdeçiye?'

45Ûwîbersivda:'BizaninkuXwedêXudanêGerdûnêye, ûdidestkeftiyênmeyênherîbaşdeneeminkuserkeftinê

bidestdixin,lêXwedêyekubihêzaxwehertiştîdigihîne temamkirinêûmeberbiarmancêvedibe.'

46Padîşahbidengekîbilindgotkuzilambaşbersivdayeû dûrejiyêdinpirsîkaewçawadikarehemûmilkênxwe biparêzeûdidawiyêdedihemanrewşêdewanradestî cîgirênxwebike?

47Ûwîbersivda:'BiduakirinaberdewamjiXwedêreku hûndihemîkarênxwedebimotîvasyonênbilindîlham bibinûbihişyarkirinanifşênxwekubinavdarîan dewlemendiyêneyênşaşkirin,jiberkuewXwedêyeku vanhemîdiyariyandideûmirovqetbitenaserêxwe serdestiyêbidestnaxin'

48Padîşahrazîbûnaxwebibersivênîşandaûjimêvanê dinpirsî,ewçawadikarebiaramîhertiştêkubiserêwîde têtehemûlbike?

49Ûwîgot:'Hekehûnbirastîfêmbikinkuhemûmirovji hêlaXwedêvehatinedestnîşankirinkuhemxerabiyaherî mezinhemjîqenciyaherîmezinparvebikin,jiberkune mimkûnekumirovekjivanbêparbe.LêXwedayêkudivê emhergavduabikin,cesaretêdidemekuemtehemûl bikin'

50Padîşahjibersivazilamkêfxweşbûûgotkuhemû bersivênwanbaşbûnWîzêdekir:'Ezêpirsekêjiyekî bipirsim,ûdûreezêniharawestim:dakuembalaxwe bidinkêfaşahiyêûdemekxweşderbasbikin.'

51Piştrewîjizilampirsî,'Armancarastînawêrektiyêçi ye?'

52Ûwîbersivda:'Egerdisaetaxetereyêdeligorîniyeta destpêkêplanekerastwerebicîhanînÇimkîhertiştjihêla Xwedêvejiboberjewendiyatetêkirin,eypadîşah,jiber kumebestatebaşe.'

53Demakuhemûyanbiçepikênxwerazîbûnaxwebi bersivêrenîşandan,padîşahjifîlozofanregot(jiberkune kêmkesamadebûn):'Birayaminevmirovdiwarê fezîletêdepirbaşinûxwedîzanînekebêhempane,jiber kuwandicihdebersivênguncawdanevanpirsênkumin jiwanredanîneûhemûyanjîXwedêkirinexaladestpêkê yagotinênxwe'

54ÛMenedemos,fîlozofêEretria,got:'Raste,eyPadîşah -jiberkugerdûnjihêlaîbadetêvetêbirêvebirinûjiber kuembirastîfêmdikinkumirovafirandinaXwedêye,ji bervêyekêtêvêwateyêkuhemîhêzûbedewiyaaxaftinê jiXwedêderdikeve.'

55Demakupadîşahbiserêxwerazîbûnaxwejibovê gotinêerêkir,axaftinrawestiyaûewdestbikêfêkirin Demakuêvarhat,ziyafetbidawîbû.

BEŞA8

PirsûbersivêndinBalaxwebidinayeta20ankubehsa firînadihewayêdedikeûdisala150berîzayînêdehatiye nivîsandin

1Rojadindîsalisersifrêrûniştinûligorîheman rêziknameyanziyafetêberdewamkirin

2Demakupadîşahfikirîkufersendekeguncawhatiyekuji mêvanênxwepirsanbike,ewjimêrênkulikêlekawan rûniştibûnûjiwanênkurojaberêbersivdabûnjîpirsên dinpirsî

3Wîdestbiaxaftinabizilamêyanzdehemînrekir,jiber kudehkeshebûnkudibûyeraberêdepirsjiwanhatibû kirin

4Demabêdengîçêbû,wîpirsîkaewçawadikare dewlemendbimîne?

5Piştîhizirkirinekkurt,zilamêkuevpirslêhatibûkirin bersivda:'Gerwîtiştekînelayiqêmeqamêxwenekiribe, qetbiawayekîbêexlaqtevnegeriyabe,qetxercliserkarên valaûpûçxercnekiribe,lêbikirinênxêrxwaziyêhemû xelkêxwelihemberxwebaşnîşandayeÇimkîXwedêye kuafirînerêhemûtiştênbaşeûdivêmirovguhbidewî.'

6Padîşahpesnêwîdaûdûrejiyekîdinpirsîkaewçawa dikarerastiyêbiparêze?

7Dibersivapirsêdewîgot:'Bizanînakuderewliser hemûmirovan,ûbitaybetîjîliserpadîşahan,şermeke mezintîne.Jiberkujiberkuewxwedîhêzinkuhertiştê kudixwazinbikin,çimadivêewserîliderewanbidin?

Wekîdin,eyPadîşah,divêhûnhergavjibîrmekinku Xwedêevîndarêrastiyêye.

8Padîşahbikêfxweşiyekemezinbersivwergirtûliyekî dinnihêrîûgot:«Hînkirinaşehrezayiyêçiye?»

9Yêdinjîbersivdaûgot:«Çawakutudixwazîtu xerabiyekbiserêteneyê,lêjihemûtiştênqencbeşdarbibî, divêtujîlihemberbindestûsûcdarênxwebiheman prensîbêtevbigerîûbinermîyênesilzadeûqencşîretbikî. ÇimkîXwedêbidilovaniyaxwehemûmirovandikişîne cemxwe»

10Padîşahpesnêwîdaûjiyêdinpirsîkaewçawadikare bibedostêmirovan?

11Ûwîbersivda:'Bidîtinakunijadamirovanzêdedibeû bigelekzehmetîûêşênmezinçêdibe:jibervêyekêdivê hûnwanbisivikîcezanekinanjîêşênedinwan,jiberku hûndizaninkujiyanamirovanjiêşûcezayanpêktêJiber kuhekehûnhertiştîfêmbikin,hûnêbidilovaniyêtijî bibin,jiberkuXwedêjîewdilovane!'

12Padîşahbersivbipesnekêqebûlkirûjiyêdinpirsî,'Ji bohukumdariyêşertêherîgirîngçiye?'

13Wîbersivda:"Xwejibertîlêdûrbigireûdipiraniya jiyanaxwedehişyarbe,liserhertiştîrastdariyêbinirxîne ûbimirovênwiharehevaltiyêbike.ÇimkîXwedêjî edaletxwaze!"

13Padîşahrazîbûnaxwenîşandaûjiyekîdinpirsî: «Nîşanarastînaxwedaparêziyêçiye?»

