Issuu

Apokrifa

Tabloya Naverokê 1 Esdras

2 Esdras

Tobît

Cûdîth

Zêdekirinên li ser Ester

Şahebiya Silêman

Ecclesiasticus

Barûk

Nameya Yêremya

101

Duaya Azarya

104

Susanna

107

Bel û Ejderha

110

Duaya Manaseh

112

1 Maccabees

114

2 Maccabees

136

26 Lê padîşahê Misirê şand ba wî û jê re got: «Ey padîşahê Cihûstanê, ez bi te re çi ye? 27 Ez ji aliyê Xudan Xwedê ve li hember te nehatime şandin; Çimkî şerê min li ser Firatê ye. Niha Xudan bi min re ye, erê, Xudan bi min re ye ku min bi pêş ve bibe: ji min dûr bikevin û li dijî Xudan nebin. 28Lê Yoşiyas erebeya xwe ji wî venegerand, lê ne li ser gotinên Yêremya pêxember ku bi devê Xudan gotibû, bi wî re şer kir: 29 Lê bi wî re li deşta Magîdo şer kirin û mîr hatin hember padîşah Yoşiya. 30 Hingê padîşah ji xulamên xwe re got: «Min ji şer derxînin. Çimkî ez pir qels im. Û di cih de xulamên wî ew ji şer derxistin. 31 Hingê ew li erebeya xwe ya duyemîn siwar bû. Piştî ku hat vegerandin Orşelîmê, mir û di gora bavê xwe de hat veşartin. 32 Û di hemû Cihûtiyê de ji bo Yoşiya şîn kirin, erê, Yêremya pêxember ji bo Yoşiya şîn kir û serekên jinan heta îro ji bo wî şîn kirin. ya Îsraîlê. 33 Ev tişt di kitêba serpêhatiyên padîşahên Cihûdayê de, û di hemû kirinên ku Yoşiya kirî de, û rûmeta wî, û têgihîştina wî di Şerîeta Xudan de û tiştên ku wî berê kiribûn, hatine nivîsîn. û tiştên ku niha têne xwendin, di kitêba padîşahên Îsraêl û Cihûstanê de hatine gotin. 34 Xelkê Yoaxazê kurê Yoşiya girt û gava ku ew bîst û sê salî bû, li şûna bavê wî Yoşiya kir padîşah. 35 Û wî sê mehan li Cihûstanê û li Orşelîmê padîşah kir; 36 Û wî bac danî ser welatê sed telant zîv û yek zêr. 37 Padîşahê Misirê jî padîşah Yoacîm birayê xwe kir padîşahê Cihûstanê û Orşelîmê. 38 Û Yoacîm û giregiran girêda, lê birayê wî Zaraqîs girt û ji Misrê derxist. 39 Yoacîm bîst û pênc salî bû, gava li welatê Cihûstanê û Orşelîmê bû padîşah. û li ber Xudan xerabî kir. 40 Ji ber vê yekê Padîşahê Babîlê Nabukodonosor derket ser wî, bi zincîreyek ji tûncê girêda û bir Babîlê. 41 Nabukodonosor jî ji firaxên Xudan ên pîroz hildan, birin û danîn perestgeha xwe ya li Babîlê. 42 Lê ew tiştên ku li ser wî hatine nivîsîn, li ser pîsîtî û nepakiya wî, di Dîroka Padîşahan de hatine nivîsandin. 43 Û kurê wî Yoacîm li şûna wî bû padîşah. 44 Û sê meh û deh rojan li Orşelîmê padîşah kir. û li ber Xudan xerabî kir. 45 Piştî salekê Nabûkodonosor şand û ew bi firaxên Xudan ên pîroz anîn Babîlê. 46 Û Tsedekya kir padîşahê Cihûstanê û Orşelîmê, gava ew bîst û yek salî bû. û wî yanzdeh salan padîşah kir: 47 Û wî li ber Xudan xerabî jî kir û guh neda gotinên ku Yêremya pêxember ji devê Xudan jê re gotibûn. 48 Û piştî ku padîşah Nabukodonosor ew bi navê Xudan sond xwar, wî sond xwar û serî hilda. Û stûyê xwe, dilê xwe hişk kir, qanûnên Xudan Xwedayê Îsraêl binpê kir. 49 Serwêrên gel û kahînan jî gelek tişt li dijî qanûnan kirin, hemû qirêjiyên hemû miletan derbas kirin û Perestgeha Xudan a ku li Orşelîmê pîroz bû, xerab kirin. 50 Lê belê Xwedayê bav û kalên wan bi qasidê xwe şand ku gazî wan bike, çimkî wî ew û konê wî jî xilas kirin. 51 Lê wan qasidên wî henek dikirin; û va ye, gava ku Xudan ji wan re peyivî, wan ji pêxemberên wî re lîstikek çêkir. 52 Ji ber vê yekê ku ew li ser gelê xwe ji ber neheqiya wan a mezin hêrs bû, emir da padîşahên Keldaniyan ku li hember wan derkevin. 53 Yên ku xortên xwe bi şûr dikuştin, erê, di nav perestgeha xwe ya pîroz de jî, di nav wan de ne xort û ne keç, ne kal û ne jî zarok nehiştin. Çimkî wî hemû radestî wan kir.

BEŞA 1 1 Û Yoşiya li Orşelîmê Cejna Derbasbûnê ji bo Xudanê xwe kir û roja çardehê meha yekê Cejna Derbasbûnê pêşkêş kir. 2 Li Perestgeha Xudan, kahînan li gor rêzikên xwe yên rojane danîn û cilên dirêj li xwe kirin. 3 Û wî ji Lêwî, wezîrên Îsraêl ên pîroz re got, ku ew xwe ji Xudan re pîroz bikin, ku sindoqa Xudan li mala ku padîşah Silêman kurê Dawid çêkiribû, deynin. 4 Û got: «Êdî hûnê sindoqê hilnegirin ser milên xwe: îcar ji Xudan Xwedayê xwe re xizmetê bikin û ji gelê wî Îsraêl re xizmetê bikin û we li gor malbat û ehlê xwe amade bikin. 5 Li gora ku Dawid padîşahê Îsraêl ferman kir û li gor rûmeta kurê xwe Silêman û li Perestgehê rawesta, li gor rûmeta malbetên we Lêwiyan, yên ku li ber birayên we yên Îsraêl xizmet dikin. , 6 Cejna Derbasbûnê bi rêz pêşkêş bikin û goriyên ji bo birayên xwe amade bikin û li gor emrê Xudan ku ji Mûsa re hatiye dayîn, Cejna Derbasbûnê pêk bînin. 7 Û Yoşiya sî hezar berx, kurm û sê hezar golik da gelê ku li wê derê hat dîtin. Ev tişt ji tezmînata padîşah, li gor sozê wî, ji gel, ji kahînan û ji Lêwî re hatin dayîn. 8 Serwerên Perestgehê Helkiya, Zekerya û Sielos ji bo Cejna Derbasbûnê du hezar û şeş sed pez û sê sed golik dan kahînan. 9 Yêqonya, Samayîs, birayê wî Natanyêl û Asabias, Okîêl û Yoram serdarên bi hezaran, ji bo Cejna Derbasbûnê pênc hezar pez û heft sed golik dan Lêwîyan. 10 Gava ku ev tişt hatin kirin, kahînan û Lêwî bi nanê Şkeva re, li gora ehlê malbetê, bi rêzeke pir xweş rawestiyan. 11 Û li gorî gelek hurmetên bav û kalan, li ber gel, ku ji Xudan re pêşkêş bikin, wek ku di kitêba Mûsa de hatiye nivîsîn. 12 Wan Cejna Derbasbûnê bi êgir, wek ku tê serjêkirin, sor kirin; 13 Û ew dan ber hemû gel û paşê wan ji xwe re û ji bo kahînan birayên xwe, kurên Harûn, amade kirin. 14Çimkî kahînan rûn heta şevê pêşkêş kirin. Lêwî û kahînan birayên xwe, kurên Harûn, ji xwe re amade kirin. 15Herwiha li gora tayînkirina Dawid, stranbêjên pîroz jî, kurên Asaf, di rêza wan de bûn: Asaf, Zekerya û Yedûtûnê ku ji padîşah bû. 16 Bi ser de jî dergevan li her deriyekî bûn. ne rewa bû ku tu kes ji xizmeta xwe ya asayî here, çimkî birayên wan Lêwî ji wan re amade kirin. 17 Di wê rojê de tiştên goriyên Xudan bi vî awayî pêk hatin, da ku ew Cejna Derbasbûnê bigirin. 18 Li gorî emrê Joşiya padîşah li gorîgeha Xudan goriyan pêşkêş bikin. 19 Îsraêliyên ku li wir bûn, wê demê Cejna Derbasbûnê û Cejna Nanê şîrîn heft rojan pêk anîn. 20 Û ji dema Samûyêl pêxember ve Cejna Derbasbûnê li Îsraêlê nehat pîrozkirin. 21 Erê, hemû padîşahên Îsraêl Cejna Derbasbûnê wek Yoşiya, kahînan, Lêwî û Cihûyan, ku bi hemû Îsraêliyên ku li Orşelîmê rûdiniştin, negirtin. 22 Di sala hijdehan a Padîşahiya Yoşiya de ev Cejna Derbasbûnê hat pîrozkirin. 23 Û kar an Yoşiya li ber Xudayê xwe bi dilekî tije xweda rast bû. 24Hingê tiştên ku di dema wî de qewimîn, di demên berê de, li ser wan ên ku li ser hemû gel û padîşahiyan guneh kirin û li hember Xudan xerabî kirin, hatin nivîsandin û çawa ew pir xemgîn kirin, wusa ku gotinên Xudan li dijî Îsraêl rabû. 25 Piştî van hemû kirinên Yoşiya, Firewn padîşahê Misrê hat ku li Kerxamîs û Firatê şer bike û Yoşiya li hember wî derket.

21 Lê em ji axayê me padîşah re bipeyivin, ji bo ku, eger bi dilê we be, ew di pirtûkên bav û kalên we de were peyda kirin. 22 Û hûnê di Dîrokan de tiştên ku li ser van tiştan hatine nivîsîn bibînin û fêm bikin ku ew bajar serhildêr bû û hem padîşah û hem jî bajaran tengav dikir. 23 Û Cihû serhildêr bûn û hergav tê de şer kirin. ji ber vê yekê ev bajar jî wêran bû. 24 Ji ber vê yekê em niha ji te re dibêjin, ya Xudan, padîşah, ku eger ev bajar ji nû ve bê avakirin û dîwarên wî ji nû ve bên avakirin, ji niha û pê ve tu derbasbûna te namîne nav Celosyria û Fenice. 25 Hingê padîşah dîsa bi vî awayî ji Rathumusê çîroknivîs, ji Beeltethmus, ji Şerîetzan Semellius û ji yên din ên ku li Sameryayê, li Sûriyê û Fînîkê rûdiniştin re nivîsî. 26 Min nameya ku we ji min re şandiye xwend. Ji ber vê yekê min emir kir ku ez bi xîret lê bigerim û hat dîtin ku ew bajar ji destpêkê ve li dijî padîşahan bû. 27 Û merivên têda ji bo serhildanê û şer hatin dayîn; û ew padîşahên hêzdar û hov li Orşelîmê bûn, yên ku padîşahtî û bac distînin li Celosyria û Fenice. 28 Ji ber vê yekê min emir kir ku ez wan mirovan ji avakirina bajêr re asteng bikim û hay ji xwe hebin ku êdî tiştek tê de neyê kirin. 29 Û ew karkerên xerab êdî aciziya padîşahan neçin, 30Hingê Padîşah Artexerxes nameyên wî hatin xwendin, Rathumus, Şerîetzan Semellius û yên din ên ku bi wan re bûn, bi lez û bez çûn Orşelîmê, bi leşkerek siwar û elaleteke şer re, dest bi astengkirina avakeran kirin. ; û avakirina Perestgehê li Orşelîmê heta sala duyemîn a padîşahiya Daryûs padîşahê Persan rawestiya.

54 Û wan hemû firaxên pîroz ên Xudan, mezin û biçûk, bi firaxên Sindoqa Xwedê û xezîneyên padîşah hildan û birin Babîlê. 55 Mala Xudan şewitandin, dîwarên Orşelîmê hilweşandin û agir bi bircên wê dan. 56 Û tiştên wê yên birûmet, heta ku wan hemû nexwarin û pûç kirin, qet nesekinîn; 57 Yê ku heta ku Pers padîşah bûn, bûn xizmetkarên wî û zarokên wî, da ku peyva Xudan ku bi devê Yêremya gotibû, bînin cih. 58 Heya ku welat di şemiyên xwe de şa nebin, ewê di tevahiya dema wêranbûna xwe de, heya dawiya heftê salî, rihet be. BEŞA 2 1 Di sala pêşî ya Kûrosê padîşahê Persan de, da ku peyva Xudan ku bi devê Yêremya soz dabû, bê cih. 2Xudan ruhê Kûrosê padîşahê Persan rakir û di hemû padîşahiya xwe de û bi nivîsandinê jî da zanîn. 3 Dibêjin: Padîşahê Persan Kûros wiha dibêje; Xudanê Îsraêl, Xudanê herî bilind, ez kirim padîşahê hemû dinyayê, 4 Û li min emir kir ku ez ji wî re xaniyek li Orşelîmê Cihûstanê ava bikim. 5 Îcar eger yek ji we ji gelê wî hebe, bila Xudan, Xudanê wî jî, bi wî re be û bila here Orşelîma ku li Cihûstanê ye û mala Xudanê Îsraêl ava bike. Xudanê ku li Orşelîmê rûdine ye. 6 Îcar kî ku li der û dorê rûdine, bila alîkariya wî bike, yên ku ez dibêjim qey cîranên wî ne, bi zêr û zîv. 7 Bi diyarî, bi hesp, bi dewar û tiştên din ên ku bi sond ji bo Perestgeha Xudan li Orşelîmê hatine dayîn. 8 Hingê serekê malbetêd Cihûstanê û ji eşîra Binyamîn rabû ser xwe. kahînan, Lêwî û hemû kesên ku hişê wan li ser Xwedê razî bû ku herin û li Orşelîmê ji Xudan re xaniyek ava bikin, 9 Û yên ku li dora wan rûdiniştin û di her tiştî de bi zîv û zêr, bi hesp û dewaran û bi gelek diyariyên belaş ên ku hişê wan li ser wan bû, alîkariya wan kirin. 10 Kûroş padîşah jî firaxên pîroz ên ku Nabûkodonosor ji Orşelîmê birin û li perestgeha xwe ya pûtan danîn, anîn. 11 Îcar gava ku Padîşahê Persan Kûroş ew derxistin derve, wî ew radestî xezînedarê xwe Mîthrîdates kir. 12 Û bi destê wî ew birin destê Sanabassar waliyê Cihûstanê. 13 Û hejmara wan ev bû; Hezar kevçîyên zêr û hezar zîv, bixurdan ji zîv bîst û neh, fîşekên zêr sî, ji zîv du hezar û çarsed û deh û hezar firaxên din. 14 Bi vî awayî hemû firaxên ji zêr û zîv ên ku hatin birin pênc hezar û çarsed şêst û neh bûn. 15 Evana ji aliyê Sanabassar ve û bi wan ên dîl hatin girtin, ji Babîlê anîn Orşelîmê. 16 Lê di dema Artexerxes padîşahê Persan Belemus, û Mithridates, û Tabellius, û Rathumus, û Beeltethmus û Semellios sekreter û yên din ên ku bi wan re li Sameryayê û li deverên din rûdiniştin, ji wî re li dijî Yên ku li Cihûstanê û Orşelîmê rûdiniştin ev name li pey wan hatin. 17Ji padîşah Artexerxes re, axayê me, xulamên te, Rathumus çîroknivîs, Semellius Şerîetzan, û yên din ên civîna bawermendan û dadgerên ku li Celosyria û Fenice ne. 18 Îcar ji Xudan padîşah re bizane ku Cihûyên ku ji nav we rabûn û hatin ba me, hatin Orşelîmê, wî bajarê serhildêr û xerab, sûkan ava dikin, dîwarên wî tamîr dikin û bingeha cênîk. 19 Îcar, eger ev bajar û dîwarên wî dîsa bên çêkirin, ewê ne tenê bacê nedin, lê li dijî padîşahan jî serî hildin. 20 Û ji ber ku tiştên li ser Perestgehê niha di dest de ne, em difikirin ku ev yeka îhmal nake,

BEŞA 3 1 Îcar gava Daryûs padîşah bû, ji hemû bindestên xwe û ji hemû maliyên xwe re û ji hemû mîrên Medya û Faris re cejneke mezin çêkir. 2 Û ji hemû walî, serdar û serdarên ku di bin destê wî de bûn, ji Hindistanê heta Etiyopyayê, ji sed bîst û heft parêzgehan. 3 Û gava xwar, serxweş bûn û têr bûn çûn malê, Daryûs padîşah çû odeya xwe ya razanê, raza û zû şiyar bû. 4 Hingê sê xortên ku ji nobedarên cesedê padîşah bûn, ji hev re peyivîn. 5 Bila her yek ji me hevokekê bêje: Yê ku wê bi ser bikeve û cezayê wî ji yên din biaqiltir xuya bike, wê padîşah Daryûs diyariyên mezin û tiştên mezin ji bo serketinê bide wî. 6 Çawa ku cilê binefşî li xwe bike, bi zêr vexwe, li ser zêr xew bike, û erebeyeke bi derbên zêr, serê wî ji ketanê hêja û zincîrek li ser stûyê wî. 7 Û ji ber şehrezayiya xwe wê li kêleka Daryûs rûne û jê re dibêjin pismamê wî Daryûs. 8 Û paşê her kesî hevoka xwe nivîsî, mohr kir û danî bin balgîya xwe Daryûs padîşah. 9 Û got ku gava padîşah rabe, hinek wê nivîsan bidin wî; û padîşah û sê mîrên Faris ji aliyê wî ve wê dadbar bikin ku hukmê wî yê herî biaqil e, wê serkeftin ji wî re bê dayîn, wekî ku hatî destnîşan kirin. 10 Yê pêşî nivîsand: Şeraba herî xurt e. 11 Yê diduyan nivîsî: Padîşah herî xurt e. 12 Yê sisiyan nivîsî: Jin herî xurt in, lê beriya her tiştî Rastî serketinê radike. 13 Îcar gava ku padîşah rabû, wan nivîsarên xwe hildan û dan destê wî û wî ew xwendin: 14 Û wî şand derve, wî gazî hemû mîrên Faris û Medyayê, walî, serdar, serdar û serweran kir. 15 Û ew li ser kursiyê dîwanê rûnişt. û nivîsên li ber wan hatin xwendin.

16 Û wî got: Gazî xortan bikin, û ew ê bi xwe şîretên xwe eşkere bikin. Loma gazî wan kirin û hatin hundir. 17 Û wî ji wan re got: «Li ser nivîsan hişê xwe ji me re bêjin. Hingê yê pêşî ku li ser hêza şerabê gotibû dest pê kir. 18 Û wî weha got: Gelî merivan, şerab çiqas xurt e! Ew hemû merivên ku wê vedixwin, dike şaşiyê: 19 Ew dike ku hişê padîşah û bêbav hemû bibin yek; yên xulam û yên azad, yên feqîr û yên dewlemend: 20Herwiha ew her ramanê vedigerîne şahî û şahiyê, wusa ku mirov ne xem û ne jî deynê bîr bîne. 21 Û her dil dewlemend dike, wusa ku mirov ne padîşah û ne jî walî tîne bîra xwe; û ew dihêle ku her tişt bi talentan were axaftin: 22 Û gava ku ew di kasa xwe de ne, hezkirina xwe ya ji heval û birayan re ji bîr dikin û piçek şûnda şûran derdixin. 23 Lê gava ew ji şerabê bin, ewan tiştên ku kirine bîr nakin. 24 Gelî merivan, ma ne şeraba herî xurt e ku bi vî awayî zorê dike? Û gava ku wî weha peyivî, xwe bêdeng kir.

20 Zilam bavê xwe yê ku ew mezin kiriye û welatê xwe berdide û bi jina xwe ve girêdayî ye. 21 Ew xwe nagire ku jiyana xwe bi jina xwe re derbas bike. û ne bav, ne dê û ne jî welat bi bîr tîne. 22 Bi vê yekê jî divê hûn bizanibin ku serdestiya jinan li ser we heye: Ma hûn ked û kedê nadin û her tiştî didin û nadin jinê? 23 Erê, mirovek şûrê xwe digire, diçe diz û diziyê, li ser deryayê û li ser çeman bi gemiyê dike; 24 Li şêrekî dinêre û di tariyê de diçe; û gava ku dizî, xerakirin û dizî kir, ew bi hezkirina xwe re tîne. 25 Loma mêr ji dê û bavê xwe çêtir ji jina xwe hez dike. 26 Belê, gelek hene ku hişê xwe ji jinan re xwar kirine û ji bo xatirê wan bûne xizmetkar. 27 Gelek jî ji bo jinan helak bûne, xeletî kirine û guneh kirine. 28 Û niha hûn ji min bawer nakin? Ma padîşah bi hêza xwe ne mezin e? Ma hemû herêm natirsin ku dest bidin wî? 29 Lê dîsa jî min ew û Apame hevjîna padîşah, keça Bartakosê hêja, li milê padîşah rastê rûniştî dîtin. 30 Û tac ji serê padîşah derxist û danî ser serê xwe. wê jî bi destê xwe yê çepê li padîşah xist. 31 Lê dîsa jî padîşah bi van hemûyan çavên xwe lê dixist û bi devê vekirî li wê dinihêrî: eger ew bi wî dikeniya, ew jî dikeniya; dîsa. 32 Gelî mêran, ma çawa dibe ku jin bi hêz bin? 33 Hingê padîşah û mîr li hev nerî, wî dest pê kir li ser rastiyê peyivî. 34 Gelî mêran, ma jin ne bi hêz in? erd mezin e, ezman bilind e, roj di rêça wî de bi lez e, çimkî ew li dora ezmanan digere û di rojekê de riya xwe ji nû ve tîne cihê xwe. 35 Ma yê ku van tiştan dike ne mezin e? Ji ber vê yekê rastî mezin e û ji her tiştî xurtir e. 36 Tevahiya erd li ser rastiyê diqîre û ezman wê bi bereket dike; hemû kirin jê dihejin û dilerizin û bi wê re tu tişt tune. 37 Şerab xerab e, padîşah xerab e, jin xerab in, hemî zarokên mirovan xerab in û kirinên wan ên xerab weha ne; Û tu rastî di wan da tune ye; di neheqiya xwe de jî wê helak bibin. 38 Rastî radiweste û hergav bi hêz e. her û her dijî û bi ser dikeve. 39 Bi wê re ne kes û ne jî xelat heye; lê ew tiştên rast dike û xwe ji her neheqî û xerabiyê dûr dixe. û hemû mirov wek karên wê qenc dikin. 40 Di dîwana wê de jî neheqî tune; û ew hêz, padîşahiya, hêz û mezinahiya her temenî ye. Xwedayê rastiyê pîroz be. 41 Û bi vê yekê xwe bêdeng kir. Hingê hemû gel qîriyan û gotin: «Rastî mezin e û ji her tiştî bi hêz e.» 42 Hingê padîşah jê re got: «Tiştê ku di nivîsê de hatiye destnîşankirin, tu çi dixwazî zêdetir bipirse û emê bidin te, çimkî tu bi aqil î. û tê li kêleka min rûne û jê re dibêjin pismamê min. 43 Hingê wî ji padîşah re got: «Sona sonda xwe ya ku te sonda avakirina Orşelîmê di roja ku tu hatî Padîşahiya xwe de, bîne bîra xwe. 44 Û hemû firaxên ku ji Orşelîmê birin, yên ku Kûroş di dema sonda hilweşandina Babîlê de veqetandibûn, bişîne û dîsa bişîne wir. 45 Te jî sond xwar ku ew perestgeha ku Edomiyan şewitandin, dema ku Cihûstan ji destê Keldaniyan wêran bû, ava bikî. 46 Û niha, ya Xudan padîşah, ya ku ez ji te dixwazim û ji te dixwazim ev e, û ev azadîya mîrîtî ye ku ji te derdikeve: Ji ber vê yekê ez dixwazim ku tu sonda xwe baş bikî, bi devê xwe bikî. te ji Padîşahê Ezmanan re sond xwar. 47Hingê Daryûs padîşah rabû ser xwe, ew ramûsand û ji hemû xezînezan, serdar, serdar û waliyan re name nivîsî, da ku ew di riya xwe de bi silametî hem wî û hem jî hemû yên ku bi wî re derdikevin Orşelîmê ava bikin. .

BEŞA 4 1Hingê yê diduyan, yê ku behsa hêza padîşah kiribû, dest pê kir û got: 2 Gelî merivan, ma ew merivên ku li ser behrê û bejayê û hemû tiştên di wan da hukum dikin, ne bi hêz in? 3 Lê dîsa jî padîşah bi hêztir e; Û ew çi emir li wan dike, ew dikin. 4 Eger ew ji wan re şerr bike yek bi yê din re, ew dikin; eger ew wan bişîne ser dijminan, ew diçin, û dîwarên çiyayan û bircên hilweşînin. 5 Ew dikujin û têne kuştin, û emrê padîşah binpê nakin: eger serketinê bi dest bixin, ew her tiştî ji padîşah re, hem jî talankirinê, wekî her tiştê din. 6 Bi vî awayî ji bo yên ku ne leşker in û ne bi şeran re mijûl in, lê debara xwe dikin, gava ku ew tiştên ku çandine dîsa bidirûn, ew ji padîşah re tînin û hevûdu neçar dikin ku baca padîşah bidin. 7 Û ew bi tenê yek e. eger ew emir bike ku bihêlin, ew dihêlin; 8 Eger ew emir bide lêxistinê, ew dixin; eger ew emir bike ku wêran bikin, ew wêran bikin; eger ew ferman bide avakirinê, ew ava dikin; 9 Eger ew emir bide birrîn, ew dibirrin; eger ew emir bike ku biçînin, ew diçînin. 10 Ji ber vê yekê hemû gelê wî û ordiyên wî bi ya wî dikin; ew jî radizê, dixwe û vedixwe û bêhna xwe vedike. 11 Ev jî li dora wî nobetê digirin, bila kes neçe û karê xwe neke û di tu tiştî de guh nede wî. 12 Gelî merivan, çawa padîşah ne bi hêztir be, gava ku bi vî rengî guh bidin wî? Û zimanê xwe girt. 13 Paşê yê sisiyan, yê ku li ser jinan û li ser rastiyê peyivî (ev Zorbabîl bû) dest bi axaftinê kir. 14 Gelî mirovan, ne padîşahê mezin, ne jî pirbûna mirovan û ne jî şerab e, yê ku jêhatî ye; Îcar kî ye yê ku li ser wan hukum dike an serwerî li ser wan heye? ma ew ne jin in? 15 Jinan padîşah û hemû gelên ku li ser behrê û bejahiyê hukum dikin hildan. 16 Ji wan jî ew hatin û ew ên ku rez çandibûn, ku şerab jê tê, mezin kirin. 17 Ev jî cil û bergên mirovan çêdikin; ev rûmeta mirovan tînin; û bê jin mêr nikarin bibin. 18 Erê, û eger mêran zêr û zîv, an tiştên din ên qenc li hev civandin, ma ew ji jina xweşik û xweşik hez nakin? 19 Û bihêlin ku van hemû tiştan herin, ew bernadin û bi devê xwe vekirî jî çavên xwe li wê nagirin; Ma hemû mirov ji zîv, zêr û ji tiştekî qenc zêdetir ji wê hez nakin?

48 Wî ji serleşkerên ku li Celosyria û Fenice û ji wan ên li Libanosê re jî name nivîsî, da ku dara ceyranê ji Lîbanosê bînin Orşelîmê û bi wî re bajar ava bikin. 49 Bi ser de jî wî ji bo hemû Cihûyên ku ji warê wî derketine Cihûstanê, li ser azadiya wan nivîsî ku tu efser, ne serwer, ne serdar û ne jî xezînedar bi zorê nekevin deriyên wan. 50 Û ji bo ku hemû welatê ku di destê wan de ye, bê bac azad be; û ku Edomî gundên Cihûyan ên ku hingê di destê wan de bûn bidin. 51 Belê, her sal bîst telant ji bo avakirina Perestgehê, heta dema ku ew ava bû, bê dayîn. 52 Û her sal deh telantên din, da ku her roj goriyên şewitandinê li ser gorîgehê bihêlin, çawa ku emrê wan hebû ku hevdeh pêşkêş bikin. 53 Û hemû yên ku ji Babîlê çûn ku bajêr ava bikin, azad bin, wan û dûndana wan û hemû kahînan ku çûne. 54 Wî jî li ser vê yekê nivîsî. doz û cil û bergên kahînan ku ew tê de xizmetê dikin; 55 Û bi vî awayî ji bo mesrefên Lêwî, heta roja ku mal xilas bû û Orşelîm ava bû, ji wan re bê dayîn. 56 Û wî emir kir ku ji hemûyên bajêr re teqawid û mûçe bidin. 57 Wî hemû firaxên ku Kûroş ji Babîlê veqetandibûn şandin. Û hemû tiştên ku Kûroş emir kiribû, wî jî emir kir û şand Orşelîmê. 58 Gava ev xort derket, rûyê xwe ber bi ezmên ber bi Orşelîmê ve hilda û pesnê Padîşahê ezmanan da. 59 Û got: Serkeftin ji te tê, şehrezayî ji te tê û rûmeta te ye û ez xulamê te me. 60 Xwezî tu yî, yê ku şehrezayî daye min, çimkî ez ji te re şikir dikim, ya Xudanê bav û kalên me. 61 Îcar wî name hildan, derket derve, hat Babîlê û ji hemû birayên xwe re got. 62 Û pesnê Xwedayê bav û kalên xwe didin, ji ber ku wî azadî û serbestî daye wan 63 Ji bo ku hilkişin, Orşelîmê û Perestgeha ku bi navê wî tê gotin ava bikin û heft rojan bi amûrên muzîkê û şahiyê ziyafet kirin.

12 Kurên Elam, hezar û dused û pêncî û çar: Kurên Zathul, neh sed û çil û pênc, kurên Corbe, heft sed û pênc, kurên Banî, şeş sed û çil û heşt. 13 Kurên Bebayî, şeşsed û bîst û sê: kurên Sadas, sê hezar û du sed bîst û du. 14 Kurên Adonikam, şeşsed û şêst û heft: Kurên Bagoyî, du hezar û şêst û şeş, kurên Adin, çarsed û pêncî û çar. 15 Kurên Atereziyas nod û du: Kurên Ceilan û Azetas sî û heft: Kurên Azuran, çarsed û sî û du. 16 Kurên Ananias sed û yek: kurên Arom, sî û du, û kurên Bassa, sê sed û bîst û sê, kurên Azephurith, sed û du. 17 Kurên Meterus, sê hezar û pênc, kurên Bethlomon, sed bîst û sê. 18 Ewên Netofayê pêncî û pênc, yên Anatothê sed û pêncî û heşt, yên Beytsamosê, çil û du. 19 Ewên ji Kiryathiarius, bîst û pênc, ji Kafîra û Beroth, heft sed û çil û sê, ew ji Pîra, heft sed. 20Ewên ji Hadiya û Amîdoyê, çarsed û bîst û du, ji Çirama û Gabdesê, şeşsed û bîst û yek. 21 Ewên ji Macalonê, sed bîst û du, yên Betolius, pêncî û du: kurên Nefîs, sed û pêncî û şeş. 22 Kurên Kalamolalos û Onus, heft sed bîst û pênc; kurên Yerexos, du sed û çil û pênc. 23 Kurên Annas, sê hezar û sê sed û sî. 24Kahîn: kurên Jeddu, kurê Îsa di nav kurên Sanasib de, nehsed û heftê û du: kurên Merût, hezar û pêncî û du. 25 Kurên Fasaron, hezar û çil û heft, kurên Karme, hezar û hivdeh. 26 Lêwî: kurên Yêşû, Kadmiêl, Banûas û Sûdiya, heftê û çar. 27 Dengbêjên pîroz: Kurên Asaf, sed bîst û heşt. 28 Dergevan: kurên Salûm, kurên Jatal, kurên Talmon, kurên Dacobî, kurên Teta, kurên Samî, tev sed sî û neh. 29 Xulamên Perestgehê: kurên Esaw, kurên Asîfa, kurên Tabaoth, kurên Ceras, kurên Sûd, kurên Phaleas, kurên Labana, kurên Graba, 30 Kurên Acua, kurên Uta, kurên Cetab, kurên Agaba, kurên Sûbayî, kurên Anan, kurên Cathua, kurên Geddur, 31 Kurên Aîrûs, kurên Daisan, kurên Noeba, kurên Chaseba, kurên Gazera, kurên Azia, kurên Finees, kurên Azare, kurên Bastai, kurên Asana. , kurên Meanî, kurên Nafîsî, kurên Acûb, kurên Akîfa, kurên Asûr, kurên Faracîm, kurên Basaloth, 32 Kurên Meeda, kurên Coutha, kurên Xerea, kurên Şarkûs, kurên Aserer, kurên Thomoi, kurên Nasîth, kurên Atîfa. 33 Kurên xulamên Silêman: kurên Azafîon, kurên Farîra, kurên Yeeli, kurên Lozon, kurên Îsraêl, kurên Safeth, 34 Kurên Hagiya, kurên Farakaret, kurên Sabî, kurên Sarothie, kurên Masiyas, kurên Gar, kurên Addus, kurên Sûba, kurên Aferra, kurên Barodis. , kurên Sabat, kurên Allom. 35 Hemû xizmetkarên Perestgehê û kurên xulamên Silêman, sêsed û heftê û du bûn. 36 Ev ji Thermeleth û Thelersas, Charaathalar û Aalar hatin; 37 Nikarîbûn ji mal û milkên xwe û ne jî eslê xwe nîşan bidin ku ew çawa ji Îsraêl in: Kurên Ladan, kurê Ban, kurên Necodan, şeşsed û pêncî û du. 38 Û ji wan kahînan, yên ku kahîntiyê zevt kirin û nehatin dîtin: kurên Obdiya, kurên Acoz, kurên Addus, ku bi Augia, yek ji keçên Barzelos re zewicî û navê wî lê kirin. 39 Û gava ku danasîna ehlê van mirovan di qeydê de hat xwestin û nehat dîtin, ew ji wezîfeya kahîntiyê hatin derxistin. 40 Çimkî Nehemya û Etarya ji wan re gotin, ku ew nebin hevparên tiştên pîroz, heta ku Serokkahînek ku bi hînkirin û rastiyê li xwe kiribû rabe. 41 Îsraêliya Îsraêl, ji diwanzdeh salî û jorda, hemû bi hejmara wan çil hezar bûn, ji xizmetkar û xizmetkara du hezar û sê sed û şêst. 42 Xulam û xulamên wan heft hezar û sê sed çil û heft bûn.

BEŞA 5 1Piştî vê yekê mêrên sereke yên malbetê li gor eşîrên xwe hatin bijartin, da ku bi jin, kur û keçên xwe, bi xizmetkar û cariyên xwe û bi dewarên xwe re derkevin. 2 Daryûs bi wan re hezar siwar şand, heta ku ew bi silametî û bi aletên muzîkê û bi bilûran vegerînin Orşelîmê. 3 Û hemû birayên wan lîstin û ew bi wan re hilkişand. 4 Û ev navên mêrên ku derketine, li gora malbetêd wan di nav eşîra xweda, li ser çend serên wan. 5 Kahînan, kurên Fîneyês kurê Harûn: Îsayê kurê Yosedec, kurê Serayas, û Yoacîm kurê Zorobabel, kurê Salathiel, ji mala Dawid, ji esilzade Faris, ji eşîra Cihûda; 6 Yê ku di sala diduyan a padîşahiya xwe de, di meha Nîsan de, ku meha yekê ye, li ber Daryûs padîşahê Farisan gotinên bi aqilane gotin. 7 Û evên Cihûyan in, yên ku ji dîlgirtinê derketine û wekî xerîb lê rûdiniştin, ku Nabukodonosor padîşahê Babîlê ew biribû Babîlê. 8 Û ew vegeriyan Orşelîmê û li deverên din ên Cihûyan, her kes bajarê xwe, yê ku bi Zorobabel re, bi Îsa, Nehemiya, Zekerya û Risayas, Enenius û Mardoxeus re hat. Beelsarus, Aspharasus, Reelius, Roimus û Baana, rêberên wan. 9Hejmara wan milet û waliyên wan, kurên Foros, du hezar û sed heftê û du; kurên Safat, çarsed û heftê û du: 10 Kurên Ares, heftsed û pêncî û şeş. 11 Kurên Phaath Moab, du hezar û heşt sed û diwanzdeh.

43 Çarsed û sî û pênc deve, heft hezar û sî û şeş hespan, dused û çil û pênc hêstiran, pênc hezar û pêncsed û bîst û pênc heywanên ku di nîrê de bi kar tînin. 44 Û hinek ji serekê malên xwe, çaxê hatin Perestgeha Xwedê ya ku li Orşelîmê ye, sond xwar ku li gor îmkana xwe malekê dîsa li cihê wî ava bikin. 45 Û ji bo ku hezar lîreyên zêr, pênc hezar zîv û sed cilên kahînan bidin xezîna pîroz a kar. 46 Kahîn, Lêwî û gel li Orşelîmê û li gundan, dengbêj û dergehvan jî bi vî awayî rûdiniştin. û hemû Îsraêl li gundên xwe. 47 Lê gava ku meha heftan nêzîk bû û gava ku kurên Îsraêl her kes li cihê xwe bûn, hemû bi hev re hatin cihê vekirî yê deriyê yekem ku ber bi rojhilat ve ye. 48 Hingê Îsayê kurê Yosedec û birayên wî yên kahînan û Zorobabelê kurê Salathiel û birayên wî rabûn û gorîgeha Xwedayê Îsraêl amade kirin. 49 Li ser wê goriyên şewitandinê pêşkêş bikin, çawa ku di kitêba Mûsa yê ku Xwedê de hatiye emir kirin. 50 Û ji miletên din ên welêt li ba wan civiyan û gorîgeh li ser cihê wî ava kirin. Li gor wextê goriyên xwe pêşkêş kirin û sibe û êvarê ji Xudan re goriyên şewitandinê pêşkêş kirin. 51 Her weha, wek ku di Şerîetê de hatiye emir kirin, cejna Konan pêk anîn û her roj goriyên ku dihatin kirin pêşkêş kirin. 52 Û piştî wê, goriyên herheyî, û goriyên roja Şemiyê, meha nû û hemû cejnên pîroz. 53 Û hemûyên ku ji Xwedê re sond xwaribûn, ji roja pêşî ya meha heftan dest pê kir û ji Xwedê re goriyan pêşkêş kirin, tevî ku Perestgeha Xudan hê ava nebûbû. 54 Û wan bi dilşadî pere, goşt û vexwarin dan mason û xeratan. 55 Wan erebe dan wan ji Sîdon û Sûrê jî, ku ji Lîbanosê darên cedirê bînin, yên ku li gora fermana Kûros, padîşahê Persan, bi gemiyan bibin bendera Yafayê. 56 Û di sala diduyan û di meha diduyan de piştî hatina wî ya Perestgeha Xwedê ya li Orşelîmê, Zorobabelê kurê Salathiel û Îsayê kurê Yosedec û birayên wan, kahîn, Lêwî û hemû yên ku bûn. ji dîlgirtinê werin Orşelîmê: 57 Û wan hîmê mala Xwedê di roja yekê ya meha dudada, sala diduyan piştî hatina Cihûstanê û Orşelîmê danî. 58 Wan Lêwîyên bîst salî li ser karên Xudan danîn. Hingê Îsa, kur û birayên wî, birayê wî Kadmiel û kurên Madîabûn, bi kurên Yodayê kurê Êlyadûn, bi kur û birayên xwe re, hemû Lêwî, rabûn û bi yekdengî kar û bar dikirin. ji bo pêşdebirina karên li mala Xwedê dixebitin. Ji ber vê yekê karkeran Perestgeha Xudan ava kirin. 59 Kahîn li cil û bergên xwe yên muzîkê û boriyê li xwe rawestan. Û Lêwîyên kurên Asaf zengîn hebûn, 60 Li gora ku Dawid padîşahê Îsraêl emir kiribû, stranên şikiriyê digotin û pesnê Xudan didin. 61 Û wan bi dengekî bilind stranên pesnê Xudan digotin, çimkî rehm û rûmeta wî her û her li tevahiya Îsraêl e. 62 Û hemû xelkê li boriyê lêxistin, bi dengekî bilind qîrîn û ji bo bilindkirina mala Xudan stranên şikiriyê ji Xudan re gotin. 63 Ji kahînan, Lêwî û ji serekên malên wan jî, kalên ku mala berê dîtibûn, bi girîn û girîneke mezin hatin ber avahiya vê derê. 64 Lê gelekan bi boriyê û şahiyê bi dengekî bilind qîriyan. 65 Ji ber ku boriyên giriyê xelkê neyên bihîstin; lê elaletê bi awayekî ecêb lêdixist, wusa ku ji dûr ve dihat bihîstin. 66 Ji ber vê yekê gava ku dijminên eşîra Cihûda û Binyamîn ev bihîstin, wan fêm kir ku ew dengê boriyê wê çi be. 67 Û wan fêm kir ku yên ku ji dîl bûn Perestgeha Xudan Xwedayê Îsraêl ava kirin. 68 Îcar ew çûn ba Zorbabîl, Îsa û serekê mal û milk û ji wan re gotin: Emê bi we re ava bikin.

69Çimkî em jî wek we bi ya Xudanê xwe dikin û ji rojên Azbazaret padîşahê Aşûriyan ku em aniye vir, ji wî re qurbanan dikin. 70 Hingê Zorobabel, Îsa û serekên malbetên Îsraêl ji wan re gotin: Ne ji me û we re ye ku em bi hev re ji Xudan Xwedayê xwe re malekê ava bikin. 71 Emê bi tenê ji Xudanê Îsraêl re ava bikin, çawa ku Padîşahê Persan Kûros li me emir kiriye. 72 Lê miletên welatê ku li ser rûniştevanên Cihûstanê giran dibûn û wan teng didan, avakirina wan asteng dikirin. 73 Û bi pîlanên xwe yên veşartî, û bi îqna* û şeqamên gelerî, wan hemû wextê ku Kûroş padîşah mabû astengî li qedandina avahîyê kirin, ji ber vê yekê, heta serdema Daryûs du salan ji avakirina wan hatin astengkirin. BEŞA 6 1 Îcar di sala diduyan a padîşahiya Daryûs Egeyos û Zekeryayê kurê Addo de, pêxemberan bi navê Xudan Xwedayê Îsraêl, ku li ser wan bû, ji Cihûyan re li Cihûstanê û li Orşelîmê pêxemberîtî kirin. 2 Hingê Zorobabelê kurê Salatiel û Îsayê kurê Yosedec rabûn û li Orşelîmê dest bi avakirina mala Xudan kirin, ku pêxemberên Xudan bi wan re bûn û alîkariya wan kirin. 3 Di wê gavê de waliyê Sûriyê û Fînîkê Sisines bi Satrabuzanes û hevalên wî re hatin ba wan û ji wan re got: 4 Hûn vê malê û vî banî bi kê ava dikin û hemû tiştên din dikin? Û yên ku van tiştan dikin kî ne? 5 Lê rihspiyên Cihûyan kerem dîtin, ji ber ku Xudan hatibû dîlgirtinê. 6 Û ew ji avakirinê nehatin asteng kirin, heta ku di derbarê wan de ji Daryûs re hat gotin û bersiv hat dayîn. 7 Nusxeya wan nameyên ku Sisinnes, waliyê Suriye û Finîkayê, û Sathrabuzanes, bi hevalên xwe re, serwerên Suriye û Fenîkayê, nivîsandin û ji Daryûs re şandin. Silav ji padîşah Daryûs re: 8 Bila her tişt ji axayê me padîşah re bê zanîn, ku gava hatin welatê Cihûstanê û ketin bajarê Orşelîmê, me li bajarê Orşelîmê kalên Cihûyên ku dîl bûn dîtin. 9 Ji Xudan re xaniyek mezin û nû, ji kevirên kuçkirî û giranbiha û ji darên ku berê li ser dîwaran hatine danîn, ava dikin. 10 Û ew kar bi lez û bez têne kirin, û kar di destên wan de bi bextewarî pêş dikeve, û bi hemû rûmet û xîret tê çêkirin. 11 Hingê me ji van rihspiyan pirsî û got: Hûn bi emrê kê vê malê ava dikin û hîmê van karan datînin? 12 Ji ber vê yekê mebesta ku em bi nivîsandinê ji te re zanînê bidin, me ji wan ên ku serekên kirêt bûn, xwest û me bi nivîskî navê zilamên wan ên sereke ji wan xwest. 13 Ji ber vê yekê wan ev bersiv da me: Em xizmetkarên Xudanê ku erd û ezman afirandine ne. 14 Û ev xanî jî gelek sal berê ji aliyê padîşahê Îsraêlekî mezin û qewî ve hatibû avakirin û temam bû. 15 Lê gava ku bav û kalên me xezeba Xwedê rakirin û li hember Xudanê Îsraêl ê li ezmanan guneh kirin, wî ew dan destê Padîşahê Babîlê Nabukodonosor, yê ku Keldaniyan e. 16Wî mal hilweşand, şewitand û gel êsîr bir Babîlê. 17 Lê di sala pêşî ya ku Qûroş padîşah li ser welatê Babîlê kir, padîşah nivîsî ku ev xanî ava bike. 18 Û firaxên pîroz ên ji zêr û zîv, yên ku Nabûkodonosor ji mala Orşelîmê birin û li perestgeha xwe danîbûn, ew Kûros padîşah dîsa ji perestgeha Babîlê derxistibûn û ew radestî wan kirin. Zorobabel û ji hukumdar Sanabassarus re, 19 Bi emirê ku ew eynî firaxên xwe hilde û bike Perestgeha Orşelîmê. û ku perestgeha Xudan li şûna wî bê avakirin.

20 Hingê eynî Sanabassarus ku hat vir, li Orşelîmê bingehên mala Xudan danî. û ji wê demê heta niha jî avahî ye, hê bi temamî neqediyaye. 21 Îcar, eger ji padîşah re xweş tê, bila di nav qeydên Kûros padîşah de bigerin. 22 Û eger bê dîtin ku avakirina mala Xudan li Orşelîmê bi razîbûna Kûros padîşah hatiye kirin û eger axayê me padîşah wisa difikire, bila ji me re vê yekê nîşan bide. 23 Hingê padîşah Daryûs emir kir ku li Babîlonê di nav qeydan de bigere û li qesra Ekbatanê, ku li welatê Medyayê ye, pelika ku ev tişt tê de hatibûn nivîsandin, hat dîtin. 24 Di sala yekem a padîşahiya Kûros de, padîşah Kûroş emir kir ku mala Xudan li Orşelîmê ji nû ve bê avakirin û tê de bi agirê herdem qurbanan lê bikin. 25 Bilindahiya wî şêst zend û firehiya wî şêst zend be, bi sê rêz kevirên qutkirî û rêzek ji darên nû yên wî welatî be. û mesrefên wê ji mala padîşah Kûros bê dayîn: 26 Û firaxên pîroz ên Mala Xudan, ji zêr û zîv, yên ku Nabukodonosor ji mala Orşelîmê derxistin û anîn Babîlê, li mala Orşelîmê bên vegerandin û li cihê ku ew berê bûn. 27 Û usa jî emir kir, ku Sisinnes parêzgarê Sûriyê û Fenîkayê, û Satrabuzanes, û hevalên wan, û yên ku li Sûriyê û li Fînîkeyê hukumdar bûn, hay ji xwe hebin ku bi wî cihî re mijûl nebin, lê ji Zorobabelê xulamê Ya Xudan, û waliyê Cihûstanê û mezinên Cihûyan, da ku mala Xudan li wê derê ava bikin. 28 Min jî emir kir ku ew ji nû ve bê avakirin. û ku ew bi xîret çavê xwe bidin wan ên ku ji êsîrtiya Cihûyan, heta ku mala Xudan xilas bibe: 29 Û ji baca Kêlosûrya û Fînîkeyê parek ji bo goriyên Xudan, yanî ji bo ga, beran û berxan, ji bo goriyên Xudan, ji walî Zorobabel re bê dayîn. 30 Û usa jî ceh, xwê, şerab û rûn, û ew her sal bê pirsiyarkirinê, çawa ku kahînên ku li Orşelîmê ne, wê bidine kifşê her roj. 31 Ji bo padîşah û ji bo zarokên wî diyarî ji Xwedayê herî bilind re bên kirin û ji bo jiyana xwe dua bikin. 32 Û wî emir kir ku her kesê ku binpê bike, erê, an tiştên ku li jor hatine gotin an nivîsandî sivik bike, ji mala wî darek bê derxistin û ew li ser bê daliqandin û hemû tiştên wî ji bo padîşah bê girtin. 33 Ji ber vê yekê Xudanê ku navê wî tê gotin, her padîşah û miletê ku destê xwe dirêjî wî dike ku li Orşelîmê mala Xudan asteng bike an xera bike, bi tevahî hilweşîne. 34 Min Daryûs padîşah emir kir ku li gor van tiştan bi xîret bê kirin.

9 Kahîn û Lêwî li gora esilzadên xwe, di xizmeta Xudan Xwedayê Îsraêl de, li gor kitêba Mûsa, li cil û bergên xwe rawestiyan û dergevan jî li ber her deriyekî. 10 Û zar'êd Îsraêl'êd ê'sîrtî, roja çardeh meha yekê Cejna Derbasbûnê, p'iştî wê ku k'ahîn û Lêwî hatine pîrozkirinê. 11 Yên ku dîl bûn hemû bi hev re nehatin pîroz kirin, lê Lêwî hemû bi hev re hatin pîroz kirin. 12 Û bi vî awayî Cejna Derbasbûnê ji bo hemû girtiyan, ji birayên xwe yên kahînan û ji xwe re pêşkêş kirin. 13 Û zar'êd Îsraêl'êd ku ji dîlgirtinê derketin, hemûyêd ku xwe ji kirêtîyên gelêd welêt veqetandibûn û li Xudan digeriyan, xwarin. 14 Û wan heft rojan cejna Nanê Şkeva pîroz kirin û li ber Xudan pîroz kirin. 15 Ji ber ku wî şîreta padîşahê Asûr li ser wan zivirî, da ku destên wan di karên Xudan Xwedayê Îsraêl de xurt bikin. BEŞA 8 1Piştî van tiştan, dema ku Artexerxes padîşahê Persan padîşah bû, Esdras kurê Sarayas, kurê Ezerias, kurê Helchiah, kurê Salûm, hat. 2 Kurê Sadûq, kurê Akîtob, kurê Ameriyas, kurê Eziyas, kurê Meremoth, kurê Zarayas, kurê Savias, kurê Bokas, kurê Abîsûm, kurê Finees. , kurê Eleazar, kurê Harûnê serekê kahînan. 3 Ev Esdras wek Şerîetzan ji Babîlê derket û bi Şerîeta Mûsa ya ku ji aliyê Xwedayê Îsraêl ve hatibû dayîn amade bû. 4 Padîşah rûmet da wî, çimkî di hemû daxwazên xwe de kerem li ber çavên wî dît. 5 Bi wî re hinek ji zarokên Îsraêl jî, ji kahînên Lêwî, ji stranbêjên pîroz, ji dergehvan û ji xizmetkarên Perestgehê çûn Orşelîmê. 6 Di sala heftemîn a padîşahiya Artexerxes de, di meha pêncan de, ev sala heftemîn a padîşah bû. Çimkî ew di roja pêşî ya meha yekê de ji Babîlê çûn û li gor rêwîtiya ku Xudan dabû wan, hatin Orşelîmê. 7Çimkî şarezayiya Esdras pir mezin bû, wusa ku wî tiştek ji Şerîet û emrên Xudan nehişt, lê qanûn û dadbaran hemû Îsraêl hîn dikir. 8 Îcar nusxeya fermana ku ji Artexerxes padîşah hatibû nivîsandin û ji Esdras kahîn û xwendevanê Şerîeta Xudan re hatibû nivîsîn, ev e ku li pey wê tê. 9 Padîşah Artexerxes ji Esdras kahîn û xwendevanê Şerîeta Xudan re silavan dişîne: 10 Min biryar da ku bi keremê re tevbigerim, min emir kir ku yên ji miletê Cihû, ji kahînan û Lêwî yên di qada me de bin, yên ku dixwazin û dixwazin bi te re herin Orşelîmê. 11 Ji ber vê yekê, yên ku li ser wê difikirin, bila bi te re herin, çawa ku ji min û heft hevalên min ên şêwirmend re xweş hat. 12 Ji bo ku ew li karên Cihûstanê û Orşelîmê binerin û li tiştên ku di Şerîeta Xudan de ne, li hev bigerin. 13 Û diyariyên ku min û hevalên xwe sond xwariye, ji Xudanê Îsraêl re bibin Orşelîmê û hemû zêr û zîvên ku li welatê Babîlê têne dîtin, li Orşelîmê ji Xudan re. 14 Bi wî tiştê ku ji gel re ji bo Perestgeha Xudan Xwedayê wan li Orşelîmê tê dayîn û ji bo ga, beran, berx û tiştên ku tê de ne, zîv û zêr bên berhevkirin. 15 Ji bo ku ew li ser gorîgeha Xudan Xwedayê xwe, ku li Orşelîmê ye, ji Xudan re goriyan pêşkêş bikin. 16 Û tu û birayên te çi dixwazin bi zîv û zêr bikin, li gor daxwaza Xwedayê xwe bikin. 17 Û firaxên Xudan ên pîroz, yên ku ji bo Perestgeha Xwedayê xwe ya ku li Orşelîmê ye, hatine dayîn, tu li Orşelîmê deynî ber Xwedayê xwe.

BEŞA 7 1 Hingê Sisinnes waliyê Celosyria û Fenice, û Sathrabuzanes, bi hevalên xwe re li gor emrên padîşah Daryûs, 2 Bi baldarî çavdêriya karên pîroz kir, alîkariya kalên Cihûyan û waliyên perestgehê kir. 3 Û bi vî awayî karên pîroz bi ser ketin, dema ku Egeyos û Zekerya pêxember pêxembertî kirin. 4 Û wan ev tişt bi emrê Xudan Xwedayê Îsraêl û bi razîbûna padîşahên Persayê Kûroş, Daryûs û Artexerxes qedandin. 5 Û di sala şeşan a Daryûs padîşahê Persan de, di roja bîst û sisiyan a meha Adar de, mala pîroz bi vî awayî hat qedandin. 6 Kurên Îsraêl, kahînan, Lêwî û yên din ên ku ji dîlgirtinê hatibûn zêdekirin, li gor wan tiştên ku di kitêba Mûsa de hatibûn nivîsîn kirin. 7 Û ji bo pîrozkirina Perestgeha Xudan sed golek du sed beran û çar sed berx pêşkêş kirin. 8 Û diwanzdeh bizin ji bo gunehê hemû Îsraêl, li gor hejmara serokên eşîrên Îsraêl.

18 Û her tiştê ku tê bîra te ji bo bikaranîna perestgeha Xwedayê xwe, wê ji xezîneya padîşah bide. 19 Û min padîşah Artexerxes jî emir da parêzgerên xezîneyên Sûriyê û Fenîkê, ku Esdras kahin û xwendevanê Şerîeta Xwedayê Herî bilind çi bişîne, bila bi lez bidin wî. 20 Bi qasî sed telant zîv, her weha ji genim jî heta sed korî, sed pariyên şerab û tiştên din ên zêde. 21 Bila her tişt li gor Şerîeta Xwedê bi xîret ji Xwedayê herî bilind re bê kirin, da ku xezeb nekeve ser Padîşahiya padîşah û kurên wî. 22 Ez emir jî li we dikim, ku hûn ji yekî ji kahînan, ne ji Lêwî, ne ji dengbêjên pîroz, ne ji dergehvan, ne ji xizmetkarên perestgehê û ne ji yên ku di vê perestgehê de dikin, ne bac û ne jî deynek din hewce bike. ku tu kes ne xwedî desthilat e ku tiştekî li ser wan ferz bike. 23 Û tu, Esdras, li gor şehrezayiya Xwedê dadger û dadger tayîn bikî, da ku ew li hemû Sûriyê û li Fînîkê dîwana hemû yên ku Şerîeta Xwedayê te dizanin, bikin. Û yên ku nizanin, tu hînî wan bikî. 24 Û her kesê ku qanûna Xwedayê te û ya padîşah binpê bike, wê bi xîret bê cezakirin, çi bi mirinê be, çi bi cezayên din, bi cezayê pereyan, an bi zindanê. 25 Îcar Esdras Şerîetzan got: «Xwedayê bav û kalên min Xudanê yekta pîroz be, yê ku ev tişt xistiye dilê padîşah, da ku mala xwe ya li Orşelîmê bi rûmet bike. 26 Û min li ber padîşah, şîretkarên wî û hemû heval û giregirên xwe rûmet da. 27 Ji ber vê yekê ez bi alîkariya Xudan Xwedayê xwe cesaret bûm û ez ji Îsraêliyên ku bi min re hilkişiyan civandin. 28 Û ev serekên li gor malbetêd xwe û gelek hurmeta wan in, yên ku di padîşahiya Artexerxes padîşah de bi min re ji Babîlê derketine: 29 Ji kurên Fînîs, Gerson, ji kurên Îtamar, Gamaîl, ji kurên Dawid, Lettusê kurê Sêkeniyas. 30 Ji kurên Faris, Zekerya; û bi wî re sed û pêncî mêr hatin jimartin. 31 Ji kurên Pahath Moab, Elyaoniasê kurê Zerayas û bi wî re du sed mêr. 32 Ji kurên Zatoyê, Sêkeniyayê kurê Yezelos û bi wî re sêsed zilam: ji kurên Adin, Obêtê kurê Yonatan û bi wî re dused û pêncî zilam. 33 Ji kurên Êlam, Yoşiyayê kurê Gotoliya û bi wî re heftê mêr. 34 Ji kurên Safatîas, Zerayasê kurê Mîkaîl û bi wî re şêst û deh mêr. 35 Ji kurên Yoav, Abadîyayê kurê Yezelos û bi wî re du sed û diwanzdeh mêr. 36 Ji kurên Banid, Asalimothê kurê Yosafias û bi wî re sed û şêst mêr. 37 Ji kurên Babî, Zekeryayê kurê Bebayî û bi wî re bîst û heşt mêr. 38 Ji kurên Astath, Johannes kurê Acatan û bi wî re sed û deh mêr. 39 Ji kurên Adonikamê yê dawîn û navên wan ev in: Elîphalet, Jewel û Samayas û bi wan re heftê mêr. 40 Ji kurên Bago, Ûtî kurê Îstalkurus û bi wî re heftê mêr. 41 Û min ew li ber çemê ku jê re Theras digotin, civandin û sê rojan me konên xwe lê vedan û paşê min li wan lêkolîn kir. 42 Lê gava ku min li wir ji kahînan û ji Lêwî yekî nedît. 43 Hingê min şand ba Eleazar, Îduel û Masman. 44 Û Alnatan, Mamayas, û Jorîbas, û Natan, Eunatan, Zekerya û Mosollamon, mirovên sereke û zana. 45 Û min emir da wan, ku herin ba serdarê Saddeûs, yê ku li ciyê xezînê bû. 46 Û emir li wan kir ku bi Dadyos, bi birayên wî û bi xezîneyên li wê derê re bipeyivin, da ku ji me re zilamên ku dikarin li mala Xudan wezîfeya kahînan bikin, bişînin.

47 Û bi destê Xudanê me yê hêzdar, wan mêrên jêhatî ji kurên Molî kurê Lêwî, kurê Îsraêl, Asebebia û kurên wî û birayên wî yên ku hejdeh salî bûn, anîn ba me. 48 Û Asebiya, Annus û birayê wî Osayas, ji kurên Kannuneus û kurên wan, bîst mêr bûn. 49 Û ji xulamên Perestgehê, yên ku Dawid emir kiribûn, û ji serekên ji bo xizmeta Lêwî, du sed û bîst xizmetkarên Perestgehê, ku kataloga navên wan eşkere bû. 50 Û li wir min ji xortan re li ber Xudayê me sond xwar ku ez ji me û yên bi me re, ji zarokên me re û ji dewaran re rêwîtiyek bi xêr bixwazim. 51 Çimkî min şerm kir ku ez ji peya û siwarên padîşah bixwazim û ji dijminên xwe biparêzin. 52 Çimkî me ji padîşah re gotibû, ku hêza Xudan Xwedayê me bi wan ên ku li wî digerin re be û bi her awayî piştgiriya wan bike. 53 Û me dîsan ji Rebbê xwe lava kir ku dest bi van tiştan bike û me ew ji me re qenc dît. 54 Hingê min diwanzdeh ji serekên kahînan, Esebrias û Asaniyas û deh zilamên birayên wan bi wan re veqetandin. 55 Û min zêr, zîv û firaxên pîroz ên mala Xudanê me, yên ku padîşah û civata wî, mîr û hemû Îsraêl dabûn wan, pîvaz kir. 56 Û gava ku min ew pîvaz kir, min şeş sed û pêncî telant zîv, firaxên zîv ên sed telant û sed telant zêr dan wan. 57 Û bîst firaxên zêrîn, û diwanzdeh firaxên tûncê, heta ji tûncê qenc, wek zêr dibiriqî. 58 Û min ji wan re got: Hem hûn ji Xudan re pîroz in, hem firax pîroz in, hem jî zêr û zîv ji Xudanê bav û kalên me re sond in. 59 Hûn hişyar bin û wan biparêzin heta ku hûn wan bidin destê serekên kahînan, Lêwî û serekên malbetên Îsraêl, li Orşelîmê, di odeyên mala Xwedayê me de. 60 Îcar kahînan û Lêwîyên ku zîv, zêr û firax standibûn, anîn Orşelîmê, Perestgeha Xudan. 61 Û em ji çemê Têrasê roja diwanzdehê meha yekê derketin û bi destê Xudanê xwe yê bi hêz, yê ku bi me re bû, hatin Orşelîmê. em hatin Orşelîmê. 62 Û çaxê em sê rojan li wê derê man, zêr û zîvê ku hatibûn pîvandin, roja çaran li mala Xudanê me radestî Marmothê kahînê kurê Îrî hat kirin. 63 Li gel wî Eleazarê kurê Fînîs, Yosabadê kurê Îsa û Moêtê kurê Saban lêwî hebûn. 64 Û hemû giraniya wan di heman saetê de hat nivîsandin. 65 Bi ser de yên ku ji dîlgirtinê hatibûn, ji bo Xudan Xwedayê Îsraêl, diwanzdeh ga ji bo hemû Îsraêl, heşt û şazdeh beran, goriyek pêşkêş kirin. 66 Sê û diwanzdeh berxên ji bo diyariya aştiyê, diwanzdeh; hemû ji Xudan re qurban. 67 Û wan emrên padîşah gihandin parêzgerên padîşah û waliyên Celosyria û Fenice. û wan qedrê gel û Perestgeha Xwedê da. 68 Gava ku ev tişt çêbûn, serwer hatin ba min û gotin: 69 Miletê Îsraêl, mîr, kahînan û Lêwî, ne xerîbên welêt û ne jî qirêjiyên miletan, yên Kenanî, Hîtît, Feresî, Yebûsî û Moabî ji wan dûr nexistin. Misrî û Edomî. 70 Çimkî herdu û kurên wan bi keçên xwe re zewicîn û tovê pîroz bi mirovên xerîb ên welêt re tevlihev kirin. û ji destpêka vê meselê de serdest û mirovên mezin bûne hevparê vê neheqiyê. 71 Û gava ku min ev tişt bihîstin, min cil û bergên xwe yên pîroz çirandin, porê xwe ji ser û riha xwe kişand û ez bi xemgînî û pir giran rûniştim. 72 Ji ber vê yekê hemû yên ku wê demê li ser peyva Xudan Xwedayê Îsraêl dihejiyan, li ba min civiyan, dema ku ez ji bo neheqiyê şîn bûm;

73 Paşê bi cil û bergên xwe yên pîroz rabim ji rojiyê rabim, çongên xwe xwar bikim û destên xwe dirêjî Xudan bikim. 74 Min got: Ya Xudan, ez li ber rûyê te şerm û şerm im; 75Çimkî gunehên me di ser serê me de pir bûne û nezanînên me gihîştine ezmanan. 76 Ji dema bav û kalên xwe ve em heta îro di gunehên mezin de ne û em in. 77 Û ji ber gunehên xwe û bav û kalên xwe, em bi birayên xwe û padîşahên xwe û kahînan re heta roja îro ji padîşahên dinyayê, ji şûr û dîlgirtinê re û ji bo nêçîra bi şermî hatin dayîn. 78 Û niha hinekî ji te rehmê li me hat kirin, ya Xudan, ku ji me re kok û navek li cihê pîrozgeha te bimîne. 79 Û di mala Xudan Xwedayê me de ronahiyek ji me re kifş bike û di dema xulamtiya xwe de xwarinê bide me. 80 Erê, gava em di bin koletiyê de bûn, em ji Rebbê xwe neçûbûn; lê wî em li ber padîşahên Farisan kerem kirin û wan xwarin da me. 81 Erê, û Perestgeha Xudanê xwe bi hurmet kir, û Siyona wêranbûyî rakir, ku wan li Cihûstanê û li Orşelîmê bi ewle dan me. 82 Û niha, ya Xudan, emê çi bêjin ku ev tişt hene? ji ber ku me emrên te yên ku te bi destê xulamên xwe yên pêxember dabûn binpê kirin û got: 83;Ew axa, ku hûn têkevine mîrasê wê, ew erdek e ku bi gemarê biyaniyan gemarî bûye û wan ewan bi nepakiya xwe tije kirine. 84 Ji ber vê yekê êdî hûn keçên xwe bi kurên wan re nekin û ne jî keçên wan bi kurên xwe re bigirin. 85 Bi ser de jî hûn qet nexwazin ku bi wan re aştî hebe, ji bo ku hûn bi hêz bibin û ji tiştên qenc ên welêt bixwin û her û her mîrasê erdê ji zarokên xwe re bihêlin. 86 Û tiþtê ku hatiye serê me, ji ber karên me yên xerab û gunehên me yên mezin hatiye kirin; Çimkî, ya Xudan, te gunehên me sivik kir, 87 Û kokek weha da me, lê em dîsa vegeriyan da ku em şerîeta te binpê bikin û xwe bi nepakiya miletên welêt re tevlihev bikin. 88 Ma tu ji me hêrs nabî, ku tu me helak bikî, heta ku te ne kok, ne tov û ne jî nav ji me re hiştin? 89 Ya Xudan Îsraêl, tu rast î, ji ber ku em îro ji kokê xwe mane. 90 Va ye, niha em di neheqiyên xwe de li ber te ne, ji ber ku em êdî nikarin ji ber van tiştan li ber te bisekinin. 91 Gava ku Esdras di duaya xwe de îtîraf kir, giriya û li ber Perestgehê bi erdê ve razayî bû, ji Orşelîmê elaleteke pir mezin ji mêr, jin û zarokan li ba wî civiya, çimkî di nav elaletê de giriyek mezin hebû. 92 Hingê Yechonias kurê Yeelus, yek ji kurên Îsraêl, gazî kir û got: Ey Esdras, me li hember Xudan Xwedê guneh kir, me bi jinên xerîb ên miletên welêt re zewicî û niha hemî Îsraêl li jor e. . 93 Werin em ji Xudan re sond bixwin, ku em ê hemî jinên xwe yên ku me ji miletan girtine, bi zarokên wan re bihêlin. 94 Mîna ku te biryar da û yên ku şerîeta Xudan dikin. 95 Rabe û bide îdamê, ji ber ku ev tişt ji te re ye û em ê bi te re bin. 96 Îcar Esdras rabû, bi serekên kahînan û Lêwîyên hemû Îsraêl re sond xwar ku li pey van tiştan bike. û bi vî awayî sond xwarin.

3 Û li hemû Cihûstanê û Orşelîmê daxuyanek ji hemûyên dîl re hat dayîn ku li Orşelîmê bicivin. 4 Û yê ku di nav du-sê rojan de, li gor rihspiyên ku serweriya wan diyar kirine, li wê derê neciviyane, dewarên wan ji bo Perestgehê bên girtin û xwe ji yên dîl bê derxistin. 5 Û di sê rojan de hemû ji eşîra Cihûda û Binyamîn roja bîstemîn a meha nehan li Orşelîmê civiyan. 6 Hemû elaletê ji ber hewaya xerab a niha li hewşa fireh a Perestgehê bi lerzîn rûnişt. 7 Îcar Esdras rabû û ji wan re got: «We bi jinên xerîb re qanûn binpê kir, da ku hûn gunehên Îsraêl zêde bikin. 8 Û niha bi eşkereyî rûmetê bidin Xudan Xwedayê bav û kalên me, 9 Û daxwaza wî bikin û xwe ji miletên welêt û ji jinên xerîb veqetînin. 10 Hingê hemû elaletê qîriya û bi dengekî bilind got: Çawa ku te gotî, emê usa jî bikin. 11 Lê ji ber ku mirov pir in û hewa xerab e, wusa ku em nikarin li ber xwe rawestin û ev ne karê rojek an du rojan e, dîtina gunehê me di van tiştan de pir belav bûye. 12 Ji ber vê yekê bila serekên elaletê bimînin û bila hemû yên ku jinên me yên xerîb hene, di wextê diyarkirî de werin. 13 Û bi wan re serwer û hakimên her deverê, heta ku em ji bo vê yekê xezeba Xudan ji xwe dûr bixin. 14Hingê Yonatanê kurê Azaêl û Ezekiyayê kurê Teokanos li ser vê yekê ev mesele hildan ser xwe û Mûsolam, Lêwîs û Şemiyê alîkariya wan kirin. 15 Û yên ku dîl bûn li gor van hemû tiştan kirin. 16 Esdras kahin serekên malên wan, hemû bi navên xwe, ji wî re bijartin û di roja pêşî ya meha deh de ew bi hev re rûniştin ku meseleyê lêkolîn bikin. 17 Ji ber vê yekê doza wan a ku jinên xerîb hebûn, di roja pêşî ya meha yekem de xilas bû. 18 Û ji kahînên ku li hev civiyabûn û jinên wan ên xerîb hebûn, ew hatin dîtin: 19 Ji kurên Îsayê kurê Yosedec û birayên wî; Matthelas û Eleazar, û Joribus û Joadanus. 20 Wan jî destên xwe dan ku jinên xwe berdin û beranan bidin, da ku xeletiyên xwe li hev bînin. 21 Û ji kurên Emmer; Ananias, û Zabdeus, û Eanes, û Sameius, û Hiereel û Azarias. 22 Û ji kurên Fêsûr; Elionas, Massias Israel, û Natanael, û Ocidelus û Talsas. 23 Û ji Lêwîyan; Jozabad, û Semis, û Colius, ku jê re Calitas, Patheus, û Cihûda û Yonas digotin. 24 Ji stranbêjên pîroz; Eleazurus, Bacchurus. 25 Ji dergevanan; Sallumus, û Tolbanes. 26 Ji yên Îsraêl, ji kurên Foros; Hiermas, û Eddias, û Melchias, û Maelus, û Eleazar, û Asibias, û Baanias. 27 Ji kurên Êla; Matthanias, Zekeryas, û Hierielus, û Hieremoth, û Aedias. 28 Û ji kurên Zamoth; Eliadas, Elisimus, Othonias, Jarimoth, û Sabatus, û Sardeus. 29 Ji kurên Babayî; Johannes, û Ananias û Josabad, û Amatheis. 30 Ji kurên Manî; Olamus, Mamuchus, Jedeus, Jasubus, Jasael, û Hieremoth. 31 Û ji kurên Adî; Naathus, û Moosias, Lacunus, û Naidus, û Mathanias, û Sesthel, Balnuus û Manasseas. 32 Û ji kurên Annas; Elionas, Aseas, û Melchias, û Sabbeus, û Simon Chosameus. 33 Û ji kurên Asom; Altaneus, û Matthias, û Baanaia, Eliphalet, û Manasses, û Semei. 34 Û ji kurên Maanî; Jeremias, Momdis, Omaerus, Juel, Mabdai, û Pelias, û Anos, Carabasion, û Enasibus, û Mamnitanaimus, Eliasis, Bannus, Eliali, Samis, Selemias,

BEŞA 9 1Hingê Esdras ji hewşa Perestgehê rabû çû odeya Yonanê kurê Êlyasib. 2 Û li wê derê ma, ne goşt xwar û ne jî av vexwar û ji bo neheqiyên mezin ên elaletê şîn kir.

Nathanias û ji kurên Ozora; Sesis, Esril, Azaelus, Samatus, Zambis, Josephus. 35 Û ji kurên Etma; Mazitias, Zabadaias, Edes, Juel, Banaias. 36 Van hemûyan jinên xerîb girtin û ew bi zarokên xwe re hiştin. 37 Kahîn, Lêwî û yên Îsraêl di roja pêşî ya meha heftan de li Orşelîmê û li gundan rûdiniştin. 38 Û tevaya elaletê bi yekdengî li ber eywana pîroz a ber bi rojhilat ve hatin cem hev. 39 Û wan ji Esdras kahin û xwendevan re got ku ewê Şerîeta Mûsa ya ku ji Xudan Xwedayê Îsraêl re hatiye dayîn, bîne. 40 Îcar Esdras serekê kahînan Şerîet ji hemû elaletê re ji mêr heta jin û ji hemû kahînan re anî, da ku di roja pêşî ya meha heftan de Şerîetê bibihîzin. 41 Û wî li ber eywana pîroz li hewşa fireh, ji sibê heta nîvro, li ber jin û mêran xwend. elaletê guh da Şerîetê. 42 Îcar Esdras kahîn û Şerîetnas, li ser mînbereke ji dar a ku ji bo vê armancê hatibû çêkirin, rawesta. 43 Li milê rastê Matatya, Sammûs, Hananya, Azarya, Ûriya, Ezekya, Bilasamûs, li ba wî rawestiyan. 44 Li milê wî yê çepê Phaldaius, Misael, Melchias, Lothasubus û Nabarias rawestabûn. 45 Hingê Esdras kitêba Şerîetê hilda ber elaletê, çimkî ew li ber hemûyan bi rûmet rûniştibû. 46 Gava ku wî Şerîet vekir, hemû rast li ser rawestiyan. Ji ber vê yekê Esdras Xudan Xwedayê Herî Berz, Xwedayê ordiyan, Karîndar pîroz kir. 47 Hemû xelkê bersîv da û got: «Amîn; û destên xwe hildan, ketin erdê û perizîn Xudan. 48 Û Îsa, Anus, Sarabias, Adinus, Jacubus, Sabateas, Auteas, Maianeas, Calitas, Asrias, û Yoazabdus, û Ananias, Biyatas, Lêwî, Şerîeta Xudan hîn kirin û bi wan re kir ku ew fêm bikin. 49 Hingê Attharates bi Esdras serekkahînan re peyivî. û xwendevan û ji Lêwîyên ku elaletê hîn dikirin, ji hemûyan re jî digotin: 50 Ev roj ji Xudan re pîroz e; (Çimkî gava wan Şerîet bihîst hemû giriyan:) 51 Îcar herin rûn bixwin, şîrîn vexwin û ji yên ku tiştekî wan tune ne, parek bişînin. 52 Çimkî ev roj ji Xudan re pîroz e. Çimkî Xudan wê we bi rûmet bike. 53 Lewiyan her tişt ji gel re belav kirin û gotin: «Îro ji Xudan re pîroz e. xemgîn nebe. 54 Hingê ew çûn, her kes bixwin, vexwin, şahî bikin, para bidin wan ên ku tiştek tune û dilşahiyê bikin. 55 Ji ber ku wan peyvên ku tê de hatine perwerdekirin û ji bo wan hatine civandin fêm kirin.

BEŞA 1

23 Min ji bo çêriyên we agir neda we, lê min darek avêt avê û çem şîrîn kir. 24 Ezê çi bi te bikim Yaqûb? Yahûda, tu guh neda min, ezê xwe vegerînim miletên din û navê xwe bidim wan, da ku ew qanûnên min bigirin. 25 Gava ku we ez berdabûm, ezê we jî berdim; Gava ku hûn bixwazin ku ez ji we re dilovaniyê bikim, ez ê li we nerim. çi rûmet; û mirovên ku ji rojhilat hatine bibînin: 39 Ezê ji wan re bikim serek: Birahîm, Îshaq û Aqûb, Oseas, Amos û Mixas, Yoêl, Abdîas û Yonas, 40 Nahûm û Abaqûk, Sofoniya, Egeyos, Zekerya û Malaxî, ku jê re milyaketê Xudan jî tê gotin.

1 Pirtûka diduyan ya Esdras pêxember, kurê Sarayas, kurê Azaryas, kurê Helchias, kurê Sadamiyas, kurê Sadoq, kurê Achitob, 2 Kurê Achias, kurê Finees, kurê Helî, kurê Amariya, kurê Aziei, kurê Marimoth, kurê Arna, kurê Oziyas, kurê Borith, kurê Abisei. , kurê Fînes, kurê Eleazar, 3 Kurê Harûn, ji eşîra Lêwî; ku li welatê Medan, di serdema Artexerxes şahê Persan de dîl bû. 4 Û peyva Xudan ji min re hat û got: 5 Biçe riya xwe, gunehên wan û zarokên wan xerabiyên ku li min kirine nîşanî gelê min bide. da ku ew ji zarokên zarokên xwe re bibêjin: 6 Ji ber ku gunehên bav û kalên wan di nav wan de zêde bûne, çimkî wan ez ji bîr kirim û ji xwedayên xerîb re pêşkêş kirin. 7 Ma ne ez im jî yê ku ew ji welatê Misirê, ji mala koletiyê derxistine? lê wan hêrsa min rakirin û şîretên min kêm kirin. 8 Hingê porê serê xwe derxe û hemû xerabiyê bavêje ser wan, çimkî ew guh nedan şerîeta min, lê ew miletekî serhildêr e. 9 Ma ezê heta kengê bera wan bidim, yên ku min evqas qencî li wan kiriye? 10 Min gelek padîşah ji bo xatirê wan qir kirin; Min Firewn bi evdên xwe û hemû hêza xwe ve xist. 11Min hemû milet li ber wan helak kirin, li rojhilat min gelên du parêzgehan, heta Tîros û Saydayê, belav kirin û hemû dijminên wan kuştin. 12 Loma tu ji wan re bipeyive û bêje: Xudan weha dibêje: 13 Min hûn di deryayê re birin û di destpêkê de rêyek mezin û ewle da we; Min Mûsa da te wek serok û Harûn jî wek kahîn. 14 Min we di stûneke êgir de ronahî da û min di nav we de karên mezin kirin. Lê we ez ji bîr kirim, Xudan dibêje. 15 Rebbê karîndarê her tiştî weha dibêje, qiloç ji we re bû nîşanek; Min ji bo parastina we çadir dan we, lê belê we li wê derê pistepist kir, 16 Û hûn bi navê min ji bo helakkirina dijminên xwe bi ser neketin, lê heta îro hûn hê jî diqîrin. 17 Feydeyên ku min ji we re kirine, li ku ne? Gava ku hûn li çolê birçî û tî bûn, we gazî min nekir, 18 Gotin: Çima te em anîn vê çolê, da ku me bikujin? Ji mirina me li vê çolê çêtir bû ku em ji Misriyan re xizmet bikirana. 19 Hingê min ji şînên we rehm kir û mana we da ku hûn bixwin; îcar we nanê milyaketan xwar. 20 Gava ku hûn tî bûn, ma min kevir neşikand û av ji we re herikî? ji ber germê min tu bi pelên daran pêça. 21Min di nav we de welatekî berdar parve kir, Min Kenanî, Fêrezî û Filîstî li ber we derxistin; Xudan dibêje. 22 Xudanê karîndarê her tiştî weha dibêje: Gava ku hûn li çolê, li çemê Amorîyan, tî bûn û çêrî navê min dikirin.

BEŞA 2 1Xudan weha dibêje, min ev gel ji koletiyê derxist û bi xulamên pêxemberan emrên xwe dan wan. yên ku wan nedibihîst, lê şîretên min kêm didan. 2 Diya ku ew anîne ji wan re got: «Herin, zarokno! Çimkî ez jinebiyek im û berdayî me. 3 Min tu bi dilgeşî mezin kir; lê bi keder û giranî min hûn winda kirin, çimkî we li ber Xudan Xwedayê xwe guneh kir û li ber wî tiştê xerab kir. 4Lê ez niha ji we re çi bikim? Ez jinebiyek im û berdayî me: Herin, ey zarokên min, ji Xudan rehmê bixwazin. 5 Ya bavo, ez gazî te dikim ji bo şahidiya diya van zarokan, ku peymana min nagire. 6 Da ku tu wan bikî tevliheviyê û diya wan talan bikî, da ku dûndana wan tune be. 7 Bila ew di nav miletan de belav bibin, bila navên wan ji rûyê erdê werin derxistin, çimkî wan peymana min kêm kir. 8 Wey li te, Assur, tu neheqan di nav xwe de vedişêrî! Ey mirovên xerab, bînin bîra xwe ku min çi anî serê Sodom û Gomorayê. 9 Welatê ku di nav lepên çolê û tovên xweliyê de ye: Ezê weha jî bi wan ên ku min nabihîzin, bikim, Xudanê karîndar dibêje. 10 Xudan ji Esdras re weha dibêje: «Ji gelê min re bêje ku ezê padîşahiya Orşelîmê bidim wan, ya ku min dixwest bida Îsraêl. 11 Ezê rûmeta wan jî bistînim û wan konên herheyî yên ku min ji wan re amade kiribûn bidim. 12 Ji wan re dara jiyanê ji bo rûnê bîhnxweş heye; ewê ne bixebitin û ne jî westiyabin. 13 Herin û hûnê bistînin; çend rojan ji we re dua bikin, da ku ew kurt bibin: Padîşahiya jixwe ji we re amade ye: hişyar bin. 14 Erd û ezmanan bibin şahid; Çimkî min xerabî perçe perçe kir û ya qenc afirand, çimkî ez dijîm, Xudan dibêje. 15 Dayê, zarokên xwe hembêz bike û wan bi şahî mezin bike, lingên wan wek stûnekê bizewicîne, çimkî min tu hilbijartiye, Xudan dibêje. 16 Û yên mirî ezê ji cîhên wan rakim û wan ji goran derxim, çimkî min navê xwe li Îsraêl nas kir.

17 Netirse ey diya zarokan, çimkî min tu hilbijartiye, Xudan dibêje. 18 Ji bo alîkariya te ezê xulamên xwe Esay û Jeremy bişînim, ku li gor şîreta wan min ji te re diwanzdeh darên bi fêkiyên cihêreng barkirî pîroz kirin û amade kirin. 19 Û gelek kaniyên ku bi şîr û hingiv diherikin, û heft çiyayên mezin, ku li wan gul û sosin şîn dibin. 20 Rastiyê li jinebiyê bike, li sêwîyan dadbar bike, bide belengazan, parastina sêwî bike, cilê tazî li xwe bike. 21 Kesên şikestî û bêhêz qenc bikin, nebin yekî lal, ku bi rezîl bike, seqetan biparêze, û bila yê kor were ber çavên min ên zelal. 22 Kal û xortan di nav dîwarên xwe de bihêle. 23 Ku tu miriyan bibîne, wan bigire û veşêre, û ez ê di vejîna xwe de cihê pêşîn bidim te. 24 Bimînin ey gelê min, û rihetiyê bigirin, çimkî hêminiya te hê tê. 25 Zarokên xwe bixwin ey hemşîre! lingên xwe saxlem bikin. 26 Ew xulamên ku min dane te, yek ji wan helak nabe. Çimkî ezê wan ji hejmara te bixwazim. 27 Westiyayî nebin, çimkî gava roja tengahiyê û tengahiyê tê, yên din wê bigirîn û xemgîn bibin, lê hûnê şa bibin û pir bibin. 28 Milet wê hesûdiya te bikin, lê ewê nikaribin tiştekî li hember te bikin, Xudan dibêje. 29 Dê destên min te veşêrin, da ku zarokên te dojehê nebînin. 30 Ey dayê, bi zarokên xwe re şa bibe; Çimkî ezê te rizgar bikim, Xudan dibêje. 31 Zaroyên xwe yên razayî bînin bîra xwe, çimkî ezê wan ji hêlên dinyayê derxim û rehmê li wan bikim. 32 Zarokên xwe hembêz bike, heta ku ez bêm û rehmê li wan bikim, çimkî bîrên min diherikin û kerema min wê naqede. 33 Min Esdras li ser çiyayê Oreb emir ji Xudan stand, ku ez herim Îsraêl. lê gava ku ez hatim ba wan, wan ez bêhêvî kirim û emrê Xudan piçûk kirin. 34 Ji ber vê yekê ez ji we re dibêjim, ey miletên ku dibihîzin û fêm dikin, li Şivanê xwe bigerin, ewê bêhna herheyî bide we. Çimkî ewê ku di dawiya dinyayê de bê, nêzîk e. 35 Ji xelata padîşahiyê re amade bin, çimkî ronahiya herheyî wê her û her li ser we bibiriqe. 36 Ji siya vê dinyayê birevin, şahiya rûmeta xwe bistînin: Ez eşkere ji Xilaskarê xwe re şahidiyê dikim. 37 Ey diyariya ku ji we re hatiye dayîn bistînin, û şa bibin û ji wî re şikir bikin ku hûn rêberiya Padîşahiya Ezmanan kiriye. 38 Rabin ser xwe û bisekinin, va ye hejmara yên ku di cejna Xudan de hatine morkirin. 39 Yên ku ji siya dinyayê derketine, 26 Kengî hûn gazî min bikin, ez guh nadim we, çimkî we destên xwe bi xwînê qirêj kirin û lingên we bi lez in ku hûn bikujin.

