Kurdish Northern Kurmanji - The Book of Jubilees or Lesser Genesis

BEŞA1

1ÛdisalayekemaderketinazarokênÎsraêljiMisrêde,di mehasêyemînde,dirojaşazdehêmehêde,[2450Anno Mundi]XwedêjiMûsaregot:'Wereçiyêcemmin,ûezê dulewheyênkevirîyênqanûnûfermanêbidimte,kumin nivîsandine,dakutuwanfêrbikî'

2MûsahilkişiyaçiyayêXwedê,rûmetaXudanliserçiyayê Sînayêmaûewrekşeşrojanliserwêsiyakir

3ÛrojaheftemînjinavewrgazîMûsakir,ûxuyabûna rûmetaXudanwekagirêpêtliserserêçiyêbû

4MûsaçilrojûçilşevanliserçiyêmaûXwedêdîroka berêûyapaşînadabeşkirinahemûrojênŞerîetûŞahidiyê fêrîwîkir

5Ûwîgot:«Dilêxwebideherpeyvakuezêliservî çiyayîjiterebêjimûwandipirtûkekêdebinivîse,daku nifşênwanbibîninkuminewjibohemûxerabiyakuwan kiriye,bibinpêkirinapeymanakuezîroliserÇiyayê Sînayêdinavberaxweûtedejibonifşênwansazdikim, terknekirine»

6Ûbivîawayîwêbibedemakuevhemûtiştbiserwan dewerin,ewêbizaninkuezdihemûdarizandinûkirinên xwedejiwanrasttirim,ûewêbizaninkuezbirastîbi wanrebûm

7Ûhemûvangotinênkuezîrojiteredibêjim,jixwere binivîse,çimkîezserhildanûserhişkiyawandizanim,berî kuezwanbibimwelatêkuminjibavûkalênwanre,ji BirahîmûÎshaqûjiAqûbresondxwaribûûgotibû:‘Ezê welatekîbidimdûndanawekuşîrûhingivjêdiherike’

8Ûewêbixwinûtêrbibin,ûewêberêxwebidin xwedayênxerîb,berbi(xwedayên)kunikarinwanjitu tengahiyêrizgarbikin:ûevşahidîwêwekîşahidiyeklidijî wanwerebihîstinÇimkîewêhemûfermanênmin,(heta) hemûtiştênkuezfermanêdidimwan,jibîrbikin,ûewêli peymiletêndin,lipeynepakiyawanûlipeyşermawan biçin,ûdêxizmetaxwedayênwanbikin,ûevêjibowan bibinsûcûtengahiyêûêşûxefik.

9Gelekwêwindabibinûewêdîlbêngirtinûbikevin destêdijmin,jiberkuwanqanûnûfermanênmin,cejnên peymanamin,şemiyênmin,ûcihêminêpîrozkumindi navwandejiboxwepîrozkiriye,ûkonêxwe,û perestgehaxwe,kumindinavwelêtdejiboxwepîroz kiriye,dakueznavêxweliserwêdeynimûewliwirbijî, terikandine

10Ûewêjixwerecihênbilind,daristanûpeykerên neqişandîçêbikin,ûewêheryekjixwere(peykerê neqişandî)biperizindakurêliberxwebidin,ûewê zarokênxwejicinanreûjihemîkarênxeletêndilênxwe requrbanbikin

11Ezêşahidanjiwanrebişînim,dakuezlidijîwan şahidiyêbikim,lêewêguhnedinwanûşahidanjîbikujin ûewêliyênkuliqanûnêdigerinzilmêbikinûewêher tiştîbetalbikinûbiguherînindakuliberçavênmin xerabiyêbikin

12Ezêrûyêxwejiwanveşêrimûwanbidimdestêmiletên din,jibodîlgirtinê,nêçîrêûxwarinê,ûezêwanjinîvê welêtderximûwandinavmiletêndindebelavbikim.

13Ewêhemûşerîetaminûhemûfermanênminûhemû biryarênminjibîrbikinûdiheyvênnû,şemiyan,cejnû jûbiyanûqanûnanderêyaxwewindabikin.

14Ûpiştîvêyekê,ewêjinavmiletêndinbihemûdilûbi hemûcanêxweûbihemûhêzaxwevegerinmin,ûezê wanjinavhemûmiletêndinbicivînimûewêliminbigerin, dakuezjialiyêwanvewerimdîtin,gavaewbihemûdilû bihemûcanêxweliminbigerin.

15Ûezêaştiyekezêdebirastdariyênîşanîwanbidim,û ezênebatarastdariyêjiwanrakim,bihemûdilûbihemû canêxwe,ûewêjibobereketêbinûnejibonifirê,ûewê serîbinûnedûvik

16Ûezêdinavwandeperestgehaxweavabikimûezê biwanrebijîmûezêXwedayêwanbimûewêdirastiyê ûrastdariyêdegelêminbin

17Ezwanbernadimûwannahêlim,çimkîezXudan Xwedayêwanim

18Mûsaçûserrûyêxwe,duakirûgot:«YaXudan Xwedayêmin,devjigelûmîrateyaxwebernede,dakuew dinavxeletiyadilêxwedebigerinûwannededestê dijminênwan,miletêndin,dakuewliserwanhukum nekinûwanlihembertegunehnekin.»

19Biladilovaniyate,yaXudan,lisergelêtebilindbibeû diwanderuhekîrastbiafirîne,ûbilaruhêBeliyarliser wanserwernebedakuwanlibertesûcdarbikeûwanji hemîrêyênrastdariyêbigire,dakuewjiberrûyêtetune bibin

20LêewgelêTeûmîrataTene,yênkutebihêzaxweya mezinjidestênMisriyanrizgarkirine:Dilêwanêpaqijû ruhêpîrozbiafirîneûbilaewjinihaûpêvehetahetayêdi gunehênxwedeneyêngirtin.

21XudanjiMûsaregot:«Ezdijminatiyawan,ramanên wanûserhişkiyawandizanim,ûewêguhdariyênekinheta kuewgunehênxweûgunehênbavûkalênxweîtîraf nekin»

22Piştîvêyekê,ewêbihemûrastgoyîûbihemûdilûbi hemûcanêxwevegerinbamin,ûezêpêşçermêdilêwanû pêşçermêdilêtovêwansinetbikim,ûezêdiwande ruhekîpîrozbiafirînimûezêwanpaqijbikimdakujiwê rojêhetahetayêjimindûrnekevin.

23Ûcanêwanwêbiminûbihemûfermanênminve girêdayîbe,ûewêfermanênminbicîhbînin,ûezêbibim Bavêwanûewêbibinzarokênmin.

24ÛewhemûwêwekîzarokênXwedayêzindîwerin binavkirin,ûhermilyaketûherruhwêbizanibe,erê,ewê bizaninkuevzarokênminin,ûkuezBavêwanbirastîû rastdariyême,ûkuezjiwanhezdikim

25Ûhemûvangotinênkuezliservîçiyayîjiteredibêjim, yênpêşîûyêndawîn,yênkudihemûbeşênrojandedi ŞerîetêûdiŞahidiyêûdihefteyanûyûbiyandeheta hetayêçêdibin,jixwerebinivîse,hetakuezdakevimû hetahetayêbiwanrebimînim

26Ûwîjimilyaketêxudanêregot:«Jidestpêkaafirandinê hetakuperestgehamindinavwandehetahetayêwere avakirin,jiMûsarebinivîse.»

27ÛXudanwêliberçavênhemûyanxuyabibeûhemû wêbizaninkuezXwedayêÎsraêlûBavêhemûzarokên Aqûbim,ûliserÇiyayêSiyonêhetahetayêPadîşahimÛ SiyonûOrşelîmwêpîrozbin

28ÛmilyaketêrûyêerdêyêkulipêşiyawargehaÎsraêl diçû,tabloyêndabeşkirinasalan-jidemaafirandina qanûnêûşahidiyahefteyênjûbîlan,ligorîsalênferdî,li gorîhemûhejmarajûbîlan[ligorî,ligorîsalênferdî],ji rojaafirandina[nû]demakuezmanûerdûhemû

afirandinawanligorîhêzênezman,ûligorîhemû afirandinaerdê,werinnûkirin,hetakuperestgehaXudanli OrşelîmêliserÇiyayêSiyonêwereçêkirin,ûhemûronahî jiboqencbûnûaştîûbereketêjibohemûbijartiyênÎsraêl werinnûkirin,ûdakujiwêrojêûhetahemûrojênerdê wisabe

BEŞA2

1ÛmilyaketêrûyêerdêligorpeyvaXudanjiMûsaregot: «Dîrokaafirandinêyatevahîbinivîse,çawaXudanXwedê dişeşrojandehemûkarênxweûhemûtiştênkuafirand temamkir,ûrojaheftemînŞemiyêgirtûewjibohemû nifşanpîrozkir,ûewweknîşanekjibohemûkarênxwe danî»

2ÇimkîdirojayekemdeWîezmanênlijorûerdûavû hemûgiyanênkuliberwîxizmetêdikinafirandinmilyaketênhebûnê,ûmilyaketênpîrozkirinê,ûmilyaketên [giyanêagirûmilyaketên]giyanêbayê,ûmilyaketên giyanêewran,ûtariyê,ûberfûteyrokûqeşayasipî,û milyaketêndenganûgurrînûbirûskê,ûmilyaketên giyanênsermaûgermê,ûzivistanêûbiharêûpayîzêû havînêûhemûgiyanênmexlûqênwîyênkuliezmananûli sererdêne,(Wî)kûrahîûtarîtî,êvar<ûşev>,ûronahî, sibehûroj,kuWîdizanînadilêxwedeamadekiriye, afirandin

3Ûpiştremekarênwîdîtinûpesnêwîdan,ûliberwîji berhemûkarênwîpesnêwîdan;jiberkuwîdirojayekem deheftkarênmezinafirandin

4ÛdirojaduyemîndeWîdinîvêavêdequbeyekafirand, ûdiwêrojêdeavjihevveqetiyan-nîvêwanjiqubeyaku liseranserêrûyêerdêbû,derketjorûnîvêwanjîdaketin jêrÛevyekanekarêku(Xwedê)dirojaduyemînde afirandbû.

5Ûdirojasêyemîndewîfermandakuavjirûyêhemû erdêbiçecihekîûaxahişkxuyabibe

6Ûavwekîkuwîfermandawankir,ûewjirûyêerdê vekişiyanûliderveyîvêesmanêlicîhekîmanûerdêhişk xuyabû

7ÛdiwêrojêdeWîjibowanhemûderyaligorîcihên kombûnawanêncuda,ûhemûçem,ûkombûnaavêli çiyayanûliserhemûerdê,ûhemûgol,ûhemûşilbûna erdê,ûtovêkuhatiyeçandin,ûhemûtiştênşîn,ûdarên fêkîdar,ûdarêndaristanê,ûbaxçeyêEdenê,liEdenêû hemûnebatligorîcureyênwanafirandin

8EvçarkarênmezinXwedêdirojasêyemîndeafirandin. Ûdirojaçaremîndewîroj,heyvûstêrkafirandinûewli ezmanandanîn,dakuliserhemûerdêronahîbidinûliser rojûşevêhukumbikinûronahiyêjitariyêveqetînin

9ÛXwedêrojweknîşanekmezinlisererdêjiborojanû jiboşemiyanûjibomehanûjibocejnanûjibosalanûji boşemiyênsalanûjibojûbîlanûjibohemîdemsalên salandanî

10Ûewronahiyêjitariyêvediqetîne[û]jiboserfiraziyê, dakuhertiştêkulisererdêşîndibeûmezindibe,serfiraz bibe

11Evhersêcelebwîdirojaçaremîndeafirandin.Ûdiroja pêncemîndewîcinawirênmezinênderyayêdikûrahiya avêdeafirandin,çimkîevtiştênpêşînênjigoştbûnkubi destênwîhatinafirandin,masîûhertiştêkudiavêde digere,ûhertiştêkudifire,teyrûhercûreyêwan

12Rojliserwanderketdaku(wan)serfirazbike,ûliser hertiştêkulisererdêye,hertiştêkujierdêderdikeve,û hemîdarênfêkîdar,ûhemîgoşt

13Evhersêcuredirojapêncemîndeafirandin.Ûdiroja şeşemîndehemûheywanênerdê,hemûpezûhertiştêkuli sererdêdigereafirandin

14Ûpiştîvanhemûyanwîmirovafirand,mêrekûjinek wanafirand,ûserwerîdawîliserhertiştêkulisererdêye, ûdideryayande,ûliserhertiştêkudifire,ûliser heywananûliserpez,ûliserhertiştêkulisererdêdigere, ûlisertevahiyaerdê,ûliservanhemûyanwîserwerîda wî

15ÛevçarcelebWîdirojaşeşemîndeafirandin.Bi tevahîbîstûducelebbûn

16Ûwîhemûkarêxwedirojaşeşandetemamkir-her tiştêkuliezmananûlisererdê,ûdideryayanûdi kûrahiyande,ûdironahiyêdeûditariyêde,ûdihertiştî de

17Ûwînîşanekmezindame,rojaŞemiyê,dakuemşeş rojanbixebitin,lêrojaheftemînŞemiyêjiherkarîdûr bigirin

18Ûhemûmilyaketênhebûnê,ûhemûmilyaketên pîrozkirinê,evherduçînênmezin-Wîfermandayemeku emŞemiyêbiwîreliezmananûlisererdêbigirin

19Ûwîjimeregot:«Vaye,ezêjinavhemûgelan miletekîjixwereveqetînimûewêrojaŞemiyêbigirinû ezêwanjixwerewekgelêxwepîrozbikimûwanpîroz bikim;çawakuminrojaŞemiyêpîrozkiriyeûjixwere pîrozdikim,ezêwanjîpîrozbikimûewêbibingelêmin ûezêbibimXwedayêwan»

20Ûminjinavhemûtiştênkumindîtine,nifşaAqûb hilbijartûewwekkurêxweyêpêşînivîsandûewjibo xwehetahetayêpîrozkirÛezêrojaŞemiyêfêrîwan bikim,dakuewrojaŞemiyêjiherkarîdûrbigirin.

21ÛbivîawayîWîdiwêderêdenîşanekçêkirkuligorî wêdivêewrojaheftemînbimereŞemiyêbigirin,bixwinû vexwin,ûwîyêkuhertiştafirandiyepîrozbikin,wekîku wîjixweremiletekîtaybetliserhemûgelanpîrozkiriyeû pîrozkiriye,ûkuewbimereŞemiyêbigirin

22Ûwîfermanênxwewekbîhnekxweşakudihemû rojandeliberWîtêqebûlkirin,bilindkirin

23JiAdemhetaAqûbbîstûduserîmirovhebûn,ûheta rojaheftemînbîstûducelebkarhatinkirin;evpîrozû pîroze;ûyaberêjîpîrozûpîroze;ûevyekbiyadinreji bopîrozkirinûbereketêxizmetdike

24Ûjibovê(Aqûbûnifşêwî)hatdayînkuewhergav pîrozûpîrozênşahidîûşerîetapêşînbin,mînakuwîroja Şemiyêdirojaheftemîndepîrozûbereketkiribû.

25Wîerdûezmanûhertiştêkuwîdişeşrojandeafirand, ûXwedêrojaheftemînjibohemîkarênxwepîrozkir;ji bervêyekêwîlisernavêwêfermandakuherkesêkuli serwêkarekîbikedêbimire,ûyêkuwêqirêjbikedêbê gumanbimire

26JibervêyekêtufermandidîzarokênÎsraêlkuvêrojê pîrozbihêlinûdiwêrojêdetukarekînekinûwêqirêj nekin,jiberkuewjihemûrojêndinpîroztire

27Ûherkesêkuwêherambike,bêgumanwêbimire,û herkesêkuliserwêkarekîbike,bêgumanwêhetahetayê bimire,dakuzarokênÎsraêlvêrojêdinavnifşênxwedebi bîrbîninûjierdêneyênrakirin;çimkîewrojekpîrozû rojekpîroze

28ÛherkesêkuwêbigireûrojaŞemiyêjihemûkarên xwedûrbixe,wêdihemûrojandemînamepîrozûpîroz be 29ŞerîetavêrojêjizarokênÎsraêlreragihîneûbêjekuew rojaŞemiyêliwirbigirinûdixeletiyadilêxwededevjê bernedin;(û)neqanûnîyekuliwirtukarekînebaşbikin,li wirkêfaxwebikinûliwirtiştekîjiboxwarinan vexwarinêamadenekin,û(neqanûnîye)kuavêbikşînin, anjîbarekîkuwandirojaşeşemîndelimalênxwejixwe reamadenekiribe,bîninanderxin

30Ûewêdiwêrojêdejimalekêneyninûnejîderxin malekê;çimkîewrojjiherrojajûbîlêyajûbîlanpîroztirû pîroztire;divêrojêdemeŞemiyêliezmanangirtberîku jiherbedenîreweregotinkuŞemiyêlisererdêbigire

31ÛAfirînerêhemûtiştanewpîrozkir,lêwîhemûgelû miletpîroznekirkuŞemiyêliserwêbigirin,lêtenêÎsraêl: wîtenêdestûrdawankubixwinûvexwinûŞemiyêliser erdêbigirin

32ÛAfirînerêhemûtiştanevrojpîrozkir,kuwîjibo bereketûpîrozîûrûmetêjihemûrojanzêdetirafirandibû

33Evqanûnûşahidîwekqanûnekherheyîjizarokên Îsraêlrejibonifşênwanhatdayîn.

BEŞA3

1Ûdişeşrojênhefteyaduyemde,ligorîgotinaXwedê, mehemûheywan,hemûdewar,hemûteyrûhertiştêkuli sererdêdigereûhertiştêkudinavavêdedigere,ligorî cureyênxweûligorîcureyênxwe,anînbaAdem:heywan dirojayekemde;dewardirojaduyemde;teyrdiroja sêyemde;ûhemûtiştêkulisererdêdigeredirojaçarem de;ûtiştêkudinavavêdedigeredirojapêncemde 2ÛAdemnavêhemûyandanîûçawakuwîewnavlê kirin,navêwanjîwisabû.

3ÛdivanpêncrojandeAdemvanhemûyandît,nêrûmê, ligorîhercûreyêkulisererdêbû,lêewbitenêbûû alîkarekligorîxwenedît.

4ÛXudanjimeregot:«Nebaşekumirovtenêbimîne; werinemalîkarekîligorîwîbibînin»

5ÛXudanXwedayêmexewekekûrxistserwîûew razayî,ûjibojinêpariyekjinavpariyênwîgirt,ûev pariyekjinavpariyênwîbûçavkaniyajinê,ûlişûnawê goştavakirûjinavakir.

6ÛXwedêAdemjixewêşiyarkirûrojaşeşangavaşiyar bû,ewrabûûewanîbaxweûewnaskirûjêregot:«Ev êdîhestiyêjihestiyênminûgoştêjigoştêmine;wêjêre jinaminbêgotin,jiberkuewjimêrêxwehatiyegirtin»

7Jibervêyekêmêrûjinwêbibinyekûjibervêyekêmêr dêbavûdiyaxwebihêleûxwebijinaxwevegirêbideû ewêbibinyekbeden

8DihefteyayekemdeAdemhatafirandinûparsûjîjina wîbû;dihefteyaduyemdejîewnîşanîwîda;jibervê yekêfermanhatdayînkudiqirêjiyaxwedebimînin,jibo mêrheftrojanûjibojinêducaranheftrojan

9ÛpiştîkuAdemçilrojliseraxakulêhatibûafirandin temamkir,meewanînavbaxçeyêEdenêdakuwêbiçîne ûbiparêze,lêjinawîdirojaheştêdeanîn,ûpiştîvêyekê ewketnavbaxçeyêEdenê

10Ûjibervêsedemêevfermanliserlewheyênezmanîdi derbarêwêdehatiyenivîsandinkuzaroktînedinyayê:'Ger ewkurbînedinyayê,ewêheftrojanligorîhefteyayekem

arojandinepakiyaxwedebimîneûsîûsêrojandixwîna paqijiyaxwedebimîneûewêdestnedetiştekîpîrozû nekevenavperestgehêhetakuewvanrojantemambikeku (jibozarokekîkurhatinefermankirin).'

11Lêbelê,direwşakeçikêde,ewdivêduhefte,wekîdu hefteyênpêşîn,dinepakiyaxwedebimîneûşêstûşeşroj dixwînapaqijiyaxwedebimîne,ûewêbitevahîheştê rojanbin.'

12Ûgavawêevheştêrojtemamkirin,meewbirnav baxçeyêEdenê,jiberkuewjihemûerdêpîroztireûher darekkutêdehatiyeçandinpîroze

13Jibervêyekê,jibowêjinêkuzarokekîkurankeçtîne dinyayê,qanûnawanrojanhatedanînkuhetakuevrojênji bozarokêkurankeçtemamnebin,ewdestnedetiştekî pîrozûneçeperestgehê

14EvewqanûnûşahidîyekujiboÎsraêlêhatiye nivîsandin,dakuewherrojpêkbînin

15Ûdihefteyayekemajûbîlayekemde,[1-7AM]Adem ûjinawîheftsalanlibaxçeyêEdenêbûnûçandinû xwedîkirin,ûmekardawîûmeemirdawîkuhertiştêku jiboçandiniyêguncawebike

16Ûwî(baxçe)cotkir,tazîbûûnizanibû,ûşermnekir,û baxçejiteyrûheywanûdewaranparast,ûfêkiyênwê berhevkir,xwar,ûmayîjiboxweûjibojinaxwedanî aliyekî[ûyênkudihatinparastindanîaliyekî].

17Ûpiştîtemambûnaheftsalan,kuwîliwirtemamkiribû, tamheftsal,[8êsibê]ûdimehaduyemînde,diroja hevdehê(mehê)de,marhatûnêzîkîjinêbû,ûmarjijinê regot:'MaXwedêjiteregotiye,'Jiherdarêbaxçeyê nexwin?'

18Ûwêjêregot:«JihemûfêkiyêndarênbaxçeyêXwedê jimeregotiye:‘Bixwin’,lêjifêkiyêdarakudinîvê baxçeyêdeyeXwedêjimeregotiye:‘Nexwinûdestlê nedin,dakuhûnnemirin’.

19Marjijinêregot:«Hûnêbirastînemirin,çimkîXwedê dizanekurojakuhûnjêbixwin,çavênwewêvebinûhûn êbibinwekxwedayanûhûnêqencîûxerabiyêbizanin.»

20Jinikêdîtkudarxweşûxweşejiboçavanûfêkiyêwê jiboxwarinêbaşe,wêewhildaûxwar

21Ûgavawêpêşîşermaxwebipelênhêjîrênixumand,wê ewdaAdemûwîxwar,ûçavênwîvebûnûwîdîtkuew tazîye

22Ûpelênhêjîrêhildanûbihevredirûtin,ûjixwere pêşgîrekçêkirûşermaxwenixumand

23ÛXwedêmarnifirkirûherûherlêhêrsbû

24Ûewliserjinêhêrsbû,çimkîwêguhdadengêmarû xwar;ûwîjêregot:«Ezêêşûazarêntepirzêdebikim:bi êşêtudêzarokanbibînîûvegeratewêlicemmêrêtebeû ewêlisertehukumbike»

25ÛjiAdemrejîgot:«Jiberkuteguhdadengêjinaxwe ûjiwêdarakuminjiteregotibûkutujênexwîxwar,ji berteerdnifirlêbe.Ewêjiterestirûgiyaderxeûtuê nanêxwebixwêdanarûyêxwebixwî,hetakutuvegerî axakutujêhatîgirtin;çimkîtuerdîûtuêvegerîerdê»

26Ûwîjiwanrekincênçermçêkirin,cilliwankirinûji BaxçeyêAdenêderxistin

27ÛdiwêrojêdekuAdemjiBaxçederket,wîwek pêşkêşekbîhnxweş,bixûr,galbanum,ûstacte,ûbiharatan disibehêdebihilatinarojêjirojakuwîşermaxwe nixumand,pêşkêşkir.

28Ûdiwêrojêdevêhemûheywanan,pezûçûkan,her tiştêkudimeşeûhertiştêkutevdigerehategirtin,dakuew êdînekarînbiaxivin:jiberkuhemûyanbiyeklêvûbiyek zimanîbihevreaxivîbûn.

29ÛwîhemûbedenjiBaxçeyêEdenêderxistûhemû bedenligorîcureyênxweûligorîcureyênxwelicihênku jibowanhatibûnafirandinbelavbûn

30Ûjihemûheywanûpez,tenêjiAdemre(hêz)daku şermaxweveşêre

31Jibervêyekê,liserlewheyênezmanîjibohemûkesên kuhukmêŞerîetêdizaninhatiyefermankirinkuşermaxwe veşêrinûxwevenekinmînakumiletêndinxwevedikin

32Ûdiheyvanûyamehaçarande,Ademûjinawîji BaxçeyêEdenêderketinûliwelatêafirandinêliwelatê Eldabicihbûn

33ÛAdemnavêjinaxwedanîHewa.

34Hetarojajûbîlêyayekem,[8êsibê],kurêwantunebûû piştîvêyekêwîewnaskir

35NihawîerdwekîkudiBaxçeyêAdenêdehatibû şîretkirin,diçand

BEŞA4

1Ûdihefteyasêyemajûbîladuyemde[64-70AM]wê Qabîlanîdinyayê,ûdihefteyaçaremde[71-77AM]wê Habîlanîdinyayê,ûdihefteyapêncemde[78-84AM]wê keçaxweÂwânanîdinyayê

2Ûdisalayekemajûbîlasêyemînde[99-105AM],Qabîl Habîlkuştjiberku(Xwedê)qurbanaHabîlqebûlkirû qurbanaQabîlqebûlnekir

3Ûwîewlizeviyêkuşt:ûxwînawîjierdêhetaezmanan qêriya,gazinandikirjiberkuwîewkuştibû

4ÛXudanQayînjiberHabîlşermezarkir,jiberkuwîew kuştibû,ûjiberxwînabirayêwîewlisererdêkirpenaber, ûlisererdênifirliwîkir

5Ûjibervêyekêliserlewheyênezmanîhatiyenivîsandin: 'Nifirliwî/wêbekubinezanîcîranêxwelêxe,ûbilahemû yênkudîtineûbihîstinebêjin:'Bilawisabe;ûyêkudîtiye ûnegotiye,bilawekîyêdinnifirlêbe'

6Ûjibervêsedemê,gavaemtênberXudanXwedayê xwe,emhemûgunehênkuliezmananûlisererdê,di ronahiyêûtariyêdeûliherderêtênekirin,radigihînin

7AdemûjinawîçarheftesalanjiboHabîlşîngirtin,[99127AM]ûdisalaçaremînahefteyapêncemînde[130AM] ewkêfxweşbûn,ûAdemdîsajinaxwenaskir,ûwêkurek anîdinyayê,ûnavêwîŞêtlêkir;jiberkuwîgot'Xwedêli şûnaHabîljimerelisererdênifşekduyemînderxistiye;ji berkuQabîlewkuşt.'

8Ûdihefteyaşeşemînde[134-40AM]keçawîAzûrâ çêbû

9QabîlxwişkaxweAwanwekjinaxweanîûwêdi dawiyajûbîlaçaremîndeHenoxanîdinyayê.[190-196 AM]Ûdisalayekemahefteyayekemajûbîlapêncemîn de,[197AM]xanîlisererdêhatinavakirinûQabîlbajarek avakirûnavêkurêxweHenoxlêkir

10AdemjinaxweHewanaskirûwêhênehkuranîn

11Ûdihefteyapêncemînajûbîlapêncemînde[225-31 AM]ŞêtxwişkaxweAzûrajixwereanî,ûdisalaçaremîn de(salahefteyaşeşemîn)[235AM]wêEnosjiwîreanî dinyayê.

12WîdestbigazîkirinanavêXudanliserrûyêerdêkir

13Ûdiheftemînjûbîlêde,dihefteyasêyemde[309-15 AM],EnoşxwişkaxweNûamwekjinaxweanîûwêdi salasêyemahefteyapêncemdekurekanîdinyayêûnavê wîKenandanî.

14Ûdidawiyajûbîlaheştemînde[325,386-3992AM] KenanxwişkaxweMûalêlêtjixwereanî,ûwêdijûbîla nehande,dihefteyayekemasalasêyemînavêhefteyêde, [395AM],kurekanîdinyayêûnavêwîkirMahalalel.

15Ûdihefteyaduyemînajûbîladehemînde[449-55AM] MahalalêlDîna,keçaBarakîel,keçabirayêbavêwî,jixwe reanîzewicî,ûwêdihefteyasêyemînasalaşeşemînde, [461AM],kurekanîdinyayêûwînavêwîkirYared, çimkîdirojênwîdemilyaketênXudandaketinsererdê, yênkujêreÇavdêrtêgotin,dakuewzarokênmirovan perwerdebikinûlisererdêdadbarîûrastdariyêbikin 16Ûdijûbîlayanzdehemînde[512-18AM],Yareddi hefteyaçaremînavêjûbîlêde,[522AM],jinekjixwere anî,navêwêBerakabû,keçaResûjal,keçabirayêbavêwî, ûwêdihefteyapêncemînde,disalaçaremînajûbîlêde, kurekanîdinyayê,ûwînavêwîdanîHenox 17Ûewyekemmirovbûkuliserrûyêerdêjidayikbûû nivîsandinûzanînûşehrezayîfêrbûûnîşanênezmananli gorîrêzamehênwandipirtûkekêdenivîsand,dakumirov demsalênsalanligorîrêzamehênwanêncudabizanibin 18Ûewyekemkesbûkuşahidiyeknivîsandûwîjikurên mirovanredinavnifşênerdêdeşahidîkir,ûhefteyên jûbîlanjiwanrevegot,ûrojênsalanjiwanreeşkerekir,û mehrêzkirûŞemiyênsalanwekîkume(wan)jiwîre eşkerekirin,jiwanrevegot

19Ûçihebûûçiwêbibe,wîdixewnaxwededît,wekîku wêbizarokênmirovanredinavnifşênwandehetaroja darizandinêbibe;wîhertiştdîtûfêmkir,ûşahidiyaxwe nivîsand,ûşahidîlisererdêjibohemîzarokênmirovanû jibonifşênwandanî.

20Ûdijûbîladiwanzdehemînde,[582-88]dihefteya heftemînawêde,wîjinekjixwereanî,ûnavêwêEdna bû,keçaDanêl,keçabirayêbavêwî,ûdisalaşeşemînde divêhefteyêde[587AM]wêkurekjiwîreanîûwînavê wîdanîMetûşela

21ÛewdivanşeşjûbîleyênsalandebimilyaketênXwedê rebû,ûwanhertiştêkulisererdûliezmanane, hukumdariyarojênîşanîwîdan,ûwîhertiştnivîsand

22ÛwîşahidîdaÇavdêran,yênkubikeçênmirovanre gunehkiribûn;jiberkuvandestpêkiribûnkubikeçên mirovanrebibinyek,dakuqirêjbibin,ûHenoxlidijî (wan)hemûyanşahidîda.

23Ûewjinavzarokênmirovanhatgirtin,ûmeewbi heybetûrûmetbirBaxçeyêEdenê,ûliwirewşermezarîû dadbariyacîhanêûhemûxerabiyazarokênmirovan dinivîse

24Ûjibervêyekê(Xwedê)avatofanêanîserhemûaxa Edenê;jiberkuewliwirweknîşanekhatedanînûdaku ewlidijîhemûzarokênmirovanşahidiyêbike,dakuew hemûkirinênnifşanhetarojamehkûmkirinêvebêje 25ÛwîliserçiyêliberXudanbixûrapîroz,biharatên şîrînênqebûlkirî,şewitand 26ÇimkîXudanlisererdêçarcihhene,BaxçeyêEdenê,û ÇiyayêRojhilat,ûevçiyayêkutuîroliserî,Çiyayê Sînayê,ûÇiyayêSiyonê(ku)dêdiafirandinanûdejibo pîrozkirinaerdêwerepîrozkirin;birêyawêerddêjihemî sûcûnepakiyaxwedinavnifşêncîhanêdewerepîrozkirin

27Ûdirojaçardehemînajûbîlêde[652AM]Metûşeladi hefteyasêyemînde,disalayekemavêhefteyêde,[701-7 AM],jinekbinavêEdna,keçaAzrial,keçabirayêbavê xwe,jixwereanîûkurekanîûnavêwîLamexkir.

28Ûdipêncdehemînjûbîlêde,dihefteyasêyemde, Lamexjinekjixwereanî,navêwêBetenosbû,keça Barakîl,keçabirayêbavêwî,ûdivêhefteyêdewêkurekji wîreanîûwînavêwîNûhdanîûgot:«Evyekdêjibo tengahiyêûhemûkarênminûjiboerdêkuXudannifirlê kiriye,minteselîbike»

29Ûdidawiyajûbîlanozdehande,dihefteyaheftemîna salaşeşemînde[930AM],Ademmir,ûhemûkurênwîew liwelatêafirandinawîveşartin,ûewyekemkesbûkudi axêdehateveşartin

30Ûheftêsaljihezarsalîkêmma;çimkîhezarsaldi şahidiyaezmanandewekrojekêneûjibervêyekêliser darazanînêhatiyenivîsandin:'Dirojakuhûnjêbixwin, hûnêbimirin'Jibervêsedemêwîsalênvêrojêtemam nekirin;çimkîewdiwêrojêdemir.

31Didawiyavêjûbîlêde,dihemansalêdeQayînpiştîwî hatkuştin;jiberkumalawîliserwîhilweşiyaûewdi nîvêmalaxwedemir,ûewbikevirênwêhatkuştin;jiber kuwîbikevirHabîlkuştibû,ûbikevirdidarizandinarast dehatkuştin

32Jibervêsedemêliserlewheyênezmanîhatiye nivîsandin:Biwêamûrêkumirovekcîranêxwepêdikuje, ewêbiwêwerekuştin;biawayêkuwîewbirîndarkiriye, wêbihemanawayîpêrejîtevbigerin.'

33Ûdibîstûpêncemîn[1205AM]jûbîlêdeNûhdisala yekemdedihefteyapêncemîn[1207AM]dejinekjixwe reanî,navêwêEmzarabû,keçaRakêêl,keçabirayêbavê wîbû:ûdisalasêyemdewêŞemjiwîreanî,disala pêncemînde[1209AM]wêHamjiwîreanî,ûdisala yekemdedihefteyaşeşemîn[1212AM]dewêYafetjiwî reanî

BEŞA5

1Ûgavazarokênmirovanliserrûyêerdêzêdebûnûkeçji wanreçêbûn,milyaketênXwedêdisalekdiyarkirîyavê jûbîlêdewandîtin,kuewxweşikbûn;ûwanjiherkesêku ewhildibijartinjingirtin,ûjiwanrekuranînûewbûn gewr.

2Ûbêqanûnîlisererdêzêdebûûherbedenrêyaxwexera kir,wekmirovûpezûheywanûteyrûhertiştêkuliser erdêdimeşe-hemûyanrêûrêzikênxwexerakirin,ûdest bixwarinahevkirin,ûbêqanûnîlisererdêzêdebûûher xeyalanramanênhemûmirovanbivîrengîhertimxerab bûn

3ÛXwedêlierdênihêrîûdîtkuewxerabûye,ûher bedenrêzikênxwexerakiribûn,ûhertiştêkulisererdêbû liberçavênwîhercûrexerabîkiribû.

4Ûwîgotkuewêmirovûhemûbedenliserrûyêerdêku wîafirandîtunebike

5LêNûhliberçavênXudankeremdît

6Ûlidijîmilyaketênkuwîşandibûnsererdê,ewpirhêrs bû,ûfermandakuewjihemûdesthilatdariyawanwerin rakirin,ûwîjimexwestkuemwandikûrahiyaerdêde girêdin,ûvayeewdinavwandegirêdayîne,ûjihevcuda tênehiştin.

7Ûjiberrûyêwîfermaneklidijîkurênwanderketkuew bişûrbênlêxistinûjibinezmananbênrakirin.

8Ûwîgot:«Ruhêminherûherlisermirovannamîne; çimkîewjîgoştinûrojênwanwêsedûbîstsalbin».

9Ûşûrêxweşandnavwandakuheryekcîranêxwe bikuje,ûwandestbikuştinahevdukirinhetakuhemûbi şûrketinûjierdêhatintunekirin

10Ûbavûkalênwanşahidên(hilweşînawan)bûn,ûpiştî vêyekêewhetahetayêdikûrahiyaerdêdegirêdayîman, hetarojacezayêmezin,demakucezaliserhemûkesênku rêûkirinênxweliberXudanxerakirine,werebicîhanîn 11Ûwîhemûjicihênwanqirkirin,ûyekjîjiwannema kuligorîhemûxerabiyawandarizandibe.

12Ûwîjibohemûkarênxwexwezayeknûûrastçêkir,da kuewditevahiyaxwezayaxwedeherûhergunehnekin, lêdivêherkesdicûreyaxwedeherûherrastdarbe.

13Ûhukmêhemûyanbiedaletêliserlewheyênezmanî hatiyedestnîşankirinûnivîsandin-heta(hukmê)hemû kesênkujirêyakujibowanhatiyedestnîşankirin derdikevin;ûegerewdiwêdenemeşin,hukmjiboher afirîdûjibohercureyîhatiyenivîsandin

14Ûliezmanananlisererdê,nedironahiyêde,nedi tariyêde,nediŞeolêde,nedikûrahiyêde,nejîdicihê tariyêde(kunayêdarizandin)tiştektuneye;ûhemû darizandinênwanhatinedestnîşankirinûnivîsandinû nexşandin

15Ewêligormezinahiyaxweyamezin,ligorbiçûkbûna xweyabiçûkûligorrêyaxweyaherkesîdadbarbike.

16Ûewnekesekekulikesayetiyê(yêtukesî)dinêre,û nejîkesekekudiyariyanwerdigire,egerewbêjekuewê liserherkesîhukimbike:egeryekîhertiştêlisererdê bide,ewêlidiyariyanankesayetiyê(yêtukesî)nenêre,û tiştekîjidestênwîqebûlneke,jiberkuewdadwerekîadil e.