14Ûwîbersivda:'FêmbikinkuXwedêdigerdûnêdeher timdixebiteûhertiştîdizane,ûtumirovêkuneheqîdikeû xerabiyêdikenikarejiçavêWîbireve.ÇawakuXwedê xêrxwazêhemûdinyayêye,divêhûnjîWîteqlîdbikinûji sûcdûrbin!'

15Padîşahpeymanaxweîmzekirûjiyekîdinregot: «Esasêpadîşahiyêçiye?»

16Ûwîbersivda:'Hukumkirinaxwebaşûnehiştinakubi dewlemendîannavdariyêberbixwestekênbêpîvanan nebaşvewerexapandin,evrêyarastahukmkirinêyeger hûnmeseleyêbaşbinirxîninJiberkuhertiştêkuhûnbi rastîhewceneyaweye,ûXwedêjihewcedariyêbêpareû bitevahîdilovaneBilaramanênwewisabinkubibin mirovek,ûnegelektiştanlêtenêtiştênkujibohukmkirinê hewcenebixwazin!'

17Padîşahpesnêwîdaûjiyekîdinpirsî,geloramanênwî çawadikarinjiboçêtirînbin?

18Ûwîbersivdaûgot:«Egerewdihertiştîdehertim edaletêdatînepêşiyaxweûdifikirekuneheqîwek bêparkirinajiyanêye.ÇimkîXwedêhertimjiborastdaran bereketênherîbilindsozdide!»

NameyaArîsteas

19Padîşahpesnêwîdaûjiyêdinpirsî,kaewçawadikare dixewêdejiramanênacizkerxilasbibe?

20Ûwîbersivda:'Tepirsekjiminpirsîkubersivdayîna wêpirdijware,jiberkuemnikarindidemjimêrênxewê dexweyarastînbîninholê,lêdivandemjimêrandejihêla xeyalênkubiaqilnayênkontrolkirinvetênegirtinJiber kugiyanênmexwedîwêhestênekuewbirastîtiştênkudi demaxewêdedikevinhişêmedibînin.Lêemxeletîdikin geremtexmînbikinkuembirastîliserderyayêbiqeyikan diçinanjîdihewayêdedifirinanjîberbideverêndinan tiştekdinawisavediçinLêdîsajîembirastîxeyaldikin kutiştênwehadiqewimin

21Hetakujiminremimkunbekubiryarbidim,ez gihîştimvêencamêEyPadîşah,divêtubiherawayîgotin ûkirinênxwebiqaîdeyadîndariyêbirêvebibîdakutu hişmendbîkutuexlaqêdiparêzîûtuqethilnabijêrîkuxwe bihesabêaqilrazîbikîûtucarîbiîstismarahêzaxwe rastîyêxirabnekî

22Çimkîhişdixewêdebipiranîbihemantiştanmijûl dibe,yênkudemaşiyarbejîmijûldibeÛewkesêku hemûramanûkiryarênxweberbiarmancênherîbilindve arastedike,hemdemaşiyarbeûhemjîdemakudixewde be,xwedirastdariyêdeavadikeJibervêyekê,divêhûn didîsîplînadomdaraxwedebiisrarbin

23Padîşahpesnêwîdaûjiyekîdinregot:«Mademtuyê dehemîkubersivêdidî,gavatubiaxivî,emêxwebidin şîvê»Ûdûrewîpirsî,ezçawadikarimxwejikirina tiştekînelayiqêxwedûrbigirim?

24Ûwîbersivda:'Hertimlinavdariyaxweûmeqamê xweyêbilindbinêre,dakututenêtiştênkubiwanre lihevhatînebiaxivîûbifikirî,bizanînakuhemîmijarênte lisertedifikirinûdiaxivinJiberkudivêtujiaktoran xirabtirxuyanekî,yênkubibaldarîrolakujiwanre pêdivîyekubilîzindixwîninûhemîkiryarênxweligorî wêşekildidinTurolnalîzî,lêbirastîpadîşahî,jiberku Xwedêdesthilatdariyekpadîşahîligorîkarakterêtedaye te.'

25Demakupadîşahbiawayekîpirxweşûbidengekî bilindûdirêjçepiklêxist,jimêvananhatxwestinkurihet bibin.Jibervêyekê,demakuaxaftinrawestiya,ewxwe danxwarinadinaziyafetê

26Rojadin,hemanrêziknamehatebicîhanîn,ûgava padîşahderfetdîtkupirsanjiwankesanbike,wîjiyê yekemêkujibolêpirsînadinmabûpirsî,Şêweyaherî bilindahikûmetêçiye?

27Ûwîbersivda:'Xwebixwehukumbikeûnebihestên hanêvewerebirinÇimkîhemûmirovxwedîmeyleke xwezayîyahişîne.Dibekupiraniyamirovanmeyla xwarin,vexwarinûkêfêhebe,ûpadîşahjîmeyla bidestxistinaaxêûnavdariyêLêbaşekudihertiştîde nermîhebe

28TiştênkuXwedêdide,divêhûnbigirinûbiparêzin,lê qetbêriyatiştênkujidestêwenayênnekin'

29Padîşahbivangotinankêfxweşbû,jiyêdinpirsî,ew çawadikarejiçavnebariyêxilasbibe?

30Ûpiştîdemekkurtwîbersivda:«Hekehûnberîhertiştî bifikirinkuXwedêyekurûmetûdewlemendiyamezin didehemûpadîşahanûtukesbihêzaxwenabepadîşah Hemûmirovdixwazinvêrûmetêparvebikinlênikarin,ji berkuewdiyariyaXwedêye!»

31Padîşahdiaxaftinekedirêjdepesnêwîdaûdûrejiyekî dinpirsî,ewçawadikaredijminênxwebiçûkbibîne?

32Ûwîbersivdaûgot:«Egertujihemûmirovanre dilovaniyêbikîûdostaniyawanbidestbixî,nehewceye kutujikesîbitirsîBaştirîndiyariyabaşakumerivdikare jiXwedêwerbigire,ewekumerivdinavhemûmirovande populerbe!»

33Piştîkupadîşahpesnêvêbersivêda,fermandazilamê dinkubersivavêpirsêbide,geloewçawadikare navdariyaxweyamezinbiparêze?

34Ûwîbersivdaku'Hekehûndidayînadilovanîû kiryarêkeremêdejiboyêndincomerdûdilfirehbin,hûn êqetnavdariyaxwewindanekin,lêhekehûndixwazinku keremênjorînênweberdewambikin,divêhûnbi berdewamîgazîXwedêbikin.'

35Padîşahrazîbûnaxwenîşandaûjiyêdinpirsî:«Divê mirovjikêrecomerdînîşanbide?»