27 We çawa ku min berda ne, lê we xwe berda, Xudan dibêje. 28 Xudanê karîndarê her tiştî weha dibêje: Ma min ji we re wek bav, kurên xwe, wek dêyek keçên xwe û hemşîre ji zarokên xwe re dua nekirîye? 29 Da ku hûn bibin gelê min û ez bibim Xwedayê we; ku hûn bibin zarokên min û ez bibim bavê we? 30 Min hûn li hev civandin, çawa mirîşk mirîşkên xwe di bin baskên xwe de dicivîne, lê niha ezê çi ji we re bikim? Ezê te ji rûyê xwe derxim. 31 Gava ku hûn ji min re pêşkêş bikin, ezê rûyê xwe ji we bizivirim; ji ber cejnên we yên pîroz, heyvên we yên nû û sinetbûna we, min dev jê berda. 32 Min xulamên xwe pêxemberên ku we ew girtin, kuştin û cesedê wan perçe perçe kirin, şandin ji we re, ku ezê xwîna wan ji destên we bixwazim, Xudan dibêje. 33 Bi vî awayî Xudanê karîndar dibêje, mala we wêran e, ezê we bavêjim derve wek ku ba diqelişe. 34 Û zarokên we berdar nebin; Çimkî wan emrê min biçûk nekirin û li ber min xerabî kirin. 35 Ezê malên we bidim gelê ku wê bê; yê ku hê li ser min nebihîstiye, wê ji min bawer bike; Min tu nîşan ji wan re neaniye, lê ew ê tiştê ku min li wan kiriye bikin. 36 Ewan pêxember nedîtine, lê ewê gunehên xwe bînin bîra xwe û bi wan bidin naskirin. û cilên rûmet ên Xudan wergirtin. 40 Jimara xwe bigire, ey Siyon, û yên xwe yên ku cilê spî li xwe kirine û Şerîeta Xudan anîne cih. 41 Hejmara zarokên te yên ku te bêriya wan dikir, pêk hat. Ji hêza Xudan lava bikin, da ku gelê te yê ku ji destpêkê ve hatiye gazîkirin, pîroz be. 42 Min Esdras li ser çiyayê Siyonê miletek mezin dît, ku min nedikarî wan bihejmêrim û hemûyan bi stranan pesnê Xudan dan. 43 Û di nav wan de xortek bi bejna xwe hebû, ji hemûyên din bilindtir û tac danî ser serê her yekî û jê bilindtir bû. ya ku ez pir lê matmayî mam. 44 Min ji milyaket pirsî û got: Ezbenî, ev çi ne? 45 Wî lê vegerand û ji min re got: «Ev in ên ku cilê mirinê li xwe kirine, yê nemir li xwe kirine û navê Xwedê eşkere kirine. 46 Hingê min ji milyaket re got: «Ew kîjan ciwan e ku taca wan datîne û kefa destên wan dide wan?» 47 Wî bersîva min da û got: «Ew Kurê Xwedê ye, yê ku wan li dinyayê eşkere kiriye. Hingê min dest pê kir û pesnê wan da, yên ku ji bo navê Xudan ew qas hişk bûn. 48 Hingê milyaket ji min re got: «De here û ji gelê min re bêje, te çi tişt û çi kerametên mezin ên Xudan Xwedayê xwe dîtine. BEŞA 3 1Piştî wêrankirina bajêr di sala sîhemîn de ez li Babîlê bûm, li ser nivînên xwe xemgîn bûm û ramanên min hatin ser dilê min.

2Çimkî min wêranbûna Siyonê û dewlemendiya wan ên ku li Babîlê rûdiniştin dît. 3 Û ruhê min jan ket, wusa ku min dest bi gotinên tije tirs ji Yê Herî Berz re kir û got: 4Ya Xudan, yê ku hukumdar e, te di destpêkê de got, gava ku te erd çand, û xwe tenê, û li gel emir kir. 5 Û bedenek bê can da Adem, ku ev karê destên te bû, û nefesa jiyanê di wî de da û ew li ber te jiyan kir. 6 Û tu wî dikî bihişta, ku destê te yê rastê, berî ku zemîn derkeve pêş, çandibû. 7 Û te emir da wî ku ji riya xwe hez bike, ku ew ji rê derbaz bû, û te di cih de mirin li ser wî û di nifşên wî de, yên ku ji wan milet, qebîle, gel û eşîrên bêhejmar derketin, diyar kir. 8 Û her gel li gor daxwaza xwe meşiya, li ber te tiştên ecêb kirin û emrên te kêm nekirin. 9 Û dîsa di nav demê de te tofan anî ser yên ku li dinyayê rûdiniştin û ew helak kirin. 10 Û di her yek ji wan de hat ku çawa mirin ji Adem re bû, tofan jî ji bo van bû. 11 Lê te yek ji wan hişt, ew e Nuh û malbeta wî. 12 Û diqewime, çaxê ku yên ku li ser rûyê erdê rûdiniştin, dest bi zêdebûnê kirin û ji wan re gelek zarok kirin û bûn miletekî mezin, dîsa dest pê kirin ku ji yên pêşî bêxwedîtir bin. 13 Îcar gava ku ew li ber te ewqas xerab dijiyan, te ji nav wan zilamek hilbijart, navê wî Birahîm bû. 14 Te ji wî hez kir û te tenê daxwaza xwe jê re da zanîn. 15 Û bi wî re peymanek herheyî girêda û jê re soz da ku tu carî dev ji dûndana wî bernede. 16 Te Îshaq da wî û Aqûb û Esaw jî da Îshaq. Aqûb te ew ji xwe re hilbijart û te Esaw hilbijart û Aqûb bû elaleteke mezin. 17 Û usa bû, gava ku tu dûndana wî ji Misirê deranî, te ew hilkişand ser çiyayê Sînayê. 18 Te esmanan berjêr kir, te erd bi lez kir, te hemû dinya hejand, kûr hejand û mirovên wê zemanê teng kir. 19 Û rûmeta te di çar deriyên agir, erdhejîn, ba û sermayê re derbas bû. da ku tu Şerîetê bidî dûndana Aqûb û xîretê bidî nifşa Îsraêl. 20 Lê dîsa jî te dilê xerab ji wan negirt, da ku şerîeta te di wan de fêkî bide. 21Çimkî Ademê pêşî yê ku dilekî xerab hilda, guneh kir û bi ser ket; Û yên ku ji wî çêbûne jî wusa bin. 22 Bi vî awayî nexweşî herdemî bû; û qanûn (jî) di dilê mirovan de bi xerabiya kokê; wusa ku qencî çû û yên xerab hê jî ma. 23 Ji ber vê yekê zeman derbaz bûn û sal bi dawî bûn, hingê te xulamek ku jê re digotin Dawid rakir. 24 Te emir kir ku li ser navê te bajarekî ava bike û di wî bajarî de ji te re bixûr û diyariyan pêşkêş bike. 25 Gava ev bi gelek salan hat kirin, wan ên ku li bajêr rûdiniştin, te berdan. 26 Û di her tiştî de çawa ku Adem û hemû nifşên wî kiribûn, kirin, çimkî dilê wan jî xerab bû. 27 Û bi vî awayî te bajarê xwe da destên dijminên xwe.

28 Ma kirinên wan ên ku li Babîlê dijîn çêtir in, ku ew bibin xwediyê serweriya li ser Siyonê? 29Çimkî gava ez hatim wê derê û min bêhejmarên bêhejmar dîtin, hingê canê min di vê sî salîya xwe de gelek xerabkar dîtin. 37 Ez şahidiyê didim kerema gelê ku bê, yên ku biçûkên wan bi şahiyê şa dibin. 38 Û niha, bira, va ye guhê min, da ku dilê min bi min venebe. 30Çimkî min dît ku tu çawa dihêlî ku tu gunehan bi wan re bihêlî û tu ji xerabkaran xilas bikî û gelê xwe hilweşand, dijminên xwe parast û ev yek negot. 31 Nayê bîra min ku ev rê çawa dibe: Ma ew ji Babîlê ne ji yên Siyonê çêtir in? 32 An ji xeynî Îsraêl yekî din heye ku te nas bike? an kîjan nifşî wek Aqûb bi peymanên te bawer kiriye? 33 Lê dîsa jî xelata wan xuya nake, û keda wan tu ber tune, çimkî ez di nav miletan de vir û wir de çûm û ez dibînim ku ew dewlemendî diherikin û li emrên te nafikirin. 34 Ji ber vê yekê tu xerabiya me û yên ku li dinyayê rûdine jî niha li ber hev binirxînin. Û bi vî awayî navê te ji bilî Îsraêl li tu derê nayê dîtin. 35 An kîngê ew ên ku li ser rûyê erdê rûdinin li ber te guneh nekirin? an kîjan mirovan emrên te bi cih anîne? 36 Tê bibînî ku navê Îsraêl emrên te girtine; lê ne miletan. BEŞA 4 1 Û milyaketê ku ji min re hatibû şandin, ku navê wî Ûrîel bû, bersîva min da, 2 Û got: «Dilê te di vê dinyayê de pir çûye û tu difikirî ku riya Yê Herî Berz fêm bikî? 3 Hingê min got: Erê, mîrê min. Wî bersîva min da û got: Ez hatime şandin ku sê rê nîşanî te bidim û sê mînakan li ber te bidim. 4 Heger tu bikaribî ji min re bibêjî, ezê riya ku tu dixwazî bibînî jî nîşanî te bidim û ezê nîşanî te bidim ku dilê xerab ji ku tê. 5 Û min got: De bêje, mîrê min. Hingê wî ji min re got: Biçe riya xwe, min giraniya êgir giran bike, an teqîna bayê min bipîve, an roja ku çûyî dîsa gazî min bike. 6 Hingê min lê vegerand û got: Kîjan meriv dikare usa bike, ku tu tiştên usa ji min bixwazî? 7 Û wî ji min re got: Heger ez ji te bipirsim ka di nav deryayê de xaniyên mezin çiqas in, an di destpêka kûrahiyê de çend kanî hene, an li jora zozanan çend kanî ne, an jî kîjan derên deryayê ne. cinnet: 8 Dibe ku tu ji min re bibêjî, ez tu carî neketibûm kûrahiyê, ne jî di dojehê de û ne jî hilkişiyam ezmên. 9 Lê niha min tenê ji agir û bayê, û ji roja ku tu tê de derbas bûyî û ji tiştên ku tu ji wan nayê veqetandin, ji te pirsî, lê dîsa jî tu nikarî bersiva wan bidî min. 10 Wî ji min re got: «Tiştên te û yên ku bi te re mezin bûne, ma tu nizanî;

11 Îcar dê keştiya te çawa bikaribe riya Yê Herî Berz bizane û êdî dinya ji derve xera bûye, da ku ew fesadiya ku li ber çavê min eşkere ye, fêm bike? 12 Hingê min jê re got: Çêtir e ku em qet nebûna, ji ku em hê di xerabiyê de bijîn û cefayê bikişînin û nizanin ji bo çi. 13Wî bersîva min da û got: Ez ketim nav daristanek deştê û daran şîret kirin. 14 Û got: «Werin, em herin û li dijî deryayê şer bikin, da ku ew ji ber me derkeve û em ji me re bibin daristan. 15 Lehînên deryayê jî bi vî awayî şêwirîn û gotin: «Werin, em herin û daristanên deştê bindest bikin, da ku em li wir jî ji me re welatekî din bikin. 16 Fikira darê pûç bû, çimkî agir hat û ew pêxist. 17 Fikira lehiya behrê jî bi vî awayî pûç bû, ji ber ku qûm rabû ser xwe û ew rawestand. 18 Eger tu niha di navbera van herduyan de dadger biba, te yê dest bi rastdariya kê bikira? an tu yê kê sûcdar bikî? 19 Min lê vegerand û got: Bi rastî ev fikreke bêaqil e ku herduyan jî afirandiye, ji ber ku erd ji darê re hatiye dayîn û deryayê jî cihê wî heye ku lehiyên wî hilgire. 20 Hingê wî bersîva min da û got: «Te dîwaneke rast da, lê çima tu xwe jî dadbar nakî? 21 Çawa ku erd ji daran re û derya jî ji lehiyên wî re tê dayîn; bi vî awayî yên ku li ser rûyê erdê rûdinin, ji tiştên li ser rûyê erdê pê ve tiştek fêm nakin; ku li ser bilindahiya ezmanan in. 22 Hingê min lê vegerand û got: «Ez ji te lava dikim, ya Xudan, bihêle ez têgihîştim. 23Çimkî ne hişê min bû ku ez li tiştên bilind meraq bikim, lê yên ku her roj di ber me re derbas dibin, yanî ji ber vê yekê Îsraêl ji miletan re wek şermezarî tê dayîn û ji bo çi gelê ku te jê hez kiriye tê dayîn. ji miletên nepak re, û çima şerîeta bav û kalên me têk çû, û peymanên nivîskî têk çûn, 24 Û em ji dinyayê wek ga derbaz dibin û jiyana me matmayî û tirs e û em ne hêja ne ku em bibin rehmê. 25 Îcar ewê çi bike navê wî yê ku em pê hatine gazîkirin? min ji van tiştan pirsî. 26 Hingê wî bersîva min da û got: «Tu çiqas bêtir lê bigerî, tuyê ewqas ecêbmayî bimînî; ji ber ku dinya lez dike ku derbas bibe, 27 Û nikarin tiştên ku di wextê bê de ji rastdaran re hatine sozdan fêm bikin, çimkî ev dinya bi neheqî û nexweşiyan tije ye. 28 Lê li ser vê yekê tiştê ku tu ji min dipirsî, ezê ji te re bêjim; Çimkî xerabî hatiye çandin, lê helakbûna wê hê nehatiye. 29 Ji ber vê yekê, eger yê ku tê çandin neyê serûbinkirin û cihê ku lê xerabî lê hatiye çandin nebihûre, wê demê yê ku bi qencî hatiye çandin nikare bê. 30 Çimkî tovê xerab ji destpêkê ve di dilê Adem de hatiye çandin û heta niha çiqas xerabiyê anî? û heta ku wextê hênikkirinê bê, wê çiqas derxe? 31 Niha bi xwe bifikire, ka genimê tovê xerab çawa berê xerabiyê mezin derxistiye.

32 Û gava ku guhên bêhejmar bên birîn, ewê çiqas zemînê tije bikin? 33 Hingê min lê vegerand û got: «Ev tişt wê çawa û kengî bibin? ma çima salên me kêm û xerab in? 34 Û wî bersîva min da û got: «Tu li ser Yê Herî Berz nelezînî, çimkî leza te li ser wî betal e, çimkî tu ji wî pirtir î. 35 Ma giyanên rastan jî di odeyên xwe de ji van tiştan nepirsin û negotin: Ma heta kengê ezê bi vî rengî hêvîdar bim? kengê fêkiya qata xelata me tê? 36 Û serekmilyaket Uriel bersîva wan da û got: «Hêjmara tovên we tije bibin jî. 37 Wî wext bi pîvan pîva; û bi jimarê dem jimartin. û heta ku ev pîvan pêk neyê, ew wan nahejîne û ne dihejîne. 38 Hingê min bersîv da û got: «Ya Xudan, yê ku hukumdar e, em hemû jî bi bêbextiyê tije ne. 39 Û ji bo xatirê me, belkî ji ber gunehên wan ên ku li ser rûyê erdê rûdinin, qatên rastan tije nabe. 40 Ji ber vê yekê wî bersîva min da û got: «Here cem jineke bizaro û ji wê bipirse, dema ku neh mehê xwe temam kir, eger zikê wê êdî welidînê di hundurê wê de bimîne. 41 Hingê min got: Na ya Xudan, ew nikare. Û wî ji min re got: Di gorê de odeyên giyan wek zikê jinê ne. 42 Çawa ku jina ku zad dike lezê dide ku ji zayînê xilas bibe, usa jî ev der jî lez dikin ku tiştên ku ji wan re hatine dayîn bidin. 43 Ji destpêkê ve, binêre, tiştê ku tu dixwazî bibînî, ewê ji te re bê zanîn. 44 Hingê min lê vegerand û got: «Eger min kerem li ber te dît, eger mimkun be û ji ber vê yekê ez bibînim. 45 Îcar ji min re nîşan bide, ka ji yên berê zêdetir hene, an ji yên ku dê bên, yên borî hene. 46 Tiştê ku çûye ez dizanim, lê ya ku dê were ez nizanim. 47 Û wî ji min re got: «Li aliyê rastê raweste, û ezê wî mînakî ji te re vebêjim.» 48 Li ser vê yekê ez sekinîm û min dît û va ye, firna germ di ber min re derbas dibû û diqewime, gava ku agir derbas bû, min nêrî û va ye, dûman sekinî. 49Piştî vê yekê ewrekî avî di ber min re derbas bû û bi bahozekê gelek baran barand. û dema ku barana bahoz derbas bû, dilop bêdeng man. 50 Hingê wî ji min re got: «Li xwe binêre; Çawa ku baran ji dilopan zêdetir e û wekî agir ji dûmanê mezintir e; lê dilop û dûman li dû xwe dimînin: Ji ber vê yekê hêjmara berê zêdetir bû. 51 Hingê min dua kir û got: Ma ez dikarim heta wê demê bijîm? an jî wê di wan rojan de çi bibe? 52 Wî bersîva min da û got: «Ew nîşaneyên ku tu ji min dipirsî, ez dikarim hinekî ji te re bêjim. çimkî ez nizanim.

BEŞA 5

24 Û ji hemû welatên dinyayê te çalekek û ji hemû kulîlkên wê sosinek hilbijartiye. 25 Û ji hemû kûrahiya behrê te çemek tijî kir û ji hemû bajarên avakirî te Sion ji xwe re pîroz kir. 26 Û ji hemû çivîkên afirandî te navê te kir kevokek û ji hemû dewarên çêkirî te yek pez da te. 27 Û di nav elaleta mirovan de te yek gel anî û te qanûnek ku ji hemûyan re tê pejirandin da vî gelê ku te jê hez dikir. 28 Û niha, ya Xudan, te çima ev gel da destê gelekan? Te yên din li ser yek kokê amade kirin û çima te gelê xwe yê tenê di nav gelekan de belav kir? 29 Û ewên ku peymanên te bi cih anîne û bi peymanên te bawer ne kirine, ewan bi ser wan da kirine. 30 Heger te ewqasî ji gelê xwe nefret kir, divê tu bi destên xwe wan ceza bikî. 31 Îcar gava ku min ev gotin gotin, milyaketê ku şeva berê hat ba min, ji min re hat şandin. 32 Û ji min re got: «Guh bide min, ezê te hîn bikim; guh bide tiştê ku ez dibêjim, û ez ê bêtir ji te re bêjim. 33 Û min got: Bibêje, Rebbê min. Hingê wî ji min re got: «Tu ji bo xatirê Îsraêl di hişê xwe de yî; 34 Û min got: Na, ya Xudan, lê bi xemgînî min got: Çimkî dilê min her saetê diêşîne, dema ku ez dixebitim ku riya Yê Herî Berz bibihîzim û ji dîwana wî bigerim. 35 Û wî ji min re got: Tu nikarî. Û min got: Çima, ya Xudan? Wê demê ez li ku hatime dinyayê? an jî çima wê demê zikê diya min nebû gora min, da ku ez êşa Aqûb û keda westandina stûyê Îsraêl nebînim? 36 Û wî ji min re got: «Tiştên ku hê nehatine ji min re bihejmêre, gomayên ku belav bûne ji min re bicivîne, gulên hişkbûyî ji min re dîsa kesk bike. 37 Cihên girtî ji min re veke û bayên ku di wan de girtî ne, ji min re derxînin, sûretê dengekî nîşanî min bidin û wê hingê ezê tiştê ku tu dixebitî ku bizanî ji te re bêjim. 38 Û min got: Ya Xudan, yê ku hukumdar e, ma kî dikare van tiştan bizane, lê yê ku rûniştina wî bi mirovan re tune? 39 Ma ez bêaqil im; îcar ez çawa dikarim van tiştên ku tu ji min dipirsî bibêjim? 40 Hingê wî ji min re got: Çawa ku tu nikarî yekî ji van tiştên ku min li ser wan gotine bikî, wusa jî ma tu nikarî dîwana min, an jî di dawiyê de evîna ku min ji gelê xwe re soz daye, nas bikî. 41 Û min got: Va ye, ya Xudan, hê tu nêzîkî wan ên ku heta dawiyê hatine parastin î. 42 Û wî ji min re got: «Ez ê dîwana xwe bişibînim zengilê: Çawa ku ya paşîn bêhêvî tune, leza ya pêşî jî wusa tune. 43 Ji ber vê yekê min lê vegerand û got: «Ma tu nikarî yên ku hatine çêkirin û niha û yên ku bên, di cih de bikî; da ku tu zû dadbariya xwe nîşan bidî? 44 Hingê wî bersîva min da û got: «Afirîndar nikare li ser Afirînerê lez bike; ne jî dinya di cih de wan ê ku tê de çêbibe, bigire.

1 Lêbelê dema ku nîşanan werin, va ye, dê roj werin, yên ku li ser rûyê erdê rûdinin, dê bi hejmareke mezin werin girtin, û riya rastiyê dê veşartî û erd dê ji baweriyê bêhêz be. 2 Lê neheqî wê ji ya ku niha tu dibînî, an ji ya ku te ji mêj ve bihîstiye wê zêdetir bibe. 3 Û welatê ku tu niha dibînî ko koka wê heye, ji nişka ve wêranbûyî bibînî. 4 Lê eger Yê Herî Berz ji te re bijî, tuyê piştî boriyê sisiyan bibînî ku roj ji nişka ve wê bişevê û heyv jî sê caran di rojê de. 5 Û xwîn wê ji darê bibare, kevir wê dengê xwe bide û gel wê bitepisîne. 6 Û ewê jî hukum bike, yê ku ew li wî yê ku li ser rûyê erdê rûdinê nanihêrin, û çivîk wê bi hev ra birevin. 7 Û wê deryaya Sodomî masiyan derxîne û bi şev dengekî ku gelekan pê nizane derxe, lê ewê hemû dengê wî bibihîzin. 8 Li gelek cihan jî wê tevlihevî çêbibe, û agir wê ji nû ve were hilanîn, û heywanên kovî wê cîhên xwe biguhezînin û jinên mejî wê cinawiran derxin. 9 Û avên şor dê di şîrîniyê de peyda bibin û hemî heval dê hevûdu xera bikin; Paşê jî wê xwe veşêre û têgihîştina xwe bikişîne odeya xwe ya veşartî, 10 Û wê ji gelekan bê xwestin, lê nayên dîtin; wê hingê neheqî û bêxwedî li ser rûyê erdê zêde bibin. 11 Welatek jî wê ji yê din bipirse û bêje: Ma rastdariya ku mirov rastdar dike çû bi riya te? Û wê bêje: Na. 12 Di heman demê de mirov wê hêvî bikin, lê tiştek bi dest naxin: Ew ê bixebitin, lê rêyên wan bi ser nakevin. 13 Destûra min heye ku ez van nîşanan nîşanî te bidim; Û eger tu dîsa dua bikî û wek niha bigirî û bi rojan jî rojî bidî, tê tiştên hê mezintir bibihîzî. 14 Hingê ez şiyar bûm, tirseke mezin li hemû laşê min ket û hişê min tevlihev bû, ku ew bêhiş bû. 15 Îcar milyaketê ku hatibû bi min re bipeyive, ez girtim, teselî li min kir û ez rakirim ser lingên min. 16 Di şeva diduyan de serekê gel Salathiel hat ba min û got: «Tu li ku bûyî? û çima rûyê te ewqas giran e? 17 Ma tu nizanî ku Îsraêl di welatê dîlgirtina wan de bi te ve girêdayî ye? 18 De rabe, nan bixwe û me bernede, wek şivanê ku pezê xwe di destê gurên zalim de dihêle. 19 Hingê min jê re got: Ji min here û nêzîkî min nebe. Û wî gotina min bihîst û ji min çû. 20 Û bi vî awayî min heft rojan rojî girt, wek ku Ûrîel milyaket li min emir kir, şîn û giriyan. 21 Û piştî heft rojan weha bû, ku fikrên dilê min dîsa li min gelek xemgîn bûn. 22 Û canê min ruhê têgihiştinê girt û min dîsa bi Yê Herî Berz re dest bi axaftinê kir. 23 Û got: «Ya Xudanê hukumdar, ji her darê dinyayê û ji hemû darên wê, te tenê rez hilbijart.

45 Û min got: Çawa ku te ji xulamê xwe re got, ku te yê ku jiyanê dide hemûyan, di cih de jiyan da mexlûqê ku te afirand û mexlûq ew hilanî. niha bi carekê de amade bin. 46 Û wî ji min re got: «Ji zikê jinê bipirse û jê re bêje: «Eger tu zarokan derdixî, çima tu wan nabêjî hev, lê li pey hev? Loma jê re dua bikin ku deh zarokan bînen yekcar. 47 Û min got, ew nikare, lê divê bi dûrbûna demê bike. 48 Hingê wî ji min re got: «Bi vî awayî min zikê erdê da wan ên ku di dema xwe de tê de hatine çandin. 49Çimkî mîna zarokekî min tiştên ku ji kal û pîran re ne dernekeve holê, min dinya ku min afirandiye jî wisa ji holê rakir. 50 Min jî pirsî û got: Madem ku te niha rê da min, ez ê li ber te bipeyivim; çimkî diya me ya ku te ji min re got ku ew ciwan e, niha nêzîkê temenê ye. 51 Wî bersîva min da û got: Ji jina ku zarokan tîne bipirse, ewê ji te re bêje. 52 Ji wê re bêje: Çima ji bo wan ên ku te niha derxistî, mîna wan ên berê ne, lê kêm bejna wan? 53 Û ew ê bersîva te bide: Yên ku di xortaniyê de çêdibin yek in û yên ku di zemanê kalbûnê de çêdibin, dema ku zikê wê têk diçe, wekî din in. 54 Loma tu jî bifikire, ku tu ji yên beriya xwe kêmtir in. 55 Û ewên ku piştî we tên jî ji we kêmtir in, wek mexlûqên ku niha dest bi pîrbûnê kirine û ji hêza xortanîyê derbas bûne. 56 Hingê min got: Ya Xudan, ez ji te lava dikim, eger min kerem li ber te dît, nîşanî xulamê xwe bide ku tu bi kê re serdana afirîdê xwe dikî.

9Çimkî Esaw dawiya dinyayê ye û Aqûb destpêka dinyayê ye. 10 Destê mirov di navbera ken û destan de ye: Pirsa din, Esdras, tu nepirse. 11 Min lê vegerand û got: «Ya Xudanê hukumdar, eger min kerem li ber te dît. 12 Ez ji te lava dikim, dawiya îşaretên xwe yên ku te şeva dawîn ji min re parve kir, nîşanî xulamê xwe bide. 13Wî bersîv da û ji min re got: «Rabe ser lingên xwe û dengekî bi hêz bibihîze. 14 Û ewê bibe wek tevgereke mezin; lê cihê ku tu lê radiwestî nayê guhestin. 15 Û ji ber vê yekê gava ku ew dipeyive, netirsin, çimkî peyva dawiyê ye û bingeha erdê tê fêm kirin. 16 Û çima? Ji ber ku axaftina van tiştan dilerize û diheje. Çimkî ew dizane ku divê dawiya van tiştan bê guhertin. 17 Û diqewime, gava ku min ew bihîst, ez rabûm ser lingên xwe û min guhdarî kir, û va ye, dengek ku dipeyivî bû û dengê wî mîna dengê gelek avê bû. 18 Û got: Va ye, roj tên, ku ezê dest bi nêzîkbûnê bikim û biçim seredana wan ên ku li ser rûyê erdê rûdiniştin. 19 Û dê dest bi lêpirsîna wan bike, ka ew çi ne yên ku bi neheqiya xwe bi neheqî êşandine, û gava ku tengahiya Siyonê wê pêk were; 20 Û gava ku dinyaya ku dê dest bi windabûnê bike, biqede, wê gavê ezê van nîşanan nîşan bidim: Pirtûk dê li ber asîmanê vebin û ewê hemî bi hev re bibînin. 21 Û zarokên yeksalî wê bi dengê xwe bipeyivin, jinên bizaro zarokên sê-çar mehî yên bêwext bînin û ew bijîn û mezin bibin. 22 Û ji nişka ve cîhên ku hatine çandin, wê bêçin xuya bibin, embarên tije ji nişka ve vala bên dîtin. 23 Û boriyê wê dengekî bide û gava her kes bibihîze, ji nişka ve wê bitirsin. 24 Di wê demê de heval wê bi hev re mîna dijminan şer bikin, û erd wê bi tirsa yên ku tê de rûdiniştin, kaniyên kaniyan rawestin û di sê saetan de neherikin. 25 Yê ku ji van hemû tiştên ku min ji te re gotine bimîne, ewê bireve û xilasiya min û dawiya dinya te bibîne. 26 Û merivên ku hatine wergirtin, wê wê bibînin, yên ku ji zayîna xwe ve mirinê tam nekirine: û dilê niştecihan wê biguhere û bibe wateyek din. 27Çimkî xerabî wê bê derxistin û xapandin wê ji holê rabe. 28 Îman wê geş bibe, fesadî wê bi ser keve û rastiya ku ji zû de bê ber maye, wê were eşkere kirin. 29 Û gava ku ew bi min re dipeyivî, va ye, min hindik û hindik li wî yê ku ez li ber wî rawestiyam nêrî. 30 Û wî ev gotin ji min re got; Ez hatim ku wextê şeva ku were nîşanî te bidim. 31 Eger tu dîsa dua bikî û dîsa heft rojan rojî bidî, ezê bi roj tiştên ku min bihîstine mezintir ji te re bêjim. 32Çimkî dengê te li ber Yê Herî Berz tê bihîstin; Çimkî yê serdest rastdariya te dîtiye, wî jî pakbûna te ya ku ji xortaniya te ve heye, dîtiye.

BEŞA 6 1 Û wî ji min re got: Di destpêkê de, dema ku erd çê bû, berî ku sînorên dinyayê rawestin, an jî ba û ba 2 Berî ku birûskê û sivik bibe, an jî bingehên cennetê neyên avêtin, 3 Berî ku kulîlkên xweşik neyên dîtin, an jî berî ku hejmara milyaketan li hev civîyabûn, hêzên hereketî ava nebûn, 4An jî berî ku tedbîrên zemînê binav bibin, an jî çuçikên Siyonê germ nebin, bilindahiya hewayê bilind bûne, 5 Û berî ku li salên niha dihatin gerandin, û an jî her dem li îcadên wan ên ku niha guneh hatine zivirandin, berî ku ew bên morkirin, yên ku bawerî ji bo xezîneyekê berhev kirine. 6 Hingê min ev tişt nihêrî û ew hemû bi tenê bi min û ne bi yekî din hatin çêkirin. 7 Hingê min lê vegerand û got: «Dabeşbûna zeman wê çawa be? an dawiya ya pêşî û destpêka ya ku tê wê kengê be? 8 Û wî ji min re got: Ji Birahîm heta Îshaq, dema ku Aqûb û Esaw ji wî çêbûn, pêşî destê Aqûb bi pahniya Esaw girt.

33 Û ji ber vê yekê wî ez şandime, da ku ez van hemû tiştan nîşanî te bidim û ji te re bêjim: "Rêhet be û netirse." 34 Û lez neke li demên berê, ku li tiştên pûç nefikirî, da ku tu ji demên paşîn lez nekî. 35 Piştî vê yekê ez dîsa giriyam û bi heman awayî heft roj rojî girtim, da ku ez sê hefteyên ku wî ji min re gotibûn biqedînim. 36 Û di şeva heştan de dilê min dîsa di dilê min de bû û min li ber Yê Herî Berz xeber da. 37Çimkî ruhê min gelek ketibû agir û canê min di tengahiyê de bû. 38 Û min got: Ya Xudan, te ji destpêka afirandinê ve, heta roja pêşî, got û wiha got; Erd û ezman çêbin; û peyva te karekî bêkêmasî bû. 39 Û paşê ruh bû, tarî û bêdengî li her alî bû. dengê dengê mirov hîn çê nebûbû. 40 Hingê te emir kir ku ronahiyek xweş ji xezîneyên te derkeve, da ku karê te xuya bibe. 41 Di roja diduyan de te ruhê heyvê çêkir, û te emir kir ku ew ji hev veqete û di navbera avê de parçe bike, da ku parek derkeve jor û yê din li jêr bimîne. 42 Di roja sisiyan de te emir kir ku av li beşa heftan a dinyayê bên berhevkirin: Te şeş par ziwa kir û ew parast, da ku ji van ên ku ji Xwedê hatine çandin û hatine çandin, ji te re xizmetê bikin. 43 Ji ber ku gava peyva te derket, kar pêk hat. 44 Ji ber ku di cih de fêkiyên mezin û bêhejmar, kêfên gelek û cihêreng ên ji bo tamê, gulên ku reng naguherin û bîhnên bêhna xweş derketin holê: û ev yek roja sisiyan bû. 45 Di roja çaran de te emir kir ku roj bibiriqe û heyv ronahiya xwe bide û stêrk bi rêkûpêk bin. 46 Û ew emir da wan, ku ji meriva ra xizmet bikin, ku gerekê bihata kirin. 47 Di roja pêncan de te ji beşa heftan re got, cihê ku av lê kom bûbûn, da ku ew heywanên jîndar, çivîk û masî derxe û wusa jî bû. 48 Çimkî ava lal û bê jiyanê bi emrê Xwedê giyandarên jîndar derdiketin, da ku hemû mirov pesnê karên te yên ecêb bidin. 49 Hingê te du afirîdên jîndar emir kirin. 50 Û yek ji yê din veqetand, çimkî beşa heftan, yanî cihê ku av lê kom bûbû, herduyan negirt. 51 Te parek da Henox, ku roja sisiyan zuha bû, da ku ew li wî cihê ku hezar gir lê hene, rûne. 52 Lê te beşa heftan, ango şil, da Lêwîatan. û ew hişt ku tu ji kê bixwazî û kengê bixwî. 53 Di roja şeşan de te emir da erdê ku li ber te heywan, dewar û gewr derîne. 54 Û piştî van, Adem jî, yê ku te kir xudanê hemû afirîdên xwe. 55 Min ev hemû li ber te gotin, ya Xudan, ji ber ku te dinya ji bo me afirand.

56 Te yên din jî, yên ku ji Adem in, te got ku ew ne tiştek in, lê wekî tifandinê bin û pirbûna wan dişibîne dilopek ku ji firaxekê dikeve. 57 Û aniha, ya Xudan, va ye, ev miletên ku her û her wekî tu tiştî dihatin binavkirin, li ser me dest pê kirin ku bibin xwedan û me dixwarin. 58 Lê em gelê te, yên ku te ji wan re gotiye nixuriyê xwe, yê yekta û evîndarê xwe yê dilgerm, dane destên wan. 59 Eger niha dinya ji bo me hatiye çêkirin, çima em bi dinyayê re ne xwedî mîras in? ev ê heta kengê bidome? BEŞA 7 1 Û gava ku min gotina van gotinan qedand, milyaketê ku şevên berê ji min re hatibû şandin, ji min re hat şandin: 2 Û wî ji min re got: «Esdras rabe û gotinên ku ez hatime ji te re bêjim, bibihîze.» 3 Û min got: Bipeyive, Xwedayê min. Hingê wî ji min re got: «Derya li cihekî fireh e, da ku kûr û mezin be. 4Lê kilît bikira, derî teng û mîna çem bû. 5 Îcar kî dikare bikeve deryayê ku li wê binêre û hukum bike? eger ew di tengahiyê de neçûya, wê çawa bihata nav firehiyê? 6 Tiştekî din jî heye; Bajarek tê avakirin û li ser zevîyek fireh hatiye danîn û bi hemû tiştên qenc tije ye: 7Deriyê wê teng e û li cihekî xeternak e ku bikeve, mîna ku li milê rastê agir hebe û li milê çepê jî ava kûr hebe. 8 Û di navbera wan herduyan de rêyek tenê, di navbera agir û avê de jî, ew qas hindik e, ku ji bilî wan one mirov di cih de here wir. 9 Eger ev bajar niha ji bo mîrasekê ji mirovekî re hatibe dayîn, eger ew ji xetereya ku li ber wî hatiye danîn qet derbas nebe, ewê çawa vê mîrasê bistîne? 10 Û min got: «Ew weha ye, ya Xudan. Hingê wî ji min re got: «Paşê Îsraêl jî wisa ye. 11Çimkî min dinya ji bo wan afirand û gava ku Adem qanûnên min binpê kir, wê demê biryar hat dayîn ku niha pêk hatiye. 12 Paşê deriyên vê dinyayê teng bûn, tijî xem û jan bûn; 13 Çimkî deriyên dinyaya mezin fireh û ewle bûn û fêkiyên nemir dianîn. 14 Îcar eger yên ku dijîn bixebitin ku nekevin van tengahî û tiştên pûç, ew tu carî nikarin yên ku ji bo wan hatine danîn qebûl bikin. 15 Îcar tu çima xwe ditirsînî? û çima tu yî, lê tu mirî yî? 16 Ma çima te di hişê xwe de li ser vê tiştê ku wê bê, ne li ser tiştê ku heye, nefikirî? 17 Hingê min lê vegerand û got: «Ya Xudan, yê ku hukumdarîyê dike, te di qanûna xwe de destnîşan kir, ku yên rast mîras bistînin van tiştan, lê yên nepak helak bibin. 18 Lê yê rast wê cefayê teng bikişîne û hêviyên xwe yên fireh bikişîne;

19 Û wî ji min re got. Di ser Xwedê re ne dadger heye û ji yê Herî Berz jî têgihîştinek heye. 20 Çimkî gelek hene ku di vê jiyanê de helak dibin, çimkî ew Şerîeta Xwedê ya ku li ber wan hatiye danîn, bêhurmet dikin. 21Çimkî Xwedê emrê teng daye yên ku hatine, çawa ku hatine, ji bo ku bijîn, çi bikin û ji cezakirinê dûr bigirin, çi bikin. 22 Lê belê ew guh nedan wî. lê li hember wî peyivî û tiştên pûç xeyal kir. 23 Û bi kirinên xwe yên xerab xwe xapandin; û ji Yê Herî Berz re got ku ew ne; û riyên wî nizanibû: 24 Lê wan şerîeta wî kêm kir û peymanên wî înkar kirin. di qanûnên wî de ne dilsoz bûn û kirinên wî nekirin. 25 Û ji ber vê yekê Esdras, ji ber ku vala tiştên pûç in û ji bo tije jî tiştên tije ne. 26 Va ye, wext wê were, ku ev nîşaneyên ku min ji te re gotine, wê bên cih, û bûk wê xuya bibe û ew derkeve holê, dê were dîtin ku niha ji erdê vekişiyaye. 27 Û her kesê ku ji xerabiyên ku hatine gotin xilas bibe, dê ecêbên min bibîne. 28 Çimkî kurê min Îsa wê bi yên ku bi wî re ne diyar bibe û yên ku mane wê di nav çarsed salan de şa bibin. 29Piştî van salan, kurê min Mesîh û hemû mirovên ku jiyanê ne, wê bimirin. 30 Û dinya heft rojan wê bibe bêdengiya kevin, mîna ku di dadbariyên berê de, da ku tu kes nemîne. 31 Û piştî heft rojan dinya ku hê şiyar nebûye wê rabe û yê xerab wê bimire. 32 Û erd wê yên ku di xew de ne, vegerîne, û her weha toz ên ku di bêdengiyê de rûdinin, û cîhên veşartî dê wan canên ku ji wan re hatine vegerandin xilas bike. 33 Û Yê Herî Berz wê li ser kursiyê dîwanê xuya bibe, û belengaz wê derbas bibe, û êşa dirêj wê bi dawî bibe. 34 Lê tenê dîwan wê bimîne, rastî wê bimîne û bawerî wê xurt bibe. 35 Û kar wê li pey wê were, û xelat wê were xuyang kirin, û kirinên qenc wê bi hêz bin, û kirinên xerab nayên serweriyê. 36 Hingê min got: «Birahîm pêşî ji bo Sodomiyan û Mûsa jî ji bo bav û kalên ku li çolê guneh kirine dua kir. 37 Û Îsa piştî wî ji bo Îsraêl di dema Achan de: 38 Samûêl û Dawid ji bo wêrankirinê û Silêman jî ji bo wan ên ku werin Perestgehê. 39 Û Helyas jî ji bo yên ku baran dibarîne; û ji bo miriyan, da ku ew bijî: 40 Di dema Senaherîb de Ezekiya ji bo gel û gelek ji bo gelekan. 41 Bi vî awayî niha jî, dema ku dît ku gendelî mezin bûye, xerabî zêde bûye û yên rast ji bo yên nepak dua kirine. Ma çima niha jî wusa nabe? 42 Wî bersîva min da û got: «Ev jiyana niha ne dawiya wê ye, lê rûmeta pir lê dimîne; Loma wan ji bo qelsan dua kirine. 43 Lê roja qiyametê wê dawiya vê demê û destpêka nemiriya ku bê, ku tê de fesadiyê derbas bûye, be.

44 Bêtehemulî bi dawî bûye, bêbawerî tê qutkirin, edalet mezin dibe û rastî şîn dibe. 45 Wê demê tu kes nikare wî yê ku wêran bûye xilas bike, ne jî li yê ku serketî ye zordestiyê bike. 46 Hingê min lê vegerand û got: «Ev gotina min a pêşî û dawî ye, ku çêtir e ku ez erd nedaba Adem, an na, gava ku hat dayîn, wî ji gunehan dûr bixista. 47 Ma niha di vê dema niha de ji bo mirovan çi feyde heye ku di tengahiyê de bijîn û piştî mirinê li cezayê xwe bigerin? 48 Ey Adem, te çi kir? Çimkî her çiqas te guneh kir jî, tu ne bi tenê yî, lê em hemû yên ku ji te tên. 49 Çi feyda wê ji me re bê, eger ji me re wextek nemir bê dayîn Ma me karên ku mirinê tîne kirine? 50 Û ku ji me re hêviyek herheyî hatiye soz kirin, lê em ên herî xerab em pûç bûne? 51 Û ji bo me malên saxlemî û ewlekarî hatine danîn, lê em bi xerabî dijîn? 52 Û ku rûmeta Yê Herî Berz ji bo parastina wan ên ku jiyanek hişyar kirine tê parastin, lê em di riyên herî xerab ên her tiştî de meşiyan? 53 Û ji bo ku bihiştek ku fêkiya wê her û her bimîne, tê de bête xuyang kirin, ku ewlekarî û derman tê de heye, ji ber ku em naçin wê? 54 (Çimkî em li ciyên ne xweş geriyane.) 55 Û ruyê wanê ku xwe berdaye, li ser stêrkan dibiriqîne û rûyê me ji tarîtiyê reştir e? 56Çimkî dema ku em dijiyan û me neheqî dikir, me nedifikirî ku piştî mirinê em ji bo wê cefayê bikişînin. 57 Hingê wî bersîva min da û got: Şertê ku mirovê li ser rûyê erdê ji dayik bûye, wê şer bike ev e; 58 Ku, eger ew bi ser bikeve, ewê cefayê bikişîne wek ku te gotiye; 59 Çimkî ev jiyana ku Mûsa di saxbûna xwe de ji gel re got û got: «Jiyana xwe hilbijêre, da ku tu bijî» ev e. 60 Lê belê wan ne bi wî, ne bi pêxemberên piştî wî, ne jî ji min ên ku ji wan re gotî, bawer nekir. 61 Da ku di wêrankirina wan de ew qas giranî nebe, wekî şahî li ser wan ên ku ji bo xilasiyê razî ne. 62 Min lê vegerand û got: Ez dizanim, ya Xudan, ku Yê Herî Berz rehman tê gotin, ji ber ku ew li wan ên ku hê nehatine dinyayê rehmê dike. 63 Û li ser yên ku berê xwe didin şerîeta wî jî; 64 Û ew bi sebir e û wek afirîdên wî yên ku guneh kirine cefayê dirêj dike. 65 Û ku ew qenc e, ji ber ku ew amade ye ku li ku hewce bike bide. 66 Û ku ew bi rehmê mezin e, ji ber ku ew li ser yên niha û yên berê û hem jî ji bo yên ku bên rehmê zêde dike. 67 Çimkî eger ew dilovaniya xwe zêde neke, dinya bi wan ên ku di wê de mîras distînin nemîne. 68 Û ew dibore; Çimkî eger wî ji qenciya xwe wisa nekira, da ku yên ku neheqî kirine ji wan sivik bibin, deh hezar parê mirovan sax nemîne.

69 Û dadbar be, eger ew wan ên ku bi gotina wî qenc bûne nebihûre û pirbûna nakokiyan dernexe. 70 Divê di nav elaleteke bêhejmar de pir hindik maqûl hebin.

21 Textê wî bêqîmet e; ku rûmeta wî nayê fêm kirin; ordiyên milyaketan bi lerz li ber wî radiwestin, 22 Xizmeta wî bi ba û êgir dipeyive; gotina wî rast e û gotinên wî herdem in; emrê wî xurt e û qanûn tirsnak e; 23 Nêrîna wî kûran zuwa dike û hêrsa çiyayan dihelîne; ku rastî şahidiyê dike: 24 Tu guh bide duaya xulamê xwe û guh bide daxwaza mexlûqê xwe. 25 Çimkî heta ku ez sax bim ezê bipeyivim û heta ku têgihîştina min hebe ezê bersivê bidim. 26 Li gunehên gelê xwe nenêre; lê li ser wan ên ku bi rastî ji te re xizmet dikin. 27 Ne îcadên xerab ên miletan, lê li xwestekên wan ên ku şahidiyên te di tengahiyê de diparêzin, nenêre. 28 Li wan ên ku li ber te bi sextekarî meşiyan nefikirî, lê wan bi bîr bîne, yên ku li gor daxwaza te tirsa te nas kirin. 29 Bila ne daxwaza te be ku tu wan ên ku wek heywanan dijiyan tune bikî; lê li wan ên ku bi zelalî şerîeta te hîn kirine binêre. 30 Li ser wan ên ku ji heywanan xerabtir têne dîtin, hêrs nebe; lê ji wan hez bike ku hergav baweriya xwe bi rastdarî û rûmeta te tînin. 31 Ji ber ku em û bav û kalên me ji nexweşiyên weha diêşin; 32 Çimkî eger xwesteka te hebe ku tu li me rehmê bikî, ji me re, yanî ku karên rastdariyê li ser wan tune ne, tê rehmê. 33 Çimkî yên rast ên ku gelek kirinên wan ên qenc bi te re hatine danîn, wê ji kirinên xwe xelat bistînin. 34Çimkî mirov çi ye ku tu jê razî bibî? an neslê xerabûyî çi ye, ku tu li hember wî hêrs bibî? 35 Çimkî bi rastî di nav wan ên ku ji dayik bûne de tu kes tune, lê wî xerabî kir. Û di nav bawermendan de yekî ku xeletî nekiribe tune. 36 Çimkî di vê yekê de, ya Xudan, rastdariya te û qenciya te wê bê ragihandin, eger tu bi wan ên ku baweriya xwe bi kirinên qenc nayînin rehmê bikî. 37 Hingê wî bersîva min da û got: «Te hin tişt rast gotin û li gor gotina te wê bibe.» 38 Bi rastî ez ê li halê wan ên ku li ber mirinê, li ber dîwanê, li ber helakê guneh kirine, nefikirim. 39Lê ezê bi hakimê rastdaran şa bibim û hecê wan, û xilasî û xelata wan jî bi bîr bînim. 40 Çawa ku min niha got, wê usa jî bê. 41 Çimkî çawa ku cotkar gelek tov li erdê diçîne û gelek daran diçîne, lê tiştê ku di demsala wî de baş tê çandin, dernakeve û her tiştê ku tê çandin ranabe; li dinyayê; ewê hemû xilas nebin. 42 Min lê vegerand û got: «Eger min kerem dît, bila ez bipeyivim. 43 Mîna ku tovê cotkar helak bibe, eger ew nebare û di wextê xwe de baran nebare; an jî eger baran pir bibare û wê xerab bike: 44 Bi vî awayî mirovê ku bi destên te hatiye çêkirin û jê re sûretê te tê gotin, helak dibe.

BEŞA 8 1 Û wî bersîva min da û got: Yê Herî Berz ev dinya ji bo gelekan çêkir, lê dinya bê ji bo hindik. 2 Ezê ji te re mînakek bêjim Esdras; Çawa ku tu ji axê bipirsî, wê ji te re bêje, ku ew gelek qalibê ku firaxên axê jê têne çêkirin, dide, lê hindik toza ku zêr jê tê. 3 Gelek têne afirandin, lê hindik wê xilas bibin. 4 Ji ber vê yekê min bersîv da û got: «Ey canê min, daqurtîne û şehrezayiyê bixwe. 5Çimkî te qebûl kir ku tu guh bidî û tu dixwazî pêxemberîtiyê bikî; 6 Ya Xudan, eger tu cefayê nedî evdê xwe, da ku em li ber te dua bikin û tu tovê dilê me û çanda me bide têgihîştina me, da ku fêkî jê derkeve; Her kesê fesadî, yê ku cihê mirovekî digire, wê çawa bijî? 7Çimkî tu bi tenê yî û em hemû jî wek ku te gotî, karê destê te ye. 8Çimkî dema ku laş niha di zikê dayikê de çêbibe û tu endaman bidî wê, mexlûqê te di nav agir û avê de tê parastin û neh mehan afirîneriya te ya ku di wê de hatiye afirandin, radiweste. 9 Lê yê ku diparêze û tê parastin, wê hem bê parastin; û gava ku dem tê, zikê parastî tiştên ku tê de şîn bûne, dide. 10Çimkî te emir da ku ji endamên bedenê, yanî ji sîngan, şîr bê dayîn, ku fêkiyê memikan e. 11 Da ku tiştê ku hatî çêkirin ji bo demekê were xwarin, heya ku tu wî bidî ber dilovaniya xwe. 12 Te ew bi rastdariya xwe mezin kir, di şerîeta xwe de mezin kir û bi dadbariya xwe ew sererast kir. 13 Û tu wê wek mexlûqê xwe bikujî û wek karê xwe jî bijî. 14 Ji ber vê yekê, eger tu yê ku bi kedeke ewqas mezin hatiye çêkirin, bikî, ji bo ku tiştê ku hatî çêkirin bê parastin tiştek hêsan e ku bi emrê te were destnîşankirin. 15 Îcar, ya Xudan, ezê bipeyivim; bi giştî mirov bi dest bixe, tu herî baş dizanî; lê ez destê xwe didim gelê te yê ku ez ji bo wî poşman im. 16 Û ji bo mîrasa te ya ku ez ji bo doza wî dişînim; û ji bo Îsraêl, ku ez ji bo wî giran im; û ji bo Aqûbê ku ez ji bo wî xemgîn im; 17 Ji ber vê yekê ez ê li ber te ji bo xwe û ji bo wan dua bikim, çimkî ez ketina me yên ku li welêt rûdinin dibînim. 18 Lê min leza hakimê ku wê bê bihîstiye. 19 Ji ber vê yekê dengê min bibihîze û gotinên min fêm bike û ezê li ber te bipeyivim. Ev destpêka gotinên Esdras e, berî ku ew were hildan: û ez salîkarî, 20 Ya Xudan, tu yê ku di herheyî de rûdinî, ku ji jor tiştên li ezmên û li ezmanan dinêrî;

45 Li ser me hêrs nebe, lê ji gelê xwe rehmê bike û li mîrasa xwe were rehmê, çimkî tu ji mexlûqê xwe re dilovan î. 46 Hingê wî bersîva min da û got: «Tiştên heyî ji bo niha ne û yên ku bên ji bo yên ku bên. 47 Ji ber ku tu ji min bêtir ji mexlûqê min hez bikî, pir kêm e; 48 Di vê yekê de jî tu li ber Yê Herî Berz ecêb î. 49 Ji ber ku te xwe nizm kir, wek ku tê, û tu xwe hêjayî rûmeta rastan nedî. 50Çimkî gelek belengaziyên mezin wê bên serê wan ên ku di paşerojê de wê li dinyayê rûnin, çimkî ew bi serbilindiyeke mezin meşiyan. 51 Lê tu bi xwe fehm bike û li rûmeta yên mîna te bigere. 52 Çimkî bihişt ji we re vebû, dara jiyanê tê çandin, wextê ku tê amade ye, pirbûn amade ye, bajarek tê avakirin û rihetî destûr e, erê, qencî û şehrezayiya bêkêmasî. 53 Koka xerabiyê ji we hatiye morkirin, qelsî û mêş ji we tê veşartin û fesadî direvin dojehê ku ji bîr nekin. 54 Xemgîn derbas dibin û di dawiyê de xezîneya nemiriyê tê xuyang kirin. 55 Û ji ber vê yekê êdî tu pirsa li ser elaleta wan ên ku helak dibin nepirsin. 56Çimkî gava azad bûn, Yê Herî Berz biçûkdîtin kirin, şerîeta wî şermezar kirin û dev ji riya wî berdan. 57 Bi ser de jî wan zulm li rastdarên wî kirin, 58 Û di dilê wan de got: Xwedê tune. erê, û ew dizanin ku divê bimirin. 59Çimkî tiştên ku li jor hatine gotin wê we qebûl bikin, tîbûn û êş jî ji wan re amade ne; 60 Lê ewanê hatine afirandinê hene navê yê ku ew afirandiye pîs kirin û ji wî yê ku jiyan ji wan re amade kir re şikir kirin. 61 Ji ber vê yekê dîwana min niha nêzîk e. 62 Min ev tişt ne ji hemû mirovan re, lê ji te re û yên mîna te re diyar kirin. Paşê min bersiv da û got: 63 Va ye, ya Xudan, niha te gelek kerametên ku tuyê di demên dawîn de dest pê bikî, nîşanî min da;

7 Û her kesê ku wê xilas bibe û wê bikaribe bi kirinên xwe û bi baweriya ku we pê bawer kiriye xilas bibe, 8 Dê ji van talûkeyan bê parastin û wê xilasiya xwe li welatê xwe û di nav sînorên xwe de bibînin, çimkî min ew ji destpêkê ve ji bo xwe pîroz kirin. 9 Wê hingê ewê bibine nav halekî rehmê, yên ku niha rêyên min xirab kirine, û yên ku ew avêtine ber xwe, wê di ezabê da rûnin. 10 Çimkî yên ku di jiyana xwe de feyde girtine û min nas nakin; 11 Û yên ku ji şerîeta min nefret kirin, dema ku hê azadiya wan hebû û dema ku cihê tobekirinê ji wan re vebû, fêm nekir, lê ew kêm kir. 12 Heman tişt gerekê piştî mirinê bi êşê bizane. 13 Û ji ber vê yekê hûn meraq nekin ka dê çawa bên cezakirin û kengê; lê bipirsin ka yên rast dê çawa xilas bibin, dinya kê ye û dinya ji bo kê hatiye afirandin. 14 Hingê min bersîv da û got: 15Min berê jî got, niha jî dipeyivim, û ezê ji vir pê ve jî bibêjim, ku ji yên ku wê xilas bibin, ji yên ku winda dibin pirtir in. 16 Mîna pêlê ji dilopekê mezintir e. 17 Wî bersîva min da û got: Çawa ku zevî ye, tov jî wusa ye. çawa kulîlk bin, reng jî wiha ne; Karker çawa ye, kar jî wiha ye; û çawa ku cotkar bi xwe ye, xwedîtiya wî jî wisa ye. Çimkî dema dinyayê bû. 18 Û îcar gava ku min dinyaya ku hê çênebûye, ji bo ku ew di wê jîyîna niha de bijîn jî amade kir, kesî li hember min nepeyivî. 19 Ji ber ku hingê her kesî guhdarî kir; lê niha adetên wan ên ku li vê dinyaya afirandî hatine afirandin, bi toveke herheyî û bi zagonek ku nayê vekolandin xwe ji holê radike, xera bûye. 20 Ji ber vê yekê min li dinyayê nihêrî û va ye, ji ber haletên ku hatibûn wê, xeterî hebû. 21 Û min dît û pir lê xera kir, min rezek ji komê û nebatek miletekî mezin ji min re parast. 22 Îcar ew elaleta ku pûç çêbûye, bila helak bibe. Bila tirî û nebata min biparêze. Çimkî bi kedeke mezin min ew kamil kir. 23 Lê belê, eger tu heft rojên din jî rawestî, (lê tu di wan de rojî negirî. 24 Lê herin nav zeviya kulîlkan, lê mal lê nayên çêkirin û tenê ji kulîlkên zeviyê bixwin. ne goşt tam bike, ne şerab vexwe, lê tenê kulîlkan bixwin;) 25 Û her û her ji Yê Herî Berz re dua bike, hingê ezê bêm û bi te re bipeyivim. 26 Îcar ez çûm wê zeviya ku jê re Ardat tê gotin, çawa ku wî li min emir kir. û li wir ez di nav kulîlkan de rûniştim, ji giyayên zeviyê xwar û goştê wan ez têr bûm. 27Piştî heft rojan ez li ser giya rûniştim û mîna berê dilê min di hundirê min de şewitî. 28 Min devê xwe vekir, li ber Yê Herî Berz dest pê kir û got:

BEŞA 9 1 Hingê wî bersîva min da û got: «Tu wextê xwe bi xîret bipîve. 2 Wê hingê hûnê fêm bikin ku ew di heman wextê de ye, ku tê de Yê Herî Berz wê dest pê bike seredana dinya ku wî çêkiriye. 3 Ji ber vê yekê gava ku li dinyayê erdhejîn û serhildanên mirovan bên dîtin: 4 Wê hingê hûnê baş fêm bikin ku Yê Herî Berz ji rojên beriya we de, ji destpêkê ve jî, van tiştan gotiye. 5Çimkî her tiştê ku li dinyayê hatiye çêkirin, destpêk û dawiya wan heye û dawî diyar e. 6 Bi vî awayî dema Yên Herî Berz jî destpêkek eşkere bi karên ecêb û hêzdar û dawiya wan bi bandor û nîşanan heye.

29 Ya Xudan, tu xwe nîşanî me da, tu nîşanî bav û kalên me da li çolê, li cihê ku kes pê nade, li cihekî bêkes, dema ku ew ji Misrê derketin. 30 Û te got: «Guh bide min ey Îsraêl! Û tu nîşan bide gotinên min, tu yê dûndana Aqûb. 31 Çimkî va ye, ez zagona xwe di nav we de diçim û ewê di we de ber bide û hûn ê her û her di wê de rûmetdar bibin. 32 Lê bav û kalên me yên ku Şerîet qebûl kirin, ew negirtin û qanûnên te negirtin. 33 Lê yên ku ew standin helak bûn, çimkî wan tiştê ku di nav wan de hatibû çandin neparast. 34 Û va ye, adet e, gava ku erd tov hilde, an behrê keştîyek, an goştek an vexwarinek din, ku ew tê de hatibin çandin an jî were avêtin helak bibe. 35 Tiştê ku hatiye çandin, tê de hatiye avêtin, an standiye jî helak dibe û bi me re namîne, lê bi me re wusa nebû. 36 Çimkî em ên ku Şerîet standine, û dilê me yê ku Şerîet qebûl kiriye, bi guneh helak dibe 37 Tevî ku Şerîet helak nabe, lê dimîne hêza wî. 38 Û gava ku min ev tişt di dilê xwe de gotin, min bi çavên xwe li paş nêrî û li milê rastê min jinek dît û va ye, ew şîn bû û bi dengekî bilind giriya û di dilê xwe de pir xemgîn bû û cilan kirê bûn û ax li serê wê bû. 39 Hingê ez fikirên xwe yên ku ez tê de bûm, bihêlim û ez li wê zivirîm. 40 Û ji wê re got: «Tu çima digirî? çima tu di hişê xwe de ewqas xemgîn î? 41 Û wê ji min re got: «Ezbenî, min bihêle, da ku ez li xwe bigirim û xemgîniya xwe zêde bikim, çimkî ez di hişê xwe de xemgîn im û ez pir nizim im. 42 Min ji wê re got: Ma te çi ye? bêje min. 43 Wê ji min re got: «Ez xulamê te bêdawî me û bê zarok im, tevî ku mêrê min sî salî bû. 44 Û di wan sî salan de min bi şev û roj û her saet tiştek din nekir, lê duaya xwe ji Yê Herî Berz re kir. 45Piştî sî sal Xwedê xulama te ez bihîstim, li belengaziya min nihêrt, derdê min nihêrt û kurek da min û ez bi wî gelek şa bûm, mêrê min jî û hemû cîranên min jî, û me rûmeteke mezin da yê herî mezin. 46 Û min ew bi kedeke mezin xwar. 47 Îcar gava ew mezin bû û hat wextê ku jinek wî hebe, min ziyafet çêkir.

4 Û ez niha naxwazim ku vegerim bajêr, lê li vir bimînim, ne bixwim û ne vexwim, lê hergav şînê bigirim û heta mirinê rojî bigirim. 5 Hingê min ew fikirên ku ez tê de bûm hişt û bi hêrs jê re got: 6 Tu jina bêaqil, ji her tiştî zêdetir, ma tu şîna me nabînî û çi tê serê me? 7 Ma çawa diya me Siyon bi hemû giranî tije ye, pir nefsbiçûk e û pir xemgîn e? 8 Û niha, gava ku em giş şîn û xemgîn in, çimkî em gişk di kederê de ne, ma tu ji bo yek kurekî xemgîn î? 9Çimkî ji erdê bipirse û ewê ji te re bêje, ku ew e ya ku divê ji ber ketina ew qas kesên ku li ser wê şîn dibin, şîn bike. 10 Çimkî pêşî hemû ji wê derketin û hemûyên din wê ji wê derkevin û va ye, hema hema hemû ber bi helakê ve diçin û elaleteke ji wan bi tevahî ji kokê veqetiyaye. 11 Îcar kî ji wê bêtir şînê bigire, ku elaleteke ewqas mezin winda kiriye; û ne tu, ji yekî pê ve poşman î? 12 Lê eger tu ji min re bibêjî: «Girîna min ne mîna ya erdê ye, çimkî min fêkiya zikê xwe ya ku min bi êşan derxistiye û min bi kederan derxistiye, winda kiriye. 13 Lê erd ne wusa ye, çimkî elaleta ku tê de ye, li gorî rêça dinyayê, mîna ku hat, çû. 14 Îcar ez ji te re dibêjim, wek ku te bi kedê derxistiye. bi vî awayî dinya jî ji destpêkê ve fêkiyê xwe, ango mirov, daye yê ku ew afirandiye. 15 Ji ber vê yekê niha xemgîniya xwe ji xwe re bigire û tiştê ku hatiye serê we bi cesaretek baş hilgire. 16 Çimkî eger tu biryara Xwedê ya dadperweriyê qebûl bikî, tuyê hem di wextê xwe de kurê xwe qebûl bikî û hem jî di nav jinan de were pesindan. 17 Îcar here bajêr ba mêrê xwe. 18 Û wê ji min re got: «Ez nakim: Ez naçim bajêr, lê li vir ezê bimirim. 19 Ji ber vê yekê min hîn pê re peyivî û got: 20 Wisa nekin, lê şîret bikin. ji aliyê min ve: ji ber ku tengahiyên Sion çend in? ji bo xemgîniya Orşelîmê rehet bibin. 21 Çimkî tu dibînî ku pîrozgeha me wêran bûye, gorîgehê me wêran bûye, perestgeha me wêran bûye; 22 Zebûra me danî ser erdê, strana me bê deng kirin, şahiya me bi dawî bû, ronahiya çiraya me vemirî, sindoqa peymana me xera bû, tiştên me yên pîroz heram kirin û navê Li ser me tê gotin hema bêje bêrûmet e: Zarokên me şerm kirin, kahinên me şewitandin, Lêwîyên me dîl ketin, keçikên me heram kirin, jinên me heram kirin; zilamên me yên rast birin, biçûkên me wêran kirin, xortên me kirin kole û zilamên me yên hêzdar qels bûn; 23 Û ya ku ji hemûyan mezintir e, mora Siyonê niha rûmeta xwe winda kiriye; Çimkî ew radestî wan ên ku ji me nefret dikin. 24 Û ji ber vê yekê giraniya xwe ya mezin bihejîne, û pirbûna kederan ji holê rake, da ku yê Serbilind dîsa li te

BEŞA 10 1 Û usa bû, ku çaxê kurê min ket daweta xwe, ket xwarê û mir. 2Hingê me hemûyan çira hilweşand û hemû cîranên min rabûn handana min û min bêhna xwe da roja diduyan. 3 Û gava ku wan hemûyan dev ji handana min berda, heta dawiyê ez bêdeng bim. Îcar ez bi şev rabûm, reviyam û hatim vê zeviyê, wek ku tu dibînî.

were rehmê, û Yê Herî Berz wê ji keda te rehetî û rehetiyê bide te. 25 Û dema ku ez bi wê re dipeyivîn, va ye, rûyê wê ji nişka ve pir dibiriqî, û rûyê wê dibiriqî, wusa ku ez ji wê ditirsiyam û fikirîm ku ew çi dibe bila bibe. 26 Û va ye, ji nişka ve wê qîrîneke mezin kir, ji ber dengê jinikê erd hejiya. 27 Û min nêrî, û va ye, jin êdî li min xuya nebû, lê bajarek hat avakirin û cihekî mezin ji bingehê ve xwe nîşan da: Hingê ez tirsiyam, bi dengekî bilind giriyam û got: 28 Ûrîel milyaketê ku pêşî hat ba min li ku ye? Çimkî wî kir ku ez bikevim nav gelek xewnan, dawiya min kir fesadiyê û duaya min jî ji bo şermezarkirinê. 29 Û gava ku min van gotinan digot, va ye, ew hat ba min û li min nêrî. 30 Û va ye, ez wek yekî mirî radizam û hişê min ji min hat standin. 31 Ma te çi ye? û tu çima ewqas xemgîn î? û çima têgihîştina te û ramanên dilê te xemgîn in? 32 Û min got: Ji ber ku te ez hiştim, lê dîsa jî min li gor gotinên te kir, ez çûm zeviyê, û va ye, min dît, lê dîsa jî ez dibînim ku ez nikarim bêjim. 33 Û wî ji min re got: Bi mêranî rabe ser xwe, ezê te şîret bikim. 34 Hingê min got: «Ezbenî, bi min re bêje; tenê dev ji min bernede, da ku ez ji hêviya xwe bêhêvî bimirim. 35 Çimkî min dît ku min nizanibû û bihîst ku ez nizanim. 36 An hişê min dixapîne, an giyanê min di xewnê de ye? 37 Îcar ez ji te lava dikim ku tu vê dîtiniyê nîşanî xulamê xwe bidî. 38 Hingê wî bersîva min da û got: «Guh bide min, ezê te agahdar bikim û ji te re bêjim ku tu çima ditirsî, çimkî Yê Herî Berz wê gelek tiştên veşartî ji te re eşkere bike. 39 Wî dît ku riya te rast e, ji ber ku tu her û her ji bo gelê xwe xemgîn dikî û ji bo Siyonê digirî. 40 Ji ber vê yekê wateya dîtiniya ku te vê dawiyê dît ev e: 41 Te jinek dît ku şîn dike û te dest pê kir teseliya wê bikî. 42 Lê niha tu şiklê jinê nabînî, lê bajarekî avakirî ji te re xuya bû. 43 Û gava ku wê ji te re behsa mirina kurê xwe kir, çareserî ev e: 44 Ev jina ku te dît, Siyon e û lê wê ji te re got, ewê ku te wek bajarekî avakirî dibîne. 45 Lê belê, ez dibêjim, wê ji te re got, ku ew sî sal betal e. 46 Lê piştî sî salan Silêman bajar ava kir û diyarî kir û ji yê bêdawî re kurek anî. 47 Lê wê ji te re got ku wê ew bi kedê mezin kiriye. Ew rûniştina Orşelîmê bû. 48 Lê belê wê ji te re got: «Kurê min hat odeya xwe ya zewacê, bi ser neket û mir. 49 Û va ye, te mîna wê dît, û ji ber ku ew ji bo kurê xwe şîn bû, te dest pê kir ku wê handanê bike.

50 Ji ber ku niha Yê Herî Berz dibîne ku tu bi bêbextî xemgîn î û bi hemû dilê xwe ji bo wê cefayê dikişîne, ji ber vê yekê wî ronahiya rûmeta wê û bedewiya bedewiya wê nîşanî te da. 51 Û ji ber vê yekê min ji te re got ku hûn li zeviya ku lê xanî lê nehatibû çêkirin bimînin. 52 Çimkî min dizanibû ku Yê Herî Berz wê vê yekê ji te re eşkere bike. 53 Ji ber vê yekê min emir li te kir ku tu here zeviyê, ku bingeha avahî lê tunebû. 54 Çimkî li cihê ku Yê Herî Berz dest pê dike ku bajarê xwe nîşan bide, avahiyek mirov nikare raweste. 55 Ji ber vê yekê netirse, bila dilê te netirse, lê bi rê ve here û bi qasî ku çavên te dikarin bibînin, bedewî û mezinahiya avahiyê bibînin. 56 Û hingê tuyê bi qasî ku guhên te bibihîzin. 57 Çimkî tu di ser gelekên din re pîroz î û bi Yê Herî Berz re tê gazîkirin; û her weha lê hindik in. 58 Lê sibe bi şev tu li vir bimînî; 59 Û bi vî awayî Yê Herî Berz wê dîtiniyên tiştên bilind nîşanî te bide, yên ku Yê Herî Berz wê ji wan ên ku li ser rûyê erdê di rojên dawîn de rûdinin bike. Ji ber vê yekê ez wê şevê û şevek din, mîna ku wî li min emir kir, raza. BEŞA 11 1 Hingê min xewnek dît û va ye, ajelek ji deryayê derket ku diwanzdeh baskên wî û sê serên wî hebûn. 2 Û min dît û va ye, wê baskên xwe li ser hemû dinyayê belav kirin, û hemû bayên hewayê li ser wê rabûn û li hev civiyan. 3 Û min dît û ji perrên wê perrên din ên berevajî şîn bûn. û ew bûn pir û piçûk. 4 Lê serê wê rihet bû. 5 Wekî din, min dît, û va ye, ajel bi perrên xwe firiya û li ser rûyê erdê û li ser yên ku tê de rûdiniştin, padîşah kir. 6 Û min dît ku hemû tiştên li bin ezmên bindestê wê bûn, û tu kesî li hember wê nepeyivî, ne jî afirîdekî li ser rûyê erdê. 7 Û min dît, û va ye, ajel rabû ser zozanên xwe, bi perrên wê re peyivî û got: 8Hemû bi yekcarî hişyar nebin: Her kes li cihê xwe razê û li gora xwe temaşe bike. 9Lê bila serî ji bo axiriyê bê parastin. 10 Û min dît, û va ye, deng ne ji serê wê, lê ji nîvê laşê wê derket. 11 Û min perrên wê yên berevajî jimartin û va ye, heşt ji wan bûn. 12 Û min nêrî û va ye, li milê rastê yek perr derket û padîşah d li ser hemû dinyayê; 13 Û usa jî bû, ku çaxê ew hukum kir, dawîya wê hat û şûnda îdî xuya nedibû. û padîşah bû û demeke xweş derbas kir;

14 Û diqewime ku çaxê ew padîşah bû, dawiya wî jî hat, mîna ya pêşî, wusa ku êdî xuya nebû. 15Hingê dengek jê re hat û got: 16 Bibihîze, yê ku ewqas dirêj li ser rûyê erdê serwerî kirîye, ez vê ji te re dibêjim, berî ku tu êdî xuya nebî. 17 Piştî te tu kes nagihîje dema te, ne jî nîvê wê. 18 Hingê yê sisiyan rabû, wek yê din padîşah kir û êdî xuya nebû. 19 Îcar ew bi hemû mayînan re li pey hev çûn, wek ku her yek padîşah bû û êdî xuya nedikir. 20 Hingê min dît û va ye, bi demê re perrên ku li pey wan dihatin, li aliyê rastê rawestiyan, da ku ew jî hukum bikin. û hinekan ji wan hukum kir, lê di nav demekê de ew êdî xuya nebûn: 21 Çimkî hinek ji wan hatin sazkirin, lê hukum nekirin. 22Piştî vê yekê min nêrî, va ye, ne diwanzdeh per û ne jî her du perrên biçûk xuya bûn. 23 Û li ser laşê ajel ê din tunebû, lê sê serên ku li ber xwe dabûn û şeş baskên piçûk hebûn. 24Hingê min dît ku du perrên biçûk ji şeşan veqetiyan û di bin serê aliyê rastê de man, çimkî her çar di cihê xwe de man. 25 Û min dît, û va ye, perrên ku di bin baskê de bûn, fikirîn ku xwe rakin û bibin xwedî hukum. 26 Û min dît, û va ye, yek sazkirî bû, lê di demeke kurt de ew nema xuya bû. 27 Û yê diduyan ji yê pêşî zûtir dûr bû. 28 Û min dît, û va ye, herduyên ku mane jî di nav xwe de difikirin ku padîşah bibin. 29 Gava ku ew weha fikirîn, va ye, yek ji wan serên ku rihet bûn, yanî yê ku di navberê de bû, şiyar bû. Çimkî ew ji her du serên din mezintir bû. 30 Hingê min dît ku her du serên din jî pê ve girêdayî bûn. 31 Û va ye, serê xwe bi yên ku pê re bûn zivirî û her du perrên di bin baskê ku wê padîşah bibûna xwar. 32 Lê vî serî hemû erd xiste tirsê û li ser hemû yên ku li ser rûyê erdê bi zordarî dijiyan, hukum kir. û ji hemû baskên ku hebûn bêtir desthilatdariya dinyayê hebû. 33 Piştî vê yekê min dît, û va ye, serê ku di navberê de bû, êdî mîna baskan xuya nebû. 34 Lê her du ser man, yên ku bi vî rengî li ser rûyê erdê û li ser yên ku tê de rûdiniştin, hukum kirin. 35 Û min dît û va ye, serê milê rastê ewê ku li milê çepê bû xwar. 36 Hingê ez dengek distînim û ji min re got: Li ber xwe binêre û li tiştê ku tu dibînî binêre. 37 Û min dît, û va ye, wekî şêrekî gurrdar ji daristanê hat derxistin û min dît ku wî dengê mêrekî ji ajel re şand û got: 38 Bibihîze, ezê bi te re bipeyivim û Yê Herî Berz wê ji te re bêje: 39 Ma ne tu yî yê ku ji wan çar heywanên ku min li dinyaya xwe kirin padîşah, da ku dawiya demên wan bi destê wan bê?

40 Û yê çaran hat û li ser hemû heywanên berê bi ser ket. û ew demeke dirêj ew bi hîle li ser rûyê erdê ma. 41 Ji ber ku te bi rastiyê dadbar nekiriye. 42Çimkî te tengahî da yên nefsbiçûk, te yên aştîxwaz êşand, te ji derewkeran hez kir, te xaniyên wan ên ku fêkî didin wêran kir, û te dîwarên yên ku tu zirarê neanîn hilweşand. 43 Loma neheqiya te digihîje bal yê herî bilind û pozbilindiya te jî ji yê hêzdar re ye. 44 Her weha Yê Herî Berz li demên serbilindî dinêre, û va ye, ew qediyan û pîsiyên wî pêk hatin. 45 Ji ber vê yekê êdî xuya neke, tu ajel, ne baskên te yên hovane, ne perrên te yên xerab, ne serê te yên xerab, ne pencên te yên birîndar, ne jî hemî laşê te yê pûç. 46 Da ku hemû dinya rihet bibe û vegere, ji tundûtûjiya te rizgar bibe û hêviya dadbar û dilovaniya yê ku ew afirandiye, hebe. BEŞA 12 1 Û diqewime, dema ku şêr van gotinan ji ajel re digotin, min dît, 2 Û va ye, serê mayî û çar baskan êdî xuya nebûn, û her du çûn wê derê û xwe kirin padîşah. 3 Û min dît, û va ye, ew êdî xuya nakin, û tevahiya bedena ajel şewitî, wusa ku erd di nav tirseke mezin de bû; û ji ruhê min re got: 4 Va ye, te ev yek bi min kir, ku tu li riyên Yê Herî Berz digerî. 5 Va ye, hê ez di hişê xwe de westiyam û di ruhê xwe de pir qels im; û hêzek hindik di min de heye, ji ber tirsa mezin a ku ez vê şevê pê êşiyam. 6 Ji ber vê yekê ezê niha ji Yê Herî Berz lava bikim, ku ew heta dawiyê handanê bide min. 7 Û min got: Ya Xudan, yê ku hukum dike, eger min kerem li ber t dît çavê te û eger ez li ber gelekên din bi te re rastdar bim û bi rastî nimêja min li ber te be. 8 Îcar min handan bike û şîrove û cudahiya eşkere ya vê dîtiniya tirsnak nîşanî xulamê xwe bide, da ku tu bi temamî rihetiyê bikî canê min. 9Çimkî te ez layîq dadim ku ez demên dawîn nîşanî min bidim. 10 Û wî ji min re got: Şîrovekirina dîtiniyê ev e: 11 Ajelê ku te dît ku ji deryayê derket, ew padîşahiya ku di dîtiniya birayê te Daniyêl de hat dîtin e. 12 Lê ew ji wî re nehat eşkerekirin, ji ber vê yekê ez niha ji we re eşkere dikim. 13 Va ye, rojên ku wê li ser rûyê erdê padîşahî rabe û wê ji hemû padîşahiyan beriya wê bitirsin. 14 Di heman demê de wê diwanzdeh padîşah li pey hev padîşahiyê bikin. 15 Yê diduyan wê dest bi padîşahiyê bike û ji her diwanzdehan zêdetir wext hebe. 16 Û ev diwanzdeh baskên ku te dîtî nîşan didin. 17Ew dengê ku te dipeyivî û te dît ku ne ji seran, lê ji nav bedenê wê derkeve, şirovekirin ev e:

18 Ku piştî wextê wê padîşahiyê wê têkoşînên mezin derkevin holê û ew ê di bin xetera têkçûnê de bimîne; lê ew ê hingê nekeve, lê dê dîsa vegere destpêka xwe. 19 Û te dît ku heşt perrên biçûk ên bi baskên wê ve girêdayî ne, ravekirin ev e: 20 Ku di wî de heşt padîşah derkevin, ku demên wan hindik bin û salên wan zû bin. 21 Û du ji wan wê helak bibin, wextê navîn nêzîk dibe: Çar wê bêne parastin heta ku dawiya wan nêzîk bibe; lê dido wê heta dawiyê bimînin. 22 Û te dît ku sê serî sekinîne, şirovekirin ev e: 23 Di rojên xwe yên dawî de Yê Herî Berz wê sê padîşahiyan rabe û di wan de gelek tiştan nû bike û ewê bibin xwediyê serweriya dinyayê. 24 Û ji wan ên ku tê de dijîn, bi zordarî û zordarî, ji wan ên ku berî wan bûn, ji ber vê yekê ji wan re dibêjin serê ajel. 25 Çimkî yên ku wê xerabiya wî bînin cih û dawiya wî ya dawîn biqedînin ev in. 26 Û çaxê te dît ku serê mezin êdî xuya nake, ev tê wê wateyê ku yek ji wan wê li ser nivîna xwe bimire, lê bi êş. 27 Çimkî her du yên ku mane wê bi şûr bên kuştin. 28 Çimkî şûrê yekî wê yê din bixwe, lê di dawiyê de ewê bi xwe bikeve şûr. 29 Lê te dît ku du per di bin baskan de di ser serê aliyê rastê re derbas dibûn; 30 Ev tê wê wateyê ku ev in, yên ku Yê Herî Berz heta dawiya wan parastiye: Çawa ku te dît, ev Padîşahiya piçûk û tije tengahî ye. 31 Û şêrê ku te dît ku ji daristanê radibû, diqelişe, bi ajel re dipeyive û bi hemû gotinên ku te bihîstine, ji ber neheqiya wê hilat. 32 Ev e yê meshkirî, yê ku Yê Herî Berz ji bo wan û ji ber xerabiya wan heta dawiyê parastiye: Ewê wan riswa bike û bi zilma wan riswa bike. 33 Çimkî ewê wan di dîwankirinê de sax bide ber xwe, li wan hilat û rast bike. 34 Ji bo gelê min ê mayî ewê bi rehmê xilas bike, yên ku li ser sînorên min hatine zext kirin, û ewê wan şa bike heta hatina roja dîwanê ya ku min ji destpêkê ve ji te re got. 35 Ev xewna ku te dîtiye û şirovekirin jî ev in. 36 Tu tenê ji bo zanîna vê sira Yê Herî Berz hatiyî dîtin. 37 Loma van hemû tiştên ku te dîtine di pirtûkekê de binivîsin û veşêrin. 38 Û wan hînî aqilmendên xelkê bike, yên ku tu dizanî dilê wan bizane û van razan biparêze. 39 Lê tu heft rojên din jî li vir bisekine, da ku her tiştê ku bixwaze Yê Herî Berz ji te re eşkere bike, were eşkere kirin. Û bi vê yekê ew çû ser riya xwe. 40 Û gava ku hemû xelkê dît ku heft roj derbas bûn û ez dîsa nehatim bajêr, ji biçûk heta ya herî mezin hemû li hev civandin û hatin ba min û gotin: 41 Me çi ji te aciz kiriye? û me çi xerabî li te kiriye ku tu dev ji me berdidî û li vê derê rûniştî?

42Çimkî tu ji hemû pêxemberan tenê ji me hiştî, wek komê rez, û wek mûmekê li cihekî tarî û wek penagehek an gemiyek ku ji bahozê hatiye parastin. 43 Ma xerabiyên ku tên serê me ne bes in? 44 Eger tu dev ji me berde, eger em jî di nav Siyonê de bişewitiyana, çiqas çêtir bûya ji bo me? 45 Çimkî em ji yên ku li wir mirin ne çêtir in. Û bi dengekî bilind giriyan. Hingê min bersîva wan da û got: 46 Rehet be ey Îsraêl; Û tu giran nebe, mala Aqûb! 47Çimkî Yê Herî Berz we bi bîr tîne û yê Serdar jî di ceribandinê de hûn ji bîr nekiriye. 48 Heçî min, min tu dev ji te berneda û ne jî ji te dûr ketim; lê ez hatim vî cihî, da ku ji bo wêranbûna Siyonê dua bikim û ji bo ku ez li rehmê bigerim ji bo nizimbûna te. pîrozgeha ur. 49 Û niha her kes here mala xwe û piştî van rojan ezê bêm ba we. 50Wekî ku min li wan emir kiribû, gel di nav bajêr de çû. 51 Lê ez heft rojan li zeviyê mam, çawa ku milyaket li min emir kir. û di wan rojan de tenê ji kulîlkên zeviyê xwar û goştê min ji giyayan hebû. BEŞA 13 1 Û piştî heft rojan, min bi şev xewnek dît: 2 Û va ye, bayekî ji deryayê rabû û hemû pêlên wê hejand. 3 Û min dît, û va ye, ew mirov bi hezaran ezmên hêzdar bû û gava ku wî rûyê xwe zivirî ku binêre, hemû tiştên ku di bin wî de dihatin dîtin lerizîn. 4 Û gava ku deng ji devê wî derdiket, wan hemûyên ku dengê wî dibihîstin, dişewitandin, mîna ku erd dişewite gava ku agir hîs dike. 5 Û piştî vê yekê min dît, û va ye, ji çar bayên ezmên elaleteke mirovî li hev civiyan, ji bo ku wî zilamê ku ji deryayê derketî bindest bikin. 6 Lê min dît, û va ye, wî çiyayekî mezin ji xwe re gor kir û li ser wî firiya. 7Lê min ê ew herêm an jî cihê ku gir lê hatiye kolandin bidîta, lê min nekarî. 8 Û piştî vê yekê min dît, û va ye, hemû yên ku li hev civiyan ku wî bindest bikin, pir tirsiyan, lê dîsa jî dudilî bûn ku şer bikin. 9 Û va ye, gava ku wî şideta elaletê dît, ne destê xwe hilda, ne jî şûr û ne jî amûrek şer hilda. 10Lê tenê min dît ku wî ji devê xwe, mîna ku pêleka êgir bû, û ji lêvên xwe hilmek şewat û ji zimanê xwe çirûs û bahozan derdixist. 11 Û hemû bi hev re tevlihev bûn; teqîna êgir, hilma şewat û bahoza mezin; û bi tundî ket ser elaleta ku ji bo şerkirinê amade bû, û ew her kes şewitandin, wusa ku ji nişka ve elaleteke bêhejmar tiştek nedihat zanîn, lê tenê toz û bêhna dûmanê. . 12Piştre min dît ku ew mirov ji çiyê hat xwarê û gazî elaleteke din a aştîxwaz kir.