17ÛliserzarokênÎsraêlhatiyenivîsandinûfermankirin: Gerewbirastîberêxwebidinwî,ewêhemûsûcênwan bibaxşîneûhemûgunehênwanbibaxşîne.

18Nivîsandîûbiryardayîyekuewêrehmêlihemûyênku salêcarekêjihemûsûcênxwevedigerinbike

19Ûjibohemûyênkurêûramanênxweberîtofanêxera kirin,jibilîNûh,kesayetiyatukesînehatqebûlkirin;jiber kukesayetiyawîjibokurênwî,yênku(Xwedê)jiavên tofanêxilaskir,hatqebûlkirin;jiberkudilêwîdihemû rêyênwîderastbû,ligorîkuliserwîhatibûfermankirin, ûewjitiştekîkujibowîhatibûdestnîşankirindûrneketibû 20ÛXudangotkuewêhertiştêkulisererdêye,hem mirovûhemjîpezûheywanûhemjîteyrênezmananû hertiştêkulisererdêdigere,tunebike.ÛwîjiNûhre fermandakujixwerekeştiyekçêbike,dakuewxweji avatofanêrizgarbike

21ÛNûhdihemûaliyande,disalvegerabîstûheftemîna salênzayînêde,dihefteyapêncemînasalapêncemînde (diheyvanûyamehayekemde),keştîçêkir[1307AM] 22Ûewdisalaşeşemînde,[1308AM]dimehaduyemîn de,diheyvanûyamehaduyemînde,hetaşazdehêket hundir;ûewûhemûtiştênkumeanînbawîketinhundirê keştiyê,ûXudandiêvaraheftemîndeewjidervegirt.

23ÛXudanheftderiyênlehiyêyênezmananvekirin,û devêkaniyênkûrahiyamezin,heftdevîbihejmar

24Ûderiyênlehiyêçilrojûçilşevanjiezmananav dirijandin,ûkaniyênkûrahiyêjîavberdidanjor,hetaku hemûcîhantijîavbû

25Ûavlisererdêzêdebû:Avpanzdehgatîkanjihemû çiyayênbilindbilindbû,ûkeştîjierdêbilindbû,ûliser rûyêavêdigeriya

26Avpêncmeh-sedûpêncîrojliserrûyêerdêserdest ma.

27Ûkeştîçûûliserlûbarê,yekjiçiyayênAraratê,sekinî

28Û(diheyvanûde)dimehaçaremîndekaniyên kûrahiyamezinhatingirtinûderiyênlehiyêyênezmanan hatingirtin;ûdiheyvanûyamehaheftemîndehemûdevê kûrahiyênerdêhatinvekirin,ûavdestbidaketinakûrahiya jêrînkir

29Ûdiheyvanûyamehadehemdeserêçiyayanxuyabûn ûdiheyvanûyamehayekemdeerdxuyabû.

30Ûavdihefteyapêncemînasalaheftemîn[1309AM]de jisererdêwindabû,ûdirojahevdehemînamehaduyemîn deerdhişkbû.

31Ûdirojabîstûheftemîndewîkeştîvekirûjiwê heywan,dewar,teyrûhertiştêkudigerederxist

BEŞA6

1Ûdiheyvanûyamehasêyemdeewjikeştiyêderketûli serwîçiyayîgorîgehekavakir

2Ûwîjiboerdêkefaretkir,ûbixwînawîkefaretjibo hemûsûcênerdêkir;çimkîhertiştêkuliserwêbû,jibilî yênkubiNûhredikeştiyêdebûn,hatibûtunekirin

3Ûrûnêwêdanîsergorîgehê,ûga,bizinek,pezekû kêvroşk,xwê,kevokekûçêlikêkevokêhilda,qurbaneke şewitandinêdanîsergorîgehêûpêşkêşekebirûntevlihevli serrijand,ûşerabûbixûrliserhertiştîrijand,ûbîhneke xweşderxist,kuliberXudanqebûle.

4ÛXudanbêhnaxweşbîhnaxwedaûpeymanekpêre çêkirkuêdîtofançênebekuerdêwêranbike;kuhemû rojênerdêçandinûçinînqetneqedin;sermaûgermî,havîn ûzivistan,rojûşevrêzaxweneguherîninûherûher neqedin

5Ûhûnlisererdêzêdebibinûzêdebibin,ûliserwêpir bibin,ûliserwêbereketbinEzêtirsûxofekjiwediher tiştêkulisererdêûdideryayêdeyedebiçînim 6Ûvaye,minhemûheywanûhemûtiştênbaskdarûher tiştêkulisererdêdigereûmasiyêndinavavêdeûher tiştêkujiboxwarinêyedanewe;wekgiyayênkesk,min hertiştêkuhûnbixwindayewe.

7Lêgoşt,bicanêxwe,bixwînê,hûnnexwin;çimkîcanê hergoştdixwînêdeye,dakuxwînajiyanaweneyê xwestinEzêjidestêhermirovî,jidestêher(heywanî) xwînamirovanbixwazim

8Herkesêkuxwînamirovekîbidestêmirovekîrijîne, xwînawîjîwêwererijandin,çimkîewmirovligorsûretê Xwedêafirand

9Ûhûn,lisererdêzêdebibinûzêdebibin

10Nûhûkurênwîsondxwarinkuewêxwînakuditu goştdeyenexwin,ûwîdivêmehêdeliberXudanXwedê peymanekherheyîliseranserênifşêndinyayêçêkir.

11Jibovêyekêwîjiteregotkutudivêmehêdeliser çiyêbisondêbizarokênÎsraêlrepeymanekêçêbikîûjiber hemûgotinênpeymanakuXudanhetahetayêbiwanre girêdaye,xwînêliserwanbirijînî

12Evşahdeyliserwehatiyenivîsandindakuhûnhertim wêbicîhbînin,dakuhûndihemûrojêndinyayêdetucarî xwînaheywanan,teyrûdewarannexwin,ûewmirovêku dihemûrojêndinyayêdexwînaheywanan,dewaran,teyrû çûkanbixwe,ewûtovêwîwêjierdêbênrakirin.

13ÛfermanbidekurênÎsraêlkuxwînênexwin,dakunav ûdûndanawanhergavliberXudanXwedayêmebin

14Ûjibovêqanûnêsînorekrojantune,çimkîewherûher eEwêdinavnifşênxwedewêbicîhbînin,dakuewli bergorîgehêbixwînêjiboweduabikin;herrojûdi demjimêrênsibehûêvarêdeewêherûherliberXudanji bowelêborînêbixwazindakuewwêbicîhbîninûneyên rakirin.

15ÛwînîşanekdaNûhûkurênwîkucarekedintofanli sererdêçênabe

16Wîkevanaxwediewrdedanîdakunîşanapeymana herheyîbekucarekedintofanlisererdêçênebekudi hemûrojênerdêdewêtunebike

17Jibervêsedemêliserlewheyênezmanîhatiye destnîşankirinûnivîsandinkuewsalêcarekêcejna hefteyandivêmehêdepîrozbikin,dakuhersalpeyman nûbikin.

18ÛevhemûcejnjirojaafirandinêhetarojênNûh-bîstû şeşjûbîlûpênchefteyênsalan[1309-1659AM]li ezmananhatepîrozkirin:ûNûhûkurênwîewheftjûbîlû hefteyeksalan,hetarojamirinaNûh,pîrozkirin,ûjiroja mirinaNûhkurênwîewhetarojênBirahîmjiholêrakirin, ûewxwînêdixwin.

19LêÎbrahîmewpîrozkir,ûÎshaqûAqûbûzarokênwî ewhetarojêntepîrozkirin,ûdirojêntedezarokênÎsraêl ewjibîrkirinhetakuweewliservîçiyayîjinûvepîroz kir

20ÛtufermanbidezarokênÎsraêlkuvêcejnêdihemû nifşênxwedewekîfermanekjiwanrebigirin:rojekêdi salêdedivêmehêdeewêcejnêpîrozbikin

21Çimkîewcejnahefteyanûcejnafêkiyênpêşîne:ev cejnduqatûxwedîducewhere:ligorîtiştênkuliserwê hatinenivîsandinûxêzkirin,wêpîrozbikin

22Çimkîmindipirtûkaqanûnayekemde,diyakuminji botenivîsandiyedenivîsandiyekutuwêdidemsalawêde, rojekêdisalêdepîrozbikî,ûminqurbaniyênwêjitere ravekirkuzarokênÎsraêldivêbibîrbîninûdinavnifşên xwededivêmehêde,rojekêdihersalêdepîrozbikin.

23Ûdiheyvanûyamehayekemde,ûdiheyvanûya mehaçaremde,ûdiheyvanûyamehaheftemde,ûdi heyvanûyamehadehemderojênbîranînêûrojên demsalandiçarbeşênsalêdeneEvwekîşahidiyek herheyîhatinenivîsandinûdestnîşankirin.

24Nûhewjiboxwewekcejnênjibonifşênhetahetayê danîn,dakuewbivîawayîjibowîbibinbîranînek

25Ûdiheyvanûyamehayekemdejêrehatgotinkuji xwerekeştiyekçêbike,ûdiwê(rojê)deerdhişkbûûwî (keşti)vekirûerddît

26Ûdiheyvanûyamehaçarande,devêkûrahiyênbêbinî yênlijêrhatingirtinÛdiheyvanûyamehaheftande hemûdevêbêbiniyênerdêhatinvekirinûavdestpêkirku bikevenavwan.

27Ûdiheyvanûyamehadehemdeserêçiyayanxuyabûn ûNûhkêfxweşbû

28Ûjibervêyekêwîewjiboxwewekcejnênbîranînê yênherheyîdanîne,ûbivîawayîewhatinedanîn

29Ûwanewliserlewheyênezmanîdanîn,heryeksêzdeh heftehebûn;jiyekîboyekîdinbîranînawanderbasdibû,ji yayekemboyaduyem,ûjiyaduyemboyasêyem,ûjiya sêyemboyaçarem.

30Ûhemûrojênfermanêwêduûpêncîheftebin,û(evê) tevahiyasalêtemambikinBivîawayîewliserlewheyên ezmanîhatiyenexşandinûdestnîşankirin

31Ûjibosalekêanjîjisalekêbosalekê(evferman)nayê paşguhkirin

32ÛfermanbidezarokênÎsraêlkuewsalanligorîvê hejmartinê-sêsedûşêstûçarroj-bigirin,û(ev)dêsalek temampêkbînin,ûewêdemawêjirojûjicejnênwê neqetînin;jiberkuhertiştdêdiwandeligorîşahidiya wanderkeve,ûewêturojênehêlinûtucejnanjîneqetînin

33LêegerewligorîfermanaWîwanpaşguhbikinûbicîh neynin,wêdemêewêhemûdemsalênwantêkbibinûsal jivê(rêzê)werinderxistin,[ûewêdemsalantêkbibinû saldêwerinderxistin]ûewêrêzikênxwepaşguhbikin

34HemûzarokênÎsraêlwêrêyasalanjibîrbikinûnebînin, ûwêheyvênnû,demsalûşemiyanjibîrbikinûewêdi hemûrêzasalandeşaşbibin

35Çimkîezdizanimûjinihaûpêveezêwêjitere ragihînim,ûewnejixeyalamine;çimkîewpirtûkliber minhatiyenivîsandinûliserlewheyênezmanîdabeşkirina rojanhatiyedestnîşankirin,dakuewcejnênpeymanêjibîr nekinûligorîxeletiyaxweûnezanînaxweligorcejnên miletêndinnemeşin

36Çimkîewkeshenekubêgumançavdêriyênheyvêbikin -kaewçawademsalandiguherîneûjisalêhetasalêdeh rojzûtirtê

37Jibervêsedemêewsalwêbênserwankuewê(rêzê) têkbibin,ûrojekenepakbikinrojaşahidiyê,ûrojanepak bikinrojacejnê,ûewêhemûrojan,pîrozbinepakre,û rojanepakbipîrozretevlihevbikin;çimkîewêdimehû şemiyanûcejnûjûbîlandexeletbiçin

38Jibervêsedemêezfermandidimûşahidiyêdidimteku tuşahidiyêbidîwan;çimkîpiştîmirinatezarokêntewê wanacizbikin,dakuewsalêtenêsêsedûşêstûçarrojan nekin,ûjibervêsedemêewêdiderbarêheyvênnûû demsalûşemiyanûcejnandexeletbiçin,ûewêhercûre xwînêbihercûregoştbixwin

BEŞA7

1Ûdihefteyaheftemînasalayekem[1317AM]de,divê jûbîlêde,Nûhliserçiyayêkukeştîlêsekinîbû,binavê Lubar,yekjiÇiyayênAraratê,rezçandinûwandisala çaremînde,[1320AM]fêkîdanûwîfêkiyênwanparastû divêsalêdedimehaheftemîndeberhevkir

2Ûwîjêşerabçêkirûewxistnavşûşeyekê,ûewhetasala pêncemîn,[1321AM]hetarojayekem,diheyvanûya mehayekemdeparast.

3ÛwîrojavêcejnêbikêfxweşîpîrozkirûjiboXudan qurbanekşewitandinêpêşkêşkir,gayekîciwanûberanekî, ûheftpezênyeksalî,ûgayekîjibizinan,dakubivîawayî jiboxweûkurênxwekefaretêbike

4Pêşîkêvroşkamadekirûhinekjixwînawîlisergoştêku lisergorîgehakuçêkiribûdanîûhemûrûnêwîdanîser gorîgehakutêdequrbanaşewitandinêpêşkêşkiribû,ûga ûberanûpez,ûhemûgoştêwandanîsergorîgehê.

5Ûhemûpêşkêşênwanbirûntevlihevliserdanîn,û piştreşerabliseragirêkuberêlisergorîgehêçêkiribû rijand,ûbixûrdanîsergorîgehêûbîhnekxweşderxistholê kuliberXudanXwedayêwîqebûlkirîye.

6Ûewkêfxweşbûûjivêşerabêvexwar,ewûzarokênwî bikêfxweşî

7Ûêvarbû,ewçûnavkonêxweûserxweşbû,dirêjkirû raza,ûdemakuewdixewdebû,dikonêxwedetazîma.

8HambavêxweNûhtazîdît,derketderveûjiherdu birayênxweyênliderveregot

9ÛSamcilêxwehildaûewûYefetrabûn,cilêxwedanîn sermilênxweûpaşveçûnûşermabavêxweveşartin,û rûyênwanpaşvebûn.

10Nûhjixewaxweşiyarbûûhertiştêkukurêwîyêbiçûk biwîkiribû,zanîûnifirlikurêxwekirûgot:«Nifirli Kenanbe,ewêjibirayênxwerexulamêkolebe.»

11ÛwîŞempîrozkirûgot:«XudanXwedayêŞempîroz beûKenanxulamêwîbe»

12XwedêwêYafetmezinbikeûXwedêwêdimalaŞem debijîûKenanwêxulamêwîbe

13Hamzanîkubavêwînifirlikurêwîyêbiçûkkiribû,û jiberkuwînifirlikurêxwekiribû,ewacizbûûjibavê xweveqetiya,ewûkurênwîyênbiwîre,XûşûMisrêîmû PûtûKenan

14Ûwîjixwerebajarekavakirûnavêwêligornavêjina xweNe'elatemaşûkdanî

15Yafetevyekdîtûçavnebariyabirayêxwekir,wîjîji xwerebajarekavakirûnavêjinaxwelêkirAdatanîse.

16ÛSamlicembavêxweNûhma,ûwîlinêzîkîbavê xweliserçiyêbajarekavakirûwîjînavêwêligornavê jinaxweSedeqetelebabdanî.

17Ûvaye,evhersêbajarnêzîkîÇiyayêLûbarin: SedeqetelebablirojhilatêçiyêyeûNa'eltame'uklibaşûre ûAdatanîlirojavaye.

18ÛevkurênŞemin:Elam,AşûrûArpakşad-ev(kur) dusalpiştîtofanêjidayikbû-ûLûdûAram

19KurênYafet:GomerûMagogûMadayûJavan,Tûbal ûMeşekûTîras:EvkurênNûhin

20Ûdijûbîlabîstûheştemînde[1324-1372AM]Nûh destpêkirkurêzikûfermananûhemîbiryarênkuew dizanibûlikurênkurênxweferzbike,ûwîkurênxwe teşwîqkirkurastdariyêbiparêzin,ûşermalaşêxweveşêrin, ûAfirînerêxwepîrozbikin,ûbavûdayikêhurmetbikin,û cîranêxwehezbikin,ûcanêxwejizinêûnepakiyêûhemî neheqiyêbiparêzin

21Jibervansêtiştantofanlisererdêçêbû,angojiber zînayêkuÇavdêrlidijîqanûnafermanênxwelipeykeçên mirovançûnûjiherkesêkuewhildibijartinjingirtin:û wandestpêkanepakiyêkirin

22ÛwankurênNafîdîmanîndinyayê,ûewhemûnewek hevbûn,ûwanhevduxwarin:ûDêwênNafîlkuştin,û NafîlEljokuştin,ûmirovahîEljo,ûmirovekîdinkuştin.

23Ûherkesîxwefirotdakuneheqiyêbikeûgelekxwîn rijîne,ûerdbineheqiyêtijîbû

24Ûpiştîvêyekêwanlidijîheywanûçûkanûhertiştêku lisererdêdigereûdimeşegunehkirin:ûgelekxwînliser erdêrijand,ûherxeyalûxwestekamirovanhertimpûçû xerabiyêxeyaldikir

25ÛXudanhertiştjirûyêerdêjiholêrakir;jiber xerabiyakirinênwanûjiberxwînakuwandinaverdêde rijandibû,wîhertiştjiholêrakir

26'Ûemman,ezûtu,kurênmin,ûherkesêkubimere ketnavkeştiyê,ûvayeezkarênweliberxwedibînimku hûnbirastînaçin:çimkîwedirêyawêrankirinêdedestbi meşêkiriye,ûhûnjihevvediqetin,ûçavnebariyahev dikin,û(wisadibe)kuhûnnedinavahengêdene,kurên min,heryekbibirayêxwere

27Çimkîezdibînim,ûvayecinandestbixapandina(xwe) lidijîweûlidijîzarokênwekirineûnihaezjibowe ditirsim,kupiştîmirinaminhûnêxwînamirovanliser erdêbirijînin,ûhûnjîjirûyêerdêwerintunekirin

28Çimkîherkesêkuxwînamirovanbirijîneûherkesêku xwînaherbedenîbixwe,hemûwêjierdêbêtunekirin

29Ûtukesjimirovannamînekuxwînêdixwe,anxwîna mirovanlisererdêdirijîne,ûtunifşannifşênwîyênkudi binezmanandedijînnamînin;ÇimkîewêbiçinŞeolê,û ewêdakevincihêmehkûmkirinê,ûewêhemûbimirineke tundwerinbirinnavtariyakûrahiyê

30Dihemûrojênkuweheywan,pezûhertiştêmêşhingiv êlisererdêkuştibede,divêtuxwînliserweneyêdîtinû biveşartinatiştêkuliserrûyêerdêhatiyerijandin,jibo canêxwekarekîbaşbikin

31Ûhûnnebinmînawîyêkubixwînêdixwe,lêxwe biparêzinkukesekberîwexwînênexwe:xwînêveşêrin, çimkîbivîawayîjiminrehatiyefermankirinkuezjiweû zarokênwere,digelhergoşt,şahidiyêbikim.

32Ûnehêlinkucanbigoştrewerexwarin,dakuxwîna we,kujiyanaweye,jidestêtukesîkuwêlisererdêrijîne, neyêxwestin.

33Çimkîerdjixwînakuliserwêhatiyerijandinpaqij nabe;çimkî(tenê)bixwînawîyêkuwêrijandiyeerddêdi hemûnifşênxwedewerepaqijkirin.

34Ûniha,zarokênmin,guhdarîbikin:dadwerîû rastdariyêbikindakuhûnbirastdariyêliserrûyêtevahiya erdêbiçîninûrûmetaweliberXwedayêmin,yêkuminji avênlehiyêxilaskir,bilindbibe

35Ûvaye,hûnêherinûjiboxwebajaranavabikinû hemûriwekênlisererdêûhemûdarênfêkîdartêdebiçînin.

36Sêsalanfêkiyêhertiştêkutêxwarinnayêberhevkirin: ûdisalaçaremîndefêkiyêwêpîrozbêhesibandin[ûewê fêkiyênpêşînpêşkêşbikin],liberXwedayêHerîBilind,ku ezmanûerdûhertiştafirandiye,qebûlkirîbeBilaew fêkiyênpêşînênşerabûrûnê(wek)pêşînlisergorîgeha Xudan,yêkuwêdistîne,bizêdehîpêşkêşbikin,ûyamayî bilaxulamênmalaXudanlibergorîgehakuwêdistîne bixwin

37Ûdisalapêncandehûnberdêlêbidin,dakuhûnwêbi rastîûrastdariyêberdin,ûhûnêrastdarbin,ûhertiştêku hûndiçînindêserfirazbibe.

38ÇimkîHenox,bavêbavête,bivîawayîfermanda Metûşela,kurêxwe,ûMetûşela,kurêxwe,Lamex,û Lamexhemûtiştênkubavênwîfermandabûnmin,ferman damin.

39Ûezêjîfermanbidimwe,kurênmin,çawakuHenox dijûbîleyênpêşîndefermandakurêxwe:demakuhînsax bû,dinifşêxweyêheftemînde,wîfermandaûhetaroja mirinaxwejikurêxweûkurênkurêxwereşahidîkir

BEŞA8

1Dijûbîlabîstûnehande,dihefteyayekemde,[1373AM] didestpêkawêdeArpakşadjinekjixwereanîûnavêwê

Rasu'ejabû,keçaSusan,keçaElam,ûwêdisalasêyemîn de,divêhefteyêde,[1375AM],kurekjiwîreanîûwî navêwîKainamkir

2Kurmezinbûûbavêwînivîsandinfêrîwîkirûewçûku jixwerecihekîbigerekubikaribejixwerebajarekîbigire.

3Ûwînivîsarekdîtkunifşênberêliserkevirêxêzkiribûn, ûwîtiştêkuliserwêbûxwend,ûwîewnivîsandûjiber wêgunehkir;jiberkuewhînkirinaÇavdêrandihewîneku ligorîwêewnîşanênrojûheyvûstêrkandihemînîşanên ezmanandedişopandin

4Ûwîewnivîsandûtiştekliserwênegot;jiberkuew ditirsiyabiNûhreliservêyekêbiaxive,dakuewjibervê yekêliwîhêrsnebe.

5Ûdisîsaliyajûbîlêde,[1429AM]dihefteyaduyemîn de,disalayekemde,wîjixwerejinekanî,ûnavêwê Melkabû,keçaMedai,kurêYafet,ûdisalaçaremînde [1432AM]kurekanîûnavêwîkirŞelah;jiberkuwîgot: 'Birastîezhatimeşandin'

6[Ûdisalaçarandeewjidayikbû],ûŞelahmezinbûûji xwerejinekanî,navêwêMu'akbû,keçaKesed,birayê bavêwî,disûûyekemînjûbîlêde,dihefteyapêncemînde, disalayekemde[1499AM].

7Ûwêdisalapêncemînde[1503AM]kurekjiwîreanî, ûwînavêwîdanîEber:ûwîdijûbîlasîûduyemînde,di hefteyaheftemînde,disalasêyemînde,jinekjixwereanî, ûnavêwêAzûradbû,keçaNebrod[1564AM]

8Ûdisalaşeşemînde[1567AM],wêkurekjiwîreanî,û wînavêwîPelegdanî;jiberkudirojênkuewçêbûde zarokênNûhdestbiparvekirinaerdêdinavberaxwede kirin:jibervêsedemêwînavêwîPelegdanî

9ÛwanewbidizîdinavxwedeparvekirinûjiNûhre gotin

10Ûdidestpêkajûbîlasîûsêyemîn[1569AM]de,wan erdjiboŞem,HamûYafet,ligorîmîrateyaheryekî,di salayekemdedihefteyayekemde,demakuyekjimeyê kuhatibûşandin,biwanrebû,kirinsêbeş 11Ûwîgazîkurênxwekirûewnêzîkîwîbûn,ewû zarokênwan,ûwîerdliserparparvekir,kusêkurênwî wêbibinxwedî,ûwandestênxwedirêjkirinûnivîsarji singêNûh,bavêxwe,derxistin.

12ÛdinivîsêdewekîparekjiboŞem,nîvêerdêderket holêkuewêjiboxweûjibokurênxwejibonifşên bêdawîmîratbigire,jinîvêrêzeçiyayênRefa,jidevêavêji çemêTîna,ûparawîberbirojavavedinavvêçemêre diçe,ûewdirêjdibehetakudigihîjeavakûrahiyan,kuev çemjiwanderdikeveûavaxwedirijînederyayaMe'at,û evçemdiherikederyayamezinÛhertiştêkuberbibakur veyeyêYafete,ûhertiştêkuberbibaşûrveyeyêŞeme.

13ÛewdirêjdibehetakudigihîjeKaraso:evdisinga zimandeyekuberbibaşûrvedinêre

14Ûbeşawîliserderyayamezindirêjdibe,ûbixêzek rastdirêjdibehetakudigihîjerojavayêzimanêkuberbi başûrvedinêre:jiberkuevderyawekîzimanêDeryaya Misrêtêbinavkirin

15Ûjivirberbibaşûrveberbidevêderyayamezinali qeraxaavênxwevediçe,ûberbirojavavedirêjdibeheta 'Afra,ûdirêjdibehetakudigihîjeavênçemêGîhonê,ûli başûrêavênGîhonê,hetaqeraxênvîçemî

16Ûberbirojhilatvedirêjdibe,hetakudigihîjeBaxçeyê Edenê,libaşûrêwê,[berbibaşûr]ûjirojhilatêtevahiya axaEdenêûtevahiyarojhilatê,berbirojhilatvediçeû

berdewamdikehetakudigihîjerojhilatêçiyayêbinavê Rafa,ûdadikeveberdevêçemêTînayê.

17EvparjiboSamûkurênwîbipişkderket,dakuewher ûherjinifşênwîhetahetayêbibinxwediyêwê.

18NûhkêfxweşbûkuevparjiboŞemûkurênwîderketû hemûtiştênkubidevêxwedipêxemberîtiyêdegotibûbi bîranî;çimkîwîgotibû:«XudanXwedayêŞempîrozbeû bilaXudandimalaŞemdebimîne.»

19ÛwîdizanibûkuBaxçeyêEdenêcihêpîrozêpîrozane, ûcihêmayînaXudane,ûÇiyayêSînayênavendaçolêye, ûÇiyayêSiyonênavendaquncikêerdêye:evhersêwekî cihênpîrozênlihemberhevhatineafirandin

20ÛwîXwedayêxwedayan,yêkupeyvaXudanxistibû devêwî,ûXudanhetahetayê,pîrozkir

21ÛwîdizanibûkuparekpîrozûbereketjiboŞemû kurênwîjinifşênhetahetayêhatiye-tevahiyawelatê EdenêûtevahiyawelatêDeryayaSor,ûtevahiyawelatê rojhilatûHindistanê,ûliserDeryayaSorûçiyayênwê,û tevahiyawelatêBaşanê,ûtevahiyawelatêLubnanêû giravênKeftûrê,ûhemûçiyayênSanîrûAmana,ûçiyayên Aşûrêlibakur,ûhemûwelatêElam,AşûrûBabel,ûSûsan ûMa'edai,ûhemûçiyayênAraratê,ûhemûherêmalipişt deryayê,kulipiştçiyayênAşûrêlibakure,welatekpîrozû fireh,ûhertiştêkutêdeyepirbaşe

22ÛjiboHambeşaduyemderket,lipiştGîhonêberbi başûrvelirastêBexçeyê,ûewberbibaşûrvedirêjdibeû berbihemûçiyayênagirînvedirêjdibe,ûewberbirojava vedirêjdibehetakudigihîjederyaya'Atelûewberbi rojavavedirêjdibehetakudigihîjederyayaMa'uk-ew (deryaya)kuhertiştêkunehatiyehilweşandindadikeve navwê.

23ÛberbibakurvediçehetasînorênGadirê,ûberbi peravaavênderyayêvediçehetakunêzîkîçemêGîhon dibe,ûlikêlekaçemêGîhonêdiçehetakudigihîjerastê BaxçeyêEdenê

24EvewerdekujiboHamderket,wekîparakuewêher ûherjiboxweûkurênxwehetanifşênwanênherûherbi destbixe

25ÛjiberkuYafetjiçemêTînayêberbibakurêcihê derketinaavênwîve,beşasêyemînderdiketûberbibakurrojhilatvehetatevahiyaherêmaGogûhetahemûwelatê rojhilatêwêdirêjdibû

26Ûewberbibakurvedirêjdibe,ûberbiçiyayênQeltve berbibakurvedirêjdibe,ûberbideryayaMa'ukvedirêj dibe,ûberbirojhilatêGadirvediçehetaherêmaavên deryayê.

27ÛewdirêjdibehetakunêzîkîrojavayêFeradibeû vedigereberbi'Aferagêve,ûberbirojhilatvedirêjdibe hetaavênderyayaMe'atê

28ÛewberbiherêmaçemêTînayêvedirêjdibeberbi bakur-rojhilatvehetakunêzîkîsînorêavênxwedibeberbi çiyayêRafayêve,ûberbibakurvedizivire.

29EvewaxakujiboYafetûkurênwîwekîparamîrateya wîderketholêkuewêjiboxweûkurênxwe,jibonifşên wanhetahetayêxwedîbike;pêncgiravênmezin,û welatekîmezinlibakur

30Lêsare,ûwelatêHamgerme,ûwelatêŞemnegerme ûnejîsare,lêewjisermaûgermêtevliheve

BEŞA9

1Hamdinavkurênxwedeparvekir,ûbeşayekemberbi rojhilatvejiboKûşê,berbirojavayêwîvejiboMîzreîmê, berbirojavayêwîvejiboPûtêûberbirojavayêwîveli serderyayêjiboKenanêderket.

2ÛŞemjîdinavkurênxwedeparvekir,ûbeşayekemji boHamûkurênwîderket,lirojhilatêçemêDîcleyêheta kunêzîkîrojhilatdibe,tevahiyaaxaHindistanê,ûliser DeryayaSorliperavawê,ûavênDedan,ûhemûçiyayên MebrîûEla,ûhemûaxaSûsanêûhertiştêkulialiyê FarnakhetaDeryayaSorûçemêTînayêye

3ÛjiboAşûrêBeşaduyemderket,hemûaxaAşûrû NînewaûŞînarûhetasînorêHindistanê,ûewhildikişeûli doraçemdiqelişe.

4ÛjiboArpakşadbeşasêyemderket,hemûaxaherêma KildaniyanlirojhilatêFiratê,likêlekaDeryayaSor,û hemûavênçolêyênnêzîkîzimanêderyayêkuberbiMisrê vedinêre,hemûaxaLubnanêûSanîrûAmanahetasînorê Firatê

5ÛjiboAramêbeşaçaremînderket,hemûaxa MezopotamyayêdinavberaDîcleûFiratêdelibakurê KaldaniyanhetasînorêçiyayênAşûrêûaxaArarayê 6ÛjiboLûdbeşapêncemînderket,çiyayênAşûrêûhemû tiştênkubiwanvegirêdayînehetakudigihîjeDeryaya Mezin,ûhetakudigihîjerojhilatêAşûrêbirayêwî

7ÛYafetjîerdêmîrataxwedinavkurênxwedeparvekir.

8Beşayekemjialiyêbakurveberbirojhilatveberbi GomervehetaçemêTînayêderket;ûlibakurhemûbeşên hundirênbakurberbiMagogvehetakudigihîjederyaya Meatêderket

9ÛjiboMadaiderketwekîparaxwekuewjirojavayêher dubirayênxweberbigiravênûberbiperavêngiravênve bidestbixe

10ÛjiboJavanêbeşaçaremînderket,hergiravûgiravên kulibersînorêLûdêne.

11ÛjiboTubal,beşapêncemîndinîvêzimandederket holêkuberbisînorêbeşaLûdêvediçeberbizimanê duyem,berbiherêmalipiştzimanêduyemhetazimanê sêyem

12ÛjiboMeşekêbeşaşeşemînderket,hemûherêmakuji zimanêsêyemwêdetirehetakunêzîkîrojhilatêGadîrê dibe

13ÛjiboTîrasbeşaheftemînderket,çargiravênmezindi nîvêderyayêde,kudigihîjinbeşaHam[ûgiravên KamaturîbipişkêjibokurênArpakşadwekîmîrateyawî derketin]

14ÛbivîawayîkurênNûhliberNûhbavêxwemîratli kurênxweparvekirinûwîhemûyanbisondêgirêdaûnifir liserherkesêkudixwestmîratêkuneketibûdestêwî bigire,kir

15Ûhemûyangot:«Bilawisabe;bilawisabe»jiboxwe ûkurênxwehetahetayêdinavnifşênwandehetaroja darizandinê,kuXudanXwedêwêwanbişûrûbiagirjibo hemûxerabiyênnepakûxeletiyênwan,yênkuwanerdbi neheqîûnepakîûzînaûgunehtijîkiriye,darizandinêbike

BEŞA10

1Ûdihefteyasêyemînavêjûbîlêde,cinênnepakdestpê kirinkuzarokênkurênNûhjirêderxînin,wanbixinrêû wantunebikin.

2KurênNûhhatinbabavêxweNûhûjiwîrebehsacinên kukurênkurênwîdixapandin,kordikirinûdikuştinkirin.

3ÛwîliberXudanXwedayêxweduakirûgot: «Xwedayêgiyanênhemûbedenî,yêkutedilovanîlimin kir.Ûteezûkurênminjiavêntofanêxilaskirin,ûteez wekîkurênhelakkirinênehiştkuezwindabibim;Çimkî keremateliserminmezinbû,ûdilovaniyatelisercanê minmezinbû;Bilakeremateliserkurênminbilindbibe, ûbilagiyanênxerabliserwanhukumnekin,dakuewwan jierdêtunenekin»

4LêTuminûkurênminpîrozbike,dakuemzêdebibinû zêdebibinûerdêtijîbikin

5ÛtudizanîkaÇavdêrênTe,bavênvangiyanan,diroja mindeçawatevgeriyane:ûjibovangiyanênkudijîn,wan bigireûlicihêmehkûmkirinêbizexmîbigire,ûbilaewli serkurênxulamête,Xwedayêmin,wêraniyêneynin;jiber kuevxerabin,ûjibowêrankirinêhatineafirandin

6Ûbilaewliserruhênzindiyanhukumnekin;çimkîtenê tudikarîserweriyêliserwanbikî.Ûbilaewjinihaûheta hetayêliserkurênrasthukumnekin

7ÛXudanXwedayêmefermandamekuemhemûyan girêdin.

8Ûserokêgiyanan,Mastêmâ,hatûgot:'Xudan,Afirîner, bilahinjiwanliberminbimînin,ûbilaguhbidindengê min,ûhertiştêkuezjiwanredibêjimbikin;çimkîeger hinjiwanjiminreneyênhiştin,ezênikaribimhêza îradeyaxweliserkurênmirovanbicîhbînim;çimkîevji bofesadîûrêliberdarizandinaminvedikin,çimkî xerabiyakurênmirovanmezine'

9Ûwîgot:«Biladehêkjiwanliberwîbimîneûnehjî biladakevincihêhukmê.»

10Ûyekjimefermandakuemhemûdermanênwanfêrî Nûhbikin;jiberkuewdizanibûkuewêbirastînemeşinû birastîjîtêbikoşin.

11ÛmeligorhemûgotinênWîkir:hemûxerabênxerab melicihêmehkûmkirinêgirêdanûmedehîyekjiwanhişt dakuewliserrûyêerdêliberŞeytanserîhildin.

12Ûmehemûdermanênnexweşiyênwanûxapandinên wanjiNûhreşîrovekirin,kaewçawadikarewanbi giyayênerdêqencbike.

13Nûhhertiştdipirtûkekêdenivîsand,çawakumeliser hercuredermananşîretlêkiribûBivîawayîruhênxerab ji(zirarê)kurênNûhhatindûrxistin.

14ÛhemûtiştênkunivîsandibûdaŞem,kurêxweyê mezin;çimkîwîjihemûkurênxwezêdetirjiwîhezdikir

15NûhbibavûkalênxwererazaûliserçiyayêLûbarê,li welatêAraratê,hatveşartin

16Nehsedûpêncîsaldijiyanaxwedetemamkir,nozdeh jûbîlûduhefteûpêncsal[1659AM]

17Ûdijiyanaxweyalisererdêde,jibilîHenox,ewji zarokênmirovançêtirbû,jiberrastdariyaxwe,kuewtêde bêkêmasîbû.JiberkuwezîfeyaHenoxjiboşahidiyekji nifşêncîhanêrehatibûdestnîşankirin,dakuewhemû kirinênnifşbinifş,hetarojadarizandinê,vebêje

18Ûdisîûsêsaliyajûbîlêde,disalayekemde,dihefteya duyemde,Pêlegjixwerejinekanî,navêwêLomnabû, keçaSînar,ûwêdisalaçaranavêhefteyêdekurekanî dinyayê,ûwînavêwîdanîRew,çimkîwîgot:«Vaye, zarokênmirovanbiniyetaxerabaavakirinabajarekîû bircêliwelatêŞînarêxerabbûne.»