36Ûwîbersivdaûgot:«Hemûmirovqebûldikinkudivê emjibokesênkubimerebaşindilovaniyênîşanbidin,lê ezdifikirimkudivêemhemanruhêdilovaniyênîşanî kesênkulidijîmenebidindakubivîrengîemwanjibo rastûjibotiştêkujimeresûdmendeqezencbikinLê divêemjiXwedêduabikinkuevyekpêkwere,çimkîew liserhişêhemûmirovanhukumdike.»

37Piştîkupadîşahrazîbûnaxwebibersivêrenîşanda,ji yêşeşemxwestkubersivavêpirsêbide,gelodivêem spasdariyaxwenîşanîkêbidin?

38Ûwîbersivdaûgot:«Hertimjidêûbavênmere, çimkîXwedêfermanekpirgirîngdayemediderbarê rûmetakujidêûbavanrelazime.Licihêdinewhelwesta hevalêlihemberhevalêxwedihesibîne,jiberkuewbehsa "hevalekîkuwekcanêteye"dikeTubaşdikîkuhewldidî hemûmirovanbixwerebikîdostan.»

39Padîşahbinermîpêreaxivîûdûrejiyêdinpirsî:«Çi tiştheyekujihêlabedewiyêvedişibihewê?»

40Ûwîgot:'Dilpakî,jiberkuewşêweyaherîbilinda bedewiyêye,ûhêzawêdievînêdeye,kudiyariyaXwedê yeEvyekteberêbidestxistiyeûbiwêrehemûbereketên jiyanêjîbidestxistiye.'

41Padîşahbiawayekîpirxweşbersivawîpesinandûji yekîdinpirsî,egerewtêkbiçe,ewçawadikaredîsadi hemanastêdenavûdengêxwebidestbixe?

42Ûwîgot:'Nemimkûnekututêkbiçî,jiberkutedi hemûmirovandetovênspasdariyêçandinekuberhema qenciyêdide,ûevjiçekênherîbihêztirbihêztireû ewlehiyaherîmezingarantîdikeLêhekekesektêkbiçe, divêewcarekedintiştênkubûnesedematêkçûnawîneke, lêdivêewdostaniyançêbikeûbidadperwerîtevbigere.Ji berkuewdiyariyaXwedêyekumerivbikaribekiryarên başbikeûneberevajîvê.'

43Padîşahbivangotinankêfxweşbû,jiyekîdinpirsî,ew çawadikarejixemgîniyêxilasbibe?

44Ûwîbersivda:'Egerwîqetzirarênedabûyakesî,lê qencîliherkesîkirûrêyarastdariyêşopand,jiberku berhemênwêjixemgîniyêazadiyêtîninLêdivêemji Xwedêreduabikinkuxerabiyênjinişkaveyênwekî mirinannexweşîanêşantiştekwusaneyêserêmeûzirarê nedemeLêjiberkuhûnjiboxwedaparêziyêdilsozin,tu carîtubelayekwusanayêserêwe.'

45Padîşahpesnêwîdaûjiyêdehempirsî:«Şêweyaherî bilindarûmetêçiye?»

46Ûwîgot:'JiborûmetkirinaXwedê,ûevnebidiyariyan ûqurbananlêbipaqijiyagiyanûbaweriyapîroztêkirin,ji berkuhertiştligorîdaxwazaXwedêjihêlaXwedêvetê

çêkirinûbirêvebirinHûnjî,wekîhemûmirovan,ji destkeftiyênweyênberêûniha,hertimxwedîyêvê armancêne'

47Padîşahbidengekîbilindsilavlihemûyankirûbi nermîbiwanreaxivî,ûhemûkesênkuamadebûn,bi taybetîjîfîlozofrazîbûnaxwenîşandanJiberkuewhem ditevgerûhemjîdinîqaşêdejiwan[angofîlozofan]pir çêtirbûn,jiberkuwanhergavXwedêjixwerewekîxala destpêkêdidîtin

48Piştîvêyekê,padîşah,jibonîşandanadilovaniyaxwe, destbivexwarinavexwarinatenduristiyamêvanênxwekir

BEŞA9

Ayet8nirxazanînênîşandideAyet28,hezkirina dêûbavan.BitaybetîbalaxwebidinpirsadiAyet26û bersivêdeHerwihabalaxwebidinpirsadiAyet47û bersivêdeEvşîretekaqilaneyejibokarsazan

1Rojadinjîhemanamadekarîjiboşîvêhatinkirin,û padîşah,hemakuderfetçêbû,destbipirsanjimêrênkuli kêlekawankesênkuberêbersivdabûnrûniştibûnkir,ûji yêyekemgot:"Maşehrezayîdikarewerehînkirin?"

2Ûwîgot:'Ruhwisahatiyeçêkirinkuewdikarebihêza îlahîhemûqenciyanqebûlbikeûyênberevajîredbike'

3Padîşahrazîbûnaxwenîşandaûjizilamêdinpirsî:«Ji botenduristiyêçiherîsûdmende?»

4Ûwîgot:'Hemdparêzî,ûbidestxistinavêyekêne mimkûneheyakuXwedêmeyldariyekjibowêçêneke.'

5Padîşahbinermîbivîzilamîrepeyivîûjiyekîdinregot: «Mirovekçawadikarebiawayekîlayîqdeynêspasdariyê yêdêûbavêxwebide?»

6Ûwîgot:'Bitucarîêşênedinwan,ûevnemimkûne heyakuXwedêhişêxwejibopeyketinaarmancênherî bilindamadeneke.'

7Padîşahrazîbûnaxwenîşandaûjiyêdinpirsî,ewçawa dikarebibeguhdarekîbihewes?

8Ûwîgot:'Bibîranînakuhemûzanînbikêrhatîye,jiber kuewdidemekawartedebialîkariyaXwedêdihêlehûn hinjitiştênkuwefêrbûnehilbijêrinûwandikrîzakuhûn pêrerûbirûnedebicîhbînin.Ûbivîawayîhewldanên mirovanbialîkariyaXwedêtênebicîhanîn'

9Padîşahpesnêwîdaûjiyêdinpirsî,"Ewçawadikare xwejikirinatiştekîlidijîqanûnêdûrbigire?"

10Ûwîgot:«HeketubizanîkuXwedêewfikirxistiye dilêqanûndanerandakujiyanamirovanwereparastin,tuê lipeywanbiçî.»

11Padîşahbersivawîzilamîqebûlkirûjiyekîdinregot: «Xizmetabiratiyêçifeydeye?»