13 Gelek xelk hatin ba wî, hinek jê dilgeş bûn, hinekan poşman bûn, hinekan ji wan hatin girêdan û hinekan jî ji yên ku hatibûn pêşkêşkirin anîn. 14 Te ji destpêkê ve van kerametan nîşanî xulamê xwe da û ez layiqî ku tu duaya min bistînî. 15 Niha hê jî şirovekirina vê xewnê nîşanî min bide. 16Çimkî çawa ku ez di têgihîştina xwe de têgihîştim, wey li wan ên ku wê di wan rojan de bihêlin û hê bêtir wey li wan ên ku li paş neman! 17Çimkî yên ku ne mane, di tengahiyê de bûn. 18 Niha ez tiştên ku di rojên paşîn de hatine danîn fêm dikim, yên ku wê bên serê wan û yên ku li paş mane. 19 Ji ber vê yekê ew ketine nav xetereyên mezin û gelek hewcedariyên mîna ku van xewnan diyar dikin. 20 Lê ji bo yê ku di xetereyê de ye, hêsantir e ku were van tiştan, ne ku wekî ewrekî ji dinyayê derbas bibe û tiştên ku di rojên dawîn de diqewimin nebîne. Û wî bersîva min da û got: 21 Ezê şiroveya dîtiniyê nîşanî te bidim û tiştê ku te xwestiye, ezê ji te re vekim. 22 Te li ser yên mayî jî got, ravekirin ev e: 23 Yê ku wê di wê demê de tehlûkê ragire, xwe parastiye: Yên ku ketine xeterê, kirinên wan hene û baweriya wan bi Karîndarê Herî heye. 24 Loma vê yekê bizanin, yên ku li pey xwe mane, ji yên miriyan pîroztir in. 25 Wateya dîtiniyê ev e: Te zilamek dît ku ji nav deryayê derdiket. 26Yê ku Xwedayê Herî Berz demeke mezin jê re girtiye, ew e ku ewê bi serê xwe mexlûqê wî xilas bike; 27 Û te dît ku ji devê wî wek ba, agir û bahozê derket. 28 Û wî ne şûr û ne jî amûreke şer girtibû, lê bi lez û bez ew hemû elaleta ku hatibû ku wî bindest bike, hilweşand. ravekirin ev e: 29 Va ye, rojên ku Yê Herî Berz wê dest pê bike xilaskirina wan ên ku li ser rûyê erdê ne, tên. 30 Û ewê li ser wan ên ku li ser rûyê erdê rûdinin, ecêbmayî bimîne. 31 Û yek wê li hember yekî din, bajarek li hember bajarekî din, cîhek li hember yekî din, gelek li hember yekî din û herêmek li hember yekî din şer bike. 32 Û wext wê bê ku ev tişt bên û ew nîşanên ku min berê nîşanî te dan wê biqewimin û wê gavê Kurê min ê ku te dît ku hilkişiyayî, wê bê eşkerekirin. 33 Û gava ku hemû gel dengê wî bibihîzin, her kes wê li welatê xwe şerê wan bi yekî re bihêle. 34 Û elaleteke bêhejmar wê li hev bicivin, çawa ku te ew dîtin, ku dixwazin bên û bi şer bi ser wî de bikevin. 35 Lê ewê li serê Çiyayê Siyonê bisekine. 36 Û Siyon wê bê û wê ji hemû mirovan re bête xuyang kirin, ku hatiye amadekirin û avakirin, mîna ku te girê bê dest xerakirî dît. 37 Û ev Kurê min wê dahênanên xerab ên wan miletên ku ji ber jiyana xwe ya xerab ketine bahozekê, hilde.

38 Û wê fikrên wan ên xerab û ezabên ku bi wan re dê dest pê bikin, yên ku mîna êgir in, deyne ber wan û ew ê wan bi qanûna ku mîna min e, bê ked tune bike. 39 Lê te dît ku wî elaleteke din a aştîxwaz li ba xwe kom kir. 40 Ew deh eşîr in, yên ku di wextê Osêya padîşah de, ku Salmanasar padîşahê Aşûr ew dîl girt û ew bir ser avê, ji welatê xwe dîl hatin birin û hatin welatekî din. . 41 Lê wan ev şîret di nav xwe de kir, ku elaleta miletan bihêlin û herin welatekî din, ku mirov lê neman. 42 Da ku ew li wir qanûnên xwe yên ku li welatê xwe qet negirtin pêk bînin. 43 Û ew li ser cihên teng ên çem ketin Firatê. 44 Çimkî Yê Herî Berz ji wan re nîşan nîşan dan û tofan rawestand, heta ku ew derbas bûn. 45 Ji ber ku di wî welatî re rêyek mezin hebû, yanî sal û nîv. 46 Hingê ew li wir rûniştin heta paşîn. û niha gava ku ew ê dest bi hatina xwe bikin, 47 Yê Herî Berz wê dîsa kaniyên heriyê bisekine, da ku ew tê re derbas bibin. Ji ber vê yekê te elaletê bi aştiyê dît. 48 Lê yên ku ji gelê te mane, ew in ku di nav sînorên min de têne dîtin. 49 Îcar gava ku ew elaleta miletên ku li hev civiyane hilweşîne, ewê gelê xwe yên ku mane biparêze. 50 Û paşê ewê kerametên mezin nîşanî wan bide. 51 Hingê min got: Ya Xudanê hukumdar, vê yekê nîşanî min bide: Ma çima min dît ku ew meriv ji nav deryayê derdiket? 52 Û wî ji min re got: Çawa ku tu nikarî li tiştên ku di kûrahiya deryayê de ne bigerî û ne jî bizanibî; wusa jî, li ser rûyê erdê tu kes nikare Kurê min û yên ku bi wî re ne, lê bi roj . 53 Ev e ravekirina xewna ku te dîtiye û tenê tu li vir sivik bûyî. 54Çimkî te dev ji riya xwe berda, te xîretkêşiya xwe da ser qanûna min û li wê geriya. 55 Te jîyana xwe bi şehrezayiyê emir kir û gazî diya xwe kir. 56 Û ji ber vê yekê min xezîneyên Yê Herî Berz nîşanî te da: piştî sê rojên din ezê ji te re tiştên din bipeyivim û tiştên hêzdar û ecêb ji te re eşkere bikim. 57 Hingê ez derketim zeviyê, ji ber karên wî yên ku di wextê de kiribûn, ez gelek pesn û şikir ji Yê Herî Berz re kirim. 58 Û ji ber ku ew li ser heman û tiştên ku di demsalên xwe de diqewimin hukum dike. û ez sê rojan li wir rûniştim. BEŞA 14 1 Û roja sisiyan bû, ez li bin darê darê rûniştim, û va ye, dengek ji çolê derket ser min û got: Esdras, Esdras. 2 Û min got: Va ye, ya Xudan û ez rabûm ser lingên xwe.

3 Hingê wî ji min re got: «Gava gelê min li Misrê xizmet dikir, min bi eşkereyî xwe ji Mûsa re eşkere kir û min pê re peyivî. 4 Û min ew şand û gelê xwe ji Misirê derxist û hilkişand ser çiyayê ku min demeke dirêj ew girtibû destê xwe, 5 Û gelek tiştên ecêb jê re gotin, sirên zeman û axiriyê nîşanî wî dan. û emir da wî û got: 6 Tu van peyvan eşkere bikî û vana veşêrî. 7 Û niha ez ji te re dibêjim, 8 Da ku tu wan nîşanên ku min nîşan dane û xewnên ku te dîtine û şîroveyên ku te bihîstine di dilê xwe de bihêlî. 9Çimkî tuyê ji hemûyan bê girtin û ji vir û pê ve tuyê bi Kurê min re û bi yên wek te re bimînî, heta ku dem xilas bibin. 10Çimkî dinya ciwaniya xwe winda kir û zeman dest pê dikin kal dibin. 11Çimkî dinya bûye diwanzdeh par û deh parên wê û nîvê parê dehekî jî ne. 12 Û ewê ku li pey nîvê parê ye, dimîne. 13 Ji ber vê yekê niha mala xwe bi rêkûpêk bike, û gelê xwe hilde, yên ku di tengahiyê de ne, handanê bike û niha dev ji fesadiyê berde. 14 Fikrên mirinê ji xwe berde, barê mirovan bavêje, niha xwezaya qels berde, 15. Û fikrên ku ji te re girantir in berde û lez bike ku tu ji van deman bireve. 16Çimkî xerabiyên ji yên ku te dîtine mezintir wê ji axiriyê bên kirin. 17Çimkî binerin ku dinya bi kalbûnê re wê çiqas zeîftir bibe, xerabî li ser yên ku tê de rûdinên wê ewqas zêde bibin. 18 Ji ber ku dem reviyaye dûr, û kirêkirin zehmet e, çimkî niha dîtiniya ku te dîtiye, lez dike. 19 Hingê min li ber te bersîv da û got: 20 Va ye, ya Xudan, ezê herim, çawa ku te li min emir kiriye, û li gelê ku amade ne, bidim ber çavan. bi vî awayî dinya di tariyê de ye û yên ku tê de rûdinin bê ronî ne. 21 Lema jî qanûna te şewitî tu kes nizane tiştên ku ji te hatine kirin û karê ku wê dest pê bike. 22 Lê eger min li ber te kerem dît, Ruhê Pîroz bişîne nav min û ezê hemû tiştên ku ji destpêkê ve li dinyayê hatine kirin, yên ku di Şerîeta te de hatine nivîsîn, binivîsim, da ku mirov riya te bibînin û ku dê di rojên paşîn de bijî, dibe ku bijî. 23 Û wî bersîva min da û got: «Here, gel li hev bicivîne û ji wan re bêje ku ew çil rojan li te negerin.» 24 Lê binêre, tu ji xwe re gelek darên sindoqan amade bikî û bi xwe re Sarêa, Dabria, Selemiya, Ecanus û Asîel, van pêncên ku amade ne ku bi lez binivîsin, hilde. 25 Û were vir, û ezê di dilê te de çirayeke şehrezayiyê pêxim, heta ku ew tiştên ku tu dest bi nivîsandinê nekî, neyê vemirandin. 26 Û gava ku te kir, tuyê hin tiştan biweşînî û hin tiştan jî bi dizî ji aqilmendan re eşkere bikî: sibe vê saetê tuyê dest bi nivîsandinê bikî.

27 Hingê ez derketim, çawa ku wî emir kir, hemû gel civandin û got: 28 Guh bide van gotinan ey Îsraêl. 29 Bav û kalên me di destpêkê de li Misrê xerîb bûn û ji wir hatin rizgarkirin. 30 Û qanûna jiyanê ya ku wan negirt û we jî piştî wan binpê kir, stand. 31Hingê welat, yanî welatê Siyonê, di nav we de bi pişkê hat dabeş kirin; 32 Û ji ber ku ew dadgerekî rast e, wî tiştê ku dabû we, di wextê xwe de ji we stand. 33 Û niha hûn û birayên we yên di nav we de li vir in. 34 Loma eger wisa be ku hûn têgihîştina xwe bindest bikin û dilên xwe sererast bikin, hûnê sax bimînin û piştî mirinê hûnê rehmê bistînin. 35 Çimkî piştî mirinê dîwanbûn wê bê, çaxê ku em dîsa bijîn; 36 Îcar bila niha tu kes neyê ba min û ev çil roj li min negere. 37 Li ser vê yekê min ew pênc zilam girtin, çawa ku wî li min emir kir, em çûn zeviyê û li wir man. 38 Dotira rojê dengek gazî min kir û got: «Esdras, devê xwe veke û vexwe ku ez bidim te. 39 Hingê min devê xwe vekir û va ye, ew gihîşte min tasek tije, ku mîna avê tije bû, lê rengê wê mîna agir bû. 40 Min ew hilda û vexwar û gava ku min jê vexwar, dilê min bi têgihîştin û şehrezayî di sînga min de mezin bû, çimkî ruhê min bîra min xurt kir. 41 Û devê min vebû û êdî nehat girtin. 42 Yê Herî Berz têgihîştina wan pênc mirovan kir û wan dîtiniyên şevê yên ecêb ên ku ji wan re nedihatin gotin, nivîsandin. 43 Ji bo min. Min bi roj peyivî û bi şev min zimanê xwe negirt. 44 Di nav çil rojan de wan du sed û çar pirtûk nivîsandin. 45 Û gava ku çil roj tije bûn, Yê Herî Berz got: «Ya pêşî ya ku te nivîsî, bi eşkereyî belav bike, da ku yên hêja û ne hêja wê bixwînin. 46 Lê heftê paşî bihêle, da ku tu wan bidî destê yên ku di nav xelkê de biaqil bin. 47 Çimkî di wan de kaniya têgihîştinê, kaniya şehrezayiyê û kaniya zanînê heye. 48 Û min wisa kir. BEŞA 15 1 Va ye, tu di guhê gelê min de peyvên pêxemberîtiyê yên ku ez ê têxim devê te, bêje, Xudan dibêje: 2 Û wan bi kaxizê binivîse, çimkî ew dilsoz û rast in. 3 Ji xeyalên li hember xwe netirse, bila bêbaweriya wan te, yên ku li dijî te dipeyivin, aciz neke. 4Çimkî hemû yên bêbawer wê di bêbaweriya xwe de bimirin. 5 Va ye, Xudan dibêje, ezê belayan bînim ser dinyayê; şûr, birçîbûn, mirin û wêraniyê.

6 Ji ber ku xerabiyê tevahiya erd pir qirêj kir û kirinên wan ên xerab pêk hatin. 7 Ji ber vê yekê Xudan dibêje: 8 Ez ê êdî zimanê xwe wek xerabiya wan negirim, ya ku ew bi heramtî dikin, û ne jî ezê wan di wan tiştên ku ew bi xerabî xwe tê de dikin, negirim: Va ye, xwîna bêguneh û rast ji min re û giyanên tenê bi berdewamî gilî dikin. 9 Û ji ber vê yekê, Xudan dibêje, ez ê bê guman tola wan hilînim û tevahiya xwîna bêguneh ji nav wan bistînim. 10 Va ye, gelê min wek pez ber bi serjêkirinê ve tê birin: Ez nahêlim ku ew niha li welatê Misrê rûnên. 11Lê ezê wan bi destekî hêzdar û milekî dirêjkirî bînim, û wek berê Misirê bi belayan bixim û hemû welatê wê hilweşînim. 12 Misir wê şînê bigire û bingeha wê bi bela û cezayê ku Xwedê wê bîne ser wê biqelişe. 13 Yên ku axê diçînin wê şînê bikin, ji ber ku tovên wan wê ji ber teqînê û teyrokê û bi komstêrkek tirsnak têk biçin. 14 Wey li dinyayê û yên tê de mane! 15 Çimkî şûr û helakbûna wan nêzîk e, û yek milet wê rabe û li dijî yekî din û şûr di destên wan de ne. 16Çimkî wê di nav mirovan de serhildan çêbibe û li ser hev bikevin; Ewê guh nedin padîşah û mîrên xwe û riya kirinên wan wê di bin desthilatiya wan de bimîne. 17 Mirov wê bixwaze ku here bajarekî, lê nikare. 18Çimkî ji ber quretiya wan bajar wê tevlihev bibin, mal wêran bibin û mirov wê bitirsin. 19 Meriv ji cîranê xwe rehmê nake, lê malên wan bi şûr wêran dike û malên wan xera dike, ji ber kêmbûna nan û ji bo tengahiyek mezin. 20 Va ye, Xwedê dibêje, ezê bangî hemû padîşahên dinyayê bikim, ku ji hilatina rojê, ji başûr, ji rojhilat û ji Lîbanosê ne, ji min bi hurmet bikin. ku xwe li hember hev bizivirînin û tiştên ku ji wan re kirine bidin. 21 Çawa ku ew îroj ji bijartiyên min re dikin, ezê jî wusa bikim û di hembêza wan de berdêl bidim. Bi vî awayî Xudan Xwedê dibêje; 22 Destê min ê rastê gunehkaran nahêle û şûrê min li ser wan ên ku xwîna bêguneh li ser rûyê erdê dirijînin, naqede. 23 Agir ji xezeba wî derketiye, bingehên dinyayê û gunehkaran, mîna kela ku tê pêxistin, dişewitîne. 24 Wey li wan ên ku guneh dikin û emrên min nagirin! Xudan dibêje. 25 Ez wan bernadim: Herin, zarokno, ji hêzê, pîrozgeha min heram nekin. 26Çimkî Xudan hemûyên ku li hember wî guneh dikin nas dike û ji ber vê yekê wan dide mirinê û helakê. 27 Ji ber ku niha belay hatin ser tevahiya dinyayê û hûnê di wan de bimînin; çimkî Xwedê we xilas nake, çimkî we li hember wî guneh kir. 28 Binêrin dîtiniyek xedar û xuyabûna wê ji rojhilatê.

29 Cihê ku miletên ejderhayên Ereban wê bi gelek erebeyan derkevin û elaleteke wan wê wek bayê li ser rûyê erdê rabe, da ku hemûyên ku wan dibihîzin bitirsin û bilerizin. 30 Her weha Karmaniyên ku ji xezebê hêrs dibin, wê wekî berazên çolê derkevin û bi hêzek mezin werin û bi wan re şer bikin û beşek ji welatê Asûriyan wêran bikin. 31 Û wê çaxê dê ejder bikevin destên xwe û cewhera xwe bînin bîra xwe; û eger ew xwe bizivirînin, bi hêzeke mezin bi hev re komployan li wan bikin, 32 Hingê ewê bi xwînrijandinê teng bibin, bi hêza xwe bêdeng bimînin û birevin. 33 Û ji welatê Aşûriyan wê dijmin wan dorpêç bike û hinekan ji wan bikuje û wê tirs û xof û pevçûn di nav padîşahên wan de hebe. 34 Binêrin ewrên ji rojhilat û ji bakur ber bi başûr ve, û li wan pir tirsnak in, tijî xezeb û bahoz. 35 Ewê li hev bixin û wê elaleteke mezin ji stêrkan, heta stêra xwe, li ser rûyê erdê bixin. û xwîn wê ji şûr heta zik, 36 Û çolê mirovan heta devekê. 37 Û li ser rûyê erdê wê tirs û lerzeke mezin çêbe û yên ku xezebê bibînin wê bitirsin û lerizîn wê bi ser wan de were. 38 Û dû re wê ji başûr û ji bakur û ji rojava beşeke din bahozên mezin derkevin. 39 Û bayên xurt wê ji rojhilat rabin û wê vekin; û ewrê ku wî bi xezebê rakir û stêra ku ber bi bayê rojhilat û rojava ve bitirsîne, wê hilweşe. 40 Ewrên mezin û bi hêz wê bi xezeb û stêrk tije bibin, da ku hemû erd û yên ku tê de rûdinin bitirsînin. û ewê stêrkek tirsnak birijînin ser her cîhê bilind û bilind, 41 Agir û teyrok, û şûrên difirin û gelek av, da ku hemû zevî û hemû çem bi pirbûna avên mezin tije bibin. 42 Û ewê bajar û dîwar, çiya û gir, darên dar û giya mêrgan û genimê wan bişkînin. 43 Û ewê bi xîret herin Babîlê û wê bitirsînin. 44 Ewê bên ba wê û wê dorpêç bikin, stêrk û hemû xezeb wê li ser wê birijînin; wê hingê toz û dûman wê hilkişin ezmên û her kesên li dora wê wê bigirîn. 45 Û yên ku di bin wê de mane, wê xizmetê ji yên ku ew tirsandine bikin. 46 Û tu, Asya, tu hevparê hêviya Babîlê yî û rûmeta wê yî. 47 Wey li te, ey belengaz! û keçên xwe bi fuhûşiyê xemilandiye, da ku ew li evîndarên te yên ku her gav xwestine bi te re fuhûşiyê bikin, razî û rûmet bikin. 48Tu di hemû kar û dahênanên wê de li pey wê yî ku jê nefret tê kirin, ji ber vê yekê Xwedê dibêje: 49 Ezê belayan bişînim ser te; jinebîtî, xizanî, birçîbûn, şûr û nexweşî, da ku malên te bi wêranî û mirinê xera bikin. 50 Û rûmeta Hêza te wê weke kulîlkekê zuwa bibe, wê germa ku bi ser te de hatiye şandin, rabe. 51Tuyê wek jina belengaz bi lêdan û wek yekî bi birînan qels bibî, da ku hêzdar û evîndar nikaribin bigirîn. ve te.

52 Ma minê bi çavnebariyê li hember te wisa bikira, Xudan dibêje: 53 Heger te bijartiyên min hergav nekuşta, lêdana destên xwe bilind nekira û dema tu serxweş bûya, li ser miriyên wan negota. 54 Xweşiya rûyê xwe derdixe pêş? 55 Xelata fuhûşiya te wê di hembêza te de be, îdî tuyê berdêl bistînî. 56 Çawa ku te ji bijartiyên min re kir, Xudan dibêje, Xwedê wê wusa jî bi te bike û wê te bide fesadiyê. 57 Zarokên te wê ji birçîna bimirin, û hûnê bikevin ber şûr; 58 Yên ku li çiyan in, wê ji birçîna bimirin, goştê xwe bixwin û xwîna xwe vexwin, ji birçîbûna nan û ji tîbûna avê. 59 Tu yê bêbext di deryayê re derbas bibî û dîsa belayan bistînî. 60 Û di rêgehê de ew ê biherikin ser bajarê betal, û dê beşek ji axa te hilweşînin, û beşek ji rûmeta te hilweşînin û dê vegerin Babîlê ya ku wêran bûye. 61 Û tuyê ji aliyê wan ve wek stirî bê avêtin û ew ji te re bibin wek agir; 62 Û wê te û bajarên te, axa te û çiyayên te bihelînin; hemû dar û darên te yên berdar wê bi agir bişewitînin. 63 Ewê zarokên te dîl bigrin û binêre, tiştê te heye, ewê talan bikin û bedewiya rûyê te xera bikin. BEŞA 16 1 Wey li te, Babîl û Asya! wey li te Misir û Suriye! 2 Xwe bi kîs û porê xwe girêdin, zarokên xwe bigirîn û poşman bibin. Çimkî wêraniya te nêzîk e. 3 Şûr bi ser te de hatiye şandin, ma kî dikare wî vegerîne? 4 Agir di nav we de hatiye şandin, kî dikare wê vemirîne? 5 Bela ji we re hatine şandin, û ew çi ye ku dikare wan dûr bixe? 6 Ma mirov dikare şêrekî birçî di daristanê de birevîne? an jî dema ku agir dest pê kir, dibe ku yek di nav stûyê de vemirîne? 7 Ma mirov dikare ji nû ve tîra ku ji kevokekî xurt hatiye avêtin bizivire? 8 Xwedayê hêzdar belayan dişîne û kî ye ku dikare wan derxe? 9 Ji xezeba wî agir wê derkeve û kî ye ku wê bitemirîne? 10 Ewê birûskê bavêje, ma kî natirse? Ewê birûskê, ma kî natirse? 11 Xudan wê tehdîd bike, û kî li ber wî bi temamî nayê lêdan? 12 Erdhej û bingehên wê diheje; derya bi pêlan ji kûrahiyê radibe, pêlên wê diqelibin û masiyên wê jî li ber Xudan û li ber rûmeta hêza wî. 13 Çimkî destê wî yê rastê yê ku kevanê dadiqurtîne bi hêz e, tîrên wî yên ku diavêjin tûj in û gava ku dest bi avêtina kujên dinyayê bikin, ji dest naçe. 14 Va ye, bela têne şandin û heta ku neyên ser rûyê erdê, venegerin.

15 Agir tê pêxistin û heta ku bingeha erdê nefetisîne, nayê vemirandin. 16 Mîna tîra ku ji kevanekî bi hêz hatiye avêtin paş ve venagere, bi vî awayî belayên ku wê bên şandin li ser rûyê erdê careke din venegerin. 17 Wey li min! wey li min! di wan rojan de kî wê min rizgar bike? 18 Destpêka xem û şînên mezin; destpêka birçîbûn û mirina mezin; destpêka şeran, û hêz wê di tirsê de bisekinin; destpêka xerabiyan! Dema ku ev xerabî bên ezê çi bikim? 19 Va ye, xelayî û bela, tengahî û tengahî ji bo sererastkirinê wek belayê tên şandin. 20Lê ji bo van hemû tiştan ewê ji xerabiya xwe venegerin û hergav li belafiran negerin. 21 Va ye, xwarin dê li ser rûyê erdê ew qas erzan bin, ku ew ê xwe di rewşek baş de bihesibînin, û hingê jî dê xerabî li ser rûyê erdê, şûr, birçîbûn û tevliheviyek mezin mezin bibin. 22 Çimkî gelek ji yên ku li ser rûyê erdê rûdinin, wê ji birçîna helak bibin; û yê din, yê ku ji birçîna direve, wê şûr tune bike. 23 Û mirî wê wek gewriyê bên avêtin û tu kes tune ku wan handan bike; 24 Tu kes namîne ku erdê biçîne û biçîne 25 Dar fêkî bidin û kî wê wan bicivîne? 26 Tirî wê bigihîje, kî wê bipêje? Çimkî hemû cih wê ji mirovan wêran bibin: 27 Da ku yek bixwaze yekî din bibîne û dengê wî bibihîze. 28Çimkî ji bajarekî deh û du ji zeviyê wê bimînin, yên ku wê xwe di nav darên stûr û di qulên zinaran de veşêrin. 29 Çawa ku li baxçeyekî Zeytûnan li ser her darê sê-çar zeytûn mane; 30 An jî wek ku dema rez tê berhevkirin, ji wan komek ji wan ên ku bi xîret di nav rêz de digerin dimînin. 31 Bi vî awayî di wan rojan de wê sê-çar kes bimînin, yên ku bi şûr li malên xwe digerin. 32 Û erd wê wêran bibe, û zeviyên wê kal bibin, û rê û hemû rêyên wê bi stiriyan tije bibin, ji ber ku tu kes wê di nav de negere. 33 Keçikên ku zava tune ne, wê şînê bigirin; Jin wê şînê bikin, bê mêr; yê wê keç wê şînê bigirin, bê arîkar. 34 Di şeran de wê zavayên wan helak bibin û mêrên wan ji birçîna helak bibin. 35 Nuha van tiştan bibihîzin û wan fêm bikin, xulamên Xudan. 36 Va ye, peyva Xudan, wê qebûl bike: ji xwedayên ku Xudan gotiye, bawer nekin. 37 Va ye, bela nêzîk dibin û sist nabin. 38 Çawa ku di meha nehan de jina bizaro kurê xwe tîne, du sê saetan ji zayîna wê êşên mezin di zikê wê de diherike, ew êş, dema ku zarok derdikeve, ew yek gavê jî sist nabin.

39 Bi vî awayî belayên bi ser rûyê erdê de sist nebin û dinya wê bibe şîn û xemên wê ji her alî ve werin ser wê. 40 Gelî gelê min, gotina min bibihîzin, hûn ji şerê xwe re amade bikin û di wan xerabîyan de jî bibin hecî li ser rûyê erdê. 41 Yê ku difiroşe, bila bibe mîna yê ku direve û yê ku dikire, wekî yê ku winda dike. 42 Yê ku bazirganiyê dike, wekî yê ku jê re tu feyde tune ye û yê ku ava dike, mîna yê ku tê de rûne. 43 Yê ku diçîne, mîna ku nedirûne, yê ku rez diçîne jî, mîna yê ku rez diçîne jî. 44 Yên ku dizewicin, mîna yên ku zarok nabin; Û yên ku nazewicin, wek jinebiyan. 45 Û ji ber vê yekê yên ku dixebitin pûç dikin: 46Çimkî xerîb wê berên xwe bidirûn û malên wan talan bikin, malên wan hilweşînin û zarokên wan dîl bigirin, çimkî di esîr û xelayê de ewê zarokan bistînin. 47 Û ewên ku bi diziyê bazirganiya xwe dikin, bajar û malên xwe, mal û milkên xwe û mal û milkên xwe çiqasî xemilandine. 48 Ezê hê bêtir ji ber gunehê wan li wan hêrs bibim, Xudan dibêje. 49 Mîna fahîşeya ku ji jina rast û rast û qenc çavnebariyê dike. 50 Bi vî awayî edalet wê ji neheqiyê nefret bike, gava ku xwe dipêçe, û wê li ber çavê xwe sûcdar bike. 51 Îdî hûn ne wekî wê û ne jî wekî kirinên wê bin. 52 Ji ber ku hê hindik, û neheqî wê ji rûyê erdê bê rakirin û dadmendî wê di nav we de serdest be. 53 Bila gunehkar nebêje ku wî guneh nekiriye, çimkî Xwedê wê komirên êgir bi ser serê wî de bişewitîne, ku li ber Xudan Xwedê û rûmeta wî dibêje: Min guneh nekiriye. 54 Va ye, Xudan bi hemû karên mirovan, xeyalên wan, ramanên wan û dilên wan dizane. 55 Yê ku ji gotina: «Bila erd çêbe!» û hat çêkirin: Bihuşt çêbe; û hat afirandin. 56 Bi gotina wî stêrk hatine çêkirinê û ew bi hejmara wan dizane. 57 Ew kûr û xezîneyên wan digere; wî derya û tiştên tê de pîva. 58 Wî derya di nav avê de girt û bi peyva xwe erd bi avê ve daliqand. 59 Ew esmanan wek kevanek belav dike; li ser avê ava kiriye. 60 Li çolê kaniyên avê û hewz li serê çiyan çêkir, da ku lehî ji zinarên bilind bibarin û erdê av bidin. 61 Wî mirov afirand, dilê wî xist nav bedenê, nefes, jiyan û têgihîştinê da wî. 62 Erê û Ruhê Xwedayê Karîndar, yê ku her tişt afirandiye û li hemû tiştên veşartî yên di sirên dinyayê de dikole, 63 Bi rastî ewa bi dahênanên we û bi tiştên ku hûn di dilê xwe da difikirin, dizane û bi wan gunehkaran jî dizane û gunehê xwe vedişêre.

64 Ji ber vê yekê Xudan li hemû kirinên we rast lêkolîn kir û ewê we hemûyan şerm bike. 65 Û gava ku gunehên we derketine holê, hûn li ber mirovan şerm bikin û gunehên we di wê royê de bibin sûcdarên we. 66 Hûnê çi bikin? an hûnê çawa gunehên xwe li ber Xwedê û milyaketên wî veşêrin? 67 Va ye, Xwedê bi xwe dadger e, jê bitirsin, dev ji gunehên xwe berdin û gunehên xwe ji bîr bikin, ku êdî her û her bi wan re tevnegerin; bi vî awayî Xwedê we derxe û we ji her tengahiyê xilas bike. 68 Çimkî va ye, hêrsa gurr a elaleteke mezin bi ser we de ket, û ewê hinekan ji we bistînin û bi tiştên ku ji pûtan re pêşkêş dikin, we bidin xwarin. 69 Û yên ku bi wan razî bin, wê bi tinaz û riswakirinê bên kirin û di bin lingan de bin. 70 Çimkî wê li her derê û li bajarên din serhildaneke mezin li ser yên ku ji Xudan ditirsin, çêbibe. 71 Ewê bibine mîna merivên dîn, ku tu kesî nehêlin, lê dîsa jî yên ku ji Xudan ditirsin xera bikin û helak bikin. 72 Lewra ewê mal û milkên wan heram bikin û ji malên xwe derxin. 73 Hingê ewê bên zanîn ku yên min bijartine; û ewê wek zêrê di agir de bên ceribandin. 74 Bibihîzin, ey delalê min, Xudan dibêje: Va ye, rojên tengahiyê nêzîk in, lê ezê we ji wan rizgar bikim. 75 Hûn netirsin û ne jî dudilî bin; Çimkî Xwedê rêberê we ye, 76 Û rêberê wan ên ku emr û şîretên min digirin, Xudan Xwedê dibêje: Bila gunehên we we giran nekin û neheqiyên we xwe bilind nekin. 77 Wey li wan ên ku bi gunehên xwe ve hatine girêdan û bi aqilê xwe ve hatine girtin tiştên mîna zeviyê bi daran hatiye pêçandin û rêya wê bi stiriyan hatiye girtin, da ku tu kes tê de negere. 78 Ew bê cil tê hiştin û di nav agir de tê avêtin, da ku bi wî re bê xwarin.

BEŞA 1

karên wî, kurê birayê min Anaêl Akîacharos destnîşan kir. 22 Û Akîaxaros ji bo min dua kir û ez vegeriyam Nînewayê. Îcar Akîaxaros taspêç, îşaretkar, serwer û çavdêrê hesaban bû.

1 Pirtûka Peyvên Tobîl, kurê Tobiel, kurê Ananiel, kurê Adûêl, kurê Gabael, ji dûndana Asaêl, ji eşîra Neftalî; 2 Yê ku di dema Enemessar padîşahê Asûriyan de hat birin ji Thisbeyê, ku li milê rastê yê wî bajarî ye, ku li Celîlê li jorê Aserê jê re Neftalî tê gotin. 3 Ez Tobit di hemû rojên jiyana xwe de di rêyên rastî û dadperweriyê de meşiyam û min gelek sedeqe li birayên xwe û ji miletê xwe re kir, yên ku bi min re hatin Nînova, welatê Asûriyan. 4 Û çaxê ez li welatê xwe bûm, li welatê Îsraêl, ku hê biçûk bûm, hemû eşîra bavê min Neftalî ji mala Orşelîmê ya ku ji nav hemû eşîrên Îsraêl hatibû bijartin, da ku hemû eşîra qurban bikin. li wir, perestgeha rûniştina Yê Herî Berz hat pîroz kirin û ji bo her temenî hate çêkirin. 5 Îcar hemû eşîrên ku bi hev re serî hildabûn û mala bavê min Neftalî, ji mîrza Baal re qurban kirin. 6 Lê ez bi tenê gelek caran di cejnê de diçûm Orşelîmê, çawa ku ji hemû gelê Îsraêl re bi biryareke herheyî hatibû emir kirin. Min li ber gorîgehê da kahînên kurên Harûn. 7 Min deh parê pêşî yê hemû zevîyê da kurên Harûn, yên ku li Orşelîmê xizmet dikirin. 8 Û yê sisiyan jî, çawa ku diya bavê min Debora emir kiribû, min da wan ên ku ji wan re hat dîtin, çimkî ez ji bavê xwe sêwî mam. 9 Bi ser de jî, gava ez bûm zilamekî, min Anna ji eslê xwe re zewicî û min ji wê Tobias anî. 10 Û çaxê em dîl birin Nînewayê, hemû birayên min û yên ku ji eslê min bûn, ji nanê miletan xwarin. 11 Lê min xwe nexwar; 12 Çimkî min bi hemû dilê xwe Xwedê anî bîra xwe. 13 Û Yê Herî Berz li ber Enemessar kerem û kerem da min, da ku ez bibûma parêzvanê wî. 14 Û ez çûm Medyayê û ez bi Gabayêl, birayê Gabrias re, li bajarê Ragês, bajarekî Medyayê, deh telant zîv hiştim. 15 Gava ku Enemessar mir, li şûna wî kurê wî Sennaherîb padîşah bû. sîteya wî teng bû, ku ez nikarim biçim Medyayê. 16 Û di dema Enemessar de min gelek sedeqe da birayên xwe û nanê xwe da birçîyan. 17 Û kincên min ji tazîyan re: Û eger min kesek ji miletê xwe mirî dît, an li ser sûrên Nînewayê avêtin, min ew defin kir. 18 Û eger Padîşah Senaherîb yek bikuşta, gava ew hat û ji Cihûstanê reviya, min ew bi veşartî veşartin. Çimkî di xezeba xwe de wî gelek kes kuştin. lê cesed nehatin dîtin, dema ku li padîşah digeriyan. 19 Û çaxê yekî ji Nînewê çû û ji padîşah giliyê min kir, ku min ew defin kirin û xwe veşart. min fêm kir ku ji bo kuştinê li min geriyam, ji tirsa min xwe kişand. 20Hingê hemû tiştên min bi zorê birin û ji jina min Anna û ji kurê min Tobias pê ve tiştek ji min re nema. 21 Pêncî pênc roj derbas nebûn, du kurên wî ew kuştin û reviyan çiyayên Araratê. Li şûna wî kurê wî Sarkedonos padîşah bû. yê ku li ser hesabên bavê xwe û li ser hemû

BEŞA 2 1 Îcar gava ku ez dîsa hatim malê û jina min Anna bi kurê min Tobias re hat ba min, di Cejna Pentîkostê de, ku cejna pîroz a heft hefteyan e, şîveke baş ji min re hat amadekirin, ku tê de Ez rûniştim xwarinê. 2 Gava ku min goşt gelek dît, min ji kurê xwe re got: «Here, ji birayên me yê ku li Xudan digere, çi belengaz bibîne, bîne. û va ye, ez ji bo te disekinim. 3 Lê dîsa hat û got: Bavo, yekî ji miletê me hatiye xeniqandin û li sûkê hatiye avêtin. 4Hingê min goştek tam nekiribû, ez rabûm û ew hilkişiyam odeyekê, heta ku roj çû ava. 5 Paşê ez vegeriyam, min xwe şuşt û goştê xwe bi giranî xwar. 6 Wê pêxembertiya Amos bînin bîra xwe, çawa ku wî got: Cejnên we wê bibin şîn û hemû şahiya we bibin şîn. 7 Ji ber vê yekê ez giriyam û piştî çûyîna rojê ez çûm min gorek çêkir û ew defin kir. 8 Lê cîranên min tinazên xwe bi min kirin û gotin: «Ev mirov hê ji ber vê yekê netirse ku bê kuştin. Lê dîsa jî va ye, ew miriyan dîsa vedişêre. 9 Di heman şevê de ez jî ji gorê vegeriyam, li ber dîwarê hewşa xwe razam, ez qirêj bûm û rûyê min eşkere bû. 10 Û min nizanibû ku di dîwêr de çivîk hene, û çavên min vekirî ne, çivîkan goma germ di çavên min de dihejandin û spîbûn di çavên min de bû: û ez çûm cem hekîman, lê wan alîkariya min nekir. Achiacharus ez xwar kirim, heta ku ez çûm Elymaisê. 11 Û jina min Anna jî karên jinan digirt. 12 Û gava ku wê ew şandin malên xwedan, wan heqê wê dan û ji xeynî zarokek jî dan wê. 13 Û gava ew li mala min bû û dest bi girînê kir, min jê re got: Ev zarok ji ku derê ye? ne dizî ye? ji xwediyên xwe re bidin; Çimkî xwarina tiştekî ku dizî ye, ne rewa ye. 14 Lê wê li min vegerand û got: «Ew ji mûçeyê bêtir bi diyariyek hat dayîn. Lê min ji wê bawer nekir, lê min emir kir ku wê bide xwediyên xwe û ez li ber wê şerm bûm. Lê wê li min vegerand û got: «Sedeka te û kirinên te yên rast li ku ne? Va ye, tu û hemû kirinên te têne zanîn. BEŞA 3 1 Hingê ez xemgîn bûm, ez giriyam û di xemgîniya xwe de dua kir û got: 2 Ya Xudan, tu dadperwer î, û hemû kirinên te û hemû rêyên te rehm û rastî ne, û tu bi rastî û dadperwerî dadbar dikî her û her. 3 Min bîne bîra xwe û li min binêre, min ji ber guneh û nezanînên min û gunehên bav û kalên min ên ku li ber te guneh kirine ceza neke.

hemû rojên jiyana xwe de rûmetê bide wê û tiştê ku jê razî ye bike û wê xemgîn neke. 4 Bînin bîra xwe kurê min, gava ku tu di zikê xwe de bûyî, wê ji bo te gelek xeterî dîtin û gava ku ew bimire, wê li cem min di gorekê de veşêre. 5 Kurê min, hemû rojên xwe hay ji Xudan Xwedayê me be, û bila daxwaza te nekeve gunehan an jî emrên wî binpê bike: Di tevahiya jiyana xwe de rast û rast bike û rêyên neheqiyê neke. 6 Çimkî eger tu rast bikî, kirinên te wê ji te re û ji bo hemû yên ku bi dadperwerî dijîn bi ser keve. 7 Ji male xwe sedeqe bide; Û gava ku tu sedeqê bidî, bila çavê te çavnebarîyê neke û rûyê xwe ji feqîrekî negire û rûyê Xwedê ji te namîne. 8 Heger te zêde be, li gorî wê sedeqeyê bide: eger hindik hebe, netirse ku li gorî wê hindik bide. 9 Ji ber ku tu ji xwe re xezîneyek qenc li hember roja hewcedariyê berhev dikî. 10 Çimkî ew sedeqe ji mirinê xilaz dike û naçe tariyê. 11Çimkî sedeqa li ber Yê Herî Berz ji bo her kesê ku wê dide diyariyek qenc e. 12 Hay ji her fuhûşiyê hebe, kurê min, û bi giranî jineke ji dûndana bav û kalên xwe bigire û jineke xerîb, ku ne ji eşîra bavê te ye, negire, çimkî em zarokên pêxemberan in, Nuh, Birahîm. Îshaq û Aqûb: Bînin bîra xwe, kurê min, ku bav û kalên me ji destpêkê ve, hem jî bi jinên ji neviyên xwe re zewicîn û di zarokên xwe de pîroz bûn, û dûndana wan wê bibe mîrasê axê. 13 Ji ber vê yekê, kurê min, ji birayên xwe hez bike û birayên xwe, kur û keçên gelê xwe, di dilê xwe de biçûk nebîne û ji wan jinekê nestîne; û belengaziya mezin: ji ber ku hovîtî dayika xelayê ye. 14 Bila heqê tu kesê ku ji bo te xebitiye, bi te re nemîne, lê ji destê wî bide; çimkî eger tu ji Xwedê re xizmet bikî, ew ê jî bide te. û di hemû axaftina xwe de jîr be. 15 Ji tu kesê ku tu jê nefret dikî, vê yekê neke: şerabê venexwe, da ku te serxweş bike, û bila serxweşî bi te re neçe di rêwîtiya te de. 16 Ji nanê xwe bide birçîyan, ji cilên xwe jî bide yên tazî; Û li gora zêdeya xwe sedeqeyê bide û gava ku tu sedeqeyê didî bila çavê te nexebite. 17 Nanê xwe birijîne ser gora yê rast, lê tiştekî nede yê xerab. 18 Ji her aqilmendan şîretan bixwazin û şîretên bikêr kêm nebînin. 19 Hergav Xudan Xwedayê xwe pîroz bike û ji wî bixwaze ku rêyên te rast bibin û hemî rê û şîretên te biserkevin. lê Xudan bi xwe her tiştê qenc dide û yê ku bixwaze, wek ku bixwaze nizm dike. Îcar kurê min, emrên min bîne bîra xwe û bila ew ji hişê xwe neyên avêtin. 20 Û niha ez ji wan re dibêjim ku min deh telant dane Gabayêlê kurê Gabrias li Ragesê ya Medyayê. 21 Û netirse kurê min, ku em feqîr bûne, çimkî mal û milkê te gelek e, eger tu ji Xwedê bitirsî û xwe ji her gunehî dûr bikî û tiştê ku li ber wî xweş tê bikî.

4Çimkî wan emrên te pêk neanîn. Ji ber vê yekê te em ji bo talankirin, dîlgirtin û mirinê, û ji bo şermezarkirina hemû miletên ku em di nav wan de belav bûne, hişt. 5 Û niha dadbariyên te gelek û rast in: Li gor gunehên min û bav û kalên min, bi min re tevbigerin, çimkî me emrên te negirtin û li ber te bi rastiyê rê neçûn. 6 Ji ber vê yekê, niha bi min re wek ku ji te re çêtir xuya dike, bike û emir bike ku ruhê min ji min bê girtin, da ku ez herifim û bibim erd; riswakirin û gelek xemgînî hene. Ji ber vê yekê emir bike ku ez niha ji vê tengahiyê xilas bibim û herim cîhê herheyî: rûyê xwe ji min nezivirîne. 7 Di wê rojê de bû ku li Ekbatanê bajarekî Medya Sara, keça Ragûel jî ji aliyê cariyên bavê xwe ve hat şermezarkirin. 8 Ji ber ku ew bi heft mêran re zewicî bû, yên ku Asmodeyos ruhê xerab ew kuştibûn, beriya ku ew bi wê re razên. Wan got, ma tu nizanî ku te mêrên xwe xeniqandiye? Jixwe heft mêrên te hebûn, ne jî navê te li ser yekî ji wan bû. 9 Tu çima ji bo wan li me dixî? eger ew mirin, li pey wan here, bila em ne kur û ne jî keça te nebînin. 10 Gava wê ev tişt bihîst, ew gelek xemgîn bû, wusa ku wê difikirî ku xwe xeniqandiye. û wê got: Ez tenê keça bavê xwe me, eger ez vê yekê bikim, wê ji wî re bibe şermezarî û ez ê kalbûna wî bi xemgînî bînim ser gorê. 11 Hingê wê ber bi pencerê dua kir û got: «Ya Xudan Xwedayê min, tu pîroz î, û navê te yê pîroz û birûmet her û her pîroz û bi rûmet e. Bila hemû kirinên te her û her pesnê te bidin. 12 Û niha, ya Xudan, min çavên xwe û rûyê xwe ber bi te ve danî, 13 Û bêjin: Min ji erdê derxe, da ku ez êdî riswabûnê nebihîzim. 14 Ya Xudan, tu dizanî ku ez bi mirovan re ji hemû gunehan pak im, 15 Û ku min tu carî navê xwe û ne jî navê bavê xwe li welatê esîr pîs nekiriye: Ez keça bavê xwe tenê me, ne zarokekî wî heye ku bibe warisê wî, ne xizmekî wî û ne jî kurê wî. Ji wî sax, ku ez xwe ji bo jinekê biparêzim. heft mêrên min jixwe mirine; û çima ez bijîm? Lê eger mirina min li te nexwaze, emir bike ku li min bê girtin û li min were rehmê, ku ez êdî riswabûnê nebihîzim. 16 Îcar duayên herduyan jî li ber mezinahiya Xwedayê mezin hat bihîstin. 17 Û Raphael hat şandin, da ku wan herduyan qenc bike, yanî spîbûna çavên Tobît ji holê rake û Saraya keça Ragûel ji Tobiasê kurê Tobît re bibe jin. û Asmodeus ruhê xerab girêde; ji ber ku ew bi mafê mîrasê ji Tobias bû. Di heman demê de Tobit hat malê û ket mala wî û Saraya keça Raguel ji odeya xwe ya jorîn hat xwarê. BEŞA 4 1 Di wê rojê de Tobît ew pereyên ku di Xezeba Medyayê de dabû Gabaîl hat bîra wî. 2 Û bi xwe got: Min mirin xwest; Ma çima ez gazî kurê xwe Tobias nakim, da ku berî ku ez bimirim, ji wî re pereyan bidim? 3 Gava ku wî gazî wî kir, got: «Kurê min, gava ez bimirim, min defin bike; û diya xwe biçûk neke, di

BEŞA 5

BEŞA 6

1 Hingê Tobias lê vegerand û got: Bavo, ezê her tiştê ku te li min emir kiriye, bikim. 2 Lê ez çawa dikarim pera bistînim, çimkî ez wî nas nakim? 3 Hingê wî destnivîs da wî û jê re got: «Hê ez sax im, li mêrekî bigere, ku bi te re here, ezê heqê bidim wî û here û peran bistîne. 4 Ji ber vê yekê gava ku ew çû ku li mirovek bigere, wî Rafaelê ku milyaketek bû dît. 5 Lê wî nizanibû; Û wî jê re got: Ma tu dikarî bi min re herî Rages? û tu wan deran baş dizanî? 6 Milyaket jê re got: «Ezê bi te re herim û ez rê baş dizanim, çimkî min li ba birayê me Gabaîl raza. 7 Hingê Tobias jê re got: «Li min bimîne, heta ku ez ji bavê xwe re bêjim. 8 Hingê wî jê re got: Here û nesekine. Îcar ew ket hundir û ji bavê xwe re got: «Va ye, min yekî dît ku wê bi min re here.» Paşê got: Gazî wî bike ba min, da ku ez bizanibim ka ew ji kîjan eşîrê ye û gelo ew merivekî ewledar e ku bi te re here. 9 Îcar wî gazî wî kir, ew hat hundir û silav li hev kirin. 10 Hingê Tobît jê re got: «Birano, nîşanî min bide tu ji kîjan eşîr û eşîrê yî. 11 Wî ji wî re got: Ma tu li eşîrek an malbatek an jî kirêdar digerî ku bi kurê xwe re here? Hingê Tobît jê re got: Bira, ez ê bi eslê te û navê te bizanim. 12 Hingê wî got: «Ez Azaryas im, kurê Hananiyayê mezin û ji birayên te. 13 Hingê Tobît got: «Bira tu bi xêr hatî; Niha li min hêrs nebe, çimkî min eşîra te û malbata te nas kir; Çimkî tu birayê min î, yê rast û qenc. Çimkî ez Hananya û Yonathas, kurên Samayayê mezin nas dikim. Gava ku em bi hev re diçûn Orşelîmê, da ku biperizin Orşelîmê, nixuriyê* û dehiyên fêkiyan pêşkêş kirin. û ew bi xeletiya birayên me nehatine xapandin. 14Lê ji min re bêje, ezê çi mûçe bidim te? Ma tuyê rojê drahmek û tiştên ku ji kurê min re lazim in? 15 Erê, eger hûn sax vegerin, ezê tiştekî li heqê we zêde bikim. 16 Ji ber vê yekê ew pir kêfxweş bûn. Hingê wî ji Tobias re got: «Xwe ji rêwîtiyê re amade bike û Xwedê ji we re rêwîtiyek baş bişîne. Û gava kurê wî her tişt ji bo rêwîtiyê amade kir, bavê wî got: "Tu bi vî mirovî re here, û Xwedayê ku li ezmanan rûdine, rêwîtiya te xweş bike û milyaketê Xwedê bi te re bimîne." Herdu jî derketin derve û kûçikê xort jî bi wan re bû. 17 Lê diya wî Anna giriya û ji Tobît re got: «Te çima kurê me şand? Ma ew ne gopalê destê me ye ku li ber me ketin û derketinê? 18 Ji bo zêdekirina pereyan çavbirçî nebin, lê bila ew ji bo zarokê me bibe wek bermayê. 19 Çimkî ya ku Xudan daye me ku em pê bijîn, bes e. 20 Hingê Tobît jê re got: Xwişka min bala xwe neke. ewê bi silametî vegere û çavên te wî bibînin. 21Çimkî milyaketê qenc wê bi wî re hevaltiyê bike, û rêwîtiya wî wê xweş be û ewê sax vegere. 22 Hingê wê giriya xwe qedand.

1 Û gava ew diçûn rê, danê êvarê hatin çemê Dîcleyê û li wir rûniştin. 2 Û gava xort daket jêr ku xwe bişo, masî ji çem derket û xwest ku wî bixwe. 3 Hingê milyaket jê re got: Masî bigire. Û xort masî girt û kişand bejê. 4 Milyaket jê re got: «Masiyê veke, dil, kezeb û zerikê hilde û bi silametî deyne ser xwe.» 5 Ji ber vê yekê xort wek ku milyaket jê re emir kiribû kir. Û gava ku wan masî birland, wan ew xwarin. Piştre herdu jî bi rê ketin, heta ku nêzîkî Ekbatanê bûn. 6 Hingê xort ji milyaket re got: «Birayê Azarias, dil, kezeb û keçika masî bi çi fêde ye? 7 Û wî jê re got: Destê xwe li dil û kezebê bigire, eger şeytanek an ruhê nepak yekî bike tengasiyê, divê em li ber mêr an jinikê dûmanê bikşînin, û partî êdî wê aciz nebe. 8 Derbarê kezebê de, qenc e ku meriv merivê ku çavê wî spî ye, rûn bike û ewê sax bibe. 9 Û gava ew nêzîkî Rages bûn, 10 Milyaket ji xort re got: «Birano, îro emê li ba Ragûelê ku pismamê te ye razayî bimînin. keçeke wî ya bi tenê jî heye, bi navê Sara; Ezê ji bo wê bipeyivim, da ku ew ji te re bibe jin. 11Çimkî mafê xudanê wê ji te re ye, ku tu tenê ji ehlê wê yî. 12 Û keçik jîr û biaqil e. îcar guh bide min, ezê bi bavê wê re bipeyivim. û gava ku em ji Rages vegerin, em ê zewacê pîroz bikin; ji ber ku ez dizanim ku Raguel nikare wê bi yekî din re li gor Şerîeta Mûsa bizewice, lê ew ê sûcdarê mirinê be, ji ber ku mafê mîrasiyê ji te re bêtir e. yên din. 13 Hingê xort bersîva milyaket da û got: «Min bihîst, birayo Azaryas, ku ev keçik ji heft mêran re hatiye dayîn û hemû di oda zewacê de mirine. 14 Û niha ez kurê bavê xwe yê yekta me û ditirsim ku eger ez herim ba wê, ez wek yê din bimirim, çimkî ruhê xerab ji wê hez dike; ew; Ji ber vê yekê ez jî ditirsim ku ez bimirim û jiyana bav û diya xwe ji ber xwe bi xemgînî bînim ser gorê. 15 Hingê milyaket jê re got: «Ma tu şîretên ku bavê te dane te, ku tu bi jineke ji eslê xwe re bizewice, nayên bîra te? Ji ber vê yekê min bibihîse, birayê min; ji ber ku ewê ji te re bê dayîn; Û tu hesabê ruhê xerab neke. ji ber ku di heman şevê de wê ji te re bê dayîn. 16 Û gava ku tu tê oda zewacê, tu xweyê bîhnxweşiyê hildî, hinek ji dil û kezeba masiyan deynî ser wan û bi wê re dûman bikî. 17 Îblîs wê bîhna wê bîhna û bireve û îdî careke din neyê; tu: netirse, çimkî ew ji destpêkê ve ji te re hatiye destnîşankirin. û tuyê wê biparêze û ewê bi te re here. Bi ser de ez bawer dikim ku ewê ji te re zarokan bîne. Gava Tobias ev tişt bihîstin, ji wê hez kir û dilê wî bi wê re bû. BEŞA 7 1 Û çaxê ew hatin Ecbatanê, hatin mala Ragûel û Sara rastî wan hat û silav li hev kirin, wê ew anîn malê.

7 Û niha, ya Xudan, ez vê xwişka xwe ne ji bo şehweta xwe, lê ji dilpakî digirim: Loma bi dilovanî ferman bide ku em bi hev re pîr bibin. 8 Û wê bi wî re got: Amîn. 9 Îcar ew herdu şev razan. Û Raguel rabû, çû û gorek çêkir, 10 Got: Ez ditirsim ku ew jî bimire. 11 Lê gava Raguel hat mala xwe, 12 Wî ji jina xwe Ednayê re got. Yek ji keçan bişîne, bila bibîne ka ew sax e yan na, ku em wî defin bikin û kes pê nizane. 13Xizmetkarê derî vekir, çû hundur û herdu di xew de dîtin. 14 Û derket û ji wan re got ku ew sax e. 15 Hingê Ragêl pesnê Xwedê da û got: «Ya Xwedê, tu hêja yî ku tu bi hemû pesnên pak û pîroz ve bigirî; Loma bila pîrozên te bi hemû mexlûqên te re pesnê te bidin; Bila hemû milyaketên te û bijartiyên te her û her pesnê te bidin. 16 Tu yê ku bê pesindan, çimkî te ez şa kirim; û ewa ku min guman dikir ji min re nehat; lê te li gor dilovaniya xwe ya mezin bi me re kir. 17 Ji ber ku te rehmê li du zarokên bav û kalên wan ên yekta kir, pesnê te da. 18 Hingê Raguel ji xulamên xwe re got ku gorê tije bikin. 19 Û dawet çardeh rojan kir. 20 Ji ber ku hê rojên zewacê xilas nebin, Raguel bi sond jê re gotibû ku heta çardeh rojên zewacê neçin, ew neçe. 21 Û paşê nîvê malê xwe hilde û bi silametî here ba bavê xwe. û dema ku ez û jina xwe bimirin divê mayî jî hebe.

2 Hingê Raguel ji jina xwe Edna re got: «Ev xort çawa mîna pismamê min Tobit e! 3 Ragûel ji wan pirsî: «Hûn ji ku derê ne, birano? Wan jê re got: «Em ji kurên Neftalîm in, yên ku li Nînovayê dîl in. 4 Hingê wî ji wan re got: Ma hûn mirovên me Tobît nas dikin? Wan jî got: «Em wî nas dikin. Paşê got: “Tenduristiya wî baş e?” 5 Wan jî got: «Ew hem sax e û hem jî sax e.» Tobias got: «Ew bavê min e.» 6 Hingê Raguel rabû ser xwe, ew ramûsand û giriya. 7 Û ew pîroz kir û jê re got: Tu kurê mirovekî rast û qenc î. Lê gava ku wî bihîst ku Tobît kor e, xemgîn bû û giriya. 8 Bi vî awayî jina wî Edna û keça wî Sara giriyan. Bi ser de jî, wan ew bi dilşadî şahî kirin; Piştî ku beranek pez serjê kirin, goşt danîn ser sifrê. Hingê Tobias ji Rafaêl re got: «Birayê Azarias. 9 Îcar wî ev tişt ji Ragîl re got û Ragêl ji Tobias re got: Bixwe û vexwe û şa bike. 10Çimkî qenc e ku tu bi keça min re bizewicî, lê belê ez ê rastiyê ji te re eşkere bikim. 11Min qîza xwe da heft mêran, yên ku wê şevê mirin û hatin ba wê, lê niha jî şa bin. Lê Tobias got: «Ez ê li vir tiştekî nexwim, heta ku em li hev bikin û sond bixwin. 12 Ragûel got: «Îcar wê ji vir û pê de li gora awayê wê bigire, ji ber ku tu pismamê wê yî û ew ya te ye û Xwedayê dilovan di her tiştî de serkeftineke baş bide te. 13 Hingê wî gazî qîza xwe Sara kir û ew hat ba bavê xwe, wî bi destê wê girt û da Tobias û got: Va ye, wê li gor Şerîeta Mûsa bigire û wê bibe ba xwe. bav. Û wî ew pîroz kirin; 14 Û gazî jina xwe Edna kir, kaxiz hilda, hacetekî peymanê nivîsî û mor kir. 15 Paşê dest bi xwarinê kirin. 16 Piştî ku Ragûel gazî jina xwe Ednayê kir û jê re got: Xwişk, odeyek din amade bike û bîne wê derê. 17Çaxê wê wek ku wî jê re gotibû kir, wê anî wê derê û giriya û hêsirên keça xwe stand û jê re got: 18 Rahet be, keça min; Rebbê erd û ezmanan bi vê xema te şad bike: rehet be keça min.

BEŞA 9 1 Hingê Tobias gazî Rafael kir û jê re got: 2 Birayê Azaryas, xulamek û du deve bi xwe re hilde û here Gabayêl Rages of Medyayê, peran ji min re bîne û wî bîne dawetê. 3 Çimkî Raguel sond xwariye ku ez neçim. 4 Lê bavê min rojan dijjmêre; û eger ez dirêj bimînim, ewê pir poşman bibe. 5 Refaêl derket derve, li ba Gabaîl raza û destnivîs da wî. Wî kîsên ku hatibûn mohrkirin derxistin û dan wî. 6 Serê sibê her du bi hev re derketin û hatin dawetê û Tobias jina xwe pîroz kir.

BEŞA 8 1 Û gava şîv xwarin, Tobias anîn ba wê. 2 Û gava ku ew diçû, gotinên Raphael hatin bîra wî, axên bîhnxweşan hilda, dil û kezeba masî danî ser wê û pê re dûman çêkir. 3 Gava ruhê nepak bîhna xwe hilda, ew reviya heriyê Misirê û milyaket ew girêdan. 4 Û piştî ku herdu bi hev re hatin girtin, Tobias ji nav nivînan rabû û got: Xwişkê, rabe û em dua bikin ku Xwedê li me were rehmê. 5 Hingê Tobias dest pê kir û got: «Xwedayê bav û kalên me tu pîroz î û navê te yê pîroz û birûmet her û her pîroz e. bila ezman te û hemû mexlûqên te pîroz bike. 6 Te Adem çêkir û Hewa jina wî da ku bibe alîkar û bimîne. em ji wî re alîkariyek wek wî bikin.

BEŞA 10 1 Bavê wî Tobît her roj dijjmart; 2 Hingê Tobît got: Ma ew hatine binçavkirin? an ma Gabaîl miriye û tu kes tune ku wî pereyan bide? 3 Ji ber vê yekê ew gelek poşman bû. 4 Hingê jina wî jê re got: «Kurê min mir; û wê dest bi nalîna wî kir û got: 5 Kurê min, ji ber ku min tu berdaye, ronahiya çavê min, tu tiştekî nabînim. 6 Tobît jê re got: «Hûn bêdeng bin, xem neke, çimkî ew sax e.

7 Lê wê got: «Hûn bêdeng bimînin û min nexapînin; kurê min miriye. Û ew her roj derdiket ser riya ku ew diçûn û bi roj goşt nedixwar û bi şev jî dev ji şînkirina kurê xwe Tobias berneda, heta ku çardeh rojên dawetê ku Raguel sond xwaribû ku divê li wir derbas bikin. Hingê Tobias ji Raguel re got: «Bihêle ez herim, çimkî bavê min û diya min êdî min nabînin. 8 Lê xezûrê wî jê re got: Bi min re bimîne, ezê bişînim ba bavê te û ew ê jê re bêjin ka bi te re çawa dibe. 9 Lê Tobias got: Na; lê bila ez herim ba bavê xwe. 10 Hingê Ragûel rabû, jina xwe Sara û nîvê mal, xulam, dewar û perê wî da wî. 11 Û wî ew pîroz kirin, ew şandin û got: Xwedayê ezmanan rêwîtiyek bextewar bide we, zarokên min. 12 Û wî ji qîza xwe re got: «Qedrê bavê xwe û xesûya xwe, yên ku niha dê û bavên te ne, bigire, da ku ez li ser te bibihîzim. Û wî maç kir. Edna jî ji Tobias re got: Xudanê ezmanan te vegerîne, birayê min ê delal, û bihêle ku ez zarokên te yên keça xwe Sara bibînim berî ku ez bimirim, da ku ez li ber Xudan şa bibim. baweriya taybetî; li ku derê ne ji xerabiya wê nexwazin.

tu anî cem me û xwezî li dê û bavê te be." Û di nav hemû birayên wî yên li Nînewayê de şahî hebû. 18 Achiacharus û kurê birayê xwe Nasbas hatin. 19 Zewaca Tobias heft roj bi şahiyeke mezin hat pîrozkirin. BEŞA 12 1 Hingê Tobît gazî kurê xwe Tobias kir û jê re got: «Kurê min, binihêre heqê wî yê ku bi te re hatiye, heye û divê tu zêdetir bidî wî.» 2 Tobias jê re got: «Ya bavo, ne xerab e ku ez nîvê wan tiştên ku min anîne bidim wî. 3 Çimkî wî ez dîsa bi silametî anî ba te, jina min sax kir, peran ji min re anî û tu jî qenc kir. 4 Hingê pîrê got: Ev ji wî re ye. 5 Hingê wî gazî milyaket kir û wî jê re got: «Nîvê hemû tiştên ku te anîne hilde û bi silametî here. 6 Hingê wî ew herdu ji hev derxistin û ji wan re got: «Xwedê pîroz bikin, pesnê wî bidin, wî mezin bikin û ji bo wan tiştên ku wî li ber çavên hemû jîndar ji we re kirine, pesnê wî bidin. Baş e ku em pesnê Xwedê bidin, navê wî bilind bikin û kirinên Xwedê bi rûmet bidin zanîn; Loma jî ji pesnê wî dereng nemînin. 7 Çêdibe ku meriv sira padîşahekî veşêre, lê eşkerekirina kirinên Xwedê bi rûmet e. Tiştê qenc bikin û tu xerabî li we nayê. 8 Nimêj bi rojî û zekat û duristiyê qenc e. Bi rastdariyê hindik çêtir e ji pir bi neheqiyê. Sedeqe dayîn çêtir e ji berhevkirina zêr: 9Çimkî sedeqe ji mirinê xilas dike û hemû gunehan paqij dike. Yên ku sedeqe û qenciyê dikin, wê bi jiyanê dagirtî bin: 10 Lê yên ku guneh dikin dijminên jiyana xwe ne. 11 Bi rastî ezê tiştekî ji we negirim. Çimkî min got: “Rast e ku meriv sira padîşahekî veşêre, lê eşkerekirina kirinên Xwedê bi rûmet e. 12 Îcar gava ku te û bûka te Sara dua kir, min bîranîna duayên te anî ber Yê Pîroz û gava ku te mirî veşart, ez jî bi te re bûm. 13 Û gava ku te dereng nekir ku rabe û şîva xwe berda, da ku here û miriyan veşêre, qenciya te ji min veneşart, lê ez bi te re bûm. 14 Û niha Xwedê ez şandime ku te û bûka te Sara qenc bikim. 15Ez Rafael im, yek ji heft milyaketên pîroz ên ku duayên pîrozan dikin û li ber rûmeta Xwedayê Pîroz dikevin û derdikevin. 16Hingê herdu jî xemgîn bûn û xwe avêtin ser rûyê xwe, çimkî ew tirsiyan. 17 Lê wî ji wan re got: «Netirsin, çimkî ewê bi we xweş be. ji ber vê yekê pesnê Xwedê bidin. 18 Ez ne ji kerema xwe, lê bi daxwaza Xwedayê me hatim. Ji ber vê yekê her û her pesnê wî bidin. 19 Van rojan ez ji we re xuya bûm; lê min ne xwar û ne jî vexwar, lê we dîtiniyek dît. 20 Îcar niha ji Xwedê re şikir bikin, çimkî ez diçim ba yê ku ez şandime. lê hemû tiştên ku hatine kirin di pirtûkekê de binivîsin. 21 Gava ew rabûn, êdî ew nedîtin.

BEŞA 11 1Piştî van tiştan Tobias bi rê ket, pesnê Xwedê da ku wî rêwîtiyek bextewar da wî, Raguel û jina xwe Edna pîroz kir û bi rê ket, heta ku ew nêzîkî Nînewayê bûn. 2 Hingê Rafael ji Tobias re got: «Tu dizanî, birano, te çawa bavê xwe berda. 3 Were em li ber jina te lez bikin û mal hazir bikin. 4 Û kezeba masî bigire destê xwe. Îcar ew bi rê ketin, kûçik jî li pey wan çû. 5Îcar Anna rûniştibû û li ser riya kurê xwe dinihêrî. 6 Gava wê casûsîya hatina wî kir, ji bavê wî re got: Va ye, kurê te û yê ku pê re çûbû tên. 7 Hingê Raphael got: «Ez dizanim Tobias, ku bavê te wê çavên xwe veke. 8 Ji ber vê yekê tu çavê wî bi kezebê rûn bikî û bi wê ve bikişîne, ewê bişewitîne, û spî wê bikeve û ewê te bibîne. 9Hingê Anna derket derve, ket stûyê kurê xwe û jê re got: Kurê min, min tu dîtî, ji niha û pê ve ez bi mirinê razî me. Û herdu giriyan. 10 Tobît jî derket ber derî û terpilîn, lê kurê wî bezî ba wî. 11 Û bavê xwe girt, zêra li çavên bav û kalan xist û got: «Hêviya min baş be, bavê min.» 12 Û gava çavên wî bi aqil bûn, wî ew rijandin. 13 Û spîtî ji quncikên çavê wî qut bû û gava kurê xwe dît, ket stûyê wî. 14 Ew giriya û got: «Xwedêyo, tu pîroz î û navê te her û her pîroz e. û xwezî bi hemû milyaketên te yên pîroz: 15Çimkî te qamçî kir û te li min rehm kir, çimkî va ye, ez kurê xwe Tobias dibînim. Kurê wî bi şahî çû û tiştên mezin ên ku li Medyayê hati bûn ji bavê xwe re got. 16 Hingê Tobît derket pêşiya bûka xwe, li ber deriyê Nînewayê, şa bû û pesnê Xwedê da. 17 Lê Tobias li ber wan şikir kir, çimkî Xwedê li wî hat rehmê. Gava ku ew nêzîkî bûka xwe Sara bû, wî ew pîroz kir û got: "Tu bi xêr hatî keçê. Xwezî Xwedayê ku

BEŞA 14

22 Hingê wan kirinên Xwedê yên mezin û ecêb û çawa milyaketê Xudan ji wan re xuya bû, eşkere kirin.

1 Bi vî awayî Tobît pesnê Xwedê qedand. 2 Û ew heşt û pêncî salî bû gava çavê xwe winda kir, ku piştî heşt salan ji wî re hat vegerandin. 3 Gava ew pir bû gazî kurê xwe û kurên kurê xwe kir û jê re got: Kurê min, zarokên xwe bigire; Çimkî va ye, ez pîr im û amade me ku ji vê jiyanê derkevim. 4 Kurê min here Medyayê, çimkî ez bi wan tiştên ku Ûnis pêxember li ser Nînovayê gotibûn bawer dikim ku wê hilweşin. Û ji bo demekê aştî wê li Medyayê be. Û birayên me wê ji wî welatê qenc li erdê belawela bimînin. 5 Û Xwedê wê dîsa rehmê li wan bike û wan vegerîne wî welatî û li wir wê perestgehekê ava bikin, lê ne wek yên pêşî, heta ku dema wî zemanî temam bibe. Û paşê ewê ji hemû deverên dîlgirtî vegerin û Orşelîmê bi rûmet ava bikin û mala Xwedê wê her û her bi avahiyeke birûmet tê de bê avakirin, wek ku pêxemberan jê re gotiye. 6 Û hemû milet wê vegerin û bi rastî ji Xudan Xwedê bitirsin û pûtên xwe veşêrin. 7 Bi vî awayî hemû milet wê pesnê Xudan bidin, û gelê wî wê Xwedê eşkere bikin û Xudan wê gelê xwe bilind bike. Û hemû yên ku bi rastî û dadperweriyê ji Xudan Xwedê hez dikin, wê şa bibin û rehmê li birayên me bikin. 8 Û niha, kurê min, ji Nînewayê derkeve, çimkî ew tiştên ku Yûnis pêxember gotî wê bê cih. 9 Lê tu şerîet û emiran bigire û xwe rehm û dadperwer nîşan bide, da ku ew ji te re xweş bibe. 10 Û min û diya te jî bi min re bi rûmet defin bikin. lê êdî li Nînewayê namîne. Bînin bîra xwe kurê min, Aman çawa dest bi Akîaxarosê ku ew rakir, çawa ji ronahiyê ew anî tariyê û çawa dîsa ew xelat kir. Lê Akîaxaros xilas bû, lê xelata wî yê din hebû, çimkî ew daket tariyê. Manasses sedeqe da û ji xefikên mirinê yên ku ji bo wî danîbûn xilas bû. 11 Ji ber vê yekê, kurê min, bifikire ku sedeqe çi dike û edalet çawa xelas dike. Gava ku wî ev tişt gotin, wî di nav nivînan de ruhê xwe da, sed û heşt û pêncî salî bû. û wî ew bi rûmet veşart. 12 Û çaxê diya wî Anna mir, ew tevî bavê xwe defin kir. Lê Tobias bi jin û zarokên xwe re çû Ecbatane ba xezûrê xwe Raguel. 13 Ew li wê derê bi rûmet kal bû, bav û xesûya xwe bi namûs veşart, mal û milkê wan û bavê xwe Tobît mîras girt. 14 Û ew sed û heft û bîst salî bû, li Ekbatana Medyayê mir. 15 Lê berî ku ew bimire, wî bihîst ku wêrankirina Nînewayê ji aliyê Nabukodonosor û Assueros ve hat girtin û berî mirina xwe, ew bi Nînewayê şa bû.

BEŞA 13 1Hingê Tobît duayeke şabûnê nivîsî û got: Xwezî bi Xwedayê ku her bijî û Padîşahiya wî pîroz be. 2Çimkî ew qamçiyan dikişîne û rehmê jê re tê. 3 Ey zarokên Îsraêl, wî li ber miletan eşkere bikin, çimkî wî em di nav wan de belav kirin. 4 Li wir mezinahiya wî bidin zanîn û li ber hemû zindiyan pesnê wî bidin, çimkî ew Xudanê me ye û ew Xwedayê ku Bavê me her û her e. 5 Û ewê me ji ber neheqiyên me qamçiyan bike, wê dîsa were rehmê û wê me ji nav hemû miletên ku em di nav wan de belav kirine bicivîne. 6 Heger hûn bi hemû dilê xwe û bi temamiya hişê xwe li wî vegerin û li ber wî rastdariyê bikin, wê hingê ewê li we vegere û rûyê xwe ji we veneşêre. Ji ber vê yekê binere ku ewê bi te re çi bike û bi hemû devê xwe wî mukur were, pesnê Xudanê hêzdar bide û Padîşahê herheyî pesnê xwe bide. Li welatê esîrtiya xwe ez pesnê wî didim û hêz û mezinahiya wî ji miletekî gunehkar re radigihînim. Gelî gunehkaran, li ber wî bizivirin û edaletê bikin. Ma kî dikare bêje ku ewê we qebûl bike û li we were rehmê? 7 Ezê Xwedayê xwe pesnê xwe bidim û canê min pesnê Padîşahê ezmanan bide û bi mezinahiya wî şa bibe. 8 Bila hemû mirov bipeyivin û bila hemû ji bo rastdariya wî pesnê wî bidin. 9 Ey Orşelîma, bajarê pîroz, ewê te ji ber kirinên zarokên te qamçiyan bikişîne û wê dîsa li kurên rastdaran were rehmê. 10 Pesnê Xudan bidin, çimkî ew qenc e, û pesnê Padîşahê herheyî bidin, da ku konê wî dîsa bi şahî di nav te de ava bibe, û bila ew li wir di nav te de yên ku êsîr in, şa bike û bi te re her û her ji wan hez bike. yên ku xemgîn in. 11 Gelek milet wê ji dûr ve bên ber navê Xudan Xwedê, diyariyên di destên xwe de, heta diyariyên ji Padîşahê Ezmanan re; hemû nifş wê bi şahiyeke mezin pesnê te bidin. 12 Lanet li wan ên ku ji te nefret dikin, û xwezî bi wan ên ku ji te hez dikin her û her. 13 Ji bo zarokên rastdar şa bibin û şa bibin, çimkî ewê li hev bicivin û wê Xudanê rastdaran pîroz bikin. 14 Xwezî bi wan ên ku ji te hez dikin, çimkî ewê bi aştiya te şa bibin. Çimkî gava ku hemû rûmeta te bibînin, ewê bi te şa bibin û her û her şa bibin. 15 Bila canê min Xwedayê Padîşahê mezin pîroz bike. 16Çimkî Orşelîm wê bi yaqût, zimrûd û kevirên giranbiha bê avakirin: sûr, birc û cengên te bi zêrê paqij. 17 Û kuçeyên Orşelîmê wê bi berîl, qerpik û kevirên Ofîr bên xemilandin. 18 Û hemû kuçeyên wê wê bêjin: Aleluya; û ewê pesnê wî bidin û bêjin: «Pîroz be Xwedayê ku ew her û her bilind kiriye.

BEŞA 1

BEŞA 2

1 Di duwanzdeh sala Padîşahiya Nabûkodonosor de, yê ku li bajarê mezin Nînewa padîşah bû. di rojên Arphaxad de, ku li Ecbatane li ser Medya padîşah bû, 2 Û li Ecbatanê dîwarên li dora kevirên ku sê zend fireh û şeş zend dirêjî wan hatiye çêkirin û bilindiya dîwar heftê zend û firehiya wî jî pêncî zend çêkir. 3 Bircên wê li ser deriyên wê sed zend bilind û firehiya wê di bingehê de şêst zend danîne. 4 Û wî deriyên wê çêkir, heta deriyên ku bi bilindahiya heftê zend bilind bûn û firehiya wan çil zend bû, ji bo derketina ordiyên xwe yên hêzdar û ji bo danîna peyayên xwe. 5 Di wan rojan de padîşah Nabukodonosor bi padîşah Arphaxad re li deşta mezin, ku deşta li ser sînorên Ragau ye, şer kir. 6 Û hemû yên ku li çiyê rûdiniştin û hemû yên ku li ber Firat, Dîcle û Hydaspes û deşta Arioch padîşahê Elymeans û gelek miletên kurên Kelod civiyan, hatin ba wî. ji bo şer. 7Hingê Padîşahê Asûriyan Nabukodonosor şand ji hemûyên ku li Farisan rûdiniştin û ji hemûyên ku li rojava rûdiniştin û ji yên ku li Kîlîkya, û Şamê, û Libanusê, û Antîlîbanosê û ji hemûyên ku li beravên deryayê rûdiniştin re şand. 8 Û ji wan miletên ku ji Karmelê, Galaadê, Celîlê bilind û deşta mezin a Esdrelomê bûn, 9 Û ji hemûyên ku li Sameryayê û bajarên wê û ji wê derê Urdunê heta Orşelîmê, Betane, Kelûs, û Kades, û çemê Misrê, û Tafnes, û Ramesse û tevahiya welatê Gesem, 10Heta ku hûn derbazî Tanîs û Memfîsê û hemû rûniştevanên Misirê bibin, heta ku hûn neçin sînorên Etiyopyayê. 11 Lê hemû rûniştevanên welêt emrê Nabukodonosorê padîşahê Asûriyan ronî kirin û bi wî re neçûn şer. Çimkî ew ji wî neditirsiyan. 12 Ji ber vê yekê Nabûkodonosor li ser hemû vî welatî pir hêrs bû û bi text û padîşahiya xwe sond xwar, ku bê guman wê heyfa wî li hemû peravên Kîlîkya, Şam û Sûriyê were hilanîn û ewê bi şûr hemû rûniştvanên welatê Moabê, zarên Ammon û hemû Cihûstanê û hemû yên ku li Misrê bûn, heta ku hûn bigihîjin sînorên herdu deryayan. 13Hingê ew di sala hivdehan de bi hêza xwe li hember padîşah Arphaxad derket û di şerê wî de bi ser ket, çimkî wî tevahiya hêza Arphaxad, hemî siwarên wî û hemî erebeyên wî hilweşand. 14 Û bû mîrê bajarên xwe, hat Ecbatanê, bircan girt, kuçeyên wê xera kir û bedewiya wê kir şerm. 15 Wî Arphaxad jî li çiyayên Ragau girt, bi tîrên xwe lê xist û wê rojê ew bi tevahî helak kir. 16 Îcar ew paşê vegeriya Nînewayê, hem ew û hem jî koma wî ya ji gelek miletan elaleteke gelek mezin a şerkeran bûn.

1 Û di sala hijdehan de, roja bîst û duyê meha yekê, li mala Nabukodonosor padîşahê Asûriyan hat axaftin ku, wekî ku wî got, divê tola xwe ji tevahiya dinyayê hilîne. 2 Ji ber vê yekê wî gazî hemû efserên xwe û hemû giregirên xwe kir û şîreta xwe ya veşartî bi wan re got û êşa tevahiya dinyayê ji devê xwe xilas kir. 3Hingê wan biryar da ku her kesê ku emrê devê wî nedigirt, bikujin. 4 Gava ku wî şîreta xwe qedand, Padîşahê Asûriyan Nabukodonosor gazî Holofernes serekê artêşa xwe yê ku li kêleka wî bû kir û jê re got. 5 Padîşahê mezin, axayê hemû dinyayê wiha dibêje: Va ye, tuyê ji ber min derkevî û bi xwe re bibî sed û bîst hezar peyayên ku baweriya xwe bi hêza xwe tînin. û hejmara hespên bi siwarên xwe diwanzdeh hezar. 6 Û hûnê herin dijî hemû welatê rojava, ji ber ku wan emrê min dernexist. 7 Û tuyê bibêjî ku ew ji min re ax û avê amade dikin, çimkî ezê bi xezeba xwe li hember wan derkevim û bi lingên artêşa xwe hemû rûyê erdê veşêrim û ez ê wan wek xenîmet bidim wê: 8Wê kuştiyên wan gelî û newalên xwe tije bikin û çem bi miriyên wan tijî bibe, heta ku bibare. 9 Û ezê wan êsîr bibim heta serê dinyayê. 10 Ji ber vê yekê hûnê derkevin derve. Û ji bo min hemû qeraxên wan bigire û eger ew xwe bidin ber te, tu wan heta roja ezabê wan ji min re veqetîne. 11 Lê li ser wan ên ku serî hildidin, bila çavê te wan nehêle; Lê wan bikuje û her ku diçe wan talan bike. 12Çimkî ez dijîm û bi hêza Padîşahiya xwe, her tiştê ku min gotiye, ezê bi destê xwe bikim. 13 Û hay ji xwe hebe ku tu ji emrên axayê xwe dernekevî, lê wan bi tevahî bi cih bîne, çawa ku min li te emir kiriye, û dev ji kirina wan bernede. 14 Hingê Holofernes ji ber axayê xwe derket, gazî hemû walî, serdar û efserên artêşa Asûrê kir. 15 Û wî merivên bijartî ji bo şer civandin, çawa ku axayê xwe lê emir kiribû, heta sed û bîst hezar û diwanzdeh hezar kevanen li ser hespan. 16 Û wî ew rêz kirin, çawa ku artêşeke mezin ji bo şer hatiye emir kirin. 17 Û wî ji bo erebeyên wan deve û ker hildan, hejmareke pir mezin. û pez, dewar û bizinên bêhejmar ji bo peydakirina wan: 18 Ji bo her zilamê leşkeran gelek zevî û ji mala padîşah gelek zêr û zîv. 19 Hingê ew bi hemû hêza xwe derket, da ku di seferê de biçe pêşiya padîşah Nabukodonosor û bi erebeyên xwe, siwar û peyayên wan ên bijartî, tevahiya rûyê erdê ber bi rojava ve bigire. 20 Gelek welat jî mîna kulîlk û mîna xwelîya dinyayê bi wan re hatin, çimkî elalet bêhejmar bû. 21 Ew ji Nînewayê sê roj rêve çûn û çûn deşta Bectileth û ji Bectileth li nêzîkî çiyayê ku li milê çepê Kîlîkyaya jorîn e, siwar bûn.

22 Hingê wî hemû leşkerê xwe, peyayên xwe, siwar û erebeyên xwe hilda û ji wir çû çiya. 23 Û Pûd û Lûd wêran kirin û hemû zarokên Rassê û zarên Îsraêl ên ku ber bi çolê ve li başûrê welatê Kellyan bûn, talan kirin. 24Piştre ew derbasî Firatê bû, di Mezopotamyayê re derbas bû û hemû bajarên bilind ên li ser çemê Arbonayê hilweşand, heta ku hûn ber bi deryayê ve biçin. 25 Û wî sînorên Kîlîkyayê girt, hemû yên ku li ber xwe dan kuştin û hat sînorên Yafetê, yên ku ber bi başûr ve, li hemberî Erebîstanê. 26 Ewî dor li hemû zar'êd Madyan jî girt, konên wan şewitandin û pezên wan xera kirin. 27Hingê ew di dema dirûna genim de daket deşta Şamê, û hemû zeviyên wan şewitandin, û pez û pezên wan wêran kirin, bajarên wan jî talan kirin, û welatên wan bi tevahî wêran kirin, û hemû xortên wan bi devê şûr. 28 Ji ber vê yekê tirs û xofa wî ket ser hemû rûniştvanên peravên deryayê yên ku li Saydayê û Tîrosê bûn, û yên ku li Sûr û Ocînayê rûdiniştin û li ser hemû yên ku li Jemnaanê rûdiniştin. Û yên ku li Azotus û Ascalonê rûdiniştin, ji wî pir tirsiyan.

padîşahê Asûriyan, ji miletan re kir û bi vî awayî wî hemû perestgehên wan xera kir û ew pûç kir. 2 Ji ber vê yekê ew pir ji wî ditirsiyan û ji bo Orşelîmê û ji bo Perestgeha Xudan Xwedayê xwe xemgîn bûn. 3Çimkî ew nû ji dîlgirtinê vegeriyabûn û hemû gelê Cihûstanê di van demên dawî de li hev civîyabûn. 4 Ji ber vê yekê ew şandin nav hemû peravên Sameryayê, gundan, Bethoron, Belmen, û Erîhayê, û Choba, û Esora û heta geliyê Salêmê. 5 Û berê xwe dan hemû serê çiyayên bilind, û gundên ku di wan de bûn, zexm kirin û ji bo peydakirina şer erzaq danîn, ji ber ku zeviyên wan dereng hatibûn berhevkirin. 6 Û Serokkahîn Yoacîm jî, ku di wan rojan de li Orşelîmê bû, ji wan ên ku li Bethûlyayê û Betomesthamê rûdiniştin re nivîsî, ku li hember Esdraelonê ye, ber bi welatê vekirî, nêzîkî Dothaimê. 7 Ji wan re emir kir ku rêyên çiyê biparêzin; çimkî bi wan re dergehek Cihûstanê hebû û rawestana wan ên ku hilkişiyana hêsa bû, çimkî rê herî zêde ji bo du mirovan rast bû. 8 Zarokên Îsraêl bi kalên hemû gelê Îsraêl ên ku li Orşelîmê rûdiniştin, çawa ku Serokkahîn Yoacîm emir kiribû, kirin. 9Hingê her mirovê Îsraêl bi hêrseke mezin gazî Xwedê kir û bi hêrseke mezin canê xwe nizim kirin: 10 Wan û jinên xwe û zarokên xwe, dewarên xwe, her xerîb û kirêt û xulamên wan ên ku bi peran dikirin, tûrik li pişta xwe kirin. 11 Bi vî awayî her jin û mêr, zarok û rûniştvanên Orşelîmê ketin ber Perestgehê, ax avêtin ser serê xwe û tûrikê xwe li ber Xudan belav kirin; 12 Û hemûyan bi yekdengî gazî Xwedayê Îsraêl kirin, ku ew zarokên wan wek nêçîrê, û jinên wan wek xenîmet, û bajarên mîrasê wan ji bo wêrankirinê, û pîrozgehê ji bo rûreşî û rûreşiyê nede. ji bo ku milet pê şa bibin. 13 Bi vî awayî Xwedê duayên wan bihîst û li tengahiyên wan nihêrî, çimkî gel li seranserê Cihûstanê û Orşelîmê li ber Perestgeha Xudanê Karîndarê her tiştî gelek rojan rojî girtin. 14 Û Serokkahîn Yoacîm û hemû kahînan ku li ber Xudan rawestabûn û yên ku ji Xudan re xizmet dikirin, pişta xwe bi kîs kirin û bi sond û diyariyên gel re goriyên şewitandinê yên rojane pêşkêş kirin. 15 Û li ser lingên wan axîn hebû û bi hemû hêza xwe gazî Xudan kir, ku ew bi dilovanî li tevahiya mala Îsraêl binêre.