19ÇimkîewjiwelatêAraratêberbirojhilatveçûnŞînarê; çimkîdirojênwîdewanbajarûbircêavakirinûgotin: «Herin,embiwêhilkişinezmanan»

20Ûwandestbiavakirinêkir,ûdihefteyaçarandewanbi agirkerpîççêkirin,ûkerpîçjiwanrewekkevirxizmet kirin,ûaxakuwanewpêvezeliqandinasfaltbûkuji deryayêûjikaniyênavêyênwelatêŞînarderdikeve 21Ûwanewavakir:çilûsêsalan[1645-1688AM]ew avakirin;firehiyawê203kerpîçbû,ûbilindahiya (kerpîçekê)sêyekayekêbû;bilindahiyawêgihîşt5433 kubîkû2xurmeyan,û(firehiyadîwarekî)sêzdehstadebû (ûyadinsîstadebû)

22ÛXudanXwedayêmejimeregot:«Vaye,ewyek miletin,û(ev)destpêkirine,ûnihatiştekjiwanrenayê astengkirinWerin,emdakevinûzimanêwantevlihev bikin,dakuewaxaftinahevdufêmnekin,ûewdinav bajarûmiletandebelavbibin,ûyekarmancêdîdiwande namînehetarojadarizandinê»

23ÛXudandaket,ûemjîbiwîredaketindakubajarû bircêkuzarokênmirovanavakiribûnbibînin

24Ûwîzimanêwantevlihevkirûewêdîaxaftinahevdu fêmnedikirinûwandevjiavakirinabajarûbircêberda.

25JibervêyekêtevahiyawelatêŞînarêwekîBabîltê binavkirin,jiberkuXudanliwirhemûzimanêmirovan tevlihevkirûjiwirherkesligorîzimanûmiletêxweli bajarênxwebelavbû

26ÛXudanbayekîmezinşandserbircêûewlisererdê hilweşand;ûewdinavberaAşûrûBabîlêdeliwelatê Şînarbû,ûwannavêwêkir'Wêranbike'

27Dihefteyaçaremînasalayekem[1688AM]de,di destpêkawêde,disîûçaremînjûbîlêde,ewjiwelatê Şînarêhatinbelavkirin

28Hamûkurênwîçûnwelatêkuewêlêbibûya,kuwî wekîparaxweliwelatêbaşûrbidestxistibû.

29KenandîtkuwelatêLubnanêhetaçemêMisrêpirbaşe, lêewneçûnavwelatêmîrateyaxweyêlirojava(angober bi)deryayêûliwelatêLubnanê,jisînorêUrdunêûji sînorêderyayêberbirojhilatûrojavave,ma

30BavêwîHamûbirayênwîKûşûMisraîmjêregotin: «Tuliwelatekîbicihbûyîkuneyateyeûnejîbipişkê ketiyedestême;wisaneke;egertuwisabikî,tuûkurênte dêdiwîwelatîdebikevinûbiserhildanêbênnifirkirin; çimkîtubiserhildanêbicihbûyîûzarokêntejîdêbi serhildanêbikevinûtudêherûherjikokêvebêrakirin»

31LimalaŞemnemîne,çimkîevyekbipişkaŞemû kurênwîhat.

32Biwênifirêkumeliberhakimêpîrozûliberbavême Nûhsondxwar,tunifirkirîyîûjihemûkurênNûhzêdetir jîtunifirkirîbî

33Lêwîguhnedawanûhetarojaîro,ewûkurênwîli welatêLubnanêjiHamatêhetaberbiMisrêma

34ÛjibervêyekênavêwêerdêKenane.

35ÛYafetûkurênwîberbideryayêveçûnûliwelatêku parawanbû,bicihbûn,ûMedayêerdêderyayêdîtûew neligordilêwîbû,ûwîjiHamûAşûrûArpakşad,birayê jinaxwe,perçeyekxwestûhetarojaîroliwelatêMedyayê, nêzîkîbirayêjinaxwe,ma.

36Ûwînavêmalaxweûmalakurênxwe,ligornavêbavê wanMadai,danîMedya

BEŞA11

1Ûdisîûpêncemînjûbîlêde,dihefteyasêyemde,disala yekemde[1681AM],Reujixwerejinekanî,navêwê 'Orâbû,keça'Ûr,kurêKesed,ûwêkurekjiwîreanî,ûwî navêwîdanîSêrôh,disalaheftemînavêjûbîlêde.[1687 AM]

2ÛkurênNûhdestbişerêhevkirin,hevdudîlgirtinû kuştin,ûxwînamirovanlisererdêrijandin,ûxwînê xwarin,ûbajarênxurt,dîwarûbircavakirin,ûkesan(dest pêkirin)kuxwejimiletbilindbikin,ûdestpêkên padîşahiyanavabikin,ûbiçinşerêgellidijîgel,ûmiletli dijîmilet,ûbajarlidijîbajar,ûhemûyan(destpêkirin) xerabiyêbikin,ûçekanbidestbixin,ûşerfêrîkurênxwe bikin,ûwandestbigirtinabajaranûfirotinakoleyanmêrû jinkirin

3Û'Ûr,kurêKesed,bajarê'ErayêKeldaniyanavakirû navêwêligorînavêxweûnavêbavêxwedanîÛwanji xwerepeykerênhelandîçêkirinûheryekjiwanpûtê helandîyêkujixwereçêkiribû,perestîkirinûdestbi çêkirinapeykerênneqişandîûşiklênnepakkirinûruhên xerabalîkariyawankirinûwanxapandindakugunehû nepakiyêbikin.

4ÛmîrMastêmâxwedaserkirinavanhemûyan,ûwî ruhêndinşandin,ewênkudibindestêwîdebûn,dakuher cûreneheqîûgunehûhercûresûcbikin,fesadîûwêran bikin,ûlisererdêxwînêrijînin

5JibervêyekêwînavêSerohkirSerug,jiboherkesêku berêxwedahercûregunehûsûcekî.

6ÛewmezinbûûliUraKeldaniyan,nêzîkîbavêdiya jinaxwe,jipûtanreîbadetkirûdijûbîlêyasîûşeşemînde, dihefteyapêncemînde,disalayekemawêde,[1744AM], jinekjixwereanîûnavêwêMelkabû,keçaKaber,keça birayêbavêwî

7ÛwêdisalayekemavêhefteyêdeNahoranîdinyayêû ewmezinbûûliUraKildaniyanbicihbû,ûbavêwî lêkolînênKildaniyanfêrîwîkirdakuligorînîşanên ezmananfalûpêşbîniyanbike.

8Ûdijûbîlasîûheftemînde,dihefteyaşeşemînde,di salayekemawêde,[1800AM]wîjixwerejinekanî,û navêwê'Ijaska'bû,keçaNestagêKeldaniyan.

9ÛwêdisalaheftemînavêhefteyêdeTerahanîdinyayê [1806AM]

10ÛmîrMastêmâqijikûteyrşandindakutovêkulierdê hatibûçandinbixwin,dakuerdêwêranbikinûkeda zarokênmirovanjiwanbistîninBerîkuewtovbiçînin, qijikjirûyêerdêçinîn.

11JibervêyekêwînavêxwedanîTerah,jiberkuqijikû çûkanewxizankirinûtovêwanxwarin.

12Ûsaljiberçûkanbêberbûn,ûwanhemûfêkiyêndaran jidarandixwarin:tenêbihewldanekmezinewdikarîbûndi rojênxwedehinekîjihemûfêkiyênerdêxilasbikin

13Ûdivêjûbîleyasîûnehemînde,dihefteyaduyemîna salayekemde,[1870AM]Terahjixwerejinekanî,ûnavê wêEdnabû,keçaAbram,keçaxwişkabavêwîÛdisala heftemînavêhefteyêde[1876AM]wêkurekjiwîreanî, ûwînavêwîAbram,ligorînavêbavêdiyaxwe,danî; 14Çimkîewberîkukeçawîkurekîducanîbibemiribû.

15Ûzarokdestpêkirkuşaşiyênerdêfêmbikekuhemîli peywêneyênneqişandîûlipeynepakiyêdiçûnrê,ûbavê wînivîsandinfêrîwîkir,ûewduheftesalîbû,[1890AM]

ûewjibavêxweveqetiya,dakuewbiwîrepûtan neperêze.

16ÛwîdestbiduakirinajiAfirînerêhertiştîkirdakuew wîjişaşiyênzarokênmirovanrizgarbike,ûparawînekeve şaşiyêpiştînepakîûqirêjiyê.

17Demaçandinatovlisererdêhatûhemûbihevre derketindakutovêxwejiqirikanbiparêzinAvramjîbi yênkudiçûnrederket.Kurikçardehsalîbû.

18Ûewrekjiqijikanhatkutovbixwin,ûAbramberîku ewlisererdêrûnin,bazdaberbiwanveûberîkuewliser erdêrûnindakutovbixwin,gazîwankirûgot:«Dakevin, venegerincihêkuhûnjêhatine»Ûewvegeriyan 19Ûwîewrênqijikanwêrojêheftêcaranpaşvezivirandin ûjihemûqijikênliseranserêwelatêkuAbramlêbûyekjî liwirnema

20Ûhemûyênkuliseranserêwelêtbiwîrebûn,dîtinku ewqîriyaûhemûqijikpaşvevegeriyanûnavêwîli seranserêwelatêKildaniyanmezinbû

21Îsalhemûkesênkudixwestinbiçîninhatinbawîûew hetakudemaçandinêqediyabiwanreçû:wanerdêxwe çandinûwêsalêtêraxwegenimanînmalêûxwarinûtêr bûn.

22Ûdisalayekemahefteyapêncemîn[1891AM]de, Abramfêrîwankesênkuamûrêngaçêdikirin, hunermendênjidar,kirûwanlijorerdê,liberçarçoveya gêçekê,firaxekçêkirdakutovliserwêbiçînin,ûtovji wirliserpariyagêçekêketxwarê,ûdierdêdeveşartîma, ûewêdîjiqijikannetirsiyan.

23Bivîawayîwanliserhemûçarçoveyêngêzanliser erdê(kevir)çêkirinûligorîfermanaBirahîmhemûerd çandinûcotkirin,ûêdîjiteyrannetirsiyan.

BEŞA12

1Ûdihefteyaşeşemînasalaheftemînde,[1904AM], AvramjibavêxweTerahregot:«Bav!»

2Ûwîgot:«Vayeezlivirim,kurêmin.»Ûwîgot: "Jiwanpûtançialîkarîûfeydejibomeheyekutuwan dihebînî," Ûliberkîjanêtuxweditewînî?

3Çimkîruhdiwandetune, Çimkîewşêweyênbêaqilinûxapandinadilin Jiwanreîbadetmeke: 4BiperizinXwedayêezmanan, Kîbaranûşilbûnêlisererdêdibarîne, Ûhertiştîliserrûyêerdêdike, Ûhertiştbipeyvaxweafirandiye, ÛhemûjiyanjiberrûyêWîye.

5Çimahûntiştênkuruhtêdetunenedihebînin?

Çimkîewkarêdestên(mirovan)in, Ûhûnwanlisermilênxwehilgirin, Ûtualîkarîjiwanretuneye, Lêewjiboyênkuwançêdikinsedemaşermêkmezinin, Ûxapandinadiljiboyênkuwandiperizin: Jiwanreîbadetneke

6Bavêwîjêregot:«Ezjîdizanimkurêmin,lêezêçi bikimbimiletekîkuminneçarkiriyekuliberwanxizmet bikim?»

7Ûegerezrastiyêjiwanrebêjim,ewêminbikujin;çimkî canêwanbiwanvegirêdayîyekuwanbiperizinûrûmetê bidinwan

8Kurêmin,bêdengbimîne,bilatenekujin’Ûevgotinji herdubirayênxweregot,ewliwîhêrsbûnûewbêdeng ma

9Ûdiçilsaliyajûbîlêde,dihefteyaduyemînde,disala heftemînde,[1925AM]Abramjixwerejinekanî,navê wêSaraybû,keçabavêwî,ûewbûjinawî

10ÛHaran,birayêwî,disalasêyemînahefteyasêyemîn de,[1928AM],jinekjixwereanîûwêdisalaheftemîna vêhefteyêde,[1932AM],kurekjiwîreanîûwînavêwî Lûtkir

11ÛNahor,birayêwî,jixwerejinekanî

12ÛdisalaşêstîyajiyanaAvramde,angodihefteya çaremînde,disalaçaremînde,[1936AM]Avrambişev rabûûmalapûtanşewitand,ûhertiştêkudimalêdebû şewitandûkesînizanibû

13Ûewdişevêderabûnûxwestinxwedayênxwejinav agirrizgarbikin

14ÛHaranlezkirkuwanrizgarbike,lêagirliserwîpê ketûewdiagirdeşewitîûliUrKildaniyanliberbavê xweTerahmirûewliUrKildaniyanveşartin

15ÛTerah,ewûkurênxwe,jiÛraKildaniyanderket,da kuherewelatêLubnanêûwelatêKenanêûliwelatê HaranêmaBirahîmduheftesalanliHaranêlicembavê xweTerahma

16Ûdihefteyaşeşemînde,disalapêncemînde,[1951 AM]Abramdiheyvanûyamehaheftemîndetevahiya şevêliserstêrkanjiêvarêhetasibehêrûniştdakubibîne kadêtaybetmendiyasalêdiderbarêbaranêdeçibe,ûew bitenêbûdemakuewrûniştûçavdêrîkir

17Peyvekketdilêwîûgot:Hemûnîşanênstêrkan,û nîşanênheyvûrojêhemûdidestêXudandene.Çimaezli wandigerim?

18Egerewbixwaze,sibehûêvarêbaranêdibarîne; Ûegerewbixwaze,ewwênahêle, Ûhertiştdidestêwîdeye' 19Ûwîwêşevêduakirûgot: 'Xwedayêmin,XwedayêHerîBilind,TutenêXwedayê minî, Ûmintuûhukumdariyatehilbijartiye ÛTehertiştafirandine, Ûhemûtiştênkukarêdestêntene

20Minjidestênruhênxerabrizgarbikekuliserfikirên dilêmirovanserdestin, ÛbilaewminjiTe,Xwedayêmin,dûrnexin Ûminûtovêminherûherxurtbike, Jibokuemjinihaûpêveûhetahetayêrêyaxwewinda nekin'

21Ûwîgot:«GeloezvegerimUraKildaniyênkulirûyê mindigerindakuezvegerimbawan,geloezêlivirlivê derêbimînim?Riyarastlibertedidestêxulamêtedebi serbikevedakuew(wê)biqedîneûezdixapandinadilê xwedenemeşim,eyXwedayêmin.»

22Ûwîaxaftinûduaqedand,ûawapeyvaXudanbirêya minjêrehatşandinûgot:‹Jiwelatêxwe,jieşîraxweûji malabavêxwederkeveûherewelatekîkuezênîşanîte bidimûezêtebikimmiletekîmezinûpirjimar› 23Ûezêtepîrozbikim Ûezênavêtemezinbikim, Ûtudêlisererdêpîrozbî, Ûhemûmalbatêndinyayêwêditedebênpîrozkirin, Ûezêwanpîrozbikim,yênkutepîrozdikin,

Ûyênkutenifirdikin,nifirliwanbike

24Ûezêjiteûkurête,jikurêkurêteûjihemûnifşatere bibimXwedêNetirse,jinihaûpêvehetahemûnifşên dinyayêezXwedayêteme.

25ÛXudanXwedêgot:«Devûguhênwîveke,dakubi devêxwe,bizimanêkuhatiyeeşkerekirin,bibihîzeû biaxive»Çimkîjirojahilweşîna(Babilê)ve,ewjidevê hemûmirovanqutbûbû.

26Ûmindevêwî,guhênwîûlêvênwîvekirin,ûmindest biaxaftinabiÎbranîbizimanêafirandinêrekir

27Ûwîpirtûkênbavûkalênxwegirtin,ûewbiÎbranî hatibûnnivîsandin,ûwîewnivîsandin,ûjinihaûpêve destbilêkolînawankir,ûmintiştênkuewnikaribû(fêm bike)jiwîreeşkerekir,ûwîdişeşmehênbaranîdeew lêkolînkirin

28Ûdisalaheftemînahefteyaşeşemîn[1953AM]de,wî bibavêxwerepeyivîûjêregotkuewêjiHaranêderkeve ûherewelatêKenanêdakuwêbibîneûvegerecemwî

29BavêwîTerahjêregot:«Bixêrûsilametîhere!»

BilaXwedayêherheyîrêyaterastbike

ÛXudan[biterebe,û]tejiherxerabiyêbiparêze, Ûliberçavênyênkutedibînin,kerem,rehmûkeremê bidete,

Ûbilatukesjizarokênmirovanlisertedesthilatdarnebe kuzirarêbidete;

Biaştiyêbiçe

30Ûhegertuwelatekîxweşjiborûniştinêbibînî,wêdemê rabeûminbigirecemxweûLût,kurêHaran,birayête, wekkurêxwebixwerebibeXudanbiterebe

31ÛbirayêteNahorhetakutubixêrûsilametîvegerî,bi minrehere,ûemhemûbihevrebitereherin.

BEŞA13

1AvramjiHeranêrêketûSarayjinaxweûLûtkurê birayêxweHaranbirwelatêKenanêûgihîştAşûrê,çû Şexemêûlinêzîkîdaraberûyêyabilindrûnişt.

2Ûwîdîtku,erdjideriyêHamatêhetadarabilindpir xweşbû

3ÛXudanjêregot:«Ezêvêerdêbidimteûdûndanate.»

4Liwirgorîgehekçêkirûliserwêqurbanaşewitandinêji Xudanêkujêrexuyabûbûrepêşkêşkir

5Ûjiwirçûçiyayê...Bêt’ellirojavaûAylirojhilat,û konêxweliwirdanî

6Ûwîdîtkuerdpirfirehûbaşbû,ûhertiştliserwêşîn dibû-rezûhêjîrûhinar,gûzûdarênzer,terebîntûdarên rûn,darênsedirûsîpressûdarênxurmeyê,ûhemûdarên zeviyê,ûliserçiyayanavhebû.

7ÛwîXudanpîrozkir,yêkuewjibajarêÛraKildaniyan derxistibûûanîbûvêerdê

8Ûdisalayekemde,dihefteyaheftemînde,diheyvanû yamehayekemde,1954AM]wîliservîçiyayîgorîgehek çêkirûgazînavêXudankir:'TuXwedayêherheyîyî, Xwedayêminî'

9ÛwîlisergorîgehêqurbanaşewitandinêjiXudanre pêşkêşkir,dakuewdihemûrojênjiyanaxwedebiwîre beûwînehêle.

10Ûewjiwirçûûberbibaşûrveçû,gihîşteHebronêûdi wêdemêdeHebronhatibûavakirin,ûewdusalanliwir ma,ûjiwirçûwelatêbaşûr,Bealothê,ûliwelêtxelahebû.

11ÛAbramdisalasêyemînaheftiyêdeçûMisrêûpênc salberîkujinawîjêwereveqetandin,liMisrêma. 12WêdemêTanaysaliMisrê-heftsalpiştîHebronêhatibûavakirin.

13ÛgavaFir'ewnSarayjinaAvramgirt,Xudanjiber SarayjinaAvramgelekbelaliFir'ewnûmalawîkir 14Bisayamî,pez,dewar,ker,hesp,deve,xulamûcarîû zîvûzêrekîpirmezin,Abramgelekbinavûdengbû.Û kurêbirayêwîLûtjîdewlemendbû

15ÛFir'ewnSaray,jinaAvram,dawîûewjiwelatêMisrê şandderveEwçûcihêkuwîberêkonêxwelêdanîbû, cihêgorîgehê,kuAylirojhilatûBêt'ellirojavabû,û XudanXwedayêxweyêkuewbiaştîvegerandibû,pîroz kir

16Ûdiçilûyekemjûbîlêde,disalasêyemînahefteya yekemde,[1963AM],ewvegeriyavêderêûliserwê qurbanekşewitandinêpêşkêşkirûnavêXudangazîkirû got:'Tu,Xwedayêherîbilind,Xwedayêminîhetahetayê' 17Ûdisalaçaremînavêhefteyê[1964AM]deLûtjiwî veqetiyaûLûtliSodomêmaûxelkêSodomêgelek gunehkarbûn

18Ûewdidilêxwedexemgînbûkukurêbirayêwîjiwî veqetiyabû;jiberkuzarokênwîtunebûn

19DiwêsalêdekuLûtdîlhatgirtin,piştîkuLûtjiAvram veqetiya,disalaçaremînavêhefteyêde,XudanjiAvram regot:«Çavênxwejicihêkutulêrûdinî,berbibakurû başûr,berbirojavaûrojhilatverake»

20Çimkîhemûwelatêkutudibînî,ezêhetahetayêbidim teûdûndanateûezêdûndanatewekqûmaderyayêbikim Herçiqasmirovektozaerdêbijmêrejî,lêdûndanatenayê jimartin.

21Rabe,bidirêjahîûfirehiyawelêtbigereûhemûbibîne, çimkîezêwêbidimdûndanate’ÛAvramçûHîbronêûli wirbicihbû.

22ÛdivêsalêdeKedorlaomer,padîşahêElamê,û Amrafel,padîşahêŞînarê,ûAryoch,padîşahêSellasarê,û Tergal,padîşahêmiletan,hatinûpadîşahêGomorayê kuştin,ûpadîşahêSodomêreviya,ûgelekkesligeliyê Siddim,likêlekaDeryayaŞor,jiberbirînênxweketin

23WanSodom,AdemûSeboîmdîlgirtin,ûherwehaLût, kurêbirayêAbram,bihemûmalûmilkêwîredîlgirtinû çûnDanê

24YekîkujiAvramreviyabûhatûjiAvramregotku kurêbirayêwîdîlhatiyegirtinû(Avram)xulamênxwe çekdarkirin

25...jiboAbramûjibodûndanawî,dehyekjiberêpêşîn jiboXudanhatdayîn,ûXudanewwekfermanekherheyî destnîşankirkuewbidinkahînênkuliberWîxizmet dikirin,dakuewherûherxwediyêwêbin

26Ûjibovêqanûnêsînorekjirojantuneye;çimkîwîew jibonifşanhetahetayêdestnîşankiriyekuewdehyekaher tiştî,jitovûşerabûrûnûjidewarûmiyanbidinXudan.

27Ûdakahînênxwekubişahîliberwîbixwinûvexwin

28PadîşahêSodomêhatbawî,liberwîserêxwexwarkir ûgot:«YaXudanêmeAbram,canênkuterizgarkirine bideme,lêbilatalanêbidete»

29ÛAbramjêregot:«EzdestênxwejiXwedayêHerî Bilindrebilinddikim,jitêlekêbigirehetagirêdana pêlavaneztiştekîjitenagirim,dakutunebêjî:MinAbram dewlemendkiriye;tenêtiştêkuxortanxwarineûparawan

mirovênkubiminreçûne-Ener,EşolûMamreEvênha wêparaxwebistînin.»

BEŞA14

1Piştîvantiştan,disalaçaremînavêhefteyêde,diheyva nûyamehasêyemînde,peyvaXudandixewnêdeji Avramrehatûgot:«Netirse,Avram;ezparêzvanêtemeû xelatatewêpirmezinbe»

2Ûwîgot:«Xudan,Xudan,tuçidixwazîbidîmin?Ez bêzarokdiçimûkurêMasêq,kurêxizmetkaramin, EliyezerêŞamêyeEwwêbibemîratgirêminûtetunifş nedayemin?»

3Ûwîjêregot:«Ev(zilam)nemîratgirêteye,lêyêkuji zikêtederkeve;ewêmîratgirêtebe»

4Ûewderxistderveûjêregot:«Liezmananbinêreû stêrkanbijmêre,egertubikaribîwanbijmêrî»

5ÛwîliezmanannihêrîûstêrkdîtinÛjêregot:«Wê nifşêtejîwisabe.»

6ÛwîbawerîbiXudananî,ûevyekjêrewekîrastdarî hatehesibandin

7Ûwîjêregot:«EzXudanimkutejibajarêÛra Kildaniyanderxistim,dakuwelatêKenaniyanbidimteda kuherûherbibîxwediyêwê;ûezêjiteûjidûndanateya piştîtereXwedêbim.»

8Ûwîgot:«Xudan,Xudan,ezêçawabizanimkuezêwê mîratgirbistînim?»

9Ûwîjêregot:«Jiminregolikeksêsalî,bizineksêsalî, pezeksêsalî,qumrîûkevokekêbigire»

10Ûwîevhemûdinîvêmehêdebixwerebirûlidara berûyaMamreyê,kunêzîkîHîbronêye,bicihbû.

11Ûliwirgorîgehekçêkirûevhemûqurbankirin;xwîna wanlisergorîgehêrijandûewdinavhevdeparçekirûli hemberhevdanî;lêteyrneparçekirin.

12Teyrliserperçeyênwanketin,lêAvramewdûrxistinû nehiştkuteyrdestbidinwan

13Gavarojçûava,şahiyekliserAvramketûaxirtirsû tariyekemezinliserwîketûjiAvramrehatgotin: «Bizanibekunifşêtewêliwelatekîkuneyêwane,xerîb beûewêwanbikinkoleûçarsedsalanwantengavbikin.»

14Ûezêwîmiletîjîkuewêbibinxulamêwî,darizînimû piştîwêewêbigelekdewlemendîjiwirderkevin

15Ûtudêbiaştîbiçîcembavûkalênxweûditemenekî dirêjdebêveşartin

16Lêdinifşaçarandeewêvegerinvir;çimkîneheqiya Amoriyanhîntemamnebûye.

17Ûewjixewaxweşiyarbû,ûewrabû,rojçûbûava;û agirhebû,ûawirek!Firinekdûjiwêderdiketûagirêagir dinavberaperçeyandederbasbû

18ÛdiwêrojêdeXudanpeymanekbiAvramreçêkirû got:«Ezêvêaxê,jiçemêMisrêhetaçemêmezin,çemê Firat,bidimnifşête,Kenî,Kenîzzî,Kadmonî,Perîzzî, Refayim,Fakorî,Hîvî,Amorî,Kenanî,Gîrgaşîû Yebûsiyan»

19RojderbasbûûAvramperçeyênfêkiyan,çûkû pêşkêşênwanênfêkîûpêşkêşênwanênvexwarinêpêşkêş kirin,lêagirewxwar.

20ÛdiwêrojêdemebiAvramrepeymanekçêkir,wekî kumedivêmehêdebiNûhrepeymankiribû;ûAvram cejnûrêziknamejiboxweherûhernûkir.

21AvramkêfxweşbûûevhemûtiştjiSarayajinaxwere got;ewbawerdikirkuewêzarokçêbike,lêSarayêzarok neanî

22SarayêşîretlimêrêxweAbramkirûjêregot:«Hereba Hacer,cêriyaminaMisrî,dibekuezbiwêjiterezuriyetê çêbikim»

23ÛAbramguhdadengêSarayajinaxweûjêregot: «Bike.»ÛSarayêHacer,xizmetkaraxweyaMisrî,girtû daAvram,mêrêxwe,dakubibejinawî

24Ûewçûbawê,ewducanîbûûkurekjiwîreanî,ûwî navêwîÎsmaîldanî,disalapêncemînavêhefteyêde [1965AM];ûevsalaheştêûşeşemînajiyanaAvrambû

BEŞA15

1Ûdisalapêncemînahefteyaçaremînavêjûbîlêde, [1979AM]dimehasêyemînde,dinîvêmehêde,Avram cejnafêkiyênpêşînênçinînagenimpîrozkir

2Ûwîpêşkêşênnûlisergorîgehê,fêkiyênpêşînên berhemê,jiXudanrepêşkêşkirin,golikek,bizinekûpezek lisergorîgehêwekqurbanaşewitandinêjiXudanre; pêşkêşênwanênfêkîûpêşkêşênwanênvexwarinêwîbi bixûrêrelisergorîgehêpêşkêşkirin

3XudanliAbramxuyabûûjêregot:«EzXwedayê Hemûkarim;xweliberminrazîbikeûbêkêmahîbe.»

4Ezêpeymanaxwedinavberaxweûtedeçêbikimûezê tepirzêdebikim

5ÛAbramrûyêxwekirerdêûXwedêpêrepeyivîûgot:

6‘Ahafermanaminbitereye, Ûtudêbibîbavêgelekmiletan

7ÛêdînavêteneyêgotinAbram, LênavêtejinihaûhetahetayêwêBirahîmbe Çimkîmintukirîbavêgelekmiletan

8Ûezêtegelekmezinbikim, Ûezêtebikimmilet, Ûpadîşahwêjitederkevin

9Ûezêpeymanaxwedinavberaxweûteûdûndanateya piştîtede,dinavnifşênwande,wekpeymanekeherheyî deynim,dakuezjiteûjidûndanateyapiştîtere Xwedêyekbim.

10<Ûezêwelatêkutulêxerîbbûyî,welatêKenanêbidim teûdûndanatepiştîte>dakutuherûherxwediyêwêbî, ûezêXwedayêwanbim.'

11XudanjiBirahîmregot:«Lêtuûdûndanatepiştîte peymanaminbiparêzin:ûhernêrêdinavwedesinetbikin ûpêşçermênxwesinetbikin,ûevdêbibenîşana peymanekeherheyîdinavberaminûwede»

12Ûdirojaheştemîndehûnêzarokêkuliseranserênifşên wetêdinyayê,hernêrêkulimalêçêdibe,anjîyêkuwebi pereyanjixerîbekîkirîye,yêkuwebidestxistiyeûneji nifşaweye,sinetbikin

13Yêkudimalatedejidayikbibe,bêgumanwêwere sinetkirinûyênkutebipereyankirînejîwêwerin sinetkirinûpeymanaminwêdigoştêwedewekqanûnek herheyîbe

14Ûewmêrênesinetkirîkudirojaheştandegoştê pêşçermêxwenesinetkirîbe,ewcanêwîwêjinavgelê xwebêderxistin,çimkîwîpeymanaMinxerakiriye

15XwedêjiBirahîmregot:«NavêjinateSarayêêdîne Sarayêbe,lênavêwêSarayêbe.»

16Ûezêwêpîrozbikimûjiwêkurekîbidimte,ûezêwî pîrozbikimûewêbibemiletekî,ûpadîşahênmiletanwêji wîderkevin

17Birahîmrûyêxwekirerdê,şabûûdidilêxwedegot: «GelojikesekîsedsalîrekurekçêdibeûSarajînodsalî wêbînedinyayê?»

18ÛBirahîmjiXwedêregot:«XwezîÎsmaîlliberte bijî!»

19Xwedêgot:«Erê,Sarajîwêkurekîjiterebîneûtuwê navêwîÎshaqlêbikîûezêpeymanaxwebiwîre, peymanekeherheyî,ûjibodûndanawîpiştîwîdeynim» 20ÛjiboÎsmaîljîmindengêtebihîstVaye,ezêwîpîroz bikimûwîmezinbikimûwîpirzêdebikimûewêbibe bavûkalênduwanzdehmîranûezêwîbikimmiletekî mezin

21Lêpeymanaxweezêdivanrojande,salabê,biÎshaqê kuSarawêjiterebînedinyayêre,deynim

22ÛXwedêdevjiaxaftinabiwîreberdaûjicemBirahîm derketjor.

23ÛBirahîmligorgotinaXwedêkirûkurêxweÎsmaîlû hemûnêrênmalaxweyênkubiperênxwekirîbûn,heryek jiwangirtûgoştêpêşçermêwansinetkir.

24ÛdihemanrojêdeBirahîmsinetbûûhemûmêrên malawî,<ûyênkudimalêdejidayikbûn>ûhemûyênku wîbipereyanjizarokênxerîbkirîbûn,biwîresinetbûn.

25Evqanûnjibohemûnifşanhetahetayêye,ûsinetkirina rojantuneye,ûjiheştrojanrojekjînayêhiştin;çimkîew qanûnekherheyîye,kuliserlewheyênezmanîhatiye destnîşankirinûnivîsandin

26Ûherkesêkujidayikdibeûgoştêpêşçermêwîdiroja heştandenayêsinetkirin,nejizarokênpeymanakuXudan biBirahîmreçêkiriyeye,lêjizarokênhelakbûnêye;ûli serwînîşanektunekuewyêXudane,lê(ewmehkûme) kujierdêwerehelakkirinûkuştin,ûjierdêwererakirin, çimkîwîpeymanaXudanXwedayêmeşikandiye

27Çimkîhemûmilyaketênhebûnêûhemûmilyaketên pîrozkirinêjirojaafirandinaxwevewisahatineafirandin, ûlibermilyaketênhebûnêûmilyaketênpîrozkirinêwî Îsraêlpîrozkiriye,dakuewbiwîûbimilyaketênwîyên pîrozrebin.

28ÛtufermanêbidezarokênÎsraêlûbilaewnîşanavê peymanêdinavnifşênxwedewekfermanekherheyî biparêzin,ûewjiwelêtneyênkokirin.

29Çimkîevfermanwekpeymanekêhatiyedanîn,daku ewdinavhemûzarokênÎsraêldeherûherbicîhbînin

30XudannehiştkuÎsmaîlûkurûbirayênwîûEsaw nêzîkîwîbibin,ûwîewnejiberkuewzarokênBirahîmin, lêjiberkuewwannasdikirhilbijartin,lêwîÎsraêlwekî gelêxwehilbijart

31Ûwîewpîrozkirûjinavhemûzarokênmirovankom kir;çimkîgelekmiletûgelekgelheneûhemûyênwîne,û liserhemûyanruhdanîneserdesthilatêdakuwanjiwîdûr bixin

32LêliserÎsraêlêwîtumilyaketanruhtayînnekir,jiber kuewbitenêserwerêwane,ûewêwanbiparêzeûjidestê milyaketûruhênxweûjidestêhemûhêzênxwebixwaze dakuewwanbiparêzeûwanpîrozbike,ûewbibinyênwî ûewjinihaûpêvehetahetayêyênwanbe

33ÛnihaezjitereradigihînimkuzarokênÎsraêlêwêli gorîvêrêziknameyênemîninûewêkurênxweligorî hemûvêqanûnêsinetnekin;jiberkudilaşêsinetkirina

xwedeewêvêsinetkirinakurênxwejibîrbikinûhemû kurênBeliyarwêkurênxwebêsinetbihêlin,wekîkuewji dayikbûne

34XezebamezinaXudanwêlidijîzarokênÎsraêlbê,ji berkuwanpeymanaWîterikandinûjipeyvaWîdûrketin, hêrsbûnûkufrkirin,jiberkuewrêziknameyavêqanûnê nagirin;jiberkuwanendamênxwemînamiletêndinreftar kirine,dakuewjiwelêtwerinrakirinûkokawanwere rakirinÛjibohemûgunehênvêxeletiyaherheyîêdî bexşandinûbexşandinjiwanretune

BEŞA16

1Ûdiheyvanûyamehaçarande,emliberdaraMamreyê liBirahîmxuyabûnûmepêreaxivîûmejêregotkujina wîSarawêkurekîbidewî.

2Sarakenî,çimkîwêbihîstkumeevgotinbiBirahîmre gotineûmeewşîretkir,lêewtirsiyaûînkarkirkuewji berwangotinankenîye.

3Ûmenavêkurêwêjêregot,wekîkunavêwîliser lewheyênezmanî(ango)Îshaqhatiyenivîsandin

4Û(ku)gavaemdidemekdiyarkirîdevegerincemwê, ewêbikurekîducanîbibûya

5ÛdivêmehêdeXudanhukmênxweliserSodom, Gomorra,ZeboîmûhemûherêmaUrdunêpêkanîûwanbi agirûkewkurtêşewitandûhetarojaîrojîewtunekirin, çawakuminhemûkarênwanjitereeşkerekirine,kuew pirxerabûgunehkarin,ûewxweqirêjdikinûdilaşêxwe defuhûşiyêdikinûlisererdênepakiyêdikin

6Ûbihemanawayî,Xwedêwêlisercihênkuwanligorî nepakiyaSodomiyankirine,mînadadbariyaSodomê, cezayêwêbicîhbîne

7LêmeLûtxilaskir;çimkîXwedêBirahîmbibîranîûew jinîvêwêraniyêderxist.

8Ûewûkeçênwîgunehekwisaliserrûyêerdêkirinkuji rojênAdemhetademawîliserrûyêerdêqetçênebûye; çimkîewzilambikeçênxwererazabû.

9Û,vaye,fermanhatdayînûliserlewheyênezmanîliser hemûnifşêwîhatnexşandin,kuewbênrakirinûjikokê vebênrakirin,ûmînabiryaraSodomêliserwanhukimbê kirin,ûdirojamehkûmkirinêdetunifşekjimirovanliser erdênemîne

10ÛdivêmehêdeBirahîmjiHîbronêbarkirûçûûli çiyayênGerarêdinavberaKadeşûŞûrêdebicihbû

11ÛdinîvêmehapêncemîndeewjiwirbarkirûliÇemê Sondêbicihbû.

12ÛdinîvêmehaşeşandeXudanserdanaSarayêkirû wekkugotibûbiwêkirûewducanîbû.

13Ûwêdimehasêyemdekurekanîdinyayê,ûdinîvê mehêde,didemakuXudanbiBirahîmrepeyivîbû,di cejnafêkiyênpêşînênçinînêde,Îshaqçêbû

14ÛBirahîmdirojaheştandekurêxwesinetkir:ew yekemkesbûkuligorîpeymanakujiboherheyîhatiye danîn,sinetbû

15Ûdisalaşeşemînahefteyaçaremîndeemgihîştinba Birahîm,liserKaniyaSondê,ûemjiwîrexuyabûn[wek kumejiSarayêregotibûkuemvegerinbawê,ûewê kurekducanîbibûya]

16ÛemdimehaheftemîndevegeriyanûmeSaraliber çavênxweducanîdît]ûmeewpîrozkirûmehemûtiştên kudiderbarêwîdehatibûnfermankirinjêreragihandin,

kuewnamirehetakuşeşkurêndinçênebeûberîmirina xwewanbibîne;lênavêwîûdûndanawîbiÎshaqbê gazîkirin

17Ûhemûnifşakurênwîdivêmiletêndinbinûbimiletên dinrebênhesibandin;lêjikurênÎshaqyekdivêbibe nifşekpîrozûnedinavmiletêndindebêhesibandin

18ÇimkîewêbibûyaparaYêHerîBilind,ûhemûnifşêwî ketibûyadestêXwedê,dakuewjiboXudanbibemiletekî milkêwîliserhemûmiletanûewbibepadîşahîûkahînû miletekîpîroz

19EmçûnûmehertiştêkumejêregotibûjiSarayêregot ûherdujîgelekkêfxweşbûn

20ÛliwirwîgorîgehekjiboXudanêkuewrizgarkiribû ûwîliwelatêkulêdimaşadikirçêkir,ûwîdivêmehêde heftrojanlinêzîkîgorîgehakuliKaniyaSondêçêkiribû cejnekeşahiyêpîrozkir.