12Ûwîbersivda:'Gerembifikirinkuembixwejiber bêbextiyênkuliserxizmênmetênêşdikişîninûgerêşên wanbibinyênme-wêhingêhêzaxizmtiyêdicihdediyar dibe,jiberkutenêdemakuhestekwusawerenîşandanem êdiçavênwanderûmetûrêzdariyêbidestbixinJiberku alîkarî,demakubidilovaniyêvegirêdayîbe,biserêxwe girêdanekekubitevahînayêhilweşandinÛdiroja serfiraziyawandedivêemnexwazinmilkênwan,lêdivê emjiXwedêlavabikinkuhercûreqenciyêbidewan.'

13Ûpiştîkupadîşahhemanpesnêwîdawekîyêndin,ji yekîdinpirsî,ewçawadikarejitirsêazadbibe?

14Ûwîgot:'Demakuhişhaydarbekuwîtuxerabî nekiriye,ûdemakuXwedêwêberbihemîşîretênhêjave dibe'

15Padîşahrazîbûnaxwenîşandaûjiyekîdinpirsî,ew çawadikarehergavhikmêrastbidomîne?

16Ûwîbersivdaûgot:«Egerewhertimbelayênkutên serêmirovanliberçavênxwedeyneûbizanibekuXwedê yekujihinanrehetiyêdistîneûyêndinbirûmetû rûmetekemezintîne»

17Padîşahpêşwaziyekxweşliwîmirovîkirûjiyêdin xwestkubersivavêpirsêbide,geloewçawadikareji jiyanekerehetûxweşdûrbisekine?

18Ûwîbersivda:'Gerewhertimbibîrbînekuew hukumdarêîmparatoriyekemezinûxudanêgeleknifûsane, ûdivêhişêwîbitiştêndinvemijûlnebe,lêdivêewher timliservêyekêbifikirekaewçawadikareçêtirînrefaha wanpêşbixeDivêewjiXwedêrejîduabikekutuerk neyêpaşguhkirin'

19Padîşahpiştîkupesnêwîda,jiyêdehempirsî,kaew çawadikarewankesênkubixiyanetpêretevdigerinnas bike?

20Ûwîbersivavêpirsêda,'Gerwîdîtibekahelwesta kesênlidorawîxwezayîyeûgeloewdiresepsiyonû civînêngiştîde,ûditêkiliyênxweyêngiştîde,rêgeza pêşîniyêyaguncawdiparêzin,ûdipîrozbahiyêdeanjîdi mijarêndinêntevgerêdeqetjisînorênexlaqêdernakevin LêXwedêdêhişête,eyPadîşah,berbihertiştêhêjave bibe.'

21Gavapadîşahbidengekîbilindpesnêwandaû hemûyanbiyekcarîpesnêwanda(dinavpesnêhemû kesênamadede),ewberêxwedankêfaşahiyê.

22Ûrojadin,demakuderfetpeydabû,padîşahjizilamê dinpirsî:"Şêweyaherîgiranaîhmalkirinêçiye?"

23Ûwîbersivdaûgot:«Egermiroveklizarokênxwe xwedîdernekeveûhemûhewlaxwenedeperwerdehiya wanÇimkîemhergavnejiboxwelêjibozarokênxwe duadikinkuherbereketawanbe.Xwestekameku zarokênmexwedîxweragirtinêbin,tenêbihêzaXwedê pêktê»

24Padîşahgotkuwîbaşaxiviyeûdûrejiyekîdinpirsî, ewçawadikarewelatparêzbe?

25Wîbersivda:"Biwêramanêkujiyanûmirinaliwelatê xwebaşe,dihişêxwedebigirin.Rûniştinaliderveyî welêtlifeqîrannefretûlidewlemendanşermdike,mîna kujibersûcekîhatibinsirgûnkirinGerhûnjihemûyanre feydeyanbidin,wekîkuhûnherdemdikin,Xwedêdêji weredilovaniyêbidehemûyanûhûnêwekîwelatparêz werinhesibandin"

26Piştîguhdarîkirinavîzilamî,padîşahjiyêdinpirsî,ew çawadikarebijinaxwerebidostaniyêbijî?

27Ûwîbersivda:'Binaskirinakujinbixwezayîdipey daxwazênxwedeserhişkûenerjîkin,ûbisedemênşaşdi guherînênjinişkaveyênramanêderastin,ûxwezayawan bibingehînqelsePêdivîyekumerivbiaqilmendîbiwan remijûlbibeûnekupevçûnêçêbike.Jiborêveçûna serketîyajiyanê,divêajokararmancakudivêrêyaxweber biwêvebibebizanibeTenêbigazîkirinaalîkariyaXwedê yekumirovdikarinherdemrêyekrastînajiyanê bişopînin'

28Padîşahrazîbûnaxwenîşandaûjiyêdinpirsî,ewçawa dikarejixeletiyêdûrbe?

29Ûwîbersivda:'Heketuhergavbibaldarîtevbigerîû qetbaweriyaxwebibuxtananneynî,lêtiştênkujitere tênegotinjixwereîspatbikîûdaxwazênkujiteretêne kirinbibiryaraxwebiryarbidîûhertiştîligorîbiryara

xwepêkbînî,tuêjixeletiyêazadbî,eyPadîşahLêzanîn ûpratîkkirinavantiştankarêhêzaÎlahîye.'

30Padîşahbivangotinankêfxweşbûûjiyekîdinpirsî, ewçawadikarejixezebêxilasbibe?

31Ûwîdibersivapirsêdegot:'Egerewdizanibûkuewli serhemûyandesthilatdarekuhetamirinêjîbidewan,eger ewrêliberxezebêveda,ûkuewêbêkêrûxemgînbeger ew,tenêjiberkuewxudanbû,gelekkesanjijiyanê mehrûmbike'

32Çihewcedarîbixezebêhebû,demakuhemûmirovdi bindestêwîdebûnûkesdijminatiyawînedikir?Pêdivîye kumerivbizanibekuXwedêbiruhêdilovaniyêûbêxezeb liseranserêcîhanêhukumdike,ûtu,'wîgot,'EyPadîşah, neçarekumînakaWîbişopînî'

33Padîşahgotkuwîbaşbersivdayeûdûrejizilamêdin pirsî:«Şîretabaşçiye?»

34Wîşîrovekirku"Herdemûbihizirkirinaguncawbaş tevbigerin,tiştênkujibosiyasetamesûdmendinbi bandorênzirardarênkudêjipejirandinanêrînaberevajî derkevinbidinberhev,dakubigiraniyaherxalêembaş şîretanbistîninûarmancamepêkwereÛyaherîgirîngjî, bihêzaXwedêherplanawedêpêkwerejiberkuhûn xwedaparêziyêdikin"

35Padîşahgotkuvîmirovîbaşbersivdayeûjiyekîdin pirsî:«Felsefeçiye?»