BEŞA 3 1 Ji ber vê yekê wan qasid şandin ba wî, da ku aşîtiyê bikin û gotin: 2 Va ye, em xulamên padîşahê mezin Nabukodonosor li ber te ne. me wek ku li ber çavê te baş be bikar bîne. 3 Va ye, malên me, hemû cihên me, hemû zeviyên me yên genim, pez, dewar û dewarên me û hemû lojmanên konên me li ber rûyê te ne. wan wek ku tê dilê te bi kar bîne. 4 Va ye, bajarên me û rûniştevanên wan jî xulamên te ne; were û wek ku ji te re xweş tê bi wan re bike. 5 Îcar ew zilam hatin Holofernesê û bi vî awayî jê re gotin. 6Hingê ew û leşkerê xwe daket qeraxa deryayê, li bajarên bilind qereqol danîn û ji wan zilamên bijartî derxistin. 7 Îcar wan û hemû welatê der û dorê ew bi cil û bergan, bi dîlan û bi tembel qebûl kirin. 8 Lê belê wî sînorên wan avêt û darên wan birî, çimkî wî biryar dabû ku hemû xwedayên welêt hilweşînin, ku hemî milet tenê Nabukodonosor biperizin û hemî ziman û eşîr gazî wî bikin wekî Xwedê. 9 Ew jî hat ber Esdraelonê nêzîkî Cihûstanê, li ber tengava mezin a Cihûstanê. 10 Û wî di navbera Geba û Îskîtopolîsê de çal danî û mehekê temam li wir ma, da ku hemû erebeyên artêşa xwe bicivîne.

BEŞA 5 1Hingê ji Holofernesê serdarê artêşa Asûr re hat gotin ku kurên Îsraêl ji bo şer amade kirine, rêyên çiyayên çiyayî girtine û hemû serê çiyayên bilind xurt kirine û li welatên şampiyonê astengî derxistin:

BEŞA 4 1 Îcar zarokên Îsraêl ên ku li Cihûstanê rûdiniştin, bihîstin ku Holofernes serekê Nabukodonosor,

2 Li ser vê yekê ew gelekî hêrs bû û gazî hemû mîrên Moabê, serdarên Ammon û hemû waliyên qeraxê deryayê kir. 3 Û wî ji wan re got: «Niha ji min re bêjin, ey kurên Kenan, ev gel kî ye, yê ku li çiyê rûdine, bajarên ku ew lê dijîn çi ne û elaleta leşkerê wan çi ye û li ku derê ye. hêz û hêz, û çi padîşah li ser wan, an serfermandarê artêşa wan; 4Çima wan biryar da ku neyên pêşiya min, ji hemû şêniyên rojava zêdetir. 5 Hingê Akîor, serdarê hemû kurên Ammon got: «Bila axayê min niha gotinekê ji devê xulamê te bibihîze, û ezê rastiya vî gelê ku li nêzîkî te rûdine û li çiyayên çiyayî rûdine, ji te re eşkere bikim. : û derew ji devê xulamê te dernakeve. 6 Ev gel ji dûndana Keldaniyan e: 7 Û ew heta niha li Mezopotamyayê mabûn, ji ber ku neçûn pey xwedayên bav û kalên xwe yên ku li welatê Keldaniyê bûn. 8Çimkî ew dev ji riya bav û kalên xwe berdan û perizîn Xwedayê ezmanan, Xwedayê ku ew nas dikirin, ji ber vê yekê wan ew ji rûyê xwedayên xwe avêtin, reviyan Mezopotamyayê û gelek rojan li wir man. 9 Hingê Xwedayê wan emir li wan kir ku ji cihê ku lê mabûn derkevin û herin welatê Kenanê. 10 Lê gava ku xelayê hemû welatê Kenanê girt, ew daketin Misirê, û li wir mabûn, dema ku ew mezin bûn û li wir bûn elaleteke mezin, da ku mirov nikaribe miletê xwe bijmêre. 11 Ji ber vê yekê padîşahê Misirê li hember wan rabû, bi fêlbazî li wan kir, ew bi keda kerpîçan kêm kir û kir xulam. 12Hingê ew gazî Xwedayê xwe kirin, û wî hemû welatê Misrê bi belayên bêderman xist. Ji ber vê yekê Misriyan ew ji ber çavên wan avêtin. 13 Û Xwedê deryaya Sor li ber wan ziwa kir, 14 Û ew anîn çiyayê Sîna û Kades-Barnê û hemû yên ku li çolê rûdiniştin avêtin derve. 15Wan li welatê Amoriyan rûdiniştin û bi hêza xwe hemû yên ji Esebonê wêran kirin û di ser Urdunê re derbas bûn, wan hemû çiyayên çîya bûn. 16 Wan Kenanî, Fêrezî, Yebûsî, Sûkemî û hemû Gergesî avêtin pêşiya xwe û gelek rojan li wî welatî man. 17 Û çaxê ku wan li ber Xwedayê xwe guneh nekir, ew bi ser ketin, çimkî Xwedayê ku ji neheqiyê nefret dike bi wan re bû. 18 Lê gava ku ew ji riya ku wî ew destnîşan kiribû derketin, ew di gelek şerên pir giran de hatin wêrankirin û dîl hatin birin welatekî ku ne ya wan bû û Perestgeha Xwedayê wan hat avêtin erdê û bajarên wan hatin avêtin. ji aliyê dijminan ve hatine girtin. 19Lê niha ew vegeriyan ba Xwedayê xwe û ji cihên ku lê belav bûne derketine û bûne xwediyê Orşelîma ku pîrozgeha wan lê ye û li çiyayê çiyê rûniştine. çimkî wêran bû.

20 Îcar, mîrê min û waliyê min, eger li hember vî gelî xeletiyek hebe û ew li hember Xwedayê xwe guneh bikin, bila em bifikirin ku ew ê bibe xerabûna wan, û em herin û em ê wan bi ser bixin. 21 Lê eger di nav miletê wan de neheqî tune be, niha bila xweyê min derbas bibe, da ku Rebbê wan wan biparêze û Xwedayê wan ji wan re be û em li ber hemû cîhanê bibin riswa. 22 Çaxê Akîor ev gotin qedandin, hemû gelê ku li dora kon rawesta bû, pitepit kir û serekên Holofernes û hemû yên ku li kêleka deryayê û li Moabê rûdiniştin, gotin ku bila wî bikuje. 23Çimkî, dibêjin, em ji rûyê zar'êd Îsraêl natirsin, çimkî va ye, ew miletê ku ji bo şerekî qewî ne qewat û ne jî qewata wî heye. 24 Ji ber vê yekê, ya Xudan Holofernes, em ê herin û ew ê bibin nêçîra hemû artêşa te. BEŞA 6 1 Û çaxê ku şelafiya merivên ku li dora civîna giregiran rawestiyan, Holofernes serdarê artêşa Asûrê, li ber hemû koma miletên din ji Achior û hemû Moabîyan re got: 2 Û tu kî yî, Akîor û kirêgirên Efraîm, ku te wek îro li hember me pêxemberîtî kir û got ku em bi gelê Îsraêl re şer nekin, ji ber ku Xwedayê wan wê wan biparêze? û ji bilî Nabuchodonosor Xwedê kî ye? 3 Ewê hêza xwe bişîne û wan ji ser rûyê erdê hilweşîne û Xwedayê wan wan xilas nake. Çimkî ew nikarin hêza hespên me bidomînin. 4Çimkî em ê bi wan re wan bixin bin lingan û wê çiyayên wan bi xwîna wan serxweş bibin, û zeviyên wan bi laşên wan ên mirî tijî bibin, û lingên wan wê nikaribin li ber me bisekinin, çimkî ew ê bi tevahî helak bibin. Padîşah Nabukodonosor, xudanê hemû dinyayê, dibêje, çimkî wî got: "Tu yek ji gotinên min wê pûç nebe." 5 Û tu, Achior, kirê Ammonê, yê ku di roja neheqiya xwe de ev gotin gotin, ji îro pê ve êdî rûyê min nabînin, heta ku ez heyfa vî miletê ku ji Misrê derketî hilnînim. 6 Û hingê wê şûrê artêşa min û elaleta wan ên ku ji min re xizmet dikin, di kêleka te re derbas bibin û dema ku ez vegerim, hûnê bikevin nav kuştiyên wan. 7 Ji ber vê yekê xulamên min wê te vegerînin çiyayê çiyayî û wê te li yek ji bajarên rêbendan bihêlin. 8 Û tuyê helak nebî, heta ku tu bi wan re neyên helakkirin. 9 Û eger hûn di hişê xwe de xwe îqna bikin ku ew ê werin girtin, bila rûyê we nekeve: Min ew got û yek ji gotinên min wê vala nemîne. 10 Hingê Holofernes emir da xulamên xwe yên ku li konê wî sekinîbûn, ku Akîor bigirin û bînin Bethulyayê û bidine destê zar'êd Îsraêl. 11 Îcar xulamên wî ew girtin û ji zomê birin deştê û ji nîvê deştê çûn çiyê û hatin ber kaniyên ku li binê Bethulyayê ne.

9 Îcar bila axayê me gotinekê bibihîze, da ku di artêşa te de têkçûn çênebe. 10Çimkî ev gelê zar'êd Îsraêl ne bi rimê xwe, lê bi bilindahiya çiyayên ku tê de rûdine bawer in, çimkî ne hêsan e ku hilkişin serê çiyayên xwe. 11 Ji ber vê yekê, mîrê min, di nav şer de li dijî wan şer neke û ji gelê te mirovek jî helak nebe. 12 Li wargeha xwe bimîne û hemû zilamên artêşa xwe biparêze û bila xulamên te kaniya avê ya ku ji binê çiyê derdiket bikeve destên wan. 13 Çimkî ava hemû rûniştvanên Bethulyayê ji wir heye; Ji ber vê yekê dê tî wan bikujin û ew ê dev ji bajarê xwe berdin û em û gelê xwe em ê hilkişin serê çiyayên nêzîk û li ser wan zomê bidin, da ku temaşe bikin ku kes ji bajêr dernekeve. 14 Îcar ew û jinên wan û zarokên wan wê bi agir bifetisin û berî ku şûr bi ser wan de bê, ewê li kuçeyên ku lê rûdinin, werin hilweşandin. 15 Bi vî awayî tuyê ji wan re xelateke xerab bidî; ji ber ku ew serî hildan û bi aşitî rastî we nehat. 16 Û van gotinan li Holofernes û hemû xulamên wî xweş hat û wî destnîşan kir ku wek ku wan gotibû bikin. 17 Ji ber vê yekê kampa zarên Ammon û bi wan re pênc hezar Asûrî derketin û li geliyê rûdinin, av û kaniyên ava kurên Îsraêl girtin. 18Hingê zarokên Esaw bi kurên Ammon re derketin û li çiyayê li hember Dothaimê zomêd xwe danîn û hinek ji wan şandin başûr û ber bi rojhilat ve, li hember Ekrebelê, ku nêzîkî Kûsî ye, yanî li ser çemê Moçmûrê; Û ordiya mayî ya Aşûriyan li deştê zomêd xwe danîn û rûyê hemû erdê nixumand; Kon û erebeyên wan li ber elaleteke pir mezin vedane. 19 Hingê zar'êd Îsraêl gazî Xudan Xwedayê xwe kirin, çimkî dilê wan têk çû, çimkî hemû dijminên wan dora wan girtibûn, û tu rê tunebû ku ji nava wan birevin. 20 Bi vî awayî hemû koma Asûr, peya, erebe û siwarên wan, sî û çar roj li dora wan man, wusa ku hemû firaxên wan ên avê ji hemû şêniyên Bethulyayê têk çûn. 21 Û bîr hatin valakirin û rojekê av tune bû ku têr bibin. Çimkî wan bi pîvana vexwarinê da wan. 22 Ji ber vê yekê zarokên wan ên biçûk ji dilê xwe bûn, û jin û xortên wan ji tîbûnê bêhêz bûn, li kuçeyên bajêr û li ber deriyên deriyan ketin û êdî hêz di wan de nemabû. 23Hingê hemû gel, xort, jin û zarok, li ba Ozias û serekê bajêr civiyan û bi dengekî bilind qîriyan û li ber hemû rihspiyan got: 24 Xwedê di navbera me û we de dadger be, ji ber ku we zirareke mezin li me kir, ji ber ku we aştî ji zarokên Asûr ne xwest. 25 Niha tu arîkarê me tune, lê Xwedê em firotin destên wan, da ku em bi tîbûn û wêraniyeke mezin li ber wan bên avêtin. 26 Ji ber vê yekê niha gazî wan bikin û tevahiya bajêr wek xenîmet bidin gelê Holofernes û tevahiya artêşa wî.

12 Gava merivên bajêr ew dîtin, çekên xwe hildan û ji bajêr derketin serê çiyê. 13 Lê dîsa jî bi dizî ketin binê çiyê, Achior girê dan, ew avêtin xwarê û li binê çiyê hiştin û vegeriyan ba axayê xwe. 14 Lê zar'êd Îsraêl ji bajarê xwe daketin, hatin ba wî, ew berdan û birin Bethulyayê û pêşkêşî walîyên bajêr kirin. 15 Yên ku di wan rojan de Oziasê kurê Mîxa ji eşîra Şimûn û Chabris kurê Gothoniel û Charmisê kurê Melchiel bûn. 16 Û wan hemû kalên bajêr û hemû xortên wan û jinên xwe bi hev re reviyan ber civînê û Achior danî nav hemû gelê xwe. Dûv re Ozias tişta ku hatî kirin jê pirsî. 17 Û wî bersîva wan da û peyvên civîna giregiran a Holofernes û hemû gotinên ku wî di nav mîrên Asûrê de gotibûn û hemû tiştên ku Holofernes li hember mala Îsraêl bi quretî gotibûn, ji wan re got. 18Hingê xelq ket xwarê, perizîn Xwedê û gazî Xwedê kirin. gotinên pêşîyan, 19 Ya Xudan Xwedayê ezmanan, li serbilindiya wan binêre, û li ser nizimbûna miletê me rehm bike, û li rûyê wan ên ku îro ji te re hatine pîroz kirin binêre. 20 Hingê wan teselî dan Achior û gelek pesnê wî dan. 21 Û Ozias ew ji civînê derxist mala xwe û ji rihspiyan re ziyafetek çêkir. û tevahiya wê şevê ji bo alîkariyê gazî Xwedayê Îsraêl kirin. BEŞA 7 1 Dotira rojê Holofernes emir da hemû ordiya xwe û hemû gelê xwe, yên ku hatibûn ku beşdarî wî bibin, ku kampa xwe li hember Bethulyayê rakin, berê xwe bidin hilkişîna çiyayê çiyê û li dijî zarokên Îsraêl şer bikin. . 2Hingê mêrxasên wan wê rojê zomêd xwe rakiribûn û ordiya mêrên şer sed û heftê hezar peya û diwanzdeh hezar siwar bûn, tevî çentê û merivên din ên ku di nav wan de peya bûn, elaleteke gelek mezin. . 3 Li geliyê nêzîkî Beytulyayê, li kêleka kaniyê zomêd xwe danîn û xwe li ser Dothaîmê heta Belmaîmê û bi dirêjahiya Bethûlyayê heta Kinamonê, ku li hember Esdraêlonê ye, belav kirin. 4 Îcar gava zar'êd Îsraêl elalet dîtin, gelek xemgîn bûn û her yekî ji cîranê xwe re got: «Niha ewê van mirovan rûyê erdê bixûnin. ji ber ku ne çiyayên bilind, ne gelî û ne jî gir nikarin giraniya xwe hilgirin. 5Hingê her kesî çekên xwe yên şer hildan û agir bi bircên xwe vêxistin, ew man û tevahiya wê şevê temaşe kirin. 6 Lê di roja diduyan de Holofernes hemû siwarên xwe li ber zarên Îsraêl ên ku li Bethulyayê bûn, anîn derve. 7 Û rêçên ber bi bajêr ve nihêrt, hat ber kanîyên avên wan, ew girt û li ser wan qereqolên şerker danî û ew bi xwe jî çû cem gelê xwe. 8Hemû serekên kurên Esaw, hemû parêzgarên gelê Moabê û serdarên behrê hatin ba wî û gotin:

27Çimkî ji me re çêtir e ku em ji wan re bibin xenîmet, ne ku ji tîbûnê bimirin; ji ber ku em ê bibin xulamên wî, da ku canê me bijî û mirina zarokên xwe li ber çavên xwe nebîne, ne jî jinên xwe û ne jî. zarokên me bimirin. 28 Em li ser we ezman û zemîn û Xwedayê me û Xwedayê bav û kalên me, ku li gor gunehên me û gunehên bav û kalên me ceza dike, li ser we şahidiyê dikin, ku ew wek ku me îro gotiye nake. 29 Hingê di nav civînê de bi yekdengî girîneke mezin bû. û bi dengekî bilind bang li Xudan Xwedê kirin. 30 Hingê Ozias ji wan re got: «Birano, mêrxas bin, em hê pênc rojan ragirin, ku di wê demê de Xudan Xwedayê me rehma xwe li me bike. Çimkî ew ê me bi tevahî nehêle. 31 Û eger ev roj derbas bibin û alîkarî ji me re neyê, ezê li gor gotina te bikim. 32 Û wî gel belav kir, her kes li gora xwe. û çûn ber sûr û bircên bajarê xwe û jin û zarok şandin malên xwe û ew gelek nizim anîn bajêr.

dijminên me bikin, heya ku di van rojan de Xudan ji we re negere alîkariya we. 12 Û niha hûn kî ne ku îro Xwedê diceribînin û li şûna Xwedê di nav zarokên mirovan de radiwestin? 13 Û niha Xudanê Karîndar biceribîne, lê hûn qet tiştekî nizanin. 14 Ji ber ku hûn nikarin kûrahiya dilê mirov bibînin û ne jî hûn dikarin tiştên ku ew difikire fêm bikin. Wê hingê hûn çawa dikarin li Xwedayê ku ev hemû tişt çêkirine bigerin û hişê wî nas bikin, an jî armanca wî fêm bikin? Na, birayên min, Xudan Xwedayê me hêrs nekin. 15 Çimkî eger ew di nav van pênc rojan de alîkariya me neke, hêza wî heye ku gava bixwaze, her roj jî me biparêze, an jî li ber dijminên me helak bike. 16 Şîreta Xudan Xwedayê me girê nede. ne jî ew wek kurê mirovan e, ku ew dudilî be. 17 Ji ber vê yekê em li hêviya xilasiya wî bin, û gazî wî bikin ku alîkariya me bike, û ewê dengê me bibihîze, eger ew jê razî be. 18Çimkî di serdema me de tu kes derneketiye û ne jî di van rojan de di nav me de eşîrek, ne malbat, ne gel û ne jî bajarek heye, ku diperizin îlahên ku bi destan hatine çêkirin, wek ku berê bûye. 19 Ji ber vê yekê bav û kalên me dane şûr û xenîmet û li ber dijminên me ketineke mezin. 20 Lê em xwedayekî din nas nakin, ji ber vê yekê em bawer dikin ku ew ê ne me û ne jî ji miletê me piçûk neke. 21 Çimkî eger em wisa bên girtin, wê hemû Cihûstan wêran bibe û pîrozgeha me wêran bibe; û ewê bi devê me pîskirina wê bixwaze. 22 Û kuştina birayên me, êsîrkirina welat û wêrankirina mîrasa me, ewê di nav miletan de, li ku derê em di bin kole de bin, li ser serê me bizivirîne. û em ê ji bo hemû yên ku xwediyên me ne, bibin sûc û riswakirin. 23 Çimkî xulamtiya me wê ne li ber xêrê be, lê Xudan Xwedayê me wê bike bêrûmetiyê. 24 Îcar, birano, em nimûneyekê nîşanî birayên xwe bidin, çimkî dilê wan bi me ve girêdayî ye û pîrozgeh, mal û gorîgeh, li ser me ye. 25 Bi ser de, em ji Xudan Xwedayê xwe re şikir bikin, yê ku çawa bav û kalên me me diceribîne. 26 Bînin bîra xwe ku wî çi bi Birahîm kir, çawa Îshaq ceriband û çi hat serê Aqûb li Mezopotamya Sûriyê, gava ku wî pezê birayê diya xwe Laban diçêrand. 27 Çimkî wî em di nav êgir de neceribandin, wek wan, ji bo ku dilê wan biceribîne û heyfa xwe ji me hilneda. 28 Hingê Oziyas ji wê re got: «Tiştê ku te got, te bi dilekî xweş got û tu kes tune ku gotinên te bêje. 29 Çimkî ev ne roja pêşî ye ku şehrezayiya te tê de xuya dibe; lê ji destpêka rojên te ve hemû gel bi têgihîştina te dizane, ji ber ku halê dilê te xweş e. 30 Lê xelq gelek tî bûn û em mecbûr kirin ku em bi wan re wek ku me got bikin û sondekê bi ser xwe de bînin, ku em wê neşkînin.

BEŞA 8 1 Di wê demê de Judith ev bihîst, ku keça Merari, kurê Ox, kurê Ûsiv, kurê Ozel, kurê Elcia, kurê Ananias, kurê Gedeon, kurê Refaîm bû. , kurê Akîto, kurê Êlyû, kurê Êlyabê, kurê Natanyêl, kurê Samaîl, kurê Salasadal, kurê Îsraêl. 2 Manasses mêrê wê bû, ji eşîra wê û ji eşîra wê, di çinîna ceh de mir. 3Çimkî gava ku ew li ber çavê wan ên ku li zeviyê ker girêdan rawesta bû, germahî hat serê wî, ket ser nivînên xwe û li bajarê Bethulyayê mir. . 4 Îcar Judît di mala xwe de sê sal û çar meh jinebî ma. 5 Û wê çadirek li ser serê mala xwe çêkir, tûrik li pişta xwe kir û cil û bergên jinebîya xwe kir. 6 Û wê hemû rojên jinebîtiya xwe rojî digirt, ji xeynî şeva Şemiyê, Şemiyê, û şeva heyva nû, û heyvê nû û cejn û rojên pîroz ên mala Îsraêl. 7 Ew jî bi rûyekî rind bû û bi dîtina wê gelek bedew bû. Mêrê wê Manasses zêr, zîv, xizmetkar, xizmetkar, dewar û zeviyên wê hiştibûn. û ew li ser wan ma. 8 Û yekî ku xebereke xerab bi wê bide tune bû; çawa ku ew ji Xwedê pir ditirsiya. 9 Îcar gava ku wê gotinên xerab ên gel ên li ser walî bihîstin, ku ew ji kêmbûna avê bêhiş bûn. Ji ber ku Judith hemû gotinên ku Ozias ji wan re gotibû bihîstibû û sond xwaribû ku piştî pênc rojan bajêr radestî Asûriyan bike. 10 Hingê wê jina xwe ya li bendê şand, ku serwêrtîya hemû tiştên wê bû, ku gazî Ozias, Chabris û Charmis, kalên bajêr bike. 11 Ew hatin ba wê û wê ji wan re got: «Niha min bibihîzin, ey waliyên şêniyên Bethulyayê, çimkî gotinên we yên ku we îro li ber xelkê gotine ne rast in, li ser vê sonda ku we daye û we daye. di navbera Xwedê û we de, û soz daye ku ew ê bajêr radestî

31 Ji ber vê yekê niha tu ji bo me dua bike, ji ber ku tu jineke xwedêgiravî î û Xudan wê ji me re baranê bibarîne, da ku kaniyên me tijî bikin û em êdî bêhêz nabin. 32 Hingê Judît ji wan re got: «Guh bidin min, ezê tiştekî bikim, ku wê ji hemû nifşan re here zarokên miletê me. 33 Hûnê vê şevê li ber derî rawestin, û ezê bi jina xwe ya li bendê re derkevim û di wan rojên ku we soz daye ku hûn bajêr bidin destê dijminên me de, Xudan wê bi destê min serdana Îsraêl bike. 34 Lê hûn li ser kiryara min nepirsin, çimkî ez wê ji we re nebêjim, heta ku tiştên ku ez dikim neqedin. 35 Hingê Ozias û mîrzayan jê re gotin: «Bi silamet here, Xudan Xwedê li ber te be, da ku heyfa xwe ji dijminên me hilîne.» 36 Îcar ew ji kon vegeriyan û çûn embarên xwe.

10 Bi xapandina lêvên min xulamê bi mîr re, û mîr jî bi xulamê re bixapîne: Bi destê jinekê mîrata wan bişkîne. 11 Ji ber ku hêza te ne di gelemperiyê de ye û ne jî bi hêza te ya di zilamên hêzdar de radiweste; ji ber ku tu Xwedayê belengazan î, arîkarê bindestan î, piştgirê belengazan î, parêzvanê kesên bêhêvî, xilaskarê yên bêhêvî î. . 12 Ez ji te lava dikim, ey Xwedayê bavê min û Xwedayê mîrasê Îsraêl, Xudanê erd û ezmanan, Afirînerê avê, padîşahê her mexlûqê, tu duaya min bibihîse. 13 Û xeber û xapandina min bike birîn û derbeya wan, yên ku li hember peymana te, li mala te ya pîroz, û li hember serê Siyonê û li hember mala mal û milkê zarokên te, tiştên hovane kirin. 14 Û bihêle ku her milet û eşîr bipejirîne ku tu Xwedayê hemû hêz û hêzê yî û ji te pê ve yekî din tune ku gelê Îsraêl biparêze.

BEŞA 9

BEŞA 10

1 Cûdît ket ser rûyê xwe, ax li serê xwe danî û tûrikê ku pê lê kiribû vekir. Û di wê êvarê de ku li Orşelîmê di mala Xudan de bixûr hat dayîn, bi dengekî bilind giriya û got: 2 Ya Xudan Xwedayê bavê min Şimûn, ku te şûr da wî, da ku heyfa xwe ji xerîban hilîne, ku kembera keçikê vekir, da ku wê heram bike, û ranê wê bi şerma xwe vekir û keçetiya wê bi rûreşiya wê pîs kir. Çimkî te got: «Wê ne wusa be; û dîsa jî wan wusa kir: 3 Ji ber vê yekê te da serwerên wan bên kuştin, wusa ku wan nivînên xwe di xwînê de boyax kirin, hatin xapandin, xulam bi axayên xwe re û axayan li ser textên wan xistin. 4 Û jinên wan dane nêçîrê, keçên wan dîl kirine û hemû xenîmetên wan di nav zarokên te yên ezîz de parve kirine. yên ku bi xîreta te rabûn û ji qirêjiya xwîna xwe nefret kirin û ji bo alîkariyê gazî te kirin: Ya Xwedê, ey Xwedayê min, guhdariya min jî bike jinebî. 5Çimkî te ne tenê ew tişt kirin, lê her weha tiştên ku berê ketibûn û paşê derketin. te li ser tiştên ku niha hene û yên ku wê bên, fikirî. 6 Erê, tiştên ku te diyar kirin amade bûn û got: Va ye, em li vir in; 7 Va ye, Asûrî bi hêza xwe pir bûne; ew bi hesp û mirov bilind dibin; ew bi hêza peyayên xwe rûmet dikin; ew xwe dispêrin mertal, rimê, kevan û kevanan; Û nizane ku tu yî Xudanê ku şeran dişkîne: Xudan navê te ye. 8 Hêza wan bi hêza xwe bavêje û di xezeba xwe de hêza wan bîne xwarê. Çimkî wan armanc kir ku pîrozgeha te heram bikin û konê ku navê te yê birûmet lê dimîne qirêj bikin û bi şûr stûyê gorîgehê te biavêjin. 9 Li quretiya wan binêre, û xezeba xwe bişîne ser serê wan.

1 Îcar piştî ku wê dev ji gazîkirina Xwedayê Îsraêl berda û dawî li van hemû peyvan anî. 2Rabû cihê ku lê ketibû, gazî keçika xwe kir û daket mala ku tê de dima, di rojên Şemiyê û di rojên cejnê de. 3 Û tûrikê ku li ser bû jê kir, cil û bergên jinebiya xwe ji xwe kir, bedena xwe bi avê şuşt, xwe bi rûnê giranbiha rûn kir, porê serê xwe birêt û tirşikek li xwe kir. û cil û bergên xwe yên şahiyê yên ku di jiyana mêrê xwe Manasî de pê li xwe kiribûn, li xwe kirin. 4 Û wê çarşefên xwe hildan ser lingên xwe, û zengilên xwe, û zincîrên xwe, û xelekên xwe, û gûharên xwe, û hemû xemilandinên xwe li ser wê kirin, û xwe bi mêrxasî xemiland, da ku çavên hemû mirovên ku wê bibînin, bikişîne. 5 Paşê wê şûşek şerab û firaxek rûn da keçika xwe, kîsik bi dexlekî qelandî, gûzên hêjîran û bi nanê xweş tije kir. Wê ev hemû tişt li hev kirin û danî ser xwe. 6 Bi vî awayî ew derketin ber deriyê bajarê Bethulyayê û li wir Ozias û kalên bajêr, Chabris û Charmis, rawesta dîtin. 7 Gava ku wan ew dît ku rûyê wê guherî û cil û bergên wê hatin guhertin, li bedewiya wê gelek şaş man û jê re gotin. 8 Xwedê, Xwedayê bav û kalên me, qenciyê li te bike, û karên te ji bo rûmeta zarokên Îsraêl û bilindkirina Orşelîmê pêk bîne. Paşê ji Xwedê re îbadet kirin. 9 Û wê ji wan re got: Emir bikin ku deriyên bajêr ji min re vebin, da ku ez derkevim, da ku ez tiştên ku we bi min re gotine pêk bînim. Li ser vê yekê wan emir li xortan kir ku wek ku wê gotibû, jê re vekin. 10 Piştî ku wan weha kir, Judît û keçika xwe bi wê re derketin derve. û zilamên bajêr li wê geriyan, heta ku ew ji çiyê daket, heta ku ew ji geliyê derbas bû û nema wê bibîne.

11 Bi vî awayî ew rasterast derketin geliyê û nobedarên pêşî yên Asûriyan rastî wê hatin. 12 Û ew girt û jê pirsî: Tu ji kîjan gelî yî? û tu ji ku tê? û tu bi ku ve diçî? Û wê got: «Ez jineke Îbranî me û ji ber wan reviyam. 13 Û ez diçim ber Holofernesê serekê artêşa we, da ku ez gotinên rast eşkere bikim. Û ezê rêyekê nîşanî wî bidim, ku ew ê tê de here û hemû çiyayên çiyayî bi dest bixe, bêyî ku laş û canê yekî ji zilamên xwe winda bike. 14 Gava ku mêran gotinên wê bihîstin û rûyê wê dîtin, li bedewiya wê gelek şaş man û jê re gotin: 15 Te canê xwe xilaz kir, ji ber ku tu zû daketî ber axayê me; îcar were konê wî û hinek ji me wê bi te re bigerînin, heta ku te bidin destên wî. 16 Û gava ku tu li ber wî rawestî, di dilê xwe de netirse, lê li gor peyva xwe nîşanî wî bide; û ewê ji te re lava bike. 17 Paşê ji nav wan sed mêr hilbijartibûn, ku bi wê û carîya wê ra bin. û ew anîn konê Holofernesê. 18Hingê li seranserê kampê kombûnek hebû, çimkî hatina wê di nav konan de deng veda. 19 Û ew li bedewiya wê şaş man, û ji ber wê heyranê zarên Îsraêl bûn û her kesî ji cîranê xwe re got: Ma kî wê vî gelî, ku di nav wan de jinên weha hene, bêhurmet bike? Bi rastî ne baş e ku merivek ji wan bihêle, yê ku were berdan, dikare tevahiya dinyayê bixapîne. 20 Yên ku li nêzîkî Holofernesê rûdiniştin û hemû xulamên wî derketin derve û ew anîn hundirê kon. 21Holofernes li ser nivîna xwe di bin konek, ku bi binefşî, zêr, zimrûd û kevirên giranbiha hatibû pêçan, rûnişt. 22 Îcar wan ji wê re nîşan da; û ew derket ber konê xwe û çirayên zîv li ber wî diçûn. 23 Û gava Judît hat pêşiya wî û xulamên wî, hemû li bedewiya rûyê wê şaş man. Ew xwe avêt ser rûyê xwe û jê re hurmet kir û xulamên wî ew hildan. BEŞA 11 1 Hingê Holofernes jê re got: «Sitiyê, rihet be, di dilê xwe de netirse, çimkî min tu caran ziyan nedaye yekî ku bixwaze ji Padîşahê tevahiya dinyayê Nabukodonosor re xizmetê bike. 2 Îcar, eger gelê te yê ku li çiyayan rûdine, min ronî nekira, minê rimê xwe li hember wan hilneda, lê wan ev tişt ji xwe re kirin. 3 Lê niha ji min re bêje ku tu çima ji wan reviyayî û tu hatî ba me. rehet be, tu yê vê şevê û axiretê bijî: 4Çimkî tu kes zirarê nade te, lê ji xulamên padîşah Nabukodonosor mîrê min re qenciyê li te bike. 5 Hingê Judît jê re got: «Gotinên xulamê xwe bigire û bihêle ku xulama xwe li ber te bipeyive û ez vê şevê ji axayê xwe re derewan nakim. 6 Û eger tu bibî pey gotinên xulama xwe, Xwedê wê tişta bi temamî ji te re derbas bike; û xwedayê min ji mebestên xwe dernakeve.

7 Çawa ku Padîşahê hemû dinyayê Nabûkodonosor dijî û hêza wî dijî, yê ku tu şandiye ji bo parastina her zindiyê; û çûkên ezmanan wê bi hêza te di bin Nabuchodonosor û tevahiya mala wî de bijîn. 8Çimkî me li ser şehrezayiya te û polîtîkayên te bihîstiye û li seranserê dinyayê hatiye ragihandin, ku tu tenê di tevahiya padîşahiyê de serketî yî, di zanînê de bi hêz î û di şer de jî ecêb î. 9 Îcar li ser meseleya ku Achior di civîna we de got, me gotinên wî bihîstin. Çimkî merivên Bethulyayê ew xilas kirin û wî hemû tiştên ku ji te re gotibû ji wan re got. 10 Ji ber vê yekê ya Xudan û walî, guh nede peyva wî; Lê wê di dilê xwe de bihêle, çimkî ew rast e. Çimkî miletê me wê neyê cezakirin û şûr nikare li ser wan bi ser keve, heya ku ew li hember Xwedayê xwe guneh nekin. 11 Û niha, ji bo ku mîrê min têk neçe û armanca xwe têk neçe, heta niha mirin jî bi ser wan de hatiye, û gunehê wan hatiye serê wan, bi vî awayî ew ê Xwedayê xwe hêrs bikin gava ku ew tiştê ku ne gunca ye bikin. kirin: 12Çimkî xwarina wan ew kêm dibe, û hemû ava wan kêm e, û wan biryar da ku destên xwe deynin ser dewarên xwe, û xwestin ku wan her tiştî bixwin, ku Xwedê bi qanûnên xwe xwarina wan qedexe kiriye. 13 Û bi biryar in ku berê dehiyên şerab û rûn ên pêşî yên ku wan pîroz kiribûn û ji bo kahînan ku li Orşelîmê li ber Xwedêyê me xizmet dikin, veqetînin. Tiştên ku ji mirovan re bi qasî ku bi destên xwe bixin ne rewa ye. 14Çimkî wan hinek şandin Orşelîmê, çimkî yên ku li wir rûdiniştin jî wusa kirin, da ku destûrnameyê ji giregiran ji wan re bînin. 15 Îcar gava ku ew xeberê bidin wan, ewê tavilê bikin û ewê ji te re bên dayîn ku di heman rojê de helak bibin. 16 Ji ber vê yekê ez xulama te, bi van hemûyan dizanim, ji ber wan direvim; Û Xwedê ez şandime ku bi te re kar bikim, ku hemû erd û her kesê ku wê bibihîze wê şaş bimîne. 17Çimkî xulamê te dîndar e û bi şev û roj ji Xwedayê ezmanan re xizmetê dike; ji ber vê yekê, mîrê min, ezê bi te re bimînim û xulamê te wê bi şev derkeve geliyê û ez ê ji Xwedê re dua bikim û ew dê ji min re bêje gava gunehên xwe kirin: 18 Û ezê bêm û wê nîşanî te bidim: Hingê tuyê bi hemû artêşa xwe derkevî, û tu kes ji wan tune ku li dijî te bisekinin. 19 Û ezê te di nava Cihûstanêda derbaz bikim, heta ku tu derkevî ber Orşelîmê. û ezê textê te di nav wî de deynim; û tu wan wek pezên ku şivan nînin ajoyî û kûçik jî devê xwe ji te re venekir. te. 20 Hingê gotinên wê li Holofernes û hemû xulamên wî xweş hatin. û li ser şehrezayiya wê şaş man û gotin: 21 Ji hêlekê heta serê dinê jineke wisa tune, hem ji ber bedewiya rû û hem jî ji bo şehrezayiya gotinê.

22 Bi vî awayî Holofernes jê re got. Xwedê baş kir ku te şand ber gel, da ku hêz di destên me de be û wêranî li ser wan ên ku bi sivikahî li ser axayê min dinerin. 23 Û niha tu di rûyê xwe de hem xweşik î, hem jî di gotinên xwe de jîr î: bê guman eger tu wek ku te gotî bikî, Xwedayê te wê Xwedayê min be û tuyê li mala padîşah Nabukodonosor rûn bibî û bi tevayî navdar bibî. erd.

16 Îcar gava ku Judît hat hundir û rûnişt, Holofernes dilê wî bi wê re şewitî, hişê wî li hev ket û wî pir xwest ku bi wê re be. Çimkî ji roja ku wî ew dîtibû, li benda demekê ma ku wê bixapîne. 17 Hingê Holofernes jê re got: «Niha vexwe û bi me re şa bibe. 18 Ji ber vê yekê Judît got: «Ezê niha vexwim, ezê vexwim, çimkî jiyana min îro ji hemû rojên ku ez ji dayik bûme zêdetir di dilê min de ye. 19 Hingê wê hilda, xwar û li ber wî tiştê ku cariya wê amade kiribû vexwar. 20 Û Holofernes bi wê gelek şa bû û ji roja bûyîna xwe ve di rojekê de ji ya ku wî vexwaribû zêdetir şerab vexwar.

BEŞA 12 1 Hingê wî emir kir ku wê bînin cihê ku sifrê wî danîne. û got ku ew ji xwarinên wî ji wê re amade bikin û ji şeraba wî vexwe. 2 Û Judît got: «Ez naxwim, da ku sûcek çênebe, lê tiştên ku min anîne, wê ji min re bê dayîn. 3 Hingê Holofernes ji wê re got: «Eger rizqê te nemîne, emê çawa çawa bidin te? Çimkî ji miletê te kesek bi me re tune. 4 Hingê Judît jê re got: Çawa ku canê te dijî, mîrê min, xulama te wê tiştên ku min hene, xerc neke, berî ku Xudan bi destê min tiştên ku wî diyar kirine bike. 5Hingê xulamên Holofernes ew birin kon û heta nîvê şevê raza û dema nobeda sibê bû rabû ser xwe. 6 Û şande Holofernesê û xilaz kir û got: «Bila mîrê min niha emir bike ku cariya te derkeve duakirinê.» 7 Hingê Holofernes emir da nobedarên xwe, ku ew li wê nemînin. Bi vî awayî ew sê rojan li kampê ma, bi şev derket newala Bethulyayê û xwe bi kaniyeke avê ya li kêleka kampê şuşt. 8 Gava ew derket derve, wê ji Xudan Xwedayê Îsraêl lava kir ku riya wê berbi mezinkirina zarokên gelê wê veke. 9Îcar ew paqij hat hundir û heta êvarê goştê xwe xwar, di kon de ma. 10 Û di roja çaran de Holofernes bi tenê ji xulamên xwe re ziyafet çêkir û gazî yekî ji parêzgeran nekir. 11 Hingê wî ji Bagoasê xwedêgiravî, yê ku li ser hemû tiştên wî emir kiribû, got: «Niha here û vê jina Îbranî ya ku bi xwe re ye razî bike, ku ew were ba me, bi me re bixwe û vexwe. 12Çimkî va ye, eger em jineke wisa bihêlin, ku bi wê re nebe, wê bibe şerm; Çimkî eger em wê ber bi xwe ve nekişînin, ewê bi me dikenîne. 13 Hingê Bagoas ji ber Holofernes derket, hat ba wê û got: «Bila ev keçika bedew netirse ku were ba mîrê min û li ber wî rûmetdar bibe û şerabê vexwe, bi me re şa bibe û bibe. ev roj kir yek ji keçên Asûriyan, yên ku li mala Nabuchodonosor xizmet dikin. 14 Hingê Judît jê re got: «Niha ez kî me ku ez axayê xwe bidim nasîn? Bi rastî her tiştê ku jê razî be, ezê bilez bikim û ew ê heta roja mirina min bibe şahiya min. 15 Îcar ew rabû, xwe bi cil û bergên xwe û bi hemû cil û bergên jina xwe xemiland û cariya wê çû û çermê wê yê nerm li ber Holofernesê, ku ji Bagoas ji bo bikaranîna rojane standibû, danî ser erdê, da ku rûne û rûne. li ser wan bixwin.

BEŞA 13 1 Gava ku bû êvar, xulamên wî lez kirin û çûn, Bagoas konê xwe li derve girt û garson ji ber axayê xwe dûrxist. Ew çûn nav nivînên xwe. 2 Û Judît di kon de bi tenê ma û Holofernes bi tenê li ser nivînên xwe raza bû, çimkî ew bi şerab tije bû. 3 Cûdît emir li cêriya xwe kiribû, ku ew bê oda nivînê raweste û li benda wê bimîne. wek her roj derdiket derve, ji ber ku wê gotibû ku ewê biçe nimêja xwe û li gor heman armancê ji Bagoas re jî peyivî. 4 Ji ber vê yekê hemû derketin derve û kes, ne piçûk û ne jî mezin, di odeya razanê de ma. Hingê Judît, li ber nivînên xwe rawesta, di dilê xwe de got: «Ya Xudan Xwedayê her hêzê, li ser karên destên min ên ji bo bilindkirina Orşelîmê binere. 5 Ji ber ku niha dem hatiye ku hûn alîkariya mîrasa xwe bikin û ji bo helakkirina dijminên ku li hember me rabûne serpêhatiyên xwe bikin. 6Hingê ew hat ber stûna nivînê ya ku li ber serê Holofernes bû, û ji wê derê bejna wî daxist. 7 Nêzîkî nivîna wî bû, porê serê wî girt û got: «Ya Xudan Xwedayê Îsraêl, îro min bi hêz bike. 8 Û wê bi hemû hêza xwe du caran li stûyê wî xist û serê wî ji wî bir. 9 Laşê xwe ji nav nivînan daxist xwarê û çîp ji stûnan kişand. Û piştî ku ew derket derve, serê Holofernes da keça xwe. 10 Û wê ew xiste nav tûrikê goştê xwe: her du bi hev re li gor adeta xwe çûn duakirinê û gava ku ji kampê derbas bûn, gelî dorpêç kirin, çûn çiyayê Bethulyayê û hatin ber deriyên wê. 11 Hingê Judith ji dûr ve ji nobedarên li ber derî re got: Veke, niha derî veke: Xwedê, Xwedayê me jî bi me re ye, da ku hêza xwe hîn li Orşelîmê û hêzên xwe li hember dijmin nîşan bide, wekî ku ew jî heye. vê rojê kirin. 12 Gava merivên bajarê wê dengê wê bihîstin, lez kirin ku dakevin ber deriyê bajarê xwe û gazî rihspiyên bajêr kirin. 13 Û paşê hemû bi hev re, biçûk û mezin bezîn, çimkî hatina wê ji wan re xerîb bû; îcar wan derî vekir, ew

8 Îcar niha ji min re hemû tiştên ku te di van rojan de kirine, bêje. Hingê Judît di nav elaletê de hemû tiştên ku wê kiribûn, ji roja ku derketibû heta wê saetê, ji wan re got. 9 Û gava wê dev ji axaftina xwe berda, gel bi dengekî bilind qîriyan û li bajarê xwe dengekî bi şahî bilind kirin. 10 Çaxê Achior hemû tiştên ku Xwedayê Îsraêl kiribûn dît, wî gelek bawerî bi Xwedê anî, goştê çermê xwe sinet kir û heta îro bi mala Îsraêl ve hat girêdan. 11 Û gava sibeh rabû, serê Holofernes bi dîwêr ve daliqandin û her kesî çekên xwe hildan û bi bend derketin ser tengên çiyê. 12Lê gava Asûriyan ew dîtin, şandin ba serokên xwe, yên ku hatin ba serwer û serwerên wan û her yek ji serwerên wan. 13 Îcar ew hatin konê Holofernesê û ji yê ku berpirsiyarê hemû tiştên wî bû re gotin: «Niha rabe mîrê me! 14 Hingê çû Bagoasê û li deriyê kon xist. Çimkî wî difikirî ku ew bi Judith re razayî ye. 15 Lê ji ber ku tu kesî bersîv neda, wî vekir, ket oda razanê, wî dît ku ew li erdê hatiye avêtin û mirî ye û serê wî jê hatiye standin. 16 Ji ber vê yekê ew bi dengekî bilind, bi girî, nalîn û qîrîneke xurt giriya û cilên xwe çirandin. 17Piştî ku ew çû konê ku Judît lê rûniştibû û gava ku ew nedît, xwe avêt nav xelkê û giriya: 18 Van xulam xayîntî kirin; jineke ji Îbranî şerm kir mala padîşah Nabukodonosor; 19Gava serekên ordiya Aşûriyan ev gotin bihîstin, ebayên xwe çirandin û hişê wan gelek xemgîn bû û li seranserê kampê qîrîn û dengek pir mezin hat.

qebûl kirin, ji bo ronahiyê agir pêxistin û li dora wan rawestan. 14 Hingê wê bi dengekî bilind ji wan re got: «Pesn, pesnê Xwedê, pesnê Xwedê bidin, ez dibêjim, çimkî wî rehmeta xwe ji mala Îsraêl negirt, lê vê şevê dijminên me bi destên min hilweşand. 15 Ji ber vê yekê wê serê ji çenteyê derxist, nîşan da û ji wan re got: Va ye, serê Holofernes, serekê artêşa Assurê, û va ye konbajarê ku ew tê de serxweş bû. û Xudan ew bi destê jinekê xistiye. 16 Çawa ku Xudan dijî, yê ku ez di riya ku ez çûm de parastiye, rûyê min ew nexapandiye ku ew helak bibe, lê dîsa jî wî guneh bi min re nekiriye, ku min pîs bike û şerm bike. 17 Hingê hemû gel gelek ecêbmayî ma, xwe spartin serê xwe, perizîn Xwedê û bi yekdengî got: Xwezî tu, ey Xwedayê me, yê ku îro dijminên gelê xwe pûç kir. 18 Hingê Oziyas jê re got: «Ey keç, tu ji hemû jinên li ser rûyê erdê ji Xwedayê herî bilind pîroz î. û pîroz be Rebbê Xwedayê ku erd û asîman afirandiye, ku te ji birrîna serê serokê dijminên me kiriye. 19 Ji ber vê yekê baweriya te wê ji dilê wan mirovên ku hêza Xwedê her û her bi bîr tînin dernekeve. 20 Û Xwedê van tiştan ji bo pesnê herheyî ji te re bizivirîne, da ku di tiştên qenc de biçe serdana te, çimkî te canê xwe ji bo êşa miletê me nehişt, lê tola wêraniya me hilanî, li ber Xwedayê me bi rêyek rast dimeşî. Û hemû xelkê got; Wisa be, wisa be. BEŞA 14 1 Hingê Judît ji wan re got: «Niha birano, li min bibihîzin, vî serî hildin û li cihê herî bilind ê dîwarên xwe daleqînin. 2 Û gava ku sibê xuya bibe, û roj wê derkeve ser rûyê erdê, hûn her kesî çekên wî hildin û her mêrxas ji bajêr derkevin, û hûn serdarek deynin ser wan, mîna ku hûn dixwazin. dakeve zeviyê, ber bi nobedariya Asûriyan ve; lê neçe xwarê. 3 Paşê ewê zirxên xwe hildin, wê herin kampa xwe, serekên artêşa Assur rakin û birevin konê Holofernes, lê wî nabînin; wê hingê tirs wê bi ser wan de bibare û ew dê ji ber rûyê te birevin. 4 Ji ber vê yekê hûn û hemû yên ku li beravên Îsraêl rûdinin, wê bidin pey wan û her ku diçin wan hilweşînin. 5 Lê berî ku hûn van tiştan bikin, gazî min bikin Akîorê Amonî, da ku ew wî yê ku mala Îsraêl bêhurmet kiriye û ew şandiye ba me, bibîne û nas bike. 6 Hingê ji mala Ozias gazî Akîor kirin. Û gava hat û di nav civata xelkê de serê Holofernes di destê mirovekî de dît, xwe avêt ser rûyê xwe û ruhê wî têk çû. 7 Lê gava ku wan ew girt, ew ket ber lingên Judît, jê re hurmet kir û got: «Xwezî bi tu li hemû konên Cihûdayê û li hemû miletên ku bi bihîstina navê te wê şaş bimînin.»

BEŞA 15 1 Gava yên ku di konan de bûn, bihîstin, li ser vê yekê şaş man. 2 Tirs û lerz bi ser wan de ket, wusa ku tu kes tunebû ku li ber cîranê xwe bisekine, lê bi hev re bazda, ew reviyan her çar aliyê deştê û çiya. 3 Yên ku li çiyayên derdora Bethulyayê zomêd xwe danîne jî reviyan. Paşê zar'êd Îsraêl, her yeka ku di nav wanda şerker bû, bazda ser wan. 4 Hingê Ozyas şand Betomasthemê, Bebayê, Çobayî, Kolayê û hemû qeraxên Îsraêl, yên ku gerekê tiştên bûyî bêjin, û hemû bi lez û bez bikevin ser dijminên xwe, ku wan qir bikin. 5 Îcar gava zarên Îsraêl ev yek bihîst, hemû bi yek razî ketin ser wan û ew li Chobai kuştin, bi vî awayî yên ku ji Orşelîmê û ji hemû çiyayên hatin, (ji ber ku mirovan ji wan re gotibû ku çi çêbûye. li wargeha dijminên xwe) û yên ku li Celadê û li Celîlê bûn, bi qirkirineke mezin li pey wan kirin, heta ku derbasî Şamê û sînorên wê bûn. 6 Û mayîyên ku li Bethûlyayê rûdiniştin, ketin ser wargeha Asûrê, ew talan kirin û pir dewlemend bûn.

7 Û zarokên Îsraêl ên ku ji serjêkirinê vegeriyan, tiştên ku mabûn hebûn; Gund û bajarên ku li çiya û deştê bûn, gelek talan kirin. Çimkî elalet gelekî mezin bû. 8 Hingê Serokkahîn Yoacîm û kalên kurên Îsraêl ên ku li Orşelîmê rûdiniştin, hatin ku tiştên qenc ên ku Xwedê ji Îsraêl re nîşan dabûn, bibînin, Cihûdît bibînin û silavan li wê bikin. 9 Gava ew hatin ba wê, bi yekdengî ew pîroz kirin û jê re gotin: «Tu bilindahiya Orşelîmê yî, tu rûmeta mezin a Îsraêl î, tu şabûna mezin a miletê me yî. 10 Te ev tişt hemû bi destê xwe kirin: Te gelek qencî li Îsraêl kir û Xwedê jê razî ye. Hemû xelkê got: «Ew jî be. 11 Û xelkê wargeh di nav sî rojan de talan kir. Û konê wî û hemû taşta wî, nivîn, firax û hemû tiştên wî dan Judith Holofernes. û erebeyên wê amade kirin û danîn ser wan. 12Hingê hemû jinên Îsraêl bi hev re bezîn ku wê bibînin, ew pîroz kirin û ji bo wê di nav xwe de reqs çêkirin. 13 Û cilekê ji zeytûnê danî ser wê û keça wê ya bi wê re, û ew di dîlanê de li ber hemû xelkê çû, û hemû jinan bi rê ve diçû. di devê wan de.

12 Kurên keçan di nav wan de qul kirin û wek zarokên reviyayî ew birîndar kirin: Ew di şerê Xudan de helak bûn. 13 Ezê ji Xudan re straneke nû bistrêm: Ya Xudan, tu mezin û birûmet î, bi hêz î û serneketî yî. 14 Bila hemû mexlûq ji te re xizmetê bikin: Çimkî te got û ew çêbûn, te ruhê xwe şand û wî ew afirandin, û tu kes tune ku li ber dengê te bisekine. 15Çimkî çiya wê ji binyada xwe bi avê ve bilivin, zinar li ber te wê wek mûmê bihelin, lê tu ji yên ku ji te ditirsin re dilovan î. 16 Çimkî her qurban ji bo bîhnxweşiya te hindik e û hemû rûn têra qurbaniya şewitandina te nake; lê yê ku ji Xudan ditirse, her gav mezin e. 17 Wey li wan miletên ku li hember ehlê min radibin! Xudanê karîndarê her tiştî wê di roja qiyametê de tola wan hilîne û agir û kurmê di goştê wan de bixe. û ewê wan hîs bikin û her û her bigirîn. 18 Gava ew ketin Orşelîmê, perizîn Xudan. Û gava ku gel paqij bû, wan goriyên şewitandinê, diyariyên xwe yên bêpere û diyariyên xwe pêşkêş kirin. 19Yûdît jî hemû tiştên Holofernes ên ku gel dabûn wê, diyarî kir û konê ku wê ji odeya wî derxistibû diyarî Xudan kir. 20 Îcar elaletê sê mehan li Orşelîmê li ber Perestgehê ziyafeta xwe domand û Judît li ba wan ma. 21Piştî vê wextê her kes vegeriya mîrasa xwe û Judît çû Bethulyayê û di mal û milkê xwe de ma û di dema xwe de li seranserê welêt bi rûmet bû. 22 Gelekan jê xwest, lê di hemû rojên jiyana wê de kesî ew nas nekir, piştî ku mêrê wê Manasses mir û ji gelê xwe re hat civandin. 23 Lê namûsa wê hê zêde dibû, di mala mêrê xwe de pîr bû, sed û pênc salî bû û keçika xwe azad kir. Ew li Bethulyayê mir û ew di şikefta mêrê wê Manasses de veşartin. 24 Mala Îsraêl heft rojan li ser wê şîn kirin û berî ku ew bimire, wê mal û milkê xwe li hemû yên ku ji neslê mêrê xwe Manasses û yên herî nêzik ên esilzade bûn belav kir. 25 Û di rojên Cihût de û ne jî demeke dirêj piştî mirina wê, tu kes tune bû ku zarokên Îsraêl bitirsîne.

BEŞA 16 1 Hingê Judît dest pê kir ev şikir li hemû Îsraêl bistirê û hemû gel li pey wê ev sirûda pesnê gotin. 2 Û Judît got: Ji Xwedayê min re bi tembelan dest pê bikin, ji Xudanê min re bi zengilan bistirên: Zebûrekî nû jê re bikin, wî bilind bikin û gazî navê wî bikin. 3Çimkî Xwedê şeran dişkîne, çimkî di nav zozanan de di nav gel de ez ji destên wan ên ku tengahiyê didin min, rizgar kir. 4Asûr ji bakur ji çiyayan derket, bi deh hezar leşkerên xwe ve hat, elaleta ku lehiyan rawestand û siwarên wan çiya girtin. 5 Wî pesnê xwe da ku ewê sînorên min bişewitîne, û xortên min bi şûr bikuje, û zarokên şîrmijdar bi erdê re bişkîne, û zarokên min bike nêçîr û keçikên min bike xenîmet. 6Lê Xudanê karîndar bi destê jinekê ew bêhêvî kirin. 7Çimkî yê hêzdar ne ket destê xortan, ne kurên Tîtanan lê xistin û ne jî dêwên bilind li ser wî dan; 8Çimkî wê cilê jinebîtiyê ji bo bilindkirina wan ên ku di Îsraêl de bindest bûn, li rûyê xwe rûnê rûnê rûnê rûn kir, porê xwe bi lastîkê ve girêda û ji bo ku wî bixapîne, kincek ji keten hilda. 9 Çarlingên wê çavên wî hejandin, bedewiya wê hişê wî girt û faşûn di stûyê wî re derbas bû. 10 Faris ji wêrekiya wê hejiyan û Med jî ji serhişkiya wê tirsiyan. 11 Hingê belengazên min ji şahiyê qîriyan û yên lewaz ên min bi dengekî bilind giriyan. Lê ew matmayî man.

Zêdekirinên li ser Esterê

BEŞA 12 1 Mardoxeos li hewşê bi Gabatha û Tharra re, herdu eunûfên padîşah û parêzvanên qesrê, bêhna xwe veda. 2 Û wî hîleyên wan bihîst û li armancên wan nihêrî û hîn bû ku ew ê dest deynin ser padîşah Artexerxes; û bi vî awayî wî padîşah ji wan re eşkere kir. 3 Padîşah herdu enûx lêpirsîn kirin û piştî ku wan îtîraf kir, ew xeniqandin. 4 Û padîşah van tiştan tomar kir, û Mardokeus jî li ser wan nivîsand. 5 Ji ber vê yekê padîşah ferman da Mardokeus ku li dadgehê xizmet bike, û ji bo vê yekê wî ew xelat kir. 6 Lê Amanê kurê Amadathusê Agagî, ku li cem padîşah pir bi rûmet bû, ji ber herdu enûxên padîşah hewl da ku Mardokeus û gelê wî aciz bike.

BEŞA 10 4 Hingê Mardoxeos got: «Xwedê ev tişt kirine.» 5 Çimkî min xewnek bi bîr anî ku min li ser van tiştan dîtibû, û tiştek jê neçû serî. 6 Kaniyek biçûk bû çem, û ronahî, roj û gelek av hebû: ev çem Ester e, ku padîşah pê re zewicî û kir şahbanû. 7 Û ew herdu ejderha ez û Aman in. 8 Û ew milet ew bûn ku ji bo tunekirina navê Cihûyan hatin cem hev. 9 Û miletê min ev Îsraîl e, ku gazî Xwedê kir û xilas bû: çimkî Xudan gelê xwe xilas kir û Xudan me ji hemû wan xerabiyan rizgar kir û Xwedê nîşan û kerametên mezin kir ku di nav miletên din de nehatine kirin. 10 Ji ber vê yekê wî du pişk çêkirine, yek ji bo gelê Xwedê û yek jî ji bo hemû miletên din. 11 Û ev herdu pişk di saet, dem û roja darizandinê de li ber Xwedê di nav hemû miletan de hatin. 12 Loma Xwedê gelê xwe bi bîr anî û mîrata xwe rastdar kir. 13 Ji ber vê yekê ew roj wê ji bo wan di meha Adarê de, roja çardeh û panzdehê heman mehê, bi civînek, şahî û kêfxweşiyê li ber Xwedê, li gorî nifşên herheyî di nav gelê wî de bin.

BEŞA 13 1 Nusxeya nameyan ev bû: Padîşahê mezin Artexerxes van tiştan ji bo mîr û waliyên ku di bin wî de ji Hindistanê heta Etiyopyayê li sed û heft û bîst parêzgehan in dinivîse. 2 Piştî wê ez bûm serwerê gelek miletan û li ser tevahiya cîhanê serwer bûm, ne bi xweperestiya serweriya xwe bilind kirim, lê her gav bi dadperwerî û nermiyê tevgeriyam, min armanc kir ku ez xelkê xwe bi berdewamî di jiyaneke aram de bi cih bikim, û padîşahiya xwe aram bikim û ji bo derbasbûnê ber bi peravên herî dûr ve vekirî bikim, da ku aştiyê nû bikim, ku ji hemî mirovan re tê xwestin. 3 Niha gava min ji şêwirmendên xwe pirsî ka ev çawa dikare were kirin, Aman, ku di nav me de bi şehrezayiyê derket pêş, û ji bo niyeta xwe ya baş a domdar û dilsoziya xwe ya bêdawî hate pejirandin, û rûmeta cîhê duyemîn di padîşahiyê de hebû, 4 Ji me re ragihand ku di nav hemû miletên cîhanê de miletekî xerab belav bûye, ku qanûnên wî li dijî hemû miletan bûn û her tim fermanên padîşahan biçûk dixistin, ji ber vê yekê yekbûna padîşahiyên me, ku ji hêla me ve bi rûmet hatiye armanc kirin, nikare pêş bikeve. 5 Ji ber ku em fêm dikin ku ev gel bi tena serê xwe bi berdewamî li dijî hemû mirovan e, bi awayê xerîb ê qanûnên xwe cuda ye û li ser dewleta me bandorek xerab dike, hemû xirabiyê dike da ku padîşahiya me bi awayekî zexm neyê avakirin: 6 Ji ber vê yekê me ferman daye ku hemû kesên ku ji hêla Aman ve, ku li ser kar û barê xwe hatiye tayînkirin û li kêleka me ye, bi nivîskî ji we re werin destnîşankirin, dê hemû, bi jin û zarokên xwe re, di roja çardehê meha diwanzdehê Adarê ya îsal de, bê rehm û dilovanî, bi şûrê dijminên xwe bi tevahî werin tunekirin. 7 Da ku ewên ku berê û niha jî xerabkar in, di rojekê de bi zorê bikevin gorê, û ji niha û pê ve jî karûbarên me bi awayekî baş û bê pirsgirêk çareser bikin. 8 Hingê Mardoxeos li ser hemû karên Xudan fikirî û dua kir û got: 9 Dibêje: «Ya Xudan, Xudan, Padîşahê Hemûkar, çimkî hemû cîhan di destê te de ye, û eger te ji bo rizgarkirina Îsraêlê erkdar kiribe, kes tune ku bikaribe li dijî te derkeve.» 10 Çimkî te erd û ezman û hemû tiştên ecêb ên di bin ezman de afirandine.

BEŞA 11 1 Di sala çaremîn a serweriya Ptolemeus û Kleopatra de, Dositheus, ku digot ew kahîn û Lewî ye, û Ptolemeus kurê wî, ev nameya Fûrîm anîn, ku wan digot heman e, û Lîsîmakûsê kurê Ptolemeus, ku li Orşelîmê bû, ew şîrove kiribû. 2 Di sala duyemîn a padîşahiya Artexerxesê Mezin de, di roja yekem a meha Nîsan de, Mardoxeosê kurê Yaîros, kurê Sîmey, kurê Kîsayê ji eşîra Binyamîn xewnek dît; 3 Ew Cihû bû û li bajarê Sûsayê dima, zilamekî mezin bû û li qesra padîşah xizmet dikir. 4 Ew yek ji wan dîlên ku Nebûkodonosor, padîşahê Babîlê, bi Yexonyas, padîşahê Cihûdayê re ji Orşelîmê bir bû; û ev xewna wî bû: 5 Dengê gurrînê, erdhej û lerzînê li welêt tê. 6 Û, va ye, du ejderhayên mezin derketin amade bûn ku şer bikin, û qîrîna wan bilind bû. 7 Û bi qîrîna wan hemû milet amade bûn ku şer bikin, da ku ew bikaribin li dijî gelê rast şer bikin. 8 Û va ye, roja tariyê û tarîtiyê, tengasî û êşê, cefayê û aloziyê li ser rûyê erdê. 9 Û hemû miletê rast ji tirsa xerabiyên xwe aciz bû û amade bû ku helak bibe. 10 Hingê wan gazî Xwedê kirin, û li ser qîrîna wan, wekî ku ji kaniyek piçûk bû, lehiyek mezin çêbû, hetta av pir. 11 Ronahî û roj hilatin, û yên nizm bilind bûn, û yên bi rûmet xwarin. 12 Dema ku Mardoxeos, yê ku ev xewn û tiştê ku Xwedê biryar dabû ku bike dîtibû, şiyar bû, ev xewn di hişê xwe de digirt û heta şevê bi her awayî dixwest ku bizanibe.

Zêdekirinên li ser Esterê

11 Tu Xudanê her tiştî yî, û tu kes tune ku li hember te bisekine, ku Xudan î. 12 Tu her tiştî dizanî, û tu dizanî, Xudan, ku ne ji ber biçûkxistinê, ne ji ber serbilindiyê, ne jî ji ber xwesteka rûmetê bû ku min li ber Amanê serbilind serî netewand. 13 Çimkî min dikarîbû bi dilxwazî ji bo xilasiya Îsraêlê razî bibûma ku ez jî lingên wî maç bikim. 14 Lê min ev kir, da ku ez rûmeta mirovan ji rûmeta Xwedê zêdetir nebijêrim: Ez ê ji bilî te, ey Xwedê, kesekî din neperêzim û ez ê vê yekê bi serbilindî nekim. 15 Û niha, ey Xudan Xwedê û Padîşah, gelê xwe biparêze, çimkî çavên wan li ser me ne ku me tune bikin; belê, ew dixwazin mîrateya ku ji destpêkê ve ya te ye tune bikin. 16 Parçeya ku te ji Misrê ji xwe re xilas kiriye, biçûk nebîne. 17 Dua min bibihîze û li mîrateya xwe re dilovan be: xemgîniya me veguherîne şahî, da ku em bijîn, Xudan, û pesnê navê te bidin: û devê wan ên ku pesnê te didin, Xudan, neşkîne. 18 Hemû Îsraêliyan jî bi heman awayî bi dilgermî gazî Xudan kirin, ji ber ku mirina wan li ber çavên wan bû.

15 Tu her tiştî dizanî, ya Xudan; tu dizanî ku ez ji rûmeta neheqan nefret dikim, û ji nivîna nesûnetkirî û hemû miletên din nefret dikim. 16 Tu pêwîstiya min dizanî: çimkî ez ji nîşana bilindahiya xwe nefret dikim, ku di rojên ku ez xwe nîşan didim de li ser serê min e, û ku ez jê nefret dikim wekî cilê heyzê, û ku ez wê li xwe nakim dema ku ez bi tenê bim. 17 Û ku xizmetkara te li ser sifra Aman nexwariye, û ku min ziyafeta padîşah pir ecibandiye, û şeraba pêşkêşên vexwarinê venexwariye. 18 Ji roja ku ez hatim vir heta niha, xulama te jî, ji bilî te, ey Xudan Xwedayê Birahîm, tu kêfxweşî nedît. 19 Ey Xwedayê herî bihêz, dengê bêçareyan bibihîze û me ji destên xeraban rizgar bike, û min ji tirsa min rizgar bike. BEŞA 15 1 Û di roja sêyemîn de, gava ku wê duayên xwe bi dawî kirin, cilên xwe yên şînê avêtin û cilên xwe yên bi heybet li xwe kirin. 2 Û bi şahiyeke mezin xemilandî, piştî ku wê gazî Xwedê kir, yê ku temaşevan û xilaskarê her tiştî ye, wê du keçik bi xwe re birin: 3 Û ew xwe dispêre yekê, wek ku bi nermî xwe hildigire; 4 Û ya din li pey wê çû, rêça wê hilgirt. 5 Û ew ji ber bêkêmahîya bedewiya xwe sor bû, û rûyê wê şad û pir xweş bû: lê dilê wê ji tirsan diêşiya. 6 Piştî ku ji hemû derî derbas bû, ew li ber padîşah rawesta, yê ku li ser textê xwe yê padîşahî rûniştibû û hemû cilên wî yên bi zêr û kevirên hêja dibiriqîn li xwe kiribû; û ew pir tirsnak bû. 7 Paşê rûyê xwe yê ku bi heybetê dibiriqî bilind kir, bi tundî li wê nihêrî: û şahbanû ket erdê, zer bû û bêhiş bû, û xwe li ser serê keçika ku li pêşiya wê diçû tewand. 8 Hingê Xwedê ruhê padîşah guherand nermiyê, ku bi tirs ji textê xwe bazda û ew xist nav hembêza xwe, heta ku ew dîsa ser xwe de hat û bi gotinên evînî wê teselî kir û jê re got: 9 Ester, çi bûye? Ez birayê te me, bi dilê xwe be. 10 Tu namirî, her çend emrê me giştî be jî: nêzîk bibe. 11 Û wî gopalê xwe yê zêrîn hilda û danî ser stûyê wê, 12 Û ew hembêz kir û got: «Bi min re biaxive.» 13 Hingê wê jê re got: «Ey xudanê min, min tu wek milyaketekî Xwedê dîtî û dilê min ji tirsa mezinahiya te aciz bû.» 14 Çimkî tu ecêb î, Xudan, û rûyê te tijî kerem e. 15 Û gava ew diaxivî, ji bêhişiyê ket erdê. 16 Hingê padîşah xemgîn bû û hemû xulamên wî wê teselî kirin.

BEŞA 14 1 Şahbanû Ester jî, ji tirsa mirinê, serî li Xudan da: 2 Û cilên xwe yên bi heybet avêtin û cilên êş û şînê li xwe kirin: û li şûna melhemên hêja, serê xwe bi xwelî û gûzê nixumand, û laşê xwe pir nizim kir, û hemû cihên kêfxweşiya xwe bi porê xwe yê çirî tijî kir. 3 Wê ji Xudan Xwedayê Îsraêl re dua kir û got: «Ya Xudanê min, tu tenê Padîşahê me yî. Alîkariya min bike, ey jina bêkes, ku ji te pê ve alîkarek min tune. 4 Çimkî xetera min di destê min de ye. 5 Ji ciwaniya xwe ve min di nav eşîra malbata xwe de bihîstiye ku ya Xudan, te Îsraêl ji nav hemû gelan û bav û kalên me ji hemû pêşiyên wan wek mîratek herheyî hilda û her tiştê ku te soz dabû wan, pêk aniye. 6 Û niha me li ber te guneh kir; ji ber vê yekê te em dan destê dijminên me, 7 Ji ber ku me ji xwedayên wan re îbadet dikir: Ya Xudan, tu rastdar î. 8 Lê belê, ew têr nake ku em di dîlgirtiyek dijwar de ne: lê wan bi pûtên xwe dest lê dan, 9 Ku ew tiştê ku te bi devê xwe destnîşan kiriye ji holê rakin û mîrata te wêran bikin, devê yên ku pesnê te didin bigirin û rûmeta mala te û gorîgeha te bitemirînin. 10 Û devê miletên din vekin da ku pesnê pûtan bidin û padîşahekî bedenî heta hetayê bilind bikin. 11 Ya Xudan, gopalê xwe nede wan ên ku tune ne, û bila ew bi ketina me nekenin; lê belê hîleyên xwe li dijî xwe bizivirîne û wî yê ku ev yek li dijî me dest pê kiriye bike mînak. 12 Ya Xudan, di dema tengahiya me de xwe bide nasîn û cesaret bide min, ey Padîşahê miletan û Xudanê hemû hêzan. 13 Li ber şêr, di devê min de gotinên xweş bide min: Dilê wî bizivirîne da ku ji yê ku li dijî me şer dike nefret bike, da ku dawiya wî û hemû yên ku wek wî ne, bê. 14 Lê bi destê xwe me rizgar bike û alîkariya min bike, yên ku bêkes in û ji bilî te ti alîkarekî din tune.

BEŞA 16 1 Padîşahê mezin Artexerxes ji mîr û waliyên sed û heft û bîst wîlayetan ji Hindistanê heta Etiyopyayê, û ji hemû xelkên me yên dilsoz re silav dike. 2 Gelek, her ku ew bi xêra mezin a mîrên xwe yên dilovan têne rûmetdarkirin, ew qas bêtir serbilind dibin, 3 Û hewl bidin ku ne tenê zirarê bidin xelkên xwe, lê ji ber ku hûn nikarin pirbûnê tehemûl bikin, li dijî wan kesên ku qenciyê dikin jî dest bi pratîkê bikin: 4 Û ne tenê şikir ji nav mirovan dûr bixin, lê di heman demê de bi gotinên bi rûmet ên mirovên bêexlaq jî bilind

Zêdekirinên li ser Esterê

bikin, yên ku qet baş nebûn, ew difikirin ku ji edaleta Xwedê direvin, yê ku her tiştî dibîne û ji xerabiyê nefret dike. 5 Gelek caran gotinên xweş ên kesên ku karûbarên hevalên xwe spartine wan, bûne sedema ku gelek kesên desthilatdar bibin hevparên xwîna bêguneh û wan di nav belayên bêçare de pêçaye. 6 Bi derew û xapandina kiryarên xwe yên nebaş bêgunehî û qenciya mîran dixapînin. 7 Niha hûn dikarin vê yekê bibînin, wekî ku me ragihand, ne ewqas bi dîrokên kevnar, lê hûn dikarin bibînin, ger hûn lêkolîn bikin ka di van demên dawî de bi rêya tevgerên xerab ên kesên ku bi awayekî nehêja di desthilatdariyê de hatine danîn çi bi xerabî hatiye kirin. 8 Û divê em ji bo dema pêşerojê haydar bin, da ku padîşahiya me ji bo hemû mirovan aram û aram be, 9 Hem bi guhertina armancên xwe, û her gav bi awayekî wekhevtir nirxandina tiştên ku eşkere ne. 10 Ji bo Aman, Makedonî, kurê Amadatha, ku bi rastî jî ji xwîna Farisî xerîb bû, û ji qenciya me dûr bû, û wekî xerîbekî ku ji me hat qebûlkirin, 11 Heta niha ew dilovaniya ku em nîşanî her miletî didin bi dest xistibû, wekî ku jê re digotin bavê me, û her dem ji aliyê hemû kesên piştî padîşah ve dihat rûmetdarkirin. 12 Lê wî, ji ber ku rûmeta xwe ya mezin hilnegirt, hewl da ku me ji padîşahî û jiyana me bêpar bike: 13 Bi xapandinên cûrbecûr û hîlekar, ew li dijî me û li dijî Mardokeosê bêguneh, ku jiyana me xilas kir û her tim qenciya me bi dest xist, û her weha li dijî Esterê bêqusûr, ku bi tevahiya miletê xwe re hevparê padîşahiya me ye, hewl dan ku wêran bikin. 14 Çimkî bi van rêyan wî fikirî, me bê dost dît ku padîşahiya Farisan veguhezîne Makedoniyan. 15 Lê em dibînin ku Cihû, yên ku vî xerabkariyî ew radestî tunekirina tevahî kirine, ne xerabkar in, lê li gorî qanûnên herî dadperwer dijîn: 16 Û ku ew bibin zarokên Xwedayê zindî yê herî bilind û bihêz, yê ku padîşahiyê hem ji bo me û hem jî ji bo bav û kalên me bi awayekî herî hêja saz kiriye. 17 Ji ber vê yekê hûn ê baş bikin ku nameyên ku ji hêla Amanê kurê Amadatha ve ji we re hatine şandin, bicîh neynin. 18 Çimkî ewê ku van tiştan kiriye, li ber deriyên Sûsayê bi hemû malbata xwe ve hatiye daliqandin: Xwedayê ku li ser her tiştî hukum dike, li gorî kiryarên wî zû tola xwe jê hiltîne. 19 Ji ber vê yekê hûn ê kopiya vê nameyê li her derê belav bikin, da ku Cihû bikaribin bi azadî li gorî qanûnên xwe bijîn. 20 Û hûn ê alîkariya wan bikin, da ku di heman rojê de, roja sêzdehê meha duwanzdehê Adar, ew bikaribin tola xwe ji wan hilînin, yên ku di dema tengahiya wan de wê êrîşî wan bikin. 21 Çimkî Xwedayê Herî Zor, roja ku gelê bijartî wê bihata tunekirin, ji bo wan bûye şahî. 22 Ji ber vê yekê hûn ê di nav cejnên xwe yên pîroz de wê bi hemû şahiyan re rojeke mezin pîroz bikin. 23 Ji bo ku hem niha û hem jî piştî wê ji bo me û Farisên ku bi bandor bûne ewlehî hebe; lê ji bo yên ku li dijî me komployê dikin bîranînek wêrankirinê. 24 Ji ber vê yekê her bajar û welatekî ku li gorî van tiştan neke, wê bê rehm bi agir û şûr bê wêrankirin, û ne tenê ji

bo mirovan nederbasdar, lê di heman demê de ji bo heywan û çûkên kovî jî her û her nefretdar be.

BEŞ 1

3 Ku bitemirin, laşê me wê bibe ax, û ruhê me wê wenda bibe wekî hewaya nerm, 4 Û navê me wê di wextê de bê jibîrkirin, û tu kes nabe ku kirinên me di bîranînê de bin, û jiyana me wê wek şopa ewrekî bibihûre, û wê wekî mijê ku bi tîrêjên tîrêjan ve tê rijandin, belav bibe. rojê, û bi germa wê bi ser keve. 5Çimkî wextê me siyayeke gelek e ku diçe; û piştî dawiya me veger tune, çimkî rojî hatiye morkirin, da ku kes careke din neyê. 6 Îcar werin, em ji tiştên qenc ên ku hene kêfê bistînin û em afirîdên mîna di xortaniyê de zû bi kar bînin. 7 Werin em xwe bi şeraba biha û rûnên giranbiha tijî bikin û tu kulîlka biharê ji me re derbas nebe. 8 Werin em xwe bi guliyên gulan tac bikin, berî ku ew hişk bibin. 9 Bila tu kes ji me ji dilxwaziya xwe bêpar nemîne: Em nîşaneyên şahiya xwe li her deverê bihêlin; çimkî para me ev e û para me jî ev e. 10 Werin em zulmê li rastdarê belengaz bikin, jinebî re nehêlin, ji porê kal û gewr ê gewr negirin. 11 Bila hêza me zagona dadmendiyê be, ji ber ku ya lawaz tiştekî hêja ye. 12 Ji ber vê yekê em li benda yên rast bin; Ji ber ku ew ne li dora me ye û berevajî kirinên me paqij e. Ew bi sûcdariya me ya qanûnê şermezar dike û sûcên perwerdehiya me li dijî rûreşiya me dike. 13 Ew eşkere dike ku xwedan zanîna Xwedê ye û ji xwe re dibêje kurê Xudan. 14 Ew hate çêkirin ku fikrên me riswa bike. 15 Ji ber ku jiyana wî ne mîna ya mirovên din e, riyên wî yên din in. 16 Em ji wî re wekî sextekar têne hesibandin; Ew ji riyên me dûr disekine, wekî ku ji pîsîtiyê dûr disekine; Dawiya yê rast pîroz be û pesnê xwe dide ku Xwedê bavê wî ye. 17 Ka em bibînin ku gotinên wî rast in an na, û em îsbat bikin ku dê di dawiya wî de çi bibe. 18 Çimkî eger yê rast kurê Xwedê be, ewê alîkariya wî bike û wî ji destê dijminên wî xilas bike. 19 Were em wî bi nefsbiçûk û îşkenceyê bikolin, da ku em nermiya wî bizanibin û sebira wî bidine kifşê. 20 Werin em wî bi mirineke şermokî mehkûm bikin, çimkî bi gotina wî wê rêzdar be. 21 Wan tiştên weha xeyal kirin û hatin xapandin, çimkî xerabiya wan ew kor kir. 22 Lê wan sirên Xwedê nizanibûn, ne li hêviya heqê rastdariyê bûn û ne jî xelata canên bêqusûr dîtin. 23Çimkî Xwedê mirov wek nemir afirand û ew kir ku bibe sûretê xwe yê herheyî. 24 Lê bi çavnebariya Îblîs mirin hat dinyayê û yên ku pişta wî digirin, wê dibînin.

1 Hûn dadgerên dinyayê, ji rastdariyê hez bikin: Bi dilekî qenc li Xudan bifikirin û bi sadebûna dil li wî bigerin. 2 Çimkî ewê ji wan ên ku wî naceribînin bê dîtin. û xwe nîşanî yên ku jê bawer nakin. 3Çimkî fikrên nebaş ji Xwedê vediqetin û hêza wî, gava ku tê ceribandin, bêaqilan riswa dike. 4 Çimkî şehrezayî nakeve canê xerab; ne jî di bedena ku di bin guneh de rûdine. 5Çimkî ruhê pîroz ê terbiyeyê ji xapandinê direve û ji ramanên bêaqil dûr dikeve û dema ku neheqî tê de namîne. 6 Çimkî şehrezayî ruhê hezkirinê ye; û ji gotinên wî çêrkerê beraat nake, çimkî Xwedê şahidê rihê wî ye, dilê wî bi rastî dibîne û zimanê wî dibihîze. 7 Çimkî Ruhê Xudan dinyayê tije dike û yê ku her tiştî dihewîne bi dengbêjiyê dizane. 8 Ji ber vê yekê yê ku tiştên nerast dipeyive nikare veşêre; ne jî tolhildan, gava ku ceza dike, ji wî re derbas nabe. 9Çimkî li ser şîretên nepak wê lêpirsîn bê kirin û dengê gotinên wî ji bo eşkerekirina kirinên wî yên xerab wê bigihîje Xudan. 10Çimkî guhê çavnebariyê her tiştî dibihîze û dengê nalînê nayê veşartin. 11 Ji ber vê yekê hay ji pismarê ku bêkêr e; û zimanê xwe ji paşgotiniyê dûr bixin, çimkî tu peyveke bi vî awayî veşartî tune ku ji ber tunebûnê biçe û devê ku bawer dike canê xwe dikuje. 12 Di xeletiya jiyana xwe de li mirinê negerin û bi kirinên destên xwe hilweşînê nekişînin ser xwe. 13Çimkî Xwedê mirin neafirandiye û ji helakkirina jîndaran kêfa wî nayê. 14 Çimkî wî her tişt afirand, da ku ew bibin hebûna xwe. û di wan de ne jehra wêraniyê û ne jî Padîşahiya mirinê li ser rûyê erdê heye. 15 (Çimkî rastdarî nemir e:) 16Lê zilamên nepak bi kirin û peyvên xwe gazî wan kirin, çimkî gava ku ew difikirîn ku bibin hevalê xwe, wan pûç xwar û bi wê re peyman girêda, çimkî ew hêja ne ku beşdarî wê bibin. BEŞ 2 1Çimkî yên nepak bi xwe re dipeyivîn, lê ne rast digotin: Jiyana me kurt û westiya ye û di mirina mirovan de çare tune ye; û ne jî tê zanîn ku kesek ji gorê vegeriyaye. 2Çimkî em di her serpêhatiyê de çêbûne û em ê li paşerojê jî mîna ku qet nebûne bin; ji ber ku bêhna pozê me wek dûman e û çirûskek piçûk di tevgera dilê me de ye.