21Ûwîdivêcejnêdejiboxweûjiboxulamênxwekabîn çêkirin,ûewyekemkesbûkucejnakonanliserrûyêerdê pîrozkir.

22Ûdivanheftrojande,wîherrojduga,duberan,heft pezûbizinekjibopêşkêşagunehê,jiboXudanpêşkêşa şewitandinêdianîsergorîgehê,dakubivêpêşkêşêjibo xweûjibonifşaxwekefaretêbike

23Ûwekpêşkêşaşikirdariyê,heftberan,heftkêvroşk,heft pezûheftbizin,pêşkêşênwanênfêkîûpêşkêşênwanên vexwarinêpêşkêşkirin;ûhemûrûnêwêlisergorîgehê şewitand,pêşkêşabijartîjiboXudanwekpêşkêşekexweş 24Ûsibehûêvarêwîmadeyênbîhnxweş,bixûrû galbanum,ûstackte,ûnard,ûmirr,ûbiharat,ûcostum şewitandin;wîevherhefttişt,pelçiqandî,bihevredi parênwekhevdetevlihevkirî(û)paqijpêşkêşkirin.

25Ûwîevcejnheftrojanpîrozkir,bihemûdilûcanê xweşabû,ewûhemûyênkudimalawîdebûn,ûnexerîb ûnejîkesekîbêsinetligelwîtunebû.

26ÛwîAfirînerêxweyêkuewdinifşêwîdeafirandibû pîrozkir,çimkîwîewligorîdaxwazaxweafirand;çimkî wîdizanibûûfêmkirkujiwîdênebatarastdariyêjibo nifşênbêdawîderkeve,ûjiwîtovekpîroz,dakuewbibe mînaWîyêkuhertiştçêkiriye

27Ûwîpîrozkirûşabû,ûnavêvêcejnêkircejnaXudan, şahiyekkujiXwedayêHerîBilindreqebûle

28Ûmeewûhemûnifşênwîyênpiştîwîdihemûnifşên dinyayêdehetahetayêpîrozkir,jiberkuwîevcejnligorî şahidiyatabletênezmanîdidemsalaxwedepîrozkir

29JibervêyekêliserlewheyênezmanîyênderbarêÎsraêl dehatiyedestnîşankirinkuewêdimehaheftemînde,heft rojanbikêfxweşîcejnakonanpîrozbikin,kuliberXudan maqûlbe-evqanûnekherheyîyejibonifşênwanhersal.

30Ûjibovêyekêsînorekrojantuneye;jiboÎsraêlêherû herhatiyedestnîşankirinkuewwêpîrozbikinûdikonan debijîn,tacliserserêxwedeyninûjiçemşaxên pelçiqandîûbizinanbigirin.

31Birahîmşaxêndarênxurmeyêûfêkiyêndarênxweşik hildaûherrojheftcaransibehêbişaxanlidoragorîgehê digeriyaûjibohertiştîbişahîpesnêXwedayêxwedidaû spasiyawîdikir

BEŞA17

1Ûdisalayekemahefteyapêncemînde,divêjûbîlêde, [1982AM],ÎshaqjişîrhatqutkirinûBirahîmdimeha

sêyemînde,dirojakukurêwîÎshaqjişîrhatqutkirin, ziyafetekemezinçêkir.

2ÎsmaîlêkurêHacerêMisrîlişûnabavêxweBirahîmli berwîbûûBirahîmşabûûpesnêXwedêda,jiberku kurênxwedîtibûnûbêzaroknemiribûn.

3ÛwîgotinênkuwîdirojakuLûtjiwîveqetiyade gotibûnbibîranînûkêfxweşbûjiberkuXudanlisererdê tovdawîdakuerdêmîrasbigire,ûwîbihemûdevêxwe Afirînerêhertiştîpîrozkir

4SerayêdîtkuÎsmaîldilîzeûdireqiseûBirahîmjîgelek şadibe,ûewçavnebariyaÎsmaîlkirûjiBirahîmregot: «Vêcarîyêûkurêwêderxe,çimkîkurêvêcarîyêbikurê minÎshaqrenabemîratgir.»

5EvyekdiçavêBirahîmdepirxirabbû,jiberxizmetkara wîûjiberkurêwî,kuewwanjixwederxist

6XwedêjiBirahîmregot:«Bilaevyekjiberzarokû carîyêlibertegirannebe;hertiştêkuSarayêjiteregotiye guhbidegotinênwêûbike,çimkînavûdûndanatewêbi Îshaqbêgazîkirin.»

7Lêezêjikurêvêcarîyêmiletekîmezinçêkim,çimkîew jinîjadateye

8Îbrahîmsibêzûrabû,nanûşûşeyekavhilda,danîser milênHacerûzarokêûewşand

9EwçûûliçolaBîrşêvayêgeriya,avadişûşeyêdexilas bûûzaroktîbû,nikaribûbiçeûketerdê.

10Ûdiyawîewhildaûavêtbindarekezeytûnêûçûûli hemberwî,bidûrahiyaavêtinatîrekê,rûnişt;çimkîwêgot: «Bilaezmirinakurêxwenebînim!»Ûdemakuewrûnişt, giriya

11ÛmilyaketekîXwedê,yekjipîrozan,jêregot:«Çima digirî,Hacer?Rabe,zarokêbigireûdidestêxwedebigire, çimkîXwedêdengêtebihîstûzarokdît»

12ÛçavênxwevekirinûkaniyekeavêdîtÇûûşûşeya xwetijîavkirûdazarokêxwekuvexwe.Rabûûberbi çolaParanêveçû

13KurikmezinbûûbûtîrbazûXwedêpêrebûûdiyawî jikeçênMisrêjinekjibowîanî.

14WêkurekanîbawîûnavêwîdanîNebayot,çimkîwê got:«Demamingazîwîkir,Xudannêzîkîminbû»

15Ûdihefteyaheftemînde,disalayekemawêde,[2003 AM]dimehayekemavêjûbîlêde,dirojadiwanzdehêvê mehêde,liezmanandenghebûnderbarêBirahîmde,ku ewdihertiştêkujêregotibûdedilsozbû,ûkuewji Xudanhezdikir,ûkudihertengahiyêdeewdilsozbû

16ÛmîrMastêmâhatûliberXwedêgot:«Vaye,Birahîm jikurêxweÎshaqhezdikeûjihertiştîzêdetirjêkêfxweş dibe;jêrebêjekuwîwekqurbaniyekşewitandinêliser gorîgehêpêşkêşbikeûtuêbibînîkaewêvêfermanêbike anna,ûtuêbizanîkaewdihertiştêkutuwîdiceribînîde dilsozeanna»

17ÛXudandizanibûkuBirahîmdihemûtengahiyênxwe dedilsozbû;jiberkuwîewbiwelatêwîûbibirçîbûnê ceribandibû,ûbidewlemendiyapadîşahanewceribandibû, ûdîsabijinawîceribandibû,demakuewjiwîhatibû veqetandin,ûbisinetkirinê;ûbiÎsmaîlûHacer, xizmetkarawî,demakuwîewşandibûn,ewceribandibû 18Ûdihertiştêkuwîewceribandde,ewdilsozhatdîtin, ûcanêwîbêsebirnebû,ûewjibokiryarêhêdînebû;jiber kuewdilsozûevîndarêXudanbû

BEŞA18

1Xwedêjêregot:«Birahîm,Birahîm!»Wîgot:«Vayeez livirim»

2Ûwîgot:«Kurêxweyêdelalêkutujêhezdikî,Îshaq, bigireûherewelatêbilindûliserçiyayekîkuezênîşanîte bidim,wîqurbanbike»

3Ûewsibehêzûrabûûkerêxwezingarkir,herduxortên xweûkurêxweÎshaqbixwerebirûdarêqurbana şewitandinêqetandûrojasisiyançûwîcihîûwîewcihji dûrvedît

4Ûewgihîştkaniyekavêûjixortênxweregot:«Livirli cemkerêbimînin,ezûkuremêherinwirûpiştîkuem îbadetbikin,emêdîsavegerincemwe.»

5Ûwîdarêqurbanaşewitandinêhildaûdanîserkurêxwe Îshaq,agirûkêrjîdidestêxwedegirtûherdubihevre çûnwîcihî.

6Îshaqjibavêxweregot:«Bav!»Ûwîgot:«Ezlivirim, kurêmin»Ûwîjêregot:«Vayeagir,kêrûdar;lêpezê qurbanaşewitandinêlikuye,bavo?»

7Ûwîgot:«Kurêmin,Xwedêwêjixwereberxekjibo qurbanaşewitandinêpeydabike»Ûewnêzîkîcihêçiyayê Xwedêbû.

8Ûgorîgehekçêkir,dardanînsergorîgehêûkurêxwe Îshaqgirêdaûewdanîserdarêkulisergorîgehêbûû destêxwedirêjkirkukêrêbigireûkurêxweÎshaqbikuje.

9EzliberwîûlibermîrMastêmarawestiyamûXudan got:«Jiwîrebêjekudestêxwenedeserxortûtiştekîpê neke,çimkîminnîşandakuewjiXudanditirse.»

10Minjiezmanangazîwîkirûjêregot:«Birahîm, Birahîm!»Lêewtirsiyaûgot:«Vayeezlivirim»

11Minjêregot:«Destêxweliserkurnedeûtiştekîpê neke,çimkîminnihanîşandakutujiXudanditirsîûkurê xweyêmezinjiminrenehiştiye»

12ÛmîrMastêmaşermkir;ûBirahîmçavênxwebilind kirûnihêrî,ûvayeberanekbiqiloçênxwevehatiyegirtin, ûBirahîmçûûberanhildaûlişûnakurêxweewwek qurbanaşewitandinêpêşkêşkir.

13Birahîmnavêwêderêdanî:«Xudandît»,jibervêyekê liserçiyayêkuXudandîtiyetêgotin:ewÇiyayêSîyone 14ÛXudancaraduyemînjiezmanangazîBirahîmkirbi navêwî,wekîkuwîembinavêXudanbiwîrediaxivin nîşanda

15Ûwîgot:«Ezbixwesonddixwim,dibêjeXudan,jiber kuteevtiştkirûkurêxwe,kurêxweyêdelaljiminnehişt, ezêtebibereketpîrozbikimûbizêdekirinêezêdûndana tezêdebikim.Mînastêrkênezmananûmînaqûmali beravêÛdûndanatewêbajarêndijminênxwemîrasbigire 16Ûhemûmiletêndinyayêwêbidûndanatebên pîrozkirin,çimkîteguhdadengêminûmindihemûtiştên kuminjiteregotinedenîşanîhemûyandakutudilsozê minî:Biaştîhere

17ÛBirahîmçûcemxortênxwe,ûewrabûnûbihevre çûnBîrşebayê,ûBirahîm[2010AM]likêlekaKaniya Sondêbicihbû

18Ûwîevcejnhersal,heftrojanbikêfxweşîpîrozdikir, ûligorîheftrojênkuewbiaştîçûûvegeriya,jêredigot cejnaXudan.

19Ûligorîvêyekê,liserlewheyênezmanîderbarêÎsraêl ûnifşêwêdehatiyedestnîşankirinûnivîsandinkuewvê cejnêheftrojanbikêfxweşiyacejnêpîrozbikin.

BEŞA19

1Disalayekemahefteyayekemaçilûduyemînajûbîlê de,BirahîmvegeriyaûlihemberHîbronê,yanîliQîryatArbayê,duheftesalman.

2Ûdisalayekemahefteyasêyemavêjûbîlêderojên jiyanaSarayêtemambûnûewliHebronêmir

3ÛBirahîmçûkuliserwêşînbigireûwêveşêre,ûme ewceriband[dakuembibînin]kagiyanêwîsebirdikeû ewdigotinêndevêxwedehêrsnabe;ûewdivêyekêde sebirkirûneacizbû

4Çimkîbisebirûbîhnfirehiyaxwe,ewbizarokênHîtîre peyivî,dakuewcihekîbidinwîdakumiriyênxwelê veşêre

5ÛXudanliberhemûkesênkuwîdidîtindilovanîdawîû wîbinermîjikurênHîtîlavakirûwanerdêşikeftaduqatli hemberMamre,angoHebron,biçarsedzîvdawî 6Ûwanjêlavakirûgotin:«Emêwêbêperebidinte!»lê wîewbêperejidestênwannegirt,jiberkuwîbihayêwê derê,bitevahîpereda,ûducaranliberwançokda,ûpiştî vêyekêwîmiriyêxwedişikeftaducardeveşart

7ÛhemûrojênjiyanaSarayêsedûbîstûheftsalbûn,yanî dujûbîlûçarhefteûsalek:evrojênjiyanaSarayêne

8EvceribandinadehemînekuBirahîmpêrehat ceribandin,ûewdilsozûbiruhêxwesebirhatdîtin.

9Ûwîyekpeyvjîliserdengêliwelêtbelavbûyînegotku Xwedêgotibûewêwêbidewîûdûndanawîyapiştîwî,û wîliwircihekîxwestkumiriyênxweveşêre;jiberkuew dilsozhatdîtinûliserlewheyênezmanîwekîdostêXwedê hattomarkirin

10ÛdisalaçarandewîjibokurêxweÎshaqjinekanîû navêwêRebekabû[2020AM][keçaBetûel,kurêNahor, birayêBirahîm]xwişkaLabanûkeçaBetûel;ûBetûelkurê Melkabû,kujinaNahor,birayêBirahîmbû.

11Birahîmjinekesêyemjixwereanî,navêwêKeturabû, jinavkeçênxulamênmalaxwe,çimkîHacerberîSarayê miribû.Wêdinavduhefteyênsalandeşeşkuranîn dinyayê,Zimram,Yokşan,Medan,Midyan,ÎşbakûŞuah 12Ûdihefteyaşeşemînasaladuyemînde,Rebekayêji Îshaqredukuranîn,AqûbûEsaw.

13Û[2046AM]Aqûbzilamekîrastûlûsbû,ûEsawjî hov,zilamekîzeviyanûpordirêjbû,ûAqûbdikonande dijiya.

14XortmezinbûnûAqûbhînînivîsandinêbû;lêEsawhîn nebû,çimkîewzilamekîzeviyanûnêçîrvanbûûfêrîşer bû,ûhemûkirinênwîdijwarbûn.

15ÛBirahîmjiAqûbhezdikir,lêÎshaqjiEsawhezdikir 16BirahîmkirinênEsawdîtûzanîkunavêwîûdûndana wîwêbiAqûbbêngazîkirin;gazîRebekayêkirûliser Aqûbfermanda,çimkîdizanîkuewjîjiEsawbêtirji Aqûbhezdike

17Ûwîjêregot:«Keçamin,likurêminAqûbmiqatebe, çimkîewêlişûnaminlisererdêbe,ûdinavzarokên mirovandebibebereket,ûjiborûmetahemûnifşaŞem be»

18ÇimkîezdizanimkuXudanwêwîjihemûgelênliser rûyêerdêhilbijînedakubibemiletekîmilkêxwe.

19Ûvaye,kurêminÎshaqjiEsawbêtirjiAqûbhezdike, lêezdibînimkutubirastîjîjiAqûbhezdikî

20Dilovaniyaxweyajibowîhînbêtirzêdebike,Ûbila çavêntebievînêliserwîbin;Çimkîewêjinihaûpêve

hetahemûnifşêndinyayêliserrûyêerdêjimerebibe bereket.

21Biladestêntexurtbin,ûbiladilêtebikurêteAqûbşa be;Çimkîminjihemûkurênxwebêtirjiwîhezkiriye. Ewêhetahetayêpîrozbe,ûnifşêwîwêtevahiyaerdêtijî bike

22Hegermirovekbikaribeqûmaerdêbijmêre,wêdûndana wîjîbêjimartin.

23ÛhemûbereketênkuXudanezûnifşaminpêpîroz kirine,wêherûherjiboAqûbûnifşawîbin

24Ûdinavnifşawîdenavêminûnavêbavûkalênmin, Şem,Noab,Henox,Mahalalêl,Enos,SêtûAdem,wêpîroz be.

25Ûevwêjibodanînabingehênezmanan,ûjibo xurtkirinaerdê,ûjibonûjenkirinahemûronakbîrênkuli ezmananin,xizmetêbikin.

26LiberçavênRebekayê,diyaxwe,gazîAqûbkirûew maçkir,pîrozkirûgot:

27«EyAqûb,kurêminêdelal,yêkucanêminjêhezdike, bilaXwedêtejijorêesmanpîrozbikeûhemûbereketênku wîAdem,Henox,NûhûŞempêpîrozkirine,bidete;û hemûtiştênkuwîjiminregotûhemûtiştênkuwîsozda kubidemin,bilaewhetahetayê,wekîrojênezmanliser erdê,biteûbinifşatevegirêdayîbimîne»

28ÛRuhênMastêmâwêliserteanlisernifşatehukum nekindakutejiXudan,kujinihaûpêveXwedayêteye, dûrbixin

29ÛbilaXudanXwedêjiboteûtukurêpêşîyî,ûjibo gelherûherbavbe

30Kurêmin,bixêrûsilametîhere’Ûherdubihevreji Birahîmderketin.

31RebekabihemûdilûcanêxwejiEsawpirzêdetirji Aqûbhezdikir,lêÎshaqjiAqûbpirtirjiEsawhezdikir

BEŞA20

1Ûdiçilûduyemînjûbîlêde,disalayekemahefteya heftemînde,BirahîmgazîÎsmaîlkir,[2052(2045?)AM]û diwanzdehkurênwî,ûÎshaqûdukurênwî,ûşeşkurên Keturah,ûkurênwan.

2ÛwîfermandawankuewrêyaXudanbişopînin;kuew rastdariyêbikin,ûheryekjicîranêxwehezbikin,ûdinav hemûmirovandebivîrengîtevbigerin;kuewherkesbivî rengîligorîwanbimeşedakulisererdêdadwerîû rastdariyêbikin

3KuewkurênxweligorpeymanakuWîbiwanre çêkiribû,sinetbikinûjihemûrêyênkuXudanjimere fermandabû,neçinmilêrastêançepê;ûkuemxwejiher fuhûşîûnepakiyêdûrbigirin,[ûjinavxwedevjiher fuhûşîûnepakiyêberdin]

4Ûhegerjinekankeçikekdinavwedezinayêbike,wêbi agirbişewitîninûbilaewligorîçavûdilêxwepêre zinayênekin;ûbilaewjikeçênKenanjinanjixwere negirin,çimkîtovêKenanwêjiwelêtbêrakirin

5Ûwîjiwanrebehsadarizandinadevûqîmetên Sodomiyankir,çawaewjiberxerabiyaxwehatine darizandinûjiberfuhûşî,nepakîûfesadawanabirêya fuhûşiyêmirine

6Ûxwejiherfuhûşîûnepakiyê,ûjiherqirêjiyaguneh biparêzin,dakuhûnnavêmenekinnifir,ûtevahiyajiyana xwenekinfîsîn,ûhemûkurênwebişûrneyêntunekirin,û

hûnbibinwekSodomênifirkirî,ûhemûmayîyênwewek kurênGomorayê.

7Ezjiwelavadikim,kurênmin,jiXwedayêezmananhez bikinûxwebihemûfermanênwîvegirêdin.Lipeypûtû nepakiyênwanneçin.

8Ûjixwerexwedayênhelandîanneqişandîçênekin; Çimkîewpûçin,ûdiwanderuhtune;Çimkîewkarê destênmirovanin,ûhemûyênkubaweriyaxwebiwan tînin,baweriyaxwebitiştekînaynin

9Xizmetêjiwanrenekeûnejîwanbiperize,Lêhûn Xwedayêherîbilindbiperizinûhertimwîbiperizin:Ûher timhêviyarûyêwîbikin,Ûliberwîrastdarîûedaletê bikin,dakuewjiwerazîbeûdilovaniyaxwebidewe,Û sibehûêvarêbaranêliserwebişîne,Ûhemûkarênweyên kuwelisererdêkirinepîrozbike,Ûnanûavawepîroz bike,Ûfêkiyêzikêweûfêkiyêaxawe,ûkeriyênpezênwe pîrozbike

10Ûhûnêlisererdêbibinbereket,ûhemûmiletên dinyayêwêtebixwazin,ûkurêntebinavêminpîrozbikin, dakuewjîwekminpîrozbibin

11ÛdiyarîdaÎsmaîlûkurênwîûkurênKetûrayêûewji ÎshaqêkurêxwedûrxistinûhertiştdaÎshaqêkurêxwe.

12Îsmaîlûkurênwî,ûkurênKeturaûkurênwanbihevre çûnûjiParanêhetaberderiyêBabîlêliseranserêwelatê rojhilatêyêlihemberçolêbicihbûn.

13EvanatevlihevbûnûnavêwankirinErebûÎsmaîl

BEŞA21

1Ûdisalaşeşemînahefteyaheftemînavêjûbîlêde, BirahîmgazîkurêxweÎshaqkirû[2057(2050?)AM] fermandawî:'Ezpîrbûmeûrojamirinaxwenizanimûji rojênxwetêrim'

2Ûvaye,ezsedûheftêûpêncsalîme,ûdihemûrojên jiyanaxwedeminXudanbibîraniye,ûbihemûdilêxwe xwestiyekudaxwazaWîbikim,ûdihemûrêyênWîdebi awayekîrastbimeşim.

3Giyanêminjipûtannefretkiriye,<ûminjiyênkujiwan rexizmetdikirinnefretkiriye,ûmindilûgiyanêxweda> dakuezbikaribimdaxwazawîyêkuminafirandiyebikim.

4ÇimkîewXwedayêzindîye,ûewpîrozûdilsoze,ûew jiherkesîbêtirraste,ûlicemwîneqebûlkirinaxasîtiyêû neqebûlkirinadiyariyanheye;çimkîXwedêraste,ûliser hemûyênkufermanênWîbinpêdikinûpeymanaWî biçûkdibînin,hukmêxwedike

5Ûkurêmin,fermanûrêzikûbiryarênWîbicîhbîne,ûli peytiştênnepakûlipeypeykerênneqişandîûpeykerên helandîneçe.

6Ûqetxwînaheywanan,pezûçûkênkuliezmanandifirin nexwin

7Ûhegertuqurbanekêwekpêşkêşaaştiyêyaqebûlkirî serjêbikî,wêserjêbikîûxwînawêlisergorîgehêbirijîne ûhemûrûnêpêşkêşapêşkêşêbiardanazikûpêşkêşagoşta birûntevlihevkirî,bipêşkêşavexwarinêrelisergorîgeha pêşkêşaşewitandinêpêşkêşbike;ewliberXudan bîhnxweşiyekexweşe

8Ûrûnêqurbanaşikirdariyêliseragirêkulisergorîgehê ye,ûrûnêkuliserzike,ûhemûrûnêliserhundirûherdu gurçikan,ûhemûrûnêkuliserwane,ûliserpiştûkezebê, tevîgurçikan,pêşkêşbike.

9Ûvanhemûyanwekbîhnekexweşûqebûlkirîliber Xudan,bipêşkêşawêyaxwarinêûbipêşkêşawêya vexwarinêre,wekbîhnekexweş,nanêpêşkêşêjiboXudan pêşkêşbikin.

10Ûgoştêwêdiwêrojêûrojaduyemîndebixwin,ûbila rojaduyemînrojliserwêneçeavahetakuewneyêxwarin, ûbiladirojasêyemîndetişteknemîne;jiberkuewnayê qebûlkirin[jiberkuewnayêpejirandin]ûbilaêdîneyê xwarin,ûherkesêkujêbixwedêgunehbîneserxwe;ji berkuminewdipirtûkênbavûkalênxwede,digotinên HenoxûdigotinênNûhdebivîrengîdîtiye

11Liserhemûpêşkêşênxwexwêbirijînîûbilaxwêya peymanêdihemûpêşkêşênteyênliberXudandekêm nebe

12Ûjibodarênqurbanan,hayjixwehebekutujibilîvan darêndinjibogorîgehêneynî:sîpress,defn,behîv,fir,çam, sedir,savin,hêjîr,zeytûn,mirr,defn,aspalathus

13Ûjivancuredarênlisergorîgehêdibinqurbanêde deynin,yênkujialiyêxuyangêvehatineceribandin,ûdarê şikestîantarîliserwandeynin,lêbelêhişkûpaqij,bê kêmasî,saxlemûşînbûyî;ûdarêkevinliserwandeynin, [çimkîbêhnawîçûye]jiberkuêdîbêhnawîwekîberê tune

14Jibilîvancuredarêndin,tutiştekîdindeynî(liser gorîgehê),çimkîbîhnawêbelavdibeûbîhnawênaçe ezmanan

15Kurêmin,vêfermanêbicihbîneûpêkbîne,dakutudi hemûkirinênxwederastbî.

16Ûherdemlaşêxwepaqijbe,ûberîkutunêzîkî gorîgehêbibîkupêşkêşbikî,xwebiavêbişo,ûberîkutu nêzîkîgorîgehêbibîdestûlingênxwebişo;ûgavakute qurbanîqedand,dîsadestûlingênxwebişo

17Bilaxwînliserteûlisercilêntexuyanebe;kurêmin, jixwînêhaydarbe,pirhaydarbe;wêbiaxêveşêre.

18Ûtucarîxwînênexwin,çimkîewcane;qetxwînê nexwin

19Ûjiboxwînamirovandiyariyannegirin,dakuewbê cezaûbêdarizandinneyêrijandin;jiberkuewxwînakutê rijandinekuerdêdixegunehê,ûerdnikarejixwîna mirovanwerepaqijkirinheyakubixwînawîyêkuwê rijandiyeneyê

20Ûjiboxwînamirovantudiyariyekandiyariyeknestîne: xwînjiboxwînê,dakutuliberXudan,XwedayêHerî Bilind,werîqebûlkirin;çimkîewparastinaqenciyêye:û dakutujiherxerabiyêbêparastin,ûdakuewtejiher cûremirinêrizgarbike.

21Ezdibînim,kurêmin,kuhemûkarênmirovangunehû xerabîne,ûhemûkirinênwannepakîûkirêtiyekûqirêjî ne,ûturastdarîbiwanretune

22Hayjixwehebe,nebekutudirêyênwandebimeşîûdi rêyênwandebimeşî,ûliberXwedayêHerîBilind gunehekîmirinênekî.Nexweewêrûyêxwejiteveşêreû tevegerînedestêngunehênte,ûtejiwelêtûnifşatejîji binezmananrake,ûnavêteûnifşatejitevahiyaerdê windabibin

23Jihemûkirinûhemûnepakiyênwandûrbikevin,û fermanaXwedayêHerîBilindbicîhbînin,ûdaxwazawî bikinûdihertiştîderastbin

24Ûewêtedihemûkirinêntedepîrozbike,ûwêjite nebatekrastdariyêliseranserêerdê,liseranserênifşênerdê

bilindbike,ûnavêminûnavêtedibinezmanandeheta hetayênayênjibîrkirin.

25Kurêmin,biaştîhereBilaXwedayêHerîBilind, XwedayêminûXwedayête,texurtbikedakutudaxwaza wîbikî,ûbilahemûnifşateûyênmayîyênnifşateji nifşênhetahetayê,bihemûbereketênrastpîrozbike,daku tuliserhemûerdêbereketbî 26Ûewbişahîjiwirderket.

BEŞA22

1Ûdihefteyayekemajûbîlêyaçilûçarande,disala duyemde,angosalakuBirahîmmir,qewimîkuÎshaqû ÎsmaîljiÇavkaniyaSondêhatindakucejnahefteyan-ango cejnafêkiyênpêşînênçinînê-licemBirahîm,bavêxwe pîrozbikin,ûBirahîmjiberkuherdukurênwîhatibûn kêfxweşbû

2ÇimkîÎshaqliBîrŞebayêgelekmilkêwîhebûûÎshaq diçûmilkêxwedidîtûvedigeriyacembavêxwe.

3ÛdiwanrojandeÎsmaîlhatbabavêxweûherdujîhatin cemhevûÎshaqqurbanekjiboşewitandinêpêşkêşkirûli sergorîgehabavêxweyakuwîliHîbronêçêkiribûpêşkêş kir

4ÛwîliberÎsmaîl,birayêxwe,pêşkêşaspasdariyêpêşkêş kirûşahiyekşahiyêçêkir:Rebekayêjigenimênûnanênû çêkirûdaAqûb,kurêxwe,dakuwanjifêkiyênpêşînên welêtbibebaÎbrahîm,bavêwî,dakuewberîmirinaxwe bixweûAfirînerêhertiştîpîrozbike.

5ÎshaqjîbidestêAqûbpêşkêşaspasdariyêyaherîbaşji Birahîmreşand,dakubixweûvexwe

6Ûwîxwarûvexwar,ûXwedayêHerîBilind,yêkuerdû ezmanafirand,yêkuhemûtiştêndewlemendênerdêçêkir, ûewdazarokênmirovan,dakuewbixwinûvexwinû pesnêAfirînerêxwebidin,pîrozkir.

7Ûnihaezjitereşikirdikim,eyXwedayêmin,jiberku teevrojdaminkuezbibînimVaye,ezsedûsêheftêû panzdehsalîme,pîrimûjirojênxwetêrim,ûhemûrojên minjibominaştîbûn

8Dihemûrojênjiyanaminde,hetarojaîro,şûrêdijminli hemberminneketiye.

9Xwedayêmin,bilarehmûaştiyateliserxulamêteûli sernifşakurênwîbe,dakuewjinihaûpêvehetahemû rojênnifşêndinyayê,hetahemûnifşan,jibotebibin miletekîbijartîûmîratekjinavhemûmiletêndinyayê 10ÛwîgazîAqûbkirûgot:«KurêminAqûb,bila Xwedayêhemûyantepîrozbikeûtexurtbikekutuliber wîrastdarîûdaxwazaxwebikî,ûbilaewteûdûndanate hilbijêredakuhûnligorîdaxwazawîherûherbibin miletekîmîrateyawî»

11Ûtu,kurêmin,Aqûb,nêzîkbibeûmaçbikemin’Ew nêzîkbûûmaçkirûgot:‘KurêminAqûbûhemûkurên XwedayêHerîBilindhetahetayêpîrozbin.BilaXwedê tovekrastdariyêbideteûdinavhemûerdêdehinjikurên tepîrozbikeBilamiletjiterexizmetêbikinûhemûmilet libertovêtebitewînin

12LibermirovanxurtbeûliserhemûnifşaSêthukum bike.Hingêrêyênteûrêyênkurêntewêrastdarbibinûew bibinmiletekîpîroz

13BilaXwedayêHerîBilindhemûbereketênkuwîezpê pîrozkirineûyênkuNûhûAdempêpîrozkirine,bidete;

Bilaewjinifşekîhetanifşekîhetahetayêliserserêpîrozê nifşêtebimînin.

14Ûbilaewtejiherneheqîûnepakiyêpaqijbike,daku hemûgunehênkutebinezanîkirinelitewerinbexşandin. Ûbilaewtexurtbikeûtepîrozbike.Ûbilatutevahiya erdêmîrasbigirî, 15ÛbilaewpeymanaxwebiterenûbikeDakutujibo wîdihemûnifşandebîmiletekîmîratêwî,ûewjiboteû jibonifşatedihemûrojêndinyayêdebibeXwedayekî rastîûrastdariyê

16Ûtu,kurêminAqûb,gotinênminbibîrbîneû fermanênBirahîm,bavêxwe,bicihbîne:Xwejimiletên dinveqetîneûbiwanrenexwe.Ûligorîkirinênwanneke ûnebehevparêwan;çimkîkirinênwannepakinûhemû rêyênwanqirêjîûkirêtîûnepakîne

17Ewqurbanênxwejimiriyanrepêşkêşdikin,Ûewji ruhênxerabrediperizin,Ûewlisergorandixwin,Ûhemû karênwanpûçûbêwatene

18Dilêwantunekufêmbikin,Ûçavênwannabîninka kirinênwançine,Ûçawaewxeletîdikindemakuji perçeyekdarredibêjin:'TuXwedayêminî,'Ûjikevirre dibêjin:'TuXudanêminîûturizgarkarêminî.'[Ûdilê wantune]

19Lêbelê,kurêminAqûb,bilaXwedayêHerîBilind alîkariyatebike,ûXwedayêezmanantepîrozbike,ûteji nepakiyawanûjihemûxeletiyênwandûrbixe

20KurêminAqûb,hayjixwehebekujitunifşêkeçên Kenanjinekênegirî,çimkîhemûnifşêwîwêjierdêbê rakirin

21Çimkî,jibergunehêHam,Kenanşaşîkir,ûhemûnifşê wîwêjisererdêûhemûmayîyênwêwerintunekirin,ûtu kesêkujiwîderkevewêdirojadarizandinêdeneyê xilaskirin

22Ûjibohemûperestvanênpûtperestûyênbêrûmet (a)Liwelatêzindiyanjibowantuhêvîtuneye; (b)Ûlisererdêtubîranînekjiwanretuneye; (c)ÇimkîewêdakevinnavŞeolê, (d)Ûewêbiçincihêşermezarkirinê, ÇawakuzarokênSodomêjierdêhatinbirin,hemûyênku pûtperestiyêdikinjîwêbênbirin.

23KurêminAqûb,netirse,ûnetirse,kurêBirahîm:Bila XwedayêHerîBilindtejihelakbûnêbiparêze,ûtejihemû rêyênxeletiyêrizgarbike.

24Evmalminjixwereavakir,dakueznavêxweliser erdêdeynim:[ewjiteûjidûndanaterehetahetayêtê dayîn],ûnavêwêdêbibemalaBirahîm;ewjiteûji dûndanaterehetahetayêtêdayîn;çimkîtudêmalamin avabikîûnavêminliberXwedêhetahetayêbicîhbikî: dûndanateûnavêtewêdihemûnifşêndinyayêdebimîne 25Ûdevjifermankirinûpîrozkirinawîberda

26HerduyanliseryeknivînanrazanûAqûbdihembêza Birahîm,bavêbavêxwederazabûûheftcaranmaçkir. Dilêwîûevînawîliserwîşabû

27Ûwîbihemûdilêxweewpîrozkirûgot:«Xwedayê HerîBilind,XwedayêhemûyanûAfirînerêhemûyan,yê kuezjiUraKildaniyanderxistdakuevwelatbideminda kuezherûherbibimmîrasgirûeztovekpîrozavabikimherûherpîrozbeXwedayêHerîBilind»

28ÛwîAqûbpîrozkirûgot:«Kurêmin,ezbihemûdilû evînaxwepêşadibim,bilakeremateûrehmateherûher liserwîûliserdûndanawîbilindbibe»

29Ûdevjêbernede,ûjinihaûpêvehetarojênbêdawîwî kêmnebîne,ûbilaçavênteliserwîûlisernifşêwîvebin, dakutuwîbiparêzî,ûwîpîrozbikî,ûwîwekmiletekîji bomîrateyaxwepîrozbikî;

30Ûjinihaûpêvehetahemûrojênbêdawîyêbihemû bereketênxwewîpîrozbikeûligorîhemûdilêxwe, peymanaxweûkeremaxwebiwîûbinifşêwîrejibo hemûnifşêndinyayênûbike.

BEŞA23

1ÛwîdutiliyênAqûbdanînserçavênwîûpesnê Xwedayêxwedayanda,rûyêxwenixumandûlingênxwe dirêjkirinûdixewabêdawîderazayîûgihîştbavûkalên xwe

2Ûtevîvanhemûyanjî,Aqûbdisingêwîderazabûû nizanibûkuBirahîm,bavêbavêwî,miriye

3ÛAqûbjixewaxweşiyarbûûdîtkuBirahîmwek qeşayêsarbûûgot:«Bav,bav!»Lêkesektunebûku biaxiveûewdizanibûkuewmiriye

4ÛjisersîngaxwerabûûbezîûjiRebekayê,diyaxwere got;RebekayêşevçûbaÎshaqûjêregot;ewbihevreçûn ûAqûbjîbiwanrebûûçirayekdidestêwîdebûGava ewçûnhundir,dîtinkuBirahîmmirîrazaye

5Îshaqliserrûyêbavêxweket,giriyaûewmaçkir.

6DengjimalaBirahîmhatbihîstinûkurêwîÎsmaîlrabû çûcembavêxweBirahîmûliserbavêxweBirahîm,ewû hemûmalbataBirahîmgiriyanûgelekgiriyan.

7KurênwîÎshaqûÎsmaîlewdişikeftaduqatîde,linêzîkî Sarayajinawîveşartinûhemûmêrênmalawî,ûÎshaqû ÎsmaîlûhemûkurênwanûhemûkurênKetûrayêlicihên xweçilrojanjibowîgiriyan;ûrojêngiriyêjiboBirahîm bidawîbûn

8Ûewsêjûbîlanûçarheftesalan,sedûheftêûpêncsalan jiya,ûrojênjiyanaxwebipîrbûnûtijîbûnarojantemam kir

9Çimkîrojênbavûkalan,dijiyanawande,nozdehjûbîl bûn;ûpiştîTofanê,ewdestpêkirinkujinozdehjûbîleyan kêmtirmezinbibin,ûdijûbîlandekêmbibin,ûzûpîr bibin,ûjibergelektengahiyêncûrbecûrûxerabiyarêyên xwe,jibilîBirahîm,rojênxwetijîbikin

10ÇimkîBirahîmdihemûkirinênxwedeliberXudan bêkêmahîbûûdihemûrojênjiyanaxwededirastiyêde xweşdihat;lêgavakujiberxerabiyêpîrbûbûûjirojên xwetêrbûbû,wîdijiyanaxwedeçarjûbîlantemamnekir 11Ûhemûnifşênkujivêdemêhetarojadarizandina mezinderkevin,berîkudujûbîlantemambikin,zûpîr bibin,ûzanînawanjiberpîrbûnawandêwanberdeû hemûzanînawandêwindabibe

12Ûdiwanrojande,egermirovekyûbîleyekûnîvsalbijî, wêliserwîbêjin:'Ewdirêjjiyaye,ûpiraniyarojênwîêşû xemgînîûtengahiyêne,ûaştîtune.