36Ûwîşîrovekir:'Liserherpirsekkuderdikeveholêbaş bifikirinûqetjihêlahestênhanêveneyênbirin,lêliser birînênkujihewesançêdibinbifikirinûligorîşertû mercanbiawayekîrasttevbigerin,binermîtevbigerinLê divêemjiXwedêduabikinkudihişêmedejibovan tiştanbaldariyekçêbike.'

37Padîşahrazîbûnaxwenîşandaûjiyekîdinpirsî,kaew çawadikaredemakudiçederveyîwelêtwerenaskirin?

38Wîbersivda:«Bidadperwerîlihemberhemûmirovan ûbixuyakirinaxweyajiyênkuewdinavwandediçû,ji yênkuçêtirbûkêmtirxuyadikeÇimkîprensîbeke pejirandîyekuXwedêbixwezayaxweyênnefsbiçûk qebûldikeÛmirovjiwanhezdikekudixwazinguhbidin wan»

39Piştîkupadîşahrazîbûnaxwejivêbersivêrenîşanda, jiyekîdinpirsî,ewçawadikarebivîrengîavabikeku avahiyênwîpiştîwîjîbimînin?

40Ûwîbersivapirsêda,'Egerafirandinênwîdipîvanek mezinûhêjadebûna,dakutemaşevanwanjibobedewiya wanbiparêzan,ûegerwîqetyekjiwankesênkukarên wehadikinrednekiraûqetyêndinneçarnekirakubê mûçexizmetêjibohewcedariyênwîbikin'

41JibokuXwedêçawajibomirovanxwedîderketinêdike, tenduristîûşiyanaderûnîûhemûdiyariyêndindidewan, divêewbixwejîmînakaWîbişopîneûjibokedawana dijwarxelatekbidemirovanÇimkîkirinênkubirastdariyê tênekirin,herûherdimînin!

42Padîşahgotkuvîmirovîjîbersivekebaşdayeûjiyê dehempirsî:«Fêkiyêaqilçiye?»

43Ûwîbersivda:'Divêmirovdixwedehayjiwêyekê hebekuwîtuxerabînekiriyeûdivêjiyanaxwedirastiyê debijî.Jiberkujivane,eyPadîşahêbihêz,egertubi dilsozîliseraxaxwehukumbikî,kêfxweşiyaherîmezinû aramiyagiyanûbaweriyaxurtbiXwedêjitereçêdibe'

44Ûgavawanbersivbihîst,hemûyanbidengekîbilind qîriyan,ûpiştrepadîşahditevahiyakêfxweşiyaxwede destbivexwarinaavawanasaxlemkir

45Rojadinjî,şîvbihemanawayîwekîcarênberê berdewamkir,ûgavakufersendhat,padîşahpirsji mêvanênmayîkirûjiyêyekemgot:«Mirovekçawa dikarexwejiserbilindiyêdûrbixe?»

46Ûwîbersivda:'Egerewwekheviyêbiparêzeûdiher carêdebibîrbînekuewmirovekîyekulisermirovan hukumdikeÛXwedêserbilindanpûçdikeûnermû dilnizmbilinddike!'

47Padîşahbinermîpêreaxivîûjiyêdinpirsî:«Divê mirovkêwekşêwirmendênxwehilbijêre?»

48Ûwîbersivda:"Ewkesênkudigelekkarandehatine ceribandinûqenciyekbêqusûrlihemberwîdiparêzinûji xasîtiyawîbeşdarin.ÛXwedêxwejikesênkuhêjanere eşkeredikedakuevarmancwerinbidestxistin"

49Padîşahpesnêwîdaûjiyekîdinpirsî:«Jibopadîşahekî tiştêherîpêwîstçiye?»

50'Dostanîûevînabindestênwî,'wîbersivda,'çimkîbi sayavêyekêyekugirêdananiyetabaşnayêhilweşandin ÛXwedêyekupiştrastdikekuevyekligorîdaxwazawe pêkwere'

51Padîşahpesnêwîdaûjiyekîdinpirsî:"Armanca axaftinêçiye?"Ûwîbersivda:"Kuhûndijberêxwebi nîşandanaxeletiyênwîdiartêşekenîqaşênbaş-rêkûpêkde razîbikin"

52Çimkîbivîawayîhûnêguhdarêxweqezencbikin,ne bidijberiyawî,lêbipesnêwîbidindakuhûnwîrazîbikin ÛbihêzaXwedêyekurazîkirinpêktê'

53Padîşahgotkuwîbersivekebaşdaye,ûjiyekîdinpirsî, ewçawadikarebigeleknijadêncûdayênkunifûsa padîşahiyawîpêktîninrebidostaniyêbijî?

54Wîbersivda:"Bikirinarolarastlihemberherkesî,ûbi rêberiyarastdariyê,wekîkuhûnnihabialîkariya têgihîştinakuXwedêdidewedikin"

55Padîşahjivêbersivêkêfxweşbûûjiyekîdinpirsî:«Di binçişertûmercandedivêmirovxemgînbibe?»

56'Dibelayênkubiserêhevalênmedetênde,'wîbersiv da,'demakuemdibîninkuewdirêjûbêçarene.Aqil nahêlekuemjibokesênkumirineûjixerabiyêrizgar bûnexemgînbibin,lêhemîmirovjibowanxemgîndibin jiberkuewtenêliserxweûberjewendiyaxwedifikirin. TenêbihêzaXwedêemdikarinjihemîxerabiyanbirevin!

57Padîşahgotkuwîbersivekeguncawdaye,ûjiyekîdin pirsî,çawanavûdengwindadibe?

58Ûwîbersivda:'Demakuserbilindîûxwebaweriya bêdawîserdestbe,bêrûmetîûwindakirinanavûdengê çêdibe.ÇimkîXwedêXudanêhemûnavûdengêyeûlicihê kuewdixwazedide'

59Padîşahbersivpiştrastkirûjizilamêdinpirsî:"Divê mirovxwebispêrinkê?"

60'Jibowankesan,'wîbersivda,'yênkujidilûcan xizmetawedikin,nejitirsanberjewendiyaxwe,ûtenêli serberjewendiyaxwedifikirin.Çimkîyekjiwannîşana evînêye,yadinnîşananebaşîûxizmetkariyademdirêje'

61Çimkîewmirovêkuhertimliberjewendiyaxwedinêre, didilêxwedexayîneLêtubialîkariyaşîretabaşaku Xwedêdidete,hezkirinahemûxelkêxwebidestdixî'

62Padîşahgotkuwîbiaqilanebersivdayeûjiyekîdin pirsî:«Çiyekupadîşahiyekêdiparêze?»