BEŞ 3

3Lê neviyên nepak ên ku zêde dibin, wê geş nebe, ji leyizkên bastûran koka xwe kûr neke, ne jî bingehek bi lez datîne. 4 Çimkî ew ji bo demekê di çiqilan de şîn dibin; Lê dîsa jî ew ê ne dawî nebin, ewê bi bayê bihejin û bi hêza bayan wê ji kokê veqetin. 5 Çiqilên bêkêmasî wê bên jêkirin, fêkiyên wan bêkêr, ne gihîştî ji bo xwarinê, erê, bêkêmasî ne. 6 Çimkî zarokên ku ji nivînên neqanûnî çêbûne, di darizandina dê û bavên xwe de şahidên xerabiyê ne. 7 Lê yê rast bi mirinê asteng be jî, ewê di rihetiyê de be. 8 Çimkî temenê bi rûmet ne ew e ku di dirêjahiya demê de radiweste û ne jî bi hejmara salan tê pîvandin. 9 Lê şehrezayî ji bo mirovan porê gewr e, û jiyana bêqisûr pîrbûn e. 10 Wî li Xwedê xweş hat û jê hez kir, wusa ku di nav gunehkaran de jiya. 11 Belê, ew zû hate birin, da ku xerabî têgihîştina wî neguhêre, an hîle nefsê canê wî bike. 12 Ji ber ku sihrîkirina xerabiyê tiştên rast vedişêre; û geryana dilxwazî hişê sade xera dike. 13 Ewê ku di demeke kurt de bêkêmahî bû, demeke dirêj pêk hat. 14Çimkî ruhê wî li Xudan xweş hat; Loma lez kir ku wî ji nav xeraban derxe. 15 Xelkê ev yek dît, lê fehm nekir û neanîn ser hişê xwe, ku kerem û rehma wî bi pîrozên wî re ye û hurmeta wî ji bijartiyên xwe re heye. 16 Bi vî awayî yê rast, yê ku dimire, wê sûcdariya zindiyan sûcdar bike; û ciwaniya ku di demeke nêzîk de temam dibe, sal û kalên nerastan. 17Çimkî ewê dawiya aqilmendan bibînin û fêm nekin ku Xwedê di şîreta xwe de çi biryar daye wî û Xudan ew bi çi awayî ewle kiriye. 18 Ewê wî bibînin û wî kêm bikin; lê Xwedê wê bi ken û bi rûkenî bi wan bikene. 19 Çimkî ewê wan bişkîne û bi serê xwe bavêje xwarê, da ku ew lal bimînin; û ewê wan ji bingehê bihejîne. û ewê bi temamî wêran bibin û di kederê de bin. û bîranîna wan wê winda bibe. 20 Û gava ew hesabên gunehên xwe bikin, ewê bi tirs werin û gunehên wan bi xwe wan bi rûyê xwe bidin bawerkirin.

1 Lê giyanên rast di destê Xwedê de ne û tu ezabe li wan nayê. 2 Li ber çavê bêaqilan dixuya ku ew mirine û çûyîna wan ji bo belengaziyê tê hesibandin. 3 Û çûyîna wan ji me berbi helakê ye, lê ew di aştiyê de ne. 4Çimkî ew li ber mirovan bên cezakirin, lê hêviya wan bi nemiriyê tije ye. 5 Û piçekî bên cezakirin, ewê gelek xelat bibin, çimkî Xwedê ew îspat kirin û ew ji bo xwe layîq dîtin. 6 Wî ew wek zêr di firnê de ceriband û wek goriya şewitandinê stand. 7 Û di wextê seredana wan de ewê bibiriqin, û wek çirûskên di nav stûyê de birevin û birevin. 8 Ewê miletan dadbar bikin û li ser gelan serweriyê bikin û Xudanê wan dê her û her padîşahiyê bike. 9 Yên ku baweriya xwe bi wî tînin, wê rastiyê fêm bikin û yên ku di hezkirinê de dilsoz in, wê bi wî re bimînin; 10 Lê yên nepak wê li gor xeyalên xwe bên cezakirin, yên ku yên rast paşguh kirine û Xudan terikandine. 11 Çimkî yê ku şehrezayî û mezinbûnê kêm dike, ew belengaz e û hêviya wan pûç e, keda wan bêber û karên wan bêkêr e. 12Jinên wan bêaqil in, zarokên wan jî xerab in. 13 Nifir li dûndana wan e. Ji ber vê yekê xwezî bi wê ya bêkes, yê ku nivîna gunehkar nizane. 14 Û xwezî bi wî mêranî, yê ku bi destên xwe tu neheqî nekiriye, ne jî tiştên xerab li hember Xwedê xeyal kiriye; 15Çimkî fêkiyê kedên qenc birûmet e û koka şehrezayiyê tu caran naçe. 16 Kurên zînakaran, ewê negihin kamilbûna xwe û tovê doşeka nerast wê ji kokê veqete. 17 ÇimNî her çiqas dirêj bijîn jî, ew ê tiştek nehesibînin û temenê wan yê dawîn bê rûmet be. 18 An jî, eger ew zû bimirin, ne hêviya wan û ne jî handana roja ceribandinê heye. 19Çimkî dawiya nifşa nerast tirsnak e. BEŞ 4 1 Çêtir e ku zarok nebin û bibin xwedî fezîlet, çimkî bîranîna wê nemir e; ji ber ku ji Xwedê û ji mirovan re tê zanîn. 2 Gava ku ew hebe, meriv jê re mînak digirin; û gava ku ew çû, ew wê dixwazin: ew tacek li xwe dike û her û her bi ser dikeve, bi serketinê ve, ji bo xelatên nepak têdikoşe.

BEŞ 5 1 Wê demê yê rast wê bi cesareteke mezin li ber rûyê yên ku ew êşandine raweste û hesabê keda wî neke. 2 Gava ku ew wê bibînin, ew ê bi tirsek mezin xemgîn bibin û dê li xerîbiya xilasiya wî, ji her tiştê ku ew lê digeriyan wêdetir, ecêbmayî bimînin.

3 Û ewên ku tobe dikin û ji ber êşa ruh digirîn, wê di dilê xwe de bêjin: «Ev ew bû, yê ku me carinan bi tinazên xwe dikir û metelokek riswakirinê bû. 4 Me bêaqilan jîyana wî dîn û dawiya wî bêrûmet hesab kir. 5 Ew çawa di nav zarokên Xwedê de tê hejmartin û para wî di nav pîrozan de ye! 6 Ji ber vê yekê em ji riya rastiyê derketin û ronahiya rastdariyê ji me re nebiriqand û tava rastdariyê li ser me derneket. 7 Me xwe di riya xerabî û wêraniyê de westand: Belê, em di çolên ku rê tune bûn re derbas bûn; lê riya Xudan, me ew nas nekir. 8 Serbilindî çi feyda me anî? an jî dewlemendiya bi rûmetiya me çi qenciya me aniye? 9Hemû tişt wek sîwanekê û wek stûneke ku bi lez û bez derbas dibe, derbas dibin. 10 Û wek gemiyeke ku di ser pêlên avê re derbas dibe, ku gava derbas dibe, şopa wê nayê dîtin û ne jî riya kelê di pêlan de; 11 An jî mîna ku çivîkek di hewayê re firiya, tu nîşanek riya wê nayê dîtin, lê hewaya sivik ku bi lêdana baskên wê tê lêxistin û bi deng û livîna wan a tund ji hev vediqete, derbas dibe. Û paşê tu nîşanek ku ew çûye nayê dîtin. 12An jî mîna ku tîr li deqekê bê avêtin, ew hewayê ku di cih de dîsa li hev tê, ji hev vediqetîne, da ku mirov nizanibe ji ku derê derbas bûye. 13 Bi vî awayî me jî bi vî awayî, gava ku em çêbûn, dest pê kir ku dawiya xwe bikişîne û tu nîşanek fezîlet tune ku em nîşan bidin. lê di xerabiya me de hatin fetisandin. 14Çimkî hêviya nepakan mîna toza ku bi bayê tê hilanîn e. mîna kefeke tenik a ku bi bahozê re jê dibe; mîna dûmana ku bi bahozekê li vir û wê derê belav dibe û wek bîranîna mêvanekî ku ji rojekê pê ve dimîne derbas dibe. 15 Lê yên rast her û her dijîn; xelata wan jî li ba Xudan e û xema wan li cem Yê Herî Berz e. 16 Ji ber vê yekê ewê padîşahiya rûmet û tacek bedew ji destê Xudan bistînin; çimkî ewê bi destê xwe yê rastê wan veşêre û bi milê xwe ewê wan biparêze. 17 Ewê hesûdiya xwe ji xwe re bibe cebilxane, û mexlûq ji bo tolhildana dijminên xwe bike çek. 18 Ewê rastdariyê wek zirx û dîwana rastîn li şûna helmê li xwe bike. 19 Ewê pîroziyê bike mertaleke bêşik. 20 Ewê xezeba xwe ya giran ji bo şûr tûj bike û dinya bi wî re li dijî bêaqilan şer bike. 21 Wê gavê birûskên rastê wê derkevin derve; û ji ewran, wek ku ji kevaneke baş xêzkirî, ewê bifirin ber bi nîşanê.

22 Û teyrokên tije xezeb wê wek ji kevaneke kevirî bên avêtin û ava behrê wê li ser wan biqelişe û lehî wê wan bi hovîtî bixeniqîne. 23 Erê, bayekî dijwar wê li hember wan rabe û mîna bahozekê wê wan biqelişe: Bi vî awayî neheqî wê tevahiya erdê wêran bike, û kiriyarên xerab wê textên hêzdaran hilweşîne. BEŞ 6 1 Ji ber vê yekê, ey padîşah, bibihîzin û fêm bikin; Hûn hakimên kujên dinyayê hîn bibin. 2Guh bidin ey, yên ku serweriya gelan dikin û di nav elaleta miletan de rûmet bidin. 3Çimkî ji Xudan hêz û serwerî ji Yê Herî Berz re hatiye dayîn. Ewê karên we biceribîne û şîretên we bikole. 4 Ji ber ku we xizmetkarên Padîşahiya wî bûn, we rast dadbar nekir, Şerîet pêk neanî û li gorî şîreta Xwedê meşîn. 5 Ewê bi hovane û bi lez bê ser we, çimkî dîwaneke tûj wê ji bo yên ku li cihên bilind in. 6Çimkî dilovanî wê di nêzîk de li yên herî nefsbiçûk bibexşîne; 7 Çimkî yê ku Xudanê hemûyan e, wê ji kesî netirse û ji mezinahiya tu kesî netirse. 8Lê ceribandinek dijwar wê were serê hêzdar. 9 Îcar ey padîşah, ez ji we re dibêjim, da ku hûn şehrezayiyê hîn bibin û nekevin. 10 Çimkî yên ku pîroziyê diparêzin, wê pîroz bêne dîwankirin; 11 Ji ber vê yekê hezkirina xwe deyne ser gotinên min; wan bixwazin û hûnê hîn bibin. 12Aqilmendî birûmet e û qet naqede; Erê, ew ji yên ku jê hez dikin re bi hêsanî tê dîtin û ji yên ku lê digerin jî têne dîtin. 13 Ew li ber wan ên ku wê dixwazin, pêşî li wan dide ku xwe bi wan bide naskirin. 14 Yê ku zû li wê digere, êşek mezin jê re nayê, çimkî ewê wê li ber deriyên xwe rûniştî bibîne. 15 Ji ber vê yekê fikirîn li ser wê bêkêmasî ya şehrezayî ye; 16Çimkî ew digere, li yên ku hêjayî wê ne, digere, di rêyan de xwe bi xêr nîşanî wan dide û di her ramanê de bi wan re tê pêşberî wan. 17 Çimkî destpêka wê ya rast xwestina terbiyekirinê ye; û lênêrîna dîsîplînê hezkirin e; 18 Û hezkirin girtina qanûnên wê ye; û guhdana qanûnên wê misogeriya bêgendeliyê ye. 19 Û bêxemîtî me nêzîkî Xwedê dike. 20 Ji ber vê yekê xwesteka şehrezayiyê ji bo padîşahiyê tîne. 21 Ey padîşahên gel, eger kêfa we bi text û spartekan be, şehrezayiyê qedrê bikin, da ku hûn her û her padîşahiyê bikin.

22 Li ser şehrezayiyê, ka ew çi ye û çawa derketiye, ezê ji we re bêjim û sirên ji we venaşêrim; dê ji rastiyê derbas nebin. 23 Ez jî bi çavnebariya xwe naçim; Ji ber ku mirovê weha bi şehrezayiyê re nabe hevpar. 24 Lê elaleta şehrezayan bextewariya dinyayê ye û padîşahê şehreza piştgiriya gel e. 25 Loma bi gotinên min şîretan bistînin û ewê qenciyê li we bike.

18 Destpêk, dawî û di nav deman de: Guhertinên zivirîna rojê û guhertina demsalan. 19 Derdora salan û cihê stêran: 20 Xwezaya afirîdên jîndar û xezeba heywanên kovî: tundiya bayan û ramanên mirovan: cihêrengiya nebatan û fezîletên kok. 21 Û hemû tiştên veşartî yan eşkere, ez dizanim. 22 Ji ber ku şehrezayiya ku xebatkarê her tiştî ye, ez hîn kirim; çimkî di wê de ruhê têgihîştinê pîroz e, yekta, pirjimar, nazik, jîndar, zelal, nepîs, eşkere, ne bi êş, ji tiştê qenc hez dike. zû, ku nayê destûr kirin, amade ye ku qenciyê bike, 23 Ji mirovan re dilovan, domdar, ewledar, bê xem, xwediyê hemû hêzê ye, çavdêriya her tiştî dike û di nav hemû têgihîştinê re derbas dibe, ruhên pak û herî biaqil. 24Çimkî şehrezayî ji her tevgerê bilivîntir e: Ew ji ber pakbûna xwe di her tiştî re derbas dibe û derbas dibe. 25Çimkî ew nefesa hêza Xwedê ye û bandorek pak e ku ji rûmeta Karîndarê Karîn diherike; ji ber vê yekê tiştek pîs nikare bikeve nav wê. 26Çimkî ew ronahiya ronahiya herheyî ye, neynika neqişandî ya hêza Xwedê û sûretê qenciya wî ye. 27 Û ji ber ku yek e, ew dikare her tiştî bike; û di xwe de dimîne, her tiştî nû dike; û di her zeman de, ku dikeve canên pîroz, wan dike dostên Xwedê û pêxemberan. 28 Çimkî Xwedê ji yê ku bi şehrezayiyê rûdine pê ve ji tu kesî hez nake. 29Çimkî ew ji rojê û ji her tiştî ji rêza stêrkan bedewtir e: Bi ronahiyê re tê berhevdan, li ber wê tê dîtin. 30 Çimkî piştî vê şev tê;

BEŞ 7 1 Ez bi xwe jî mirovekî mirî me, wek hemûyan û dûndana wî yê ku pêşî ji erdê hatiye afirandin. 2 Û di malzaroka diya min de di deh mehan de wek goşt hat çêkirin, di xwînê de, ji tovê mirov û kêfa ku bi xewê re tê tevlihev bû. 3 Û gava ku ez hatim dinyayê, min di hewaya hevpar de xêz kir û ez ketim ser rûyê erdê ku mîna xwezayê ye. 4 Ez bi cil û berg û ew jî bi xem û xem hatim şîrkirin. 5Çimkî tu padîşah tune ku destpêkeke din a jidayikbûnê hebûya. 6Çimkî deriyê hemû mirovan di jiyanê de yek e û yên mîna wan derdikevin. 7 Ji ber vê yekê min dua kir û têgihîştinê ji min re hat dayîn: Min gazî Xwedê kir û ruhê şehrezayiyê hat ser min. 8Min ew li ber sêr û textan tercîh kir û li hember wê dewlemendiyê qedr û qîmet neda. 9 Min tu kevirê giranbuha jî bi wê re nekir, ji ber ku hemû zêr ji bo wê wek qûmek piçûk e û zîv wê li ber wê wek gil bê hesibandin. 10Min ji sihetî û bedewiyê wêdetir ji wê hez kir û li şûna ronahiyê bijart ku ez wê bibim xwedî; çimkî ronahiya ku jê tê, qet namire. 11 Hemû tiştên qenc bi hev re bi wê re hatin ba min û bêhejmar dewlemendî di destê wê de bûn. 12 Û ez bi wan hemûyan şa bûm, ji ber ku şehrezayî li pêşiya wan diçû û min nizanibû ku ew diya wan e. 13 Ez bi xîret fêr bûm û bi wê re bi serbestî radigihînim: Ez dewlemendiya wê venaşêrim. 14Çimkî ew ji mirovan re xezîneyek e ku tu carî têk naçe; yên ku bi kar tînin, dibin dostên Xwedê û ji ber diyariyên ku ji hînbûnê têne pesinandin. 15 Xwedê destûr da min ku ez wek ku dixwazim bipeyivim û ji bo tiştên ku ji min re hatine dayîn, bizaro bim. 16 Çimkî em û gotinên me di destê wî de ne; her weha şehrezayî û zanîna xebatê. 17Çimkî wî hinek zanîna wan tiştên ku hene, ango, ku dinya çawa hatiye afirandin û xebata hêmanan bizanim, daye min.

BEŞ 8 1Aqilmendî bi hêz digihîje deverekê û digihîje yekî din û bi şirîn emir dide her tiştî. 2 Min ji xortaniya xwe de jê hez kir û ji ciwaniya xwe ve li wê geriyam, min xwest ku ez wê bikim hevjîna xwe û ez bûm evîndarê bedewiya wê. 3 Ji ber ku ew bi Xwedê re dipeyive, ew rûmeta xwe mezin dike: Erê, Xudanê her tiştî bi xwe ji wê hez kir. 4 Çimkî ew ji sirên zanîna Xwedê agadar e û ji kirinên wî hez dike. 5 Heger dewlemendî di vê jiyanê de xwedêgiravî be; Ma ji şehrezayiyê dewlemendtir çi heye ku her tiştî dike? 6 Û eger aqilmendî kar bike; Kî ji wan hemûyan ji wê kedkartir e? 7 Û eger yek ji rastdariyê hez bike kedên wê fezîlet in: Çimkî ew xwedîtî û serhişmendî, dadperwerî û cesaretê hîn dike.

8 Ger zilamek pir ezmûn bixwaze, ew tiştên berê dizane, û rast texmîn dike ku dê çi bibe: ew bi hûrguliyên axaftinê dizane û dikare hevokên tarî vebêje: ew nîşan û ecêb û bûyerên demsal û deman pêşbîn dike. 9 Ji ber vê yekê min biryar da ku ez wê bibim ba xwe, da ku ez bi xwe re bijîm, çimkî dizanibû ku ewê bibe şîretkara tiştên qenc, û di xem û kederan de handanek e. 10 Ji bo wê ezê di nav elaletê de xwedî qedir û rûmet be, her çend ez ciwan bim. 11 Ez ê di dîwanê de bi eqlekî zû bibînim û li ber çavên mirovên mezin bibim heyran. 12 Gava ku ez zimanê xwe bigirim, ew ê kêfa min bistînin û gava ez bipeyivim, ewê guh bidin min; heke ez pir bipeyivim, ewê destên xwe deynin ser devê xwe. 13 Wekî din ezê bi saya wê nemiriyê bistînim û ji wan ên ku li pey min tên re bîranîneke herheyî li pey xwe bihêlim. 14 Ezê gelan rêz bikim û milet wê bibin bindestê min. 15 Zalimên xedar wê bitirsin, gava ku li ser min nebihîzin; Ezê di nav elaletê de qenc û di şer de mêrxas bim. 16 Piştî ku ez hatim mala xwe, ezê bi wê re rûnim. û bi wê re ne xem e, lê kêf û şahî heye. 17 Îcar gava ku min ev tişt di dilê xwe de fikirîn û di dilê xwe de li ser wan difikirîm, çawa ku hevalbendiya şehrezayiyê nemirî ye; 18 Û kêfa mezin ji hevaltiya wê re ye; û di karên destên wê de dewlemendiyên bêdawî hene; û di pêkanîna konferansê de bi wê re, aqilmendî; û di axaftina bi wê re, raporek baş; Ez çûm ku ez çawa wê bibim ba xwe. 19Çimkî ez zarokekî jîr bûm û ruhê min hebû. 20 Belê, ez qenc bûm, ez hatim bedeneke nepîs. 21 Lê belê, gava ku min fêm kir ku ez bi awayekî din nikarim wê bistînim, heta ku Xwedê ew neda min; û ev jî xaleke şehrezayiyê bû ku bizane diyariya kê ye; Min ji Xudan re dua kir û jê lava kir û bi hemû dilê xwe min got:

5Çimkî ez xulamê te û kurê xulamê te mirovekî bêhêz im, ji demeke kurt û ji bo têgihîştina dadbar û qanûnan pir ciwan im. 6Çimkî mirovek di nav zarokên mirovan de tu carî ew qas bêkêmasî nebe jî, heke şehrezayiya te bi wî re nebe, ew ê tiştek neyê hesibandin. 7 Te ez hilbijartim ku ez bibim padîşahê gelê xwe û dadgerê kur û keçên xwe. 8 Te emir da min ku ez li ser çiyayê te yê pîroz perestgehek û gorîgehek li bajarê ku tu lê rûdinî ava bikim, mîna konê pîroz, ku te ji destpêkê ve amade kiriye. 9 Û şehrezayî bi te re bû, ku bi kirinên te dizane û dema ku te dinya afirand hebû, û dizanibû ku çi li ber te meqbûl û di emrên te de rast e. 10 Ey wê ji ezmên xwe yên pîroz û ji textê rûmeta xwe bişîne, da ku ew amade be, bi min re bixebite, da ku ez bizanim tiştê ku li te xweş tê. 11 Çimkî ew bi her tiştî dizane û fêm dike, û ew ê di kirinên min de bi baldarî rêberiya min bike û di hêza xwe de min biparêze. 12 Bi vî awayî kirinên min wê bên qebûlkirin û hingê ezê gelê te bi dadperwerî dîwan bikim û hêja bibim ku li ser kursiyê bavê xwe rûnim. 13 Çimkî ewê ku dikare şîreta Xwedê bizane, kîjan e? an kî dikare bifikire ku daxwaza Xudan çi ye? 14Çimkî fikirên merivên dimirin nebaş in û adetên me jî nezelal in. 15Çimkî bedenê xerabûyî canê diêşîne û konê axê hişê ku li ser gelek tiştan difikire giran dike. 16 Û bi zorê em tiştên ku li ser rûyê erdê ne rast texmîn dikin û bi kedê em tiştên ku li ber xwe ne, rast dibînin; lê yên ku li ezmên in, kê lêkolîn kiriye? 17 Û şîreta te kî dizane, ji bilî ku tu şehrezayiyê nedî û Ruhê xwe yê Pîroz ji jor ve neşînî? 18 Ji ber vê yekê riyên wan ên ku li ser rûyê erdê rûdinin, hatin sererast kirin, û mirov tiştên ku li te xweş tên hîn kirin û bi şehrezayiyê xilas bûn. BEŞ 10 1Wê bavê yekem ê dinyayê yê ku bi tenê afirî, parast û ew ji ketina wî derxist. 2 Û desthilatî da wî, ku hukumdarî her tiştî bike. 3 Lê gava ku yê neheq bi hêrsa xwe ji wê dûr ket, ew jî bi hêrsa ku birayê xwe kuşt. 4 Ji ber ku erd bi lehiyê xeniqî, şehrezayiyê dîsa ew parast û riya rastan di nav perçek darê piçûk de rêve kir. 5 Wekî din, miletên ku di komploya xwe ya xerab de şerm kirin, wê yê rast dît, ew li ber Xwedê bêqusûr parast û li hember dilovaniya xwe ya li hember kurê wî hêzdar kir.

BEŞ 9 1Ya Xwedayê bav û kalên min û Xwedayê dilovan, yê ku her tişt bi peyva xwe afirandiye, 2 Û bi şehrezayiya xwe mirov destnîşan kir, ku ew li ser mexlûqên ku te afirandine, bibe desthilatdar, 3 Û li dinyayê li gor edalet û rastdariyê emir bike û bi dilekî rast dadbar bike. 4Aqilmendiyê bide min, yê ku li ber textê te rûniştî ye; û min ji nav zarokên xwe red neke.

6 Gava ku yên nepak helak bûn, wê mirovê rast rizgar kir, yê ku ji agirê ku bi ser pênc bajaran de ketibû reviya. 7 Li ser xerabiya wî heta îro jî erda ku çixare dikişîne şahid e û nebatên ku fêkiyê nadin, û stûnek xwê ya rawestayî bîranîna canê bêbawer e. 8 Çimkî ne bi şehrezayiyê, wan ne tenê ev êş kişand, ku wan tiştên qenc nizanibû. di heman demê de ji dinyayê re bîranînek bêaqiliya xwe jî li dû xwe hişt. 9 Lê şehrezayiyê yên ku li ser wê bûn, ji êşê rizgar kir. 10 Gava yê rast ji xezeba birayê xwe reviya, wê ew di rêyên rast de rêberî kir, Padîşahiya Xwedê nîşanî wî da û zanîna tiştên pîroz da wî, ew di rêwîtiya xwe de dewlemend kir û fêkiyên keda wî zêde kir. 11 Bi çavnebariya yên ku li wî bindest bûn, wê li cem wî rawesta û ew dewlemend kir. 12 Wê ew ji dijminên wî parast, ew ji yên ku li bendê bûn parast û di şerekî giran de serkeftin da wî. da ku ew bizane ku qencî ji hemûyan bihêztir e. 13 Gava yê rast hat firotin, wê dev ji wî berneda, lê ew ji guneh rizgar kir: bi wî re daket çalê. 14 Û ew di bin bendê de nehişt, heta ku wê ji wî re şeqê padîşahiyê û hêz li hember yên ku zilm li wî dikirin, anî. 15Wê mirovên rast û dûndana bêqusûr ji miletê ku zilm li wan dikir rizgar kir. 16 Ew ket canê xulamê Xudan, û li hember padîşahên tirsnak bi ecêb û nîşanan li ber xwe da. 17 Berdêla keda wan da rastdaran, rêberiya wan bi rêyek ecêb kir û bi roj ji wan re bû bergehek û di demsala şevê de ronahiya stêran; 18 Ew di Deryaya Sor re birin û di nav gelek avê re birin. 19 Lê wê dijminên wan xeniqand û ji binê kûran avêt. 20 Ji ber vê yekê yên rast yên nepak talan kirin, pesnê navê te yê pîroz dan, ya Xudan, û bi yekdengî destê te yê ku ji bo wan şer kir, mezin kir. 21Çimkî şehrezayiyê devê lalan vekir û zimanê yên ku nikarin bipeyivin xweş kir.

6Çimkî li şûna çemekî herheyî ku bi xwîna pîs diherike, 7 Ji bo eşkerekirina wê emrê, ku pê zarok hatin kuştin, te gelek av da wan, bi awayekî ku ew li hêviya wan nebûn. 8 Îcar te bi wê tîbûnê got ku te çawa dijminên wan ceza kir. 9Çimkî gava ew hatin ceribandin, lê bi rehmê hatin cezakirin, wan dizanibû ku çawa yên nepak di xezebê û cefayê de têne dadkirin û ji yên rast tî bûn. 10 Te wek bavekî şîret li van kir û ceriband; 11 Çi tunebûn, çi jî hebûn, ew mîna hev xemgîn bûn. 12Çimkî xemgîniyek ducar hat serê wan û nalînek ji bo bîranîna tiştên berê. 13Çimkî gava wan bihîst ku bi cezayên xwe yên din sûd werdigirin, wan hinekî hest bi Xudan kir. 14ÇimNî ewê ku wan bi rezîliyê hurmeta wî digirtin, dema ku ew ji mêj ve di avêtina zarokan de hatibû avêtin derve, di dawiyê de, gava dît ku çi bû, ew heyranê wî bûn. 15 Lê ji ber xapandinên wan ên xerab ên ku bi wan hatin xapandin, perizîn marên bêhiş û heywanên xerab, te ji bo tolhildanê gelek heywanên bêaqil şandin ser wan. 16 Da ku ew bizanin, ku mirov bi çi guneh bike, wê bi wî jî bê cezakirin. 17Çimkî destê te yê karîndar, yê ku dinya bê şekl afirand, nedixwest ku di nav wan de gelek hirç an şêrên hov bişîne. 18 An jî heywanên kovî yên nenas, tije xezeb, ku nû hatine afirandin, an buharek êgir, an bîhnên pîs ên dûmanên belavbûyî derdixin, an jî çirûskên hovane ji çavên wan derdixin. 19 Ji ber vê yekê ne ku tenê zerar dikare di cih de wan bigihîne, lê dîmena tirsnak jî wan bi tevahî hilweşîne. 20 Erê, û bêyî van hêzan ew bi yek teqînê ketine xwarê, ji ber tolhildanê tengahî bûne û bi hilma hêza te belav bûne; lê te her tişt bi pîvan, hejmar û giraniyê emir kiriye. 21 Çimkî tu dikarî hêza xwe ya mezin her wextê ku tu bixwazî nîşan bidî; û kî dikare li ber hêza milê te bisekine? 22 Ji ber ku hemû dinya li ber te, wek dilopek ji hevsengiyê ye, erê, wek dilopek ji devê sibê ye ku dikeve ser rûyê erdê. 23 Lê tu li hemûyan rehmê; Çimkî tu dikarî her tiştî bikî û çavê xwe li gunehên mirovan bidî, ji ber ku divê ew bên sererastkirin. 24Çimkî tu ji hemû tiştên ku hene hez dikî û ji tiştekî ku te afirandiye nefret dikî, çimkî eger te nefret bikira, te tu carî tiştek nedikir. 25 Û eger ne daxwaza te bûya, tu tişt çawa dikaribû ragiriya? an hat parastin, eger ji te re ne hat gotin?

BEŞ 11 1 Wê karên wan di destê pêxemberê pîroz de dewlemend kir. 2 Ew di nav çolê re derbas bûn û li cihên ku rê tunebû kon vedan. 3 Li hember dijminên xwe rawestiyan û heyfa dijminên xwe hilanîn. 4 Gava ew tî bûn, gazî te kirin, ji kevirê çirûsk av da wan û tîbûna wan ji kevirê hişk vemirî. 5Çimkî dijminên wan bi tiştên ku hatin cezakirin, di hewcedariya xwe de jî feyde girtin.

26 Lê tu xwe ji her tiştî diparêzî, çimkî ew ên te ne, ya Xudan, tu hezkerê canan.

19 Lê te bi van kirinên xwe gelê xwe hîn kir ku mirovê rast dilovan be, û zarokên xwe kirin hêviyek baş ku tu ji gunehan tobe bidî. 20Çimkî eger te dijminên zarokên xwe û yên ku mehkûmê mirinê bûne, bi şêwazekî weha ceza bidî, wext û cîh bidî wan, da ku ew ji xerabiya xwe xilas bibin. 21 Te bi çi tedbîrên mezin dadbar kir kurên xwe yên ku te ji bav û kalên wan re sond xwariye û te peymanên sozên qenc girêdaye? 22 Ji ber vê yekê, dema ku tu me dadbar dikî, lê tu hezar carî zêdetir qamçiyan li dijminên me dikî, ji bo ku gava em dadbar dikin, em bi baldarî li qenciya te bifikirin û gava ku em bi xwe têne darizandin, em li dilovaniyê bigerin. 23 Ji ber vê yekê, li gel ku mirov bi bêbextî û neheqî dijîn, te ew bi pîsiyên wan êşandin. 24Çimkî ew di rêyên xeletiyê de pir dûr ketin û ew ji bo xwedayên ku di nav cenawirên dijminên xwe de jî bêhurmet kirin, wek zarokên bêfêm hatin xapandin. 25 Ji ber vê yekê te ji wan re, wekî ji zarokan re bê aqil, dîwanek şand ku tinazên xwe bi wan bikî. 26Lê yên ku bi wê rastkirina ku wî bi wan re hevrikî kir, îslah nebin, wê dîwaneke layîq Xwedê hîs bikin. 27 Binêrin, dema ku ew hatin cezakirin, yanî ji bo wan ên ku wan xweda dihesibînin, kîn û kîn li wan kir. Îcar gava ku wan ev yek dît, wan ew Xwedayê rastîn ê ku beriya niha înkar kiribûn, nas kirin.

BEŞ 12 1 Çimkî Ruhê te yê nexirab di her tiştî de ye. 2 Ji ber vê yekê tu wan ên ku sûcdar dikin, hindik û hindik ceza dikî û wan hişyar dikî û wan di bîra wan de dikî, yên ku wan xerab kirine, da ku dev ji xerabiya xwe berdin, ya Xudan. 3Çimkî xwestina te bû ku bi destên bav û kalên me wan her du niştecihên berê yên welatê xwe yê pîroz tune bikî, 4 Tu ji wî nefret dikî, ji ber ku sêhrbazî û goriyên xerab dikî. 5 Û her weha ew zarokkujên bêrehm, û goştê mirovan dixwarin û cejnên xwînê, 6 Bi kahînên xwe yên ji nav koma pûtperestan û bi dê û bavên xwe re, yên ku bi destên xwe canên ji alîkariyê bêpar dikujin. 7 Da ku welatê ku te di ser her tiştî re dinirxand, koloniyeke hêja ji zarokên Xwedê bistîne. 8 Lê belê te ewên ku te wek mirovan hejand û mêşhingiv şandin pêşiyên ordiya xwe, da ku wan kêm û hindik bikujin. 9 Ne ku tu nikarî di şer de nepakan bikî bin destên rastan, an jî bi heywanên zalim, an bi yek gotinek hov, wan bi cih bikî. 10Lê te dadbarên xwe li ser wan hindik û hindik bi cih anî, te cihê tobeyê da wan, ji ber ku nezanibû ku ew nifşek xerab in, û ku xerabiya wan di nav wan de çêdibe, û ku ramana wan qet nayê guheztin. 11 Çimkî ew ji destpêkê ve toximek nifirkirî bû; ne jî te ji tirsa tu kesî li wan gunehên ku tê de kirine efû nekir. 12 Ma kî wê bêje: Te çi kir? an kî wê li ber dîwana te bisekine? an kî wê te sûcdar bike ji bo miletên ku helak bibin, ku te çêkiriye? an kî wê li hember te bisekine, da ku tola mirovên neheq jê bistîne? 13Çimkî ji te pê ve Xwedê tune ye ku xema hemûyan dike, yê ku tu nîşan bidî ku dadbariya te ne rast e. 14 Ne padîşah û ne jî zalim wê nikaribin ji bo yê ku te ceza kiriye rûyê xwe li hember te deyne. 15 Ji ber ku tu bi xwe rastdar î, tu bi rast emir li her tiştî dikî û difikirî ku bi hêza te nayê ku tu wî sûcdar bikî, yê ku ne heqê cezakirinê ye. 16Çimkî hêza te destpêka rastdariyê ye û ji ber ku tu Xudanê hemûyan î, ew ji te re dike ku ji hemûyan re kerem bike. 17Çimkî dema ku mirov bawer nekin ku tu xwedî hêzek tam î, tu hêza xwe nîşan didî û di nav wan ên ku vê yekê dizanin de, tu wêrekiya wan diyar dikî. 18 Lê tu serdestiya hêza xwe, bi dadperwerî dadbar dikî û bi qenciyeke mezin emir didî me;

BEŞ 13 1 Bi rastî hemû mirovên ku ji xwezaya xwe bêaqil in, ji Xwedê nezan in û ji wan tiştên qenc ên ku têne dîtin nikarin wî nas bikin. 2Lê ji xwedayên ku dinyayê îdare dikin, an agir, an ba, an hewaya bilez, an dora stêrkan, an ava şiddî, an roniyên ezmên têne hesibandin. 3 Bi bedewiya kê, eger kêfa wan jê re hatibe, ew bûne xweda; Bila ew bizanin ku Rebbê wan çiqas çêtir e: Çimkî yekem nivîskarê bedewiyê ew afirandine. 4 Lê eger ew li hêz û fezîleta wan şaş mabûn, bila bi wan fêm bikin, ka yê ku ew çêkiriye çiqasî bi hêztir e. 5Çimkî bi mezinahî û bedewiya mexlûqan çêkerê wan tê dîtin. 6 Lê dîsa jî ji ber vê yekê ew kêm in ku sûcdar in; ji ber ku dibe ku ew li Xwedê digerin û li Xwedê digerin û dixwazin wî bibînin. 7 Ji ber ku di kirinên wî de agadar in, ew bi xîret lê dikolin û bi çavên xwe bawer dikin, çimkî tiştên ku têne dîtin xweşik in. 8 Lê belê ew nayên efûkirin.

9 Çimkî eger wan bizanibûya ew qas tişt bizanibûya, dikaribûya li dinyayê bikirana; çawa wan zû negihîşt Xwedayê wê? 10Lê belengaz in û hêviya wan bi miriyan heye, yên ku ji wan re dibêjin xweda, zêr û zîv, ji bo ku hûn hunerê nîşan bidin, mîna heywanan, an kevirê ku bêkêr e, kar. ji destekî kevnar. 11 Îcar xeratê ku dar dibire, piştî ku wî darek ji bo mebestê dît, û hemû qalikê xwe bi hostayî ji der û dora xwe derxist, ew bi xweşikî çêkir, û firaxek jê re çêkir ji bo xizmeta jiyana mirovan; 12 Û piştî ku bermayê karê xwe xerc kir, da ku goştê xwe bike, xwe têr kir. 13 Û çolê di nav wan ên ku bêkêr de ne hilda, ku ew perçeyek darê xûya û bi girêk tije bû, dema ku tiştekî din tune bû, ew bi xîret jê kir û bi jêhatîbûna têgihîştina xwe çêkir. ew li ser sûretê mêrik çêkir; 14 An jî ew kir mîna cenawirekî pîs, bi sorgulê danî ser xwe, bi boyaxa sor reng da û her cihê tê de pêça. 15 Û gava ku odeyek jê re guncav çêkir, ew xiste dîwarekî û bi hesinî rojî girt. 16Çimkî wî ew dabîn kir, da ku ew nekeve, çimkî dizanibû ku ew nikare xwe bide alî. Çimkî ew wêneyek e û hewcedariya wî bi alîkariyê heye: 17 Hingê ew ji bo mal û milkê xwe, ji bo jin û zarokên xwe dua dike û şerm nake ku bi yê ku canê wî tune bipeyive. 18 Ji bo saxiyê ew gazî yê lawaz dike, çimkî jiyan ji yê mirî dua dike; ji ber ku arîkarî bi dilnizmî ji tiştê ku kêmasiya alîkariyê heye lava dike û ji bo rêwîtiyek xweş ji ya ku nikare pê ve biçe dixwaze. 19 Û ji bo qezenckirin û bidestxistina û ji bo serkeftina destên xwe, ji wî re karîna ku ew nikare tiştekî bike, dixwaze.

8 Lê yê ku bi destan çêdibe, wek yê ku ew çêkiriye, lanet li wî tê kirin. û ji ber ku xera bû, jê re digotin Xwedê. 9Çimkî yê nepak û nepakiya wî ji Xwedê re bi hev re nefret dikin. 10Çimkî ewê ku çê bûye, bi yê ku çêkiriye re wê bê cezakirin. 11 Ji ber vê yekê wê serdanî li ser pûtên miletan jî hebe; ji ber ku ew di afirînerê Xwedê de ji canê mirovan re bûne mexlûb û terpilîn û ji bo lingên neaqilmendan bûne dafik. 12Çimkî çêkirina pûtan destpêka fuhûşiya ruhanî û dahênana wan jî xerabûna jiyanê bû. 13 Çimkî ne ew ji destpêkê de bûn, ne jî wê her û her bimînin. 14Çimkî ew bi rûmeta pûç a mirovan ketin dinyayê û ji ber vê yekê ewê di demeke nêzîk de biqedin. 15Çimkî bavekî ku bi şîneke bêwext ketibû, dema ku sûretê zarokê xwe di demeke nêzîk de jêkiribû çêkir, niha ew wek xwedayekî ku wê demê mirî bû, bi hurmet kir û ayîn û qurbanan da yên ku di bin wî de bûn. 16 Bi vî awayî di nav demê de adeteke nepak, ku xurt bû, wek qanûn hat girtin û bi emirên padîşahan diperizin sûretên neqişandî. 17 Mirovan nikarîbûn li ber wî rûmeta wî bidin, ji ber ku ew dûr rûdiniştin, rûyê wî yê sexte ji dûr ve hildan û sûretê padîşahekî ku rûmeta wî didan çêkirin, ji bo ku bi vê dilpakiya xwe ji wî re lamî bikin. tunebû, mîna ku ew amade be. 18 Di heman demê de xîretkêşiya yekta ya hunermend jî alîkariya cahilan kir ku zêdetir ber bi xurafetiyê ve bibin. 19 Çimkî wî, belkî dixwest dilê yekî serdest xweş bike, hemû jîrbûna xwe ferz kir ku mîna şêwaza herî baş çêbike. 20 Û bi vî awayî elaletê, bi kerem û keremê kelecan, niha ew ji bo xwedayekî, ku hinekî berê lê bi rûmet bû, hilda. 21 Û ev yek ji bo xapandina dinyayê bû fersend: ji ber ku mirovên ku ji bobelatê an jî ji zilmê re xizmet dikirin, navê ku nayê ragihandin ji kevir û stoyan re digotin. 22 Ev jî têra wan nedikir, ku ew di zanîna Xwedê de xelet bûn. lê belê dema ku ew di şerê mezin ê cahiliyê de dijiyan, ji wan belayên ewqas mezin re digotin aştî. 23 Ji ber ku wan zarokên xwe di qurbanan de dikuştin, ayînên veşartî dikirin, ayînên xerîb dikirin. 24 Êdî ne jîn û ne jî zewac bêpar diman; 25 Bi vî awayî di hemû mirovan de bê îstîsna xwîn, kuştin, dizî û durûtî, fesadî, bêbawerî, tevlihevî, sondxwarî,

BEŞ 14 1 Dîsa, yekî ku xwe ji bo gemiyê amade dike û ji bo ku di nav pêlên xezeb re derbas bibe, gazî perçek dar ji gemiya ku ew hildigire wêrantir e. 2Çimkî bi rastî jî xwesteka qezencê ew afirand û karker bi jêhatiya xwe ew ava kir. 3 Lê şîreta te, ya Bavo, wê hukum dike, çimkî te di deryayê de rê û di pêlan de rêyek ewle çêkir. 4 Nîşan dide ku tu dikarî ji her xeterê xilas bikî: Belê, her çend mirovek bê huner çûye deryayê. 5 Lê dîsa jî tu nexwest ku karên şehrezayiya te bêkar bin, û ji ber vê yekê mirov jiyana xwe didin ber perçeyek piçûk û di keştiyek qels de deryaya dijwar derbas dibin, xilas dibin. 6 Ji ber ku di demên berê de jî, dema ku dêwên pozbilind helak bûn, hêviya dinyaya ku bi destê te tê rêvebirin, di keştiyek qels de xilas bû û ji her zemanan re tovek nifş hişt. 7 Xwezî bi wê dara ku rastdarî jê tê.

26 Xemgîniya merivên qenc, jibîrkirina dorhêlên qenc, pîskirina giyan, guheztina celeb, tevlihevî di zewacê de, zînayê û nepakiya bêşerm. 27Çimkî perestina pûtên ku navê wan nayê gotin, destpêk, sedem û dawiya her xerabiyê ye. 28 Çimkî yan dîn dibin, gava şa dibin, yan jî derewan dikin, yan bi neheqî dijîn, yan jî bi sivikayî sond dixwin. 29 Ji ber ku baweriya wan bi pûtên ku jiyana wan tune ye; tevî ku ew bi derew sond dixwin jî, lê xuya dikin ku zirarê nebînin. 30 Lê belê ji ber her du sedeman ew ê bi dadperwerî bên cezakirin: hem ji ber ku wan li Xwedê nebaş difikirîn, guh dan pûtan û hem jî bi neheqî bi xapandinê sond xwarin û pîroziyê kêm kirin. 31 Çimkî ne hêza wan e, ku ew bi wan sond dixwin;

12Lê wan jîyana me wek şahîyekê û dema me ya li vir jî bazarek ji bo qezencê hesab kirin; ji ber ku ew dibêjin, divê em bi her awayî, her çend bi rêyên xerab be jî, bimeşin. 13 Ji ber ku ev mirovê ku ji maddeyên dinyayî firaxên şikestî û sûretên neqişandî çêdike, dizane ku xwe ji hemûyan zêdetir xeyîd bike. 14 Û hemû dijminên gelê te, yên ku wan bindest dikin, gelek bêaqil in û ji pitikê bêbexttir in. 15Çimkî wan hemû pûtên miletan wek xweda hesab kirin; ne çav ji bo dîtinê tê bikaranîn, ne poz ji bo kişandina nefesê, ne guh ji bo bihîstinê û ne jî tiliyên destan ên ku têne girtin. Û lingên wan jî hêdî hêdî diçin. 16Çimkî mirov ew afirandin û yê ku ruhê xwe bi deyn stend, ew çêkir; lê tu kes nikare xwedayekî mîna xwe çêbike. 17 Ji ber ku ew mirî ye, ew bi destên xerab mirinê dike, çimkî ew bi xwe ji wan tiştên ku diperizin çêtir e. 18 Erê, wan diperizin wan heywanên ku herî nefret dikin jî; ji ber ku bi hev re têne berhev kirin, hin ji yên din xerabtir in. 19 Ew ne jî bedew in, ew qas ku li ser heywanan tê xwestin; lê ew bêyî pesn û bereketa Xwedê çûn.

BEŞ 15 1 Lê tu ey Xwedê, keremdar û rast î, bîhnfireh î û di rehmê de tu emir dikî, 2 Çimkî eger em guneh bikin, em yên te ne, bi hêza te dizanin, lê em guneh nakin, çimkî em dizanin ku em yên te têne hesibandin. 3Çimkî naskirina te rastdariya bêkêmasî ye; Erê, zanîna hêza te koka nemiriyê ye. 4 Ji ber ku ne îcadên xerab ên mirovan em nexapandin, ne jî wêneyekî bi rengên cihêreng, keda wênekêş a bêber; 5 Dîtina ku bêaqilan dixapîne ku li pey xwe bigerin û ji ber vê yekê ew dixwazin sûretek mirî ku bêhna wî jê nayê. 6 Hem yên ku wan çêdikin, hem yên ku dixwazin û hem jî yên ku diperizin wan, ji tiştên xerab hez dikin û hêjayî wan in ku em li ser wan bawer bikin. 7Çimkî ferhengê ku erda nerm ditemirîne, her firaxekê ji bo xizmeta me bi kedeke mezin diafirîne: erê, ew ji heman heriyê hem firaxên ku ji bo karanîna paqij in û hem jî hemî yên ku berevajî vê xizmetê dikin çêdike. bikaranîna her cûreyê, potter bi xwe dadger e. 8 Û keda xwe bi hovîtî dixebitîne, ew ji heman heriyê xwedayekî pûç çêdike, ewê ku piçekî berê bi xwe ji axê hatiye çêkirin, û di nav demeke kurt de piştî ku vegere wî, dema jiyana wî ya ku bi deyn jê re hatiye dayîn, wê bibe. daxwaz kirin. 9 Digel ku xema wî ne ew e ku pir keda wî hebe û ne jî jiyana wî kurt be; lê hewl dide ku ji zêrker û zîvkeran bi pêş ve bibe û mîna karkerên sinc bike, û çêkirina tiştên qelp rûmeta xwe dihesibîne. 10 Dilê wî ax e, hêviya wî ji axê xerabtir e û jiyana wî ji heriyê kêmtir e. 11Çimkî wî Afirînerê xwe û yê ku ruhekî çalak afirand û ruhekî jîndar hilda, nas nedikir.

BEŞ 16 1 Ji ber vê yekê bi yên mîna wan bi layiqî hatin cezakirin û bi elaleteke heywanan hatin cefakirin. 2 Li şûna kîjan cezakirinê, te bi keremê bi gelê xwe re, ji wan re goştekî bi tama xerîb amade kir, ji bo ku bêhna wan veke; 3 Ji bo ku ew xwarinê bixwazin, ji ber çavê xerab ên heywanên ku di nav wan de hatine şandin, ji tiştê ku divê hewcedariya wan hebe jî nefret bikin. lê evên ku ji bo cîhekî kin cefayê dikişînin, dibe ku bibin hevparên tama xerîb. 4Çimkî lazim bû, ku ew zulimkarî bi ser wan de bihata, ku ew nikaribûn xwe jê dûr bixin; 5Çimkî gava hovîtîya hovane ya heywanan hat ser vana û ew bi lêdana marên çopê helak bûn, xezeba te her û her nesekinî. 6 Lê ew ji bo demeke piçûk xemgîn bûn, da ku şîretan li wan bikin û nîşana xilasiyê bidin wan, da ku emrê şerîeta te bi bîr bînin. 7 Çimkî yê ku xwe ber bi wê ve zivirî, ne bi tiştê ku dîtî, lê bi te, ku Xilaskarê hemûyan î, xilas bû. 8 Û di vê yekê de te dijminên xwe îtîraf kirin, ku tu yê ku ji her xerabiyê xilas dike. 9 Ji wan re bi lêdana mîyan û mêşan hatin kuştin û çare ji jiyana wan re nehat dîtin; 10 Lê kurên te ne diranên ejderhayên jehrî bi ser ketin, çimkî dilovaniya te her û her bi wan bû û ew qenc dikirin.

BEŞ 17

11 Ji bo ku ew gotinên te bînin bîra xwe, ew pîs bûn. û zû xilas bûn, da ku nekevin jibîrkirineke kûr, ew bi berdewamî li qenciya te hişyar bin. 12Çimkî ne giya û ne jî çîçeka hênik bû ku wan sax kir, lê peyva te, ya Xudan, ku her tiştî qenc dike. 13Çimkî hêza te ya jiyan û mirinê heye: Tu diçî deriyên dojehê û ji nû ve radikî. 14 Bi rastî mirov bi xerabiya xwe dikuje; ne jî canê ku rabûye dîsa nayê. 15 Lê ne mimkûn e ku ji destê te birevin. 16 Çimkî yên bêxweda, yên ku te nas nekirin, bi qewata milê te hatin qamçkirin: Bi baranên xerîb, teyrok û baranê, tengahî li wan hat kirin, ku nikaribûn xwe ji xwe dûr bixin, û bi agir hatin kuştin. 17Çimkî, ya ku pir ecêb e, hêza agir di avê de zêdetir bû, ku her tiştî ditemirîne: Çimkî dinya ji bo yên rast şer dike. 18 Ji bo ku ew heywanên ku li hember nepakan hatine şandin neşewitîne, ji bo ku agir bernede. lê bi xwe dikarin bibînin û bibihîzin ku bi dîwana Xwedê tengahî li wan hatiye kirin. 19 Û carek din jî di nav avê de ji hêza êgir dişewite, da ku fêkiyên welatekî neheq hilweşîne. 20 Li şûna wê, te gelê xwe bi xwarina milyaketan da xwarin û te ew ji bihuştê nên ku bêyî keda wan hatiye amadekirin, şand, ku dikare kêfa her kesî têr bike û bi her çêjekê razî ye. 21 Ji ber ku rizqê te şîrîniya te ji zarokên te re diyar kir û ji bo xwarina xwarinê xizmet kir, xwe li gorî dilê her kesî nerm kir. 22 Lê berf û qeşayê li ber êgir ragirt û neheliya, da ku bizanibin ku agirê ku di berfê de dişewite û di baranê de dibiriqî, fêkiyên dijminan hilweşand. 23 Lê vê yekê dîsa jî hêza xwe ji bîr kir, da ku yên rast werin xwar kirin. 24Çimkî mexlûqê ku ji te re xizmet dike, yê ku Afirandêr e, hêza xwe li hember neheqan ji bo cezakirina wan zêde dike û hêza xwe ji bo berjewendiya yên ku baweriya xwe bi te tînin kêm dike. 25 Ji ber vê yekê jî ew bi her awayî hate guherandin û guhdana kerema te bû, ku her tiştî li gorî xwestekên hewcedar dixwe. 26 Da ku zarokên te, ya Xudan, ku tu jê hez dikî, bizanin, ku ne çandiniya fêkiyan e ku mirov dide xwarin; 27Çimkî yê ku ji êgir derneketibû, bi tîrêjek tavê dihat germ kirin, zû diheliya. 28 Ji bo ku bê zanîn, ku divê em rê li ber tavê bigirin ku ji te re spas bike û biharê de ji te re dua bikin. 29Çimkî hêviya yên neşukran wek sermaya zivistanê wê bihele û wek ava bêkêr biherike.

1Çimkî dîwanên te mezin in û nayên îfade kirin; ji ber vê yekê canên bêxwedî şaş bûne. 2Çimkî dema ku mirovên neheq fikirîn ku zulmê li miletê pîroz bikin; ew di malên xwe de girtî ne, dîlên tariyê û bi bendeyên şeveke dirêj ve hatine girêdan, li wê derê sirgûnî şîreta herheyî bûn. 3Çimkî gava ku wan dixwest ku di nav gunehên xwe yên veşartî de veşartibin, ew di bin perdeyek tarî ya jibîrkirinê de belav bûn, gelek ecêbmayî man û bi dîtinên xerîb re tevlihev bûn. 4Çimkî quncika ku wan girtibû nedikarî wan ji tirsê bihêle; lê dengên mîna avên xwarê li ser wan deng veda û dîtinên xemgîn bi rûyên giran ji wan re xuya bûn. 5 Tu hêza êgir nikaribû wan ronahiyê bikira, ne jî agirê stêrkan ronî dikir ku wê şeva xedar ronî bike. 6 Tenê li wê derê ji wan re agirek pir tirsnak xuya bû; çimkî ew pir tirsiyan û ew tiştên ku didîtin ji wan tiştên ku nedîtibûn xerabtir difikirin. 7Hingê xeyalên sêrbaziyê hatin xwarê û bi şehrezayiyê pesnê wan bi rezîliyê hat hildan. 8Çimkî ew ên ku soz dabûn ku wê tirs û tengahiyê ji canê nexweş derxînin, bi xwe ji tirsê nexweş bûn û hêjayî kenînê bûn. 9 Ji ber ku tu tiştekî tirsnak ji wan netirsiya; hê jî ji heywanên ku derbas dibûn ditirsiyan û ji qîrîna maran ditirsin, 10 Ew ji tirsa mirin, înkar kirin ku wan hewa dît, ku ji tu alî ve nedihat dûrxistin. 11Çimkî xerabiya ku bi şahidiya wê tê mehkûmkirin, pir bi xîret e û bi wijdana xwe ve tengahiyê dide, her gav tiştên giran pêşbînî dike. 12 Çimkî tirs ne tiştekî din e, lê xiyanetkirina alîkariyên ku aqil dide. 13 Û bendewariya ji hundir, ji ber ku kêm e, nezaniyê ji sedema ku ezabê tîne zêdetir hesab dike. 14 Lê ew wê şevê bi heman xewa ku bi rastî jî nayê tehemûl bû û ji binê dojehê bi ser wan de hat, razan. 15 Qismekî bi dîtinên cinawiran dilteng bûn û hinekî jî bêhiş bûn, dilê wan bi wan ket. 16 Îcar her kesê ku li wê derê ket xwarê, bi tengahî dihate girtin, di zîndaneke bê hesin de tê girtin. 17Çimkî ew cotkar be, çi şivan be, çi di zeviyê de kedkar bû, ew hat girtin û ew hewcedariya ku jê nedihat dûrxistin ragirt; 18 Ger ew bayekî bi qîrîn be, çi dengê çivîkan di nav çiqilên belavbûyî de be, an jî ketina avê ya xweş û bi tundî be, 19 An dengek tirsnak a kevirên avêtinê, an bazdana ku ji bazdana cenawiran nayê dîtin, an dengê qîrîna heywanên kovî yên hov, an jî dengek ji çiyayên qulbûyî; van tiştan ji tirsa wan ditirsand.

20 Çimkî hemû dinya bi ronahiya zelal şewq da û tu kes di keda xwe de nehat astengkirin. 21 Tenê şevek giran li ser wan hat belav kirin, wêneyê wê tariyê ku wê paşê wan bigirta.

18 Û yekî avêtin vir û yê din jî nîvmirî li wir, sedema mirina xwe eşkere kir. 19Çimkî xewnên ku wan diêşand, ev yek pêşda dianîn, da ku ew helak nebin û nizanibin çima hatin êşandin. 20 Erê, tama mirinê jî destê xwe da rastan û li çolê elalet helak bû; 21 Ji ber vê yekê yê bêqusûr lez da û ji bo parastina wan rawesta. û mertalê xizmeta xwe ya rast, heta nimêj û kefayê bixûrê anîn, xwe li hember xezebê rakir û bi vî awayî bela dawî kir û da zanîn ku ew xulamê te ye. 22 Ji ber vê yekê wî ne bi hêza bedenê û ne jî bi hêza çekan li ser wêranker bi ser ket; 23Çimkî gava ku mirî bi koman li ser hev ketibûn û di nav hev de sekinîbûn, wî xezeb rawestand û rêya zindiyan vekir. 24Çimkî di cilê dirêj de hemû dinya hebû, û di çar rêzên keviran de rûmeta bav û kalan û mezinahiya te li ser perdeya serê wî hatibû neqişandin. 25 Wêranker cih da van û ji wan ditirsiya;

BEŞ 18 1 Lê belê li pîrozên te ronahiyeke pir mezin hebû, dengê wê dibihîstin û şiklê wan nedidît, ji ber ku wan jî eynî tişt cefa nekişand, ew dilşa bûn. 2Lê ji ber wê yekê ku wana niha zerar nedane wan, yên ku berê li wan neheqî hatibû kirin, wan spasiya wan kir û ji wan efû kirin, ji ber ku ew bûne dijmin. 3 Li şûna wê, te stûnek êgir da wan, da ku hem bibe rêberiya rêwîtiya nenas, hem jî tavek bê zirar da ku wan bi rûmet xweş bike. 4Çimkî ew hêja bûn ku ji ronahiyê bêpar bibin û di tariyê de bên girtin. 5 Û gava ku wan biryar da ku zarokên pîrozan bikujin, zarokek hat avêtin derve, û xilas kirin, da ku wan teşhîr bikin, te elaleta zarokên wan birin û ew bi tevahî di nav ava mezin de helak kirin. 6 Di wê şevê de bav û kalên me ji berê ve hatin pejirandin, ku bi rastî dizanin ku wan bi çi sond bawer kirine, paşê dilşad bibin. 7 Ji ber vê yekê ji gelê te hem xilasiya rastdaran û hem jî tunekirina dijminan hate pejirandin. 8Çimkî te dijminên me bi wî ceza kirin, bi wî em ên ku te gazî kiribûn, bi rûmet kirin. 9 Çimkî zarokên rast ên mirovên qenc bi dizî qurban kirin û bi yek razîbûna xwe qanûnek pîroz dan, ku pîroz bibin hevparên heman qencî û xerabiyê. 10Lê li aliyê din hawara dijminan a xerab hat û ji bo zarokên ku digirîn dengê şînê hat. 11 Xwedî û xulam bi yek awayî hatin cezakirin; û mîna padîşah, mirovên gelemperî jî êş kişandin. 12 Ji ber vê yekê wan hemûyan bi hev re gelek mirî bi yek cûreyî hebûn. ne jî yên sax ji bo veşartina wan têr bûn; ji ber ku di yek kêliyê de nifşa herî bi rûmet ji wan hat tunekirin. 13 Lê belê ji ber efsûnan wan bi tu tiştî bawer nedikirin. piştî helakkirina nixuriyê, wan ev gel wekî kurên Xwedê qebûl kirin. 14Çimkî her tişt di bêdengiyê de bû û wê şev di nav riya wê ya bilez de bû. 15 Peyva te ya karîndar ji ezmên ji textê padîşahiyê te, wek mêrekî şerker di nava welatê wêraniyê de, derket xwarê. 16 Û emrê te yê nepenî wek şûrekî tûj anî û rabûn ser xwe her tişt bi mirinê tije kir. û destê xwe da ezmên, lê ew li ser rûyê erdê rawesta. 17Hingê ji nişka ve dîtinên xewnên tirsnak ew gelek xemgîn kirin, û tirsek nedîtî bi ser wan de hat.

BEŞ 19 1 Yên nepak, heta dawiyê hêrsa bê rehm bi ser wan de hat. 2 Çawa ku îzna çûyînê dane wan û ew bi lez şandine, ewê tobe bikin û li pey wan bikevin. 3Çimkî hê hê şîn digirtin û li ser gorên miriyan digirîn, wan amûreke din a bêaqil lê zêde kirin û li pey wan reviyan, yên ku ji wan re lava kiribûn ku herin. 4Çimkî qedera ku ew layiqî wan bûn, ew ber bi vê yekê ve kişand û ew tiştên ku berê qewimîn ji bîr kirin, da ku ew cezayê ku ji ezabê wan dixwest pêk bînin. 5 Û ji bo ku gelê te ji rêyeke ecêb derbas bibin, lê ew dikarin mirinek xerîb bibînin. 6Çimkî hemû afirîdên ku ji cûreyê xwe yên rast hatine çêkirin, ji nû ve hatine çêkirin û ji wan emrên taybet ên ku ji wan re hatine dayîn re xizmetê dikin, da ku zarokên we bêzar bimînin. 7 Bi navê ewr zomê siya dike; û li cihê ku berê av lê rawesta, erd hişk xuya bû; û ji Deryaya Sor rêyeke bê asteng; û ji çemê tund zevîyek kesk: 8Hemû gelê ku bi destê te diparast, bi dîtina kerametên te yên ecêb, diçû ku derê. 9Çimkî ew wek hespan berbelav bûn, wek berxan bazdan û pesnê te didin, ya Xudan, yê ku tu ew rizgar kirî. 10Çimkî ew hê hay ji wan tiştên ku dema ku ew li welatê xerîb diman, dihesiyan, ku çawa erdê li şûna dewaran mêş û çawa çem li şûna masiyan gelek beq avêtin.

11Lê paşê wan nifşek nû ji çivîkan dîtin, ji ber ku bi bêhna xwe ve hatin birin û goştên nazik xwestin. 12Çimkî ji bo razîbûna wan ji deryayê kermî hatin ba wan. 13 Û ceza li gunehkaran bê nîşaneyên berê bi hêza birûskê hat, ji ber ku wan li gorî xerabiya xwe bi dadperwerî cefa kişand, bi qasî ku li hember xerîban reftarek dijwar û nefrettir bikar anî. 14Çimkî Sodomiyan ew ên ku dema hatin wan nas nedikirin qebûl nekirin; 15 Û ne tenê wusa, lê dibe ku ji wan re hinekî rêz were girtin, ji ber ku wan biyaniyan ne dostanî bikar anîn. 16Lê vana, yên ku bi ziyafetan qebûl kiribûn û bi wan re bûbûn hevparên heman qanûnan, gelek êşandin. 17 Ji ber vê yekê, mîna yên ku li ber deriyên mirovê rast bûn, ji korbûnê re jî kor bûn. 18Çimkî hêman di nav xwe de bi ahengekê dihatin guherandin, mîna ku di zebûrekê de navê dengbêjiyê diguherînin, lê her dem deng in. ku bi dîtina tiştên ku hatine kirin baş tê fêm kirin. 19Çimkî tiştên dinyayî bûne avî û tiştên ku berê di avê de avjenî bûn, niha ketine erdê. 20 Hêza agir di avê de hebû, qenciya xwe ji bîr kir û avê xwezaya xwe ya vemirandinê ji bîr kir. 21 Li aliyê din, êgir goştê zindiyên xirav xera nedikir, tevî ku ew tê de dimeşiyan; ne jî ew goştê qeşayê yê bihuştê yê ku ji xwezayê jêhatî bû, helandin. 22 Ji ber ku di her tiştî de, ya Xudan, te gelê xwe mezin kir û bi rûmet kir, lê te sivik nedît, lê di her dem û cîh de alîkariya wan kir.

BEŞ 1

16 Ji Xudan bitirsin, tije şehrezayî ye û mirovan bi fêkiyên xwe tije dike. 17 Ew hemû mala wan bi tiştên ku dixwazin tije dike, û garanan jî bi zêdebûna xwe tije dike. 18 Tirsa Xudan taca şehrezayiyê ye, ku aştî û tenduristiya bêkêmasî geş dike; Her du jî diyariyên Xwedê ne û ev şahiya wan ên ku ji wî hez dikin mezintir dike. 19 Aqilmendî jîrbûn û zanîna têgihîştinê dibarîne û wan bi hurmetê bilind dike yên ku xwe digirin. 20 Koka şehrezayiyê tirsa ji Xudan e û çiqilên wê jîyana dirêj in. 21 Tirsa Xudan gunehan ji holê radike û li ku hebe, xezebê vedigire. 22 Mirovê hêrs nikare rastdar be; Çimkî xezeba wî wê bibe helakbûna wî. 23 Mirovê bîhnfireh wê ji bo demekê hêsir bike, û paşê şahî wê bibare wî. 24 Ewê ji bo demekê gotinên xwe veşêre, û lêvên gelekan wê şehrezayiya wî diyar bike. 25 Meselên zanînê di xezîneyên şehrezayiyê de ne, lê xwedaperestî ji gunehkaran re heram e. 26 Heger tu şehrezayiyê dixwazî, emrê xwe bîne cih û Xudan wê wê bide te. 27 Çimkî tirsa Xudan şehrezayî û hînkirin e û bawerî û nermî kêfa wî ye. 28 Gava tu feqîr î, ji tirsa Xudan bêbawerî nebe û bi dilekî ducar neyê cem wî. 29 Li ber mirovan durû nebin û bi gotina ku tu dibêjî hay ji xwe hebin. 30 Xwe bilind neke, da ku tu nekevî û bêrûmetiyê bikî ser canê xwe, û bi vî awayî Xwedê sirên te kifş bike û te bavêje nav civatê, ji ber ku tu bi rastî ne bi tirsa Xudan, lê bi dilê xwe tijî xapandin e.

1 Pêşgotina Şehrezayiya Îsayê Kurê Sirax. Ji ber ku bi Şerîet, pêxemberan û yên din ên ku li pey gavên wan çûne, gelek tiştên mezin û yên mezin ji bo wan tiştan ku divê Îsraêl ji bo hînbûn û şehrezayiyê were pesinandin, dane me. û ji ber vê yekê ne tenê divê xwendevan bi xwe bibin şareza, lê yên ku dixwazin hîn bibin jî dikarin bi axaftin û nivîsandinê sûdê ji wan ên bêpar wergirin. Pêxember û pirtûkên din ên bav û kalên me, û tê de dîwaneke baş girtibû, ji bo nivîsandina tiştekî li ser hînbûn û şehrezayiyê jî li ser xwe hat kişandin. ji bo ku yên ku dixwazin hîn bibin û bi van tiştan ve girêdayî ne, di jiyana li gor Şerîetê de bêtir sûd werbigirin. Loma bihêle ez ji we re lava bikim ku hûn wê bi dilovanî û baldarî bixwînin, û li me biborin, ku tê de dibe ku em ji hin peyvên ku me ji bo şîrovekirina wan xebitî ne kêm bin. Çimkî eynî ew tiştên ku bi Îbranî hatine gotin û bi zimanekî din hatine wergerandin, di wan de eynî hêz nîn in; ew bi zimanê xwe têne axaftin. Çimkî di sala sih û heştan de, ku hat Misrê, dema ku Euergetes padîşah bû û demekê li wir dom kir, min pirtûkek ne hindik hînbûn dît. Ji ber vê yekê min hewce dît ku ez ji bo şîrovekirina wê hindek xîret û xîret bidim. Di wî warî de hişyarî û jêhatîbûnek mezin bikar anîn da ku pirtûkê bi dawî bike, û ji wan re jî diyar kir, yên ku li welatekî xerîb amade ne ku hîn bibin, ji berê de bi şêwazên ku li gorî qanûnê bijîn amade ne. Hemû şehrezayî ji Xudan tê û her û her bi wî re ye. 2 Kî dikare qûma deryayê, dilopên baranê û rojên herheyî bijmêre? 3 Kî dikare bilindiya ezmên, firehiya erdê, kûr û şehrezayiyê bibîne? 4 Aqilmendî berî her tiştî hatiye afirandin û aqilmendî ji herheyî ve. 5 Peyva Xwedê ya herî bilind kaniya şehrezayiyê ye; û riyên wê emrên herheyî ne. 6 Koka şehrezayiyê ji kê re diyar bûye? an kê şîretên wê yên biaqil zanibû? 7 Ji kê re zanîna şehrezayiyê diyar bûye? û kê serpêhatiya wê ya mezin fêm kiriye? 8 Yê şehreza û mirovekî pir jê tirsnak e, Xudan li ser textê xwe rûniştiye. 9 Wî ew afirand, ew dît, ew jimart û ew rijand ser hemû kirinên xwe. 10 Ew bi hemû bedenê re li gor diyariya wî ye û wî ew da yên ku ji wî hez dikin. 11 Tirsa Xudan rûmet, rûmet, û şahî û taca şahiyê ye. 12 Tirsa Xudan dil xweş dike, şahî, şabûn û jîyana dirêj dide. 13 Kî ku ji Xudan bitirse, wê di dawîyê de jê re qenc bibe û di roja mirina xwe de kerem bibîne. 14 Ji Xudan tirsîn destpêka şehrezayiyê ye û ew di zikê xwe de bi dilsozan re hate afirandin. 15 Wê bi mirovan re bingehek herheyî ava kiriye û wê bi dûndana wan re bimîne.

BEŞ 2 1Kurê min, eger tu were ji bo xizmeta Xudan, canê xwe ji bo ceribandinê amade bike. 2. 3 Xwe bi wî ve girêdin û neçin, da ku hûn di dawiya xwe de zêde bibin. 4 Tiştê ku bi ser te de hatibe, bi dilxweşî bigire û sebir bike gava ku tu bibî halekî nizim. 5 Çimkî zêr di êgir de tê ceribandin û mirovên meqbûl di firna tengahiyê de. 6 Baweriya wî bînin, ewê arîkariya we bike; riya xwe rast emir bike û xwe bispêre wî. 7 Ey yên ku ji Xudan ditirsin, li hêviya dilovaniya wî bin. û neçin aliyekî, da ku hûn nekevin. 8 Hûn ên ku ji Xudan ditirsin, jê bawer bikin; û xelata we kêm nabe. 9 Hûn ên ku ji Xudan ditirsin, hêviya qenciyê û şahiya herheyî û dilovaniya xwe dikin. 10 Li nifşên berê binêrin û bibînin; Ma tu carî baweriya xwe bi Xudan anî û şaş ma? an ma yekî di tirsa xwe de ma û hat berdan? an jî wî kê kêm kir ku gazî wî kir?

11 Çimkî Xudan bi dilovanî û rehmê tije ye, bîhnfirehî û pir rehm e, gunehan dibaxşîne û di dema tengahiyê de xilas dike. 12 Wey li dilên tirsonek, û destên sist û gunehkarê ku bi du rêyan diçe! 13 Wey li wî yê ku dilê xwe diêşîne! Çimkî ew bawer nake; ji ber vê yekê ew nayê parastin. 14 Wey li we yên ku sebirê winda kirine! Û gava ku Xudan were serdana we hûnê çi bikin? 15 Yên ku ji Xudan ditirsin guh nadin Peyva wî; û yên ku ji wî hez dikin, wê riya wî biparêzin. 16 Yên ku ji Xudan ditirsin, wê li qenciya ku li wî xweş tê bigerin. Û yên ku ji wî hez dikin wê bi Şerîetê tije bibin. 17Yên ku ji Xudan ditirsin, wê dilê xwe amade bikin û canê xwe li ber wî nizim bikin. 18 Dibêjin: «Emê bikevin destê Xudan, ne bi destê mirovan. Çimkî mezinatiya wî çawa ye, dilovaniya wî jî wusa ye.

17 Kurê min, bi nermî karê xwe bike; Ji ber vê yekê hûn ê ji yê ku tê pejirandin hez bikin. 18 Tu çiqas mezintir bî, ew qas xwe nefsbiçûktir e û tuyê li ber Xudan keremê bibînî. 19 Gelek li cihê bilind û bi navûdeng in, lê sir ji nerman re diyar dibin. 20 Çimkî hêza Xudan mezin e û ji yên nizim re rûmetdar e. 21 Li tiştên ku ji bo te pir dijwar in, negerin, ne li tiştên ku ji hêza xwe mezintir in negerin. 22 Lê tiştê ku li te hatiye emirkirin, li ser wê bi hurmet bifikire, çimkî ne hewce ye ku tu tiştên veşartî bi çavên xwe bibînî. 23 Di tiştên nehewce de meraq neke, ji ber ku ji mirovan zêdetir tişt ji te re têne xuyang kirin. 24 Çimkî gelek bi ramana xwe ya pûç têne xapandin; û gumaneke xerab dîwana wan xist. 25 Bê çav, tu ê ronahiyê bixwazî: Ji ber vê yekê zanîna ku te tune ye, eşkere neke. 26 Dilê serhişk wê herî dawî xerabiyê bike; û yê ku ji xetereyê hez dike, wê tê de helak bibe. 27 Dilê serhişk wê bi kederan barkirî be; û yê xerab guneh li ser guneh kom bike. 28 Di şapata qureyan de tu çare nîne. ji ber ku nebata xerabiyê di wî de cih girtiye. 29 Dilê aqilmend wê meselê fehm bike; û guhê baldar daxwaza mirovekî biaqil e. 30 Av wê agirê gurr bitemirîne; û sedeqe kefa gunehan dike. 31 Û ewê ku qencîyan bide, ewê bi axiretê bîr bîne. Û gava ku ew bikeve, ewê rûniştinekê bibîne.

BEŞ 3 1 Zarokno, guh bidin bavê xwe û paşê bikin, da ku hûn sax bin. 2Çimkî Xudan rûmeta bav daye zarokan û desthilatdariya dê li ser kuran piştrast kiriye. 3 Kî hurmeta bavê xwe dike, kefaretîya gunehên xwe dike. 4 Û yê ku hurmeta diya xwe dide, ew e ku xezîneyê berhev dike. 5 Yê ku hurmeta bavê xwe bigire, wê bi zarokên xwe şa bibe; Û gava ku ew duaya xwe bike, ewê bê bihîstin. 6 Yê ku hurmeta bavê xwe bigire, temenê wî dirêj e; Û yê ku bi ya Xudan be, wê ji diya xwe re bibe handan. 7 Yê ku ji Xudan ditirse, dê hurmetê bide bavê xwe û ji dê û bavê xwe re, wekî ji axayên xwe re xizmetê bike. 8 Bi gotin û kirinên xwe rûmetê bide dê û bavê xwe, da ku ji wan bereket bi ser te de bê. 9 Çimkî bereketa bav, malên zarokan ava dike; lê nifira dayîkê bingehan radike. 10 Bi bêrûmetiya bavê xwe rûmet neke; Çimkî rûreşiya bavê te ne rûmeta te ye. 11 Çimkî rûmeta mirov ji rûmeta bavê wî ye; û dayika bêrûmet ji zarokan re rûreş e. 12 Kurê min, di temenê xwe de alîkariya bavê xwe bike û heta ku ew sax e wî xemgîn neke. 13 Û eger têgihîştina wî kêm be, bi wî re sebir bike; û gava ku tu di hemû hêza xwe de bî, wî kêm nebînî. 14Çimkî rihetiya bavê te nayê jibîrkirin û li şûna gunehan wê were zêdekirin ku te ava bike. 15 Di roja cefayê te de wê bê bîra min; gunehên te jî wê bihelin, wek qeşa di hewaya xweş de. 16 Yê ku dev ji bavê xwe berde, wek çêrker e; Û yê ku diya xwe hêrs bike, lanet li Xwedê ye.

BEŞ 4 1Kurê min, xizanan nexapîne û çavên belengaz dirêj neke. 2 Canê birçî xemgîn neke; ne jî di tengahiyê de zilamek bişewitîne. 3 Zêdetir tengahiyê nede dilê dilteng; û xwe nedin wî yê ku hewcedar e. 4 Daxwaza belengazan red nekin; rûyê xwe ji belengazekî nezivirîne. 5Çavê xwe ji belengazan nezivirîne û fersendê nede wî ku nifiran li te bike. 6Çimkî eger ew di taliya canê xwe de nifiran li te bike, wê duaya wî ji yê ku ew çêkiriye bê bihîstin. 7 Hezkirina civatê bigire û serê xwe li ber zilamekî mezin bitewîne. 8 Bila tu xemgîn nebe ku tu guhê xwe ji belengazan re bitewînî, û bi nermî bi dostanî bersiva wî bide. 9 Yê ku cefayê dikişîne ji destê zalim rizgar bike; û gava ku tu li dîwanê rûnên, dilê xwe sist nebin. 10 Ji sêwîyan re wek bavê, û ji diya wan re li şûna mêrê, bi vî awayî bibe kurê Yê Herî Berz û ewê ji te bêtir ji diya te hez bike. 11 Şehrezayî zarokên xwe bilind dike û yên ku li wê digerin digire.

12 Yê ku ji wê hez dike ji jiyanê hez dike; û yên ku zû li wê digerin, wê bi şahiyê tije bibin. 13 Yê ku rojiya wê bigire, wê rûmetê bigire; Û ew li ku derê bikeve, Xudan wê pîroz bike. 14 Yên ku ji wê re xizmetê dikin, wê ji Yê Pîroz re xizmetê bikin û yên ku jê hez dikin, Xudan jê hez dike. 15 Yê ku guhê wê bide wê dîwana miletan bike û yê ku guhê wê bide wê bi ewle rûne. 16 Eger mirovek xwe bi wê ve girêbide, wê wê mîras bigire; û nifşa wî wê li wê xwedî derkeve. 17Çimkî pêşî ewê bi wî re bi riyên şaş bimeşe, tirs û xofê bîne serê wî û bi terbiyeya xwe wî biêşîne, heta ku li canê wî bawer bike û wî bi qanûnên xwe biceribîne. 18 Hingê ewê li ser riya rast vegere ba wî, wî teselî bike û sirên xwe nîşanî wî bide. 19 Lê eger ew xelet bike, ewê dev ji wî berde û bide ber helakbûna wî. 20 Îdî firsetê bibînin û xwe ji xerabîyê biparêzin; û gava ku ew bi canê te ve girêdayî ye, şerm neke. 21 Çimkî şermek heye ku guneh tîne; û şermek rûmet û kerem e. 22 Tu kesî li dijî canê xwe qebûl neke, û bila rûmeta tu kesî te nekeve xwarê. 23 Û gava ku fersenda qenciyê hebe, dev ji axaftinê bernede û şehrezayiya xwe di bedewiya wê de veneşêre. 24 Çimkî şehrezayî bi axaftinê tê naskirin û bi peyva ziman hînbûn. 25 Bi tu awayî li dijî rastiyê nebêjin; lê ji xeletiya nezaniya xwe şerm bike. 26 Ji îtîrafkirina gunehên xwe şerm neke; û zorê nadin rêka çem. 27 Xwe neke bindestê mirovekî bêaqil; ne jî kesê bi hêz qebûl bike. 28 Ji bo rastiyê heya mirinê bixebite û Xudan wê ji bo te şer bike. 29 Di zimanê xwe de lez û bez neke û di kirinên xwe de sist nebe û xwe bernede. 30 Di mala xwe de ne wek şêr be, ne jî di nav xulamên xwe de gêj bibe. 31 Bila destê te dirêj nebe ji bo standina, û dema ku tu berdêl bigirî.

6 Û nebêjin dilovaniya wî mezin e; Ew ê ji ber pirbûna gunehên min aş bibe. Çimkî rehm û xezeb ji wî tê û hêrsa wî li ser gunehkaran radiweste. 7 Dereng nemînin ku li Xudan bizivirin û roj bi roj dev jê bernedin, çimkî ji nişka ve wê xezeba Xudan derkeve û hûnê di ewlehiya xwe de helak bibin û di roja tolhildanê de helak bibin. 8 Dilê xwe nede tiştên ku bi neheqî hatine bidestxistin, ji ber ku ew di roja belayê de kêrî te nayên. 9 Bi her bayî qezenç nekin û neçin her rê, çimkî gunehkarê ku zimanê wî yê dualî heye, wusa dike. 10 Di têgihîştina xwe de sax be; û gotina te jî yek be. 11 Di bihîstinê de bilez bin; û bila jiyana te samîmî be; û bi sebir bersivê bide. 12 Eger têgihîştina te heye, bersiva cîranê xwe bide; eger na, destê xwe deyne ser devê xwe. 13 Namûs û şerm di axaftinê de ye û zimanê mirov ketina wî ye. 14 Nebêjin pistepist û bi zimanê xwe li bendê nemînin, ji ber ku şermeke xerab li ser diz e û sûcdariya xerab li ser zimanê ducar e. 15 Di tiştekî mezin û biçûk de ji tiştekî nezan bin. BEŞ 6 1 Li şûna hevalê xwe nebin dijmin; Ji ber ku bi vê yekê tuyê navekî nexweş, şerm û rûreşiyê bistînî. 2 Bi şîreta dilê xwe xwe bilind neke; ku canê te wek gayekî bi tena serê xwe ji rê dernekeve. 3 Tuyê pelên xwe bixwî, fêkîyê xwe winda bikî û xwe wek dara hişk bihêlî. 4 Giyanê xerab wê yê ku wî heye helak bike û bi neyarên xwe bikene ken. 5 Zimanê şîrîn wê hevalan zêde bike, û zimanê xwerû wê silavan zêde bike. 6 Bi gelekan re di aştiyê de bin; lê ji hezar kesî şîretkarek heye. 7 Heger tu bixwazî hevalekî bistînî, pêşî wî îspat bike û lez neke ku wî deynî. 8Çimkî hinek ji bo xwe heval e û di roja tengahiya te de namîne. 9 Dostek jî heye ku bi dijminatî û pevçûnê re rûreşiya te bibîne. 10 Dîsa hevalek li ser sifrê rêheval e û di roja tengahiya te de namîne. 11 Lê di bextewariya te de ewê wek xwe be û li ser xulamên te wêrek be. 12 Eger tu bête nizimkirin, ewê li dijî te be û xwe ji rûyê te veşêre. 13 Xwe ji dijminên xwe veqetîne û hay ji dostên xwe hebe. 14 Dostê dilsoz parastinek xurt e û yê ku yekî weha dît, xezîneyek dît. 15Tu tişt li hember hevalê dilsoz dernakeve, û bilindbûna wî bi qîmet e. 16 Dostê dilsoz dermanê jiyanê ye; û yên ku ji Xudan ditirsin wê wî bibînin.

BEŞ 5 1 Dilê xwe nede malên xwe; û nebêje, têra jiyana min heye. 2 Li pey hişê xwe û hêza xwe neçe, da ku di riyên dilê xwe de bimeşe. 3 Û nebêje: Kî wê ji bo kirinên min li min bixebite? Çimkî Xudan wê bê guman tola serbilindiya te hilîne. 4 Nebêjin, min guneh kir, ma çi zirara min hat? Çimkî Xudan bîhnfireh e, ew bi tu awayî te nahêle. 5 Di derbarê kefayê de, bê tirs nebin ku guneh li guneh zêde bikin.

17 Yê ku ji Xudan ditirse, wê hevaltiya xwe rast bike; çimkî ew çawa ye, cîranê wî jî wê wusa be. 18 Kurê min, ji xortaniya xwe şîretan bicivîne, bi vî awayî heta pîrbûna xwe tu şehrezayiyê bibînî. 19 Weke yekî ku diçêrîne û diçîne, werin ba wê û li benda berên wê yên qenc bisekinin; 20Ew ji yên nezan re pir nerehet e: yê ku bêhiş be, bi wê re namîne. 21 Ewê wek kevirê ceribandinê li ser wî raze; û ewê wê ji wî bavêje berî ku dirêj be. 22 Çimkî şehrezayî li gor navê wê ye û ew ji gelekan re xuya nake. 23 Kurê min guh bide, şîreta min bigire û şîreta min red neke, 24 Û lingên xwe têxe zencîra wê û stûyê xwe têxe zincîra wê. 25 Milê xwe bitewîne û wê hilgire û bi bendeyên wê xemgîn nebe. 26 Bi hemû dilê xwe were ba wê û bi hemû hêza xwe riya wê bigire. 27 Bigere û bigere, wê ji te re bê zanîn û gava ku te ew girt, bila neçe. 28Çimkî di dawiyê de tuyê rihetiya wê bibînî û ew ê bibe şahiya te. 29 Wê gavê zencîrên wê ji te re bibin parastinek xurt û zincîrên wê dê bibin kirasê rûmetê. 30Çimkî li ser wê xemilandineke zêr heye û bendikên wê jî zengila binefşî ne. 31 Tuyê wê wek kirasê namûsê li xwe bikî û wê wek taca şahiyê li dora xwe bikî. 32 Kurê min, eger tu bixwazî, tuyê hîn bibî û eger tu bixwazî hişê xwe bi cih bînî, tuyê jîr bî. 33 Heger tu ji bihîstinê hez dikî, tê têgihîştinê bistînî; û eger tu guhê xwe bitewînî, tuyê biaqil bî. 34 Di nav elaleta rihspiyan de rawestin; û xwe bi yê biaqil ve girêdin. 35 Xwezî bibihîzin her xeberdana Xwedê; û bila meselên têgihîştinê ji te nefilitin. 36 Û eger tu mirovekî têgihîştî bibînî, berê xwe bide wî û bihêle lingê te gavên deriyê wî bigre. 37 Bila hişê te li ser qanûnên Xudan be û her dem di emrên wî de bifikire: Ewê dilê te saz bike û li gorî daxwaza te şehrezayiyê bide te.