13Çimkîfelaketlipeyfelaketêtê,ûbirînliserbirînekê,û tengahîlisertengahiyê,ûmizgîniyaxerablisermizgîniya xerab,ûnexweşîlisernexweşiyê,ûhemûcezayênxerab ênwekîvan,yekbiyek,nexweşîûhilweşîn,ûberfûqeşa ûqeşa,ûta,ûlerzîn,ûbêhalî,ûbirçîbûn,ûmirin,ûşûr,û dîlgirtin,ûhercûrefelaketûêşan'

14Ûevhemûwêbênsernifşekîxerab,kulisererdê gunehdike;kirinênwannepakîûzîna,ûqirêjîûkirêtîne.

15Hingêewêbêjin:'Rojênbavûkalangelekbûn,heta hezarsalî,ûbaşbûn;lêvaye,rojênjiyaname,eger mirovekpirjiyabe,şêstûdehsalin,ûegerewxurtbe,çar şêstsalin,ûewxerabin,ûdirojênvênifşêxerabdearamî tune.'

16Ûdiwênifşêdekurdêbavûkalênxwejigunehû neheqiyê,ûjigotinêndevêxweûxerabiyênmezinênku ewdikin,ûdiderbarêterikandinapeymanakuXudandi navberawanûWîdeçêkiriyede,kuewhemîfermanû rêzikênWîûhemîqanûnênWîbicîhbîninûbikin,bêyîku neberbirastêveûnejîberbiçepêvebiçin,mehkûm bikin

17Çimkîhemûyanxerabîkirine,ûherdevneheqiyêdibêje ûhemûkarênwanpîsîtîûkirêtin,ûhemûrêyênwanqirêjî, nepakîûwêranîne

18Vayeerdwêjiberhemûkarênwanwêranbibe,ûne tovêrezêûnejîrûnwêbimîne;çimkîkarênwanbitevahî bêwefane,ûewêhemûbihevre,heywanûdewarûteyrû hemûmasiyênderyayê,jiberzarokênmirovanwêtune bibin

19Ûewêjiberqanûnûpeymanê,ciwanbikalûpîranre, pîrbiciwananre,feqîrbidewlemendanre,xizanbi mezinanre,ûbelengazbimîrre,jiberqanûnûpeymanê, bihevreşerbikin;çimkîwanfermanûpeymanûcejnû mehûşemîûjûbîlûhemûdadbariyanjibîrkirine.

20Ewêbikevanûşûranbisekininûşerbikindakuwan vegerîninserrê;lêewêvenegerinhetakugelekxwînliser erdê,yekbiyek,neyêrijandin.

21Ûewênkurizgarbûne,jixerabiyaxwevenagerinser rêyarastdariyê,lêewêhemûxwebixapandinû dewlemendiyêbilindbikin,dakuheryekjiwanhertiştê cîranêxwebigire,ûewênavekîmezinbinavbikin,lêne birastîûnebirastdariyê,ûewêpîroziyapîrozanbi nepakiyaxweûqirêjiyaqirêjiyaxweqirêjbikin.

22ÛcezayekmezinwêjiXudanbêserkirinênvînifşîû ewêwanbideşûrûdarizandinûdîlgirtinê,ûtalanû xwarinê.

23Ûewêgunehkarênmiletêndinlidijîwanşiyarbike, yênkunerehmûnejîdilovanîhene,ûyênkurêzêlikesî nagirin,nepîrneciwanûnejîtukesî,jiberkuewjihemû zarokênmirovanxerabtirûbihêztirinkuxerabiyêbikinÛ ewêlidijîÎsraîlêtundûtûjiyêûlidijîAqûbgunehbikin,û gelekxwîndêlisererdêwererijandin,ûdêkestunebeku wereberhevkirinûkesneyêveşartin

24Diwanrojandeewêbidengekîbilindqîrbikinûgazî bikinûduabikindakujidestêgunehkaran,miletêndin, xilasbibin;Lêtukesxilasnabe

25Serêzarokanwêspîûgewrbe,ûzarokekîsêhefteyîwê mînazilamekîsedsalîxuyabike,ûbejnawanwêjiber tengasîûzordariyêwerehilweşandin

26Ûdiwanrojandezarokwêdestbilêkolînaqanûnan bikin,ûlifermananbigerin,ûvegerinserrêyarastdariyê.

27Ûrojwêdinavwanzarokênmirovandepirûpirtir bibinhetakurojênwannêzîkîhezarsalîbibinÛji hejmararojanzêdetirsal

28Ûnepîrûnejîkesekîkujirojênxwetêrnebe,wêhebe, çimkîhemûwêbibinwekzarokûxortan.

29Ûhemûrojênwanwêbiqedîninûdiaştîûşahîdebijîn, ÛneŞeytanûnejîwêrankerêxerabwêhebe;Çimkîhemû rojênwanwêrojênbereketûşîfayêbin.

30ÛdiwêdemêdeXudanwêxulamênxweqencbike,û ewêrabinûaştiyekemezinbibînin,ûdijminênxwejiholê rakinÛyênrastwêbibîninûşikirbikin,ûherûherbi şahîşabibin,ûhemûhukmênwanûhemûnifirênwanli serdijminênxwebibînin.

31Ûhestiyênwanwêdierdêderihetbibin,ûruhêwanwê gelekkêfxweşbibe,ûewêbizaninkuewXudaneku dadbariyêdike,ûdilovaniyêdidesedûhezaranûhemîyên kujêhezdikin

32Ûtu,Mûsa,vangotinanbinivîse;çimkîewbivîawayî hatinenivîsandinûewliserlewheyênezmanîwekî şahidiyekjibonifşênhetahetayêtomardikin

BEŞA24

1ÛpiştîmirinaBirahîm,XudankurêwîÎshaqpîrozkirû ewjiHebronêrabûûdisalayekemahefteyasêyemîn [2073AM]avêjûbîlêde,heftsalan,çûûliÇavkaniya Dîtinêma.

2Ûdisalayekemahefteyaçarande,[2080AM]jibilî birçîbûnayekemakudirojênBirahîmdehebû,liwelêt xeladestpêkir.

3AqûbşorbeyanîskêçêkirûEsawbirçîjizeviyêvegeriya JibirayêxweAqûbregot:«Jivêşorbeyasorbidemin» Aqûbjîjêregot:«Mafênixurtîyaxwebifiroşeminûezê nanûhinekjivêşorbeyanîskêbidimte»

4HingêEsawdidilêxwedegot:«Ezêbimirim,evmafê nixurîtiyêjibominçifeydeye?»

5ÛwîjiAqûbregot:«Ezdidimte»ÛAqûbgot:«Îro sondbixwe»Ûwîsondxwar

6AqûbnanûşorbedabirayêxweEsawûewxwarhetaku têrbû,lêEsawmafêxweyênixurîtiyêbiçûkdît;jibervê yekênavêEsawEdombû,jiberşorbeyasorakuAqûbji bomafêwîyênixurîtiyêdabûwî.

7ÛAqûbmezinbû,lêEsawjirûmetaxwedaket 8Ûxelaliseranserêwelêtbû,ûÎshaqdisaladuyemînavê hefteyêdejibokuhereMisrêçûGerarê,licemAbîmelek, bapadîşahêFilîstiyan

9Xudanjêrexuyabûûgot:«NakeveMisrê;liwîwelatî bijîkuezêjiterebêjim,livîwelatîbimîneûezêbitere bimûtepîrozbikim»

10Çimkîezêhemûvîwelatîbidimteûzur'etate,ûezê sondaxweyakuminjibavêteBirahîmresondxwaribûbi cihbînimûezêzur'etatewekstêrkênezmananzêdebikim ûezêhemûvîwelatîbidimzur'etate

11Ûhemûmiletêndinyayêwêbidûndanatepîrozbibin, çimkîbavêteguhdadengêminûfermanûfermanûqanûn ûrêzikûpeymanamingirt;ûnihaguhbidedengêminûli vîwelatîbijî

12ÛewsêheftesalanliGêlarêma

13Abîmelekliserwî[2080-2101AM]ûliserhertiştêwî fermandaûgot:«Herkesêkudestêxwebidewîantiştekî wî,bêgumanwêbimire»

14ÎshaqdinavFilîstiyandebihêzbûûgelekmilk,gaûpez ûdeveûkerûmalbatekemezinbidestxist

15ÛwîliwelatêFilîstiyançandûsedqatberdaûÎshaq pirmezinbûûFilîstiyançavnebariyawîkirin.

16NihahemûbîrênkuxulamênBirahîmdidemajiyana Birahîmdekolandibûn,piştîmirinaBirahîm,Filîstiyanew girtinûbiaxêtijîkirin.

17AbîmelekjiÎshaqregot:«Jimehere,çimkîtujimepir bihêztirî.»Îshaqdisalayekemahefteyaheftemîndejiwir çûûligeliyênGerarêma

18WandîsabîrênavêyênkuxulamênBirahîmbavêwî kolandibûnûpiştîmirinaBirahîmbavêwî,Filîstiyan girtibûn,kolandinûwîwekkuBirahîmbavêwîlêkiribû, navêwandanî

19XulamênÎshaqligeliyêbîrekkolanûavazindîdîtin, şivanênGerarêbişivanênÎshaqrepevçûnûgotin:«Ava meye»;Îshaqnavêbîrêdanî«Xerabî»,jiberkuewbime rexerabûbûn

20Ûwanbîrekedinkola,ûjibowêjîşerkirin,ûwînavê wêdanî'Dijminatî'.Ûewjiwirrabûûwanbîrekedinkola, lêjibowêşernekirin,ûwînavêwêdanî'Ode',ûÎshaqgot: 'NihaXudanjimerecîhçêkiriye,ûemliwelêtzêdebûne' 21ÛewjiwirhilkişiyaÇavkaniyaSondêdisalayekema hefteyayekemajûbîlaçilûçaremîna[2108AM]de 22ÛXudanwêşevê,diheyvanûyamehayekemde,liba wîxuyabûûjêregot:«EzXwedayêBirahîmbavêteme; netirse,çimkîezbiteremeûezêtepîrozbikimûjibo xatirêBirahîmxulamêmin,ezêdûndanatewekqûmaerdê zêdebikim.»

23Ûliwirgorîgehekçêkir,yakupêşîbavêwîBirahîm avakiribû,ûnavêXudangazîkirûqurbanjiXwedayê bavêxweBirahîmrepêşkêşkir.

24Ûwanbîrekkolaûavazindîdîtin

25XulamênÎshaqbîrekedinkolanûavnedîtinEwçûnû jiÎshaqregotinkuwanavnedîtiye.Îshaqgot:«Minîro sondxwariyefilistîniyanûevtiştjimerehatiye ragihandin»

26ÛnavêwîcihêdanîBîraSondê,çimkîliwirwîsond xwaribûbiAbîmelekûAhûzatêdostêxweûFîkolê qeymeqêleşkerêxwe

27ÛÎshaqwêrojêzanîkuewbizorêsondxwaribûkubi wanreaştiyêbike

28ÛÎshaqwêrojênifirliFilîstiyankirûgot:«Hetaroja xezbûhêrsêjinavhemûmiletan,Filîstîbilanifirliwanbe; bilaXwedêwandidestêgunehkarênmiletêndinûdidestê Kittimdebiketinazûnifirûxezeb»

29ÛherkesêkujişûrêdijminûKittimxilasbibe,bila miletêrastdarbidarizandinêjibinezmananwererakirin; çimkîewêdinavnifşênxwedeliserrûyêerdêdijminû neyarênzarokênminbin.

30Ûjiwanretipaşmayiyeknamîne,ûdirojaxezebadadê dekesekxilasnabe;ÇimkîhemûnifşaFilîstiyan wêrankirinûrakirinûjierdêderxistin(parastîye)ye,ûêdî jibovanKaftoriyannavûnifşeklisererdênamîne

31Çimkîherçiqasewhilkişeezmananjî,wêjiwirbê xwarê,ûherçiqasewxwelisererdêxurtbikejî,wêjiwir bêkişandin,ûherçiqasewxwedinavmiletandeveşêrejî, wêjiwirbêrakirin;ûherçiqasewbikevediyarêmiriyanjî, wêliwirjîcezayêwîmezinbe,ûliwirjîewêaramnebe.

32Ûegerewbiçedîlgirtinê,ewêbidestênkesênkulicanê wîdigerinwîdirêdebikujin,ûliserhemûerdênenavû nejînifşjêrenemîne;Çimkîewêbiçenavnifiraherheyî

33Ûliserlewheyênezmanîwisahatiyenivîsandinû nexşandin,dakudirojadarizandinêdebiwîbikin,daku ewjierdêbêrakirin

BEŞA25

1Ûdisaladuyemînavêhefteyêdedivêjûbîlêde,Rebeka gazîkurêxweAqûbkirûjêregot[2109AM]:«Kurêmin, jikeçênKenanîjinekênegire,wekEsaw,birayête,kuji keçênKenanîdujinjixwereanî,ûwanbihemûkiryarên xweyênnepakcanêmintehlkirin:çimkîhemûkirinên wanzînaûşehwetin,ûturastdarîbiwanretune,çimkî (kirinênwan)xerabin

2Ûez,kurêmin,jitepirhezdikim,ûdilûhezkirinamin tedihersaetarojêûşevaşevêdepîrozdike

3Ûniha,kurêmin,guhbidedengêminûdaxwazadiya xwebikeûjikeçênvîwelatîjinekênegire,lêtenêjimala bavêminûjixizmênbavêminTudêjimalabavêmin jinekêbigirîûXwedayêHerîBilindwêtepîrozbikeû zarokêntewêbibinnifşekîrastûnifşekîpîroz

4HingêAqûbbiRebekayê,diyaxwerepeyivîûjêregot: «Vayedayê,eznehheftesalîme,nejîmindestdayetu jinekê,nejîminxwebitukesîrenîşandaye,ûnejîmin fikirîkujixwerejinekjikeçênKenanîbistînim 5Çimkîez,dayê,gotinênBirahîm,bavême,tînimbîra xwe,çimkîwîfermandaminkuezjikeçênKenanêjinekê negirim,lêjinifşamalabavêxweûjixizmênxwejinekê bigirim.

6MinberêbihîstibûkukeçjiLabanêbirayêtereçêbûne,û mindilêxwedanîserwankuezjinavwanjinekêbistînim 7Jibervêyekêmindiruhêxwedexwejigunehkirinêan jîxerabûnêdihemûrojênjiyanaxwedeparastiye;çimkîdi derbarêşehwetûfuhûşêde,bavêminBirahîmgelekemir danemin.

8Ûtevîhemûtiştênkuwîfermandayemin,evbîstûdu salinbirayêminbiminreşerdikeûgelekcaranbiminre diaxiveûdibêje:'Birayêmin,jiherdujinênminxwişkekê jixwerebîne';lêezreddikimkuwekîwîbikim

9Ezlibertesonddixwim,dayê,kudihemûrojênjiyana xwedeezêjikeçênnifşaKenanjixwerejinekênegirimû ezêmînabirayêxwexerabiyênekim

10Netirse,dayê;piştrastbekuezêdaxwazatebikimûbi rastîbimeşim,ûrêyênxwehetahetayêxeranakim.

11Ûwêhingêrûyêxweberbiezmananvebilindkirû tiliyêndestênxwedirêjkirin,devêxwevekirûXwedayê HerîBilind,yêkuezmanûerdafirandibû,pîrozkirûspasî ûpesinêwîda

12Ûwêgot:«XudanXwedêpîrozbe,ûnavêwîyêpîroz herûherpîrozbe,yêkuAqûbwekkurekîpakûnifşekî pîrozdayemin;çimkîewyêteye,ûnifşêwîwêherûher ûheryêtebe»

13YaXudan,wîpîrozbikeûbereketarastdariyêdeyne devêmin,dakuezwîpîrozbikim

14Ûdiwêgavêde,gavaruhêrastdariyêdaketdevêwê, wêherdudestênxwedanînserserêAqûbûgot:

15XwedayêrastdariyêûXwedayêherheyîpîrozbe,ûbila ewtejihemûnifşênmirovanbêtirpîrozbikeBilaewriya rastdariyêbidete,Kurêmin,ûrastdariyêjinifşatere eşkerebike

16Ûbilaewdijiyanatedekurêntepirbike,ûbilaewli gorîhejmaramehênsalêmezinbibinÛbilakurênwanpir ûmezintirbibinjistêrkênezmanan,ûhejmarawanjiqûma deryayêzêdetirbe.

17Ûbilaewvêaxaxweşbidewan-wekîkuwîgotkuew êwêbideBirahîmûdûndanawîyapiştîwîherûher-Û bilaewwêwekîmilkêherûherbigirin.

18Ûbilaezdijiyanaxwedezarokênpîrozjiterebibînim, kurêmin,ûbilahemûtovêtebibetovekpîrozûpîroz. 19Ûçawakutedijiyanadiyaxwederuhêwêrihetkiriye, zikêwêkuteaniyedinyayêtebivîawayîpîrozdike, [Hezkirinamin]ûsîngênmintepîrozdikinÛdevû zimanêminpirpesnêtedidin

20Zêdebibeûlisererdêbelavbibe,Ûbilatovêtedi şahiyaerdûezmanandehetahetayêbêkêmasîbe;Ûbila tovêteşabibe,Ûdirojamezinaaştiyêdebilaaştîhebe

21Ûbilanavêteûdûndanatehetahetayêbimîne,û XwedayêHerîBilindXwedayêwanbe,ûbilaXwedayê rastdariyêbiwanrebijî,ûbiwanpîrozgehawîhetahetayê wereavakirin.

22Xwezîbiwîyêkutepîrozdike,ûherkesêkubi derewantenifirdike,bilanifirlêbe

23Ûwêewmaçkirûjêregot:«BilaXudanêdinyayêjite hezbike,çawakudilêdiyateûhezkirinawêbiteşadibeû tepîrozdike»Ûwêdevjipîrozkirinêberda

BEŞA26

1Ûdisalaheftemînavêhefteyêde,ÎshaqgazîEsaw,kurê xweyêmezinkirûjêregot:«Ezpîrim,kurêmin,ûvaye, çavênmintarîbûneûezrojamirinaxwenizanim»

2Nihaçekênxweyênnêçîrê,qîzikûkevanêxwebigireû derkevezeviyê,kurêminnêçîrbikeûminbigire(goştê nêçîrê),ûjiminrexwarinekxweşçêke,wekîkucanêmin jêhezdike,ûbînebaminkuezbixwim,ûberîkuez bimrimcanêmintepîrozbike'

3LêRebekayêbihîstkuÎshaqbiEsawrediaxivî

4Esawzûçûçolê,dakunêçîrêbikeûbînebabavêxwe.

5RebekayêgazîkurêxweAqûbkirûjêregot:«Vaye, minbihîstkubavêteÎshaqjibirayêteEsawregot:‹Jibo minnêçîrbikeûjiminrexwarinaxweşçêkeûbîne.›»

6EzdikarimbixwimûberîmirinaxweliberXudante pîrozbikimÛniha,kurêmin,guhbidedengêminditiştê kuezjiterefermandikimde:Herebakeriyêxweûjimin redukêrênbaşjibizinanbîne,ûezêjiwanrexwarina xweşjibavêtereçêbikim,wekîkuewjêhezdike,ûtuwê bibîbabavêxwekuewberîmirinaxweliberXudante bixweûpîrozbike,ûdakutupîrozbî

7AqûbjidiyaxweRebekayêregot:«Dayê,eztiştekîku bavêminbixweûdilêwîxweşbikejiminrenahêlim;tenê ezditirsim,dayê,kuewdengêminnasbikeûbixwazedest bidemin»

8Ûtudizanîkueznermim,ûEsawbirayêminporgirane, ûezêliberçavênwîwekxerabkarxuyabibimûkarekî bikimkuwîfermannedayemin,ûewêliminhêrsbibeû ezênifirêbînimserxwe,nekubereketê

9ÛRebekayê,diyawî,jêregot:«Kurêmin,bilanifirate liserminbe,tenêguhbidedengêmin»

10AqûbguhdadengêRebekayê,diyaxwe,ûçûdu bizinênqelewûbaşanîn,anîbadiyaxweûdiyawîjiwan rexwarinaxweşçêkir,wekîkuewjêhezdikir

11RebekayêcilênxweşênEsaw,kurêxweyêmezin,kuli malêlibawêbû,hildaûcilênAqûb,kurêxweyêbiçûk,li xwekirûçermêkêzikanlidestênwîûlideverênvekirî yênstûyêwîdanî

12Ûwêgoştûnanêkuamadekiribûdadestêkurêxwe Aqûb.

13Aqûbçûbabavêxweûgot:«EzkurêtemeMinwekî kutejiminregotkiriye.Bav,rabeûrûneûjitiştêkumin girtiyebixwe,dakucanêteminpîrozbike»

14Îshaqjikurêxweregot:«Kurêmin,teçawaewqaszû dît?»

15Aqûbgot:«ÇimkîXudanXwedayêteewdaminkuez bibînim»

16Îshaqjêregot:«Nêzîkîminwere,dakuezdestêxwe bidimte,kurêmin,gelotukurêminEsawîyanna?»

17AqûbnêzîkîbavêxweÎshaqbû,destêxwelêdaûgot: «DengdengêAqûbe,lêdestdestênEsawin»

18Ûwîewferqnekir,jiberkuewjiezmananbûkuhêza fêhmkirinêjiwîrakeûÎshaqferqnekir,jiberkudestênwî wekdestênbirayêwîEsawpordarbûn,lemajîwîewpîroz kir

19Ûwîgot:«TukurêminEsawî?»Ûwîgot:«Ezkurête me»Ûwîgot:«Kurêmin,bînenêzîkîminkuezjitiştêku tegirtiyebixwim,dakucanêmintepîrozbike»

20Ûewîşerabanînêzîkîwîûewîxwar,ûşerabanîûewî vexwar

21BavêwîÎshaqjêregot:«Nêzîkîminwereûmaçbike, kurêmin.»

22EwnêzîkbûûmaçkirWîbêhnacilênwîhîskir,ew pîrozkirûgot:«Vaye,bêhnakurêminwekbêhna zeviyeketijîyekuXudanpîrozkiriye.»

23ÛbilaXudanjişilbûnaezmananûjişilbûnaerdê,û zêdegenimûrûnbideteBilamiletjiterexizmetêbikin,û gellibertebitewînin.

24Bilaxudanêbirayênxwebe,ûbilakurêndiyateliber teserêxwebitewîninÛhemûbereketênkuXudanezû bavêminBirahîmpêpîrozkirine,bilahetahetayêjiteûji dûndanaterebinYêkutenifirbikenifirliserbe,ûyêku tepîrozbikepîrozbe

25ÛgavakuÎshaqduakirinakurêxweAqûbqedandû AqûbjibavêxweÎshaqderket,xweveşartûEsaw,birayê wî,jinêçîrêvegeriya

26Ûwîjîxwarinaxweşçêkirûanîbabavêxweûjêregot: «Bilabavêminrabeûjigoştênêçîrêminbixwedakucanê teminpîrozbike»

27BavêwîÎshaqjêregot:«Tukîyî?»Ûwîjêregot:«Ez kurêteyêpêşîme,kurêteEsawMinçawakutejiminre emirkiriye,ewkiriye»

28Îshaqgelekecêbmayîmaûgot:«Kîyeewnêçîrvanû girtiyeûjiminreaniye?Minberîhatinatejihertiştî xwariyeûewpîrozkiriyeEwûhemûdûndanawîwêheta hetayêpîrozbin?»

29GavaEsawgotinênbavêxweÎshaqbihîst,biqîrîneke mezinûtehlgiriyaûjibavêxweregot:«Bav,minjîpîroz bike!»

30Ûwîjêregot:«Birayêtebihîlehatûbereketate stend»Ûwîgot:«NihaezdizanimçimanavêwîAqûbe Vaye,evducarinkuewlişûnaminhatiyedanîn:wîmafê jidayikbûnêjiminstendûnihajîbereketaminstendiye»

31Ûwîgot:«Bav,matejibominbereketnehiştiye?» ÎshaqbersivdaûjiEsawregot:«Vaye,minewjitere kiriyeaxayêxwe,ûminhemûbirayênwîdanewîwek xulam,ûminewbigelekgenim,şerabûrûnxurtkiriye. Nihaezjiboteçibikim,kurêmin?»

32HingêEsawjibavêxweÎshaqregot:«Bav,matetenê yekbereketheye?Bav,minjîbereketbike!»

33EsawdengêxwebilindkirûgiriyaÎshaqbersivdaûjê regot:«Vaye,cihêrûniştinêyêtewêjişilbûnaerdêdûrbe ûjişilbûnaezmanandûrbe»

34Ûbişûrêxwetudêbijî,ûtudêxulamtiyabirayêxwe bikî.Ûgavatumezinbibî,ûnîrêwîjistûyêxwebihejînî, tudêgunehekîtevahîyêmirinêbikî,ûdûndanatedêjibin ezmananbêrakirin

35Esawjiberwêbereketakubavêwîpêewbereketkiribû, gefliAqûbdixwarûdidilêxwededigot:«Bilarojênşînê jibobavêminwerin,dakuezbirayêxweAqûbbikujim»

BEŞA27

1GotinênEsaw,kurêwêyêmezin,dixewnêdeji RebekayêrehatingotinûRebekayêşandûgazîkurêxwe yêbiçûkAqûbkir.

2ûjêregot:«Vaye,birayêteEsawwêjitetolaxwe hilîneûtebikuje

3Niha,kurêmin,guhbidedengêminûrabebireveHaranê, cemLabanêbirayêminûçendrojanlicemwîbimîneheta kuhêrsabirayêtederbasbibeûewhêrsaxwejitedûrbixe ûhemûtiştênkutekirinejibîrbike;hingêezêbişînimûte jiwirbînim

4Aqûbgot:«Eznatirsim,egerewbixwazeminbikuje,ezê wîbikujim.»

5Lêwêjêregot:«Bilaezrojekêjiherdukurênxwebêpar nemînim»

6AqûbjidiyaxweRebekayêregot:«Vaye,tudizanîku bavêminpîrbûyeûnabîne,jiberkuçavênwîtarîbûne Egerezwîbihêlim,evyekwêdiçavêwîdexerabbe,ji berkuezwîdihêlimûjitediçim.Bavêminwêhêrsbibeû nifirliminbikeEznaçim;gavaewminbişîne,ezê herim»

7ÛRebekayêjiAqûbregot:«Ezêbiçimhundirûpêre biaxivim,ûewêteberde»

8RebekaçûhundirûjiÎshaqregot:«Ezjiberherdukeçên Hîtî,yênkuEsawjixwerejinanîne,jijiyanaxwenefret dikimHegerAqûbjikeçênvîwelatîjinekewehabistîne, ezêçibijîm?ÇimkîkeçênKenanxerabin?»

9ÎshaqgazîAqûbkirûewpîrozkir,şîretliwîkirûgot: «JikeçênKenanjixwerejinneyne

10RabeûhereMezopotamyayê,malaBetûêl,bavêdiya xwe,ûjiwirjikeçênLaban,birayêdiyaxwe,jixwere jinekêbîne

11ÛXwedayêHemûkartepîrozbikeûtezêdebikeûpir bike,dakutubibîkomekjimiletan,ûbereketênbavêmin Birahîmbideteûdûndanatepiştîte,dakutuwelatêkutu lêdijîûhemûwelatêkuXwedêdabûBirahîmmîratbigirî. Kurêmin,biaştîhere

12ÎshaqAqûbşandûewçûMezopotamyayê,baLabanê kurêBetûêlêSûrî,birayêRebekayê,diyaAqûb

13ÛpiştîkuAqûbrabûkubiçeMezopotamyayê,ruhê Rebekayêliserkurêxwexemgînbûûewgiriya 14ÎshaqjiRebekayêregot:«Xwişkamin,liserAqûbê kurêminnegirî,çimkîewbiaştîdiçeûbiaştîwêvegere» 15XwedayêHerîBilindwêwîjiherxerabiyêbiparêzeû wêbiwîrebe;çimkîewêdihemûrojênxwedewî bernede

16Çimkîezdizanimkurêyênwîwêdihertiştîdeserfiraz bibin,herkuewbiçe,hetakuewbiaştîvegerecemmeû emwîbiaştîbibînin

17Xwişkamin,jiberwînetirse,çimkîewliserrêyaraste ûmirovekîbêkêmahîye:ûewdilsozeûhelaknabe.Negirî. 18ÎshaqjibokurêwêAqûbteselîdaRebekaûewpîroz kir.

19ÛAqûbdisalayekemahefteyaduyemînajûbîlêyaçil ûçarandejiKaniyaSondêçûHaranêdakubiçe,ûdi heyvanûyamehayekemavêhefteyêde,[21:15AM], gihîştLûzaliserçiyayan,angoBêtêlê,ûewêvarêgihîşt wirûwêşevêjirêyarojavavezivirî:ûliwirraza;jiberku rojçûbûava

20Ûwîyekjikevirênwêderêhildaûdanîserserêxweli bindarê,ûewbitenaserêxwedirêdebûûrazabû

21Wêşevêwîxewndîtûdîtkupêpelûkeklisererdê hatibûdanînûserêwêdigihîştezmananûmilyaketên XudanhildikişiyanûdadiketinserwêÛXudanliserwê sekinîbû.

22ÛwîjiAqûbrepeyivîûgot:«EzXudanXwedayê Birahîm,bavêteûXwedayêÎshaqim;ewwelatêkutulê radizî,ezêbidimteûdûndanatepiştîte.»

23Ûdûndanatewêwektozaerdêbe,ûtuwêberbirojava ûrojhilat,berbibakurûbaşûrvezêdebibî,ûhemû malbatênmiletanwêditeûdidûndanatedebênpîrozkirin. 24Ûvaye,ezêbiterebimûherkutuherî,ezête biparêzimûezêtebiaştîvegerînimvîwelatî;çimkîheta kuezhertiştêkuminjiteregotînekim,ezêtenehêlim.

25Aqûbjixewaxweşiyarbûûgot:«Birastîjîevder malaXudane,lêminnizanibû»Ûtirsiyaûgot:«Evder tirsnakekujibilîmalaXwedêtiştekîdinnîne,ûevderiyê ezmanane»

26Aqûbserêsibêzûrabûûkevirêkudanîbûbinserêxwe hildaûwekstûnekjibonîşanekêdanîûrûnliserserêwî rijandNavêwîcihîdanîBêthel,lêberênavêwîcihîLûz bû

27ÛAqûbsondxwarûgot:«EgerXudanbiminrebeûdi vêrêyakuezdiçimdeminbiparêzeûnanbideminku bixwimûcilbideminkulixwebikimûezbiaştîvegerim malabavêxwe,wêdemêXudanwêXwedayêminbeûev kevirêkuminlivîcihîwekstûnekjibonîşanekêdanîye, wêbibemalaXudanûjihertiştêkutudidîmin,ezê dehekêbidimte,Xwedayêmin.»

BEŞA28

1Ûewbirêwîtiyaxweçûûgihîştwelatêrojhilat,ba LabanêbirayêRebekayêLabanbiwîremaûhefteyekêji bokeçawîRahêlêxizmetkir.

2Ûdisalayekemahefteyasêyemde[2122AM]wîjêre got:«Jinaminbidemin,kuminheftsaljibowêxizmetîte kiriye»LabanjîjiAqûbregot:«Ezêjinatebidimte»

3LabanziyafetekçêkirûkeçaxweyamezinLêayêgirtû daAqûbwekjinekêûZîlpajîwekxizmetkarekêdawê; Aqûbnizanibû,jiberkuwîgumankirkuewRahêle.

4ÛewçûbawêûdîtkuewLêabûAqûbliLabanhêrsbû

ûjêregot:«Çimatewihabiminkir?MaminjiboRahêlê xizmetnekirûnejiboLêayê?Teçimaneheqîliminkir?»

5Keçaxwebigireûezherim;çimkîtexerabîliminkir’ ÇimkîAqûbjiRahêlêbêtirjiLêayêhezdikir;çimkîçavên Lêayêqelsbûn,lêlaşêwêpirxweşikbû;lêçavênRahêlê xweşikûbilaşekîpirxweşikbûn

6LabanjiAqûbregot:«Liwelatêmenewisayekuem keçabiçûklipêşyamezinbidin»Evnerastekumeriv

wihabike,çimkîliserlewheyênezmanîwihahatiye nivîsandinûfermankirinkukeskeçaxweyabiçûklipêş yamezinnede;lêyêmezinpêşîdideûpiştîwêjîyêbiçûk dide-ûyêkuwisabike,ewliezmanansûcdariyêlidijîwî dihesibînin,ûtukesrastdarnînekuvêyekêbike,çimkîev kiryarliberXudanxerabe

7Ûfermanêbidezar'êdÎsraêlkuevêyekênekin;birane yabiçûkbigirinûnejîbidinberîkuyamezinbidin,çimkî evpirxerabe

8LabangoteAqûb:«Bilaheftrojêncejnavêrojêderbas bibin,ezêRahêlêbidimete,kutuheftsalêndinjî xulamtîyêliminbikî,dakutupezênminbiçêrînî,wekîku tehefteyaberêdikir.»

9ÛrojakuheftrojêncejnaLêayêderbasbûn,LabanRahêl daAqûbkuheftsalêndinjîxizmetîwîbike,ûBîlha, xwişkaZîlpayê,wekxizmetkardaRahêlê.

10ÛewheftsalêndinjîjiboRahêlêxizmetkir,çimkîLêa bêperehatibûdayînê

11ÛXudanzikêLêayêvekirûewducanîbûûjiAqûbre kurekanîAqûbdirojaçardehêmehanehande,disala yekemahefteyasêyemde,navêwîRûbendanî[2122AM]

12LêbelêmalzarokaRahêlêgirtîbû,çimkîXudandîtkuji LêayênefretdikirinûjiRahêlêhezdikirin

13ÛAqûbdîsaçûbaLêayê,ewducanîbûûkurekîdinji Aqûbreanî,ûwînavêwîŞimûndanî,dirojabîstûyekê mehadehemde,ûdisalasêyemînavêhefteyêde[2124 AM]

14ÛAqûbdîsaçûbaLêayê,ewducanîmaûkurekîsêyem anîbawî,ûwînavêwîLêwîdanî,diheyvanûyameha yekemasalaşeşemînavêhefteyêde[2127AM]

15ÛAqûbdîsaçûbawê,ewducanîbûûkurekîçaremîn anîbawî,ûwînavêwîdanîCihûda,dipanzdehêmeha sêyemde,disalayekemahefteyaçaremde[2129AM]

16Jibervanhemûyan,RahêlçavnebariyaLêayêkir,çimkî wêzarokneanînûjiAqûbregot:«Zarokbidemin!»Û Aqûbgot:«Gelominfêkiyênzikêtejitedûrxistine?Ma minteberda?»

17ÛgavaRahêlêdîtkuLêayêçarkurjiAqûbreanîne dinyayê,Rûben,Şimûn,LêwîûCihûda,wêjêregot: «HerecemBîlhayaxizmetkaramin,ewêducanîbibeû kurekîjiminrebînedinyayê»(ÛwêBîlhayaxizmetkara xwedawî)

18Ûewçûbawê,ewducanîbûûkurekanîbawî,ûwî navêwîdanîDan,dirojanehêmehaşeşemînde,disala şeşemînahefteyasêyemde[2127AM]

19AqûbcarekedinçûbaBîlhayêûewducanîbûûkurekî dinanîbaAqûbRahêlêdipêncêmehaheftemînde,disala duyemînahefteyaçaremînde,navêwîNeftalîdanî.[21:30 AM]

20GavaLêayêdîtkuewbêzarbûyeûzaroknayne,wê çavnebariyaRahêlêkirûxizmetkaraxweZîlpajîdaAqûb dajinêûewducanîbûûkurekanîdinyayê.Lêayêdiroja diwanzdehêmehaheştande,disalasêyemînahefteya çarande,navêwîGaddanî[21:31AM]

21Ûewdîsaçûbawê,ewducanîmaûkurekîdinanîba wî,ûLêayênavêwîAşêr,dirojaduyemînameha yanzdehêde,disalapêncemînahefteyaçarande,danî. [2133AM]

22ÛAqûbçûbaLêayê,ewducanîmaûkurekanîdinyayê, ûwênavêwîdanîÎsaxar,diçarêmehapêncande,disala çaranahefteyaçarande,[21:32AM]ûewdaşîrdêrekê

23ÛAqûbdîsaçûbawê,ewducanîmaûdu(zarok)anîn, kurekûkeçek,ûwênavêkurêxwedanîZabulonûnavê keçêxwedanîDîna,dirojaheftemînamehaheftemînde, disalaşeşemînahefteyaçaremînde.[2134AM]

24XudanliRahêlêrehmkirûzikêwêvekirûewducanî bûûkurekanîdinyayêûnavêwîÛsivdanî,diheyvanûya mehaçaranasalaşeşande,divêhefteyaçarande[21:34 AM]

25ÛdirojênkuÛsivçêbûde,AqûbjiLabanregot:«Jinû kurênminbidemin,bilaezbiçimbabavêxweÎshaqûbila ezjixweremalekçêbikim;çimkîminsalênkuminjibo herdukeçêntexizmetatekirinetemamkirinûezêbiçim malabavêxwe.»

26LabangoteAqûb:«Jiboheqêxwelicemminbimîne,û dîsajibominpezênminbiçêrîneûheqêxwebistîne»

27Ûewbihevrelihevkirinkuewwekmûçeyêxwewan berxûçêlikênkureş,xalxalûspîçêdibinbidewî,(ev)dê mûçeyêwîbin

28Hemûpezênxalxal,lekûreş,bilekeyêncûrbecûranîn, ûdîsaberxênmînawananîn,ûhemûyênxalxalênAqûb bûnûyênbêlekênLabanbûn

29ÛmalûmilkêAqûbgelekîzêdebû,ûewbûxwediyê gaûpezûkerûdeveûxulamûcarîyan

30LabanûkurênwîçavnebariyaAqûbkirin,Labanpezên wîjêstandûbiniyetaxerabliwînihêrî.