63Ûwîbersivapirsêda,'Hayjixwehebinûpêşbînîbikin kujihêlakesênkulisergeldesthilatdarinvetuxerabî neyêkirin,ûhûnvêyekêhergavbialîkariyaXwedêdikin kuwebidarizandinagiranîlhamdike'

64Padîşahgotinênteşwîqkirinêpêregotûjiyekîdinpirsî: «Çiyekuşikirûrûmetêdiparêze?»

65Ûwîbersivda:'Fazwerî,jiberkuewafirînerêkirinên başe,ûbiwêxerabîtêtunekirin,herwekîkuhûnbi diyariyakuXwedêdidewe,lihemberhemûyanesaletiya karakternîşandidin'

66Padîşahbidilnizmîbersivqebûlkirûjiyazdehêpirsî(ji berkudujiheftêzêdetirbûn),ewçawadikaredidemaşer dearamiyagiyanbiparêze?

67Ûwîbersivda:'Bibîrbînekuwîtuxerabîlitukesîji bindestênxwenekiriye,ûkuhemîdêjibowîşerbikinda kufeydeyênkuwanwergirtinebistînin,bizanînakuher çendewjiyanaxwewindabikinjî,hûnêlikesênkujiwan vegirêdayînexwedîderkevinJiberkuhûnqetji tezmînatêjikesîrewindanakin-evdilovaniyakuXwedê wepêîlhamkiriyeye.'

68Padîşahbidengekîbilindlihemûyançepiklêxistûbi nermîbiwanreaxivîûdûrejibotenduristiyaheryekî vexwarinekdirêjvexwar,xwedakêfêûdostaniyekepir comerdûşadpêşkêşîmêvanênxwekir

BEŞA10

PirsûbersivberdewamdikinNîşandidekadivêefserên artêşêçawawerinhilbijartin.Kîjanmirovhêjayî pesindanêyeûpirsgirêkêndinênjiyanarojanebiqasîîro rastinwekî2000salberêAyetên15-17jibo pêşniyarkirinaşanoyêgirîngin.Ayetên21-22şehrezayiya hilbijartinaserokkomaranhebûnapadîşahvedibêjin

1Dirojaheftemîndeamadekariyênpirberfirehtirhatin kirin,ûgelekkesêndinjibajarêncuda(dinavwande hejmarekemezinjibalyozan)amadebûn

2Demakuderfetekçêbû,padîşahjiyêyekemêkuhîn nehatibûpirsînpirsî,ewçawadikarexwejixapandinabi aqilmendiyaxeletdûrbigire?

3Ûwîbersivda:'Bibaldarîbalaxwebidinaxaftvan,tiştê kutêaxaftinûmijarakutênîqaşkirin,ûpiştîdemekê hemanpirsanbişêweyêncûdadîsapêşkêşbikinLê xwedîbûnahişekhişyarûşiyanaavakirinabiryareksaxlem diherrewşêdeyekjidiyariyênbaşênXwedêye,ûhûn xwediyêwêne,eyPadîşah'

4Padîşahbidengekîbilindbersivdaûjiyekîdinpirsî: «Çimapiraniyamirovanqetnabinexlaqdar?»

5'Jiberku,'wîbersivda,'hemûmirovbixwezayî bêserûberûmeyldarêkêfêneJibervêyekê,neheqîû lehiyêçavbirçîtîderdikeveholê.Adetafezîletêjibokesên kujibojiyanekekêfêxwedispêrinastengejiberkuew tercîhanermbûnûrastdariyêliwanferzdike.Jiberku Xwedêyekuserwerêvantiştane'

6Padîşahgotkuwîbaşbersivdayeûpirsî:Divêpadîşahçi guhbidin?Ûwîgot:'Qanûn,dakubiqanûnênrastjiyana mirovansererastbikin.Çawakutebitevgerênwisadi guhdanafermanaXwedêdejixwerebîranînekherheyî amadekiriye'

7Padîşahgotkuvîzilamîjîbaşaxiviyeûjiyêdinpirsî: «Divêemkêwekwalîtayînbikin?»

Ûwîbersivda:'Hemûyênkujixerabiyênefretdikinû tevgerateteqlîddikin,rasttevdigerindakuhertim navûdengekbaşbiparêzinÇimkîtuvêyekêdikî,ey Padîşahêbihêz,'wîgot,'ûXwedêyekutacarastdariyê dayete'

9Padîşahbidengekîbilindpesnêbersivêdaûdûreli zilamêdinnihêrîûgot:«Divêemkêliserleşkerandeynin serkar?»

10Ûwîşîrovekir:«Ewênkudiwêrekîûrastgoyîyêde serketîneûewênkujiewlehiyamirovênxwebêtirxemgîn injiserketinabixistinacanêxwebibêwijdanîÇimkî çawakuXwedêlihemûmirovanbaşdike,hûnjîbi teqlîdkirinaWîxêrxwazêhemûxulamênxwene.»

11Padîşahgotkuwîbersivekebaşdayeûjiyekîdinpirsî: «Kîjanmirovhêjayîpesindayînêye?»

12Ûwîbersivda:'Mirovêkubinavûdeng,dewlemendîû hêzêhatiyexemilandinûxwediyêgiyanekîwekheveTu bixwebikirinênxwenîşandidîkutubialîkariyaXwedê yêkutedixenavvantiştan,herîhêjayîpesindanêyî'

113Padîşahrazîbûnaxwenîşandaûjiyekîdinregot: 'Divêpadîşahherîzêdedemjibokîjankaranveqetînin?'

14Ûwîbersivda:'Jiboxwendinûlêkolînatomarên rêwîtiyênfermî,yênkuliserpadîşahiyêncûrbecûrhatine nivîsandin,bimebestasererastkirinûparastinabindestan.

ÛbivîrengîçalakîyekuhûnbialîkariyaXwedayêku hemîdaxwazênwepêktîne,gihîştinerûmetekkujihêla yêndinveqetnehatiyegihîştinê.'

15Padîşahbicoşbivîzilamîreaxivîûjiyekîdinpirsî, divêmirovdidemênbêhnvedanûkêfêdexweçawamijûl bike?

16Ûwîbersivda:'Temaşekirinawanşanoyênkudikarin biawayekîguncawwerinlîstinûdanînadîmenênjijiyanê hatinegirtinûbirûmetûedebiyatêhatinelîstinberçavên xwesûdmendûguncawe'

17Çimkîdivankêfûşahiyandejîhinekavahîheye,çimkî pircaranjihêlakarênherîbêwateyênjiyanêvedersên xweştênedayînLêbipratîkkirinarêgezaherîbilinddi hemûkirinênxwede,tenîşandayekutufîlozofîûjiber fezîletaxwetujihêlaXwedêvehatîrûmetdarkirin.