7 Li gelemperiya bajarekî xeyîdî neke û xwe neavêje nav xelkê. 8 Gunehekî bi gunehekî din girê nede; Çimkî di yek de hûn bêceza nemînin. 9 Nebêjin, Xwedê wê li gelek berdêlên min binêre û gava ez pêşkêşî Xwedayê herî bilind bikim, ewê qebûl bike. 10 Gava ku tu nimêjê xwe dikî, dilteng nebe û sedeqeyê nede. 11 Tu kes bi tirşiya canê xwe bi rezîliyê nekene, çimkî yê ku nizim û bilind dike heye. 12 Li hember birayê xwe derewan neke; ne jî mîna hevalê xwe bike. 13 Hûn derewan nekin, çimkî edet ne baş e. 14 Di nav elaleteke rihspiyan de pir peyvan bi kar neynin û gava ku hûn dua dikin, pir xeberan nekin. 15 Nefret nekin ji karê kedkar, ne jî ji mêrtiyê, ya ku Yê Herî Berz emir kiriye. 16 Xwe di nav elaleta gunehkaran de nehesibîne, lê ji bîr neke ku xezeb dirêj dom nake. 17 Xwe pir nizm bike, çimkî tolhildana nepak agir û kurm e. 18 Hevalê xwe bi tu qenciyê neguherîne; ne birayekî dilsoz ji bo zêrê Ofir. 19 Dev ji jina jîr û qenc bernede, çimkî keremeta wê di ser zêr re ye. 20 Madem ku evdê te bi rastî dixebitîne, ji wî xerab nexwaze, ne jî ji kirêrê ku xwe bi tevahî ji bo te dide. 21 Bila canê te ji xulamê qenc hez bike û wî ji azadiyê nexapîne. 22 Ma tu dewar î? çavê wan li wan be û eger ew ji bo berjewendiya te ne, wan li cem xwe bihêle. 23 Zarokên te hene? wan hîn bike û ji xortaniya wan de stûyê wan bitewîne. 24 Ma keçên te hene? Hay ji laşê wan hebe û xwe li hember wan dilgeş nîşan nede. 25 Bi qîza xwe re bizewice û bi vî awayî tê karekî giran bikî, lê wê bide mirovekî jîr. 26 Ma tu jinek li pey hişê xwe yî? dev ji wê bernede, lê xwe nede jineke sivik. 27 Bi hemû dilê xwe qedirê bavê xwe bigire û xemên diya xwe ji bîr neke. 28 Bînin bîra xwe ku tu ji wan çêbûyî; Û tu çawa dikarî wan tiştên ku ji bo te kirine, bidî wan? 29 Bi hemû canê xwe ji Xudan bitirsin û ji kahînan wî bitirsin. 30 Ji yê ku tu bi hemû hêza xwe afirandiye hez bike û dev ji xizmetkarên wî bernede. 31 Ji Xudan bitirsin û hurmetê bidin kahîn; Û wek ku li te hatiye emir kirin para wî bide wî. fêkiyên pêşîn, diyariya sûcdariyê, diyariya ser milan, û goriya pîroziyê û berên pêşîn ên tiştên pîroz. 32 Û destê xwe dirêjî belengazan bike, da ku bereketa te temam bibe. 33 Li ber her kesê sax kerem heye diyariyek; û ji bo miriyan nayê girtin. 34 Bi yên digirîn re nebin û bi yên digirîn re bibin şîn.

BEŞ 7 1 Xerabiyê neke, ji ber vê yekê tu ziyan bi te nayê. 2 Ji zaliman dûr bikeve, ji te re neqenciye. 3 Kurê min, li ser çîmên neheqiyê neçîne, û tu wan heft qat bidirûn. 4 Ne li serweriya Xudan, ne jî li kursiyê rûmetê li padîşah bigerin. 5 Li ber Xudan xwe rastdar nebêje; û li ber padîşah bi şehrezayiya xwe pesnê xwe nede. 6 Negerin ku hûn bibin dadger, hûn nikarin neheqiyê ji holê rakin; Ji bo ku tu carî ji kesê hêzdar netirsî, ku di riya rastdariya xwe de bibe terpilîn.

35 Di seredana nexweşan de dereng nemînin, çimkî ewê te bike hezkirin. 36 Tiştê ku tu bigire destê xwe, axiriyê bîne bîra xwe û tu carî xirabiyê neke.

5 Li keçikê nenêre, da ku tu nekevî wan tiştên ku di wê de bi qîmet in. 6 Canê xwe nede fahîşeyan, da ku tu mîrasê xwe winda nekî. 7 Li dora xwe li kuçeyên bajêr nenêre û li cihê wî yê bêkes negere. 8 Çavê xwe ji jina bedew bizivirîne û li bedewiya yekî din nenêre; ji ber ku gelek bi bedewiya jinê hatine xapandin; ji ber ku bi vê yekê hezkirin wek agir pê dikeve. 9 Bi jina yekî din re qet rûne, bi wê re di hembêza xwe de rûne û pereyên xwe bi wê re li ser şerabê xerc neke. da ku dilê te ber bi wê ve neçe û bi vî awayî bi daxwaza xwe tu nekevî helakê. 10 Dostekî kevn bernede; Çimkî ya nû bi wî re nayê qiyas kirin: hevalê nû wek şeraba nû ye; gava pîr bû tuyê bi kêf vexwî. 11 Ji rûmeta gunehkar çavnebariyê neke, çimkî tu nizanî dawiya wî wê çi be. 12 Bi tiştê ku bêxweda kêfa wî jê re tê, kêfê nekişîne; lê ji bîr mekin ku ew bê ceza nemînin ser gora xwe. 13 Xwe ji wî mirovê ku hêza wî ya kuştinê heye dûr bigire; Ji ber vê yekê tu ji tirsa mirinê dudilî nekî; û eger tu hatî cem wî, tu qisûran nekî, da ku ew niha jiyana te nestîne: Bînin bîra xwe ku tu di nav dafikan de diçî û ku tu li ser çeperên bajêr dimeşî. 14 Heya ku tu dikanî, li cîranê xwe texmîn bike û bi aqilmendan re şêwir bike. 15Bila xeberdana te bi aqilmendan re be, û hemû xeberdana te di Şerîeta Yê Herî Berz de be. 16 Û bila merivên rast bi te re bixwin û vexwin; Bila rûmeta te bi tirsa Xudan be. 17 Ji ber destê hunermendê kar wê were pesindan, û serwerê jîr a gel ji bo axaftina xwe. 18 Zilamê nexweş li bajarê xwe xeternak e; Û yê ku di axaftina xwe de bitewş be, wê nefret bike.

BEŞ 8 1 Bi zilamekî hêzdar re şer nekin, da ku hûn nekevin destên wî. 2 Ji yekî dewlemend re neyartî neke, ku ew li te giran nebe, çimkî zêr gelekan xera kir û dilê padîşahan xera kir. 3 Bi mirovê ku bi ziman tije ye re şer neke û daran li ser agirê wî nede ber hev. 4 Bi merivê bêbext re henekê xwe nekin, da ku bav û kalên te riswa nebin. 5 Mirovê ku ji guneh vedigere, şermezar nekin, lê bînin bîra xwe ku em hemî hêjayî cezakirinê ne. 6 Di pîrbûna xwe de mirovekî bêrûmet nekin, çimkî hinek ji me jî pîr dibin. 7 Bi mirina dijminê xwe yê herî mezin şa nebin, lê bînin bîra xwe ku em hemû dimirin. 8 Gotinên şehrezayan kêm nebînin, lê xwe bi gotinên pêşiyan bidin nasîn, çimkî hûnê ji wan hîn bibin ku hûn bi hêsanî ji mirovên mezin re xizmet bikin. 9 Gotina rihspiyan ji bîr neke, çimkî ew jî ji bav û kalên xwe hîn bûne, û tuyê ji wan fêrî têgihîştinê bibî û li gor hewcedariyê bersiv bidî. 10 Komirên gunehkar nede ber agir, da ku tu bi agirê agirê wî neşewitî. 11 Li ber yekî xerab bi hêrs ranebe, da ku ew li bendê bimîne ku te bikeve nav gotinên te. 12 Deyn nedin yê ku ji xwe hêzdartir e; Çimkî eger tu deyn bidî wî, bijmêre lê winda bûye. 13 Li ser hêza xwe ne ewle bin; 14 Bi dadger re neçin qanûnê; Çimkî ewê li gor namûsa wî dadbar bikin. 15 Di rê de bi mirovekî wêrek re negere, da ku ew ji te re xemgîn nebe; 16 Bi yekî hêrs re şer nekin û bi wî re neçin cîhek tenê, ji ber ku xwîn li ber çavê wî ne tiştek e û li ku derê alîkarî tune, ew ê te hilweşîne. 17 Bi yekî bêaqil re şêwir nekin; Çimkî ew nikare şîretê bigire. 18 Li ber xerîban tiştekî veşartî nekin; Çimkî tu nizanî ewê çi derxe. 19 Dilê xwe ji her kesî re veke, da ku ew te bi zivirînek bi aqilmendî berdêl neke.

BEŞ 10 1 Dadwerê jîr dê gelê xwe hîn bike; û hukumeta merivekî jîr baş emir kir. 2 Dadwerê gel bi xwe ye, efserên wî jî bi xwe ne. Û serwerê bajêr çawa mirov e, hemû yên ku tê de rûdinin, wisa ne. 3 Padîşahekî bêaqil gelê xwe wêran dike; lê bi aqilmendiya wan ên ku li ser desthilatdariyê ne, wê bajar were rûniştandin. 4Hêza erdê di destê Xudan de ye û di wextê xwe de ewê yekî ku bikêrhatî ye deyne ser wê. 5 Di destê Xwedê de bextewariya mirov heye û ewê rûmeta xwe deyne ser şexsê Şerîetzan. 6 Ji cîranê xwe ji bo her neheqiyê nefret neke; û bi kirinên birîndar qet tiştekî nakin. 7 Serbilindî li ber Xwedê û mirovan nefret e û bi herduyan jî yek neheqiyê dike. 8 Ji ber kirinên neheq, birîn û dewlemendiyên ku bi xapandinê hatine bidestxistin, Padîşahiya ji miletekî ji miletekî din tê wergerandin.

BEŞ 9 1 Li ser jina hembêza xwe çavnebariyê neke û li hember xwe derseke xerab nede wê. 2 Canê xwe nede jinekê ku lingê xwe deyne ser mal û milkê te. 3 Bi fahîşe re rûne, da ku tu nekevî xefikên wê. 4 Zêde bi jineke dengbêj re tevnegerin, da ku hûn bi hewldanên wê nekevin.

9 Çima erd û ax qure ye? Ji mirovê çavbirçî xerabtir tiştek tune. ji ber ku heta ku ew dijî, rûvîkên xwe diavêje. 10 Bijîjk nexweşiya dirêj jê dike; Û yê ku îro padîşah be, wê bimire. 11Çimkî gava ku mirov bimire, wê gewr, heywan û kurm mîras bigire. 12 Destpêka quretiyê ew e ku meriv ji Xwedê dûr dikeve û dilê wî ji Afirînerê xwe dûr dikeve. 13 Ji ber ku quretî destpêka guneh e û yê ku wî heye wê pîsîtiyê birijîne. Ji ber vê yekê Xudan belayên ecêb anîn serê wan û ew bi tevahî hilweşand. 14Xudan textên mîrên quretî avêtine, û li şûna wan yên nefsbiçûk danîne. 15Xudan rehên miletên qure û nefsbiçûk li şûna wan çandine. 16Xudan welatên miletan hilweşand û ew heta binyatên dinyayê hilweşand. 17 Wî hinek ji wan birin, ew helak kirin û bîranîna wan ji erdê rakir. 18 Ne quretî ji bo mêran û ne jî hêrsa hêrs ji bo yên ku ji jinekê çêdibin re çêdibe. 19 Yên ku ji Xudan ditirsin, tovek rast in û yên ku ji wî hez dikin nebatek bi rûmet in. yên ku emran binpê dikin toveke xapînok in. 20 Di nav birayan de yê serek birûmet e; Yên ku di çavê wî de ji Xudan ditirsin jî wisa ne. 21 Tirsa Xudan beriya bidestxistina desthilatdariyê ye, lê hovîtî û quretî windakirina wê ye. 22 Ew dewlemend be, belengaz be, belengaz be, rûmeta wan tirsa Xudan e. 23 Li belengazê ku têgihîştina wî heye, biçûk nekirin; mezinkirina mirovekî gunehkar jî ne rehet e. 24 Merivên mezin, dadger û serdar, wê bêne hurmetkirinê; lê belê tu kes ji wan ji yê ku ji Xudan ditirse mezintir tune. 25 Yên ku azad in, wê xizmetê ji xulamê şehreza re bikin; 26 Di karê xwe de serwext nebe; û di dema tengahiyê de pesnê xwe nede. 27 Yê ku dixebitîne û di her tiştî de pirtir e, ji yê ku pesnê xwe dide û nan jê dixwaze çêtir e. 28 Kurê min, canê xwe bi nermî bi rûmet bike û li gorî rûmeta wî rûmet bide wî. 29 Kî yê ku li hember canê xwe guneh bike rastdar bike? û kî wê rûmetê bide yê ku jiyana xwe bêrûmet dike? 30 Yê feqîr ji ber jêhatiya xwe, û yê dewlemend jî ji ber dewlemendiya xwe tê rûmetdar kirin. 31 Yê ku di belengaziyê de rûmetdar e, di dewlemendiyê de çiqas bêtir? Û yê ku di dewlemendiyê de bêrûmet be, di xizaniyê de çiqas bêtir?

2 Ji ber bedewiya wî mirovî teswîr nekin; ne ji mêrekî ji ber xuyabûna wî ya derve nefret dikin. 3 Mêş di nav mêşan de hindik e; lê fêkiya wê serekê şêrîn e. 4 Bi cil û bergên xwe pesnê xwe nede û di roja rûmetê de xwe bilind neke, çimkî kirinên Xudan ecêb in û kirinên wî di nav mirovan de veşartî ne. 5 Gelek padîşah li ser erdê rûniştine; û yê ku qet nedihat fikirîn tac li xwe kiriye. 6 Gelek mêrxas gelek riswa bûne; û yê birûmet teslîmî destên mirovên din kir. 7 Berî ku tu rastiyê vekolî, sûcdar neke: Pêşî fêm bike û dû re jî hilde. 8 Beriya ku te sedem nebihîst, bersiv nede; 9 Di tiþtê ku ji te re eleqedar nebe, nexebite; û bi gunehkaran re rûne dîwanê. 10 Kurê min, tu bi gelek tiştan re mijûl nebî; Û eger tu li pey xwe bidî, ne bi dest dixî û ne jî bi revê xilas dibî. 11 Yê ku dixebitîne, êşan dikişîne, lez dike û hê bêtir li paş dimîne. 12 Dîsa yekî din heye ku dereng e, hewcedariya wî bi alîkariyê heye, jêhatî û feqîriyê tije ye; lê dîsa jî çavê Xudan bi qencî li wî nihêrî û ew ji nifûsa xwe ya nizm derxist. 13 Û serê xwe ji belengaziyê hilda. Loma gelekên ku ev dîtin li wî şaş man. 14 Bextewarî û perîşanî, jiyan û mirin, xizanî û dewlemendî ji Xudan tên. 15 Aqilmendî, zanîn û têgihîştina Şerîetê ji Xudan in: hezkirin û riya kirinên qenc ji wî ne. 16 Destpêka xeletî û tarîtî bi gunehkaran re bi hev re bû; 17 Diyariya Xudan ji yên xwedê re dimîne, û kerema wî her û her bextewariyê tîne. 18 Yê ku bi hişyarî û pizîna xwe dewlemend dibe û para xelata wî ev e. 19 Lê belê ew dibêje: «Min rihetî dît û niha ezê hergav ji tiştên xwe bixwim; Lê dîsa jî ew nizane wê kengê bê serê wî û divê ew van tiştan ji yên din re bihêle û bimire. 20 Di peymana xwe de sax be, di wê de bipeyive û di karê xwe de pîr bibe. 21 Li kirinên gunehkaran şaş nemînin; lê xwe bispêre Xudan û di keda xwe de bimîne, çimkî li ber çavê Xudan tiştekî hêsan e ku ji nişka ve mirovekî belengaz dewlemend bike. 22 Bereketa Xudan di xelata xwedênasan de ye û ji nişka ve ew bereketa xwe geş dike. 23 Nebêjin: Çi feyda xizmeta min heye? û axiriyêda çi tiştên min hene? 24Dîsa nebêjin: Ez têr im û gelek tişt hene û ji vê pê de çi xerabiya min heye? 25 Di roja bextewariyê de ji bîrkirina tengahiyê ye û di roja bextewariyê de êdî bîranîna bextewariyê nabe. 26 Çimkî di roja mirinê de ji Xudan re tiştekî hêsan e ku mirov li gorî rêyên wî xelat bike. 27 Êşa saetekê kêfa mirov ji bîr dike û di dawiya wî de kirinên wî wê diyar bibin.

BEŞ 11 1Aqilmendî serê yê nizim hildide û di nav mirovên mezin de rûdine.

28 Dadbar bikin, yekî ku beriya mirina xwe pîroz nebûye, çimkî mirov wê di zarokên xwe de bê naskirin. 29 Her kesî nexe mala xwe, çimkî mirovê xapînok gelek trênan hene. 30 Dilê pozbilindan jî çawa ye ku di qefesê de tê girtin û di qefesê de tê ragirtin; û wek casûsekî, li ketina te temaşe dike: 31 Çimkî ew di bendeyê de ye, û qenciyê dike xerabiyê û di tiştên ku hêjayî pesindayînê de ne, wê te sûcdar bike. 32 Ji çirûskeke êgir komirê dişewite û mirovê gunehkar li benda xwînê dimîne. 33 Hay ji mirovê xerab hebin, çimkî ew xerabiyê dike; da ku ew bi ser te de xelekek herdemî bîne. 34 Kesê xerîb bigre mala xwe, ewê te bêzar bike û ji yê te derxe.

16 Dijmin bi lêvên xwe şêrîn dipeyive, lê di dilê xwe de xeyal dike ku çawa te bavêje çalê: Bi çavên xwe digirî, lê ger fersendê bibîne, bi xwînê têr nabe. 17 Heger tengahî bi te re hat, tuyê pêşî wî li wir bibînî; û her çend ew xwe bide xuya kirin ku alîkariya te dike, lê ewê te têk bibe. 18 Ewê serê xwe bihejîne, destên xwe li çepikan bixe, pir pistî bike û rûyê xwe biguhere. BEŞ 13 1 Yê ku destê xwe digihîne zeviyê, wê bi wê heram bibe; Û yê ku bi mirovekî qure re hevpar e, wê bibe mîna wî. 2 Heta ku tu dijî, xwe li ser hêza xwe bar neke; û tu hevpariya yekî ji xwe bihêztir û dewlemendtir tune. ji ber ku eger yek li yê din were xistin, ew ê were şikandin. 3 Dewlemend xerabî kir, lê dîsa jî bi tehdît dike; li belengaz neheqî tê kirin û divê lava jî bike. 4 Heger tu ji bo berjewendiya wî bî, ewê te bi kar bîne, lê eger tiştekî te tune be, ewê te berde. 5 Heger tiştekî te hebe, ewê bi te re bijî, erê, ewê te tazî bike û jê poşman nebe. 6 Heger hewcedariya wî bi te hebe, ewê te bixapîne, bi te bişirîne û te bi hêvî bike; Ewê ji te re bi awayekî rast bipeyive û bêje: «Tu çi dixwazî?» 7 Û ewê bi xwarinên xwe te şerm bike, heta ku du-sê caran te ziwa bike, û di dawîyê de ewê bi te bikene, gava ku te bibîne, ewê te berde û serê xwe ji te re bihejîne. 8 Hay ji xwe hebin ku hûn nexapin û di şahiya xwe de neyên xwarê. 9 Heger tu ji zilamekî hêzdar vexwendibî, xwe bikişîne û ew ê hê bêtir te vexwîne. 10 Tu li ser wî negirî, da ku tu paşde nemînî; dûr nesekine, da ku tu neyê jibîrkirin. 11 Di axaftinê de nehêle ku hûn bi wî re bibin wekhev û ji gotinên wî yên pir bawer nekin; çimkî ew ê bi pir axaftinê te biceribîne û bi ken û bişirîna te re wê sirên te derxe. 12 Lê bi hovane ewê gotinên te deyne ser xwe, ji bo ku te biêşîne û te bixe zindanê, xwe nede ber te. 13 Binêre û hay jê hebe, ji ber ku tu di tehlûkeya hilweşîna xwe de dimeşî: Gava ku tu van tiştan dibihîzî, di xewê de hişyar bibe. 14 Hemû jiyana xwe ji Xudan hez bike û ji bo xilasiya xwe gazî wî bike. 15 Her heywan mîna xwe hez dike û her kes ji cîranê xwe hez dike. 16Hemû beden li gor celebê xwe li hev dicivîne û mirov wê bi mîna xwe ve girêdayî be. 17 Çi hevpariya gur û berxê heye? îcar gunehkar bi xwedê re. 18 Çi peyman di navbera hyena û kûçik de heye? û çi aştî di navbera dewlemend û feqîran de? 19 Çawa kerê çolê nêçîra şêr e li çolê, dewlemend jî belengazan dixwe.

BEŞ 12 1 Gava tu bixwazî qenciyê bikî, bizane ku tu wê ji kê re dikî; îdî ji bona feydeyên xwe ji te ra spasî bê kirin. 2 Ji xwedê re qenciyê bikî û tu yê berdêl bibînî; û eger ne ji wî be jî ji Yê Herî Berz. 3 Ne qencî ji wî/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/a ku sedeqeyê/ê/ê ku her dem bi xerabiyê re mijûl dibe/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê/ê ku sedeqeyê/ sedeqeyê/ê nade, nayê. 4 Bide mirovê xwedê, û alîkariya gunehkar neke. 5 Ji yê nizm re qenciyê bike, lê nede yê nepak; nanê xwe bihêle û nede wî, da ku ew bi wî serweriyê li te neke, çimkî wekî din, tu du qat xerabiyê ji hemû qenciyên te re bistînî. jê re kirin. 6Çimkî Yê Herî Berz ji gunehkaran nefret dike û wê tolhildanê ji nepakan re vegerîne û wan li hember roja mezin a cezayê wan diparêze. 7 Bide yê qenc û arîkariya gunehkaran neke. 8 Dost di bextewariyê de nayê naskirin û dijmin di tengahiyê de nayê veşartin. 9 Di bextewariya mirov de, dijmin wê xemgîn bibin, lê di tengahiyê de heval jî wê biçe. 10 Tu carî xwe nespêre dijminê xwe: Çawa ku hesin dişewite, xerabiya wî jî wusa ye. 11 Her çend ew xwe nizm bike û biçilmise jî, lê hay ji wî hebe û hay ji wî hebe, û hûn ê ji wî re bibin wekî ku we cama çavan paqij kiribe, û hûnê bizanin ku gemarê wî bi tevahî nehatiye paqij kirin. 12 Wî li cem xwe nehêle, da ku gava ew te hilweşîne, ew li şûna te rabe; bila ew li milê te yê rastê rûne, da ku ew nexwaze ku li ser kursiya te rûne û tu di dawiyê de gotinên min bi bîr bîne û bi wan veneqete. 13 Kî wê li mêrxasekî ku mar lêxistî, yan jî yên mîna ku nêzîkî heywanên çolê bibin rehmê bike? 14 Îcar yê ku diçe ba gunehkarekî û di gunehên wî de bi wî re heram dibe, ma kî wê rehmê bike? 15 Demekê ewê bi te re bimîne, lê eger tu dest pê bikevî, ew namîne.

20 Çawa ku pozbilind ji nefsbiçûkiyê nefret dike, dewlemend jî ji belengazan nefret dike. 21 Dewlemendê ku dest bi xwarê dike, bi hevalên xwe re tê girtin; 22 Gava ku yekî dewlemend dikeve, gelek alîkarên wî hene; ew tiştên ku nayên gotin dibêje, lê mirov wî rastdar dikin; wî bi aqilmendî peyivî û cihê wî tune bû. 23 Gava ku yekî dewlemend dipeyive, her kes zimanê xwe digire û binêre, ew çi dibêje, ew berbi ewran ve bilind dikin. û eger ew bitepisîne, ew ê alîkariya wî bikin ku wî hilweşînin. 24 Dewlemendî ji yê bê guneh re qenc e û feqîrî di devê nepak de xerab e. 25 Dilê mirov ruyê xwe diguhere, çi ji bo qencî çi xerab be; 26 Rûyê dilşewat nîşana dilê ku di bextewariyê de ye; û dîtina meselan karekî westandina hişê ye.

19 Her kar diqelişe û difetisîne û karkerê wê bi xwe re here. 20 Xwezî bi wî mirovê ku bi şehrezayiyê li ser tiştên qenc difikire û bi şehrezayiya xwe li ser tiştên pîroz difikire. 21 Yê ku di dilê xwe de li riyên wê binêre, wê di sirên wê de jî têgihîştina wê hebe. 22 Li pey wê herin, mîna yê ku dişopîne, û di rêyên wê de li bendê bin. 23 Yê ku li ber pencereyên wê kahînan dike, wê li ber deriyên wê jî guhdarî bike. 24 Yê ku li nêzîkî mala wê rûdine, wê pîneyekê jî bi dîwarên wê ve girêde. 25 Ewê konê xwe nêzîkî wê vede û li xaniyek ku tiştên qenc lê hene, rûne. 26 Ewê zar'êd xwe bixe bin sîwana wê û wê li bin çiqilên wê rûnên. 27 Bi wê re ewê ji germê bê nixumandin û wê di rûmeta wê de rûnên.

BEŞ 14

BEŞ 15

1 Xwezî bi wî mirovê ku bi devê xwe veneqetiyaye û bi pirrbûna gunehan nekişîne. 2 Xwezî bi wî yê ku wijdana wî sûcdar dernexistiye û ji hêviya xwe ya bi Xudan neketiye. 3 Dewlemendî ji nîjada re ne xweş e û mirovê çavnebar divê bi pereyan çi bike? 4 Yê ku bi xapandina canê xwe dicivîne, ew ji bo yên din dicivîne, yên ku malên wî bi hovîtî xerc dikin. 5 Yê ku xwe xerab bike, ewê ji kê re qenc be? ew ji malên xwe kêfê nagire. 6 Ji yê ku çavnebariya xwe dike xerabtir tune; û ev berdêla xerabiya wî ye. 7 Û eger qenciyê bike, ew bi nexwazî wê dike; û di dawiyê de ewê xerabiya xwe eşkere bike. 8 Mirovê çavnebar xwedî çavê xerab e; rûyê xwe dizivirîne û ji mirovan kêm dike. 9 Çavê mirovê çavbirçî ji para xwe têr nabe; û neheqiya xeraban canê wî ziwa dike. 10 Çavê xerab çavnebariya nanê wî dike û li ser sifreya xwe nêr e. 11 Kurê min, li gor hêza xwe qenciyê li xwe bike û diyariya wî ya rast bide Xudan. 12 Bînin bîra xwe ku mirin zû nayê û peymana gorê ji te re nayê eşkere kirin. 13 Berî mirina xwe qenciyê bi hevalê xwe bike û li gor hêza xwe destê xwe dirêj bike û bide wî. 14 Xwe ji roja xêrê nexapîne û bila para xwesteka qenc ji te derbas nebe. 15 Ma tu derdê xwe ji yekî din re nehêlî? Û keda te bi berdêlê bê parvekirin? 16 Bide û bistîne û canê xwe pîroz bike; ji ber ku di gorê de lêgerîna delaliyan tune. 17 Hemû beden wek cilê pîr dibe, çimkî peyman ji destpêkê ve ev e: Tuyê bi mirinê bimirî. 18 Wek pelên kesk ên li ser dara stûr, hinek dikevin û hinek şîn dibin; nifşê goşt û xwînê jî wisa ye, yek diqede û yekî din çêdibe.

1 Yê ku ji Xudan ditirse, wê qenciyê bike, û yê ku zanîna Şerîetê heye, wê wê bistîne. 2 Û wek dayikekê wê wî bibîne û wî wek jineke ji keçikek zewicî qebûl bike. 3 Bi nanê şehrezayiyê wê xwarinê bide wî û ava şehrezayiyê bide wî. 4 Ewê li ser wê bimîne û neheje; û wê xwe bispêre wê û şerm neke. 5 Ewê wî li ser cîranên xwe bilind bike û di nav civatê de wê devê wî veke. 6 Ewê şabûnê û taca şabûnê bibîne û ewê navê wî yê herheyî mîras bigire. 7 Lê mirovên bêaqil wê nagihîjin wê û gunehkar wê nabînin. 8 Çimkî ew ji quretiyê dûr e û merivên derewîn nikarin wê bînin bîra xwe. 9 Pesn di devê gunehkar de xuya nake, ji ber ku ew ji Xudan nehatiye şandin. 10 Çimkî pesn wê bi şehrezayiyê bê gotin û Xudan wê bi ser keve. 11 Nebêje, ez bi saya Xudan ketim, çimkî ne mecbûr e ku tu tiştên ku ew nefret dike bikî. 12 Nebêje: Wî ez şaş kirim, çimkî hewcedariya wî bi mirovê gunehkar nîne. 13 Xudan ji her xerabiyê nefret dike; û yên ku ji Xwedê ditirsin jê hez nakin. 14 Wî bi xwe ji destpêkê ve mirov afirand û ew di destê şîreta wî de hişt. 15 Ger tu bixwazî, emrê xwe bikî û dilsoziya meqbûl bikî. 16 Wî agir û av datîne ber te, destê xwe dirêj bike ka tu dixwazî. 17 Li ber mirov jiyan û mirin heye; Û eger ew bixwaze, wê bê dayîn. 18 Çimkî şehrezayiya Xudan mezin e û ew bi hêz e û her tiştî dibîne.

19 Û çavên wî li yên ku ji wî ditirsin in û ew bi her karê mirovan dizane. 20 Wî li tu kesî emir nekiriye ku xerabiyê bike, ne jî destûr daye tu kesî ku guneh bike.

24 Kurê min, guh bide min û zanînê hîn bibe û gotinên min bi dilê xwe bişopîne. 25 Ezê hînkirina bi giranî derxim holê û zanîna wî tam eşkere bikim. 26 Karên Xudan ji destpêkê ve di dîwanê de têne kirin; 27 Wî kirinên xwe her û her xemilandin û di destê wî de serekên wan ji bo hemû nifşan hene: ew ne dixebitin, ne westiya ne û ne jî ji karên xwe nawestin. 28 Tu kes ji wan rê li ber yekî din nagire û ew guh nadin gotina wî. 29 Piştî vê yekê Xudan li erdê nêrî û bi bereketên xwe tije kir. 30 Bi her cûreyê jîndaran rûyê wan nixamtiye; û ewê dîsa vegerin nav wê.

BEŞ 16 1 Nexwestina gelek zarokên bêkêr û nexwaze, ne jî bi kurên nepak kêfxweş bibin. 2 Her çiqas ew zêde bibin jî, bi wan şa nebin, ji bilî ku tirsa Xudan bi wan re nebe. 3 Tu di jiyana wan de bawer neke û hurmeta elaleta wan neke. Û mirina bê zar çêtir e, ji hebûna yên bêxwedî. 4 Çimkî bi yê ku têgihîştî wê bajar tijî bibe; 5Min gelek tiştên weha bi çavên xwe dîtin û guhê min ji van mezintir tişt bihîst. 6 Di civata neyaran de agir wê bê pêxistin; û di miletekî serhildêr de xezeb tê pêxistin. 7 Ew li hember dêwên kevn, yên ku bi hêza bêaqiliya xwe ketibûn, aşitî nebû. 8 Wî cihê ku Lût lê mabû nehişt, lê ji ber quretiya wan ji wan nefret kir. 9Wî li mirovên helakbûyî yên ku di gunehên xwe de hatin rakirin rehm nekir. 10 Û ne jî şeş sed hezar peyayên ku di serhişkiya dilê xwe de li hev civandin. 11 Û eger di nav xelkê de yekî serhişk hebe, ew ecêb e ku ew bê ceza xilas bibe; ew di efûkirin û rijandina hêrsê de hêzdar e. 12 Çawa ku dilovaniya wî mezin e, rastkirina wî jî wusa ye: Ew li gorî kirinên wî mirovî dadbar dike 13 Gunehkar bi xenîmeta xwe xilas nabe û sebira xwedêgiravî namîne. 14 Ji bo her karê dilovaniyê rê vekin, çimkî her kes wê li gorî kirinên xwe bibîne. 15Xudan Firewn hişk kir, da ku wî nas neke, da ku kirinên wî yên hêzdar ji dinyayê re bên zanîn. 16 Dilovaniya wî ji her mexlûqê re diyar e; û wî ronahiya xwe ji tariyê bi îskan veqetand. 17 Ma tu nebêjî, ezê xwe ji Xudan veşêrim. Ez ê di nav ewqas mirovan de neyê bîra min: ji ber ku giyanê min di nav ewqas afirîdên bêdawî de çi ye? 18 Va ye, ezman û ezmanên ezmanan, kûr û erd û her tiştê ku tê de hene, gava ku ew were ziyaretê, wê bihejin. 19 Gava ku Xudan li wan binêre, çiya û bingehên dinyayê jî ji lerzê dihejin. 20 Tu dil nikare bi layiqî van tiştan bifikire û kî dikare riyên wî bifikire? 21 Ew bahozeke ku tu kes nikare bibîne, çimkî piraniya karên wî veşartî ne. 22 Ma kî dikare karên dadperweriya xwe eşkere bike? an kî dikare wan ragire? Çimkî peymana wî dûr e û ceribandina her tiştî di dawiyê de ye. 23 Yê ku têgihîştinê dixwaze, dê li ser tiştên pûç bifikire, û yê bêaqil ku şaş dike, bêaqiliyê dike.

BEŞ 17 1Xudan mirov ji erdê afirand û ew ji nû ve zivirî wî. 2 Wî çend roj û demeke kurt da wan û li ser tiştên tê de jî hêz da wan. 3 Wî ew bi xwe bi hêz kirin û li gor sûretê xwe çêkirin. 4 Û tirsa mirov xiste ser hemû bedenê û li ser heywan û teyran serwerî da wî. 5 Wan ji pênc karên Xudan bikar anîn, û di rêza şeşan de wî têgihîştinê da wan, û di axaftina heftan de jî wergêrê têgihîştina wan. 6 Şîret û ziman, çav, guh û dil da wan ku fêm bikin. 7 Wî ew bi zanîna têgihîştinê tije kir û qencî û xerabiyê nîşanî wan da. 8 Wî çavê xwe danî ser dilê wan, da ku mezinahiya kirinên xwe nîşanî wan bide. 9 Wî bi kirinên xwe yên ecêb her û her rûmet da wan, da ku ew kirinên wî bi têgihîştinê bidin zanîn. 10 Û yên bijartî wê pesnê navê wî yê pîroz bidin. 11 Ji xeynî vê, wî zanîn û qanûna jiyanê ji bo mîrasekê da wan. 12 Wî bi wan re peymana herheyî girêda û dadbariyên xwe nîşanî wan da. 13 Çavên wan mezinahiya rûmeta wî dîtin û guhên wan dengê wî yê birûmet bihîst. 14 Û wî ji wan re got: «Hay ji her neheqiyê biparêzin; Û wî li ser cîranê xwe emir da her kesî. 15 Riyên wan her û her li ber wî ne û ji çavên wî nayên veşartin. 16 Her mirov ji xortaniya xwe ve ji xerabiyê re hatiye dayîn; ne jî nikaribûn dilên goşt ji xwe re bikin kevir. 17Çimkî di dabeşkirina miletên li seranserê dinyayê de wî serwerek li ser her gelî destnîşan kir; lê Îsraêl para Xudan e: 18 Ewê ku nixuriyê wî ye, wî bi terbiyeyê mezin dike û ronahiya hezkirina xwe dide wî, wî bernade. 19 Ji ber vê yekê hemû kirinên wan wek tavê li ber wî ne û çavên wî hergav li riyên wan in. 20 Ji kirinên wan ên ne rast ji wî nayê veşartin, lê hemû gunehên wan li ber Xudan in. 21Lê Xudan kerem kir û bi karê wî dizanibû, ne dev ji wan berda û ne jî dev ji wan berda, lê ew berda.

22 Sedeqeya mirov bi wî re wek îşaretekê ye û ewê qenciyên mirovî wek ronahiya çavan bigire û tobe bide kur û keçên xwe. 23 Paşê ewê rabe, wan xelat bike û berdêla wan bide ser serê wan. 24 Lê ji bo wan ên ku tobe dikin, wî vegerand û teselî da yên ku di sebirê de kêm bûne. 25 Vegere ba Xudan, dev ji gunehên xwe berde, duaya xwe li ber wî bike û kêm bike. 26 Li Yê Herî Berz vegere û ji neheqiyê dûr bisekine, çimkî ewê te ji tariyê derxe ber ronahiya tenduristiyê û bi tundî ji te nefret bike. 27 Ma kî di gorê de pesnê Yê Herî Berz bide, li şûna yên ku dijîn û şikir dikin? 28 Şukir ji nav miriyan, wek ji yê ku ne helak dibe. 29 Çiqas mezin e dilovaniya Xudan Xwedayê me û dilovaniya wî li wan ên ku bi pîroziyê li wî dizivirin! 30 Çimkî her tişt di nav mirovan de nabe, çimkî kurê mirov nemir e. 31 Çi ji rojê geştir e? dîsa jî ronahiya wê têk diçe; û goşt û xwîn wê xerabiyê xeyal bikin. 32 Ew hêza bilindiya ezmên dibîne; û hemû mirov tenê ax û ax in.

17 Va ye, ma gotinek ji diyariyê ne çêtir e? lê herdu jî bi mirovekî keremdar re ne. 18 Yê bêaqil wê bi qîrînî şermezar bike û diyariya çavnebaran çavan dişewitîne. 19 Berî ku hûn bipeyivin hîn bibin, û fizîkê bikar bînin an jî hûn nexweş bibin. 20 Berî dîwanê, xwe biceribîne û di roja serdanê de, hûnê rehmê bibînin. 21 Li ber nexweşiya xwe xwe nizm bike û di dema gunehan de tobe bike. 22 Bila tu tişt li ber te nebe, ku tu di wextê xwe de sonda xwe bidî û heta mirinê taloq nekî ku rastdar bibî. 23 Berî ku tu dua bikî, xwe amade bike; û nebin wek yekî ku Xudan diceribîne. 24 Li ser xezeba ku wê di dawiyê de be û dema tolhildanê, gava ku ew rûyê xwe bizivirîne, bifikirin. 25 Gava têra te bû, wexta birçîbûnê bîne bîra xwe û gava tu dewlemend bî, li feqîrî û hewcedariyê bifikire. 26 Ji sibê heta êvarê dem diguhere û her tişt zû li ber Xudan tê kirin. 27 Mirovê biaqil wê ji her tiştî bitirse û di roja gunehan de ji sûcê xwe biparêze; lê yê bêaqil wext nabîne. 28 Her mirovê aqilmend bi şehrezayiyê dizane û wê pesnê yê ku ew dîtiye bide. 29 Yên ku di gotinan de jîr bûn, bi xwe jî şehreza bûn û meselên hêja rijandin. 30 Li pey xwestekên xwe neçin, lê xwe ji dilxwazên xwe dûr bixin. 31 Heger tu xwestekên ku dilê wê bi dilê xwe bidî canê xwe, ewê te bike kenên dijminên te yên ku te xerab dikin. 32 Ji dilgeşiya pir kêfê negirin û bi xerckirina wê ve girêdayî nebin. 33 Gava ku tu tiþtek di çentê te de tune ye, bi dawet û deynkirinê, nebin parsek; ji ber ku hûn ê li benda jiyana xwe bin û pê re bipeyivin.

BEŞ 18 1 Yê ku her û her dijî, her tişt bi giştî afirandiye. 2Xudan tenê rastdar e û ji wî pê ve kesek din tune, 3 Yê ku bi kefa destê xwe li dinyayê hukum dike û her tişt li gor daxwaza wî ye, çimkî ew Padîşahê her tiştî ye, bi hêza xwe tiştên pîroz di nav wan de ji yên nepak dabeş dike. 4 Wî desthilatî daye kê ku karên xwe eşkere bike? û kî dê bi kirinên wî yên pîroz bizane? 5 Kî wê hêza mezinahiya wî bijmêre? û kî wê dilovaniya xwe jî bêje? 6 Ji ber karên ecêb ên Xudan, tiştek ji wan nayê girtin, tiştek ji wan re nayê danîn û axa wan nayê zanîn. 7 Gava ku meriv dike, hingê ew dest pê dike; Û gava ku ew dev jê berde, wê guman bike. 8 Mirov çi ye û ji ku re xizmetê dike? qenciya wî çi ye û xerabiya wî çi ye? 9 Hejmara rojên mirov herî zêde sed sal in. 10 Wek dilopek avê ber bi behrê û li ber qûmê kevirê qerisê; ji rojên bêdawiyê re hezar sal jî wiha ne. 11 Loma Xwedê li ser wan sebir dike û dilovaniya xwe li ser wan dike. 12 Wî dît û fem kir ku dawiya wan xerab e. ji ber vê yekê dilovaniya xwe pir kir. 13 Rehmeta mirov li cîranê wî ye; lê rehma Xudan li ser hemû bedenê ye. Ew wek şivan pezê xwe hildiweşîne, mezin dike, hîn dike û vedigerîne. 14 Rehmê li wan ên ku terbiyeyê distînin û bi xîret li dîwanên wî digerin hene. 15 Kurê min, kirinên xwe yên qenc xera neke, gava ku tu tiştekî didî, gotinên nerehet bi kar nekî. 16 Ma dew wê germê kêm neke? lewra gotinek ji diyariyê çêtir e.

BEŞ 19 1 Mirovê kedkar ê ku A ji serxweşiyê re tê dayîn, dewlemend nabe; û yê ku ji tiştên piçûk re rûreşiyê dibîne, wê hindik û hindik bikeve. 2 Şerab û jin wê zilamên aqil bihêlin û yê ku xwe bi fahîşeyan ve girêdide wê bêhêz bibe. 3 Dê mêş û kurmî wî bihêlin û mêrê mêrxas wê bê rakirin. 4 Yê ku bi lez û bez e ku rûmetê bide; û yê ku guneh bike, wê li dijî canê xwe bixebite. 5 Yê ku kêfa xwe ji xerabiyê werdigire, wê were mehkûm kirin; 6 Yê ku dikare serdestiya zimanê xwe bike, wê bê pevçûn bijî; Û yê ku nefret dike ji xeberoşkan, xerabiya wî kêmtir dibe. 7 Tiştê ku ji te re tê gotin, ji yekî din re nepeyive, û tu carî xerabtir nebe.

BEŞ 20

8 Dost be yan dijmin be, behsa jiyana mirovên din neke; Û eger tu bê xirav dikarî, wan eşkere neke. 9Çimkî wî bihîstiye û te dîtiye û gava ku dem hat, ewê ji te nefret bike. 10 Eger te gotinek bihîstibe, bila bi te re bimire; û wêrek be, ew ê te neteqîne. 11 Bêaqil bi gotinê zad dikişîne, wek jina ku zarokek çêdike. 12 Wek tîra ku li ranê mirov dikeve, gotinek di zikê bêaqil de jî wusa ye. 13 Hevalê xwe şîret bike, dibe ku wî ev yek nekiribe û eger kiribe, êdî neke. 14 Hevalê xwe şîret bike, dibe ku negotibe û eger got, careke din nebêje. 15 Hevalê xwe şîret bike, çimkî gelek caran ev buxtan e û ji her çîrokê bawer nekin. 16 Yê ku di axaftina xwe de diqelişe, lê ji dilê xwe dernakeve; Û kî ye yê ku bi zimanê xwe xeyîdî nekiriye? 17 Berî ku tu wî tehdîd bikî, şîretan li cîranê xwe bike; û hêrs nebe, cihê xwe bide qanûna Yê Herî Berz. 18 Tirsa Xudan gava pêşî ye ku ji wî tê qebûlkirin, û şehrezayî hezkirina wî distîne. 19 Naskirina emrên Xudan hînkirina jiyanê ye û yên ku tiştên ku li wî xweş tên dikin, wê berê dara nemiriyê bistînin. 20 Tirsa Xudan hemû şehrezayî ye; û bi hemû şehrezayiyê pêkanîna Şerîetê û zanîna serweriya wî ye. 21 Heger xulamek ji axayê xwe re bêje, ez wek ku tê dilê te nakim; Her çiqas paşê ew bike jî, ew hêrsa wî yê ku wî dide xwarin dike. 22 Naskirina xerabiyê ne şehrezayî ye, ne jî şîreta gunehkaran aqil e. 23 Xerabiyek heye û heram e; û yekî bêaqil heye ku şehrezayiyê dixwaze. 24 Yê ku têgihîştina wî hindik e û ji Xwedê ditirse, ji yê ku pir şehrezayiya wî heye û qanûna Yê Herî Berz derbas dike çêtir e. 25. 25 Tewandineke nuwaze heye û ewa cewrkar e. Û yek heye ku ji bo ku dîwanê bide xuya kirin, xwe vedigere; û mirovekî jîr heye ku di dîwanê de rastdar e. 26 Zilamek xerab heye ku bi xemgînî serê xwe daleqandiye; lê di hundurê xwe de tije hîle ye, 27 Rûyê xwe davêje xwarê û mîna ku wî nebihîstiye dike; li cihê ku ew nayê naskirin, berî ku tu hay jê bibî, ewê xerabiyê li te bike. 28 Û eger ji ber nebûna hêzê ew ji gunehan bê asteng kirin, lê gava ku ew fersendê bibîne, ewê xerabiyê bike. 29 Gava ku tu pê re rû bi rû dibî, mirov bi rûyê xwe û yê ku têgihîştina wî ji rûyê wî tê nas kirin. 30 Cil û bergên mirov, kenê zêde û rêveçûna mirov nîşan dide ku ew çi ye.

1 Hişmendiyek heye ku ne xweş e: dîsa hin kes zimanê xwe digire û ew şehreza ye. 2 Çêtir e ku meriv lêbixe, ne ku bi dizî hêrs bibe; û yê ku sûcê xwe îtîraf bike, wê ji êşê bê parastin. 3 Çiqas baş e, gava ku tu tê hilanîn, tu tobe nîşan bidî! ji ber vê yekê hûnê ji gunehê dilxwazî xilas bibin. 4 Çawa ku xwesteka xwezayê ji çîçeka keçikê ye; Yê ku dîwanê bi tundî pêk tîne jî wisa ye. 5 Yê ku bêdeng disekine û biaqil tê dîtin heye û yê din bi pir bahskirinê dibe nefret. 6 Hin kes zimanê xwe digire, ji ber ku ew neçar e ku bersivê bide; û hin kes bêdeng dimîne, ji ber ku wextê xwe dizane. 7 Mirovê biaqil heta ku fersendê bibîne dê zimanê xwe bigire; 8 Yê ku gelek peyvan bikar tîne, wê bêhêvî be; Û yê ku di wê de desthilatdariyê bigire, wê nefret bike. 9 Gunehkar heye ku di tiştên xerab de bi ser dikeve; û qezencek heye ku vedigere windabûnê. 10 Diyariyek heye ku bi kêrî te nayê; Û diyariyek heye ku berdêla wê ducar e. 11 Ji ber rûmetê rûreşî heye; Û yê ku serê xwe ji sîteya nizm hildide heye. 12 Yê ku pir bi hindik dikire heye û heft qat lê dide. 13 Mirovê şehreza bi gotinên xwe wî hez dike, lê keremên bêaqilan wê werin rijandin. 14 Dema ku te hebe, diyariya bêaqil ji te re nabe. ne jî ji ber hewcedariya xwe çavnebariyê dike; 15 Ew hindik dide, û pir riswa dike; ew devê xwe wek hawarekî vedike; îro ew deyn dide û sibe jî ewê dîsa bipirse. 16 Yê bêaqil dibêje: «Hevalên min nînin, spasiya min ji bo hemû kirinên xwe yên qenc tune û yên ku nanê min dixwin, li min xerabiyê dikin. 17Çiqas caran û bi çendanan wê bi rûkenî bê kenandin! Çimkî ew bi rastî nizane ku ew çi ye; û her tişt ji bo wî yek e, mîna ku ew tune be. 18 Li ser peyarêkê hejandin ji lingê bi ziman çêtir e: Ji ber vê yekê ketina xeraban wê bi lez bê. 19 Çîrokeke bêserûber wê her dem di devê kesên bêaqil de bimîne. 20 Gava ku ji devê bêaqil derkeve, hevoka biaqil nayê red kirin; Çimkî ew di wextê xwe de nabêje. 21 Yê ku ji ber bêhêziyê ji gunehan tê asteng kirin û gava ku bêhna xwe bigire, ew xemgîn nabe. 22 Yê ku canê xwe bi şermokî û bi qebûl kirina mirovan xwe ji holê radike. 23 Ji ber ku rûreşiyê ji hevalê xwe re soza dide û wî ji xwe re neyartiyê dike bê fêde ye. 24 Derew di mirov de pîs e, lê hergav di devê yên nezan de ye. 25 Diz çêtir e ji yê ku bi derewan e; 26 Nêrîna derewker bêrûmet e û şerma wî her û her bi wî re ye.

27 Mirovê biaqil wê bi gotinên xwe xwe bi rûmet bike, û yê ku têgihiştinê hebe wê mirovên mezin xweş bike. 28 Yê ku zeviya xwe diçêrîne, wê toba xwe zêde bike, û yê ku dilê mirovên mezin xweş bike, wê ji neheqiyê were efû kirin. 29 Diyarî û diyarî çavên aqilmendan kor dikin û devê wî yê ku nikaribe riswa bike, digre. 30 Şehrezayiya veşartî û xezîneya berhevkirî, çi feyda wan herduyan heye? 31 Yê ku bêaqiliya xwe vedişêre ji yê ku şehrezayiya xwe vedişêre çêtir e. 32 Di lêgerîna Xudan de sebira lazim ji yê ku bê rêber jiyana xwe dimeşîne çêtir e.

20 Kesê bêaqil bi ken dengê xwe bilind dike; lê mirovê biaqil piçek dikene. 21 Fêrbûn ji bo mirovê biaqil wek xemlekî ji zêr e û wek bazinê li ser milê wî yê rastê ye. 22 Lingê mirovê bêaqil zû di mala cîranê xwe de ye, lê yê pispor ji wî şerm dike. 23 Yê bêaqil dê li deriyê malê binêre; 24 Li ber derî guhdarîkirina mirovî bêedebî ye; 25 Devên xeberbêjan tiştên ku ne girêdayî wan in dibêjin; 26 Dilê bêaqilan di devê wan de ye, lê devê aqilmendan di dilê wan de ye. 27 Gava yê nepak nifiran li Şeytan dike, nifiran li canê xwe dike. 28 Yê ku pistîne canê xwe pîs dike û li ku derê rûdine jê nefret dikin.

BEŞ 21 1 Kurê min, te guneh kir? êdî wisa neke, lê ji gunehên xwe yên berê lêborînê bixwaze. 2 Wek ji rûyê mar ji guneh birevin, çimkî eger tu pir nêzîkî wî bibî, ewê te bigre; diranên wî wek diranên şêr in, canê mirovan dikujin. 3Hemû neheqî wek şûrê du devî ye, birînên ku jê nayên dermankirin. 4 Bitirsîn û xerabiyê, dewlemendî xera dike: Bi vî awayî wê mala quretiyan wêran bibe. 5 Duayek ji devê belengaz digihîje guhê Xwedê û dîwana wî zû tê. 6 Yê ku nefret dike ku jê were hildan, di riya gunehkaran de ye; lê yê ku ji Xudan ditirse, wê ji dilê xwe tobe bike. 7 Mirovê zargotinê dûr û nêzîk tê naskirin; lê mirovê têgihîştî dizane kengê diteqe. 8 Yê ku mala xwe bi perê mirovên din ava dike, mîna yê ku ji xwe re ji bo gora gora xwe kevir berhev dike ye. 9 Civata xeraban mîna kulmekê ye ku li hev hatiye pêçandin û dawiya wan jî pêta êgir e ku wan bihelîne. 10 Riya gunehkaran bi keviran diyar e, lê di dawiya wê de çala dojehê heye. 11 Yê ku qanûna Xudan digire, têgihîştina wê distîne û bêkêmasî tirsa Xudan şehrezayî ye. 12 Yê ku ne biaqil be, nayê hîn kirin, lê şehrezayiyek heye ku taliyê zêde dike. 13 Zanîna mirovê biaqil wê mîna lehiyê zêde bibe û şîreta wî mîna kaniya jiyanê ya pak e. 14 Hundirê yekî bêaqil mîna firaxeke şikestî ye û heta ku sax be, ew zane nabe. 15 Eger mirovekî jêhatî gotineke biaqil bibihîze, wê pesnê wê bide û lê zêde bike; lê gava ku yekî nezan wê dibihîze, ew jê aciz dibe û wê davêje pişta xwe. 16 Axaftina bêaqil di rê de wek barek e, lê kerem di lêvên şehreza de peyda dibe. 17 Di civatê de li devê şehreza dipirsin û ewê di dilê xwe de li ser gotinên wî bifikirin. 18 Çawa ku xaniyek wêrankirî ye, şehrezayî jî ji bo bêaqilan e. 19 Hînkirina ji bêaqilan re wek kelepên li ser lingan û wek zendan li milê rastê ye.

BEŞ 22 1 Mirovê lal bi kevirê pîs re tê hevber kirin û her kes wê wî bi riswakirina wî bihejîne. 2 Mirovê lal dişibihe pîsiya çolê: Her kesê ku wê hilde, wê destê xwe bihejîne. 3 Zilamê xerab bêrûmetiya bavê xwe yê ku jê re çêbûye û keçeke bêaqil ji windabûna wî çêdibe. 4 Keça biaqil wê mîrasê ji mêrê xwe re bîne, lê ya ku bi neheqî dijî, giraniya bavê xwe ye. 5 Yê ku wêrek be hem dê û hem jî mêrê xwe bêrûmet dike, lê ewê her du jî wê kêm bikin. 6 Çîrokek ji demsalê di şînê de wek muzîka şînê ye; lê lêdan û rastkirina şehrezayiyê qet ne ji wextê ne. 7 Yê ku yekî bêaqil hîn dike, mîna yekî ku poşmanek bi hev ve girêdide û mîna yê ku meriv ji xewa saxlem şiyar dike ye. 8 Yê ku çîrokek ji bêaqil re dibêje, ji yekî re di xew de dipeyive; 9 Eger zarok bi durustî bijîn û dewsa wan hebe, ewê pîsiya dê û bavê xwe veşêrin. 10Lê zarok, ji ber ku pozbilind in, ji ber bêhêvîbûn û bêhêzbûnê, rûmeta mirovên xwe xirab dikin. 11 Li ser miriyan bigirîn, çimkî wî ronahî winda kir, û li ser bêaqil bigirîn, çimkî ew têgihîştinê dixwaze. 12 Heft rojan mirov ji bo yê mirî digirîn; lê ji bo mirovekî bêaqil û bêxwedî hemû rojên jiyana xwe. 13 Bi yekî bêaqil re pir nepeyive û neçe ba yê ku têgiha wî tune; ji wî hay ji xwe hebin, da ku hûn nekevin tengasiyê û tu carî bi bêaqilên wî pîs nebin; ji dînbûnê aciz bûn. 14 Ma ji sermê girantir çi ye? û navê wê çi ye, lê bêaqil? 15 Hilgirtina qûm, xwê û girseyek hesin, ji mirovê bêaqil hêsantir e. 16 Çawa ku di avahiyekê de darê girtî û bi hev ve girêdayî bi hejandinê nayê vekirin, wusa jî dilê ku bi şîretan saxlem dibe, qet natirse. 17 Dilê ku li ser ramana têgihîştinê rûdine, li ser dîwarê galeriyê mîna çîçeka xweş e.

18 Paleyên ku li ser cihekî bilind hatine danîn, tu carî li hember bayê nasekinin: Ji ber vê yekê dilê tirsonek di xeyala bêaqil de nikare li hember tirsek bisekinin. 19 Yê ku çavan dipijiqîne hêsiran dibarîne û yê ku dil dipijiqîne wê ji bo zanîna xwe nîşan bide. 20 Yê ku keviran davêje çûkan, wan dişewitîne; 21 Te şûr kişand hevalê xwe jî, lê bêhêvî nebin; 22 Eger te devê xwe li hember hevalê xwe vekiriye, netirse; Ji ber ku dibe ku lihevhatinek hebe: ji xeynî şermezarkirinê, an quretiyê, an eşkerekirina razan an birînek xayîn. Çimkî ji ber van tiştan her heval wê biçe. 23 Di belengaziya wî de ji cîranê xwe re dilsoz be, da ku hûn bi bextewariya wî şa bibin: Di dema tengahiyê de li cem wî bimînin, da ku hûn di mîrasa wî de bi wî re bibin mîras; : ne jî dewlemendê ku bêaqil e ku di heyranê de be. 24 Wek buhar û dûmana firnê di ber êgir re diçe; ew qas li ber xwînê rûreş kirin. 25 Ez şerm nakim ku hevalekî biparêzim; ne jî ezê xwe ji wî veşêrim. 26 Û eger bi wî xerabîyek bê serê min, her kesê ku bibihîze, wê ji wî haydar be. 27 Kî wê nobetê deyne ber devê min û mora şehrezayiyê deyne ser lêvên min, ku ez ji nişka ve bi wan nekevim û zimanê min min tune neke?

12 Gotinek heye ku bi mirinê li xwe kiriye: Xwedê bike ku ew di mîrasa Aqûb de neyê dîtin. Çimkî hemû tiştên weha wê ji yên xwedê dûr bin û di gunehên xwe de nekevin. 13 Devê xwe ji sondxwarinê re nexebite, çimkî peyva guneh tê de ye. 14 Gava ku tu di nav mirovên mezin de rûdinî, bavê xwe û diya xwe bîne bîra xwe. Li ber wan ji bîr neke, û bi edetên xwe tu dibî ehmeq û xwezî tu nehatiba dinyayê û nifir li wan roja zayîna xwe bikî. 15 Mirovê ku bi gotinên nefret re adet e, di hemû rojên jiyana xwe de tu caran nayê îslahkirin. 16 Du cûre mirovan guneh zêde dikin û yê sisiyan wê xezebê bîne: hişê germ wek agirê gurr e, heta ku neyê vemirandin qet nayê vemirandin; agir. 17 Hemû nan ji fahîşe re şêrîn e, heta bimire dev jê bernade. 18 Zilamê ku zewacê dişkîne û di dilê xwe de weha dibêje: «Kî min dibîne? Tarî li dora min girtiye, dîwar min dipêçin û tu laş min nabîne. ez ji çi bitirsim? Yê Herî Berz gunehên min nayê bîra min: 19 Mirovê weha tenê ji çavên mirovan ditirse û nizane ku çavên Xudan deh hezar carî ji rojê ronîtir in, li hemî riyên mirovan dinêre û li beşên herî veşartî dinihêre. 20 Wî her tişt ji dema afirandinê ve dizanibû; Ji ber vê yekê jî, piştî ku ew temam bûn, wî li hemûyan nêrî. 21 Ev mirov wê li kuçeyên bajêr bê cezakirin û li cihê ku guman neke wê bê birin. 22 Bi vî awayî wê bi jina ku mêrê xwe berdide û ji yekî din wêrisekî bîne re jî. 23 Çimkî pêşî, wê guh neda qanûna Yê Herî Berz; û ya diduyan, wê li mêrê xwe neheqî kir. û ya sisiyan jî, wê bi zînayê fuhûşî kiriye û ji mêrekî din zarokan tîne. 24 Wê derxin nav civatê û li zarokên wê lêpirsîn bê kirin. 25 Zarokên wê reh nadin û çiqilên wê fêkî nadin. 26 Wê bîranîna xwe bi lanet bihêle û rûreşiya wê neyê paqij kirin. 27 Û yên ku mane wê bizanibin ku ji tirsa Xudan çêtir tiştek tune û ji guhdana emrên Xudan xweştir tiştek tune. 28 Rûmeta mezin e ku meriv li pey Xudan here, û wergirtina ji wî jîyana dirêj e.

BEŞ 23 1 Ya Xudan, Bav û Waliyê hemû jiyana min, min nehêle li ser şîretên wan û bihêle ez nekevim wan. 2 Kî wê qamçîyan deyne ser ramanên min, û terbiyeya şehrezayiyê bide ser dilê min? ku ew min ji nezaniya min re nehêlin û ew ji gunehên min derbas nebe. 3 Da ku nezanînên min zêde bibin û gunehên min bi helakbûna min zêde bibin û ez nekevim ber dijminên xwe û dijminê min bi min şa nebe, ku hêviya wî ji dilovaniya te dûr e. 4Ya Xudan, Bavê min û Xwedayê jiyana min, li min nenêre quretî, lê ji xulamên xwe hergav bi hişê xwe pozbilind vegere. 5Hêviyên pûç û dilgermî ji min dûr bixin û wî yê ku dixwaze hergav ji te re xizmet bike, bigire. 6 Bila çavbirçîtiya zik û şehweta bedenê min negire; û xulamê xwe bi ser min de nede hişê xwe. 7 Zarokno, bibihîzin şîreta devê: Yê ku wê diparêze, tu carî di lêvên wî de nayê girtin. 8 Gunehkar wê di bêaqiliya xwe de bihêle: Yê ku xerab dipeyive û pozbilind wê bi wê de bikevin. 9 Devê xwe nede sondxwarinê; ne jî xwe bi navê Xwedayê Pîroz bikar bîne. 10Çimkî wek xulamê ku hergav lêdan tê, bê deq namîne; bi vî awayî yê ku hergav sond dixwe û navê Xwedê lê dike, bêqusûr nabe. 11 Mirovê ku pir sond bixwe, wê bi neheqiyê tije bibe, û bela ji mala wî qet dernakeve; eger sond xwar be, bê guneh nabe, lê mala wî tijî bela be.

BEŞ 24 1 Aqil wê pesnê xwe bide û di nav gelê xwe de pesnê xwe bide. 2 Di civîna Yê Herî Berz de wê devê xwe veke û li ber hêza wî bi ser keve. 3 Ez ji devê Yê Herî Berz derketim û erd wek ewr pêça. 4Ez li cihên bilind rûdiniştim û textê min di stûneke ewrî de ye. 5 Bi tenê min dora ezmên girt û di binê kûrahiyê de meşiyam.

6 Di pêlên deryayê de û li seranserê dinyayê, di nav her gel û milet de, min xwediyê milkek bû. 7 Bi van hemûyan re ez li rihetiyê geriyam û ezê di mîrasa kê de bimînim? 8 Afirandarê her tiştî emir da min û yê ku ez çêkirim konê min bêhna min da û got: «Bila rûniştina te li Aqûb be û mîrasa te li Îsraêl be. 9 Wî ez ji destpêkê ve berî dinyayê afirandim û ez qet têk naçim. 10 Min di Konê Pîroz de li ber wî xizmet kir; û bi vî awayî ez li Siyonê hatim damezrandin. 11 Bi vî awayî wî li bajarê delal rihetî da min û hêza min li Orşelîmê bû. 12 Û min di para mîrasa Xudan de di nav miletekî birûmet de kok girt. 13 Li Libanosê ez wek cedar û li çiyayên Hermonê wek dara kincê bilind bûm. 14Ez wek dara xurmê li En-Gaddî, û wek gulikê li Erîhayê, wek dara zeytûnê ya xweş li zeviyeke xweş hatim bilindkirin û wek dara çinarê li ber avê mezin bûm. 15Min bîhneke xweş wek darçîn û aspalatus da û min bîhneke xweş wek mîra herî xweş, wek galbanum, onyx, û storax şîrîn û wek dûmaya bixûrê di konê de da. 16Min çiqilên xwe dirêj kirin wek dara terpentînê û çiqilên min çiqilên rûmet û keremê ne. 17 Çawa ku rez anî, min bîhna xweş derxist û kulîlkên min fêkiyê rûmet û dewlemendiyê ne. 18 Ez diya evîna xweş, tirsê, zanînê û hêviya pîroz im. Ji ber vê yekê ez herheyî me, da hemû zarokên xwe yên ku navê wî hene. 19 Werin ba min, hemû yên ku ji min dixwazin û xwe bi fêkiyên min tije bikin. 20Çimkî bîranîna min ji hingiv şêrîntir e û mîrasa min ji hingiv xweştir e. 21 Yên ku min dixwin, wê hê birçî bin û yên ku min vedixwin, wê hê tî bin. 22 Yê ku bi ya min dike, tu carî şerm nabe û yên ku bi min dixebitin, xeletiyê nakin. 23 Ev hemû tişt kitêba peymana Xwedayê herî bilind in, ew qanûna ku Mûsa emir kir, ji bo mîraskirina civînên Aqûb. 24 Ji bo ku di Xudan de bi hêz nebin, newestin; Ji bo ku ew we piştrast bike, xwe bi wî ve girêbidin: Çimkî Xudanê karîndar Xwedê bi tenê ye û ji bilî wî Xilaskarek din tune. 25 Ew her tiştî bi şehrezayiya xwe tije dike, wek Fison û wek Dîcle di dema fêkiyên nû de. 26 Ew têgihîştinê mîna Firatê û wek Urdunê di dema dirûnê de zêde dike. 27 Ew hînkirina zanînê wekî ronahiyê û wekî Geon di dema rezvaniyê de xuya dike. 28 Mirovê pêşî ew bi temamî nas nekir, êdî yê paşîn wê dernekeve. 29Çimkî ramanên wê ji deryayê zêdetir û şîretên wê ji kûrahiya mezin kûrtir in.

30 Ez jî wek çemekî ji çem derketim û wek hêlekê derketim nav baxçe. 31Min got, ezê baxçê xwe yê herî xweş av bidim, û baxçê xwe bi zêde av bidim. 32 Ez ê hîn hînkirinê bikim ku wek sibê bibiriqe û ronahiya wê ji dûr ve bişînim. 33 Dîsa jî ezê hînkirina pêxemberîtiyê birijînim û her û her ji her û her demî re bihêlim. 34 Va ye ku min ne tenê ji bo xwe, lê ji bo hemû yên ku li şehrezayiyê digerin xebitî. BEŞ 25 1 Ez di sê tiştan de hatim xemilandin û ez hem li ber Xwedê û hem jî li ber mirovan bedew rawestim: yekîtiya birayan, hezkirina cîranan, mêr û jina ku bi hev re li hev dikin. 2 Canê min ji sê cûre meriva nefret dike û ez ji jîyîna wan gelek xeyîdim: feqîrekî qure, dewlemendê derewîn û kalê zînakarê ku dike. 3 Heger te di xortaniya xwe de tiştek civandiye, tu çawa di temenê xwe de tiştekî bibînî? 4Ey ji bo porê gewr û ji bo mirovên kevnar zanîna şîretan çiqas xweş e! 5Ey şehrezayiya kal û pîran, û têgihîştinê û şîret ji mirovên birûmet re çiqas xweş e. 6 Gelek serpêhatî taca kal û pîran e û tirsa Xwedê rûmeta wan e. 7 Neh tişt hene ku min di dilê xwe de dadbar kir ku bextewar in, û ya deh jî ezê bi zimanê xwe bêjim: Mirovê ku bi zarokên xwe şa dibe; û yê ku dijî ketina dijminê xwe dibîne. 8 Baş e yê ku bi jina têgihîştî re rûdinê û bi zimanê xwe nelizîte û ji zilamê ku ji xwe ne hêjatir re xizmet nekir. 9 Baş e yê ku aqil dîtiye û yê ku li ber guhê yên ku dê bibihîzin dipeyive. 10 Ey yê ku şehrezayiyê dibîne, çiqas mezin e! lê belê ji wî ku ji Xudan ditirse, ji wî re kesek tune. 11 Lê hezkirina Xudan ji bo ronahiyê her tiştî derbas dike; 12 Tirsa Xudan destpêka hezkirina wî ye û bawerî destpêka girêdana bi wî ye. 13 Ji xeynî bela dilê min, her xerabiyê, lê xerabiya jinê, bide min. 14 Û her tengahî, lê ji wan ên ku ji min nefret dikin; û her heyf, lê heyfa dijminan. 15 Li ser serê mar tune ye; û tu xezeb ji xezeba dijminan re tune ye. 16 Ez bi şêr û ejder re rûnim, ne ku ez bi jineke xerab re rûnim. 17 Xerabiya jinê rûyê wê diguherîne û rûyê wê mîna tûrik tarî dike. 18 Mêrê wê di nav cîranên xwe de rûne; Û gava ku ew bibihîse, ewê bi talanê bikişîne. 19 Her xerabî ji xerabiya jinê re hindik e: para gunehkar bikeve ser wê.

20 Çawa ku hilkişîna ser riya qûmê heta lingên kalan e, jina ji mêrê bêdeng re jî bi peyv tije ye. 21 Li bedewiya jinikê neterpilin û ji bo kêfê wê nexwazin. 22 Ger jin mêrê xwe biparêze, bi hêrs, bêhiş û gelek riswa ye. 23 Jina xerab mêrxasiyê kêm dike, rûyê xwe giran dike û dilê xwe birîndar dike; jina ku di tengahiyê de dilê mêrê xwe teselî nake, destên xwe sist û çokan dike. 24 Destpêka guneh ji jinê hat û em hemû bi wê dimirin. 25 Av nede rê; ne jî jineke xerab azad e ku li derve biçe. 26 Eger ew neçe wek ku te dixwest, wê ji goştê xwe qut bikî û fatûreya berdêlê bide wê û berde.

17 Çawa ku ronahiya zelal li ser çiraya pîroz e; di temenê gihîştî de bedewiya rû jî wisa ye. 18 Çawa ku stûnên zêrîn li ser quntarên zîv in; her weha lingên xweş bi dilekî berdewam in. 19 Kurê min, kulîlka temenê xwe sax be; û hêza xwe nede biyaniyan. 20 Gava ku te di hemû zeviyê de mal û milkek berdar bi dest xist, wî bi tovê xwe biçîne û bi qenciya pezê xwe ewle bibe. 21 Ji ber vê yekê nijada te ya ku tu dihêlî, wê mezin bibe, bi baweriya ku ji nijada wan a qenc heye. 22 Wê fahîşe wek tif bê hesabkirin; lê jina zewicî ji mêrê xwe re birca li dijî mirinê ye. 23 Jina xerab ji zilamê xerab re tê dayîn, lê jina xwedêgiravî ji bo yê ku ji Xudan ditirse tê dayîn. 24 Jina bêrûmet şermê şermezar dike; 25 Jina bêşerm wek kûçik tê hesibandin; lê yê ku şerm dike wê ji Xudan bitirse. 26 Jina ku rûmetê dide mêrê xwe, wê ji hemûyan bi aqilmendî were darizandin; lê yê ku di quretiya xwe de wî bêrûmet bike, wê ji hemûyan bêxwedî bê hesibandin. 27 Dê li jineke bi deng û qîrîn û qîrîn bê gerandin, da ku dijminan birevînin. 28 Du tişt hene ku dilê min xemgîn dike; Yê sisiyan jî min hêrs dike. û aqilmendên ku ji aliyê wan ve nehatine danîn; û yê ku ji rastdariyê vedigere guneh. Xudan yekî weha ji şûr re amade dike. 29 Bazirgan bi zor xwe ji neheqiyê diparêze; û huckster ji guneh xilas nabe.

BEŞ 26 1 Xwezî bi wî zilamê ku jina wî ya qenc hebe, çimkî hejmara rojên wî wê du qat be. 2 Jina qenc mêrê xwe şa dike û ewê salên jiyana xwe bi aramî biqedîne. 3 Jina qenc, para qenc e, ku di para yên ku ji Xudan ditirsin, tê dayîn. 4 Meriv çi dewlemend be, çi feqîr be, eger dilê wî li ber Xudan xweş be, ewê her dem bi rûyekî dilşad şa bibe. 5 Sê tişt hene ku dilê min jê ditirse; Û ji bo ya çaran ez pir tirsiyam: buxtana bajarekî, kombûna elaleteke bêserûber û sûcdarkirina derewîn. Ev hemû ji mirinê xerabtir in. 6 Lê xemgîniya dil û keder ew jina ku li ser jineke din hesûdiyê dike û belaya zimên e ku bi hemûyan re dipeyive. 7 Jina xerab nîrekî ye ku ev der û vir tê hejandin; yê ku wê bigire, mîna ku dûpişk girtiye. 8 Jina serxweş û gawirek li derve hêrsa mezin derdixe û şerma xwe napêçe. 9 Fîhûşiya jinê bi awir û çavê wê yê pozbilind tê zanîn. 10 Heger qîza te bêşerm e, wê di tengasiyê de bihêle, da ku ew bi azadîya zêde xwe xerab bike. 11Hay ji çavê bêhiş hebe û şaş nemîne ku ew li hember te sûcê bike. 12 Ewê devê xwe veke, wek rêwiyê tî gava ku kaniyek bibîne, û ji her avê nêzîkî xwe vexwe; wê li ber her perdanekê rûne û li hember her tîrekê kêzika xwe veke. 13 Kerema jinê mêrê xwe dilşad dike û hişmendiya wê hestiyên wî qelew dike. 14 Jina bêdeng û hezkirî diyariya Xudan e; û tiştek bi qasî hişê ku baş hatî perwerde kirin tune ye. 15 Jina şermokî û dilsoz keremek ducar e û hişê wê yê parzemînê nayê qîmet kirin. 16 Çawa ku roj li ezmên bilind hiltê; wisa jî bedewiya jina qenc di emirkirina mala xwe de ye.

BEŞ 27 1 Gelekan ji bo tiştekî piçûk guneh kirine; û yê ku li zêdebûnê digere, wê çavên xwe bizivirîne. 2 Mîna neynûkê di navbera girêkên keviran de bi lez dikeve; Ji ber vê yekê guneh di navbera kirîn û firotinê de nêzîk dibe. 3 Heya ku meriv bi tirsa Xudan xwe bi xîret neke, mala wî wê zû hilweşe. 4 Çawa ku meriv bi sindoqê sifrê dike, çopê dimîne; ji ber vê yekê qirêjiya mirov di axaftina xwe de. 5 Firin firaxên pottiran îspat dike; ji ber vê yekê ceribandina mirov di ramana wî de ye. 6 Fêkî diyar dike ku dar hatiye cil kirin; di dilê mirov de gotina xwerû jî wisa ye. 7 Berî ku tu gotina wî bibihîzî pesnê xwe nede; Çimkî ev ceribandina mirovan e. 8 Heger tu li pey rastdariyê bibî, wê bistînî û wek cilekî dirêj û birûmet li xwe bikî. 9 Çûk wê serî li mîna xwe bidin; bi vî awayî rastî dê li wan ên ku di wê de dikin vegere. 10 Çawa ku şêr li benda nêçîrê ye; Îdî guneh ji bona wanê ku cewrîyê dikin. 11 Gotina merivê xweda hergav bi şehrezayî ye; lê ehmeq wek heyvê diguhere. 12 Heger tu di nav bêhişmendan de bî, li wextê binêre; lê hergav di nav mirovên aqilmend de bin.

13 Axaftina bêaqilan bêaqil e û lîstika wan bêbextiya guneh e. 14 Axaftina wî yê ku pir sond dixwe, porê xwe rast dike; û pevçunên wan guhên wî didin sekinandin. 15 Pevçûna qureyan xwînrijandin e û nifirên wan bi guhê giran e. 16 Yê ku sirê vedike, qedrê xwe winda dike; û tu carî hevalê xwe nabîne. 17 Ji hevalê xwe hez bike û jê re dilsoz be; lê eger tu sirên wî bidî, êdî li pey wî nemîne. 18 Çawa ku mirov dijminê xwe ji holê rakir; îcar te evîna cîranê xwe winda kir. 19 Çawa yekî ku teyrek ji destê wî berde, tu jî cîranê xwe bihêlî û careke din wî nestînî. 20 Êdî nekevin pey wî, çimkî ew pir dûr e; ew wek rovî ye ku ji xefikê xilas bûye. 21 Birînek dibe ku were girêdan; Û piştî nifiran dibe ku lihevhatin çêbibe; 22 Yê ku bi çavan çavan dike, xerabiyê dike û yê ku wî nas dike, wê ji wî dûr bikeve. 23 Gava ku tu hazir bî, ewê bi şêrîn bipeyive û heyrana gotinên te bibe, lê di dawiyê de ewê devê xwe biqelişe û gotinên te îftira bike. 24 Min ji gelek tiştan nefret kir, lê ne mîna wî ye. Çimkî Xudan wê ji wî nefret bike. 25 Kî ku kevirekî ser bilind davêje ser serê xwe; û derbeke xapînok wê birînan çêke. 26 Yê ku çalê bikole, wê bikeve wê û yê ku xefikê datîne, wê tê de bê girtin. 27 Yê ku fesadiyê dike, wê bi ser wî de bê û ew nizane ew ji ku tê. 28 Tinaz û rûreşî ji qureyan e; lê heyf, wek şêr, wê li benda wan bimîne. 29 Yên ku bi ketina yên rast şa dibin, wê di xefikê de bên girtin; û berî ku bimirin dê êş û azar wan bifetisîne. 30 Nerehetî û xezeb, ev jî pîs in; Û yê gunehkar wê herduyan jî hebin.

9 Mirovê gunehkar hevalan ditirsîne û di nav aştîxwazan de nîqaşê dike. 10 Agir çawa ye, wusa jî dişewite; û li gor dewlemendiya wî hêrsa wî bilind dibe; û ew ên ku li ber xwe didin çiqas bihêztir bibin, ew ê bêtir bişewitin. 11 Pevçûnek bilez agir pêdixe, û şerek bilez xwînê dirijîne. 12 Ger tu çirûskê biteqînî, ewê bişewite; eger tu bi tif bikî, wê bête vemirandin û ev her du jî ji devê te derdikevin. 13 Lanet li yê ku pistepist û duziman dike, bike; 14Zimanê paşgotinî gelek kes xemgîn kir û ew ji miletekî din bir; 15Zimanê paşgotinî jinên qenc derdixe û ji keda wan bêpar dihêle. 16 Yê ku guh dide wê, tu carî rihetiyê nabîne û bêdeng dimîne. 17 Lêdana qamçiyê di goşt de nîşanan çêdike, lê lêdana ziman hestiyan dişkîne. 18 Gelek kes ketine ber devê şûr, lê ne bi qasî ku bi zimanê xwe ketiye. 19 Baş e yê ku bi jehra wê tê parastin; yê ku nîrê wê nekişandiye û ne jî bi bendên wê ve hatiye girêdan. 20 Çimkî nîrê wê nîrê hesin e û bendikên wê jî bendikên sinc in. 21 Mirina wê mirineke xerab e, gor jê çêtir bû. 22 Li ser wan ên ku ji Xwedê ditirsin hukum nake û bi agirê wê nayê şewitandin. 23 Yên ku dev ji Xudan berdin, wê bikevin wê; û wê di wan de bişewite û neyê vemirandin; wê wek şêr bi ser wan de bê şandin û wek leopard wan bixwin. 24 Binêre ku tu mal û milkê xwe bi stiriyan ve girêdidî, zîv û zêrê xwe girêdidî, 25 Û gotinên xwe bi terazûyê bipîvin û ji devê xwe re dergeh û bend çêkin. 26Hay ji xwe hebin, ku tu bi wê xwar neke, da ku tu nekevî ber wî yê ku li bendê ye. BEŞ 29

BEŞ 28

1 Yê ku dilovan e, dê deyn bide cîranê xwe; Û yê ku destê xwe xurt dike, emrê xwe digire. 2 Di dema hewcedariya cîranê xwe de deyn bide û di wextê xwe de dîsa bide cîranê xwe. 3 Peyva xwe bigire û bi dilsozî bi wî re bike, û hûnê hergav tiştê ku ji we re lazim e bibînin. 4Gava ku tiştek bi deyn dane wan, gelekan hesab kirin ku ew bê dîtin û ew xistin tengahiyê ku alîkariya wan kir. 5 Heya ku ew bistîne, ewê destê zilamek ramûse; û ji bo perê cîranê xwe ewê bi hurmetî bipeyive; lê gava ku berdêla xwe bide, ewê wextê dirêj bike, gotinên xemgîniyê vegerîne û ji wextê gilî bike. 6 Heger ew bi ser bikeve, hema nîvê wê werdigire, û ewê wekî ku dîtibe bihesibîne: eger na, wî ji pereyên xwe bêpar hiştine û bê sedem jê re dijminek kiriye: bi nifiran dide wî û railings; û ji bo namûsê ewê riswa bide wî.

1 Yê ku tolhildanê wê ji Xudan hilde û ewê bê guman gunehên xwe bi bîr bîne. 2 Bira cînarê xwe bibaxşîne, ku wî li te kirîye, usa jî gava ku tu dua bikî, gunehên te jî bên bihûrtin. 3 Mirovek ji yekî din nefret dike û ji Xudan lêborînê dixwaze? 4 Ew ji mirovê ku mîna xwe ye rehmê nake û lêborîna gunehên xwe dixwaze? 5 Eger yê ku ji bedenê pê ve nefret dike, kî wê li gunehên wî bibexşîne? 6 Axiriya xwe bîne bîra xwe, bila dijminatî raweste; fesadî û mirinê bînin bîra xwe û di emran de bimînin. 7 Emanan bînin bîra xwe û li cîranê xwe xerabiyê nekin; 8 Xwe ji pevçûnê dûr bixin, û hûnê gunehên xwe kêm bikin;

7 Ji ber vê yekê gelekan ji tirsa ku bên xapandin, ji bo xerabiya mirovên din deyn nedan. 8 Lê belê, tu li hember mirovekî belengaz bîhnfireh bî û dereng nemîne ku rehmê jê re nekî. 9 Ji bo emrê belengazan bibin alîkar û ji ber belengaziya wî dev jê bernedin. 10 Ji bo birayê xwe û hevalê xwe pereyê xwe winda bike û bila di binê kevirê de zer nebe ku winda bibe. 11 Xezîneya xwe li gor emrên Yê Herî Berz berhev bike û ewê ji zêr bêtir qezencê bide te. 12 Sedeqeyê di embarên xwe de bigre û ewê te ji her tengahiyê rizgar bike. 13 Ew ê ji mertalek xurt û ji rimê xurt çêtir ji bo te li hember dijminên te şer bike. 14 Mirovê durist ji cîranê xwe re misoger e, lê yê ku bêhiş be, dev ji wî berde. 15 Dostaniya kemîna xwe ji bîr neke, çimkî wî canê xwe ji bo te daye. 16 Gunehkar dê mîrata qenciya garantiya xwe hilweşîne. 17 Û yê ku dilnizm e, ewê wî di talûkeya ku ew xilas kiriye bihêle. 18 Serdestiyê gelek mal û milkên qenc hildan û ew wek pêla behrê hejandin: mêrên hêzdar ew ji malên wan derxistin, wusa ku ew di nav miletên xerîb de geriyan. 19 Zilamê xerab ku emrên Xudan binpê dike, wê bikeve bin temînatê; û yê ku ji bo qezencê karê mirovên din dike û li pey wî diçe, wê bikeve guncan. 20 Li gor hêza xwe alîkariya cîranê xwe bike û hay ji xwe hebin ku tu bi xwe nekevî heman tiştî. 21 Ya sereke av, nan, cil û xaniyek e ku şerm bike. 22 Jiyana belengaz di xaniyek gemar de çêtir e, ji xercê nazik li mala yekî din çêtir e. 23 Çi hindik be, çi pir be, xwe razî be, ku tu riswabûna mala xwe nebihîzî. 24Çimkî mal bi mal çûna mal bi mal xirab e, çimkî tu li ku derê xerîb bî, tu newêrî devê xwe vekî. 25 Hûn ê şahî bikin, û cejnê bikin, û hûn ne spas bikin; ji bilî vê, hûnê gotinên tal bibihîzin. 26 Were ey xerîbî, sifrê çêke û ji ya ku te hazir kiriye, bide min. 27 Ey xerîbî, ciyê xwe bide mirovekî bi rûmet; birayê min ji bo razanê tê û pêdiviya min bi mala min heye. 28 Ev tişt ji bo mirovê ku têgihîştî ye, giran e; rûreşkirina oda malê û riswakirina deyndêr.

5 Gava ku ew sax bû, wî dît û pê şa bû û gava ku ew mir, ew xemgîn nebû. 6 Wî li dû xwe heyfhildêrek ji dijminên xwe hişt û yekî ku qenciyê li dostên xwe bike. 7 Yê ku kurê xwe zêde bike, wê birînên wî girêde; û di her hawara wî de rûvî wê diqelişe. 8 Hespê ku neşikestî dibe serî û zarokê ku ji xwe re bihêle, dê bibe dilxwaz. 9 Zaroyê xwe bixapîne, ewê te bitirsîne, bi wî re bilîze, ew ê te bikşîne. 10 Bi wî re nekenin, da ku hûn bi wî re xemgîn bibin û hûn di dawiyê de diranên xwe biçirînin. 11 Di xortaniya wî de azadiyê nede wî û çav li bêbextiyên wî neke. 12Heya ku ew ciwan e, stûyê wî bitewînin û di zarokatiya wî de li milên wî bixin, da ku ew serhişkî nebe û neguhdariya te neke û bi vî awayî xemgîniyê bi dilê te re bîne. 13 Kurê xwe ceza bike û wî bixebitîne, da ku reftarên wî yên pîs ji te re neyên kirin. 14Belengaz, saxlem û hêzdar, ji dewlemendê ku di bedena xwe de diêşe, çêtir e. 15 Tenduristî û saxlemiya bedenê ji her tiştî zêr di ser de ne û bedenek xurt di ser dewlemendiya bêdawî re ye. 16 Li ser bedenê saxlem ne dewlemendî û ji şahiya dil jî şahî tune. 17 Mirin ji jîyana tal an nexweşiya domdar çêtir e. 18 Nazikên ku li ser devê girtî tê rijandin, mîna goştê ku li ser gorê tê danîn e. 19 Çi feyda pêşkêşiyê ji pûtan re heye? Çimkî ne dikare bixwe û ne jî bîhnê bide. 20 Ew bi çavên xwe dibîne û nalîne, wek xwesiyek ku keçikek hembêz dike û axîn dike. 21 Ser hişê xwe nede giraniyê û bi şîreta xwe xwe neêşîne. 22 Şahiya dil jiyana mirov e û şahiya mirov rojên wî dirêj dike. 23 Ji canê xwe hez bike, dilê xwe rihet bike, xemê ji xwe dûr bixe, çimkî xemgîniyê gelek kes kuştine û tu feyde jê re tune. 24 Hesûdî û xezeb jîyanê kurt dike, û hay ji wextê re pîr dibe. 25 Dilê xweş û xweş wê li goşt û xwarina xwe xwedî derkeve. BEŞ 31

BEŞ 30

1 Hişyariya li ser dewlemendiyê goşt dixwe, û lênihêrîna wê xewê ji holê radike. 2 Hişmendî nahêle ku mirov razê, Çawa ku nexweşiyek birîn xew dike, 3 Dewlemend di berhevkirina dewlemendan de keda mezin heye; û gava ku bêhna xwe vedike, bi deqên xwe yên nazik tije dibe. 4 Feqîr di malika xwe ya feqîr de dixebitî; û gava ku ew dev jê berde, ew hê hewcedar e.