BEŞA29

1GavaRahêlêÛsivanîdinyayê,Labançûkumiyênxwe bibire,çimkîewsêrojrêwîtiyekjiwîdûrbûn

2ÛAqûbdîtkuLabandiçepezênxwebiqetîne,ûAqûb gazîLêaûRahêlêkirûbinermîjiwanregotkuewjîbi wîrewerinwelatêKenanê

3Çimkîwîjiwanregotkuwîçawahertiştdixewnêde dîtiye,hettahertiştêkujêregotibûkuewvegeremala bavêxwe,ûwangot:«Hercihêkutuherî,emêbitere herin.»

4AqûbXwedayêbavêxweÎshaqûXwedayêbavêxwe Birahîmpîrozkir,rabûserxweûlijinûzarokênxwe siwarbû,hemûhebûnaxwehildaûjiçemderbasbûû gihîştwelatêGîladêAqûbniyetaxwejiLabanveşartûjê renegot

5Ûdisalaheftemînahefteyaçaremînde,Aqûbdimeha yekemde,dimehabîstûyekêde,berêxwedaGîladê [21:35AM]Labanlipeywîçûûdimehasêzdehêde,di mehasêyemde,liçiyayêGîladê,gihîştAqûb.

6ÛXudannehiştkuewzirarêbideAqûb;çimkîewbişev dixewnêdeliwîxuyabû.ÛLabanbiAqûbrepeyivî.

7Ûdipanzdehêwanrojande,AqûbjiboLabanûjibo hemûyênkubiwîrehatibûnziyafetekçêkirWêrojê AqûbjiLabanreûjiLabanrejîjiAqûbresondxwarku tukesjiçiyayêGîleadêbiniyetaxerabderbasnabeûnaçe cemyêdin

8Ûwîliwirjiboşahidiyêgirekçêkir;jibervêyekênavê wîcihîligorîvêgiriyê'GirêŞahidiyê'hatiyekirin

9LêberêjiwelatêGîladêredigotinwelatêRefaiman; çimkîewwelatêRefaimanbûûRefaimliwirçêbûn, gewrênkubilindahiyawandeh,neh,heştûhetaheftzebît bû

10Cihêwanêrûniştinêjiwelatêzar'êdAmmonêheta ÇiyayêHermonêbû,ûnavendapadîşahiyawanKarnaîmû EştarothûEdreyûMisûrûBeonbûn

11ÛXudanjiberxerabiyakirinênwanewwêrankirin;ji berkuewpirxerabkarbûn,ûAmorîlişûnawandijîn, xerabûgunehkar,ûîrotumilettunekuhemîgunehênxwe bitevahîkiribe,ûtemenêwanlisererdêdirêjnabe

12AqûbLabanşandûewçûMezopotamya,welatê Rojhilat,ûAqûbvegeriyawelatêGîladê 13Ûdimehanehande,dimehayanzdehêde,jiçemê JabbokderbasbûÛdiwêrojêdebirayêwîEsawhatba wîûewpêrelihevhatûjiwîveqetiyaûçûwelatêSeîr,lê Aqûbdikonandedima.

14Ûdisalayekemahefteyapêncemînavêjûbîlêde [2136AM]ewjiUrdunêderbasbûûlialiyêdinêUrdunê bicihbûûpezênxwejideryayakomêhetaBêtşanê,heta DotanêûhetadaristanaAkrabîmêdiçêrand

15Ûhemûmalûmilkêxwe,cilûbergûxwarinûgoştû vexwarinûşîrûrûnûpenîrûhinekxurmeyêngeliyêji bavêxweÎshaqreşand

16ÛjibodiyawîRebekayêjîçarcarandisalêde,di navberamehande,dinavberacotkirinûçinînêde,ûdi navberapayîzûbaranê(demsal)deûdinavberazivistanû biharêde,berbibircaBirahîmve

17ÇimkîÎshaqjiKaniyaSondxwarinêvegeriyabûûçûbû bircabavêxweBirahîmûliwirjikurêxweEsawcuda mabû

18ÇimkîdirojênkuAqûbçûMezopotamyayêde,Esaw keçaÎsmaîl,Mahalat,jixwerejinekanîûhemûkeriyên bavûjinênxwekomkirinûçûÇiyayêSeîrûliwirbicih bû,ûbavêxweÎshaqlikêlekaKaniyaSondêbitenêhişt. 19ÎshaqjiKaniyaSondêderketûlibircaBirahîmbavê xweliçiyayênHevronêbicihbû

20ÛAqûbhertiştêkucarbicarjibavûdiyaxwere dişand,hertiştêkuewhewcedarbûn,dişandwir,ûwanbi hemûdilûcanêxweAqûbpîrozkir

BEŞA30

1Ûdisalayekemahefteyaşeşemîn[2143AM]de,di mehaçaremînde,biaştîçûSalemê,lirojhilatêŞexemê 2LiwirwanDîna,keçaAqûb,birinmalaŞexem,kurê HamorêHîwî,mîrêwelêt.Şêxempêrerazaûewqirêjkir. Ewkeçekbiçûkbû,zarokekdonzdehsalî

3Ûwîjibavûbirayênxwelavakirkuewjiwîrebibejin AqûbûkurênwîjibermêrênŞexemêhêrsbûn,çimkîwan Dîna,xwişkaxwe,qirêjkiribûn,ûwanbiniyetaxerabbi wanrepeyivînûbixapandinbiwanrekirinûewxapandin. 4ŞimûnûLêwîjinişkavehatinŞexemêûliserhemû mêrênŞexemêhukimkirinûhemûmêrênkuliwirdîtin kuştinûyekjîliwirnehiştin:wanhemûbiêşkenceyan kuştinjiberkuwanxwişkawanDînabêrûmetkiribû.

5JinihaûpêvebilacarekedinkeçaÎsraîlêneyêqirêjkirin; çimkîliezmananlidijîwanhukmhatiyedanînkuew hemûmêrênŞexemiyanbişûrtunebikin,jiberkuwanli Îsraîlêşermkiriye

6ÛXudanewdandestêkurênAqûb,dakuewwanbişûr tunebikinûhukmêwanpêkbînin,dakucarekedindi ÎsraêlêdewisaneyêkirinkukeçikekÎsraêlbêqirêjîkirin

7ÛhegerliÎsraîlêzilamekhebekubixwazekeçaxwean xwişkaxwebidezilamekîkujinifşamiletêndine,ewêbê

gumanbimireûewêwîbikeviranbidinberkeviran,çimkî wîdiÎsraîlêdeşermkiriyeûewêjinêbiagirbişewitînin, jiberkuwênavêmalabavêxwebêrûmetkiriyeûewêji Îsraîlêbêderxistin.

8BiladihemûrojênnifşêndinyayêdeliÎsraêlêjineke bêexlaqûnepakîneyêdîtin,çimkîÎsraêljiboXudanpîroz eûherkesêkuwêqirêjkiribe,bêgumanwêbimireWêbi keviranwîbidinberkeviran.

9ÇimkîliserlewheyênezmanîjibohemûnifşêÎsraêl wihahatiyenivîsandinûfermankirin:Yêkuwêqirêjbike, bêgumanwêbimireûwêbikeviranbêkevirkirin 10Ûdivêqanûnêdenesînorêrojanheye,nebexşandin heye,nejîkefaretheye;lêewkesêkukeçaxweqirêjkiriye, wêdinavhemûÎsraêlêdebêrakirin,jiberkuwîjinifşa xwedayeMoloxûbiawayekîbêexlaqkiriyedakuwîqirêj bike.

11Ûtu,Mûsa,fermanêbidezarokênÎsraêlûwanhişyar bikekukeçênxwenedinmiletêndinûjibokurênxwetu keçênmiletêndinnegirin,çimkîevliberXudankirête.

12JibervêyekêminhemûkirinênŞexemî,yênkuwanli dijîDînayêkirinûçawakurênAqûbgotin:«Emêkeça xwenedinzilamekînesinetkirî,çimkîevjibomeşerm bû»diŞerîetêdejiterenivîsand

13EvjiboÎsraêlê,jiboyênsaxûjiboyênkukeçên miletêndindigirinşerme;çimkîevjiboÎsraêlênepakû kirête

14ÛÎsraêljivênepakiyêxilasnabe,egerjinekjikeçên miletêndinhebe,anjîkeçênxwedayemêrekîkujimiletên dinbe

15Çimkîbelaliserbelaûnifirlisernifirêwêbe,ûher dadbarîûbelaûnifirwêliserwîbê:egerewvêyekêbike, ançavênxwejiyênkunepakiyêdikin,anyênku perestgehaXudanqirêjdikin,anyênkunavêWîyêpîroz qirêjdikinveşêre,(wêdemê)tevahiyamiletdêjiberhemû nepakîûqirêjiyavîmirovîweredarizandin

16Ûwêrêzlikesanneyêgirtin[ûlikesanneyênihêrtin]û jidestênwîfêkîûpêşkêşûpêşkêşênşewitandinêûrûn,û bîhnaxweşneyêqebûlkirin,dakuewwereqebûlkirin:û hermêranjinekliÎsraîlêkuperestgehêqirêjdike,wisaye 17Jibovêyekêminfermandateûgot:‹Vêşahidiyêji Îsraêlêrebikeşahid:BinêrekaŞexemiyanûkurênwan çawabûn;çawaewradestîdukurênAqûbhatinkirinû wanewdibinîşkenceyêdekuştin,ûevyekjiwanrewekî rastdarîhathesibandinûjiwanrewekîrastdarîhat nivîsandin 18ÛnifşêLewîjibokahîntiyêûjiboLewîtiyanhat hilbijartin,dakuewliberXudan,mîname,herdem xizmetêbikin,ûdakuLewîûkurênwîherûherpîroz bibin;jiberkuewbixîretbûkuliserhemûyênkulidijî Îsraîlêrabûn,rastdarîûdadbarîûtolhildanêpêkbîne 19Ûewliserlewheyênezmanî,liberXwedayêhemûyan, wekşahidiyekjibokeremawîduaûrastdariyêdinivîsin: 20Ûemrastdariyakuwîmirovîdijiyanaxwede,dihemû demênsalêdepêkanî,bibîrtînin;hetahezarnifşanewê wêtomarbikin,ûewêjiwîûjinifşênwîyênpiştîwîre were,ûewlisertabletênezmanîwekîhevalekûmirovekî rasthatiyetomarkirin.

21Minevhemûtiştjibotenivîsandûfermandatekutuji zarokênÎsraêlrebibêjîkugunehnekinûrêzikanbinpê nekinûpeymanakujibowanhatiyedanînneşkînin,(lê) divêewwêbicîhbîninûwekîdostwerintomarkirin

22Lêegerewbiherawayîsûcbikinûnepakiyêbikin,ew êliserlewheyênezmanîwekîdijminwerinnivîsandinû ewêjipirtûkajiyanêwerinderxistinûewêdipirtûkawan ênkuwêwerinhilweşandinûbiwanênkuwêjierdê werinrakirinrewerinnivîsandin.

23ÛrojakukurênAqûbŞexemkuştin,nivîsarekli ezmananjiboxêrawanhatenivîsandinkuwanrastdarîû rastîûtolhildanlisergunehkaranpêkanîne,ûevjibo bereketêhatenivîsandin

24WanDîna,xwişkaxwe,jimalaŞexemêderxistûher tiştêkuliŞexemêhebû,pezûdewarûkerênwanûhemû dewlemendiyawanûhemûpezênwandîlgirtinûhemû anînbabavêwanAqûb.

25Ûwîewşermezarkirinjiberkuwanbajarxistibûnbin şûran,çimkîewjiyênkuliwîwelatîrûdiniştin,Kenanîû Perîziyan,ditirsiya.

26TirsaXudanliserhemûbajarênlidoraŞexemêbûûew nerabûnkulidûkurênAqûbbikevin,jiberkutirsliser wanketibû.

BEŞA31

1Ûdiheyvanûyamehêde,Aqûbbihemûxelkêmala xwerepeyivîûgot:«Xwepaqijbikinûcilênxwe biguherîninûemrabinûherinBêtêlê,liwirminsondxwar kuezdirojakuezjiberbirayêxweEsawreviyamde,jiwî resozekda,çimkîewbiminrebûûezbiaştiyêanîmvî welatî.Ûxwedayênxerîbênkudinavwedene,jiholê rakin»

2Wanxwedayênxerîbûtiştênkudiguhênxwedeûyênli serstûyêxwebûnberdan,ûewpûtênkuRahêljibavêxwe Labandizîbûn,bitevahîdanAqûbAqûbewşewitandinû perçeperçekirinûwêrankirin,ûlibindaraberûyêyali welatêŞexemêveşartin.

3ÛdiheyvanûyamehaheftemîndeewçûBêtîlêLicihê kuewlêrazabûgorîgehekçêkirûliwirstûnekdanîûji bavêxweÎshaqreûjidiyaxweRebekayêrepeyamşand kuwerinbawîjiboqurbanê

4Îshaqgot:«BilakurêminAqûbbêûberîmirinaxweez wîbibînim.»

5AqûbçûbabavêxweÎshaqûbadiyaxweRebekayê, malabavêxweBirahîm,ûdukurênxwe,LêwîûCihûda, bixwerebirinûewçûbabavêxweÎshaqûbadiyaxwe Rebekayê

6ÛRebekajibircêderketberbipêşiyêve,dakuAqûb maçbikeûwîhembêzbike;çimkîgavawêbihîst:«Vaye kurêteAqûbhatiye»,ruhêwêvejiyabûûewmaçkir

7Wêherdukurênwîdîtinûewnaskirinûjêregot:«Kurê min,evkurêntene?»Ûewhembêzkirinûmaçkirin,wan pîrozkirûgot:«DinavwedenifşêBirahîmwêbilindbibe ûhûnêliserrûyêerdêbibinbereket»

8ÛAqûbçûcembavêxweÎshaq,odeyakuewlêrazabû, ûherdukurênwîjîpêrebûnDestêbavêxwegirtûxwar bû,ewmaçkirÎshaqxwelistûyêkurêxweAqûbgirtûli serstûyêwîgiriya

9TarîtîjiçavênÎshaqçûûwîherdukurênAqûb,Lêwîû Cihûdadîtinûgot:«Kurêmin,evkurêntene?Çimkîew mînatene»

10Ûwîjêregotkuewbirastîjîkurênwîne:'Ûtebirastî jîdîtkuewbirastîjîkurênminin.'

11Ewnêzîkîwîbûnûewzivirîûwanmaçkirûherduyan jîhembêzkir.

12ÛruhêpêxemberîtiyêdaketdevêwîûwîLêwîbidestê xweyêrastêûCihûdabidestêxweyêçepêgirt.

13ÛewpêşîberêxwedaLêwîûdestbipîrozkirinawîkir ûjêregot:«Xwedayêhemûyan,Xudanêhemûtemenan,te ûzarokêntedihemûtemenandepîrozbike»

14ÛbilaXudanmezinahîûrûmetamezinbideteû dûndanate,ûteûdûndanate,jiherbedenî,nêzîkîwîbike dakudiperestgehawîdewekmilyaketênhebûnêûwek pîrozanxizmetêbikin(Herwekî)wan,dûndanakurêntejî wêjiborûmet,mezinahîûpîroziyêbe,ûbilaewwanheta hetayêmezinbike.

15Ûewêbibindadwerûserokûserokênhemûnifşakurên Aqûb;EwêpeyvaXudanbirastîbêjin,ûewêhemû biryarênwîbirastîdadbarbikin.ÛewêrêyênminjiAqûb reûrêyênminjiÎsraîlêreragihîninBereketaXudanwêdi devêwandeweredayîndakuhemûnifşahezkirîpîroz bike.

16DayikatenavêteLewîdanî,Ûbidadperwerînavête danî;TuyêbiXudanvegirêdayîbîÛbibîhevalêhemû kurênAqûb;Bilasifrawîyatebe,ûtuûkurêntejêbixwin; Ûbilasifratejibohemûnifşantijîbe,Ûxwarinatejibo hemûtemenankêmnebe

17Bilahemûyênkujitenefretdikinlibertebikevinerdê, ûhemûdijminêntejikokêvebênrakirinûhelakbibinYê kutepîrozdikepîrozbe,ûhermiletêkutenifirdike lanetkirîbe.

18ÛjiCihûdaregot:«BilaXudanhêzûşiyanbideteku tuhemûyênkujitenefretdikinbitepisînî;Tuûyekji kurêntewêliserkurênAqûbbibinmîrek;Bilanavêteû navêkurêntebelavbibeûlihererdûherêmêbelavbibe Hingêmiletwêjirûyêtebitirsin,ûhemûmiletwê bilerizin.»

19AlîkariyaAqûbwêditedebe,ûrizgariyaÎsraêlêwêdi tedebêdîtin

20Ûgavatulisertextêrûmetarastdariyaxwerûnî,wêji bohemûnifşakurêndelalaştiyekemezinhebeXwezîbi wîyêkutepîrozdike,ûhemûyênkujitenefretdikinûte diêşîninûtenifirdikin,wêjierdêbênrakirinûtunekirinû bênnifirkirin

21Ûdîsazivirîûewmaçkirûhembêzkirûgelekşabû; çimkîwîkurênAqûbêkurêxwebirastîdîtibûn.

22Ûewjinavlingênwîderketûliberwîçûerdêûserê xwexwarkir,wîewpîrozkirinûwêşevêliwirbibavê xweÎshaqrebêhnaxwevedan,ûwanbişahîxwarinû vexwarin

23ÛwîherdukurênAqûbrazandin,yeklimilêwîyêrastê ûyêdinlimilêwîyêçepê,ûevyekjêrewekîrastdarîhate hesibandin

24ÛAqûbdiwêşevêdehertiştjibavêxweregot,çawa Xudandilovaniyekemezinnîşanîwîdaye,çawawîdi hemûrêyênwîdeserfirazîdayewîûewjiherxerabiyê parastiye

25ÎshaqXwedayêbavêxweBirahîmpîrozkir,kudilovanî ûrastdariyaxwejikurênxulamêxweÎshaqvenekişandibû

26ÛsibêAqûbjibavêxweÎshaqregotkuwîsozdabû Xudanûdîtinakudîtibû,ûkuwîgorîgehekçêkiriyeûher tiştamadeyekuqurbanliberXudanbêpêşkêşkirin,wekî kuwîsondxwaribû,ûkuewhatiyekuwîliserkerêsiwar bike

27ÎshaqjikurêxweAqûbregot:«Eznikarimbitere biçim,çimkîezpîrimûnikarimrêtehemûlbikim.Kurê min,bixêrûsilametîhere,çimkîezîrosedûşêstûpênc salîmeûêdînikarimrêbiçim.Diyaxweliserkerêsiwar bikeûbilabiterehere.»

28Ûezdizanim,kurêmin,kutujibominhatî,ûbilaev rojpîrozbekuteezsaxdîtimûminjîtedît,kurêmin

29Bilatuserkeftîbibîûsondakutedayebicihbînî;û sondaxwepaşdenexînî;çimkîjibosondêtudêhesabbidî; nihalezbikekuwêbicihbînî,ûbilaewkesêkuhertişt çêkiriyeûtesondjêrexwariye,razîbe

30ÛwîjiRebekayêregot:«BikurêxweAqûbrehere»

RebekayêjîbikurêxweAqûbûDeborayêreçû,ûew gihîştinBêt’elê

31ÛAqûbduayakubavêwîpêewûherdukurênwî, LêwîûCihûda,pêrepîrozkiribûbibîranî,ûşabûû Xwedayêbavûkalênxwe,BirahîmûÎshaq,pîrozkir

32Ûwîgot:'Nihaezdizanimkuhêviyekeherheyîliber Xwedayêhemûyanheye,ûkurênminjî';ûbivîawayîdi derbarêherduyandehatiyedestnîşankirin;ûewwêwekî şahidiyekeherheyîlisertabletênezmanîtomardikinka Îshaqçawawanpîrozkir.

BEŞA32

1EwwêşevêliBêtêlêma,ûLêwîxewndîtkuwanew tayînkirineûkirinekahînêXwedayêHerîBilind,ewû kurênwîhetahetayê;ûewjixewaxweşiyarbûûpesnê Xudanda

2Aqûbserêsibê,rojaçardehêvêmehê,zûrabûûjihemû tiştênkubiwîrehatibûn,jimirovanbigirehetapez,jizêr ûhercûreamûrûcil,dehyekda,ûhertiştîdehyekda 3DiwanrojandeRahêlbikurêxweBinyamînducanîbû AqûbkurênxwejixwejorvejimartûLêwîketpara Xudan,bavêwîcilênkahîntiyêliwîkirûdestênwîtijî kirin

4Ûdipanzdehêvêmehêde,wîçardehgajipez,bîstû heştberan,çilûnehpez,heftberxûbîstûyekbizinwek pêşkêşaşewitandinêlisergorîgehaqurbanê,liberXwedê wekbîhnekxweşanînsergorîgehê.

5Evpêşkêşawîbû,ligorsondakuwîdabûkuewê dehyekêbipêşkêşênfêkîûpêşkêşênvexwarinêrebide 6Ûgavaagirewşewitand,wîliseragirliseragirbixûr pêxistûjibopêşkêşiyaşikirdariyêdugaûçarberanûçar pez,çarbizinênkur,dupezênyeksalîûduçêlekênbizinê pêşkêşkirin;ûwîheftrojanherrojwihakir.

7Ewûhemûkurûmirovênwîliwirheftrojanbikêfxweşî xwarinûpesnêXudandan,yêkuwîjihemûtengahiyan rizgarkiribûûsozdabûwî

8Ûwîdehyekjihemûheywanênpaqijdaûqurbana şewitandinêpêşkêşkir,lêheywanênnepaknedankurêxwe Lêwî,ûhemûcanêmirovandawî.

9LêwîliberbavêxweAqûb,lişûnadehbirayênxwe,li BêtêlêkahîntiyaxwebicihanîûliwirkahîntîkirûAqûb sondaxweda:bivîawayîwîdîsadehîkdaXudanûew pîrozkirûewjibowîpîrozbû

10Ûjibervêsedemêliserlewheyênezmanîwekî qanûnekjibodehiyêdîsadehiyêhatiyedestnîşankirinku salbisalliberXudanbixwin,licihêkuhatiyehilbijartin kunavêWîlêbimîne,ûjibovêqanûnêsînorekrojana hetahetayêtune

11Evfermanhatiyenivîsandindakusalbisalbixwarina dehikaduyemînliberXudanlicihêkuhatiyehilbijartin werebicîhanîn,ûjivêsalêhetasaladintiştekjênemîne

12Çimkîdisalêxwedetovhetarojênberhevkirinatovê salê,ûşerabhetarojênşerabê,ûrûnhetarojêndemsala xwetêxwarin

13Ûhertiştêkujiwêmayeûkevinbûye,bilawekîqirêj bêhesibandin:bilabiagirbêşewitandin,çimkînepake.

14Ûbilaewbihevredipîrozgehêdebixwin,ûbila nehêlinewkevinbibe

15ÛhemûdehîkagaûpezwêjiboXudanpîrozbeûya kahînênwîbe,kuewêsalbisalliberwîbixwin;çimkîli serlewheyênezmanîwisahatiyedestnîşankirinû nexşandinderbarêdehîkêde

16Ûşevadin,dirojabîstûduyêvêmehêde,Aqûbbiryar dakuwîcihîavabike,ûhewşêbidîwarekîdorpêçbike,û wêpîrozbikeûhetahetayêjiboxweûzarokênxweyên piştîwîpîrozbike

17Xudanbişevlêxuyabû,ewpîrozkirûgotê:«Navête wêneAqûbbe,lêÎsraêlwênavêtelêbikin»

18Ûwîdîsajêregot:«EzXudanim,yêkuerdûezman afirand,ûezêtemezinbikimûpirzêdebikim,ûpadîşah wêjitederkevinûewêliherderêkulingêmirovanlê ketiye,dadbarbikin

19Ezêhemûerdêkudibinezmanandeyebidimnifşêteû ewêligorîdaxwazênxwehemûmiletandadbarbikinû piştîwêewêhemûerdêbidestbixinûhetahetayêmîras bigirin.

20ÛwîaxaftinaxwebiwîreqedandûjicemwîçûjorÛ Aqûbhetakuhilkişiyaezmananliminnihêrî

21Ûwîdixewnaşevêdedîtkumilyaketekjiezmanan daketûheftlewhedidestênwîdebûnûewdanAqûb Aqûbewxwendinûhemûtiştênkutêdehatinenivîsandin ûyênkudêdihemûserdemandebiserêwîûkurênwîde werin,dizanibû

22Ûhemûtiştênkuliserlewheyanhatibûnnivîsandin nîşanîwîdanûjêregot:«Vêderêavanekeûnekecihekî pîrozêherheyîûlivirnemîne,çimkîevneewciheHere malabavêxweBirahîmûhetarojamirinabavêxwelicem bavêxweÎshaqbimîne.»

23ÇimkîtuyêliMisrêbiaştîbimirîûlivîwelatîtuyêbi rûmetdigorabavûkalênxwede,biBirahîmûÎshaqre, werîveşartin.

24Netirse,çimkîçawatedîtûxwend,wêhertiştwisabe; ûhertiştêkutedîtûxwendiyebinivîse

25ÛAqûbgot:«Xudan,ezçawadikarimhemûtiştênku minxwendineûdîtinebibîrbînim?»Ûwîjêregot:«Ezê hemûtiştanbînimbîrate.»

26Ûewjicemwîrabûûjixewaxweşiyarbûûhertiştê kuxwendibûûdîtibûbibîranî,ûhemûgotinênku xwendibûûdîtibûnivîsand

27Ûwîliwirrojekdinpîrozkir,ûliwêderêwekîhemû qurbanênkudirojênberêdepêşkêşkiribûqurbanpêşkêş kirûnavêwêdanî«Zêdekirin»,çimkîevrojlêzêdebûû rojênberêdanî«Cejn»

28Ûbivîawayîeşkerebûkudivêewbibe,ûliser lewheyênezmanîhatiyenivîsandin:jibervêyekêjêrehat eşkerekirinkuewwêpîrozbikeûliheftrojêncejnêzêde bike

29Ûnavêwê'Zêdekirin'bû,jiberkuewdinavrojêncejnê de,ligorîhejmararojênsalê,hatibûtomarkirin

30Ûdişevabîstûsêyêvêmehêde,şîrikaDeborah Rebeccamir,ûewlibinêbajêrdibindaraberûyêçemde veşartin,ûwînavêvêderêdanî'ÇemêDeborah'ûnavê darikêjîdanî'DaraşînaDeborah'.

31RebekaçûûvegeriyamalaxwecembavêwîÎshaq,û Aqûbbidestêwêberan,pezûbizinşandin,dakuewjibo bavêwîxwarinekamadebike,ligorîdaxwazawî

32ÛewlipeydiyaxweçûhetakugihîştwelatêKabratanê ûliwirbicihbû

33Rahêlêdişevêdekurekanîdinyayêûnavêwîkir «Kurêxemgîniyamin»,çimkîwêdianînawîdeêşkişand Bavêwîdirojayanzdehêmehaheştande,dihefteya şeşemînavêjûbîlêde,navêwîkirBinyamîn.[2143AM] 34ÛRahêlliwirmirûliwelatêEfratê,angoBeytlehmê, hateveşartin,ûAqûblisergoraRahêlê,liserrê,lijorgora wê,stûnekçêkir.

BEŞA33

1AqûbçûûlibaşûrêMejdeladrêfêbicihbûDiheyvanû yamehadehemde,ewûjinaxweLêaçûnbabavêxwe Îshaq.

2RûbenBîlha,xizmetkaraRahêlê,cariyabavêwî,licihekî veşartîdîtkuxwediavêdedişuştûjêhezkir

3ÛewbişevxweveşartûçûmalaBîlhayêûdîtkuewbi tenaserêxwelisernivînekêdimalaxwederadiza 4Ûewbiwêrerazabû,ûewşiyarbûûdîtkuRûbenbiwê redinavnivînanderazabû.Wêqiraxakincêxwevekirû ewgirt,qîrkirûdîtkuewRûbene

5Ûewjiberwîşermkir,destêxwejiwîberdaûew reviya.

6Ûewjibervêyekêgelekxemgînbûûjikesîrenegot 7ÛgavaAqûbvegeriyaûlêgeriya,wêjêregot:«Ezjibo tenepaqijim,çimkîezliberteqirêjbûm;çimkîRûbenez qirêjkirimûşevêbiminrerazabûEzdixewdebûmû mintiştekvenekirhetakuwîkincêminvenekirûbiminre raza.»

8AqûbgelekliserRûbenhêrsbû,jiberkuewbiBîlhayê rerazabû,jiberkuwîkincêbavêxwevekiribû

9ÛAqûbcarekedinnêzîkîwênebû,jiberkuRûbenew qirêjkiribûHerkesêkukincêbavêxweveke,kirinawîpir xerabe,çimkîewliberXudankirête

10Jibervêyekêliserlewheyênezmanîhatiyenivîsandin ûfermankirinkumêrekbijinabavêxwererazêûkincê bavêxweveneke,çimkîevnepakîye:ewêbihevre bimirin,mêrêkubijinabavêxwererazêûjinjî,çimkî wanlisererdênepakîkiriye

11ÛdinavmiletêkuXwedêjixwerewekmilkêxwe hilbijartiyede,liberXwedayêmetiştekînepaktune

12Ûcarekedin,caraduyemînhatiyenivîsandin:'Nifirli wîbekubijinabavêxwererazê,çimkîwîşermabavê xweeşkerekiriye';ûhemûpîrozênXudangotin:'Bilawisa be,bilawisabe'

13Ûtu,Mûsa,fermanbidezarokênÎsraêlkuvêpeyvê bicîhbînin;çimkîewcezayêmirinêtîne;ûewnepake,ûji bomirovêkuevkiriyekefaretekherûhertuneye,lêewê bêkuştinûbêkuştin,ûbikeviranbêkevirkirin,ûjinav gelêXwedayêmebêrakirin

14ÇimkîliÎsraêlê,jibotukesêkuwihabikedestûrnayê dayînkurojekêjîliserrûyêerdêbijî,çimkîewkirêtû nepake

15Bilanebêjin:Piştîkubicariyabavêxwereraza,ji Rûbenrejiyanûbexşandinhatdayîn,ûjiwêrejîherçend mêrêwêhebûûmêrêwêAqûb,bavêwî,hînsaxbû

16Çimkîhetawêdemêrêziknameûdadwerîûqanûnbi tevahîjibohemûyannehatibûeşkerekirin,lêdirojêntede (ewwekîqanûnekjibodemsalûrojanûqanûnekherheyî jibonifşênherheyîhatiyeeşkerekirin)

17Ûjibovêqanûnênerojêndawîûnejîkefaretheye,lê divêherdujîdinavmiletdebênrakirin:dirojakuwanev yekkiriyede,ewêwanbikujin

18Ûtu,Mûsa,jiboÎsraêlêbinivîse,dakuewwêbicîh bîninûligorîvangotinanbikinûgunehêmirinênekin; çimkîXudanXwedayêmedadwere,kulihembermirovan rêznagireûdiyariyanqebûlnake

19Ûvangotinênpeymanêjiwanrebêje,dakuew bibihîzinûbicîhbînin,ûjiwanhaydarbinûjiwelêtneyên helakkirinûjikokêveneyênrakirin,çimkîhemûyênkuli berXwedayêmelisererdêdikin,nepakîûkirêtiyekû qirêjîûqirêjîne.

20Ûgunehekîmezintirjizinêkariyakuewlisererdêdikin tuneye;çimkîÎsraêlmiletekîpîrozejiboXudanXwedayê xwe,miletekîmîrasgir,miletekîkahînûpadîşahîûmilkê xweye;ûdinavmiletêpîrozdewênepakîyekwisaxuya nebe

21Ûdisalasêyemînavêhefteyaşeşemîn[21:45AM]de AqûbûhemûkurênwîçûnûlimalaBirahîm,linêzîkî bavêwîÎshaqûdiyawîRebekayê,bicihbûn

22ÛevnavênkurênAqûbbûn:Rûbenêyêpêşî,Şimûn, Lêwî,Cihûda,Îsaxar,Zebûlon,kurênLêayê;ûkurên Rahêlê,ÛsivûBinyamîn;ûkurênBîlhayê,DanûNeftelî; ûkurênZîlpayê,GadûAşêr;ûDîna,keçaLêayê,keça yekaneyaAqûb

23EwhatinûliberÎshaqûRebekayêserêxwedanînû gavawanewdîtin,wanAqûbûhemûkurênwîpîrozkirin ûÎshaqgelekşabû,çimkîwîkurênAqûb,kurêxweyê biçûk,dîtinûewpîrozkirin

BEŞA34

1Ûdisalaşeşemînavêhefteyavêjûbîlaçilûçarande [2148AM]Aqûbkurênxweşandinkupezênxwebiçêrînin, ûxulamênxwejîbiwanreşandinçêregehênŞexemê 2ÛheftpadîşahênAmoriyanlidijîwanciviyan,daku wanbikujin,xwedibindarandeveşartûpezênwanwek nêçîrbibirin

3AqûbûLêwîûCihûdaûÛsivlimalêbibavêxweÎshaq rebûn;jiberkuruhêwîxemgînbûûewnekarînwîbihêlin; ûBinyamînyêherîbiçûkbû,ûjibervêyekêbibavêxwe rema

4ÛpadîşahêTafûûpadîşahêAresa,padîşahêSeragan, padîşahêSelo,padîşahêGaas,padîşahêBethoron,padîşahê Maanîsakîrûhemûyênkulivançiyayanûlidaristanên welatêKenanêdijînhatin

5WanevyekjiAqûbreragihandinûgotin:«Vaye, padîşahênAmoriyankurêntedorpêçkirineûpezênwan talankirine»

6Ûewjimalaxwerabû,ewûsêkurênwîûhemû xulamênbavêwîûxulamênwîbixwe,ûbişeşhezar mirovênkuşûrhildigirtinçûdijîwan

7ÛwîewliçêregehênŞexemêkuştin,ûlipeyyênku direviyanket,ûewbidevêşûrkuştin,ûwîAresaûTapûû

SareganûSeloûAmanîsakîrûGa[ga]askuştin,ûpezênwî vegerand.

8Ûewliserwanserketûbacêliserwanferzkirkuew bacêbidinwî,pêncberhemênfêkiyênwelatêxwe,ûwî RobelûTamnataresavakirin.

9Ûewbiaştîvegeriyaûbiwanreaştîçêkirûewbûn xulamênwî,hetarojakuewûkurênwîçûnMisrê 10Ûdisalaheftemînavêhefteyê[2149AM]dewîYûsif şanddakujimalaxweliserrewşabirayênxwebizanibeû biçewelatêŞexemê,ûewliwelatêDotanêdîtin 11Wanbixiyanetpêretevgeriyanûlidijîwîkomployek çêkirindakuwîbikujin,lêgavafikraxweguhertin,ew firotinbazirganênÎsmaîliyanûewanînMisrêûewfirotin Potîfar,enûxêFîrewn,serokêaşpêjanûkahînêbajarêElew 12KurênAqûbkeriyekserjêkirin,kincêÛsivdixwînêde hiştinûdirojadehêmehaheftemîndejibavêxweAqûbre şandin

13Ûewtevahiyawêşevêşîngirt,çimkîewêvarêjiwîre anîbûn,ûewjibermirinaxwebitayêketûgot: 'CenawirekîxerabYûsifxwar';ûhemûendamênmalbata wî[wêrojêbiwîreşîngirtin,ûew]tevahiyawêrojêbiwî rexemgînûşîngirtin.

14Kurûkeçawîrabûnkuwîteselîbikin,lêewnexwest kujibokurêxweteselîbibe

15ÛwêrojêBîlhayêbihîstkuÛsivmiriye,ûewbişînawî mir,ûewliQafratefêdima,ûDînajî,keçawî,piştîmirina Ûsivmir

16ÛdimehekêdeevsêşînliserÎsraêlêhatin.WanBîlha libergoraRahêlêveşartinûkeçawêDînajîliwirveşartin

17SalekêjiboÛsivşîngirtûbêhnaxweveda,çimkîgot: «Bilaezjibokurêxwebişînêdakevimgorê».

18Jibervêyekê,jibozarokênÎsraêlfermanhatiyedayîn kuewdirojadehêmehaheftemînde-dirojakuxeberaku wîjiboYûsifgiriya,gihîştbavêxweAqûb-xweêşbikin, dakuewdirojadehêmehaheftemînde,salêcarekê,bi bizinekîciwanjibogunehênxwekefaretêbikin;jiberku wanhezkirinabavêxweyajibokurêwîYûsifxemgîn kiribû

19Ûevrojhatiyedestnîşankirinkuewjibogunehênxwe, jibohemûgunehênxweûjibohemûşaşiyênxwexemgîn bibin,dakuewsalêcarekêxwediwêrojêdepaqijbikin 20ÛpiştîmirinaYûsif,kurênAqûbjixwerejingirtin NavêjinaRûbenAdaye;navêjinaŞimûnAdlbaaye, Kenanîye;navêjinaLêwîMelkaye,jikeçênAramêye,ji nifşakurênTerahe;navêjinaCihûdaBêtasûêle,Kenanî ye;navêjinaÎsaxarHîzaqaye;navêjinaZabûlonNîmane; navêjinaDanEglaye;navêjinaNeftalîRasûye,ji Mezopotamyayêye;navêjinaGadMakaye;navêjina AşêrÎyonaye;navêjinaYûsifAsenataMisrîye;ûnavê jinaBinyamînÎjasakaye

21ŞimûntobekirûjinekedinjiMezopotamyayêwekbira anî.