18Padîşah,jigotinênkunûhatibûngotinrazîbû,jizilamê nehanregot,divêmirovçawadiziyafetandexwebirêve bibe?

19Ûwîbersivdaûgot:«Divêtumirovênzanaûkesênku dikarindiderbarêkarûbarênpadîşahiyateûjiyana bindestênxwedeşîretênbikêrbidinte,gazîcemxwebikî (jiberkutunikarîmijarekjivêguncawtiran perwerdekartirbibînî)jiberkumirovênwehajiXwedêre pirhêjanejiberkuwanhişêxweperwerdekiriyekuliser mijarênherîbilindbifikire-wekîkutubixwejîdikî,jiber kuhemûkiryarêntejihêlaXwedêvetênerêvekirin» 20Padîşahjibersivêkêfxweşbûûjizilamêdinpirsî:«Ji bogelçiçêtire?Kuwelatiyekîtaybetliserwanbibe padîşahanjîendamekîmalbatapadîşahî?»

21Ûwîbersivda:'EwêkubixwezayîçêtirîneÇimkî padîşahênkujirêzapadîşahiyêtên,pircaranlihember bindestênxwehişkûdijwarinÛevrewşhînbêtirjibo hinjiwankesênkujirêzawelatiyêntaybetrabûnederbas dibe,yênkupiştîkuxerabiyêdîtineûparaxweyaxizaniyê kişandine,demakuewliserelaletêhukumdikin,ji zalimênbêxwedayîzalimtirderdikevin

22Lêbelê,wekîmingot,xwezayekebaşkubiawayekî rasthatiyeperwerdekirin,dikarehukumbike,ûtu padîşahekîmezinî,neewqasjiberkutudirûmeta hukumdarîûdewlemendiyaxwedebilindî,lêjiberkute didilovanîûxêrxwaziyêdejihemûmirovanderbastir kiriye,spasjiXwedêrekuvantaybetmendiyandayete

23Padîşahdemekêpesnêvîmirovîdaûdidawiyêdepirsî: «Serkeftinaherîmezindirêvebirinaîmparatoriyekêdeçi ye?»

24Ûwîbersivda:'Kudivêwelatîhertimdirewşekaram debijînûdirewşênnakokîdeedaletbilezwerebicihanîn.'

25Evencambibandoraserwertênebidestxistin,demaku ewmirovekekujixerabiyênefretdikeûjiqenciyêhez dikeûenerjiyaxwejiborizgarkirinajiyanamirovanterxan dike,mînakuhûnneheqiyêwekîcelebêherîxirabê xerabiyêdibîninûbirêveberiyaxweyadadperwerjixwe renavûdengekbêdawîavakirine,jiberkuXwedêhişek paqijûbêqisûrdidewe'

26Ûgavakuewrawestiya,çepikênbilindûşadjibo demekdirêjhatinbihîstinDemakuewrawestiyan, padîşahqedehekhildaûjiborêzgirtinahemîmêvanênxwe ûgotinênkuwangotibûn,tostekda.

27Paşêdidawiyêdegot:«Minjihebûnatesûdmendtirîn tiştwergirtMinjizanînaaqilmendakutediderbarê hunerahukumdariyêdedayemingeleksûdwergirt.»

28Hingêwîemirdakusêtelantzîvbidinheryekîjiwanû yekjixulamênxwetayînkirkupereyanbidewî

29Hemûyanjinişkêveqîrînûrazîbûnaxwenîşandan,û ziyafetveguherîşahîûşahiyê,dihemandemêdepadîşahjî xwedaşahiyekbênavber

BEŞA11

Jiboşîroveyekeliserstenografiyakevnar,liAyet7binêre. Wergerjibopejirandinêtêpêşkêşkirinûwekîxwendîtê qebûlkirin,û(Ayete23)dengekbilindbûnêyapejirandinê têgirtinûbiyekdengîtêpejirandin.

1Minpirdirêjnivîsandûdivêezlêborînatebixwazim, Fîlokrat

2Ezjiwanmirovanûjiawayêkuwandicihdebersivên kubirastîjîdemekdirêjjibopêşkêşkirinêhewcebûn,dan bêpîvanmatmayîmam

3Herçiqaspirskarliserherpirsekêpirfikirîbejî,yênku yeklidûyêdinbersivdan,bersivênxwedicihdeamade kirinûjibervêyekêewjiminûjihemîkesênamadereû bitaybetîjifîlozofanrehêjayîpesindanêxuyabûn.

4Ûeztexmîndikimkuevtiştdêjibokesênkudêdi pêşerojêdeçîrokaminbixwîninecêbxuyabike

5Lêbelêşaşnîşandanarastiyênkudiarşîvêngiştîde hatinetomarkirinneguncawe

6Ûjibominnerastekuezdimeseleyekewihadetiştekî xeletbikim.Ezçîrokêtamwekîkuqewimîyevedibêjim,bi wijdanîjiherşaşiyekêdûrdikevim

7Ezewqasbihêzagotinênwanbandorbûmkuminhewl dakubiwankesanreşêwirbikimkukarêwantomar kirinahertiştêkudidanişînûziyafetênpadîşahande qewimîbû

8Çimkîwekîhûndizanin,jikêliyakupadîşahdestbi karûbarênxwedikehetademakuewjibobêhnvedanêdiçe, adetekuhemîgotinûkirinênwîwerintomarkirinrêkeftinekpirbaşûbikêrhatî

9Çimkîrojadin,berîdestpêkirinakar,qeydênkirinû gotinênrojaberêtênxwendin,ûegertibêserûberîhebe, meseletavilêtêsererastkirin

10Jibervêyekê,wekîkuhatiyegotin,minjitomarêngiştî agahdariyênrastbidestxistin,ûminrastiyanbirêzarast rêzkirinjiberkuezdizanimhûnçiqasdixwazin agahdariyênkêrhatîbidestbixin

11PiştîsêrojanDîmîtrîoszilamhildaûdinavdîwarê deryayêrederbasbû,kudirêjahiyawêheftstadyûmbû, gihîştgiravê,jipirêderbasbûûberbiherêmênbakurên Farosveçû.

12Liwirwîewdimalekêdekomkirin,kuliserqeraxa deryayêhatibûavakirin,pirxweşikûdicihekîdûrdebû,û wanvexwendkukarêwergerandinêbikin,jiberkuher tiştêkujibovêarmancêhewcedikirdidestêwandebû.