1 Yê ku ji kurê xwe hez dike, wî gelek caran gopalê hîs dike, da ku di dawiyê de bi wî şa bibe. 2 Yê ku kurê xwe ceza dike, wê bi wî şa bibe û di nav nasên xwe de bi wî şa bibe. 3 Yê ku kurê xwe hîn dike dijmin xemgîn dike û li ber hevalên xwe ewê bi wî şa bibe. 4 Bavê wî bimire jî, ew mîna ku nemiriye ye, çimkî wî yekî mîna xwe li pey xwe hişt.

5 Yê ku ji zêr hez dike rastdar nabe û yê ku li pey fesadiyê tê, têra wî ye. 6 Zêr wêrana gelekan bû û helakbûna wan hebû. 7 Ew ji bo wan ên ku ji wê re qurban dikin, terpilînek e û her bêaqil wê pê were girtin. 8 Xwezî bi wî dewlemendê ku bêqisûr tê dîtin û li pey zêr neçûye. 9 Ew kî ye? û em ê jê re bêjin pîroz be. Çimkî wî di nav gelê xwe de tiştên ecêb kir. 10 Kî bi wê hatiye ceribandin û kamil hatiye dîtin? hingê bila ew rûmet bike. Kî dikare xeyîdî bike û xeyîd nekiriye? an xerabî kiriye û nekiriye? 11 Ewê mal û milkê wî çêbe, û civat wê sedeqeya wî bide kifşê. 12 Heger tu li ser sifreyeke xêrxwaz rûniþtî, çavbirçî nebe û nebêje, goşt tê de pir e. 13 Bînin bîra xwe ku çavê xerab tiştekî xerab e û ji çavê xerabtir çi hatiye afirandin? ji ber vê yekê ew di her fersendê de digirî. 14 Destê xwe li ku derê xuya dike dirêj neke û bi wî re nexe nav firaqê. 15Cîranê xwe bi serê xwe dadbar neke û di her tiştî de serwaxt be. 16 Tiştên ku li ber te hatine danîn, bixwin; û notê bixwin, da ku hûn nefret nekin. 17 Pêşî ji bo adetên xwe dev jê berde; û têr nebin, da ku hûn aciz nebin. 18 Gava ku tu di nav gelekan de rûniştî, berî her tiştî destê xwe dirêj neke. 19 Ji bo mirovê ku têr bûye hindik bes e û ew bayê xwe nagire ser nivînên xwe. 20 Xewa saxlem ji xwarina nerm tê: Ew zû radibe û aqilê wî bi wî re ye, lê êşa nêrevaniyê, êşa zikê û êşa zikê bi zilamê ku têr nabe. 21 Û eger tu bi zorê bixwî, rabe, derkeve, vereş bike û tuyê bêhna xwe bidî. 22 Kurê min, guh bide min û min kêm neke, û axiriyêda wekî ku min ji te re got, tuyê bibînî: Di hemû kirinên xwe de zû be, da ku nexweşî bi te re neyê. 23 Yê ku bi xwarina xwe dilpak be, mirov wê jê re xweş bipeyivin; û bi rapora maldariya wî ya qenc bawer bê kirin. 24 Lê hemû bajar li hember wî yê ku xwarina xwe rezîl e, wê biqîre. û şahidiyên nurtiya wî nayên guman kirin. 25 Di şerabê de mêrxasiya xwe nîşan neke; çimkî şerabê gelekan helak kir. 26 Firin bi xwarê devê xwe îsbat dike, bi serxweşiyê jî dilê qureyan şerab dike. 27 Şerab ji mirov re bi qasî jiyanê xweş e, ger bi nermî were vexwarin: Ji bo mirovê bê şerab jiyan çi ye? Çimkî ew ji bo şakirina mirovan hatiye çêkirin. 28 Şeraba bi pîvana serxweş û di demsalê de şahiya dil û şahiya hiş tîne. 29 Lê şeraba ku ji zêde ve tê serxweş dibe tirşiya hiş, bi şer û pevçûnê.

30 Serxweşî hêrsa yekî bêaqil zêde dike, heta ku ew bixapîne, hêzê kêm dike û birînan çêdike. 31 Di şerabê de cîranê xwe hilneweşe û di şahiya wî de wî kêm neke, gotinên nerehet nede wî û bi şîretan li wî nede ku vexwe. BEŞ 32 1 Heger tu bibe serdarê ziyafetê, xwe bilind neke, lê di nav wan de bibe wek yekî ji yên din; bi xîret li wan miqate be û bi vî awayî rûne. 2 Û gava ku te hemû peywira xwe biqedîne, cihê xwe bigire, da ku tu bi wan şa bibî û ji bo emirkirina xwe ya cejnê tacekê bistînî. 3 Bipeyive, tu yê kal î, çimkî ew digihîje te, lê bi dîwanê; û asteng ne muzîk. 4 Li cihê ku muzîkvan hebe peyvan nerijînin û ji wextê şehrezayiyê dernexin. 5 Di ziyafeta şerabê de konsera muzîkê, wek nîşanek kerban e ku bi zêr hatiye danîn. 6 Wek mora zimrûdekî ku di zêr de hatiye danîn, melodiya muzîka bi şeraba xweş jî wisa ye. 7 Xort, eger hewcedariya te hebe, bipeyive, lê dîsa jî hema du caran ji te tê xwestin. 8 Axaftina te kurt be, bi hindik peyvan pir têgihîştî be; bibe wek yekî ku dizane û zimanê xwe digire. 9 Eger tu di nav mirovên mezin de yî, xwe bi wan re neke wekhev; û gava merivên kevnar li cihê xwe ne, pir peyvan bikar neynin. 10 Berî birûskê birûskê dibare; û li ber mirovê şermokî wê xêrê bike. 11 Demek zû rabin û nebin yên dawî; lê bêyî ku dereng bikeve malê. 12 Li wê derê bejna xwe bigire û tiştê ku tu dixwazî bike, lê bi axaftina quretî guneh neke. 13 Û ji bo van tiştan wî yê ku te afirandiye û bi tiştên xwe yên qenc ve te dagirtî pîroz bike. 14 Yê ku ji Xudan bitirse, wê terbiyeya xwe bistîne; û yên ku zû li wî digerin, wê qenciyê bibînin. 15 Yê ku li Şerîetê digere, wê bi wê tije bibe; 16 Yên ku ji Xudan ditirsin, wê dîwanê bibînin û dadmendiyê wekî ronahiyê vêxin. 17 Mirovê gunehkar nayê hilanîn, lê li gorî daxwaza xwe hincetekê dibîne. 18 Mirovê şîretkar wê bihizirê; lê mirovê xerîb û pozbilind ji tirsê natirse, heta ku ji xwe bê şîret kiribe jî. 19 Tiştekî bê şîret nekin; Û gava te carekê kir, tobe neke. 20 Di riyeke ku tê de bikevî neçin û di nav keviran de nekevin. 21 Bi awayekî eşkere xwe ewle nebin. 22 Û tu ji zarokên xwe hay ji xwe hebin. 23 Di her karê qenc de xwe bispêre canê xwe; ji ber ku ev kirina emran e. 24 Yê ku baweriyê bi Xudan tîne, guhê xwe dide emrê; û yê ku baweriya xwe bi wî bîne, qet xerabtir nabe.

BEŞ 33

26 Nîrê û stûyê xwe ditewînin, ji bo xulamê xerab eşkence û ezabe jî wisa ye. 27 Wî bişîne xebatê, da ku ew bêkar nemîne; Çimkî betalî gelek xerabiyê hîn dike. 28 Weke ku jê re layîq e, deyne ser xebatê: Eger ew neguhdar be, bendeyên giran li xwe bikin. 29 Lê li hember tu kesî zêde nebin; û bê hurmet tiştekî nakin. 30 Eger xulamekî te hebe, bila ji te re wek xwe be, çimkî te ew bi biha kirî. 31 Heger xulamekî te hebe, wek birayekî jê re lava bike; ji ber ku wek canê te pêdiviya te bi wî heye; eger tu xerabiyê jê re bixwazî û ew ji te bireve, tuyê li kîjan rêyî biçî ku wî bigerî?

1 Tu xerabî nayê serê yê ku ji Xudan ditirse; lê dîsa jî di ceribandinê de ewê wî xilas bike. 2 Mirovê jîr ji şerîetê nefret nake; lê yê ku di wê derê de durû be, mîna keştiyek di tofanê de ye. 3 Mirovê ku têgihîştî ye, xwe dispêre Şerîetê; û Şerîet ji wî re dilsoz e, wekî şîretek. 4 Amade bike ku tu çi bibêjî, û bi vî awayî hûn ê bibihîzin; û şîretan girêdin û paşê bersiv bidin. 5 Dilê bêaqilan wek çerxa erebê ye; û ramanên wî mîna darê gêrîk in. 6 Hespê mêşhingiv wek hevalê tinazkar e, ew di bin her kesê ku li ser wî rûdinê de dizivire. 7Çima rojek ji ya din derbastir e, dema ku hemû ronahiya her rojên salê ji rojê ye? 8 Bi zanîna Xudan ew hatin nas kirin û wî dem û cejn guherand. 9 Wî hinek ji wan rojên bilind çêkirine û ew pîroz kirine û hinek ji wan jî rojên asayî kirine. 10 Û hemû mirov ji zemîn in û Adem jî ji zemîn hatiye afirandin. 11 Bi gelek zanîna Xudan ew ji hev cuda kirin û riyên wan ji hev cuda kirin. 12 Wî hinek ji wan pîroz kir û bilind kir û hinek ji wan pîroz kir û nêzîkî xwe kir; 13 Çawa ku gil di destê kolberê de ye, da ku li gorî kêfa xwe çêbike; wusa jî mirov di destê yê ku ew çêkiriye de ye, da ku ji wan re wekê xwe çêtirîn bide wan. 14 Başî li hember xerabiyê û jiyan li hember mirinê ye; xwedêgiravî li hember gunehkaran û gunehkar li hember yê xwedê jî wusa ye. 15 Îdî li hemû kirinên Yê Herî Berz binêre; û du û du hene, yek li hember yekî din. 16 Ez wek yekî ku li pey rezvanan dicivîne, herî dawî şiyar bûm: Bi bereketa Xudan min feyda xwe girt û min mêşa xwe wek berhevkarê rez dihejand. 17 Bihesibînin ku min ne tenê ji bo xwe, lê ji bo hemû yên ku li hînbûnê digerin xebitîm. 18Guh bidin min, ey mezinên gel, û bi guhên xwe guh bidin serwerên civatê. 19Heya ku hûn sax in, kur û jina xwe, bira û hevalê xwe nedin desthilatdariya xwe û mal û milkê xwe nedin yekî din, da ku ew ji we poşman nebe û hûn dîsa ji wan re lava bikin. 20 Heta ku tu dijî û bêhna te distîne, xwe nede destê kesekî. 21 Çunkî çêtir e ku zarokên te li te bigerin, ne ku tu li ber dilovaniya wan rawestî. 22 Di hemû kirinên xwe de pêşiyê ji xwe re bigire; di rûmeta xwe de lekeyek nehêle. 23 Dema ku tuyê rojên xwe biqedînî û jiyana xwe biqedînî, mîrasa xwe belav bike. 24 Awar, dar û bar ji bo kerê ne; û nan, rastkirin û kar, ji bo xulamekî. 25 Heger tu xulamê xwe bidî xebatê, tuyê rihetiyê bibînî;

BEŞ 34 1 Hêviya mirovê bêaqil pûç û derew in û xewn bêaqilan bilind dikin. 2 Yê ku li xewnan dinêre, mîna wî ye ku di bin siyê de ye û li pey bayê tê. 3 Dîtina xewnan dişibihina tiştekî bi tiştekî din re ye, herçî mîna rûyekî bi rûyekî ye. 4 Ji tiştekî nepak çi dikare paqij bibe? û ji tiştê ku derew e, çi rastî dikare derkeve? 5 Dilbirîn, şîret û xewn pûç in û dil jî mîna dilê jinekê di xew de ye. 6 Heger di serdana te de ew ji Yê Herî Berz nehên şandin, dilê xwe li ser wan neke. 7Çimkî xewnan gelek kes xapandin û baweriya xwe bi wan neanîn. 8 Şerîet bê derew wê bêkêmasî bê dîtin û şehrezayî ji devê dilsoz re bêkêmasî ye. 9 Mirovê ku rêwîtî ye, bi gelek tiştan dizane; û yê ku pir tecrûbeya wî heye wê şehrezayiyê bide zanîn. 10 Yê ku ne xwedî tecrûbe ye hindik dizane; 11 Gava ez diçûm, min gelek tişt dîtin; û ez ji ya ku dikarim îfade bikim bêtir fam dikim. 12 Ez gelek caran di xetera mirinê de bûm, lê ji ber van tiştan ez xilas bûm. 13 Ruhê yên ku ji Xudan ditirsin wê bijî; Çimkî hêviya wan bi yê ku wan xilas dike ye. 14 Yê ku ji Xudan bitirse, netirse û netirse; Çimkî ew hêviya wî ye. 15 Xwezî bi ruhê yê ku ji Xudan ditirse. Ew li kê dinêre? û hêza wî kî ye? 16Çimkî çavên Xudan li ser yên ku ji wî hez dikin ne, ew parastina wan a hêzdar û rawestana xurt e, parastina ji germê, û spartek ji tavê di nîvro de, parastina ji terpilînê û alîkariyek ji daketinê ye. 17 Ew giyanê bilind dike, û çavan ronî dike: Ew tenduristî, jiyan û bereketê dide. 18 Yê ku tiştekî ku bi neheqî hatiye desteserkirin qurban dike, diyariya wî pûç e; û diyariyên merivên neheq nayên qebûl kirin. 19 Yê Herî Berz ji diyariyên xeraban razî nabe; ne jî ew ji ber gunehan bi pirbûna qurbanan aşkirî ye.

20 Yê ku diyariyek ji malên belengazan bîne, mîna yê ku kur li ber çavên bavê xwe bikuje, dike. 21 Nanê belengazan jiyana wan e; yê ku wî bixapîne mirovekî xwînxwar e. 22 Yê ku canê cîranê xwe distîne, wî dikuje; Û yê ku bi heqê karkerê xwe bixapîne, xwînrêj e. 23 Gava yek ava dike û yekî din hildiweşîne, hingê ji kedê pê ve çi feyda wan heye? 24 Gava yek dua bike û yê din nifiran bike, Xudan wê dengê kê bibihîze? 25 Yê ku piştî destdana cesedê mirî xwe bişo, eger careke din dest bide wî, şuştina wî çi feyda wî heye? 26 Îcar ew mirovê ku ji bo gunehên xwe rojî digire û dîsa diçe û heman tiştî dike, ma kî wê duaya wî bibihîze? an nefsbiçûkiya wî çi feyda wî jê re heye?

20 Rehmê di dema tengahiyê de, wek ewrên baranê di dema hişkayî de demsal e. BEŞ 36 1 Rehmê li me bike, ya Xudan Xwedayê hemûyan, û li me binêre: 2 Û tirsa xwe bişîne ser hemû miletên ku li te nagerin. 3 Destê xwe li hember miletên xerîb hilde, bila ew hêza te bibînin. 4 Çawa ku tu di nav me de li ber wan hatî pîroz kirin, wusa jî di nav wan de li ber me mezin bibe. 5 Û wekî me jî te nas kir, bila ew jî te binasin, ku ji te pê ve tu Xweda tune ye Xwedê. 6 Nîşanên nû nîşan bide û ecêbên din ên xerîb bike: Dest û milê xwe yê rastê bi rûmet bike, da ku ew karên te yên ecêb derxînin. 7 Hêrsê rakin û xezebê birijînin, dijminê xwe rakin û dijmin biqelînin. 8 Ji bo demeke kurt, peymanê bi bîr bîne, û bila ew karên te yên hêja eşkere bikin. 9 Yê ku xilas dibe bila bi hêrsa êgir bişewite; û yên ku zilmê li gel dikin bila helak bibin. 10 Serê serwerên miletan ku dibêjin: «Ji me pê ve tu kes tune» bişkînin. 11Hemû eşîrên Aqûb li hev bicivînin û wan wek ji destpêkê de mîras bistînin. 12 Ya Xudan, li gelê ku bi navê te hatiye gazîkirin û li Îsraêl ku te navê nixurtiya xwe lê kiriye rehmê bike. 13 Li Orşelîmê, bajarê xwe yê pîroz, cihê rihetiya xwe, rehmê bike. 14 Siyonê bi gotinên xwe yên ku nayên gotin, û gelê xwe bi rûmeta xwe tije bikin. 15 Şahidiyê bide yên ku ji destpêkê ve xwediyên te ne û pêxemberên ku bi navê te bûne derxin. 16 Xelat bide wan ên ku li benda te ne, û bila pêxemberên te dilsoz bên dîtin. 17 Ya Xudan, li gor bereketa Harûn li ser gelê te, duaya xulamên xwe bibihîze, da ku hemû yên ku li ser rûyê erdê rûdinin, bizanibin ku tu Xudan î, Xwedayê herheyî. 18 Zik hemû goşt dixwe, lê goştek ji yê din çêtir e. 19 Çawa ku kev cûre-cûre janê tam dike, dilê xeberêd derewa jî fem dike. 20 Dilê nexwaş giraniyê derdixe, lê yê pispor wê berdêla wî bide. 21 Jin wê her mêrî qebûl bike, lê keçek ji ya din çêtir e. 22 Bedewiya jinê rûyê xwe xweş dike û mêr ji tiştekî çêtir hez nake. 23 Eger di zimanê wê de qencî, nermî û rihetî hebe, mêrê wê ne wek zilamên din e. 24 Yê ku jinekê distîne mal û milkek, alîkariyek mîna xwe û stûna rihetiyê dest pê dike. 25 Cihê ku perdeyek tune be, mal û milk li wê derê xera dibe û yê ku jina wî tune be, bi şîn û şînê digere.

BEŞ 35 1 Yê ku Şerîetê pêk tîne, têra xwe diyariyan tîne; 2 Yê ku berdêl dide, ardê qenc dide; Û yê ku sedeqeyê dide pesnê xwe dide. 3 Dûrketina ji xerabiyê tiştekî li Xudan xweş e; û dev ji neheqiyê kef e. 4 Tu li ber Xudan vala xuya neke. 5Çimkî ev hemû tişt ji ber emrê wê bên kirin. 6 Diyariya rast gorîgehê qelew dike û bîna wê ya xweş li ber Yê Herî Berz e. 7 Qurbana merivê rast tê qebûlkirin. û bîranîna wê tu carî nayê ji bîr kirin. 8 Bi çavekî qenc rûmeta Xudan bide û berê destên xwe kêm neke. 9 Di hemû diyariyên xwe de rûyekî dilşewat nîşan bide û dehiyên xwe bi şahî diyar bike. 10 Li gora ku wî tu dewlemend kiriye bide Yê Herî Berz; û wek ku te girt, bi çavekî dilgeş bide. 11 Çimkî Xudan berdêl dide û wê heft qatan bide te. 12 Nefikirin ku bi diyariyan xera bikin; ji bo yên weha ew qebûl nake. Çimkî Xudan dadger e û hurmeta wî tune. 13 Ewê tu kesî li hemberê belengaz qebûl neke, lê duaya bindestan bibihîze. 14 Ew duaya sêwîyan kêm nabîne; ne jî jinebî, gava giliyê xwe dike. 15 Ma hêsir ji gepên jinebiyê naherikin? û ma qêrîna wê ne li hember wî yê ku wan dixe xwarê? 16 Yê ku ji Xudan re xizmet dike, wê bi keremê were pejirandin û duaya wî wê bigihîje ewran. 17 Duakirina nefsbiçûk ewran qul dike; û wê neçe, heta ku Yê Herî Berz nebîne ku dadperwerî dadbar bike û dadbar bike. 18Çimkî Xudan wê sist nebe û Hêzdar li hember wan sebir neke, heta ku pişta bêrehm nede û tolhildana miletan nede. heta ku wî elaleteke qureyan rakir û sînga neheqan şikand. 19 Heya ku wî li gorî kirinên her kesî û li gorî xwestekên mirovan berdêl bide kirin. heta ku wî doza gelê xwe dadbar kir û wan bi dilovaniya xwe şa kir.

26 Kî wê baweriyê bi dizê ku ji bajar bi bajar digere, biqewime? Îdî ma kî ji merivê ku malê wî tune û li kuderê şev lê bigre rûnên wê bawer bike?

24 Mirovê jîr wê bi bereketê tije bibe; Û hemû yên ku wî bibînin, wê wî bextewar bihesibînin. 25 Dibe ku rojên jiyana mirovan bên jimartin, lê rojên Îsraêl bêhejmar in. 26 Mirovê biaqil wê di nav gelê xwe de rûmetê bistîne û navê wî her û her bimîne. 27 Kurê min, canê xwe di jiyana xwe de îspat bike û binere ka çi xerabiyê jê re heye û nede wî. 28 Çimkî her tişt ji bo hemû mirovan ne bi kêr e û ne jî kêfa her canî ji her tiştî tê. 29 Di tu tiştekî delal de têr nebin û li ser goşt jî çavbirçî nebin. 30Çimkî zêde goşt nexweşiyê tîne û xurdemenî dibe nexweşiyê. 31 Gelek kes bi serjêkirinê helak bûn; lê yê ku bala xwe dide jiyana xwe dirêj dike.

BEŞ 37 1 Her heval dibêje: Ez jî hevalê wî me; lê hevalek heye ku bi navê wî tenê heval e. 2 Ma ne xema mirinê ye, dema ku heval û dostê xwe li dijminê xwe vedigere? 3 Ey xeyalê xerab, tu ji ku hatî ku erd bi xapandinê bipêçî? 4 Hevalek heye ku bi bextewariya hevalê xwe şa dibe, lê di tengahiyê de wê li hember wî be. 5 Hevalek heye ku ji bo zikê xwe alîkariya hevalê xwe dike û li hember dijmin kepçeyê radike. 6 Di hişê xwe de hevalê xwe ji bîr neke û di dewlemendiya xwe de ji wî bêhiş nebe. 7 Her şîretkar şîretê bilind dike; lê hinek hene ku bi xwe şîretan dikin. 8 Hay ji şîretkar hebin û pê bizane ka çi hewcedariya wî heye; Çimkî ewê bi xwe şîret bike; da ku ew lotikan bavêje ser te, 9 Û ji te re bêje: "Riya te baş e" û paşê ew li aliyê din raweste, da ku bibîne ka wê çi were serê te. 10 Bi yê ku ji te guman dike re şêwir neke û şîreta xwe ji hesûdên xwe veşêre. 11 Bi jina ku ew jê re hesûdiyê dike, neşêwire; ne bi tirsonek di mijarên şer de; ne jî bi bazirganekî re di derbarê pevguhertinê de; ne jî bi kiryarê firotanê; ne jî bi mirovekî şikirdar re çavnebar; ne jî bi mirovê bêrehm re li qenciyê dikeve; ne jî ji bo tu karî bi lal re; ne jî bi kirêgirtiyek ji bo salek karê qedandinê; ne jî bi xulamê betal û pir kar re. Di tu şêwirdariyê de guh nedin van. 12 Lê her û her bi mirovekî xwedayî re be, yê ku tu dizanî emrên Xudan bi cih tîne, ku hişê wî li gor hişê te ye û dê bi te re xemgîn bibe, eger tu bi ser kevî. 13 Û bila şîreta dilê te bimîne, çimkî tu kes ji te re ji wê dilsoztir tune. 14Çimkî hişê mirov carinan ji heft nobedarên ku li jor di birca bilind de rûniştî ne, dibêje. 15 Û berî her tiştî ji Yê Herî Berz dua bikin, ku ew riya te bi rastiyê rêve bibe. 16 Bila aqil li ber her karekî, û şîret li ber her kirinê. 17 Rû, nîşana guherandina dil e. 18 Çar tişt xuya dikin: qencî û xerabî, jiyan û mirin; lê ziman her û her li ser wan hukum dike. 19 Yê ku biaqil e û gelekan hîn dike, lê ji xwe re bêkêr e. 20 Yê ku bi gotinan şehrezayiyê dide xuya kirin û jê nefret dike: Ewê ji hemû xwarinê bêpar bimîne. 21 Çimkî kerem ji Xudan nayê dayîn, çimkî ew ji hemû şehrezayiyê bêpar e. 22 Yê din ji xwe re jîr e; û fêkiyên têgihîştinê di devê wî de pesindar in. 23 Mirovê şehreza gelê xwe hîn dike; û fêkiyên têgihîştina wî têk naçe.

BEŞ 38 1 Bijîjkek bi rûmeta ku jê re tê dayîn, ji bo karanîna ku hûn dikarin jê re bibin, rûmet bikin: Çimkî Xudan ew afirandiye. 2 Çimkî ji Yê Herî Berz qencî tê û ewê rûmeta padîşah bigire. 3 Şarezayiya bijîjk wê serê xwe hilde û li ber çavên mirovên mezin ew ê heyran be. 4 Xudan ji erdê derman afirandine; û yê biaqil ji wan nefret nake. 5 Ma av bi dar ne şîrîn bû, da ku qenciya wê bê zanîn? 6 Û wî jêhatî daye mirovan, da ku di kirinên xwe yên ecêb de rûmetdar bibe. 7 Bi vî awayî ew mirovan qenc dike û derdê wan dibire. 8 Ji yên weha re apekî şîretan çêdike; Û dawiya karên wî tune; û aştî li ser hemû dinyayê ji wî ye, 9 Kurê min, di nexweşiya xwe de xemsar nebe, lê ji Xudan re dua bike û ewê te sax bike. 10 Xwe ji guneh berde, destên xwe rast bike û dilê xwe ji her xerabiyê paqij bike. 11 Bêhna şîrîn û bîranîna ardê xweş bidin; û diyariya qelew bike, wek ku tune ye. 12 Îdî şûna bijîjk bidin, çimkî Xudan ew afirandîye, bila ew ji te neçe, ji ber ku hewcedarîya te bi wî heye. 13 Demek heye ku di destê wan de serkeftinek baş heye. 14Çimkî ewê ji Xudan re jî dua bikin, ku ew ewê ku ew ji bo sivikahî û dermanê dirêjkirina jiyanê didin, bi ser keve. 15 Yê ku li ber Afirînerê xwe guneh dike, bila bikeve destê hekîm. 16 Kurê min, bila hêsir bi ser miriyan de bibarin û dest bi şînê bike, mîna ku te zirarek mezin dîtibe; Û paşê li gor adetê laşê wî bigire û veşartina wî îhmal neke. 17 Bi girî bigirî, nalîneke mezin bike û şînê bike, wekî ku layîqê wî ye, û rojekê an du rojan, da ku tu xerab nebêjî, û paşê xwe ji bo giraniya xwe teselî bike.

18 Çimkî ji giraniyê mirin tê û giraniya dil hêzê dişkîne. 19 Di tengahiyê de jî xemgînî dimîne û jiyana belengazan nifira dil e. 20 Di dilê xwe de giraniyê negirin: jê derxînin û dawiya dawîn bikin endam. 21 Ji bîr neke, ji ber ku veger tune: qenciyê bi wî neke, lê xwe biêşîne. 22 Dadbariya min bîne bîra xwe, çimkî ya te jî wê wusa be; duh ji bo min û îro jî ji bo te. 23 Gava mirî rihet be, bila bîranîna wî rihet be; û ji wî re dilnizm bin, gava ku Ruhê wî ji wî derkeve. 24 Aqilmendiya mirovê zana bi derfeta bêhnvedanê tê û yê ku karsaziya wî hindik e wê bibe şehreza. 25 Çawa dikare şehrezayiya yê ku çolê hildide, û yê ku bi zozanan pesnê xwe dide, dewaran diajot û bi keda wan mijûl e û axaftina wî li ser gayan e? 26 Ew hişê xwe dide ku qulikan çêbike; û bi xîret e ku çêlekê bide. 27 Bi vî awayî her xerat û kedkarê ku şev û roj dixebitîne û yên ku moran dibirrin û goran dikin û ji bo çêkirina cûrbecûr cûrbecûr xîret dikin, xwe didin ber sûretên sexte û nobedê digirin ku karekî biqedînin. 28 Hesinkar jî li teniştê rûniştiye û li karê hesin dinihêre, buhara êgir goştê wî dişewitîne û bi germahiya firnê re şer dike: dengê çakûç û kulm her dem di guhên wî de ye, û çavên xwe hê jî li şêweya tiştê ku çêdike dinêrin; ew hişê xwe dide ku karê xwe biqedîne, û lê temaşe dike ku ew bi tevahî paqij bike: 29 Bi vî awayî kolberê ku li ser karê xwe rûdine û bi lingên xwe çerxa xwe dizivirîne. 30 Ew bi milê xwe heriyê çêdike û hêza xwe li ber lingên xwe datîne. ew xwe bi rê ve dibe; û ew xîret dike ku firnê paqij bike: 31 Ev hemû xwe dispêrin destên xwe û her kes di karê xwe de şehreza ye. 32 Bêyî van bajarek nayê rûniştandin û ew li ku derê bixwazin rûnin û neçin û dakevin. 33 Ew ê di şîreta giştî de neyên gerîn, ne jî di civînê de bilind rûnên; û li cihê ku meselan tê gotin nayên dîtin. 34 Lê ewê halê dinyayê biparêzin û hemû xwestekên wan di karê hunera wan de ye.

5 Ewê dilê xwe zû bide Xudanê ku ew afirandiye, û wê li ber Yê Herî Berz dua bike û devê xwe bi duakirinê veke û ji bo gunehên xwe dua bike. 6 Gava ku Xudanê mezin bixwaze, ewê bi ruhê têgihîştinê tije bibe: Ewê hevokên biaqilane birijîne û di duaya xwe de şikir ji Xudan re bike. 7 Ew ê şîret û zanîna xwe bi rê ve bibe û di sirên xwe de bifikire. 8 Ewê tiştê ku hîn bûye eşkere bike û bi şerîeta peymana Xudan pesnê xwe bide. 9 Gelek wê pesnê şehrezayiya wî bidin; û heta ku dinya bisekine, wê neyê xerakirin; bîranîna wî nemîne û navê wî nifş bi nifş bijî. 10 Milet wê şehrezayiya wî nîşan bidin û civîn wê pesnê wî bidin. 11 Heger bimire, navekî ji hezarî mezintir bihêle û eger bijî, wê zêde bike. 12 Lê dîsa jî ez tiştekî ku ez li ser fikirîm bêjim heye; Çimkî ez wek heyvê tijî me. 13 Zarokên pîroz, guh bidin min û wek guliyek ku li ber çemê zeviyê şîn dibe, bibihîzin. 14 Û hûn bîhnek xweş wek bîxûrê bidin, û wek sosinê geş bibin, bîhnekê derxin û strana pesnê bistrînin, Xudan di hemû kirinên wî de pîroz bikin. 15 Navê wî mezin bikin û bi stiranên lêvên xwe û bi çengan pesnê wî bidin û bi vî awayî bi pesnê wî bêjin: 16 Hemî kirinên Xudan pir baş in û her tiştê ku ew emir dike, wê di wextê xwe de pêk were. 17 Û tu kes nikare bêje: «Ev çi ye? çima ew e? Ji ber ku di wextê guncav de ewê hemû bên gerîn. Bi emrê wî av wek girseyê sekinîn û li gor gotinên devê wî jî depoyên avê. 18 Bi emrê wî, her tiştê ku jê razî ye tê kirin; û kes nikare asteng bike, gava ku ew xilas bike. 19 Karên her mirovî li ber wî ne û tiştek ji çavên wî nayê veşartin. 20 Ew ji herheyî heta hetayê dibîne; û li ber wî tiştekî ecêb tune. 21 Ne hewce ye ku mirov bibêje: Ev çi ye? çima ew e? Çimkî wî her tişt ji bo karanîna wan çêkiriye. 22Bereketa wî erda ziwa wek çem girt û wek lehiyê av da. 23 Çawa ku wî av kir şor, wusa jî milet wê bibin mîrasê xezeba wî. 24 Çawa ku riyên wî ji pîroz re diyar in; bi vî awayî ew ji xeraban re dibin terpilîn. 25Çimkî tiştên qenc ji destpêkê ve hatine afirandin, wusa jî tiştên xerab ji bo gunehkaran. 26 Tiştên sereke yên ji bo hemû jiyana mirov av, agir, hesin û xwê, ardê genim, hingiv, şîr û xwîna tirî, rûn û cil in. 27 Ev hemû tişt ji bo xwedawendan qenciyê ne, ji ber vê yekê ji gunehkaran re ew dibin xerab. 28 Giyanên ku ji bo tolhildanê hatine afirandin hene, ku di hêrsa xwe de li ser derbeyên giran radiwestin; di dema helakê de ew hêza xwe dirijînin û ji xezeba yê ku ew çêkiriye razî dibin.

BEŞ 39 1Lê yê ku hişê xwe dide qanûna Yê Herî Berz û bi ramana wê re mijûl dibe, ewê li şehrezayiya hemû kalan bigere û bi pêxemberîtiyê re mijûl bibe. 2 Ewê gotinên mirovên navdar bigire û li ku meselên hûrbîn hebin, ewê li wir jî be. 3 Ewê razên hevokên giran bigere û di meselên tarî de bizane. 4 Ewê di nav merivên mezin de xizmetê bike û derkeve pêşberî mîrên; Çimkî wî qencî û xerabiyê di nav mirovan de ceriband.

29 Agir û teyrok, birçî û mirin, ev hemû ji bo tolhildanê hatine afirandin. 30 Diranên heywanên kovî, dûpişk, mar û şûr ku xeraban bi helakê ceza dike. 31 Ewê bi emrê wî şa bibin û gava ku hewce be, wê li ser rûyê erdê amade bin. Û gava ku wextê wan hat, ewê gotina wî binpê nekin. 32 Ji ber vê yekê ez ji destpêkê ve biryardar bûm, li ser van tiştan fikirîm û bi nivîskî hiştim. 33 Hemî kirinên Xudan qenc in û ewê her tiştê hewce di wextê xwe de bide. 34 Ji ber ku mirov nikare bêje: «Ev ji vê xerabtir e. 35 Ji ber vê yekê hûn bi hemû dil û dev pesnê Xudan bidin û navê Xudan pîroz bikin.

19Zarok û avahîya bajarekî navê mêrekî didomînin, lê jina bêqusûr di ser wan herduyan re tê hesibandin. 20 Şerab û mûzîk dil şa dikin, lê hezkirina şehrezayiyê di ser herduyan re ye. 21 Ji boriya û zebûr awazê xweş çêdikin, lê zimanekî xweş di ser herduyan re ye. 22 Çavê te qencî û bedewiyê dixwaze, lê ji her du genim bêtir, dema ku ew kesk e. 23 Dost û heval qet nebaş li hev nayên, lê ji her duyan re jinek bi mêrê xwe re ye. 24 Bira û arîkar li hember dema tengahiyê ne, lê sedeqe wê ji herduyan jî zêdetir bide. 25 Zêr û zîv lingê xwe ewle dikin, lê şîret ji her duyan bilindtir e. 26 Dewlemendî û hêz dil bilind dike; lê tirsa Xudan di ser wan herduyan re ye: Di tirsa Xudan de kêmasî tune û ne hewce ye ku li alîkariyê bigere. 27 Tirsa Xudan bexçeyekî berdar e û wî di ser hemû rûmetê re digire. 28 Kurê min, tu bela xwe neke; mirin ji parsekiyê çêtir e. 29 Jiyana yê ku li ser sifra yekî din girêdayî ye, ji bo jiyanek nayê hesibandin; Çimkî ew xwe bi goştê mirovên din qirêj dike. 30 Parskirin di devê bêşerm de şîrîn e, lê di zikê wî de agir pê dikeve.

BEŞ 40 1 Ji roja ku ew ji zikê diya xwe derdikevin, heya roja ku vedigerin ba diya her tiştî, ji bo her mirovî kêşek mezin tê afirandin û nîrek giran li ser kurên Adem heye. 2 Xeyala wan a li ser tiştên ku bên û roja mirinê, ramanên wan diêşîne û dilê wan ditirsîne. 3 Ji yê ku li ser textê rûmetê rûdine, ji yê ku di erd û axîn de nizim bûye. 4 Ji yê binefşî û tac li xwe kiriye, heta yê ku bi kefenê li xwe kiriye. 5 Xezeb, çavnebarî, tengahî û bêaramî, tirsa ji mirinê, hêrs û pevçûn, û di dema bêhnvedanê de li ser nivînên wî xewa şevê, zanîna wî diguhezin. 6 Piçek an jî qet rihetiya wî ye, û paşê ew di xewê de ye, mîna roja nobedariyê, di dîtina dilê xwe de xemgîn e, mîna ku ji şer xilas bûye. 7 Gava ku her tişt ewle ye, ew hişyar dibe û şaş dimîne ku tirs ne tiştek bû. 8 Tiştên weha ji hemû bedenê re, hem mirov û hem jî heywan, diqewimin, û ew li ser gunehkaran heft qat zêdetir e. 9 Mirin û xwînrijandin, pevçûn û şûr, bela, birçîbûn, tengahî û belayê; 10 Ev tişt ji bo xeraban hatine afirandin û ji bo xatirê wan tofan hat. 11 Hemû tiştên ku ji erdê ne, wê dîsa li erdê bizivirin û yên ji avê vedigerin deryayê. 12Hemû bertîl û neheqî wê ji holê rabin, lê kirina rast wê her û her bimîne. 13 Eşyayên cewrkaran wek çem zuwa dibin û bi dengekî wek birûskeke mezin di bin baranê de winda dibin. 14 Gava ku ew destê xwe vedike, ewê şa bibe; 15 Zaroyên nepak gelek çiqil dernaxin; 16Gîhaya ku li ser her av û qiraxa çem şîn dibe, wê li ber her giya were rakirin. 17 Xwezî wek bexçeyekî pir berdar e û dilovanî her û her dimîne. 18 Xebatkirin û razîbûna bi tiştê ku mirov heye, jiyanek şîrîn e;

BEŞ 41 1 Ey mirinê, bîranîna te ji bo mirovê ku di nav mal û milkên xwe de bi rihetî dijî, ji bo wî mirovê ku tiştekî ku wî aciz bike û di her tiştî de bextewariya wî heye, çiqas tal e. goşt! 2 Ey mirin, cezaya te ji bo belengaz û ji bo wî yê ku hêza wî kêm dibe, ku niha di serdema dawîn de ye û ji her tiştî dilgiran e û ji bo yê ku bêhêvî ye û sebira wî winda kiriye, meqbûl e! 3 Ji hukmê mirinê netirse, yên berî te û yên paşerojê bi bîr bîne; Çimkî ev e hukmê Xudan li ser hemû bedenê. 4 Û çima tu li dijî kêfa Yê Herî Berz î? di gorê de lêpirsîn tune ye, ka tu deh, sed, an hezar sal jiyîn. 5Zarokên gunehkaran zarokên pîs in û yên ku di mala nepakan de dipeyivin. 6 Mîrasa zarokên gunehkaran wê helak bibe, û dûviyên wan wê her û her bibin rezîl. 7 Zarok wê giliyê bavekî nepak bikin, çimkî ewê ji bo xatirê wî bên riswakirin. 8 Wey li we yên nepak, yên ku dev ji qanûna Xwedayê herî bilind berdidin! Çimkî eger hûn zêde bibin, ew ê ji bo we hilweşe. 9 Û eger hûn çêbin, hûnê bi nifirê çêbibin û eger hûn bimirin, nifir jî wê para we be. 10 Hemû yên ku ji dinyayê ne, wê ji nû ve bizivirin erdê: Ji ber vê yekê yên nepak wê ji nifiran ber bi tunebûnê ve biçin. 11 Şîna mirovan li ser bedenên wan e, lê navê xerab yê gunehkaran wê bê paqijkirin.

12 Hay ji navê xwe hebe; ji ber ku ewê bi te re li ser hezar xezîneyên zêr ên mezin bidome. 13 Jiyana xweş hindik roj in, lê navê qenc her û her dimîne. 14 Zarokên min, di aştiyê de terbiye bikin: ji bo şehrezayiya veşartî û xezîneya ku nayê dîtin, çi feyda wan herduyan heye? 15 Mirovê ku bêaqiliya xwe vedişêre ji yê ku şehrezayiya xwe vedişêre çêtir e. 16 Ji ber vê yekê li gor gotina min şerm bikin; ne jî di her tiştî de bi tevahî nayê pejirandin. 17 Li ber dê û bavê xwe ji fuhûşiyê û li ber mîr û mêrxas ji derewan şerm bikin. 18 Li ber dadger û serwerê sûc; neheqiya li ber civat û xelkê; li ber hevjîn û hevalê xwe neheqî kirin; 19 Û ji dizîya cihê ku tu lê mayî û li ser rastiya Xwedê û peymana wî. û bi enîşka xwe xwe bispêre goşt; û ji rezîlkirina dan û stendinê; 20 Û li ber wan ên ku silavan li te dikin, bêdeng bin. û li fahîşeyekî dinêre; 21 Û tu rûyê xwe ji xizmê xwe bizivirînî; an jî parek an diyariyek jêbirin; an li jina zilamekî din binêre. 22 An jî bi keçika xwe re pir mijûl bibe û nêzîkî nivîna wê nebe; an jî axaftinên şermezarkirina li ber hevalan; Û piştî ku te da, riswa neke. 23 An jî gotina te ya ku te bihîstiye dubare bike û bêje; û eşkerekirina razan. 24 Ji ber vê yekê tuyê bi rastî şermokî û li ber hemû mirovan keremê bibînî.

13Çimkî ji cilan mêş û ji jinan jî xerabî derdikeve. 14 Ez dibêjim, xireciriya mêr ji jina xwerû çêtir e. 15 Ezê niha kirinên Xudan bînim bîra xwe û tiştên ku min dîtine bêjim: Bi gotinên Xudan kirinên wî ne. 16Roja ku ronahiyê dide, li her tiştî dinêre û karê wî bi rûmeta Xudan tije ye. 17Xudan desthilatî nedaye pîrozan ku hemû kirinên xwe yên ecêb, yên ku Xudanê karîndar bi hişkî bi cih anî, eşkere bikin, da ku her tiştê ku hebe ji bo rûmeta wî were damezrandin. 18 Ew li kûr û dil digere û li fêlbaziya wan dinihêre, çimkî Xudan bi her tiştê ku dikare were zanîn dizane û ew nîşanên dinyayê dibîne. 19 Ew tiştên berê û yên ku dê bên eşkere dike û gavên tiştên veşartî eşkere dike. 20 Ne fikir ji wî dernakeve û ne jî gotinek ji wî veşartî ye. 21 Wî karên hêja yên şehrezayiya xwe xemilandiye û ew ji herheyî heta-hetayê ye: Bila tiştek jê re neyê zêdekirin, ne jî kêm bibe û ne hewcedariya wî bi şêwirmendek heye. 22 Ax, hemû kirinên wî çi qas dixwazin! û ji bo ku mirov heta çirûskekê jî bibîne. 23 Ev hemû tişt ji bo her tiştî dijîn û her û her dimînin, û ew hemî guhdar in. 24 Her tişt li hember hev ducar in û wî tu tişt qisûr nekiriye. 25 Tiştek qenciyê an yeka din saz dike: Ma kî wê bi dîtina rûmeta wî tije bibe?

BEŞ 42

BEŞ 43

1 Ji van tiştan şerm neke û tu kes bi vê yekê guneh neke. 2 Ji Şerîeta Yê Herî Berz û peymana wî; û dadbariyê ji bo rastdarkirina nepakan; 3 Bi hevrî û rêwiyên xwe re hesab kirin. an ji diyariya mîrata hevalan; 4 Ji rastbûna hevseng û giranan; an jî pir an hindik; 5 Û ji firotana bêhesab; pir rastkirina zarokan; û ji bo ku aliyê evdê xerab xwîn bike. 6 Li cihê ku jina xerab lê ye, xweyîkirin qenc e; û devê xwe bigire, li ku derê gelek dest hene. 7 Her tiştî bi hejmar û giraniyê radest bikin; û hemû tiştên ku tu didî, an distînî binivîsîne. 8 Şerm neke, ku xeberê bide yên bêaqil, bêaqil, û kal û pîrên ku bi yên ciwan re şer dikin; 9 Gava ku kes nizane, bav ji bo keçikê şiyar dibe; û xema wê xewê dibire. û zewicî, da ku ew nefret nebe: 10 Di keçika xwe de, da ku ew di mala bavê xwe de heram nebe û bizaro nebe; û mêrê xwe hebe, da ku ew xwe xerab neke; Û gava ew bizewice, ji bo ku ew betal nebe. 11 Hişyariya keçeke bêşerm hebe, da ku ew te bike kenên dijminên te, li bajêr xeberê bide û di nav gel de şerm bike û te li ber elaletê şerm neke. 12 Li bedewiya her bedenê nenêrin û di nav jinan de rûne.

1 Serbilindiya bilindahiyê, zemîna zelal, bedewiya bihuştê, bi nîşana wî ya birûmet; 2 Gava ku roj dertê, di derketina wî de amûrek ecêb, karê Yê Herî Berz dide zanîn. 3 Nîvro ew welat dişewitîne, û kî dikare xwe li germa wî bigire? 4 Mirovê ku di firnê de dixe, di germahiyê de ye, lê roj sê qat zêdetir çiyayan dişewitîne; hilmayên agirî derdixe û tîrêjên ronahiyê dişîne, çavan tarî dike. 5 Mezin e Xudanê ku ew çêkir; û bi emrê wî bi lez direve. 6 Wî heyv jî kir ku di demsala wê de ji bo ragihandina wextan û nîşana dinyayê bixebite. 7 Ji heyvê nîşana cejnê ye, ronahiya ku di kamilbûna wê de kêm dibe. 8 Meha bi navê wê tê gotin, di guherandina xwe de bi awayekî ecêb zêde dibe. 9Bedewiya bihuştê, rûmeta stêran, xemilandinek ku li ciyên herî bilind ên Xudan ronahiyê dide. 10 Li gor emrê Xwedayê Pîroz ewê di rêza xwe de bisekinin û di nobedariya xwe de qet bêhiş nebin. 11 Li keskesorê binêre û pesnê yê ku ew çêkiriye bide; pir xweşik di ronahiya wê de ye. 12 Bi xeleka birûmet ezmên dorpêç dike û destên Yê Herî Berz ew xwar kiriye.

13 Bi emrê xwe berfê dibarîne û birûskên dîwana xwe bi lez dişîne. 14 Bi vê yekê xezîn vedibin û ewr wekî çûkan difirin. 15 Bi hêza xwe ya mezin ewr hişk dike û tîrêjên teyrok piçûk dişikîne. 16 Li ber çavê wî çiya dihejin û bi daxwaza wî bayê başûr dibare. 17 Dengê birûskê erd dilerizîne, bahoza bakur û bahoza jî wisa ye: Wek çûkên ku difirin, berfê belav dike û daketina wê jî wek ronahiya mêşan e. 18 Çav li bedewiya spîtiya wê heyirî dimîne û dil bi barîna wê matmayî dimîne. 19 Qeşayê jî wek xwê dirijîne ser rûyê erdê û pijyayî dibe ser serê stûnên tûj. 20 Gava ku bayê bakur ê sar dibare û av di qeşayê de diqelişe, ew li ser her kombûna avê disekine û avê wek zirxekê li xwe dike. 21 Çiyayan dixwe, çolê dişewitîne û giya wek agir dixwe. 22 Dermanê her tiştî ew e ku mij bi lez tê, şiva ku piştî nûvekirina germê tê. 23 Bi şîreta xwe ew kûran razî dike û giravan tê de datîne. 24 Yên ku li ser behrê diherikin talûkeya wê dibêjin; Û gava ku em bi guhên xwe bibihîzin, em li wê heyirî dimînin. 25Çimkî di wê de karên ecêb û ecêb hene, ji her cûre heywan û gawiran têne afirandin. 26 Bi saya wî dawiya wan bi serketî ye û her tişt bi gotina wî pêk tê. 27 Em dikarin pir bipeyivin, lê dîsa jî kurt bin; lewra bi kurtî, ew hemî ye. 28 Emê çawa karibin wî mezin bikin? Çimkî ew ji hemû kirinên xwe mezintir e. 29Xudan tirsnak û pir mezin e û hêza wî ecêb e. 30 Gava ku hûn rûmeta Xudan didin, bi qasî ku hûn dikarin wî bilind bikin; Ji ber ku hê ewê gelek zêdetir be. Û gava hûn wî bilind bikin, hemû hêza xwe bidin ber xwe û newestin. Çimkî hûn qet nikarin têra xwe dûr herin. 31 Kê ew dît ku ji me re bêje? û kî dikare wî wekî wî mezin bike? 32 Ji van hê mezintir tiştên veşartî hene, çimkî me çend kirinên wî dîtin. 33 Çimkî Xudan her tişt çêkiriye; û şehrezayî da xwedênasan.

4Rêberên gel bi şîretên xwe û bi zanîna xwe ya hînbûnê ji gel re dicivin, şîretên wan bi aqilmendî û zimanzan in. 5 Mîna ku awazên muzîkê peyda kirin û bi nivîskî ayet xwendin: 6 Zilamên dewlemend ên ku bi şiyana xwe ve girêdayî ne, di xaniyên xwe de bi aramî dijîn: 7 Ev hemû di nifşên xwe de rûmetdar bûn û rûmeta dema xwe bûn. 8 Ji wan hene ku navek li pey xwe hiştine, da ku pesnê wan bê gotin. 9 Û hinek hene ku bîranîna wan tune; yên ku helak bûne, mîna ku qet nebûbin; û bûne mîna ku qet çênebin; û piştî wan zarokên wan. 10 Lê ev merivên dilovan bûn, ku rastdariya wan nehatiye ji bîr kirin. 11 Bi dûndana wan re wê her dem mîrasek qenc bimîne û zarokên wan di nav peymanê de ne. 12 Nijada wan û zarokên wan ji bo xatirê wan rojî digirin. 13 Nijada wan wê heta-hetayê bimîne û rûmeta wan nayê xirakirin. 14 Cenazeyên wan di aştiyê de têne veşartin; lê navê wan her û her dijî. 15 Gel wê şehrezayiya xwe bêje û civîn pesnê xwe bide. 16 Henox li Xudan xweş hat û hat wergerandin û ji hemû nifşan re bû nimûneya tobekirinê. 17 Nuh kamil û rast hat dîtin; di dema xezebê de ew di berdêla dinyayê de hat girtin; Ji ber vê yekê gava ku tofan hat, ew wek mayînek li ser rûyê erdê ma. 18 Peymana herheyî bi wî re hat girêdan, ku êdî hemû beden di tofanê de helak nebe. 19 Birahîm bavê gelek mirovan bû; 20 Yê ku Şerîeta Yê Herî Berz girt û bi wî re di peymanê de bû. û gava ku ew hat îsbat kirin, ew dilsoz hat dîtin. 21 Ji ber vê yekê wî bi sond da wî, ku ewê miletên di dûndana xwe de pîroz bike, û ku ewê wî wek toza erdê zêde bike, û dûndana wî wekî stêran bilind bike û wan ji deryayê bigihîne deryayê. û ji çem heta bi serê erdê. 22 Wî bi Îshaq re jî ji bo xatirê bavê xwe Birahîm bereketa hemû mirovan û peyman danî û ew danî ser serê Aqûb. Wî ew di bereketa wî de qebûl kir, mîratek da wî û para wî parve kir; wî ew ji diwanzdeh eşîran veqetand.

BEŞ 44

BEŞ 45

1 Naha em pesnê zilamên navdar û bav û kalên me yên ku ji me çêbûn bikin. 2 Xudan ji destpêkê ve bi hêza xwe ya mezin rûmetek mezin bi destê wan kir. 3 Yên ku di padîşahiyan xwe de hukum kirin, zilamên ku bi hêza xwe navdar in, bi têgihîştina xwe şîretan dikin û pêxemberîtiyê dikin.

1 Û wî merivekî dilovan, ku li ber hemû bedenê kerem dît, ew jî Mûsa, hezkirîyê Xwedê û mirovan, ku bîranîna wî pîroz e, derxist. 2 Wî ew kir mîna pîrozên birûmet û mezin kir, wusa ku dijminên wî ji tirsa wî rawestiyan. 3 Bi gotinên xwe wî keramet rawestand û ew li ber padîşahan bi rûmet kir, ji bo gelê xwe emir da wî û beşek ji rûmeta xwe nîşanî wî da.

4 Wî ew bi bêbawerî û nermiya xwe pîroz kir û ji nav hemû mirovan bijart. 5 Wî ew kir ku dengê wî bibihîze û ew anî nav ewrê tarî û li ber wî emir da wî, ew jî qanûna jiyanê û zanînê, da ku Aqûb peymanên xwe û Îsraêl jî dadbariyên xwe hîn bike. 6 Wî Harûn, mirovekî pîroz ê mîna wî, birayê wî ji eşîra Lêwî bilind kir. 7 Peymana herheyî bi wî re girêda û di nav gel de kahîntî da wî. wî ew bi xemlên bedew xemiland û xiftanê rûmetê lê kir. 8 Wî rûmeta bêkêmasî danî ser wî; û bi kincên dewlemend, bi pantikan, bi xiftanê dirêj û bi efod hêz da wî. 9 Û wî bi narînan û bi gelek zengilên zêrîn li dora wî dorpêç kir, da ku gava ku ew diçû dengek û dengek ku di Perestgehê de were bihîstin, ji bo bîranîna zarokên gelê wî were bihîstin. 10 Bi cilê pîroz, bi zêr, bi hevrîşimê şîn û binefşî, bi xiftanê, bi sîngê dîwanê û bi Urim û Thummim; 11 Bi sorê ziravkirî, karê karkerê fêlbaz, bi kevirên giranbiha yên wek mohr û bi zêr hatine xêzkirin, karê zêrker, bi nivîseke ku ji bo bîranînê hatiye xêzkirin, li gor hejmara eşîrên Îsraêl. 12 Wî tacek ji zêr danî ser mîrê, ku tê de pîrozî, xemila namûsê, karekî giranbuha, xwestekên çavan, xweş û bedew, li wê hatibû xemilandin. 13 Beriya wî tu kes tune bû, ne jî kesekî xerîb ew li xwe nekiribûn, lê tenê zarokên wî û zarokên kurên wî her û her. 14 Qurbanên wan wê her roj du caran bi tevahî bêne xwarin. 15 Mûsa ew pîroz kir û bi rûnê pîroz rûn kir: ev yek bi peymaneke herheyî ji wî re û ji dûndana wî re hat tayînkirin, heta ku ezman bimînin, da ku ji wî re xizmetê bikin û karûbarê kahîntiyê bikin. û bi navê wî gel pîroz bike. 16Wî ew ji nav hemû mirovên sax bijart, da ku ji Xudan re goriyên bixûr û bîhnxweş pêşkêş bike, da ku ji bo gelê xwe lihevhatinekê çêbike. 17 Wî emrên xwe û di qanûnên dîwankirinê de desthilatî da wî, da ku ew şahidiyên Aqûb hîn bike û di qanûnên xwe de Îsraêl agahdar bike. 18 Xerîb bi hev re li dijî wî komplo kirin û li çolê bi hêrs û xezeb ew zilamên ku ji aliyê Dathan û Abîron û ji civîna Core bûn, şermezar kirin. 19 Xudan ev yek dît, ew nerehet bû, û bi hêrsa wî ew hefiyan: Wî li ser wan keramet kir, da ku wan bi agirê agir bişewitîne. 20 Lê wî Harûn bi namûstir kir, mîrasek da wî û berê berê yê pêşî jê re parve kir. bi taybetî wî nan bi pirranî amade kir: 21Çimkî ew ji goriyên Xudan ên ku wî dane wî û dûndana wî, dixwin. 22 Lê belê di welatê gel de ne mîrasek wî hebû, ne jî para wî di nav gel de bû, çimkî Xudan para wî û mîrasê wî ye.

23 Di rûmetê de yê sisiyan Fînesê kurê Eleazar e, ji ber ku di tirsa Xudan de xîreta wî hebû û bi cesareta dilê wî rabû ser piyan. 24 Ji ber vê yekê peymana aştiyê bi wî re hat girêdan, ku ew bibe serekê pîrozgehê û gelê xwe, û ew û dûndana wî her û her bibin xwediyê rûmeta kahîntiyê. 25 Li gor peymana ku bi Dawidê kurê Yêşayê ji eşîra Cihûdayê re hat dayîn, ku mîrasê padîşah tenê ji dûndana wî re be. 26 Xwedê şehrezayiyê bide dilê we, da ku hûn gelê wî bi rastdariyê dadbar bikin, da ku tiştên wan ên qenc neyên rakirin û rûmeta wan her û her bimîne. BEŞ 46 1 Îsayê kurê Nave di şeran de mêrxas bû û di pêxembertiyan de bû şûngirê Mûsa, yê ku li gor navê xwe ji bo rizgarkirina bijartiyên Xwedê û tolhildana ji dijminên ku li hember wan rabûn mezin bû. da ku ew Îsraêl bike mîrasê wan. 2 Çi rûmeta wî mezin bû, gava destên xwe hilda û şûrê xwe dirêjî bajaran kir! 3 Kî beriya wî wisa li ber xwe da? Çimkî Xudan bi xwe dijminên xwe anîn ba wî. 4 Ma roj bi hêza xwe venegeriya? û ne rojek bi qasî du rojan dirêj bû? 5 Wî gazî Xwedayê herî bilind kir, dema ku dijminan ji her alî ve zor li wî kirin. û Xudanê mezin ew bihîst. 6 Û bi tîrêjên hêzdar wî şer kir ku bi tundî bi ser miletan de bibare, û di daketina Beth-Horon de wî ew ên ku li ber xwe didan hilweşand, da ku milet hemû hêza xwe bizanibin, ji ber ku wî li ber çavê Xudan şer kir. , û ew li pey Xwedayê hêzdar bû. 7 Di dema Mûsa de jî, wî û Kalêbê kurê Yefunn karekî dilovaniyê kir, bi vî awayî ku li hember civînê li ber xwe dan û gel ji gunehan dûr xistin û yên xerab razî bûn. 8 Û ji şeş sed hezar mirovên peya bûn, ew du hatin parastin, da ku wan bigihînin mîrasê, heta welatê ku şîr û hingiv diherike. 9Xudan hêz da Kalêbê jî, yê ku heta pîrbûna xwe bi wî re mabû, da ku ew bikeve cihên bilind ên welêt û dûndana wî ew ji bo mîrasekê bi dest xistin. 10 Da ku hemû zarokên Îsraêl bibînin ku li pey Xudan baş e. 11 Û di derbarê dadgeran de, her kesê bi navê, ku dilê wan fuhûşî nekir û ji Xudan dûr neket, bîranîna wan pîroz be. 12 Bila hestiyên wan ji cihê wan şîn bibin û navê wan ên ku bi rûmet bûne li zarokên wan bimîne. 13 Samûyêl, pêxemberê Xudan, hezkirîyê Xudanê xwe, padîşahiyek damezrand û mîr li ser gelê xwe rûn kir. 14 Bi qanûna Xudan wî dîwana civatê kir û Xudan hurmeta Aqûb girt. 15 Bi dilsoziya xwe ew pêxemberekî rast hat dîtin û bi gotina xwe ew di dîtiniyê de dilsoz bû.

16Wî gazî Xudanê hêzdar kir, gava ku dijminên wî ji her alî ve zor li wî kirin, gava ku wî berxê şîrmij pêşkêş kir. 17 Û Xudan ji ezmên gurr kir û bi dengekî mezin dengê xwe da bihîstinê. 18 Û wî serwerên Tîr û hemû mîrên Filîstiyan ji holê rakirin. 19 Û berî xewa xwe ya dirêj, wî li ber Xudan û rûnkirê wî riswa kir: Min eşyayên tu kesî, bi qasî pêlavekê negirt û tu kesî ew sûcdar nekir. 20 Û piştî mirina xwe, wî pêxemberîtî kir, û dawiya wî ji padîşah re da zanîn û bi pêxemberîtiyê dengê xwe ji erdê bilind kir, da ku xerabiya gel ji holê rake.

18 Bi navê Xudan Xwedayê ku jê re Xudan Xwedayê Îsraêl tê gotin, te zêr wek zincîra berhev kir û zîv wek serbe zêde kir. 19 Te pişta xwe da jinan û bi bedena xwe tu ketî bindestiyê. 20 Te namûsa xwe pîs kir, û dûndana xwe pîs kir, wusa ku te xezeba xwe anî ser zarokên xwe û ji bêaqiliya xwe xemgîn bûyî. 21 Ji ber vê yekê padîşahî dabeş bû û ji Efraîm padîşahiya serhildêr hukum kir. 22 Lê Xudan tu carî rehmeta xwe bernade, ne jî kirinên wî wêran bibin, ne jî dê dûndana bijartiyên xwe hilweşîne, û dûndana yê ku ji wî hez dike nebire; ji ber vê yekê wî bermayiyek da Aqûb. û ji wî koka Dawid. 23 Bi vî awayî Silêman bi bav û kalên xwe re rihet kir û ji dûndana wî Roboam, bêaqiliya gel û yekî bêaqil, ku bi şîreta xwe gel ji hev dûr xist, li pey xwe hişt. Yêrobowamê kurê Nebat jî hebû ku Îsraêl kir guneh û riya guneh nîşanî Efrayîm da. 24 Û gunehên wan pir zêde bûn, ku ew ji welêt hatin derxistin. 25 Çimkî ew li her xerabiyê geriyan, heta ku tolhildan bi ser wan de hat.

BEŞ 47 1 Piştî wî Natan rabû ku di dema Dawid de pêxemberîtiyê bike. 2 Çawa rûn ji diyariya aştiyê tê girtin, Dawid jî ji nav zar'êd Îsraêl hate bijartin. 3Wek bi şêran re û wek bi berxan bi hirçan re dilîst. 4 Gava ku ew hê ciwan bû, ma wî ne dêw kuşt? Û gava ku wî bi kevirê di sûrê de destê xwe hilda û pesnê Golyat xist, ma wî rûreşî ji xelkê nebir? 5 Çimkî wî gazî Xudanê herî bilind kir; û wî hêz da destê wî yê rastê ku wî cengawerê hêzdar bikuje û strûhên gelê xwe saz bike. 6 Ji ber vê yekê gel bi deh hezaran rûmet da wî û bi bereketên Xudan pesnê wî dan û wî taca rûmetê da wî. 7Çimkî wî dijminên her alî helak kirin, Filistîniyên dijminên xwe pûç kirin, û heta îro strûhên wan şikand. 8 Wî di hemû kirinên xwe de bi peyvên rûmetê pesnê Xwedayê Herî Berz da. bi hemû dilê xwe stran digotin û ji yê ku ew çêkir hez dikir. 9 Wî dengbêj jî danîn ber gorîgehê, da ku bi dengên xwe awazên xweş çêkin û her roj bi stranên xwe pesnê xwe bidin. 10Wî cejnên wan xemilandin û rojên pîroz heta dawiyê rêz kirin, da ku pesnê navê wî yê pîroz bidin û Perestgeh ji sibê ve deng vede. 11Xudan gunehên wî rakir û strûyê wî her û her bilind kir: Peymana padîşahan û textê rûmetê li Îsraêlê da wî. 12Piştî wî kurekî şehreza rabû û ji bo xatirê wî ew li ber derê rûnişt. 13 Silêman di demeke aram de padîşah kir û bi rûmet bû; Çimkî Xwedê li dora wî her tişt bêdeng kir, da ku ew bi navê wî xaniyek ava bike û pîrozgeha xwe ya herheyî amade bike. 14 Tu di xortaniya xwe de çiqas biaqil bûyî û wek lehiyê bi têgihiştinê dagirtî! 15 Canê te hemû erd nixumand û te ew bi meselên tarî tijî kir. 16 Navê te heta giravan çû. û ji bo aştiya xwe tu hezkirî bûyî. 17 Welat bi stran, meselok, mesel û şiroveyên te li te ecêb man.

BEŞ 48 1Hingê Êlyas pêxember wek êgir rabû ser xwe û peyva wî wek çira vêxist. 2 Wî birçîbûneke giran anî ser wan û bi xîreta xwe hejmara wan kêm kir. 3 Bi gotina Xudan ezman girt û sê caran agir daxist. 4 Ey Êlyas, tu çawa bi karên xwe yên ecêb rûmet bûyî! Û kî dikare mîna te rûmet bike! 5 Yê ku bi gotina Yê Herî Berz mirî ji mirinê rakir û canê wî ji cihê miriyan rakir. 6 Yê ku padîşah û mirovên bi rûmet ji nav nivînên wan derxistin; 7 Yê ku li Sînayê û li Horêbê dîwana tolhildanê bihîst, hilata Xudan bihîst. 8 Yê ku padîşahan ji bo tolhildanê rûn kir û pêxember jî ji bo ku li pey wî bi ser bikevin. 9 Yê ku di bahoza êgir de û di erebeya hespên êgir de hilkişiya. 10 Yên ku di wextê xwe de ji bo riswakirinê hatine tayîn kirin, da ku xezeba dîwana Xudan sivik bikin, berî ku ew xezebê biqelişe, û dilê bav bi kur vegerîne û eşîrên Aqûb vegerîne. 11 Xwezî bi wan ên ku tu dîtî û di hezkirinê de razabûn. Çimkî emê bi rastî bijîn. 12 Êlyas ew bû, yê ku bi bagerekê hatibû pêçandin û Elîseus bi ruhê xwe tije bû; heta ku ew sax bû, li ber tu mîrekî nehejiya û ne jî kesî nikaribû wî bike bindest. 13 Tu peyv nikare wî bi ser keve; û piştî mirina wî laşê wî pêxemberîtî kir. 14 Wî di jiyana xwe de keramet kir û di mirina wî de kirinên wî ecêb bûn.

15 Ji ber vê yekê gel tobe nekir û ji gunehên xwe dûr neket, heta ku hatin talankirin û ji welatê xwe hatin derxistin û li seranserê dinyayê belav bûn; lê dîsa jî di mala Dawid de miletek piçûk û serwerek ma. : 16 Ji wan hinekan tiştê ku li Xwedê xweş hat kirin û hinekan jî gunehên wan zêde kirin. 17 Hezeqiyas bajarê xwe zexm kir û av anî nav wî, kevirê hişk bi hesin koland û ji bo avê bîr çêkir. 18 Di wextê wî de Senaherîb hat, Rabşaş şand, destê xwe li ser Siyonê bilind kir û bi quretî pesnê xwe da. 19Hingê dil û destên wan lerizîn û ew wek jinên di zik de diêşin. 20 Lê wan gazî Xudanê dilovan kir û destên xwe ber bi wî ve dirêj kirin. 21Wî li artêşa Asûriyan xist û milyaketê wî ew helak kirin. 22Çimkî Hezekya tiştê ku li Xudan xweş hat, kiribû û di riyên bavê xwe Dawid de hêzdar bû, çawa ku Esayê pêxember, yê ku di dîtiniya xwe de mezin û dilsoz bû, li wî emir kiribû. 23 Di wextê wî de roj ber bi paş ve çû û jiyana padîşah dirêj kir. 24Wî bi ruhekî hêja dît ku di dawiyê de wê çi biqewime û teseliya wan ên ku li Siyonê digirîn kir. 25 Wî tiştên ku wê her û her biqewimin û tiştên veşartî, an jî her û her hatin, nîşan da.

12 Îsayê kurê Yosedec jî usa bû, yê ku di wextê wanda mal ava kir û perestgeheke pîroz a Xudan, ku ji bo rûmeta herheyî hatibû amadekirin, ava kir. 13 Û di nav bijartiyan de Neemyas hebû, ku navûdengê wî pir e, ku ji bo me dîwarên hilweşiyayî rakir, dergeh û bend danîn û wêranên me dîsa rakir. 14 Lê li ser rûyê erdê tu kes wek Henox nehat afirandin; Çimkî ew ji erdê hat derxistin. 15 Ne jî xortekî mîna Ûsiv ji dayik bû, waliyê birayên xwe, rûniştina gel, hestiyên wî li ber Xudan dihatin dîtin. 16 Sem û Sêt di nav mirovan de xwedî rûmetek mezin bûn, û Adem jî di afirandinê de di ser hemû jîndaran re bû. BEŞ 50 1Serokkahîn Şimûn, kurê Oniyas, yê ku di jiyana xwe de dîsa mal tamîr kir û di rojên xwe de Perestgeh xurt kir. 2 Û bi destê wî ji bingehê bilindahiya du qat, kela bilind a dîwarê li dora Perestgehê hate çêkirin. 3 Di rojên wî de kanzaya ku avê werdigire, wek deryayê di nav de bû, bi lewheyên tûnc hat nixumandin. 4 Wî guh da Perestgehê, da ku ew nekeve, û bajar li hember dorpêçkirinê xurt kir. 5Çawa ew di nav xelkê de, dema ku ji pîrozgehê derket, bi rûmet bû! 6Ew mîna stêra sibê di nav ewrekî de bû û mîna heyvê tijî bû. 7Wek tava ku li ser Perestgeha Yê Herî Berz dibiriqe, û mîna ronahiyê di nav ewrên geş de ronahiyê dide. 8 Û wek kulîlka gulan di bihara salê de, wek sosinên li ber çemên avê, û wek çiqilên dara bixûrê di dema havînê de. 9 Wek agir û bixûrê di bixûrê de û wek firaxeke ji zêr ku bi her cûreyê kevirên giranbiha hatiye danîn. 10 Û wek dara zeytûnê ya xweş ku fêkî dide, û wek dara kincîr ku heta ewran şîn dibe. 11 Gava ku wî xiftanê namûsê li xwe kir û kincê rûmetê li xwe kir. 12 Gava ku wî para ji destên kahînan stand, ew bi xwe li ber ocaxê gorîgehê rawesta bû û li dora xwe wek cedarekî ciwan li Lîbanosê rawesta. û wek darên xurman li dora wî geriyan. 13 Bi vî awayî hemû kurên Harûn li ber hemû civîna* Îsraêl di rûmeta xwe de û diyariyên Xudan di destên wan de bûn. 14 Û xizmeta li gorîgehê qedand, da ku ew pêşkêşiya Herî Berzdar bixemilîne, 15Wî destê xwe dirêjî kasê kir, ji xwîna tirî rijand, li ber lingê gorîgehê bîhnek xweş ji Padîşahê herî bilind re rijand. 16Hingê kurên Harûn qîriyan, boriyên zîvîn lêdan û dengek mezin ji bo bîranînê li ber Yê Herî Berz derxistin.

BEŞ 49 1 Bîranîna Yoşiyas mîna pêkhatina rûnê bîhnxweş e ku bi hunera dermanfiroşiyê tê çêkirin: Ew di dev de wekî hingiv şîrîn e û di ziyafeta şerabê de mîna muzîka şerab e. 2 Di veguheztina gel de xwe rast kir û pîsiyên neheqiyê ji holê rakir. 3 Wî dilê xwe ber bi Xudan ve da û di wextê nepak de perestiya Xwedê saz kir. 4 Ji Dawid, Hezeqiya û Yoşiya pê pê ve, hemû qisûr bûn, çimkî wan dev ji Şerîeta Yê Herî Berz berda û padîşahên Cihûdayê jî têk çûn. 5 Ji ber vê yekê wî hêza wan da yên din û rûmeta wan da miletekî xerîb. 6 Li gora pêxembertiya Yêremya, bajarê pîroz ê bijartî şewitandin û kolan wêran kirin. 7Çimkî ew xerabî jê re lava kirin, ku ew pêxemberek bû û di zikê diya xwe de pîroz bû, da ku ew ji kokê veqetîne, bikişîne û helak bike. û ji bo ku ew jî ava bike û biçîne. 8 Hezeqêl bû yê ku dîtiniya birûmet a ku li ser ereba kerubinan nîşanî wî hat dayîn, dît. 9Çimkî wî di bin şiklê baranê de behsa dijminan kir û rêberî da yên rast. 10 Û ji her diwanzdeh pêxemberan, bîranîn pîroz be û hestiyên wan dîsa ji cihê wan şîn bibin. 11 Emê çawa Zorbabîl mezin bikin? ew jî wek nîşanek li milê rastê bû:

17 Hingê hemû gel bi hev re bi lez û bez ketin ser rûyê erdê, da ku biperizin Xwedayê xwe yê herî bilind, Xwedayê herî bilind. 18 Dengbêjan jî bi dengên xwe pesnê xwe distiran, bi dengbêjên cûrbecûr awazên şîrîn dihatin çêkirin. 19 Û gel ji Xudanê Herî Berz bi duayê li ber wî yê ku dilovan e, lava kirin, heta ku şahiya Xudan xilas bû û wan xizmeta wî qedand. 20 Hingê ew daket jêr û destên xwe hilda ser hemû civata zar'êd Îsraêl, da ku bi lêvên xwe bereketa Xudan bide û bi navê wî şa bibe. 21 Û ji bo ku ji Yê Herî Berz bereket bistînin, cara diduyan serî xwar kirin, da ku biperizin. 22 Îcar hûn Xwedayê hemûyan pîroz bikin, yê ku li her derê bi tenê tiştên ecêb dike, ku rojên me ji zikê dayikê bilind dike û li gorî rehma xwe bi me re dike. 23 Ew şabûna dil dide me û di rojên me de li Îsraêl her û her aştî be. 24 Da ku ew rehma xwe bi me re piştrast bike û di wextê xwe de me xilas bike. 25 Du celeb milet hene ku dilê min jê nefret dike û ya sisiyan jî ne milet e. 26 Yên ku li ser çiyayê Sameryayê rûdiniştin, ew ên ku di nav Filistiyan de rûdiniştin û ew gelê bêaqil ên ku li Sîkemê rûdinin. 27 Îsayê kurê Sîraxê Orşelîmî, di vê kitêbêda şîreta têgihiştinê û zanebûnê nivîsî, yê ku ji dilê xwe şehrezayî rijand. 28 Xwezî bi wî yê ku wê di van tiştan de bixebite; Û yê ku wan di dilê xwe de bihêle, wê şehreza bibe. 29 Çimkî eger ew wan bike, ewê ji bo her tiştî bi hêz be, çimkî ronahiya Xudan wî, yê ku şehrezayiyê dide yên xwedênas, rêberiya wî dike. Navê Xudan her û her pîroz be. Amîn, Amîn.

8 Hingê ez li ser dilovaniya te, ya Xudan, û li ser kirinên te yên berê fikirîm, ku tu çawa wan ên ku li benda te ne, xilas dikî û wan ji destên dijminan xilas dikî. 9 Hingê min duayên xwe ji erdê rakir û ji bo xilasbûna ji mirinê dua kir. 10Min gazî Xudanê Bavê Xudanê xwe kir, ku ew min nehêle di rojên tengasîya min de û di dema qureyan de, ku alîkarî tune bû. 11 Ezê hergav pesnê navê te bidim û bi şikiriyê bi lavijan bêjim. û bi vî awayî duaya min hat bihîstin: 12Çimkî te ez ji helakê xilas kirim û te ez ji dema xerab xilas kirim: Ji ber vê yekê ez ê şikir bikim, pesnê te bidim û navê wan pîroz bikim, ya Xudan. 13 Gava ez hê ciwan bûm, an jî ez çûm derve, min di duaya xwe de bi eşkereyî şehrezayî xwest. 14 Min li ber Perestgehê ji bo wê dua kir û ezê heta dawiyê li wê bigerim. 15 Ji kulîlkê heta gihandina rez jî dilê min pê şa bûye: lingê min di riya rast de çû, ji xortaniya xwe ve ez li wê geriyam. 16 Min guhê xwe piçekî berjêr kir, min ew qebûl kir û gelek hîn bûm. 17 Min jê sûd wergirt, ji ber vê yekê ez ê rûmetê bidim yê ku şehrezayiyê dide min. 18Çimkî min xwest ku ez li pey wê bikim û ez bi xîret li pey tiştê qenc bûm. ji ber vê yekê ez ê şaş nebim. 19 Canê min bi wê re şer kir, û ez di kirinên xwe de rastdar bûm: Min destên xwe dirêjî ezmên li jor kir, û ji nezanîna xwe ya li ser wê giriyam. 20Min canê xwe da wê û min ew di paqijiyê de dît: Ji destpêkê ve dilê min bi wê re bû, ji ber vê yekê ez nayêm paşguh kirin. 21 Di lêgerîna wê de dilê min xemgîn bû; ji ber vê yekê min malek baş girt. 22 Xudan ji bo xelata min zimanek daye min û ezê bi wî pesnê wî bidim. 23 Ey nezanan, nêzîkî min bibin û li mala hînbûnê rûnin. 24 Çima hûn dereng in û hûn ji van tiştan re çi dibêjin, çimkî canê we pir tî ye? 25 Min devê xwe vekir û got: Wê ji xwe re bê pere bikirin. 26 Stûyê xwe têxe bin nîrê, Bila ruhê te hîn bibe; 27 Bi çavên xwe binêre, çawa keda min hindik heye û pir bêhna min hatiye. 28 Bi pereyekî mezin hîn bibin û bi wê gelek zêr bistînin. 29 Bila canê we bi rehma wî şa bibe û ji pesnê wî şerm neke. 30 Karê xwe zû bixebite û di wextê xwe de ewê xelata te bide te.

BEŞ 51 1 Duayeke Îsayê kurê Sîrax. Ya Xudan û Padîşah, ezê ji te re spas bikim, ey Xilaskarê min Xwedayê min, ez pesnê navê te didim. 2Çimkî tu parêzvan û alîkarê min î û bedena min ji helakê, ji xefika zimanê îftira û ji lêvên derewan diparêze û li hember dijminên min bûyî alîkarê min. 3 Û min, li gor pirbûna wan dilovanî û mezinahiya navê xwe, ji diranên wan ên ku amade bûn min bixwin, û ji destên kesên ku li jiyana min digeriyan, û ji tengahiyên pirjimar ên ku Min hebû; 4 Ji her alî ve êgir difetisîne û ji nav agirê ku min pê nexistiye; 5 Ji kûrahiya zikê dojehê, ji zimanekî nepak û ji gotinên derewîn. 6 Bi sûcdarkirina padîşah bi zimanekî neheq, canê min gihîşte mirinê, jiyana min nêzîkî dojehê ya jêrîn bû. 7 Ji her alî ve dor li min girtin û tu kes tunebû ku alîkariya min bike: Min li alîkariya mirovan geriya, lê tune bû.

BEŞA 1

15 Û hûnê bêjin: Rastî ji Xudan Xwedayê me re ye, lê tevliheviya rûyan ji me re ye, çawa ku îro ji Cihûdayê re û ji şêniyên Orşelîmê re. 16 Û ji padîşahên me, û ji mîrên me, û ji kahînan, û ji pêxemberên me û ji bav û kalên me re. 17Çimkî me li ber Xudan guneh kir, 18 Û guh nedan wî û guh nedan dengê Xudan Xwedayê me, da ku li gor emrên ku wî bi eşkereyî dane me bimeşin. 19 Ji roja ku Xudan bav û kalên me ji welatê Misrê derxistin, heta îro, em li hember Xudan Xwedayê xwe neguhdar in û me guh neda dengê wî. 20 Ji ber vê yekê xerabî û nifira ku Xudan bi xulamê xwe Mûsa destnîşan kir, di dema ku wî bav û kalên me ji welatê Misrê derxistin, da me, da ku welatê ku şîr û hingiv diherike, mîna wî dîtina vê rojê ye. 21 Lê belê me guh neda dengê Xudan Xwedayê xwe, li gor hemû gotinên pêxemberên ku wî ji me re şandibûn. 22 Lê her kes li pey xeyala dilê xwe yê xerab bû, da ku ji xwedayên xerîb re xizmet bike û li ber Xudan Xwedayê me xerabiyê bike.

1 Û ev peyvên kitêbê ne, yên ku Barûkê kurê Nêriyas, kurê Maasias, kurê Sedekyas, kurê Asadias, kurê Kelcias, li Babîlê nivîsî. 2 Di sala pêncan de û di roja heftan a mehê de, gava ku Keldaniyan Orşelîm girt û bi agir şewitandin. 3 Barûk gotinên vê pirtûkê li ber Yêkoniyayê kurê Yoaxîmê padîşahê Cihûdayê û li ber guhên hemû gelê ku ji bo bihîstina pirtûkê hatibûn, xwend. 4 Û bi bihîstina esilzade, û kurên padîşah, û bi bihîstina rihspiyan, û ji hemû xelkê, ji yên herî jêr heta herî bilind, heta hemû yên ku li Babîlê li ber çemê Sûd rûdiniştin. 5 Li ser vê yekê ew giriyan, rojî girtin û li ber Xudan dua kirin. 6 Li gor hêza her kesî pere berhev kirin. 7 Û wan ew şand Orşelîmê ji Serokkahîn Yoakim, kurê Kelkîasê kurê Salom û ji kahînan û ji hemû gelê ku li Orşelîmê bi wî re hat dîtin. 8 Di wê demê de dema ku wî firaxên mala Xudan ên ku ji Perestgehê hatibûn derxistin, standin, da ku wan vegerîne welatê Cihûdayê, roja dehê meha Sîvan, yanî firaxên zîvîn ên ku Sedekya kurê Yoşiyas padîşahê Yada çêkiribû, 9 Piştî ku Padîşahê Babîlê Nabukodonosor Yechonias, mîr, êsîr, mêrxas û gelê welêt ji Orşelîmê birin û anîn Babîlê. 10 Û wan got: Va ye, me ji we re pere şand ku ji we re goriyên şewitandinê, goriyên guneh û bixûrê bikirin, Manna amade bikin û li gorî gorîgeha Xwedayê xwe Xudan bidin. 11 Û ji bo jiyana Padîşahê Babîlê Nabuchodonosor û ji bo jiyana kurê wî Balthasar dua bikin, da ku rojên wan li ser rûyê erdê bibin wek rojên ezmanan. 12 Û Xudan wê hêzê bide me û çavên me ronî bike û emê di bin siya Padîşahê Babîlê Nabukodonosor û di bin siya kurê wî Balthasar de bijîn û emê gelek rojan ji wan re xizmetê bikin û li ber çavên wan keremê bibînin. . 13 Ji bo me jî ji Xudan Xwedayê me re dua bikin, çimkî me li hember Xudan Xwedayê xwe guneh kir. û heta îro hêrsa Xudan û xezeba wî ji me venegeriyaye. 14 Û hûnê vê pirtûka ku me ji we re şandiye, da ku li mala Xudan, di cejn û rojên pîroz de li xwe mukur bên, bixwînin.

BEŞA 2 1 Ji ber vê yekê Xudan peyva xwe ya ku li hember me û li hember hakimên me yên ku dadbarkirina Israelsraîl, û li hember padîşahên me, û li hember mîrên me û li hember zilamên Îsraêl û Cihûda got, qenc kir. 2 Ji bo ku li gor wan tiştên ku di Şerîeta Mûsa de hatine nivîsîn, belayên mezin bînin serê me. 3 Da ku mirov goştê kurê xwe û goştê keça xwe bixwe. 4 Bi ser de wî ew teslîmî hemû padîşahiyên ku li dora me ne, da ku di nav hemû gelên derdorê de, li cihê ku Xudan ew lê belav kirine, bibin şerm û xerakirin. 5 Bi vî awayî em hatin avêtin û ne bilind bûn, ji ber ku me li hember Xudan Xwedayê xwe guneh kir û me guh neda dengê wî. 6 Rastî ji Xudan Xwedayê me re ye, lê ji me û ji bav û kalên me re, wek ku îro tê dîtin, şermek vekirî ye. 7Çimkî ev hemû belayên ku Xudan ji me re gotine, hatine serê me 8 Lê dîsa jî me li ber Xudan dua nekir, da ku em her kes ji xeyalên dilê xwe yên xerab dûr bixin.