BEŞA35

1Ûdisalayekemahefteyayekemajûbîlaçilûpêncemîn de[2157AM]RebekayêgazîkurêxweAqûbkirûferman dawîderbarêbavûbirayêwîde,kuewdihemûrojên jiyanaxwederêzêliwanbigire

2Aqûbgot:«Ezêhertiştîbikim,çawakuteemirdayemin, çimkîevtiştwêjibominrûmetûmezinahîbe,ûliber Xudanrastdarîbe,dakuezwanrûmetbikim»

3Ûtujî,dayê,jirojakuezjidayikbûmhetaîro,bihemû kirinênminûbihemûtiştênkudidilêmindene,dizanîku ezhergavliserhertiştîbaşdifikirim

4Ûezçawavêtiştêkuteemirdayemin,nekim,kuez qedrêbavûbirayêxwebigirim?

5Jiminrebêje,dayê,teçixerabîdimindedîtiyeûezêjê dûrbikevim,ûrehmwêliserminbe'

6Ûwêjêregot:«Kurêmin,mindihemûrojênxwededi tedetiştekîxerabnedîtiye,lêtenêkirinênrastLêezê rastiyêjiterebêjim,kurêmin:Ezêîsalbimirimûezêîsal dijiyanaxwedesaxnemînim;çimkîmindixewnêderoja mirinaxwedîtkuezêjisedûpêncîûpêncsalanzêdetir nejîm:ûvayeminhemûrojênjiyanaxweyênkuezê bijîmtemamkirine»

7Aqûbbigotinêndiyaxwekeniya,jiberkudiyawîjêre gotibûkuewêbimire;ewlihemberwîrûniştibûûbihêza xwevegirêdayîbû,ûewdihêzaxwedelawaznebû;jiber kuewdiçûûdihatûdidît,diranênwêxurtbûnûdi tevahiyarojênjiyanawêdetunexweşiyeklêneketibû.

8Aqûbjêregot:«Xwezîbiminbe,dayê,egerrojênmin nêzîkîrojênjiyanatebibinûhêzaminjîwekhêzatebi minrebimîneûtunamirî,çimkîtubiminrehenekandikî derbarêmirinaxwede»

9EwçûbaÎshaqûjêregot:«Ezjitericayekêdikim:Bira EsawsondbixwekuewêzirarênedeAqûbûbi dijminatiyêlipeywîneçe,çimkîtudizanîkuramanên Esawjiciwaniyawîvexirabinûdiwîdeqencîtuneye, çimkîewdixwazepiştîmirinatewîbikuje.

10Ûtudizanîhemûtiştênkuwîkirine,jirojakubirayêwî AqûbçûHaranêhetarojaîro:çawabihemûdilêxweem terkkirinûxerabîlimekir;pezêntejixweregirtinû hemûmilkêntejibertebirin

11Ûgavamejibotiştênxwejêlavakirûlavakir,wîwek mirovekîkudilovanîlimedike,kir.

12Ewlitepiracizejiberkutekurêxweyêrastûbêqusûr Aqûbpîrozkiriye;çimkîdiwîdexerabîtune,lêtenêqencî heye,ûjidemakuewjiHaranêhathetarojaîro,wîtiştek jimenestandiye,jiberkuewhergavhertiştîdiwextêxwe detîneme,ûbihemûdilêxweşadibegavaemjidestênwî digirinûewmepîrozdike,ûjidemakuewjiHaranêhat hetarojaîrojimeveqetiyaye,ûewherdemlimalêbime redimîneûrûmetêdideme

13Îshaqjêregot:«EzjîkarênAqûbêkulicemmeye dizanimûdibînim,çawabihemûdilêxwerûmetêdideme; lêminberêjiEsawbêtirjiAqûbhezdikir,jiberkuew kurêpêşîbû;lênihaezjiEsawbêtirjiAqûbhezdikim,ji berkuwîgelekkarênxerabkirineûdiwîderastdarîtune, jiberkuhemûrêyênwîneheqîûzordarîne,ûlidorawî rastdarîtune.»

14Ûnihadilêminjiberhemûkirinênwîacize,ûneewû nejînifşawîxilasnabin,jiberkuewewinkudêjierdê werinhilweşandinûjibinezmananwerinrakirin,jiberku wîXwedayêBirahîmterikandiyeûlipeyjinênxweûli peynepakiyawanûlipeyxeletiyawançûye,ewûzarokên wî

15Ûtujiminredibêjekuewsondbixwekuewêbirayê xweAqûbnekuje;hetaegersondbixwejî,ewêligorî

sondaxwetevnegereûewêneqencîbike,lêtenêxerabî bike.

16LêegerewbixwazeAqûb,birayêxwe,bikuje,wêbide destêAqûbûewêjidestêwîxilasnebe,[çimkîewê bikevedestêwî].

17ÛjiberAqûbnetirse,çimkîparêzvanêAqûbmezinûbi hêzûbirûmete,ûjiparêzvanêEsawbêtirpesnêwîtê dayîn.

18RebekayêşandgazîEsawkirûewhatbawêûwêjêre got:«Kurêmin,daxwazekminheyekuezjitebikim,ûsoz bidekutuwêbikî,kurêmin»

19Ûwîgot:«Ezêhertiştêkutujiminredibêjîbikimûez êdaxwazaterednekim.»

20Ûwêjêregot:«Ezjitedixwazimkurojakuezbimrim, tuminbibîhundirûlinêzîkîSarayê,diyabavête,min veşêrî,ûtuûAqûbjihevhezbikinûtukesjihevxerabiyê nexwaze,lêtenêjihevhezbikin,û(bivîawayî)hûnê, kurênmin,serfirazbibinûdinavwelêtderûmetdarbibinû tudijminliserweşanebe,ûhûnêdiçavêhemûkesênku jiwehezdikindebibinbereketûrehmet»

21Ûwîgot:«Ezêhemûtiştênkutejiminregotinebikim ûrojakutulinêzîkîSarayê,diyabavêminbimirî,ezête veşêrim,wekkutexwestiyekuhestiyênwêlinêzîkî hestiyêntebin»

22ÛezêjiherbedenîzêdetirjiAqûb,birayêmin,hez bikim;jiberkuliseranserêerdêjibilîwîbirayekîmintune: ûevjibominneqîmetekmezinegerezjiwîhezbikim;ji berkuewbirayêmine,ûemdilaşêtedebihevrehatine çandin,ûembihevrejizikêtederketine,ûhekeezji birayêxweheznekim,ezêjikêhezbikim?

23EzbixwejitelavadikimkutuAqûbliserminûliser kurênminşîretbikî,çimkîezdizanimkuewêbêgumanli serminûkurênminpadîşahbe,çimkîdirojakubavêmin ewpîrozkirde,wîewbilindtirûezjînizmtirkirim.

24Ûezsonddixwimkuezêjiwîhezbikimûdihemû rojênjiyanaxwedelidijîwîxerabiyênexwazim,lêtenê qenciyê.'

25ÛwîliservêhemûtiştîsondxwarWêliberçavên EsawgazîAqûbkirûligorîgotinênkuwêjiEsawre gotibû,fermandawî.

26Ûwîgot:«Ezêdaxwazatebikim;bawerbikekujimin anjikurênmintuxerabîliserEsawdernakeve,ûezêdi tiştekîdeyekembim,jibilîdievînêde.»

27Wêşevêewûkurênwêxwarinûvexwarin,ûewdiwê şevêde,sêsaliyaxweûhefteyekûsalekêdemir,ûherdu kurênwê,EsawûAqûb,wêdişikeftaduqatîde,linêzîkî Sarayê,diyabavêwan,veşartin

BEŞA36

1Ûdisalaşeşemînavêhefteyêde[2162AM]Îshaqgazî herdukurênxweEsawûAqûbkirûewhatinbawîûwîji wanregot:«Kurênmin,ezdiçimrêyabavûkalênxwe, berbimalaherheyîyakubavûkalênminlêne

2Jibervêyekê,minlinêzîkîbavêminBirahîm,dişikefta duqatîyalizeviyaEfronêHîtîdeveşêrin,kuBirahîmliwir gorekkirîbûdakutêdeveşêre;digorakuminjiboxwe kolabûde,minliwirveşêrin

3Ûezvêfermanêdidimwe,kurênmin,kuhûnlisererdê rastdarîûrastdariyêbikin,dakuXudanhemûtiştênku

XudanjiboBirahîmûjibodûndanawîgotiye,bîneserê we.

4Ûkurênmin,birayênxwe,wekmirovekîkujicanêxwe hezdike,jihevhezbikin,ûbilaherkeslitiştêkujibo birayêxwesûdmendebigereûlisererdêbihevre tevbigerin;ûbilawekcanêxwejihevhezbikin

5Ûdiderbarêpirsapûtande,ezfermanûşîretanliwe dikimkuhûnwanredbikinûjiwannefretbikin,ûjiwan heznekin,jiberkuewjibokesênkuwandihebîninûjibo kesênkuliberwanditewînintijîxapandinin

6Kurênmin,XudanXwedayêBirahîmbavêwebibîr bînin,ûçawaminjîbirastîûbişahîjêreîbadetkirû xizmetkir,dakuewwezêdebikeûtovêwewekstêrkên ezmananpirzêdebike,ûwelisererdêweknebatarastîyê avabikekudêhetahetayêjinifşanveneyêrakirin 7Ûnihaezêsondekmezinbidimwe-çimkîsondekjiwê mezintirnînebinavêbirûmetûbirûmetûmezinû şewqdarûecêbûbihêz,yêkuezmanûerdûhertiştbihev reafirandin-kuhûnêjiwîbitirsinûwîbiperizin.

8Ûkuherkesbihezkirinûrastdariyêjibirayêxwehez bike,ûjinihaûpêvehetahetayêdihemûrojênjiyanaxwe detukeslidijîbirayêxwexerabiyênexwaze,dakuhûndi hemûkirinênxwedeserfirazbibinûneyênhilweşandin 9Ûhegeryekjiwelidijîbirayêxwexerabiyêbike, bizanibekujinihaûpêveherkesêkulidijîbirayêxwe xerabiyêbike,wêbikevedestêwîûwêjiwelatêzindiyan bêrakirinûnifşawîjîwêjibinezmananbêtunekirin

10Lêdirojaalozîûnifirûhêrsûhêrsêde,biagirê şewitandinêmînakuwîSodomşewitand,bihemanawayî ewêerdûbajarêwîûhertiştêwîbişewitîne,ûewêji pirtûkaterbiyekirinazarokênmirovanwerejêbirin,ûnedi pirtûkajiyanêde,lêditiştêkujibohilweşandinêhatî destnîşankirindeweretomarkirin,ûewêbikevenifira herheyî;dakuşermezarkirinawanhergavdinefretûnifir ûxezebûêşûhêrsûdihêrsûbelaûdinexweşiyandeji nûvewereçêkirin

11Ezdibêjimûşahidiyêjiweredikim,kurênmin,ligor hukmêkuwêbêserwîmirovîkubixwazezirarêbide birayêxwe

12Ûwîdiwêrojêdehemûmilkêxweliherduyanparve kirûbeşamezindayêmezin,bircaûhertiştêkulidorawê bû,ûhertiştêkuBirahîmliberÇiyaSondêhebû 13Ûwîgot:«Ezvêparamezintirdidimkurêmezin.»

14Esawgot:«MinewfirotiyeAqûbûmafênixurtîyaxwe dayewîBilaewbidewî,eznikarimtiştekîjîliservêyekê bêjim,çimkîewyêwîye.»

15Îshaqgot:«Îrobilabereketliserwe,kurênmin,ûliser dûndanawebe,çimkîwerihetîdaminûdilêminjiber mafênixurîtiyêneêşe,dakutujiberwêxerabiyênekî»

16BilaXwedayêHerîBilindmirovêkurastdariyêdike,wî ûdûndanawîhetahetayêpîrozbike

17Ûwîfermanûpîrozkirinawanbidawîkir,ûwanliber wîbihevrexwarinûvexwarin,ûewkêfxweşbûjiberku dinavberawandeyekfikrhebû,ûewjiwîderketinûwê rojêbêhnaxwevedanûrazan

18Îshaqwêrojêbikêfxweşîlisernivînaxwerazaûdi xewaherheyîderazaûsedûheştêsaliyaxwedemir.Bîst ûpênchefteûpêncsaltemambûnûherdukurênwîEsaw ûAqûbewveşartin

19EsawçûwelatêEdomê,çiyayênSeîr,ûliwirbicihbû.

20ÛAqûbliçiyayênHebronê,libircêwelatêxerîbiyêyê bavêxweBirahîm,dijiyaûbihemûdilêxweûligorî fermanênxuya,wekîkuwîrojênnifşênxweparvekiribûn, jiXudanreîbadetdikir.

21JinawîLîyadisalaçaranahefteyaduyemînajûbîlêya çilûpêncemînde,[2167AM]mirûwîewdişikeftaduqatî de,linêzîkîRebekayê,limilêçepêgoraSarayê,diyabavê wî,veşart.

22HemûkurênwêûkurênwîhatinkubiwîreliserLîya jinawîşînêbigirinûwîjiberwêteselîbikin,çimkîewli serwêşînêdigirt,jiberkupiştîmirinaxwişkawêRahêlê ewpirjêhezdikir

23Çimkîewdihemûrêyênxwedebêkêmahîûrastbûû rêzliAqûbdigirt,ûhemûrojênkuewbiwîrejiya,wîji devêwêpeyvekdijwarnebihîst,çimkîewnermûaştîxwaz ûrastûbirûmetbû.

24Ûwîhemûkirinênwêyênkuwêdijiyanaxwede kiribûnbibîranîûpirliserwêşîngirt;çimkîwîbihemû dilûbihemûcanêxwejêhezdikir.

BEŞA37

1ÛrojakuÎshaq,bavêAqûbûEsaw,mir,[2162AM] kurênEsawbihîstinkuÎshaqparamezindayekurêxweyê biçûkAqûbûewpirhêrsbûn.

2Ûewbibavêxwerepevçûnûgotin:«Çimabavêtepara mezindaAqûbûtepaşguhkir,tevîkutuyêmezinîû Aqûbyêbiçûkî?»

3Ûwîjiwanregot:«Jiberkuminmafênixurtîyaxwebi perçeyeknîskfirotiyeAqûb,ûrojakubavêminezşandim nêçîrêûgirtinêûtiştekîbînimwîkubixweûminpîroz bike,ewbixapandinêhatûxwarinûvexwarinanîbavê min,ûbavêminewpîrozkirûezxistimbindestêxwe» 4Ûnihabavêmesondxwariyekuembihevrelidijî birayêwîjîxerabiyênekinûemêbihezkirinûaştiyêbi birayêxwerebimîninûrêyênxwexeranekin

5Wanjêregot:«Emêguhnedintekutubiwîrelihev bikî,çimkîhêzamejihêzawîmezintireûemjiwîbihêztir in;emêlidijîwîderkevinûwîbikujinûwîûkurênwî tunebikin.Ûheketubimereneçî,emêzirarêbidintejî.»

6Nihaguhbidinme:WerinemmirovanbişîninAramêû FilîstînêûMowabêûAmmonê,ûwerinemjixwere mirovênbijartîyênkujiboşerdilxwazinhilbijêrin,û werinemlidijîwîherinûpêreşerbikin,ûwerinemwîji erdêtunebikinberîkuewbihêzbibe

7Bavêwanjiwanregot:«Neçinûpêreşernekin,daku hûnliberwînekevin»

8Ûwanjêregot:«Evjîtamşêwazêtevgerateyeji ciwaniyatehetarojaîro,ûtustûyêxwedixîbinnîrêwî»

9Emêguhnedinvangotinan’ÛwanşandinAramêû Adûramê,cemdostêbavêxweûbiwanrehezarmêrxas, mêrxasênbijartîkirêkirin.

10ÛjiMowabêûjikurênAmmonêyênkirêkirîhezar mêrênbijartî,jiFilîstînêhezarmêrênşerênbijartî,ji EdomêûjiHorîyanhezarmêrênşerênbijartîûjiKittiman mêrênşerênbihêzhatinbawan

11Ûwanjibavêxweregot:«Biwanrehereûwanbibe rêber,nexweemêtebikujin»

12Ûgavadîtkukurênwîewzorêdikirinkulipêşiyawan heredakuwanlidijîbirayêxweAqûbbirêvebibe,ewbi hêrsûhêrstijîbû

13Lêpiştrehemûxerabiyakudidilêwîdelidijîbirayê xweAqûbveşartîbûbibîranî;ûsondakujibavûdiya xwerexwaribû,neanîbîraxwekuewêditevahiyarojên xwedelidijîbirayêxweAqûbxerabiyêneke.

14Ûtevîvanhemûyan,Aqûbnizanibûkuewjiboşerli dijîwîtên,ûewjiboLîayê,jinaxwe,şîndigirt,hetakuew biçarhezarşervanûşervanênbijartîpirnêzîkîbircêbûn

15ÛxelkêHebronêşandinbawîûgotin:«Vayebirayête biçarhezarşûrûmertalûçekanvehatîyedijîteşerbike» ÇimkîewjiAqûbbêtirjiEsawhezdikirinWanevyekjê regot,çimkîAqûbjiEsawmirovekîdilnizmtirûdilovantir bû

16LêAqûbbawernekirhetakuewpirnêzîkîbircêbûn.

17Ûderiyênbircêgirtinûliserdîwarênbilindsekinîûbi birayêxweEsawrepeyivîûgot:«Teselîyekemezinheye kutujibojinaminamirîhatîteselîkirinamin.Maevew sondekuteberîmirinawanjibavêxweûdîsajidiyaxwe rexwar?Tesondşikandûdiwêgavêdekutejibavêxwe resondxwar,tuhatiyîmehkûmkirin.»

18HingêEsawbersivdaûjêregot:«Nezarokênmirovan ûnejîheywanênerdêsondênrastdariyêyênkuwandi sondêdehetahetayêxwariye,nînin;lêherrojewlidijî hevxerabiyêdifikirin,ûçawaheryekjiwandijminû neyarêxwebikuje»

19Ûtujiminûzarokênminherûhernefretdikîûtu girêdanabiratiyêbiterenayêparastin

20Guhbidevangotinênkuezjiteredibêjim:Egerberaz bikaribeçermêxwebiguherîneûmûyênxwewekhirînerm bike,Anjîegerbikaribeqiloçênliserserêxwewek qiloçêngaanmiyekêderxe,wêdemêezêgirêdanabiratiyê biterebiparêzim,Ûegermemikjidiyaxweveqetiyan,ji berkutujiminrenebûyîbira

21Ûegergurbiberxanrelihevbikindakuwannexwin anjîzorêliwannekin,ûegerdilêwanjiboqenciyêberbi wanvebe,wêdemêdidilêmindedêlihemberteaştîhebe

22Ûegerşêrbibedostêgaûbiwîrelihevbike,ûegerew biwîredibinyeknîrêdebeûbiwîrecotbike,wêdemê ezêbiterelihevbikim

23Ûgavaqijikwekrazaspîbibe,wêdemêbizanibeku minjitehezkiriye,ûezêbitereaştiyêbikim,tudêji kokêvebêrakirin,ûkurêntejîwêjikokêvebênrakirin,û jiboteaştîtunebe'

24ÛgavaAqûbdîtkuewbidilûcanêxweewqasxerabe kudixwazewîbikuje,ûewwekberazêkovîyêkuliser rimêdikeveûlêdixeûdikuje,lêjêvenakişe,bazda 25Hingêwîjixelkêxweûjixulamênxweregotkuew êrîşîwîûhemûhevalênwîbikin

BEŞA38

1PiştîvêyekêCihûdabibavêxweAqûbrepeyivîûjêre got:«Bav,kevanêxwebizivirîneûtîrênxwebişîneû dijminbavêjexwarêûdijminbikuje;bilahêzatehebe, çimkîembirayêtenakujin,çimkîewwekteyeûewwek teye,bilaemvêrûmetêbidinwî»

2HingêAqûbkevanaxwekişandûtîrêxweavêtûlisingê xweyêrastêlibirayêxweEsawxistûewkuşt.

3ÛdîsatîravêtûlisingêçepêyêAdoranêAramîxist,ew paşveajotûkuşt

4ÛpaşêkurênAqûb,ewûxulamênwan,derketin,xweli çaraliyênbircêdabeşîhevkirin

5Cihûdalipêşiyêderket,NeftelîûGadbiwîreûpêncî xulamênwîlialiyêbaşûrêbircêbûn,ûherkesêkuliber xwedîtinkuştinûyekjiwanjînefilitî

6Lêwî,DanûAşer,pêncî(mêr)biwanre,berbirojhilatê bircêveçûnûwanşervanênMowabûAmmonkuştin.

7Rûben,ÎsaxarûZebûlon,pêncîzilamênwanjîbiwanre, berbibakurêbircêveçûnûşervanênFilîstiyankuştin 8ŞimûnûBinyamînûHenox,kurêRûben,bipêncî(mêr) reberbirojavayêbircêveçûnûwançarsedmêrênbihêzji EdomûHorîyankuştin;şeşsedreviyan,ûçarkurênEsaw jîbiwanrereviyanûbavêxwekuştîhiştin,wekkuewli sergirêliAdûramêketibû

9KurênAqûbhetaçiyayênSeîrlipeywançûn.Aqûb birayêxwelisergirêliAdûramêveşartûvegeriyamala xwe

10KurênAqûbliçiyayênSeîrzorêdankurênEsawû stûyêxwetewandin,dakuewbibinxulamênkurênAqûb 11Ûwanjibavêxwereşandin(jibokubipirsin)kagelo ewbiwanreaştiyêbikinanjîwanbikujin.

12Aqûbjikurênxwerepeyamekşandkuewaştiyêbikin, ûwanbiwanreaştîkirûnîrêkoletiyêdanîserstûyêwan, dakuewhergavbacêbidinAqûbûkurênwî.

13ÛhetarojakuAqûbçûMisrê,ewberdewamkirinku bacbidinê

14ÛkurênEdomhetarojaîrojinîrêkoletiyêyêku diwanzdehkurênAqûbliserwanferzkiribûn,xelas nebûne

15ÛevpadîşahênkuliEdomêhukumdarîkirin,berîku hetarojaîroliwelatêEdomêpadîşahekliserzarokên Îsraêlhukumdarîbike

16Balaq,kurêBeor,liEdomêpadîşahîkirûnavêbajarê wîDanababû

17ÛBalaqmirûYewab,kurêZarayêBoser,lişûnawî padîşahîkir.

18ÛEyûbabmir,ûEsamêjiwelatêTemanêlişûnawî padîşahîkir

19ÛEsammir,ûlişûnawîAdath,kurêBarad,yêkuli zeviyaMowabêMidyankuşt,padîşahîkir,ûnavêbajarê wîAvîtbû

20Û'Adethmir,ûSelman,ji'Amaseqa,lişûnawî hukumdarîkir

21SelmanmirûŞawûlêjiRe'abotê(likêlekaçem)lişûna wîhukumdarîkir.

22ŞawûlmirûBaêlûnan,kurêAxbor,lişûnawîpadîşahî kir

23ÛBa'elûnan,kurêAxbor,mirûAdeatlişûnawî padîşahîkir,ûnavêjinawîMaitabîtbû,keçaMatarat,keça Metabedzaab.

24EvewpadîşahênkuliwelatêEdomêhukumdarîkirinin

BEŞA39

1AqûbliwelatêKenanê,liwelatêkubavêwîlêma,ma EvnifşênAqûbin

2ÛgavaÛsivewbirinwelatêMisrê,ewhevdehsalîbûû Potîfar,aşpêjekînemêrêFirewn,ewkirî

3ÛwîÛsivliserhemûmalaxwedanîûbereketaXudanji berÛsivlisermalaMisrîhatûXudandihertiştêkuwî dikirdeewqenckir

4ÛMisrîhertiştdadestêÛsiv;çimkîwîdîtkuXudanbi wîreyeûXudandihertiştêkuewdikirdewîserfirazdike

5XuyabûnaÛsifpirxweşikbû,jinaaxayêwîçavênxwe bilindkirûÛsifdît,ewjêhezkirûjêlavakirkubiwêre razê

6Lêwîcanêxweteslîmnekir,ûXudanûgotinênkubavê wîAqûbjinavgotinênBirahîmdixwendbibîranî,kudivê tukesbijinekêrekumêrêwêheyezinayêneke;kucezayê mirinêjibowîliezmananliberXwedayêHerîBilind hatiyedestnîşankirin,ûgunehdêlihemberwîdipirtûkên herheyîdeliberXudanherdemweretomarkirin

7Ûsivevgotinbibîranîûredkirkupêrerazê

8Wêsalekêlavajêkir,lêwîredkirûguhnedawê

9Lêwêewhembêzkirûdimalêdeewbitundîgirtdaku wîneçarbikekubiwêrerazê,ûderiyênmalêgirtinûew bitundîgirt;lêwîkincêxwedidestênwêdehiştûderî şikandûjiberçavênwêreviya

10Jinikêdîtkuewnaxwazebiwêrerazê,ûliberaxayêwî ewrezîlkirûgot:«XulamêteyêÎbranî,kutujêhezdikî, xwestkuezneçarbimkubiminrerazêLêgavamin dengêxwebilindkir,ewreviyaûcilêxwedidestênminde hişt,gavaminewgirt,ûderîşikand»

11ÛyêMisrîcilêYûsifûderiyêşikestîdîtûgotinênjina xwebihîstûYûsifavêtzindanê,cihêkugirtiyênku padîşahewgirtibûnlêbûn

12Ûewliwirdizindanêdebû;ûXudanliberçavên serokênobedarênzindanêdilovanîdaÛsivûliberwî dilovanîdît,çimkîwîdîtkuXudanbiwîreyeûXudanher tiştêkuewdikirserfirazdike

13Ûwîhertiştdadestêwî,ûserokêgardiyanênzindanêji tiştekîkubiwîrebûnizanibû,jiberkuYûsifhertiştdikir, ûXudanewtemamdikir

14Ûewdusalanliwirma.DiwanrojandeFirewn, padîşahêMisrê,liherduenûxênxwe,liserserşokvanûli sernanpêjhêrsbûûewxistingirtîgehamalaserşokvan,di zindanakuÛsivlêbû.

15ÛserokênobedarênzindanêÛsiftayînkirkuxizmeta wanbike;ûewliberwanxizmetdikir

16Herduyan,serşokvanûsernanpêj,xewnekdîtinûji Ûsivregotin

17Ûçawakuwîjiwanreşîrovekir,ewjîhatserêwanû Fir’ewnserbazêvegerandserkarêxweûsernanpêjjîkuşt, wekîkuYûsifjiwanreşîrovekiribû

18LêsermeyşvanÛsivdizindanêdejibîrkir,herçendwî jêregotibûkuçiwêbiserêwîdebê,ûnehatbîrawîkuji FirewnrebêjekaÛsivçawajêregotibû,çimkîewjibîr kir

BEŞA40

1DiwanrojandeFir’ewndişevekêdeduxewndîtinliser xelayekêkuwêliseranserêwelêtbibûyaJixewaxwe şiyarbûûgazîhemûşîrovekarênxewnanûsêrbazênli Misrêkirûherduxewnênxwejiwanregot,lêewnekarîn wanşîrovebikin

2ÛwêdemêserbazêşerabfiroşYûsifbibîranîûji padîşahreqalawîkir,ûewjizindanêderxistûherdu xewnênxweliberwîdîtin

3ÛwîliberFir’ewngotkuherduxewnênwîyekin,ûwî jêregot:«Heftsalwêbên(kutêde)liseranserêwelatê Misrêtêrûtijîhebe,ûpiştîwanheftsalênbirçîbûnê, birçîbûnêkewisakuliseranserêwelêtçênebûye.»

4BilanihaFirewnliseranserêwelatêMisrêçavdêrantayîn bikeûbilaewdirojênsalênbereketêdeliherbajarî xwarinkombikinûjiboheftsalênbirçîbûnêxwarinhebe ûwelatjiberbirçîbûnêwênemire,çimkîewêpirgiranbe.

5XudanliberçavênFirewndilovanîûkeremdaÛsivû Firewnjixulamênxweregot:«Emêmirovekîbivîrengî jîrûaqilmendnebînin,çimkîruhêXudanbiwîreye»

6Ûwîewlihemûpadîşahiyaxwekiryêduyemûliser hemûMisrêserwerîdawîûewlisererebeyaduyema Firewnsiwarkir

7Ûwîcilênjiqumaşêliwîkirûzincîrekezêrînlistûyêwî danîû(muzîkjenekî)liberwîbangkir:'ElElweAbirer,'û zengilekdanîserdestêwîûewliserhemûmalaxwekir serwerûewbilindkirûjêregot:'Tenêlisertextezêjite mezintirbim'

8ÛYûsifliserhemûwelatêMisrêhukumdarîkir,ûhemû mîrênFirewn,hemûxulamênwîûhemûyênkukarûbarên padîşahdikirinjêhezdikirin,çimkîewbiawayekîrast dimeşiya,jiberkuewbêserbilindîûbêxudperestîbû,û wîkesînedîtûdiyariyanqebûlnedikir,lêwîbiawayekî rastlihemûgelêwelêtdadbardikir

9ÛwelatêMisrêliberFir'ewnjiberÛsifarambû,çimkî Xudanbiwîrebûûdihemûnifşênwîde,liberhemû kesênkuwînasdikirinûyênkuliserwîbihîstibûn, dilovanîûkeremdawî.PadîşahiyaFir'ewnbaşhatibû birêvebirinûneŞeytanûnejîkesekîxerab(dinavde) hebû

10PadîşahnavêÛsivdanîSefantîfanûkeçaPotîfar,keça kahînêÎlyopolîsê,seraşpêj,daÛsivjibojinê

11ÛrojakuÛsivliberFir’ewnsekinî,ewsîsalîbû 12ÛdiwêsalêdeÎshaqmir.ÛçawakuÛsivdi şîrovekirinaherduxewnênxwedegotibû,ligorîkuwî gotibû,liseranserêwelatêMisrêheftsalêntijîbûnêhebûnû welatêMisrêgelekberhemda,yekpîvanhejdehsedpîvan berhemda

13Ûsifliherbajarîxwarinkomkirhetakugenimtêrbû, hetakujiberpirbûnawêêdînikaribûnbihejmêrinû bipîvin

BEŞA41

1Ûdiçilûpêncemînjûbîlêde,dihefteyaduyemînde,(û) disaladuyemînde,[2165AM]CihûdajikeçênAramê, jinekbinavêTamar,jibokurêxweyêpêşîEranî

2Lêewjiwênefretdikirûpêrerazabû,jiberkudiyawî jikeçênKenanbû,ûewdixwestjixizmêndiyaxwejinekê bistîne,lêCihûda,bavêwî,nehişt

3ÛevEr,kurêpêşîyêCihûda,xerabkarbû,ûXudanew kuşt

4CihûdajiOnanêbirayêxweregot:«Herecemjina birayêxweûerkêbiratiyêlihemberwêbikeûjibirayê xwerezuriyetêkmezinbike.»

5ÛOnanzanibûkuewtovneyawîye,lêtenêyabirayê wîye,ûewçûmalajinabirayêxweûtovlierdêrijand,û ewdiçavênXudandexerabbû,ûXwedêewkuşt

6CihûdagoteTamarê,bûkaxwe:«HetakukurêminŞêlah mezinbibe,limalabavêxwewekjinebîbimîneûezte bidimwîwekjin»

7Ûewmezinbû;lêBedsûêl,jinaCihûda,nehiştkukurê wêŞelahbizewice.ÛBedsûêl,jinaCihûda,disala pêncemînavêhefteyêdemir[2168AM]

8ÛdisalaşeşandeCihûdaçûTîmnayêdakupezênxwe biqetîne.[2169AM]ÛjiTamarêregotin:«Vaye,xezûrê tediçeTîmnayêdakupezênxwebiqetîne»

9Ûwêcilênxweyênjinebîderxistin,perdelixwekir, xwexemilandûliberderiyêkuberbirêyaTîmnayêve diçerûnişt

10ÛgavaCihûdadiçû,ewwêdîtûgumankirkuew fahişeyeûjêregot:«Bilaezwerimcemte.»Ûwêjêre got:«Werehundir»Ûewçûhundir

11Ûwêjêregot:«Muçeyênminbidemin»Ûwîjêregot: «Didestêmindetiştektunejibilîzengilakulisertiliya mine,gerdaniyaminûgopalakudidestêmindeye»

12Ûwêjêregot:«Hetakutupereyêminjiminrebişînî, wanbidemin»Ûwîjêregot:«Ezêjibizinankêrekjite rebişînim»Ewîewdawêûçûbawêûewjêducanîbû

13Cihûdaçûbapezênxweûpezjîçûmalabavêxwe.

14CihûdabidestêşivanêxweyêEdûllamîkeriyekji bizinanşand,lêwîewnedît;ûjixelkêwîcihîpirsîûgot: «Ewfahişeyakulivirbûlikuye?»Wanjêregot:«Livir bimerefahişetune»

15Ûewvegeriyaûjêregotkuwîewnedîtiyeûgot:«Min jixelkêwîcihîpirsî,ûwanjiminregot:«Livirfahişe tune»

16Ûwîgot:«Bilaewwanbihêle,dakuemnebinsedema tinazan.»Ûgavasêmehtemambûn,eşkerebûkuew ducanîyeûjiCihûdaregotin:«VayeTamar,bûkate,ji berfahişeyêducanîye»

17Cihûdaçûmalabavêxweûjibavûbirayênxweregot: «Wêderxinûbişewitînin,çimkîwêdiÎsraêlêdeqirêjî kiriye»

18Ûgavaewderxistindervekuwêbişewitînin,wêzengil, gerdanûçoqjixezûrêxwereşandûgot:«Bizanibeevji kêne,çimkîezbiwîducanîme»

19Cihûdaqebûlkirûgot:«Tamarjiminrasttire.»

20ÛjibervêyekêbilaewwêneşewitîninÛjibervê sedemêewnedanŞelah,ûewcarekedinnêzîkîwênebû

21Ûpiştîwê,disalaheftemînavêhefteyaduyemînde, wêdukuranîndinyayê,Perez[2170AM]ûZerah

22ÛhingêewheftsalênberdarbûnêyênkuÛsivjiFirewn regotibû,temambûn.

23ÛCihûdaqebûlkirkukiryarakuwîkiribûxerabbû,ji berkuewbibûkaxwererazabû,ûwîevyekdiçavênxwe denefretdît,ûwîqebûlkirkuwîgunehkiriyeûrêşaş kiriye,jiberkuwîkincêkurêxwevekiribû,ûwîdestbi şînûlavakirinêliberXudankirjibergunehêxwe 24Ûmedixewnêdejêregotkuewlêhatiyebexşandin,ji berkuwîbidilgermîlavakirûşîngirtûcarekedinew nekir.

25Ûwîbexşwergirtjiberkuewjigunehûnezanînaxwe vegeriya,jiberkuwîliberXwedayêmegeleksûckir;û herkesêkuwisadike,herkesêkubixesûyaxwereradize, bilawîbiagirbişewitînindakuewtêdebişewite,jiberku liserwannepakîûqirêjîheye,bilabiagirwanbişewitînin

26ÛfermanbidezarênÎsraêlkudinavwandenepakî nebe,çimkîherkesêkubibûkaxweanxesûyaxwererazê, nepakîkiriye;bilaewmêrêkubiwêrerazayeûjinêjîbi agirbişewitînin,ûewêxezebûcezayêjiÎsraêldûrbixe.

27ÛmejiCihûdaregotkuherdukurênwîbiwêre razabûn,ûjibervêsedemênifşêwîjibonifşêduyemîn hatedamezrandin,ûdêneyêkokirin.

28Çimkîbiçavekîyekaneewçûbûûlicezayêgeriyabû, angoligorîbiryaraBirahîm,yakuwîfermandabûkurên xwe,Cihûdaxwestibûkuwêbiagirbişewitîne

BEŞA42

1Ûdisalayekemahefteyasêyemaçilûpêncemînjûbîlê de,xelaliwelêtdestpêkir[2171AM],ûbarannebarîser erdê,jiberkutişteknebarî

2Erdbêberbû,lêliwelatêMisrêxwarinhebû,çimkîÛsiv diheftsalênbereketêdetovêwelêtberhevkiribûû parastibû

3MisrîhatinbaÛsifdakuxwarinbidewanûwîembarên kugenimêsalapêşînlêbûvekirinûewbizêrfirotxelkê welêt

4<LiwelatêKenanêbirçîbûnpirdijwarbû>ûAqûbbihîst kuliMisrêxwarinheye,ûdehkurênxweşandindakuji bowîliMisrêxwarinpeydabikin;lêBinyamînneşand,û dehkurênAqûbdinavyênkuçûnwirdegihîştin<Misrê>. 5Ûsifewnaskirin,lêwanewnasnekir,ûewbiwanre peyivîûjiwanpirsîûjiwanregot:«Mahûncasûsnîninû nehatinekurêyênwelêtkeşifbikin?»Ûewxistinzindanê. 6Ûpiştîwêwîewdîsaberdan,ûŞimûnbitenêgirtûneh birayênwîşand

7Ûwîkîsênwanbigenimtijîkirûzêrênwanxistnav kîsênwan,lêewpênehesiyan

8Ûwîfermandawankubirayêxweyêbiçûkbînin,çimkî wanjêregotibûnkubavêwansaxeûbirayêwanêbiçûk jîsaxe

9EwjiwelatêMisrêderketinûgihîştinwelatêKenanêû wanjibavêxwerehertiştêkuhatibûserêwangotûçawa axayêwelêtbiwanrehişkaxivîûŞimhûngirthetaku Binyamînbînin

10Aqûbgot:«Hûnjizarokênminbêzarbûne!Ûsivtune yeûŞimûnjîtuneye,hûnêBinyamînjîbibinXerabiyawe hatiyesermin»

11Ûwîgot:‹Kurêminbiwerenayêxwarê,dakunexweş nekeve;çimkîdiyawandukuranîndinyayêûyekjiwan miriye,hûnêvîjîjiminbistîninEgerdirêdetayêbigire, hûnêpîrbûnaminbixemgînîberbimirinêvebibin.›

12Çimkîwîdîtkupereyênwanjiherkesîredikîsikêwî dehatibûnvegerandin,ûjibervêyekêewtirsiyakuwî bişîne.