13Jibervêyekêwandestbiberhevdanaçendencamên xwekirinûwanlihevkirin,ûhertiştêkuewliserlihev kirin,dibinrêveberiyaDemetriusdebiawayekîguncaw hatekopîkirin

14Ûrûniştinhetasaetnehandomkir;piştîvêyekêew hatinberdandakujibohewcedariyênxweyênfizîkî xizmetbikin

15Hertiştêkuewdixwestinbiawayekîpirzêdejiwanre hatpeydakirinJibilîvê,Dorotheusherrojheman amadekariyênkujibopadîşahbixwedihatinkirinjibo wandikir-jiberkupadîşahwihafermandabûwî.

16EwherrojserêsibêliQesrêxuyadibûnûpiştî silavkirinapadîşahvedigeriyancihêxwe

17ÛwekîadetêhemûCihûyane,wandestênxwedi deryayêdeşuştinûjiXwedêreduakirinûdûrexwedan xwendinûwergerandinabeşataybetîyakuewpêmijûl bûn,ûminjiwanpirsî,Çimaberîduakirinêdestênxwe şuştin?

18Ûwanşîrovekirkuevnîşanekekuwantuxerabî nekiriye(jiberkuhercûreçalakîbidestantêkirin)jiber kudiawayêxweyêhêjaûpîrozdeewhertiştîwekî sembolarastdarîûrastiyêdibînin

19Wekekuminberêjîgot,ewherrojlicihêkubi bêdengîûgeşbûnaxwexweşbûdicivînûxwebikarêxwe vemijûldikirin

20Ûwisaqewimîkukarêwergerandinêdiheftêûdurojan deqediya,mînakuevbimebestekdiyarkirîhatibe amadekirin

21Demakukarqediya,DîmîtrîosnifûsaCihûyanlicihê kuwergerlêhatibûkirinkomkirûliberçavênwergêranji hemûyanrexwend,kujiberfeydeyênmezinênkuwan dabûnwan,jialiyêgelvejîbipêşwaziyekmezinhatin pêşwazîkirin

22WanpesnêDîmîtriyosjîdanûjêxwestinkutevahiya qanûnêbinivîseûkopyayekjiserokênwanrepêşkêşbike.

23Piştîxwendinapirtûkan,kahînûrûspiyênwergêranû civakaCihûyanûserokêngelrabûnserpiyanûgotinkuji berkuwergerekewqashêja,pîrozûrasthatiyeçêkirin,rast ekuewwekîxwebimîneûtuguhertintêdeneyêkirin

24Ûgavahemûkomêrazîbûnaxwenîşanda,wanjiwan xwestkuligorîadetaxwenifirekêliserherkesêkubi zêdekirinatiştekîanguhertinabiherawayîyapeyvênku hatinenivîsandinanjîjêbirinatiştekîguhertinekêbike, bikin.

25Evtedbîrekpirjîrbûjibokupirtûkdihemûdemên pêşerojêdebêguhertinwereparastin

26Demakumeselejipadîşahrehatragihandin,ewpir kêfxweşbû,jiberkuwîhîskirkuplanakuwîçêkiribûbi ewlehîhatiyecîbicîkirin.

27Tevahiyapirtûkêjêrehatxwendinûewjiruhê qanûndanînêgelekmatmayîma

28ÛwîjiDemetriusregot:«Çawayekutudîroknasanjî helbestvanqetnefikirînekuewhêjayîbehskirina destkeftiyekwusaecêbe?»

29Ûwîbersivdaûgot:«Jiberkuqanûnpîrozeûjieslê xwedayîye.Ûhinjiwanênkuniyetaçareserkirinawê çêkirine,jihêlaXwedêvehatinelêdanûjibervêyekêji armancaxwedûrketine.»

30WîgotkuwîjiTheopompusbihîstiyekuewjisîrojan zêdetirjihişêxwehatiyederxistinjiberkuwîniyetawî ewbûkuhinbûyerênjiwergerênqanûnêyênberêûhinekî nepêbawertêxenavdîrokaxwe.

31Demakuhinekîbaşbû,jiXwedêlavakirkujiwîre eşkerebikekaçimaevbelabiserêwîdehatiye

32Ûdixewnekêdejêreeşkerebûkujibermeraqapûç ewdixwazerastiyênpîrozjimirovênasayîreragihîne,û egerewdevjêberdeewêtenduristiyaxwebaşbike.

33MinjidevêTheodektes,yekjişaîrêntrajîk,jîbihîstiye kudemakuewdixwesthinbûyerênkudipirtûkêdehatine tomarkirinjiboyekjişanoyênxwebiguhezîne,herdu çavênwîbiperdeyakataraktêketine

34Ûgavawîsedemavêbelaûbelayêfêmkir,wîgelek rojanjiXwedêreduakirûpiştrebaşbû.

35Ûpiştîkupadîşah,wekîkuminberêjîgot,jiDemetrius liservêmijarêravekirinwergirt,wîrêzgirtûfermandaku pirbaldarbinûpirtûkanbiawayekîpîrozbiparêzin.

36Ûwîwergêranteşwîqkirkupiştîvegerawana Cihûstanêgelekcaranserdanawîbikin,jiberkuwîgotku rastekuewnihawanbişînemalê.

37Lêgavaewvedigeriyan,ewêwanwekhevalênxwe bihesibîne,wekîkurastbû,ûewêdiyariyêndewlemendji wîwerbigirin.

38Wîfermandakuamadekarîjibovegerawanamalêbên kirinûbiwanrepircomerdîkir

39Sêcilênherîbaş,dutelantzêr,textekîbigiraniyayek telantûhemûalavênjibosêtextanpêşkêşîheryekîjiwan kir

40Ûbirêwiyanredehtextênbilingênzîvûhemûalavên pêwîst,şîvekbiqîmetasîtelant,dehcilênbinefşîûtacek mezin,sedperçejiketenaherîbaşahunandî,herwihatas ûfirax,ûduqedehênzêrînjibokujiXwedêrewerin veqetandin,jiEleazarreşandin

41Wîdinameyekêdejîjêlavakirkugeryekjiwan zilamanbixwazevegerecemwî,rêliberwannegire.

42Jiberkuwîjicivakamirovênwehazanakêfxwergirtin wekîmtiyazekmezindidît,ûewtercîhdikirku dewlemendiyaxweliserwanxercbikeneliserpûçîtiyê.

43ÛnihaFîlokrat,ligorîsozamin,çîrokatevahîlicemte ye

44Ezdifikirimkuhûnjivantiştanjinivîsênmîtologan bêtirkêfêdibînin

45Çimkîtuxwedispêrîlêkolînawantiştênkudikarinsûdê bidingiyanûgelekdemliserwanderbasdikîEzêhewl bidimkuherbûyerêndinênkuhêjayîtomarkirinêne vebêjim,dakubilêkolînawanhûnjiboxîretaxwexelata herîbilindbidestbixin.