13ÛxelaliwelatêKenanêûlihemûwelatanjibilîwelatê Misrêzêdebûûdijwarbû,jiberkugelekjizarokên MisriyanjidemakudîtinkuYûsiftovberhevdikeûdi embarandedatîneûjibosalênxelayêdiparêze,tovêxweji boxwarinêkomkiribûn.

14ÛgelêMisrêdisalayekemabirçîbûnêdejiwêxwarinê dixwar

15LêgavaÎsraêldîtkuliwelêtxelagelekdijwarbûû xilasîtunebû,jikurênxweregot:«Vegerinûjimere xwarinpeydabikin,dakuemnemirin»

16Wangot:«Emnaçin,hetakubirayêmeyêbiçûkbime reneyê,emnaçin»

17Îsraêldîtkuegerewwîbiwanreneşîne,ewêhemûji berxelayêbimirin.

18Rûbengot:«Wîbidedestêmin,ûhegerezwî venegerînimcemte,lişûnacanêwîherdukurênmin bikuje.»

19Ûwîjêregot:«Ewêbitereneyê»Cihûdanêzîkbûû got:«Wîbiminrebişîne,ûegerezwîvenegerînimcemte, bilaezhemûrojênjiyanaxwelibertesûcdarbim»

20Ûwîewdisaladuyemînavêhefteyêde,dirojayekem amehêde,şandbawanûewbihemûkesênkuçûnre gihîştinwelatêMisrê,ûdiyariyêndidestênwandehebûn, stacteûbehîvûgûzênterebinthûhingivêsaf

21EwçûnûliberÛsivsekinîn,wîbirayêxweBinyamîn dîtûewnaskirûjiwanregot:«Evbirayêweyêbiçûke?»

Wanjêregot:«Ewe»Ûwîgot:«Xudanliterehmbike, kurêmin!»

22ÛwîewşandmalaxweûŞimûnanîbawanûjibowan ziyafetekçêkirûwandiyariyakubidestênxweanîbûn pêşkêşîwîkirin

23Ûliberwîxwarinûwîparekdahemûyan,lêpara Binyamînheftqatjiyaheryekîjiwanmezintirbû.

24Ûxwarinûvexwarinûrabûnûlicemkerênxweman 25ÛYûsifplanekçêkirdakubizanibekafikrênaştiyêdi navwandeserdestinanna,ûjiwalîyêkulisermalawîbû regot:«Hemûtûrikênwanbixwarinêtijîbikeûpereyên wanvegerînenavtenûrênwan,ûkasamin,kasazîvakuez jêvedixwim,bixenavtûrikênyêherîbiçûkûwanbişîne.»

BEŞA43

1ÛwîwekîkuÛsivjêregotibûkir,ûhemûtûrikênwanbi xwarinêtijîkirûpereyênwanxisttûrikênwanûkasajî xisttûrikênBinyamîn.

2Serêsibêzûewçûnûgavaewjiwirçûn,Ûsivji xwediyêmalaxweregot:«Lipeywanwere,bireveûwan bigireûbêje:«Jiboqenciyêwebixerabiyêbersivaminda; wekasazîvakuaxayêminjêvedixwejimindizî»Û birayêwanêbiçûkbîninbaminûberîkuezbiçimkursiya xweyadadweriyê,zûbînin.»

3Ewlipeywanbazdaûligorvangotinanjiwanregot

4Ûwanjêregot:«Xwedênekekuxulamêntevîkarî bikinûjimalaaxayêtehertiştîbidizin,ûherwihaew pereyênkumecarayekemditûrikênxwededîtin,me xulamêntejiwelatêKenanêanîn»

5Maemçawadikarinamûrekêbidizin?Vayeemû tûrikênmelivirin,emlêdigerin,ûlikuderêhûnkasadi tûrikênkesekîjimedebibînin,bilaewbêkuştin,ûemû kerênmeemêjiaxayêterexizmetbikin.

6Ûwîjiwanregot:«Newisaye,ezêtenêwîzilamîwek xulambigirim,ûhûnêbiaştîvegerinmalaxwe»

7Ûgavaewdifiraxênwandedigeriya,jiyêmezindestpê kirûbiyêherîbiçûkbidawîbû,ewdikîsikaBinyamînde hatdîtin.

8Wancilênxweçirandin,kerênxwebarkirinûvegeriyan bajêrûgihîştinmalaYûsifûhemûyanliberwîserêxwe danînerdê

9Ûsifjiwanregot:«Wexerabîkiriye.»Wangot:«Emçi bibêjinûemçawaxwebiparêzin?Axayêmesûcêxulamên xwedît;vayeemxulamênaxayêxwene,ûkerênmejî»

10ÛYûsifjiwanregot:«EzjîjiXudanditirsim;hûn herinmalênxweûbilabirayêwexulamêminbe,çimkîwe xerabîkiriye.Mahûnnizaninkumirovjiqedehaxwewek minjivêqedehêkêfêdigire?Lêweewjimindizî»

11Cihûdagot:«Eyxulamêmin,bilaxulamêtejiterica dikimkupeyvekêdiguhêxulamêxwedebibêje:diya xulamêtedubirajibavêmereanînYekçûûwindabûû

nehatdîtin,ewjidiyaxwetenêmayeBavêmeyêxulamê tejîwîhezdikeûjiyanawîjîbijiyanavîxortîvegirêdayî ye»

12Ûgavaemherincembavêxwe,xulamête,ûkurneli cemmebe,wêbimireûemêbavêxwebixemgînîberbi mirinêvebibin

13Nihabilaezxulamêtelişûnakurikêwekxulamêaxayê xwebimînimûbilakurbibirayênxwerehere,çimkîezbi destêxulamête,bavême,jibowîbûmkefîlEgerezwî venegerînim,xulamêtewêhetahetayêsûcdariyabavême bibihîze

14Ûsifdîtkuewhemûdiqenciyêdebihevrelihevtên,û nikarîbûxwebigireûjiwanregotkuewÛsife.

15ÛewbizimanêÎbranîbiwanrepeyivî,xweavêtser stûyêwanûgiriya

16Lêewnasnekirinûdestbigirîkirin.Ûwîjiwanregot: «Liserminnegirîn,lêlezbavêminbîninbamin;ûhûnê bibîninkudevêmindiaxiveûçavênbirayêminBinyamîn dibînin.»

17Çimkîvayeevsaladuyemînabirçîbûnêye,ûhînpênc salhenebêçinînûbêfêkiyêdaranûbêcotkirin

18Hûnûmalênxwezûdakevinxwarê,dakuhûnjiber birçîbûnênemirinûjibomilkêxwexemgînnebin,çimkî Xudanezlipêşiyaweşandimkueztiştansazbikimdaku gelekmirovbijîn.

19Ûjibavêminrebêjekuezhînsaxim,ûhûndibîninku XudanezjiboFirewnbavûserwerêmalawîûliserhemû welatêMisrêkirime.

20Ûhemûrûmetaxwe,hemûdewlemendîûrûmetaku Xudandayeminjibavêminrebêje'

21ÛbifermanadevêFir’ewn,wîerebeûxwarinjiborê danwan,ûcilênrengînûzîvdawanhemûyan

22Ûwîjibavêwanrecilûzîvûdehkerênkugenim hildigirtinşandinûewşandin.

23EwçûnûjibavêxweregotinkuÛsivsaxeûgenimji hemûmiletêndinyayêredipîveûliserhemûwelatêMisrê serwere.

24Bavêwanbawernekir,jiberkuewdihişêxwede sermestbû;lêgavawîerebeyênkuÛsivşandibûndîtin, canêwîjinûvevejiyaûgot:«JibominbesekuÛsivbijî; ezêberîmirinaxwebiçimûwîbibînim»

BEŞA44

1Îsraîldiheyvanûyamehasêyemdejimalaxweji HeranêrêketûberbiÇiyaSondxwarinêveçûûdiroja heftemînavêmehêdejiXwedayêbavêxweÎshaqre qurbanekpêşkêşkir.

2ÛAqûbxewnakuliBêt’êlêdîtibûbibîranîûjidaketina Misrêtirsiya

3ÛdemakuewdifikirîkujiYûsifrebişînekuwerebawî ûdakeve,ewheftrojanliwirma,dibekuxewnekbibîne kaewbimîneandakeve

4Ûwîcejnadirûnêyafêkiyênpêşînbigenimêkevinpîroz kir,çimkîliseranserêwelatêKenanêdestekjîtovtunebû, jiberkuxelaliserhemûheywanûpezûteyrûmirovan belavbûbû.

5ÛdirojaşanzdehandeXudanxuyabûûjêregot:«Aqûb, Aqûb!»Ûwîgot:«Ezlivirim»Ûwîjêregot:«Ez Xwedayêbavûkalênteme,XwedayêBirahîmûÎshaqim; jidaketinaMisrênetirse,çimkîezêliwirjitemiletekî

mezinçêbikim,ezêbiteredakevimûezêtedîsaderxim jor,ûtulivîwelatîbêveşartinûÛsivdestênxwedeyne serçavênte»

6Netirse,dakeveMisrê.

7Kurênwîûkurênkurênwîrabûnûbavûmilkênxweli sererebeyandanîn

8ÛÎsraêldirojaşanzdehêvêmehasêyemdejiKaniya SondêrabûûçûwelatêMisrê.

9ÎsraêlCihûdaberîxweşandbakurêwîÛsivdakuwelatê Goşenêlêkolînbike,çimkîÛsivjibirayênxweregotibû kuewwerinliwirbijîndakunêzîkîwîbin

10Evderjibohemûyanûjibopezjî,welatêMisrêyêherî xweşûnêzîkîwîbû.

11EvnavênkurênAqûbin,yênkubibavêxweAqûbre çûnMisrê

12Rûben,kurêpêşîyêÎsraêlbû;ûevnavênkurênwî Henox,Pallu,HesronûKarmî-pêncin

13Şimûnûkurênwî;ûevnavênkurênwîne:Yemûêl, Yamîn,Ohad,Yaxîn,Zohar,ûŞaûl,kurêjinaZefatî-heft.

14Lêwîûkurênwî;ûevnavênkurênwîne:Gêrşon,û Qohat,ûMêrarî-çar

15Cihûdaûkurênwî;ûevnavênkurênwîne:Şêla,Perez ûZerah-çar

16Îsaxarûkurênwî;ûevnavênkurênwîne:Tola,Fûa, Yaşûv,ûŞîmronûpênc.

17Zebûlonûkurênwî;ûevnavênkurênwîne:Sered, Elon,ûYahlêl-çar

18EvkurênAqûbûkurênwaninkuLêayêli MezopotamyayêjiAqûbreanîn,şeş,ûxwişkawanyek, Dîna,ûhemûcanênkurênLêayêûkurênwanênkubi bavêxweAqûbreçûnMisrê,bîstûnehbûn,ûbavêwan Aqûbbiwanrebû,ewsîbûn

19ÛkurênZîlpayê,xizmetkaraLêayê,jinaAqûb,kuji AqûbreGadûAşûranî.

20NavênkurênwanênkubiwîreçûnMisrêevinKurên Gad:Zifyon,Haggî,Şûnî,Ezbon,ûErî,Arelî,ûArodîû heşt.

21ÛkurênAşêr:Îmna,Îşva,<ûÎşvî>,Beriya,ûSerah, xwişkawanaşeşan

22HemûgiyançardehbûnûhemûyênjiLêayêçilûçar bûn

23ÛkurênRahêlê,jinaAqûb:ÛsivûBinyamîn

24BerîkubavêwîwereMisrê,liMisrêjiÛsivrekurênku AsenatakeçaPotîfar,kahînêHelîopolîsê,anîn,jiwîre çêbûn:MinaşşeûEfrayîmûsê

25ÛkurênBinyamîn:BelaûBexêrûAşbel,Gêra,û Neman,ûEhî,ûRoş,ûMûpîm,ûHûpîm,ûArd-yanzdeh 26ÛhemûcanênRahêlêçardehbûn.

27KurênBîlhayê,xizmetkaraRahêlê,jinaAqûb,kuwêji Aqûbreanî,DanûNeftelîbûn

28EvnavênkurênwaninkubiwanreçûnMisrêKurên Danevbûn:Hûşîm,Şemon,Asûdî,ÎjakaûSilêmanşeş.

29ÛewdiwêsalêdemirinkuewketinMisrêûtenêDan Huşimma

30EvnavênkurênNeftelî,Yahzîel,Gunî,Yezer,Şallumû Îvin

31ÛÎv,kupiştîsalênbirçîbûnêjidayikbû,liMisrêmir.

32ÛhemûcanênRahêlêbîstûşeşbûn

33HemûcanênAqûbênkuçûnMisrêheftênefsbûnEv hemûzarokênwîûzarokênzarokênwîne,bitevahîheftê

ne,lêpêncjiwanliMisrêberîÛsifmirinûzarokênwan tunebûn.

34ÛliwelatêKenanêdukurênCihûda,ErûOnan,mirin, ûzarokênwantunebûn,ûkurênÎsraêlewênkumirin veşartinûewdinavheftêmiletênnecihûdehatinjimartin.

BEŞA45

1ÛÎsraêldiheyvanûyamehaçaremîn[2172AM]de,di saladuyemînahefteyasêyemînajûbîlêyaçilûpêncemîn de,çûwelatêMisrê,welatêGoşenê

2ÛsivçûwelatêGoşenêdakubavêxweAqûbpêşwazî bikeûewxweavêtstûyêbavêxweûgiriya.

3ÎsraîljiÛsivregot:«Nihabilaezbimrimjiberkumintu dîtîûnihabilaXudanXwedayêÎsraîlê,XwedayêBirahîm ûXwedayêÎshaqpîrozbekudilovanîûkeremaxweji xulamêxweAqûbkêmnekir»

4Jibominbesekuminrûyêtedîtiyedemakuezhînsax im;belê,dîtinakuminliBêtêlêdîtraste.XudanXwedayê minhetahetayêpîrozbe,ûnavêwîpîrozbe

5ÛYûsifûbirayênwîliberbavêxwenanxwarinûşerab vexwarin,ûAqûbbikêfxweşiyekemezinşabûjiberkuwî dîtkuYûsifbibirayênxwereliberwîdixweûvedixwe,û wîAfirînerêhertiştîpîrozkirkuwîparastibûûdiwanzdeh kurênwîjibowîparastibû.

6ÛsivmafêrûniştinêliwelatêGoşenê,liRamsesêûhemû deverênderdorêwekdiyariyekdabûbavûbirayênxwe,ku liberFirewnliserwanhukumdarîdikir.Îsraîlûkurênwî liwelatêGoşenê,beşaherîbaşawelatêMisrê,bicihbûnû demakuÎsraîlhatMisrê,ewsedûsîsalîbû

7Ûsivbavûbirayênxweûmilkênwanbinan,hetakuji boheftsalênxelayêtêrawandikir,têrkir

8JiberxelayêwelatêMisrêêşkişandûÛsivhemûwelatê MisrêjiboFirewnbierzaqbidestxistûgelûpezûher tiştêwanjiboFirewnbidestxist

9SalênbirçîbûnêtemambûnûÛsivdisalaheştandetovû xwarindaxelkêwelêt,dakuewliwelêtbiçînin,çimkîçem hemûwelatêMisrêtijîkiribû

10Çimkîdiheftsalênbirçîbûnêdeew(av)zêdenebûû tenêçenddeverênliqeraxênçemavdabû,lênihaewzêde bûûMisriyanerdçandûwêsalêgelekgenimda

11Ûevsalayekema[2178AM]hefteyaçaremînajûbîla çilûpêncemînbû.

12Ûsivjigenimêçinînêpêncemînparapadîşahgirtûçar paranjiboxwarinûtovjiwanrehiştûÛsivevyekjibo welatêMisrêhetarojaîrokirqanûn.

13ÛÎsraêlhevdehsalanliwelatêMisrêjiya,ûhemûrojên kuewjiyasêjûbîlbûn,sedûçilûheftsal,ûewdisala çaremîn[2188AM]ahefteyapêncemînajûbîleyaçilû pêncemîndemir

14Îsraêlberîmirinaxwekurênxwepîrozkirinûhertiştê kuwêliwelatêMisrêbihataserêwanjiwanregot;ûwîji wanregotkudirojêndawîndeçiwêbihataserêwan,wan pîrozkirûduparliwelêtdaÛsiv

15ÛewbibavûkalênxwererazaûliwelatêKenanê,li nêzîkîBirahîmbavêwî,digorakuwîjiboxwedişikefta ducarîyawelatêHebronêdekola,dişikeftaducarîdehat veşartin

16Ûhemûpirtûkênxweûpirtûkênbavûkalênxweda kurêxweLêwî,dakuewwanbiparêzeûjibozarokênxwe hetarojaîronûbike

BEŞA46

1ÛpiştîmirinaAqûb,zarokênÎsraêlliwelatêMisrêpir bûnûbûnmiletekîmezinûdidilêwandeyekdilhebû, birajibirayêxwehezdikirûherkesalîkariyabirayêxwe dikirûewpirzêdeûpirzêdebûn,deh[2242AM]heftesal, hemûrojênjiyanaYûsif.

2ÛdihemûrojênjiyanaYûsifde,piştîbavêxweAqûb,ne Şeytanûnejîxerabîhebû,çimkîhemûMisrîdihemûrojên jiyanaYûsifderêzlizarokênÎsraêldigirtin

3Ûsivdisedûdehsaliyaxwedemir;hevdehsalanli welatêKenanêjiya,dehsalanxulamtîkir,sêsalandi zîndanêdebûûheştêsalanjîdibinpadîşahdemaûli seranserêwelatêMisrêhukumdarîkir

4Ûewûhemûbirayênwîûhemûewnifşmir.

5ÛberîmirinaxwefermandazarokênÎsraêlkudemaji welatêMisrêderdikevin,hestiyênwîbixwerebibin

6Ûwîewliserhestiyênwîsondxwarin,çimkîew dizanibûkuMisrîcarekedinwîliwelatêKenanênayninû nahêlinkuewwereveşartin,jiberkuMakamaron, padîşahêKenanê,demakuliwelatêAşûryayêdima,li geliyêbipadîşahêMisrêreşerkirûliwirewkuşt,ûheta deriyênErmonêlipeyMisriyançû

7Lêewnekarîbikevehundir,jiberkupadîşahekîdin, padîşahekînû,bûbûpadîşahêMisrê,ûewjiwîbihêztirbû, ûewvegeriyawelatêKenanê,ûderiyênMisrêhatingirtin, ûkesderneketûkesneketnavMisrê.

8ÛYûsifdiçilûşeşemînjûbîlêde,dihefteyaşeşemînde, disaladuyemîndemirûewliwelatêMisrêveşartin,û [2242AM]hemûbirayênwîpiştîwîmirin.

9ÛpadîşahêMisrêdisala2263ande,diçilûheftemîn jûbîlêde,dihefteyaduyemînasaladuyemînde,lidijî padîşahêKenanêderketşer,ûzarokênÎsraêlhemûhestiyên zarokênAqûbderxistinjibilîhestiyênYûsif,ûwanewdi zeviyêde,dişikeftaduqataliçiyêdeveşartin

10PiraniyawanvegeriyanMisrê,lêçendjiwanliçiyayên HebronêmanûbavêteEmramjîlicemwanma

11ÛpadîşahêKenanêliserpadîşahêMisrêserketû deriyênMisrêgirt.

12ÛwîhîleyekxerablidijîzarokênÎsraêlçêkirdakuwan biêşîneûjigelêMisrêregot:«Vaye,gelêzarokênÎsraêlji mezêdetirûpirtirbûye.»

13Werinûberîkupirbibin,embiaqilmendîbiwanre tevbigerinûberîkuşerbisermedewereûberîkuewjîli dijîmeşerbikin,emwanbikoletiyêbiêşînin;wekîdinew êbidijminênmerebibinyekûwanjiwelatêmederxin, çimkîdilûrûyênwanberbiwelatêKenanêvene.

14Ûwîserkarêkarliserwandanîndakuwanbikoletiyê biêşînin;ûwanjiboFirewnbajarênxurt,PîtomûRaamses avakirinûwanhemûdîwarûhemûkelehênkulibajarên Misrêhilweşiyabûnavakirin.

15Ûwanbitundîewkirinxizmetkar,ûherkuew xerabiyêbiwandikirin,ewbêtirzêdeûzêdedibûn

16ÛgelêMisrêjikurênÎsraêlkirêt

BEŞA47

1Ûdihefteyaheftemînde,disalaheftemînde,diçilû heftemînjûbîlêde,bavêtejiwelatêKenanêderket[2303

AM],ûtudihefteyaçaremînde,disalaşeşemînde,di [2330AM]çilûheştemînjûbîlêdejidayikbûyî;evdema tengahiyêbûliserzarokênÎsraêl

2ÛFir’ewn,padîşahêMisrê,fermanekdawankuhemû zarokênxweyênkurênkuçêdibinbavêjinçem.

3Ûwanewheftmehanavêtinhundirhetarojakutu çêbûyî

4Dayikatesêmehanteveşartûbehsawêkirin.Wêjibo tekeştîyekçêkirûbiqîrêûasfaltêpêçaûewdinavalavan deliqeraxaçemdanîûheftrojantetêdehiştDayikatebi şevhatûşîrdateûbirojMeryemê,xwişkate,tejiçûkan parast

5ÛdiwanrojandeTarmût,keçaFir’ewn,hatkudiçem dexwebişo,ûdengêteyêqîrînbihîst,ûjikeçikênxwere gotkutederxin,ûwantuanîcemwê

6Ûwêtejikeştiyêderxistûdilêwêliteşewitî.

7Xwişkatejêregot:«Ezherimgazîtebikimyekjijinên Îbranîkuvêzarokêjitereşîrbide?»

8Ûwêjêregot:«Here.»ÛewçûgazîdiyateYokebedkir, mûçeyawêdawêûwêşîrdate

9Ûpiştre,gavatumezinbûyî,wantubirinbakeçaFîrewn ûtubûyîkurêwê,ûbavêteAmramnivîsandinfêrîtekir,û piştîkutesêheftetemamkirin,wantubirinberqesra padîşahî

10Ûtusêhefteyanliqesrêmayîhetawêdemê[2351-]ku tujiqesrapadîşahîderketîûtedîtkuMisrîyeklihevalête yêku[2372AM]jizarokênÎsraêlbûdixist,ûteewkuştû dinavqûmêdeveşart.

11RojadinteûduzarokênÎsraêlbihevreşerkirinûteji yêkuneheqdikirregot:«Çimatubirayêxwedixî?»

12Ewhêrsûhêrsbûûgot:«Kêtelisermemîrûdadwer kir?Matudifikirîkuminbikujî,wekîkuteduhewMisrî kuşt?»Ûtujibervangotinantirsiyayîûreviyayî

BEŞA48

1Ûdisalaşeşemînahefteyasêyemaçilûnehemînjûbîlê detuderketîûpênchefteûsalekliwelatêMidyanêmayî Ûtudihefteyaduyemasaladuyemapêncîemînjûbîlêde vegeriyayîMisrê.

2Ûtubixwedizanîkuwîli[2410AM]liÇiyayêSînayê çijiteregot,ûmîrMastêmâçidixwestbiterebikedema kutuvedigeriyayîMisrê<dirêdedemakutulicihê razanêpêrerûbirûbûyî>

3MawîbihemûhêzaxwenexwesttebikujeûMisriyanji destêterizgarbikegavawîdîtkutuhatîşandindaku hukimûtolhildanêliserMisriyanpêkbînî?

4Mintujidestêwîrizgarkirûtenîşanûkerametênkutu liMisrêhatibûyîşandin,lidijîFirewnûlidijîhemûmala wî,lidijîxulamênwîûlidijîgelêwîkirin

5ÛXudanjiboxatirêÎsraêlêtolhildanekemezinliser wanpêkanîûbixwînûbeq,kêzikûmêşênkûçikanûbi birînanliwanxist;ûpezênwanbimirinê;ûbikevirên teyrokê,bivîawayîhertiştêkujibowanmezindibûji holêrakir;ûbikêzikênkubermayiyênjiteyrokêûtariyê dixwarin;ûbimirinanifşênpêşîyênmirovûheywanan,û liserhemîpûtênwanXudantolhildangirtûwanbiagir şewitand

6Ûhertiştbidestêtehatşandin,dakutuberîkuewbên kirin(vantiştan)ragihînî,ûtebipadîşahêMisrêreliber hemûxulamênwîûlibergelêwîaxivî

7Ûhertiştligorgotinêntepêkhat;dehcezayênmezinû tirsnakliserwelatêMisrêhatin,dakututolaÎsraîlêjê hilînî

8XudanhertiştjiboxatirêÎsraêlûligorpeymanaxweya kubiBirahîmregirêdabûkir,dakutolawanhilîne,jiber kuwanewbizorêkirinekole

9ÛmîrMastêmâlidijîterabûûxwesttebavêjedestê Fir’ewnûalîkariyasêrbazênMisrîkir.

10Ûewrabûnserpiyanûlibertexerabiyênkumedestûr dawankubikinkirin,lêdermanênkumenehiştinbi destênwanwerinçêkirin

11ÛXudanbibirînênxerabliwandaûewnekarînliber xwebidin,jiberkumeewjiholêrakirindakuew nekaribinyeknîşanekjîbikin

12Ûtevîvanhemûnîşanûkerametanjî,mîrMastêmşerm nekir,jiberkuwîcesaretgirtûgazîMisriyankirkubi hemûhêzênMisriyan,bierebeyênwan,bihespênwanûbi hemûartêşêngelênMisrêlidûwebikevin

13EzdinavberaMisriyanûÎsraîlêderawestamûme ÎsraêljidestêwîûjidestêgelêwîrizgarkirûXudanew wekbejahiyekêdinavderyayêrederbaskirin

14ÛhemûgelênkuXudanXwedayêmeanîndakulipey Îsraêlbikevin,ewavêtinnavderyayê,navkûrahiyabêbinî yabinzarokênÎsraêl,çawakugelêMisrêzarokênxwe avêtinçem,wîtolaxwejimilyonekjiwanhilda,ûhezar zilamênbihêzûenerjîkjiberzarokekîşîrmijêgelêteku wanavêtibûçemhatintunekirin

15Ûdirojaçardehêûpanzdehêûşazdehêûheftêhêû hejdehêdemîrMastêmâlipiştzarokênÎsraêlhategirêdan ûzindankirindakuwansûcdarneke

16Ûdirojanozdehandemeewberdandakualîkariya MisriyanbikinûlidûzarokênÎsraêlbikevin

17Ûwîdilêwanhişkkirûewhişkkirin,ûXudan XwedayêmefîtilekdanîdakuMisriyanbixeûwanbavêje deryayê

18Ûdirojaçardehêdemeewgirêdadakuewzarokên Îsraîlsûcdarneke,dirojakuwanjiMisriyanfiraxûcil, firaxênzîv,firaxênzêrûfiraxênsifirxwestin,daku Misriyandiberdêlakoletiyakuwanewneçarkiribûnkutê dexizmetêbikindetalanbikin.

19ÛmezarênÎsraîlbidestênvalajiMisrêdernexistin

BEŞA49

1FermanakuXudanliserCejnaDerbasbûnêdayetebibîr bîne,kutuwêdirojaçardehêmehayekemdedidemsala wêdepîrozbikî,berîêvarêwêserjêbikîûjidemaavabûna rojêve,êvararojapanzdehêbişevbixwin.

2Çimkîdivêşevêde-destpêkacejnêûdestpêkaşahiyêhûnliMisrêCejnaDerbasbûnêdixwarin,demakuhemû hêzênMastêmajibokuştinahemûnixuriyênliwelatê Misrê,jinixuriyêFir’ewnbigirehetanixuriyêxizmetkara dîlgirtîyadiaşêdeûhetapez,hatibûnberdan

3EvnîşanakuXudandawane:Divêewnekevinher malekêkuliserlîtnênwêxwînaberxekîsalekêdidît,divê ewnekevinnavwêmalêdakuwîserjêbikin,lêdivêjiwir derbasbibin,dakuhemûyênkudimalêdebûnxilasbibin jiberkunîşanaxwînêliserlîtnênwêbû

4ÛhêzaXudanhertiştligorîfermanaXudankirûewji berhemûzarokênÎsraêlderbasbûnûewnexweşînehatser

wankujinavwantukesîtunebike,çijipez,çijimirovan, çijikûçikan.

5BelaliMisirêgelekgiranbûûliMisirêmalektunebûku mirîyeklêtunebûyaûgirîûşînlêhebûya.

6HemûÎsraêlîgoştêberxêCejnaDerbasbûnêdixwarinû şerabvedixwarinûpesnêXudan,pîrozûşikirjiXudanre didanûamadebûnkujibinnîrêMisrêûjikoletiyaxerab derkevin.

7Ûvêrojêdihemûrojênjiyanaxwedebibîrbîneûwê salbisaldihemûrojênjiyanaxwede,salêcarekê,diroja wêde,ligorîhemûqanûnênwêbicihbîneûjirojbiroj, anjimehbimehpaşdenexîne

8Çimkîewfermanekherheyîyeûliserlewheyênezmanî jibohemûzarokênÎsraêlhatiyenexşandinkuewhersaldi rojawêde,carekêdisalêde,dihemûnifşênxwede,wê pîrozbikin;ûsînorekrojantuneye,çimkîevjiboherheyî hatiyedestnîşankirin

9Ûewmirovêkujinepakiyêbêparbeûdirojawêdeneyê kuwêpîrozbike,dakuliberXudanpêşkêşekeqebûlkirî bîneûdirojacejnêdeliberXudanbixweûvexwe,ew mirovêkupaqijûnêzîkbewêbêqirkirin;jiberkuwîdi wextêdiyarkirîdepêşkêşaXudanpêşkêşnekiriye,ewsûc wêliserxwehilgire

10BilazarokênÎsraêlwerinûCejnaDerbasbûnêdiroja diyarkirîde,dirojaçardehêmehayekemde,dinavbera êvarande,jisêyekarojêhetasêyekaşevê,pîrozbikin, çimkîdubeşênrojêjiboronahiyêûsêyekadinjîjibo êvarêne.

11EvewekuXudanjiterefermankiriyekutuwêdi navberaêvarandebigirî

12Ûditudemaronahiyêdeserjêkirinawênayêdestûr kirin,lêdidemanêzîkîêvarêde,ûbilaewdiwextêêvarê de,hetanîvasêyemînaşevê,bixwin,ûçijihemîgoştêwê jinîvasêyemînaşevêûpêvebimîne,bilaewbiagir bişewitînin

13Ewêwêbiavênepêjinûxavnexwin,lêliseragir birajin.Divêewwêbibaldarîbixwin,serîbihundirêwêû lingênwêbiagirbirajinûhestiyêwêneşkînin,çimkîji zarênÎsraêltuhestiyêwênayêpelçiqandin

14JibervêyekêXudanemirdazarokênÎsraêlkuCejna Derbasbûnêdirojadiyarkirîdepîrozbikinûhestiyêwê neşkînin;çimkîewrojekcejnêyeûrojekfermankirîye,û nabekujirojborojûmehbomehderbasbibe,lêdiroja cejnawêdebilaewwerepîrozkirin

15ÛtufermanbidezarokênÎsraêlkuhersal,carekêdi rojadiyarkirîde,CejnaDerbasbûnêditevahiyarojênxwe depîrozbikin,ûewêwekîbîranînekliberXudanxweş were,ûdiwêsalêdekuewCejnaDerbasbûnêligorî fermanaWîdiwextêxwedepîrozdikin,tubelayeknayê serêwandakubikujinanjîlêxin

16EwêwêliderveyîpîrozgehaXudannexwin,lêliber pîrozgehaXudan,ûhemûgelêÎsraêlêwêdidemadiyarkirî depîrozbikin

17Ûherkesêkudirojawêdehatibe,divêjibîstsalîûjor veliberXudanliperestgehaXwedayêxwebixwe;çimkî wisahatiyenivîsandinûfermankirinkuewwêli perestgehaXudanbixwin.

18ÛgavazarênÎsraêlêbikevinwelatêkuewêbibin xwediyêwê,welatêKenanê,ûkonêXudanlinavwelêt,di naveşîrênxwede,deyninhetakuperestgehaXudanli welêtwereçêkirin,bilaewwerinûCejnaDerbasbûnêli

navkonêXudanpîrozbikinûbilasalbisalliberXudan serjêbikin.

19ÛdirojênkuxanîbinavêXudanliwelatêmîratawan wereavakirin,ewêbiçinwirûêvarê,demakurojdiçeava, dinîvasêyemînarojêde,CejnaDerbasbûnêserjêbikin.

20Ûewêxwînawêliserberdevêgorîgehêbidinûrûnê wêdeyninseragirêkulisergorîgehêye,ûewêgoştêwê yêbiagirdihewşamalakubinavêXudanhatiye pîrozkirindebiraştîbixwin

21ÛewnikarinCejnaDerbasbûnêlibajarênxwe,anlitu deverekêpîrozbikinjibilîliberkonêXudan,anliber malaWîyakunavêwîlêrûniştiye;ûewêjiXudandûr nekevin.

22Ûtu,Mûsa,fermanbidekurênÎsraêlkurêzikênCejna Derbasbûnê,wekîkujiterehatiyefermankirin,bicîhbînin; hersalûrojawêûcejnananêbêhevîrtirşkjiwanre ragihînekuewheftrojannanêbêhevîrtirşkbixwin,(û)ku ewcejnawêbicîhbînin,ûdiwanheftrojênşahiyêdeher rojliberXudanlisergorîgehaXwedayêwepêşkêşek bînin

23Çimkîweevcejnbilezûbezpîrozkir,gavahûnji MisrêderketinhetakuhûnketinçolaŞûrê;çimkîweli beravaderyayêewtemamkir

BEŞA50

1Piştîvêqanûnê,minrojênŞemiyêliçolaSînayê,yakudi navberaElîmûSînayêdeye,jitereeşkerekirin.

2MinrojaŞemiyêyaliserÇiyayêSînayêjiteregotû salênjûbîlêdirojênŞemiyêyênsalandejiteregot;lêmin salawêjiterenegotiyehetakuhûnnekevinwîwelatêku hûnêbibinxwediyêwî

3Ûwelatjîwêşemîyênxwebigiredemakuewliserdijîn, ûewêsalajûbîlêbizanibin.

4Jibervêyekêminjibotesal-hefteûsalûjûbîleyan destnîşankirine:jirojênAdemhetaîro,[2410AM]çilû nehjûbîlûhefteyekûdusalhene:ûhînçilsalhene(bi rastî'dûr')jibofêrbûna[2450AM]fermanênXudan,heta kuewderbasîwelatêKenanêbibin,derbasîUrdunêbibin berbirojava.

5Ûjûbîlwêderbasbibin,hetakuÎsraêljihemûsûcên fuhûşî,nepakî,qirêjî,gunehûxeletiyêpaqijbibe,ûbi bawerîliseranserêwelêtbijî,ûêdîŞeytananjîkesekî xerabtunebe,ûwelatwêjiwêdemêhetahetayêpaqijbe

6ÛlifermanaderbarêŞemiyêdebinêre-minewjibote nivîsandine-ûhemûbiryarênqanûnênwê.

7Şeşrojanbixebite,lêrojaheftemînŞemiyaXudan Xwedayêteye.Diwêrojêde,tuûkurênte,xulamênteû xizmetkarênte,hemûpezûxerîbêkubiwereye,tucarî karnekin

8Ûewkesêkudiwêrojêdekarekîbike,wêbimire:her kesêkuwêrojêperestgehêherimîne,herkesêkubijina xwererazê,anherkesêkubêjeewêdiwêrojêdetiştekî bike,ewêjibokirînanfirotinêrêwîtiyekbike;ûherkesê kudirojaşeşemîndeavêkujixwereamadenekiriye,di wêrojêdebikşîne,ûherkesêkubarekîhilgiredakuwêji konêxweanjimalaxwederxe,wêbimire.

9RojaŞemiyêjibilîtiştêkuwedirojaşeşemîndejixwe reamadekiriye,tukarekînekin,dakuhûnbixwinû vexwinûbêhnaxwevedinûdiwêrojêdeŞemiyêjiher karîbigirinûXudanXwedayêxwepîrozbikin,yêkuroja

cejnêûrojekpîrozdayewe:ûevrojjibohemûÎsraêliyan dinavrojênwanênherheyîderojaPadîşahiyapîroze. 10ÇimkîrûmetakuXudandayeÎsraêlêmezinekuewdi vêrojacejnêdebixwinûvexwinûtêrbibin,ûdiwêrojê dejihemûkedakujikedazarokênmirovanreyebêhna xwevedin,jibilîşewitandinabuxûrêûpêşkêşkirinaqurban ûqurbananliberXudanjiborojanûjiboŞemiyê 11EvkartenêdivêdirojênŞemiyêdelipîrozgehaXudan Xwedayêtebêkirin,dakuewrojbirojbiqurbanê kefaretêjiboÎsraêlbikin,dakubîranînekliberXudan xweşbe,ûewwanherrojligorîfermanakujiterehatiye dayînqebûlbike

12Ûherkesêkuliservêyekêkarekîdike,andiçe rêwîtiyekê,anzeviyaxwecotdike,çidimalaxwedebeçi licîhekîdinbe,ûherkesêkuagirpêxe,anliser heywanekîsiwarbibe,anbikeştiyêliserderyayêrêwîtiyê bike,ûherkesêkutiştekîlêxeanbikuje,anheywanekîan çûkekêserjêbike,anjîheywanekîançûkekêanmasiyekê bigire,anjîherkesêkurojaŞemiyêrojîbigireanşerbike: 13MirovêkudirojaŞemiyêdeyekjivantiştanbike,wê bimire,dakuzarokênÎsraêlligorîfermanênderbarê Şemiyênwelêtde,Şemiyanbicihbînin,wekîkuliser lewheyênkuwîdanedestênminhatiyenivîsandin,daku ezqanûnêndemsalanûdemsalanligorîdabeşkirinarojên wanjiterebinivîsim.Bivêyekêhesabêdabeşkirinarojan temamdibe