9 Ji ber vê yekê Xudan ji bo xerabiyê li me temaşe kir û Xudan ew anî ser me, çimkî Xudan di hemû kirinên xwe yên ku li me emir kiriye rastdar e. 10 Lê dîsa jî me guh neda dengê wî, da ku em li gor emrên Xudan ên ku wî dane ber me bimeşin. 11 Û niha, ya Xudan Xwedayê Îsraêl, yê ku gelê xwe bi destekî hêzdar, bi milekî bilind, û bi nîşanan, û bi kerametan û bi hêzeke mezin, ji welatê Misrê derxist û navê xwe li xwe kir. wek ku îro xuya dike: 12 Ya Xudan Xwedayê me, me guneh kir, me neheqî kir, me di hemû dadrêsiyên te de neheqî kir. 13 Bila xezeba te ji me bizivire, çimkî em di nav miletên ku te em lê belav kirin de hindik in. 14 Ya Xudan, duayên me û daxwazên me bibihîze û ji bo xatirê xwe me xilas bike û li ber çavên wan ên ku em birin, keremê bide me. 15 Da ku hemû erd bizane ku tu Xudan Xwedayê me yî, çimkî Îsraêl û dûndana wî bi navê te tê gotin. 16 Ya Xudan, ji mala xwe ya pîroz binêre û li me binêre; guhê xwe deyne, ya Xudan, ku me bibihîze. 17 Çavên xwe veke û binêre; Çimkî miriyên ku di goran de ne, ku canê wan ji laşê wan tê derxistin, wê ne pesnê û ne jî rastdariyê bidin Xudan. 18 Lê canê ku pir dilteng e, yê ku xwar û sist diçe, û çavên ku diweste û canê birçî, wê pesnê û rastdariyê bide te ya Xudan. 19 Ji ber vê yekê, ya Xudan Xwedayê me, em ji bo rastdariya bav û kalên xwe û padîşahên xwe duayên xwe yên nizim li ber te nakin. 20Çimkî te xezeb û hêrsa xwe şandiye ser me, çawa ku te bi xulamên xwe yên pêxemberan gotiye û gotiye: 21Xudan weha dibêje: Ji bo ku hûn ji padîşahê Babîlê re xizmetê bikin, milên xwe bitewînin. 22 Lê eger hûn dengê Xudan nebihîzin ku hûn ji padîşahê Babîlê re xizmetê bikin, 23 Ezê ji bajarên Cihûdayê û ji derveyê Orşelîmê, dengê şahiyê, dengê şahiyê, dengê zava û dengê bûkê rawestim û hemû welat wê ji ber niştecîhan. 24Lê me guh neda dengê te, ku em ji padîşahê Babîlê re xizmetê bikin; ji ber vê yekê te gotinên ku te bi destê xulamên xwe yên pêxemberan gotine rast kirin, yanî ku hestiyên padîşahên me û hestiyên bav û kalên me. ji cihê wan bên derxistin.

25 Û va ye, ew ji ber germa rojê û ber sermaya şevê têne avêtin û bi xelayê, bi şûr û bi belayê mirin. 26 Û mala ku bi navê te tê gotin, te wêran kir, çawa ku îro tê dîtin, ji ber xerabiya mala Îsraêl û mala Cihûda. 27Ya Xudan Xwedayê me, te li gor hemû qenciya xwe û li gor wê dilovaniya xwe ya mezin, bi me re kir. 28 Çawa ku te bi xulamê xwe Mûsa got, wê roja ku te emir kir ku Şerîetê li ber zarên Îsraêl binivîsîne û got: 29 Eger hûn dengê min nebihîzin, bi rastî ev elaleta pir mezin wê bibe hejmareke hindik di nav miletan de, ku ezê wan li wir belav bikim. 30 Çimkî min zanibû ku ewê guh nedin min, çimkî ew miletekî serhişk e; 31 Û wê bizanibin ku ez Xudan Xwedayê wan im, çimkî ezê dil û guh bidim wan ku bibihîzin. 32 Û ewê pesnê min bidin li welatê dîlgirtinê û li ser navê min bifikirin, 33 Û ji stûyê xwe û ji kirinên xwe yên xerab vegerin, çimkî ewê riya bav û kalên xwe yên ku li ber Xudan guneh kirin, bînin bîra xwe. 34 Û ezê wan dîsa bînim welatê ku min bi sond ji bav û kalên wan, Birahîm, Îshaq û Aqûb re sond xwaribû û ew ê bibin serwerên wî, û ezê wan zêde bikim û ew kêm nebin. 35 Û ezê bi wan re peymana herheyî bibim Xwedayê wan û ew ê bibin gelê min û êdî ez gelê xwe yê Îsraêl ji welatê ku min daye wan, dernaxim. BEŞA 3 1 Ya Xudan, Xwedayê Îsraêl, Xwedayê Îsraêl, canê ku di tengahiyê de ye, ji te re diqîre. 2 Bibihîze, ya Xudan, û were rehmê; Çimkî tu dilovan î û li me were rehmê, çimkî me li ber te guneh kir. 3 Çimkî tu her û her radibî û em bi tevahî helak dibin. 4 Ya Xudanê karîndarê her tiştî, tu Xwedayê Îsraêl, niha bibihîze duayên Îsraêliyên miriyan û zarokên wan ên ku li ber te guneh kirine û guh nedan dengê te Xwedayê xwe. . 5 Neheqiyên bav û kalên me bîr nekin, lê niha li ser hêza xwe û navê xwe bifikirin. 6Çimkî tu Xudan Xwedayê me yî û ya Xudan, emê pesnê te bidin.

7 Ji ber vê yekê te tirsa xwe xist dilê me, ji bo ku em gazî navê te bikin û di dîltiya xwe de pesnê te bidin. 8 Va ye, em îro hê jî di esîrtiya xwe de ne, cihê ku te em ji hev belav kirin, ji bo rûreşkirin û nifiran, û li gorî hemû neheqiyên bav û kalên me yên ku ji Xudan Xwedayê me dûr ketine. 9 Îsraêl, emrên jiyanê bibihîze: guh bide şehrezayiyê. 10 Çawa dibe Îsraêl, ku tu li welatê dijminên xwe yî, tu li welatekî xerîb pîr bûyî, tu bi miriyan xera bûyî. 11 Ma tu bi wan ên ku daketine gorê re yî? 12 Te dev ji kaniya şehrezayiyê berda. 13 Çimkî eger te di riya Xwedê de bimeşiya, divê tu her û her di aştiyê de bima. 14 Fêr bibin ku şehrezayî li ku derê ye, hêz li ku derê ye, têgihîştinê li ku ye; da ku tu jî bizanibî dirêjiya rojan li ku ye, jiyan li ku ye, ronahiya çavan li ku ye û aştî li ku ye. 15 Kê cihê wê dît? an kî hatiye xezîneyên wê? 16 Mîrên miletan û yên ku serweriya cenawirên li ser rûyê erdê dikin, li ku derê ne; 17 Yên ku bi teyrên ezmanan re mijûl dibûn û zîv û zêr berhev dikirin, yên ku mirov pê bawer in û bi destxistina wan qet nehiştin? 18 Çimkî yên ku zîv dixebitîn û ew qas hişyar bûn û kirinên wan nediyar in, 19 Ew winda bûn û daketin gorê û yên din li şûna wan derketin. 20 Xortan ronahî dîtin û li ser rûyê erdê rûniştin, lê riya zanînê nizanin. 21 Ne riyên wê fêm kirin û ne jî pê girtin: zarokên wan ji wê rêyê dûr bûn. 22 Ew ne li Kenanê hatiye bihîstin û ne jî di Theman de hatiye dîtin. 23 Agarên ku li ser rûyê erdê li şehrezayiyê digerin, bazirganên Meran û Theman, nivîskarên çîrokan û lêgerên ji têgihîştinê; yekî ji van riya şehrezayiyê nizane, ne jî rêyên wê bi bîr tîne. 24 Ey Îsraêl, mala Xwedê çiqas mezin e! û cihê milkiyeta wî çiqas mezin e! 25 Mezin û dawiya wî tune; bilind, û bêpîvan. 26 Dêwên ku ji destpêkê ve bi navûdeng bûn, ew qas mezin û di şer de pispor bûn. 27Yên ku Xudan ne hilbijartiye û ne jî riya zanînê daye wan. 28 Lê ji ber ku şehrezayiya wan tune bû, hatin helakkirin û bi bêaqiliya xwe helak bûn. 29 Kî hilkişiyaye ezmên, wê girtiye û ji ewran daxistiye xwarê?

30 Kî di ser behrê re derbas bûye û wê dîtiye û wê bi zêrê paqij bîne? 31 Tu kes riya wê nizane û li riya wê nafikire. 32 Lê yê ku her tiştî dizane, wê nas dike û bi têgihîştina xwe ew dîtiye; 33 Yê ku ronahiyê dişîne û ew diçe, dîsa gazî wî dike û ew bi tirs guh dide wî. 34 Di nobedariya xwe de stêrk dibiriqîn û şa dibûn. Û bi vî awayî wan bi dilgeşî ronahiyê da yê ku ew çêkir. 35 Ev Xwedayê me ye û li hember wî yekî din nayê hesibandin 36 Wî hemû riya zanînê fêhm kir û da xulamê xwe Aqûb û Îsraêliya delalê xwe. 37 Paşê wî xwe li ser rûyê erdê nîşan da û bi mirovan re peyivî. BEŞA 4 1 Pirtûka emrên Xwedê û Şerîeta ku her û her dimîne ev e. lê bihêle ew bimire. 2 Bizivire ey Aqûb, û wê bigire, li ber ronahiya wê bimeşe, da ku tu ronî bibî. 3 Rûmeta xwe nede yekî din û ne jî tiştên ku ji bo te bikêr in nede miletekî xerîb. 4 Ey Îsraêl, em bextewar in, çimkî tiştên ku li Xwedê xweş tên ji me re têne zanîn. 5 Xweş be, gelî min, bîranîna Îsraêl. 6 Hûn ne ji bo helakbûna xwe ji miletan re hatin firotin, lê ji ber ku we Xwedê kir xezeba, hûn radestî dijminan bûn. 7Çimkî we ewê ku hûn çêkirine, bi qurbankirina ji cinan re, ne ji Xwedê re, hêrs kir. 8 We Xwedayê herheyî yê ku hûn mezin kir ji bîr kir; û we Orşelîma ku we şîr kir xemgîn kir. 9Çimkî gava dît ku xezeba Xwedê bi ser we de tê, wê got: «Guh bidin, ey yên ku li dora Siyonê rûdinin! 10Çimkî min dîltiya kur û keçên xwe yên ku heta-hetayê bi ser wan de anî, dît. 11 Min ew bi şahî xwar; lê ew bi girî û şînê şandin. 12 Bila tu kes bi min şa nebe, jinebî û ji gelekan berdaye, ku ji ber gunehên zarokên xwe wêran mam. ji ber ku ew ji Şerîeta Xwedê dûr ketin. 13 Wan qanûnên wî nizanibûn, ne di rêyên emrên wî de meşiyan, ne jî di riya rastdariya wî de di rêyên terbiyekirinê de meşiyan. 14 Bila ew ên ku li dora Siyonê rûdinin, werin û dîltiya kur û keçên min ên ku heta-hetayê bi ser wan de aniye, bînin bîra xwe.

15Çimkî wî miletek ji dûr ve anî ser wan, miletek bêşerm û bi zimanekî xerîb, ku ne hurmeta pîremêr dikir, ne jî ji zarokê rehmê dikir. 16 Vana zarokên delal ên jinebiyê birin û ew bi tenê bê keç û bê keç hiştin. 17 Lê ez çi dikarim alîkariya te bikim? 18 Çimkî yê ku ev bela anîne serê we, wê we ji destê dijminên we xilaz ke. 19 Herin, zaroyên min, herin riya xwe, çimkî ez bêbext mam. 20 Min cilê aştiyê li xwe kir û kirasê duaya xwe li xwe kir: Di rojên xwe de ez ê heta-hetayê biqîrim. 21 Xweş bin, zarokên min, hawara Xudan bidin, û ewê we ji hêz û destê dijminan rizgar bike. 22 Çimkî hêviya min bi Yê Herheyî ye, ku ew we xilas bike; û şahî ji Yê Pîroz ji min re hat, ji ber rehma ku wê di nêzîk de ji Xilaskarê me yê Herheyî ji we re bê. 23Çimkî min hûn bi şîn û girî şandin, lê Xwedê wê we her û her bi şahî û şahî bide min. 24 Mîna ku niha cîranên Siyonê dîlgirtina te dîtine, wusa jî ewê di demeke nêzîk de rizgariya we ji Xwedayê me bibînin, ku wê bi rûmeta mezin û ronahiya Dawiya Herheyî were ser we. 25 Zarokên min, bi bîhnfirehiya xezeba ku ji aliyê Xwedê ve hatiye serê we, bikin, çimkî dijminê we tengahî da we. lê di demeke kurt de tuyê helakbûna wî bibînî û bi stûyê wî bidî. 26 Yên min ên nazik bi rêyên dijwar ketin û wek keriyek ji dijminan hatin girtin. 27 Zarokên min, rihet bin û gazî Xwedê bikin, çimkî yê ku ev tişt anîne serê we, wê bên bîra we. 28Çimkî çawa ku di dilê we de bû ku hûn ji Xwedê dûr bikevin, bi vî awayî hûn vegerin, deh caran bêtir li wî bigerin. 29 Çimkî yê ku ev bela anîne serê we, wê bi xilasiya we şabûna herheyî bîne. 30 Ey Orşelîm, dilê xwe xweş bike, çimkî yê ku ev nav daye te, wê teseliyê bide te. 31 Bextewar in, yên ku te êşandin û bi ketina te şa bûn. 32 Belengaz ew bajarên ku zarokên te ji wan re xizmet kirine; 33 Çawa ku ew bi wêranbûna te şa bû û bi ketina te şa bû, wê ji ber wêranbûna xwe jî xemgîn bibe. 34 Çimkî ezê şabûna elaleta wê ya mezin rakim û quretiya wê bibe şîn. 35 Çimkî agir wê ji Dawiya Dawî bi ser wê de bê, ku dê bimîne; û wê ji bo demeke mezin di nav şeytan de bimîne.

100

36 Ey Orşelîm, li rojhilatê xwe binêre û li şahiya ku ji Xwedê tê ji te re binêre. 37 Va ye, kurên te yên ku te şandine, tên, ew ji rojhilat heta rojava bi peyva Pîroz li hev civiyan û bi rûmeta Xwedê şa dibin. BEŞA 5 1 Ey Orşelîm, cilê şîn û cefayê li xwe bike û bedewiya rûmeta ku ji Xwedê tê heta-hetayê li xwe bike. 2 Cilê rastdariya ku ji Xwedê tê, ducar li dora xwe bike. û li ser serê xwe deqek ji rûmeta herheyî danî. 3 Çimkî Xwedê wê ronahiya te nîşanî her welatê di bin ezmên de bide. 4Çimkî navê te wê her û her ji aliyê Xwedê ve bê gotin, aştiya rastdariyê û rûmeta perizîna Xwedê. 5 Rabe ey Orşelîm, li ser bilind raweste û li rojhilatê binêre û va ye zarokên te ji rojava ber bi rojhilat ve bi peyva Xwedayê Pîroz kom bûne û bi bîranîna Xwedê şa dibin. 6 Çimkî ew bi peyatî ji te derketin û ji dijminên xwe hatin birin; 7Çimkî Xwedê destnîşan kir ku her girên bilind û qeraxên domdar bên avêtin û gelî tijî bibin, da ku erd jî çêbike, da ku Îsraêl bi silametî bi rûmeta Xwedê here. 8 Ji xeynî vê, daristan û her dara xweş bi emrê Xwedê wê li ser Îsraêl bin. 9Çimkî Xwedê wê Îsraêl bi şahî bi ronahiya rûmeta xwe bi rehm û rastdariya ku ji wî tê, bi rê ve bibe.

101

BEŞA 1 1 Nusxeyek ji nameyeke ku Yêremya ji wan ên ku ji aliyê padîşahê Babîlê ve dîl bên birin Babîlê, şand, da ku wan bipejirîne, li gor ku Xwedê jê re emir kiribû. 2 Ji ber gunehên ku we li ber Xwedê kirine, Padîşahê Babîlan Nabukodonosor hûnê dîl bibin Babîlê. 3 Îcar gava ku hûn bên Babîlê, hûnê gelek sal û demeke dirêj, ango heft nifşan, li wir bimînin. 4 Niha hûnê li Babîlê xwedayên ji zîv, ji zêr û ji dar, yên ku li ser milan hatine hilgirtin bibînin, yên ku miletan ditirsînin. 5 Loma hay ji xwe hebin, ku hûn bi tu awayî nebin wek biyaniyan, ne hûn û ne jî yên wan bin, gava ku hûn bibînin ku elaletê li pêş wan û li pişt wan diperizin wan. 6 Lê hûn di dilê xwe de bêjin: Ya Xudan, divê em ji te re biperizin. 7Çimkî milyaketê min bi we re ye û ez bi xwe xema canê we dikim. 8Zimanê wan ji aliyê karker ve tê paqijkirin û ew bi xwe jî bi zîv hatine zêrkirin û pêçandin. Lê ew derew in û nikarin bipeyivin. 9 Û wek keçikeke ku ji hevzayendiyê hez dike zêr digirin, ji serê xwedayên xwe re tac çêdikin. 10 Carinan jî kahînan ji xwedayên xwe zêr û zîv radigihînin û didine xwe. 11 Erê, ewê wê bidin fahîşeyan û wan wek mirovan bi cil û bergên xwe xemilînin. 12 Lê dîsa jî ev xweda nikarin xwe ji gemar û mêxê xilas bikin, tevî ku ew bi cilê binefşî bin. 13 Ji ber toza Perestgehê rûyê xwe paqij dikin, gava ku pir li ser wan be. 14 Û yê ku nikaribe bikuje yê ku wî xeyîdîne, mîna ku ew dadgerê welêt be, sîxur digire. 15 Di destê wî yê rastê de xencer û axînek jî heye, lê nikare xwe ji şer û dizan rizgar bike. 16 Bi wê yekê têne zanîn ku ew ne xweda ne; ji ber vê yekê ji wan netirsin. 17Çimkî wek firaxeke ku mirov bi kar tîne, gava ku bişkê, ne hêja ye; bi xwedayên wan re jî wisa ye: Gava ku ew di Perestgehê de têne danîn, çavên wan ji lingên wan ên ku dikevin hundir tije ax dibin. 18 Û çawa ku derî ji her alî ve li ser wî yê ku padîşah xeyîdîne, wekî ku bi kuştinê ve girêdayî ye, têne verast kirin: wusa jî kahînan perestgehên xwe bi derî, bi qefle û baran digirin, da ku xwedayên wan bi dizan neyên xerakirin. 19 Ji wan re mûman pêdixin, erê, ji xwe zêdetir, ku yekî nabînin.

102

20 Ew mîna yek ji tîrên Perestgehê ne, lê dîsa jî dibêjin ku dilê wan bi tiştên ku ji erdê diherike, dişewite. Û gava ewan û cil û bergên wan dixwin, ew pê nahesin. 21 Ji dûmana ku ji Perestgehê derdikeve rûyê wan reş bûye. 22 Li ser laş û serê wan zozan, daqurt û çûk û pisîk jî rûniştine. 23 Bi vê yekê hûn dikarin bizanibin ku ew ne xweda ne; ji ber vê yekê ji wan netirsin. 24 Her çiqas zêr ku li ser wan e, da ku wan xweş bike, heya ku zengê paqij nekin, ew ronî nabin; 25 Tiştên ku bêhna wan tune, bi buhayeke giran tê kirîn. 26 Li ser milên wan têne hilgirtin, lingên wan tune ku bi wan re ji mirovan re eşkere bikin ku ew ne tiştek hêja ne. 27 Yên ku ji wan re xizmet dikin jî şerm dikin; ji ber ku her gavê bikevin erdê, nikarin ji xwe rabin; ne jî eger yek wan rast bike, nikare ji xwe bilivîne; Ma ew dikarin xwe rast bikin, lê diyariyan didin ber xwe, wekî ji miriyan re. 28 Tiştên ku ji wan re tên serjêkirin, kahînên wan difiroşin û xerab dikin. bi vî awayî jinên wan jî beşek ji wê di xwê de dihêlin; lê ji feqîr û belengazan re tu tiştî nadin. 29 Jin û jinên di nivînan de qurbanên xwe dixwin: Bi van tiştan hûn dizanin ku ew ne xweda ne; ji wan netirsin. 30 Çimkî çawa dikarin ji wan re xweda bên gotin? ji ber ku jinan goşt danîn ber xwedayên zîv, zêr û dar. 31 Û kahîn di perestgehên xwe de rûdiniştin, cilên xwe çirandin, ser û rihên xwe tirî û tiştek li ser serê wan tune. 32 Ew li ber xwedayên xwe diqîrin û digirîn, çawa ku mirov di cejnê de gava ku yek dimire. 33 Kahînan jî cilên xwe ji xwe dikin, jin û zarokên xwe li xwe dikin. 34 Yê ku meriv ji wan re xerabî bike an qencî be, ew nikarin berdêl bidin: Ne dikarin padîşahek saz bikin û ne jî wî bixin xwarê. 35 Bi vî awayî, ew ne dikarin dewlemendî û ne jî peran bidin; her çend mirov ji wan re sondekê bike û negire jî, ew ê hewce nekin. 36 Ew nikarin tu kesî ji mirinê xilas bikin, ne jî qelsan ji hêzdar xilas bikin. 37 Ew nikarin çavên mirovê kor vegerînin û di tengahiyê de alîkariya yekî bikin. 38 Ew nikarin rehmê li jinebiyê bikin û ne jî qenciyê bi sêwî bikin. 39 Xwedayên wan ên ji darê û bi zêr û zîv hatine pêçan, mîna kevirên ku ji çiyê hatine qutkirin in;

40 Îcar divê mirov çawa bifikire û bêje ku ew xweda ne, gava ku Keldanî jî bi xwe wan bêrûmet dikin? 41 Eger ew yekî lal bibînin ku nizane bipeyive, wî tînin û ji Bel lava dikin ku ew bipeyive, wekî ku têbigihîje. 42 Lê ew bi xwe nikarin vê yekê fêm bikin û dev ji wan berdin, çimkî zanîna wan tune. 43 Jin jî bi benan li ser rêyan rûniştin, ji bo bîhnxweş sindoqê dişewitînin; lê eger yek ji wan, ji aliyê yekî derbasbûyî ve bikişe, bi wî re raze, ew hevjîna xwe şermezar dike, ku ew wek xwe layiq nebûye. , ne jî benga wê şikestiye. 44 Tiştê ku di nav wan de tê kirin derew e, îdî çawa dibe ku bê fikirîn an jî bê gotin ku ew Xweda ne? 45 Ew ji xerat û zêrkeran hatine çêkirin, ji xeynî karkeran pê ve ne tiştekî din in. 46 Û ewên ku ew çêkirine bi xwe nikarin dirêj bimînin; Îcar tiştên ku ji wan hatine çêkirin, wê çawa bibin xweda? 47 Çimkî wan derew û riswakirin ji yên paşê re hiştin. 48 Çimkî gava şer û belayek bi ser wan de bê, kahîn bi xwe re dişêwirin, li ku derê bi wan re veşêrin. 49 Îcar çawa mirov nikarin bihesibînin ku ew ne xwedayên ku ne dikarin xwe ji şer û ne jî ji bela xilas bikin, ne? 50 Ji ber ku ew ji dar in û bi zîv û zêr hatine pêçandin, wê bê zanîn ku ew derew in. 51 Û wê ji hemû miletan û padîşahan re diyar bibe ku ew ne xweda ne, lê kirinên destên mirovan in û di wan de karê Xwedê tune. 52 Îdî ma kî nizane ku ew ne îlah in? 53 Çimkî ne dikarin padîşahekî li welêt saz bikin, ne jî dikarin baranê bidin mirovan. 54 Ew nikarin doza xwe bikin dadbar, ne jî xeletiyekê rast bikin, ji ber ku ew nikarin di navbera erd û ezmanan de wek qijik in. 55 Dema ku agir bi ser mala xwedayên ji dar de bibare, an bi zêr an zîv were danîn, kahînan wê birevin û birevin; lê ewê bi xwe wek tîrêjan bên şewitandin. 56 Bi ser de ew nikarin li hember tu padîşah û dijminan bisekinin; hingê çawa dikare were fikirîn an jî bêje ku ew xweda ne? 57 Ne jî ew xwedayên darê, yên ku bi zîv û zêr hatine danîn, ne ji diz û ne jî diz xilas dibin. 58 Zêr, zîv û cil û bergên wan ên ku pê li xwe kirine, yên bi hêz digirin û bi hev re diçin û nikarin arîkariya xwe bikin.

59 Ji ber vê yekê, ji xwedayên weha yên derewîn çêtir e ku meriv bibe padîşahek ku hêza xwe nîşan bide, an jî keştiyek bikêr di xaniyek de, ku xwediyê wê bikar bîne, çêtir e. yan jî bibe deriyekî malekê, ji xwedayên derewîn tiştên weha tê de bihêle. an stûnek ji dar di serayê de, ji xwedayên weha derewîn. 60 Çimkî roj, hîv û stêrk ronî ne û ji bo karên xwe hatine şandin, guhdar in. 61 Bi vî awayî birûska dema ku derdikeve, bi hêsanî tê dîtin; û bi heman awayî li her welatî ba tê. 62 Û di gava ku Yezdan fermanê dide ewran ku bi ser hemû dinyayê da bigerin, ewan jî weka ku ji wan hatiye xwestinê dikin. 63 Û agirê ku ji jor ve hatiye şandin, da ku çiya û daristanan bişewitîne, wek ku hatiye fermankirin, dike; 64 Ji ber vê yekê ne divê bê guman kirin û ne jî gotin ku ew xweda ne, ji ber ku ew ne dikarin dadbarkirina sedeman û ne jî ji mirovan re qenciyê bikin. 65 Loma hûn bizanin ku ew ne xweda ne, ji wan netirsin. 66Çimkî ew ne dikarin padîşahan nifiran bikin û ne jî pîroz bikin. 67 Ew nikarin di ezmanan de di nav miletan de beratan bidin, ne wek rojê bibiriqînin û ne jî wekî hîvê ronahiyê bidin. 68 Heywan ji wan çêtir in, ji ber ku ew dikarin bikevin bin perdeyekê û alîkariya xwe bikin. 69 Îdî ji bona me ra, ku ewan îlah in, îdî tu ji wan netirse. 70Çimkî wek tirsonek di nav baxçeyekî xiyar de tu tiştî naparêze, xwedayên wan ên ji dar in û bi zîv û zêr ve girêdayî ne. 71 Û bi vî awayî xwedayên wan ên ji darê û bi zîv û zêr veşartibûn, wek stirîyekî spî yê baxçê ne, ku her çûk lê rûdine; her weha ji laşê mirî re jî, ku li rojhilat di nav tariyê de ye. 72 Û hûn ê bi binefşê ya ku li ser wan diqelişe, wan nas bikin ku ew ne xweda ne. 73 Ji ber vê yekê mirovê rast, yê ku pûtên wî tune ne, çêtir e, çimkî ewê ji şermezariyê dûr be.

103

104

BEŞA 1 1 Û ew di nav êgir de dimeşiyan, pesnê Xwedê didan û Xudan pîroz dikirin. 2 Hingê Azaryas rabû ser xwe û bi vî awayî dua kir. û devê xwe di nav êgir de vekir û got: 3 Xwezî tu yî, ya Xudan Xwedayê bav û kalên me, navê te hêjayî pesindayînê ye û her û her bi rûmet e. 4Çimkî tu di hemû tiştên ku te ji me re kirî de rast î. 5 Di hemû tiştên ku te anîne serê me û li ser bajarê pîroz ê bav û kalên me, Orşelîmê, te dîwana rastîn pêk aniye; 6Çimkî me guneh kir û me neheqî kir û ji te dûr ketin. 7 Me di her tiştî de neheqî kir, emrên te negirtin, ew negirtin û ne jî wekî ku te li me emir kiriye, nekiriye, da ku em qenc bibin. 8 Ji ber vê yekê her tiştê ku te anî serê me û her tiştê ku te ji me re kir, te bi dîwana rastîn kir. 9 Û te em da destên dijminên bêqanûn, yên ku ji Xwedê nefret dikin, û padîşahekî neheq, û yê herî xerab li hemû dinyayê. 10 Û niha em nikarin devê xwe vekin, em ji xulamên te re bûne şerm û rûreş. û ji wan ên ku ji te re diperizin. 11 Lê dîsa jî ji bo xatirê navê xwe me bi tevahî teslîm neke û peymana xwe betal neke. 12 Ji bo xatirê hezkiriyê xwe Birahîm, ji bo xatirê xulamê xwe Îshaq û ji bo xatirê Îsraêliya xwe ya pîroz, dilovaniya xwe ji me dûr neke. 13 Te ji wan re got û te soz da ku tu tovên wan wek stêrên ezmanan û wek qûma li qeraxê deryayê zêde bikî. 14Çimkî, ya Xudan, em ji her miletî kêmtir bûne û ji ber gunehên xwe li seranserê dinyayê di bin vê rojê de ne. 15 Di vê demê de ne mîr, ne pêxember, ne serok, ne diyariya şewitandinê, ne qurban, 105

ne jî bixûr, ne jî cîhek heye ku li ber te qurban bike û rehmê bibîne. 16 Lê dîsa jî em bi dilekî poşman û bi ruhekî nefsbiçûk werin qebûlkirin. 17 Mîna goriyên şewitandinê yên beran û gayan, û mîna deh hezar berxên qelew: Bira îro qurbana me li ber çavê te be û bihêle ku em bi tevahî li pey te herin. baweriya xwe bi te anîn. 18 Û niha em bi hemû dilê xwe li pey te diçin, em ji te ditirsin û li rûyê te digerin. 19 Me şerm neke, lê li gorî dilovaniya xwe û li gorî mezinahiya dilovaniya xwe bi me re bike. 20 Me jî li gor karên xwe yên ecêb rizgar bike, û rûmetê bide navê xwe ya Xudan. 21 Û bila ew bi hemû hêz û qewata xwe şerm bibin û hêza wan bişkê. 22 Û bila bizanin ku tu Xwedayê yekta yî û li ser hemû dinyayê bi rûmet î. 23 Û xulamên padîşah, yên ku ew xistin hundurê, dev ji germkirina firnê bi rozûn, cerm, tov û darên piçûk bernedan. 24 Bi vî awayî agirê çil û neh zend li ser firnê derket. 25 Û di wê derê re derbas bû û ew Keldaniyên ku li ser firnê dîtin, şewitandin. 26 Lê milyaketê Xudan tevî Azaryas û hevalên wî daket firnê û agirê êgir ji tenûrê vêxist. 27 Û di nav firnê de wek bayekî şil û fîtnazî çêkir, wusa ku agir qet negihîşt wan, ne êş û ne jî êş kişand. 28Hingê hersêyan, wek ku ji devê yek be, pesnê Xwedê di firnê de, pesnê xwe dan û pîroz kirin û gotin: 29 Xwezî tu, ya Xudan Xwedayê bav û kalên me, û tu ji her tiştî re her û her pîroz û bilind dikî. 30 Û navê te yê birûmet û pîroz pîroz e û ji her tiştî re her û her bê pesindan û bilindkirin. 31 Tu di Perestgeha rûmeta xwe ya pîroz de pîroz î û tu ji her tiştî heta hetayê pesn û birûmet dikî.

32 Xwezî bi tu yê ku kûran dinihêrî û li ser çerwiyan rûdinî û tu ji her tiştî re her û her pesn û bilind dikî. 33 Xwezî tu li ser textê rûmeta Padîşahiya xwe û ji her tiştî re her û her pesn û birûmet be. 34 Xwezî yî ku tu li pala ezmanan, û ji hemûyan pêtir tu her û her bi pesn û birûmet. 35 Ey hemû kirinên Xudan, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 36 Ey ezmanan, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 37 Ey milyaketên Xudan, Xudan pîroz bikin: Wî her û her ji her tiştî re pesnê xwe bidin û bilind bikin. 38 Ey hemû avên li ser ezmanan, Xudan pîroz bikin: Wî ji her tiştî re her û her pîroz bikin û bilind bikin. 39 Ey hemû hêzên Xudan, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 40 Ey roj û heyv, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 41 Ey stêrkên ezmanan, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 42 Ey her baran û şivan, Xudan pîroz bike, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 43 Ey hemû ba, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 44 Ey agir û germ, Xudan pîroz bikin, pesnê wî bidin û bilind bikin ve her û her. 45 Ey zivistan û havîn, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 46 Ey dewar û bahozên berfê, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 47 Ey şev û roj, Xudan pîroz bikin, wî ji her tiştî re her û her pîroz bikin û bilind bikin. 48 Ey ronahî û tariyê, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 49 Ey qeşa û serma, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 50 Ey serma û berfê, Xudan pîroz bike, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 51 Ey birûsk û ewr, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 106

52 Erd, Xudan pîroz bike, her û her pesnê wî bide û ji her tiştî bilind bike. 53 Ey çiya û zozanên biçûk, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 54 Ey hemû tiştên ku li ser rûyê erdê şîn dibin, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 55 Ey çiyan, Xudan pîroz bikin, Wî her û her ji her tiştî re pesnê xwe bidin û bilind bikin. 56 Ey derya û çem, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 57 Ey werîs û yên ku di nav avê de diçin, Xudan pîroz bikin: Wî ji her tiştî re her û her pîroz bikin û bilind bikin. 58 Ey hemû teyrên ezmanan, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 59 Ey hemû heywan û dewar, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 60 Ey zaroyên mirovan, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 61 Ey Îsraêl, Xudan pîroz bike, her û her pesnê wî bide û bilind bike. 62 Gelî kahînan Xudan, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 63 Gelî xulamên Xudan, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 64 Ey giyan û giyanên rastan, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 65 Ey mirovên dilnizm û dilnizm, Xudan pîroz bikin, her û her pesnê wî bidin û bilind bikin. 66 Ey Ananias, Azaryas, û Misael, hûn Xudan pîroz bikin, pesnê wî bidin û her û her ji her tiştî bilind bikin; û agirê şewitandî: ji nav êgir jî em rizgar kirin. 67 Ji Xudan re şikir bikin, çimkî ew dilovan e, çimkî dilovaniya wî her û her dimîne. 68 Ey hemû yên ku diperizin Xudan, Xwedayê xwedayan pîroz bikin, pesnê wî bidin û şikir bikin, çimkî dilovaniya wî her û her dimîne.

107

BEŞA 1 1 Li Babîlê mirovek bi navê Yoacîm rûdinişt: 2 Û wî jinek hilda, navê wê Sûzana bû, qîza Kelkîas, jineke gelek bedew û ji Xudan ditirsiya. 3 Dê û bavê wê jî rastdar bûn û qîza xwe li gor Şerîeta Mûsa hîn kirin. 4 Yoacîm dewlemendekî mezin bû û baxçeyekî wî yê xweş bi mala wî re hebû. ji ber ku ew ji hemûyan birûmettir bû. 5 Di heman salê de du ji kalên gel hatin tayîn kirin ku bibin dadger, wek ku Xudan jê re got, ku xerabî ji Babîlê ji dadgerên kevnar ên ku dixuye ku serweriya gel dikin. 6 Vana li mala Yoacîm gelek tişt digirtin û hemû yên ku qanûn hebûn hatin ba wan. 7 Îcar gava ku elalet danê nîvro çû, Sûzan çû baxçeyê mêrê xwe da ku bimeşe. 8 Û herdu rihspiyan ew didîtin ku her roj diçe hundir û rêve diçe. da ku şehweta wan li ser wê gurr bû. 9 Û wan hişê xwe berovajî kirin û çavên xwe zivirîn, da ku li ezmên nenêrin û dadbariyên rast bîr nekin. 10 Û her çiqas her du jî bi evîna wê birîndar bûn jî, yek newêrîbû xema xwe bide yekî din. 11 Çimkî wan şerm dikir ku şehweta xwe bidine kifşê, ku xwestine tevî wê bikin. 12 Lê ew roj bi roj bi xîret temaşe dikirin ku wê bibînin. 13 Û yekî ji yê din re got: «Niha em herin malê, çimkî dema şîvê ye. 14 Îcar gava ew derketin, yek ji yê din veqetandin û vegeriyan, hatin heman cihî. Piştî ku wan sedema ji hev pirsîn, wan bi şehweta xwe pejirand. Paşê ji bo ku ew wê bi tenê bibînin, wan bi hev re demek diyar kirin. 15 Û gava ku wan li wextê xwe temaşe dikir, ew wek berê bi du cariyan re tenê ket hundir û xwest ku xwe li baxçe bişo, çimkî germ bû. 16 Û li wê derê ji her du rihspiyan pê ve cesedek tunebû ku xwe veşartibûn û li wê temaşe kiribûn. 108

17 Paşê wê ji cariyên xwe re got: Ji min re rûn û golikên şuştinê bînin û deriyên bexçê bigrin, da ku ez min bişon. 18 Û wan wek ku wê ji wan re gotibû kirin, deriyên bexçe girtin û xwe li ber deriyên nepenî derketin, da ku tiştên ku wê li wan emir kiribû bînin; lê wan rihspî nedîtin, çimkî ew veşartî bûn. 19 Îcar gava ku carik derketin, her du rihspî rabûn, bezîn ba wê û gotin: 20 Va ye, deriyên bexçe girtî ne, ku tu kes me nebîne û em ji te hez dikin; Ji ber vê yekê bi me razî be û bi me re raze. 21 Eger tu nexwazî, em ê li hember te şahidiyê bikin, ku xortek bi te re bû û ji ber vê yekê te cariyên xwe ji xwe şandin. 22 Hingê Sûzan axînek kişand û got: «Ez ji her alî ve tengav im; eger ez vî karî bikim, ew ji bo min mirin e û eger ez wiya nekim, ez nikarim ji destên we birevim. 23 Ji bo min çêtir e ku ez bikevim destên we û nekim, ne ku li ber Xudan guneh bikim. 24 Bi wê yekê Sûzana bi dengekî bilind qêriya û her du mezinan li dijî wê qîriyan. 25 Hingê yek bezî û deriyê baxçe vekir. 26 Îcar gava xulamên malê qîrîna li bexçê bihîstin, bazdan ber deriyê nepenî, da ku bibînin, ka çi hatiye serê wê. 27 Lê gava ku rihspiyan meseleya xwe gotin, xulaman gelek şerm kirin, çimkî tu carî ji Suzanayê xebereke weha nehatibû gotin. 28 Dotira rojê, gava ku elalet li mêrê wê Yoakîm civiya, her du rihspiyan jî bi xeyalên xerab li dijî Suzanayê hatin ku wê bikujin. 29 Û ji xelkê re got: «Bişîne Sûsana, keça Kelkîas, jina Yoacîm. Û bi vî awayî şandin. 30 Îcar ew bi bav û diya xwe, zarokên xwe û hemû mirovên xwe re hat. 31 Îcar Susanna jineke pir nazik û bedew bû. 32 Û van merivên xerab ferman kirin ku rûyê wê vekin, (ji ber ku ew nixumandî bû) da ku bi bedewiya wê tijî bibin. 33 Loma hevalên wê û yên ku ew dîtin giriyan. 34Hingê her du rihspî di nav elaletê de rabûn û destên xwe danîn ser serê wê.

35 Û digirî ber bi ezmên nêrî, çimkî dilê wê bi Xudan ewle bû. 36 Û rihspiyan got: Gava em bi tena serê xwe di nav bexçê de diçûn, ev jin bi du keçan re hat hundir, deriyên bexçe girtin û karik şandin. 37 Hingê xortekî ku li wê derê veşartî bû, hat ba wê û bi wê re raza. 38 Hingê em ên ku li quncikek bexçê rawestiyan, ev xerabî dîtin, bezîn ba wan. 39 Gava ku me ew bi hev re dîtin, ew zilamê ku me nedikarî bigrin, ji ber ku ew ji me bihêztir bû, derî vekir û xwe avêt derve. 40 Lê me ev jinik girt, me pirs kir ku ew xort kî ye, lê wê ji me re negot: Em van tiştan şahidiyê dikin. 41 Hingê elaletê wek rihspî û hakimên gel bawerî bi wan anî û ew mehkûmî mirinê kirin. 42 Hingê Sûzana bi dengekî bilind kir qîrîn û got: «Ey Xwedayê herheyî, yê ku bi veşartan dizanî û bi her tiştî di zanî. 43 Tu dizanî ku wan li hember min şahidiya derewîn kirin û va ye, divê ez bimirim; lê min tu carî tiştên ku van mirovan bi xerabî li ser min îcad kirine, nekir. 44 Û Xudan dengê wê bihîst. 45 Ji ber vê yekê dema ku ew birin kuştinê, Xudan ruhê pîroz yê ciwanek ku navê wî Danîêl bû rakir. 46 Yê ku bi dengekî bilind giriya, ez ji xwîna vê jinê paqij im. 47 Hingê hemû xelkê ew ber bi wî ve zivirîn û gotin: «Ev gotinên te çi ne? 48 Îcar Îsa di nav wan de rawesta û got: «Gelo lawên Îsraêl, ma hûn ewqas bêaqil in, ku we keçeke Îsraêl mehkûm kir, bêyî ku lêkolîn bikin û rastiyê bibînin? 49 Vegere cihê dîwanê, çimkî wan li dijî wê şahidiya derewîn kirin. 50 Ji ber vê yekê hemû gel bi lez zivirî û rihspiyan jê re got: «Were, di nav me de rûne û nîşanî me bide, çimkî Xwedê rûmeta kalekî daye te.» 51 Hingê Daniyêl ji wan re got: «Van herduyan ji hev dûr bixin, ezê wan bikolim.

52 Îcar gava ew ji hev hatin qutkirin, wî gazî yekî ji wan kir û jê re got: «Ey tu di xerabiyê de pîr bûye, niha gunehên te yên ku te berê kirine, derketine holê. 53 Çimkî te dîwana derewîn kir, te yê bêguneh mehkûm kir û sûcdar azad hişt. tevî ku Xudan dibêje: «Tu yê bêguneh û rast nekujî. 54 Îcar, eger te ew dîtibe, ji min re bêje: Te ew li bin kîjan darê dît ku li hev kom bûne? Kê bersiv da, Li bin dara mastê. 55 Daniyêl got: «Baş e; te li ber serê xwe derew kir; Çimkî niha jî milyaketê Xwedê biryara Xwedê standiye, ku te bike du par. 56 Ji ber vê yekê wî ew da aliyekî, emir kir ku yê din bînin û jê re got: «Ey tovê Kenanê, ne yê Cihûdayê, bedewiyê tu xapand û şehweta dilê te xerab kir. 57 We bi keçên Îsraêl re weha kir, û ew ji tirsa bi we re bûn, lê keça Cihûda nexwest li xerabiya we bimîne. 58 Îcar ji min re bêje: Te ew xist bin kîjan darê? Kê bersiv da, Di bin dara kulikê de. 59 Hingê Daniyêl jê re got: «Baş e; te jî li ber serê xwe derew kir, çimkî milyaketê Xwedê bi şûr li bendê ye ku te bike du par, da ku te helak bike. 60 Bi vî awayî hemû civînê bi dengekî bilind qîriyan û pesnê Xwedê da, yê ku ew ên ku baweriya xwe bi wî tînin xilas dike. 61 Û ew li hember her du rihspiyan rabûn, çimkî Daniyêl bi devê wan ew bi şahidiya derewîn sûcdar kiribûn. 62 Û li gor Şerîeta Mûsa, wan wek ku bi xerabî dixwest li cîranê xwe bikin, bi wan re kirin û ew kuştin. Bi vî awayî xwîna bêguneh di heman rojê de rizgar bû. 63 Ji ber vê yekê Kelkya û jina wî ji bo keça xwe Sûsana, mêrê wê Yoacîm û hemû mirovên xwe pesnê Xwedê dan, çimkî di wê de bêrûmetî tune bû. 64 Ji wê rojê û pê ve Daniyêl li ber xelkê bi navûdeng bû.

109

110

BEŞA 1 1 Û padîşah Astyag ji bav û kalên xwe re civand û Kûroşê Pers padîşahiya xwe stand. 2 Daniyêl bi padîşah re peyivî û ji hemû hevalên xwe re qedirgiran bû. 3 Îcar pûtekî Babîlan hebû, navê wî Bel bû, û her roj diwanzdeh ardê rind, çil pez û şeş firaxên şerab li ser wî dihatin xerckirin. 4 Padîşah perizîn wê û her roj diçû ku wê biperizin, lê Daniyêl perizîn Xwedayê xwe. Padîşah jê re got: "Çima tu naperizî Belê?" 5 Yê ku bersîv da û got: «Çimkî ez ne ji pûtên ku bi destan hatine çêkirin, diperizim, lê ji Xwedayê jîndar re, yê ku erd û ezman afirandiye û serweriya wî li ser her mirovî ye. 6 Padîşah jê re got: Ma tu nafikirî ku Bel Xwedayekî jîndar e? Ma tu nabînî ku ew her roj çiqas dixwe û vedixwe? 7Hingê Daniyêl keniya û got: «Ya padîşah, nexapîne, çimkî ev ji hundurê xwe tenê gil e û ji derve jî tûnc e û qet tiştek nexwariye û ne vexwariye. 8 Ji ber vê yekê padîşah hêrs bû, gazî kahînan kir û ji wan re got: «Eger hûn ji min re nebêjin ka ev kî ye ku van xerciyan dixwe, hûnê bimirin. 9 Lê eger hûn dikarin min bidine kifşê ku Bel wan dixwe, Danîêl wê bimire, çimkî wî çêr li Bel kir. Daniyêl ji padîşah re got: Bila li gor gotina te be. 10 Kahînên Belê tevî jin û zarokên xwe şêst û deh bûn. Û padîşah bi Daniyêl re çû Perestgeha Bel. 11 Kahînên Belê gotin: «Va ye, em derdikevin, lê tu, ey padîşah, goşt deyne û şerabê amade bike, derî bi lez bigire û bi mora xwe mor bike. 12 Û sibe gava ku tu têkevî hundir, eger tu nebînî ku Belê hemû xwariye, emê bimirin; yan jî Daniyêl, yê ku derew li me dike. 13 Û wan hindik nihêrî, çimkî di bin sifrê de dergeheke nepenî çêkiribû û her tim tê de diçûn û ew xwarin xwarin. 14 Gava ew derketin, padîşah li ber Belê goşt danî. Îcar Daniyêl emir li xulamên xwe kiribû ku axê bînin û yên ku li hemû perestgehê bi tenê li ber padîşah rijandin. 15 Îcar, bi şev kahînan bi jin û zarokên xwe re, wek ku her tiştî dikirin, hatin, hemû xwarin û vexwarin. 16 Serê sibê padîşah û Daniyêl bi wî re rabû. 17 Padîşah got: Daniyêl, ma mor sax in? Û wî got: Erê, padîşah, ew sax bin. 18 Û gava ku wî derî vekir, padîşah li masê nêrî û bi dengekî bilind qêriya: Tu mezin î, ey Bel, û hîç xapandin bi te re tune. 19Hingê Daniyêl keniya, padîşah girt ku ew neçe hundir û got: «Niha li peyarê binêre û baş nîşan bide ku ev lingên kê ne.

111

20 Û padîşah got: Ez peyayên mêr, jin û zarokan dibînim. Û paşê padîşah hêrs bû, 21 Û kahînan bi jin û zarokên xwe re birin, wan deriyên nepenî nîşanî wî dan û ew lê ketin û tiştên ku li ser sifrê bûn xwarin. 22 Ji ber vê yekê padîşah ew kuşt û Bel da destê Daniyêl, ku ew û perestgeha wî hilweşand. 23 Û li wî cihî ejderekî mezin hebû ku ji Babîlonî perizîn wî. 24 Padîşah ji Daniyêl re got: Ma tu jî bibêjî ku ev ji sinc e? va ye ew dijî, dixwe û vedixwe; tu nikarî bibêjî ku ew ne xwedayê jîndar e; ji ber vê yekê biperizin wî. 25 Hingê Daniyêl ji padîşah re got: «Ezê biperizim Xudan Xwedayê xwe, çimkî ew Xwedayê jîndar e. 26Lê padîşah, destûrê bide min, ezê vî ejder bê şûr û bê dar bikujim. Padîşah got, ez destûrê didim te. 27Hingê Daniyêl çent û qelew û por hilda, ew bi hev re dîtin û ji wan girêk çêkir: ev yek xist devê ejder û wusa ejder teqiya. limêjkirin. 28 Gava ewana ji Babîlê ev yek bihîstin, hêrseke mezin hildan, li dijî padîşah komplo çêkirin û gotin: Padîşah bûye cihû, Bel xera kir, ejder kuşt û kahînan kuşt. 29 Îcar ew hatin ba padîşah û gotin: «Danîyêl me berde, an na emê te û mala te xera bikin.» 30 Îcar gava ku padîşah dît ku ew bi zorê li wî dixin, ji ber ku wî teng kirin, wî Daniyêl radestî wan kir. 31 Yê ku ew avêt çala şêran, ku ew şeş rojan lê ma. 32 Û di qulê de heft şêr hebûn û her roj du cesed û du pez didan wan, ji bo ku Daniyêl bixwin, nedan wan. 33 Îcar di Cihûstanê de pêxemberek hebû ku jê re Hebaqûk digotin. Ew nan çêdikir, di tasekê de nan şikand û diçû zeviyê, ji bo ku ji dirûvan re bîne. 34 Lê milyaketê Xudan ji Habaqûq re got: «Here, şîva ku te daye Babîlê, bîne ba Daniyêlê ku di qula şêran de ye. 35 Habaqûq got: Ya Xudan, min tu caran Babîl nedît; ne jî ez dizanim kuder li ku ye. 36Hingê milyaketê Xudan ew bi tacê girt, bi porê serê wî hilanî û bi hêrsa ruhê wî ew li Babîlê li ser golê danîn. 37 Habaqûq qîriya û got: «Ey Daniyêl, Daniyêl, şîva ku Xwedê ji te re şandiye, bigire. 38 Daniyêl jî got: «Ya Xwedê, te ez anî bîra min, yên ku li te digerin û ji te hez dikin, bernade. 39 Daniyêl rabû ser xwe û xwar. 40 Di roja heftan de padîşah çû ser Daniyêl şînê. 41 Hingê padîşah bi dengekî bilind qîriya û got: Ya Xudan Xwedayê Daniyêl hunera mezin û ji te pê ve kesek din tune. 42 Û wî ew derxist derve û yên ku bûn sebeba helakkirina wî avêtin çalê û ew di bîskekê de li ber wî hatin xwarin.

112

Ey Xuda, Xwedayê mezin ê bavên me Îbrahîm, Îshaq û Yaqûb û ji tovê wan ê rastgo; yê ku ezman û zemîn çêkiriye, bi hemû xeml û xemla xwe; yê ku derya bi peyva fermanê bi xwe ve girê nedaye; yê ku kûr nixumandiye û bi navê xwe yê tirsnak û bi rûmet mohr kiriye; ku hemû mêr ji wan ditirsin û dilerzin berî hêza xwe; ji bo rûmeta te ya mezin nikare bê tewandin, û dizî ji gunehkaran re tehdît kirin e: lê soza dilovanî ya te ne pîvanbar e û nayê lêgerîn; Ji bo hûn xudayê herî bilind, dilovanîyeka mezin, êşeke dirêj, pir dilovan û ji xerabîyên mêran heyranin. "Xuda! Xudayê min, li gor qencîya te ya mezin, ji bona wan ra, ku gunehê xwe kirine, soza poşmanî û bexşînê nedaye wan: Û bi dilovanîya bêdawî, tobe ji gunehkaran ra nehatîye tayînkirin, dibe ku ewan bêne rizgarkirinê." Ji ber vê yekê, Ey Xudayê min, ew hunera Xwedayê dadmend, ji îbrahîm û Îshaq û Yaqûb re ku li hember vê yekê guneh nekirine, poşmanî nekiriye; Lê belê te poşmanî yek ji gunehkaran ji min ra dîyar kir: ji ber ku min li jora hejmara qûmên deryayê guneh kir. Gunehên min pir bûne, xwedayê min: Nakokiyên min pir dibin, û ez ne hêja me ku ez li bilindahîya bihuştê binêrim û ji bo pirbûna kêmasîyên min bibînim. Ez bi gelek bandên hesinî têm xwarê, ez nikarim serê xwe rakim, ne jî serbestberdana min heye: Ji ber ku min xezeba te tehrîk kir, û xirabî li ber te kir: Min îradeya xwe neda, min jî emrên xwe yên bi wî rengî negirtin: Min feqet ava kir, û sûc pir kirin. Ji ber vê yekê ez çoka dilê xwe ditewînim, li rûmeta xwe dinêrim. Min guneh kir, Xwedayê min, min guneh kir, û min neqencîyên xwe qebûl kir: li ku derê, ez bi dilnizmî li te binêrim, min bibexşîne, ey Xweda, min bibexşîne û min ne bi neheqîyên min tune bike. Heta hetayê ji min aciz nebe, bi parastina xerabiyê ji bo min; Ne min mehkûmî parçeyên jêrîn ên dinyayê bike. Ji bo hûn Xweda bihûnin, xwedayê wan jî poşman bibin; Û li gorî dilovanîya xwe ya mezin, tu yê hemû qencîyên xwe xelas bikî. Ji ber vê yekê ez ê her û her rojên jiyana xwe pesnê xwe bidim: Ji bo hemû hêzên asîmanan pesnê xwe didin û diz rûmeta her û her demî ye. Amîn.

113

114

BEŞA 1 1 Piştî ku Îskenderê kurê Filîposê Makedonî, ku ji welatê Kettiimê derketibû, padîşahê Persan û Medan Daryûs xist û li şûna wî, yê pêşî li Yewnanîstanê padîşah kir. 2 Û gelek şer kirin, û gelek çeperên xurt bi dest xistin û padîşahên dinyayê kuştin, 3 Û heta kujê dinyayê çû, gelek mileta talan kir, usa ku erd li ber wî bêdeng bû. li ser vê yekê ew bilind bû û dilê wî bilind bû. 4 Û wî ordiyeke hêzdar civandin û li ser welat, û miletan û padîşahan, ku ji wî re bûn bac, hukum kir. 5 Piştî van tiştan ew nexweş ket û fêm kir ku ewê bimire. 6 Ji ber vê yekê wî gazî xulamên xwe yên birûmet û ji xortaniya xwe ve bi wî re mezin bû, kir û heta ku ew sax bû, padîşahiya xwe di nav wan de parve kir. 7 Îskender diwanzdeh salan padîşah kir û paşê mir. 8 Û xulamên wî her kes li şûna xwe hukum kir. 9 Û piştî mirina wî hemûyan tac danîn ser xwe; Piştî wan gelek salan kurên wan jî wisa kirin û xerabî li ser rûyê erdê zêde bûn. 10 Û ji wan koka xerab Antîokosê bi navê Epiphanes, kurê Antayoxos padîşah, ku li Romayê rehîn bû, derket û di sala sed û sî û heftan a Padîşahiya Yewnaniyan de padîşah bû. 11 Di wan rojan de mirovên xerab ji Îsraêl derketin û gelekan razî kirin û gotin: «Em herin û peymanê bi miletên li dora xwe re bikin. 12 Ji ber vê yekê ev amûr li wan xweş hat. 13Hingê hinek ji elaletê li vir ewqasî pêşda bûn, ku çûn ba padîşah û wî destûr da wan ku li gorî qanûnên miletan bikin. 14 Li ser vê yekê wan li Orşelîmê li gor adetên miletan cîhek ji bo xebatê ava kirin. 15 Û xwe sinetnekirin, dev ji peymana pîroz berdan û xwe bi miletan ve girê dan û ji bo xerabiyê hatin firotin. 16 Îcar gava ku padîşahî li ber Antayoxos ava bû, wî difikirî ku li ser Misrê padîşahiyê bike, da ku bibe xwediyê du serdestan. 17 Ji ber vê yekê ew bi elaleteke mezin, bi erebeyan, bi fîlan, û siwaran û bi hêzeke deryayî ket Misrê. 18 Û bi Padîşahê Misirê Ptolemês re şer kir. û gelek jî bi mirinê birîndar bûn. 19 Bi vî awayî wan bajarên xurt li welatê Misrê bi dest xistin û wî talanên wan stand. 20Piştî ku Entakos li Misrê xist, di sala sed çil û sisiyan de dîsa vegeriya û bi elaleteke mezin derket ser Îsraêl û Orşelîmê. 21 Û bi quretî ket Perestgehê, gorîgehê zêrîn, çiraya ronahiyê û hemû firaxên wan hildan. 22 Û sifra nanê pêşiyê, firaxên rijandinê û şûşe. Û bixureyên zêr, perde, tac û xemlên zêrîn ên ku li ber Perestgehê bûn, hemû yên ku wî rakirin. 23 Wî zîv, zêr û firaxên giranbiha jî hildan û xezîneyên veşartî yên ku dîtin jî hildan. 24Piştî ku wî hemû birin, çû welatê xwe, komkujiyeke mezin kir û bi quretî peyivî. 25 Ji ber vê yekê li Îsraêl, li her devera ku ew lê bûn, şîneke mezin hebû.

115

26 Bi vî awayî mîr û rihspiyan şîn kirin, keçik û xort qels bûn û bedewiya jinan hat guhertin. 27Hemû zava şînê hilda û ewê ku di oda zewacê de rûniştibû, di tengahiyê de bû. 28 Erd jî ji bo rûniştevanên wê hat guheztin û tevahiya mala Aqûb bi tevliheviyê hat girtin. 29 Û piştî ku du sal temam bûn, padîşah serekê xwe yê bacê şand bajarên Cihûdayê, ku bi elaleteke mezin hat Orşelîmê. 30 Û gotinên aştîxwaz ji wan re got, lê her tişt xapandin bû, çimkî gava ku wan bawerî da wî, ew ji nişkê ve ket ser bajêr, û ew pir bi êş xist û gelek gelê Îsraêl helak kir. 31 Û gava wî xenîmetên bajêr hilda, agir pêxist, mal û dîwarên wî ji her alî ve hilweşandin. 32 Lê jin û zarokan êsîr girtin û dewar kirin. 33Hingê wan bajarê Dawid bi dîwarekî mezin û xurt û bi bircên bi hêz ava kirin û ji wan re kirin deverek xurt. 34 Û ewan di wê da miletekî gunehkar, merivên xerab danî û xwe tê da xurt kirin. 35Wan ew jî bi zirx û erzaq hilanîn û gava ku xenîmetên Orşelîmê li hev civandin, li wir danîn û bi vî awayî ew bûn dafikek giran. 36Çimkî ew li hember Perestgehê cihê lêdanê û dijminê Îsraêl yê xerab bû. 37 Bi vî awayî li her aliyê Perestgehê xwîna bêguneh rijandin û ew heram kirin. 38 Ji ber ku şêniyên Orşelîmê ji ber wan reviyan; û zarokên wê ew berdan. 39 Perestgeha wê mîna çolê wêran bû, cejnên wê kirin şîn, Şemiyên wê kirin rûreşkirina rûmeta wê, şermezar kirin. 40 Çawa ku rûmeta wê bû, namûsa wê jî zêde bû û bilindbûna wê bû şîn. 41 Bi ser de jî padîşah Antiochos ji tevahiya padîşahiya xwe re nivîsî, ku hemû bibin yek gel. 42 Û divê her kes dev ji qanûnên xwe berde. Ji ber vê yekê hemû miletan li gor emrê padîşah li hev kirin. 43 Belê, gelek ji Îsraêliya jî bi dînê wî razî bûn, ji pûtan re qurban kirin û roja Şemiyê heram kirin. 44Çimkî padîşah bi qasidên xwe name şandin Orşelîmê û bajarên Cihûdayê, da ku li gor qanûnên xerîb ên welêt bin. 45 Di Perestgehê de goriyên şewitandinê, goriyan û vexwarinê qedexe bikin. û ku ew Şemî û rojên cejnê heram bikin: 46 Û pîrozgehê û mirovên pîroz qirêj bikin. 47 Gorîgeh, çolan û holikên pûtan ava bikin, goştê berazan û heywanên nepak bikin qurban. 48 Da ku ew jî zarokên xwe sinetnekirî bihêlin û canê xwe bi her cûre pîsîtî û pîsîtî pîs bikin. 49 Heta dawiyê Şerîetê ji bîr bikin û hemû qanûnan biguherînin. 50 Û kî ku nexwaze emrê padîşah bike, wî got, bila bimire. 51 Bi vî awayî wî ji hemû Padîşahiya xwe re nivîsî û li ser tevahiya gel serwerên xwe danîn û li bajarên Cihûdayê emir kir ku bajar bi bajar qurbanan bidin. 52 Hingê gelek ji elaletê li ba wan civiyan, da ku ji bo her kesê ku dev ji Şerîetê berdide, bicivînin. Îdî ewan di zemîn da xerabî kirin.

53 Û Îsraêl ajotin cihên veşartî, her ku ew ji bo alîkariyê birevin jî. 54 Îcar di roja panzdehê meha Kasleûyê de, di sala sed çil û pêncan de, pîsiyên xerab ên xerab li ser gorîgehê danî û gorîgehên pûtan li seranserê bajarên Cihûdayê ji her alî ve çêkirin. 55 Li ber deriyên xaniyên xwe û li kuçeyan bixûr şewitandin. 56 Û gava pirtûkên Şerîetê yên ku dîtin perçe perçe kirin, wan ew bi agir şewitandin. 57 Û her kesê ku kitêba peymana peymanê bi wan re hat dîtin an yekî ku bi Şerîetê ve girêdayî ye, emrê padîşah bû ku ew bikujin. 58 Wana her meh ji Îsraêliyên ku li bajaran dihatin dîtin, bi desthilatdariya xwe weha kirin. 59 Îcar di roja bîst û pêncê mehê de li ser gorîgeha pûtan a ku li ser gorîgeha Xwedê bû, qurban kirin. 60 Di wê demê de li gor emrê wan hinek jin kuştin, yên ku bûn sedem ku zarokên wan bên sinetkirin. 61 Û ewan zarok bi stûyê xwe daleqandin û malên wan daleqandin û yên ku ew sinet kiribûn kuştin. 62 Lê belê di Îsraêl de gelek kes bi biryar bûn û bi xwe bawer bûn ku tu tiştekî nepak nexwin. 63 Ji ber vê yekê ji bo ku ew bi xwarinên xwarinê neyên qirêj kirin û peymana pîroz xerab nekin, mirin e. 64 Û li ser Îsraêl xezebeke pir mezin bû. BEŞA 2 1 Di wan rojan de Matatiyayê kurê Yûhenna, kurê Şimûn, kahînekî kurên Yoarib ji Orşelîmê rabû û li Modîn rûnişt. 2 Û pênc kurên wî hebûn, Yohanan, ku jê re Kadîs digotin: 3 Şimûn; bi navê Thassi: 4 Cihûdayê ku jê re Maccabeus digotin: 5 Eleazarê ku jê re Avaran digotin û Yonatan ku paşnavê wî Apphus bû. 6 Û çaxê wî çêriyên ku li Cihûda û Orşelîmê hatibûn kirin dîtin, 7 Wî got: Wey li min! Ma çima ez ji dayik bûm ku ez vê bextreşiya gelê xwe û bajarê pîroz bibînim û li wir bimînim, dema ku ew ket destê dijmin û pîrozgeh kete destê xerîban? 8 Perestgeha wê bûye mîna mirovekî bêrûmet. 9 Keştiyên wê yên birûmet birin esîriyê, zarokên wê li kolanan, xortên wê bi şûrê dijmin têne kuştin. 10 Kîjan milet di Padîşahiya wê de para xwe negirtiye û ji xenîmetên wê negirtiye? 11 Hemû xemlên wê têne hilanîn; jina azad dibe kole. 12 Û va ye, pîrozgeha me, bedewî û rûmeta me wêran bûye û miletan ew heram kiriye. 13 Îcar emê êdî ji bo çi bijîn? 14Hingê Matatya û kurên wî cilên xwe çirandin, tûrik li xwe kirin û gelek şîn kirin. 15 Di vê navberê de efserên padîşah, yên ku xelkê mecbûrî serhildanê dikirin, hatin bajarê Modîn, da ku wan bikin qurban. 16 Gava gelek ji Îsraêl hatin ba wan, Matatya jî û kurên wî hatin ba hev.

116

17Hingê bersîva efserên padîşah da û bi vî awayî ji Mattathias re got: «Tu li vî bajarî serwer û mirovekî bi rûmet û mezin î û bi kur û birayan re hêzdar î. 18 Îcar niha tu pêşî were û emrê padîşah bîne cih, çawa ku hemû miletan kirine, erê, û zilamên Cihûdayê jî û yên ku li Orşelîmê mane. hevalno û tu û zarokên te wê bi zîv û zêr û gelek xelatan bên qedirgirtin. 19Hingê Matatya bersîv da û bi dengekî bilind got: Her çend hemû miletên ku di bin serweriya padîşah de ne, bi ya wî bikin û her kes ji ola bav û kalên xwe dûr bikevin û bi emrên wî razî bin. 20 Lê dîsa jî ez, kurên xwe û birayên xwe emê di peymana bav û kalên xwe de bimeşin. 21 Xwedê neke ku em dev ji qanûn û qanûnan bernedin. 22 Em guh nadin gotinên padîşah, ku ji dînê xwe derkevin, ne li milê rastê û ne jî li milê çepê. 23 Gava ku wî dev ji van gotinan berda, li ber çavê hemûyan yekî ji Cihûyan hat ku li gorî emrê padîşah li gorîgeha ku li Modînê bû, goriyê bide. 24Çaxê Matatya ev tişt dît, ji xîretê şewitî, rihê wî lerizî û nekaribû ku hêrsa xwe li gorî dîwanê nîşan bide. 25 Û serkarê padîşah, yê ku zora mêran dikir ku qurban bikin, di wê demê de wî kuşt û gorîgeh hilweşand. 26 Bi vî awayî wî ji bo Şerîeta Xwedê bi xîret kir, çawa ku Fînes bi Zambrîyê kurê Selom re kir. 27 Û Mattathias li seranserê bajêr bi dengekî bilind qîriya û got: «Yê ku ji Şerîetê xîretkêş e û peymanê diparêze, bila li pey min were. 28 Îcar ew û kurên xwe reviyan çiyayan û hemû tiştên ku li bajêr hebûn hiştin. 29Hingê gelek kesên ku li edalet û dadmendiyê digeriyan daketin çolê û li wir rûdiniştin. 30 Hem ew, hem zarokên wan û hem jî jinên wan; û dewarên wan; ji ber ku tengahî li ser wan zêde bû. 31 Îcar gava ku ji xulamên padîşah û ji artêşa ku li Orşelîmê, li bajarê Dawid bû, hat gotin ku hin zilamên ku emrê padîşah binpê kiribûn, daketin cihên veşartî yên li çolê. 32 Gelek li pey wan ketin, bi ser wan de girtin, li hember wan zomêd xwe danîn û roja Şemiyê bi wan re şer kirin. 33 Û wan ji wan re got: «Tiştê ku we heta niha kiriye, bila bes be; derkevin û li gor emrê padîşah bikin û hûnê bijîn. 34 Lê wan got: «Em dernekevin derve û emrê padîşah nekin ku roja Şemiyê heram bikin. 35 Îdî wana bi lez û bez şer da wan. 36 Lê wan bersîva wan neda, ne kevir avêtin wan û ne jî cihê ku lê veşartibûn, negirtin. 37 Lê got: «Em hemû di bêgunehiya xwe de bimirin; erd û ezman wê ji bo me şahidiyê bikin ku hûn bi neheqî me bikujin. 38 Îcar ew roja Şemiyê li dijî wan rabûn şer û ew bi jin, zarokên xwe û dewarên xwe re, bi hejmara hezar kesî kuştin. 39 Îcar gava ku Matatyas û hevalên wî ev yek fêm kirin, ji bo wan şîn kirin. 40 Û yekî ji wan ji yekî din re got: «Eger em hemû wek birayên xwe bikin û ji bo jiyan û qanûnên xwe li hember miletan şer nekin, ewê niha zû me ji erdê derxînin.

41 Di wê demê de wan biryar da û gotin: «Kî ku were roja Şemiyê bi me re şer bike, em ê li hember wî şer bikin. ne jî em hemû wek birayên xwe yên ku li cihên veşartî hatine kuştin, bimirin. 42 Hingê komeke Asîyayî, ku mêrxasên Îsraêl bûn, hemû yên ku bi dilxwazî ji Şerîetê re bûn, hatin ba wî. 43Hemû yên ku ji ber tengahiyê reviyan xwe bi wan re anîn û ji wan re rûniştin. 44 Ji ber vê yekê wan hêzên xwe kirin yek û bi hêrsa xwe li zilamên gunehkar û di xezeba xwe de li zilamên xerab xistin; 45Hingê Matatya û hevalên xwe li dora xwe geriyan û gorîgeh hilweşandin. 46 Û wan zarokên ku di peravên Îsraêl de sinetnebûyî dîtin, bi mêrxasî sinet kirin. 47 Ew jî li pey mirovên qure bûn û karê di destê wan de bi ser ket. 48 Îcar wan Şerîet ji destê miletan û ji destê padîşahan derxistin û nehiştin ku gunehkar bi ser bikeve. 49 Îcar gava ku wextê mirina Matatya nêzîk bû, wî ji kurên xwe re got: «Niha quretî û hilat, û dema wêranbûnê û xezeba hêrsbûnê bi hêz bûye. 50 Îcar, kurên min, hûn ji bo Şerîetê xîret bibin û canê xwe ji bo peymana bav û kalên xwe bidin. 51 Tiştên ku bav û kalên me di dema xwe de kirine, gazî bikin. bi vî awayî hûnê rûmeteke mezin û navekî herheyî bistînin. 52 Ma Birahîm di ceribandinê de dilsoz nehat dîtin û ew ji bo rastdariyê jê re hat hesibandin? 53 Ûsiv di dema tengasiya xwe de emir girt û bû xudanê Misrê. 54 Bavê me Fînes bi xîret û dilnermî peymana kahîntiya herheyî stand. 55 Îsa ji bo ku peyva xwe bi cih anî, li Îsraêl bû dadger. 56 Kalêb ji bo ku li ber civatê şahidiyê bike, mîrasa welêt stand. 57 Dawid ji ber dilovaniya xwe bû xwediyê textê padîşahiya herheyî. 58 Êlyas, ji ber ku xîret û dilgermiya Şerîetê bû, hilkişiya ezmên. 59 Ananias, Azaryas û Misael, bi baweriyê ji agirê xilas bûn. 60 Daniyêl ji ber bêgunehiya xwe ji devê şêran xilas bû. 61 Û bi vî awayî hûn di her demsalan de bihesibînin, ku yekî ku baweriya xwe bi wî bîne, wê bi ser nekeve. 62 Îcar ji gotinên mirovê gunehkar netirse, çimkî rûmeta wî dê bibe kul û kurm. 63 Îro ewê bê hildan û sibe ew nayê dîtin, ji ber ku ew vegeriya nav xweliyê û ramana wî pûç bû. 64 Ji ber vê yekê, kurên min, mêrxas bin û di ber Şerîetê de mêran nîşan bidin; Çimkî bi wê hûnê rûmetê bistînin. 65 Û va ye, ez dizanim ku birayê we Şimûn mirovekî şîretkar e, hergav guhê xwe bidin wî: ewê ji we re bibe bav. 66 Cihûda Maccabeus jî, ew ji ciwantiya xwe ve bi hêz û hêzdar bû: Bila bibe serdarê we û şerê gel bike. 67 Hemî yên ku Şerîetê diparêzin jî bînin ba xwe û heyfa neheqiya gelê xwe hilînin. 68 Bi tevayî heqê miletan bidin û guh bidin emrên Şerîetê.

117

69 Îcar wî ew pîroz kirin û li ba bav û kalên xwe civandin. 70 Û ew di sala sed û çil û şeşan de mir, û kurên wî ew di gorên bav û kalên wî de li Modîn veşartin, û tevahiya Îsraêl ji bo wî şîn kirin. BEŞA 3 1 Hingê kurê wî Cihûdayê ku jê re Maccabeus digotin, li şûna wî rabû. 2 Hemû birayên wî û hemû yên ku bi bavê wî re bûn, alîkariya wî kirin. 3 Ji ber vê yekê wî ji gelê xwe re qedr û namûsek mezin stand, zirneyek wek dêwek li xwe kir û kembera xwe ya şerker li dora xwe girêda, û wî şer kir û bi şûrê xwe ordiyan parast. 4 Di kirinên xwe de ew mîna şêr bû û mîna şêrê şêran bû ku ji bo nêçîra xwe diqîre. 5Çimkî ew li pey xeraban diçû, li wan digeriya û yên ku gelê wî aciz dikirin şewitandin. 6 Ji ber vê yekê yên xerab ji tirsa wî piçûk bûn û hemû kesên ku neheqiyê dikin xemgîn bûn, çimkî xilasî di destê wî de bû. 7 Wî gelek padîşah jî xemgîn kir, û Aqûb bi kirinên xwe şa kir û bîranîna wî her û her pîroz be. 8 Bi ser de jî ew di nav bajarên Cihûdayê re derbas bû, nepak ji nav wan qeland û xezeba Îsraêl dûr xist. 9 Ji ber vê yekê ew heta dawiya dinyayê navdar bû û wî yên ku amade bûn helak bibin qebûl kir. 10 Hingê Apolonyos miletên din û ordiyeke mezin ji Sameryayê civandin, da ku li dijî Îsraêl şer bikin. 11 Gava Cihûda ev tişt pê hesiya, derket pêşiya wî, lê xist û kuşt. 12 Ji ber vê yekê Cihûda talanê wan û şûrê Apollonius jî girt û bi wî re tevahiya jiyana xwe şer kir. 13 Gava Seron, mîrekî ordiya Sûriyê, bihîst ku Cihûda elalet û komek ji bawermendan li ba xwe civandiye, da ku bi wî re derkevin şer. 14 Wî got: «Ezê di Padîşahiyê de nav û rûmeta xwe bistînim; Çimkî ezê herim şerê Cihûda û yên pê re, yên ku emrê padîşah kêm dikin, bikim. 15 Îcar wî ew amade kir ku here jor û bi wî re ordiyeke nepak mezin çû ku alîkariya wî bikin û heyfa zarên Îsraêl bistînin. 16 Gava ku ew nêzîkî hilkişîna Beythoronê bû, Cihûda bi komeke hindik re derket pêşiya wî. 17 Kîjan gava dît ku ordiya tê pêşwaziya wan, ji Cihûda re got: «Emê çawa karibin, ku evqas kêm in, li hember elaleteke ewqas mezin û bi hêz şer bikin, ji ber ku em amade ne ku îro bi rojiyê bêhiş bibin? 18 Cihûda lê vegerand û got: «Ji gelekan re ne zehmet e ku di destê çend kesan de bin; û bi Xwedayê ezmanan re her tişt yek e, ku bi elaleteke mezin an komek piçûk xilas bike. 19Çimkî serketina şer di gelemperiya artêşê de namîne; lê hêz ji ezmên tê. 20 Ew bi quretî û neheqî li hember me tên, da ku me û jin û zarokên me helak bikin û me talan bikin. 21 Lê em ji bo jiyan û qanûnên xwe şer dikin.

22 Ji ber vê yekê Xudan bi xwe wê wan li ber rûyê me hilweşîne û hûn jî ji wan netirsin. 23 Îcar gava ku wî dev ji axaftina xwe berda, ji nişka ve xwe avêt ser wan û bi vî awayî Seron û leşkerên wî li ber wî hatin hilweşandin. 24 Û ew ji xwarê Bethhoron heta deştê li pey wan kirin. Li wir bi qasî heşt sed mêr ji wan hatin kuştin. û mayî reviyan welatê Filistiyan. 25Hingê tirsa Cihûda û birayên wî dest pê kir û tirsek pir mezin ket ser miletên li dora wan. 26 Bi vî awayî ku navûdengê wî bi padîşah re hat û hemû miletan li ser şerên Cihûda peyivîn. 27 Gava ku padîşah Antakos ev tişt bihîstin, hêrs bû. Ji ber vê yekê wî şand û hemû hêzên padîşahiya xwe, artêşek pir xurt, li hev civandin. 28 Wî xezîna xwe jî vekir, heqê salekê da leşkerên xwe û li wan emir kir ku her gav hewcedariya wî hebe amade bin. 29 Lê dîsa jî, gava wî dît ku perê xezîneyên wî têk çûne û xercên li welêt hindik in, ji ber nakokî û bela ku wî bi rakirina qanûnên berê yên ku berê dabûn ser welêt; 30 Ew ditirsiya ku ew êdî nikaribe sûcdariyên xwe hilgire û ne jî diyariyên wî yên bi vî rengî yên ku berê bide wan, ji ber ku ew ji padîşahên beriya wî pirtir bû. 31 Ji ber vê yekê, di hişê xwe de pir şaş bû, biryar da ku here Farisan, li wir xercên welatan bigire û gelek pere berhev bike. 32 Ji ber vê yekê wî Lîsyas, esilzade û yek ji xûnê padîşah hişt, da ku çavdêriya karên padîşah ji çemê Feratê heta sînorên Misrê bike. 33 Û ji bo ku kurê xwe Antiochos mezin bike, heta ku ew dîsa hat. 34 Bi ser de wî nîvê hêzên xwe û fîlan da wî û li ser hemû tiştên ku dixwest bikira, li ser wan ên ku li Cihûdayê û li Orşelîmê rûdiniştin jî berpirsiyarî da wî. 35 Ji bo ku ew artêşekê bişîne ser wan, da ku hêza Îsraêl û bermayiyên Orşelîmê hilweşîne û ji holê rake û bîranîna wan ji wî cihî rake. 36 Û ji bo ku ew biyaniyan li hemû deverên wan bi cih bike û erdê wan bi pişkê parve bike. 37 Padîşah nîvê hêzên ku mabûn hilda û ji Entakyayê, bajarê xwe yê padîşahiyê, sala sed çil û heftan derket. Û piştî çemê Firatê derbas bû, di nav welatên bilind re derbas bû. 38 Hingê Lîsîas Ptolemee kurê Dorymenes, Nîkanor û Gorgias, mêrxasên hevalên padîşah, hilbijart. 39 Û bi wan re çil hezar peya û heft hezar siwar şandin, da ku herin welatê Cihûdayê û wek ku padîşah emir kir, wêran bikin. 40 Îcar ew bi hemû hêza xwe derketin û hatin, li ber Emwasê li deştê danîn. 41 Û bazirganên welêt, gava ku navûdengê wan bihîstin, bi xulamên xwe re gelek zîv û zêr hildan û hatin zomê da ku kurên Îsraêl ji xulaman re bikirin. xwe gihand wan. 42 Gava Cihûda û birayên wî dîtin ku belengazî zêde bûne û hêz di nav sînorên wan de bi cih bûne. 43 Ji hev re gotin: «Em bextê gelê xwe yê rizyayî vegerînin, ji bo gelê xwe û pîrozgehê şer bikin. 44 Hingê civîn li hev kom bû, da ku ji şer re amade bin, dua bikin, rehm û dilovaniyê bixwazin.

118

45 Îcar Orşelîm wek çolê vala bû, ji zarokên wê tu kes neçû û derneket; miletan li wê derê rûniştvanên xwe; û şahî ji Aqûb hat standin û lûleya bi çengê rawestiya. 46 Îsraêl li hev civiyan û hatin Masfayê, li hember Orşelîmê. Çimkî berê li Îsraêl ew cihê ku lê dua dikirin Masfa bû. 47 Hingê wan wê rojê rojî girtin, tûrik li xwe kirin, ax avêtin ser serê xwe û cilên xwe çirandin. 48 Û pirtûka Şerîetê vekir, ku tê de miletan dixwest mîna sûretên xwe xêz bikin. 49 Cilên kahînan, fêkiyên pêşî û deh jî anîn û Nisretiyên ku rojên xwe temam kiribûn, rakirin. 50 Hingê bi dengekî bilind ber bi ezmên ve qîriyan û gotin: «Emê bi vana çi bikin û wan bi ku ve bibin? 51Çimkî pîrozgeha te hatiye pelçiqandin û heram kirin, kahînên te di tengahiyê de ne û hatine nizimkirin. 52 Û va ye, milet li hember me kom bûne, da ku me helak bikin; 53 Ma emê çawa karibin li hember wan bisekinin, ji bilî ku tu nebî arîkarê me ey Xwedê? 54 Hingê wan bi boriyê lêxistin û bi dengekî bilind qîriyan. 55 Piştî vê yekê Cihûda serwerên gel tayîn kir, serdarên bi hezaran, li ser sed, û pêncî û bi dehan. 56 Lê yên ku xaniyan çêdikin, an jinên xwe yên zewacê, rez diçandin an jî tirsiyan, wî emir kir ku her kes li gor Şerîetê vegerin mala xwe. 57 Li ser vê yekê kamp rabû û li aliyê başûrê Emwasê bi cih bû. 58 Û Cihûda got: «Xwe çekdar bikin û mêrxas bin û hazir bin, ku hûn ji sibêda hazir bin, da ku hûn bi van miletên ku li dijî me kom bûne, ku me û pîrozgeha me xera bikin, şer bikin. 59 Ji bo ku em di şer de bimirin, ji dîtina belayên gelê xwe û pîrozgeha xwe çêtir e. 60 Lê belê, çawa ku daxwaza Xwedê li ezmanan e, bila wisa bike. BEŞA 4 1 Hingê Gorgias pênc hezar peya û hezar siwarên herî baş hildan û bi şev ji wargehê derket. 2 Heta dawiyê, ew dikare bi lez û bez bikeve ser wargeha Cihûyan û ji nişka ve wan bixe. Û merivên kelehê rêberên wî bûn. 3 Gava Cihûda ev yek bihîst, ew bi xwe û mêrxasên ku pê re bûn, ji wir derxistin, da ku li artêşa padîşah ku li Emwasê bû, bixe. 4 Hê jî hêz ji kampê belav bûn. 5 Di wextê nîvro de Gorgîas bi şev hat wargeha Cihûda û gava ku li wir kes nedît, li çiya li wan geriya. 6 Lê gava bû roj, Cihûda xwe li deştê bi sê hezar mêrên ku ne zirx û ne jî şûr di hişê wan de bûn nîşan da. 7 Û wan wargeha miletan dît, ku ew hêzdar û xweş e û bi siwaran li dora xwe digere. û ev pisporên şer bûn. 8 Hingê Cihûda ji zilamên ku pê re bûn re got: «Hûn ji elaleta wan netirsin û ji êrîşa wan netirsin. 9 Bînin bîra xwe ku bav û kalên me çawa di Deryaya Sor de hatin rizgar kirin, dema ku Firewn bi leşkeran da pey wan.

10 Ji ber vê yekê, eger dibe ku Xudan li me were rehmê, bila em heta bi ezmanan biqîrin û peymana bav û kalên me bînin bîra xwe û îro vê artêşê li ber rûyê me hilweşîne. 11 Da ku hemû milet bizanibin ku yekî ku Îsraêl xilas dike û xilas dike heye. 12Hingê xerîban çavên xwe hildan û dîtin ku ew li hember wan tên. 13 Ji ber vê yekê ew ji zomê derketin ku şer bikin. lê yên ku bi Cihûda re bûn li boriyê lêxistin. 14 Îcar ew ketin şer û miletên ku bêzar bûn reviyan deştê. 15 Lê hemû paşiya wan bi şûr hatin kuştin, çimkî ew li pey wan çûn heta Gazera, heta deştên Îdumea, Azotus û Jamnyayê, bi vî awayî ku sê hezar kes ji wan hatin kuştin. 16 Bi vê yekê, Cihûda dîsa tevî hostayê xwe ji pey wan vegeriya. 17 Û ji xelkê re got: «Ji xenîmetê nexwazin, ji ber ku li pêşiya me şer heye. 18 Û Gorgîas û artêşa wî li vir li çiyê li cem me ne; lê hûn niha li hember dijminên me bisekinin û wan bi ser bixin û piştî vê yekê hûn dikarin bi wêrekî talanê bistînin. 19 Gava ku Cihûda hê van gotinan digotin, beşek ji wan xuya bû ku ji çiyê dinêre. 20 Gava wan fêm kir ku Cihûyan mazûvanê xwe revandiye û konan dişewitînin. ji bo dûmana ku hat dîtin diyar kir ku çi hatiye kirin: 21 Loma gava wan ev tişt fêm kirin, pir tirsiyan û dîtin ku artêşa Cihûda jî li deştê amade ye ku şer bike. 22 Her kes reviyan welatê xerîban. 23 Hingê Cihûda vegeriya, da ku kon xera bike, li wir gelek zêr, zîv, hevrîşimê şîn, binefşî yê deryayê û dewlemendiyên mezin bi dest xistin. 24Piştî vê yekê ew çûn malê, strana şikiriyê gotin û li ezmên pesnê Xudan dan, çimkî ew qenc e, çimkî dilovaniya wî her û her dimîne. 25 Bi vî awayî Îsraêl wê rojê rizgariyek mezin bû. 26 Îcar hemû xerîbên ku reviyan hatin û tiştên ku bûyî ji Lîsyas re gotin: 27 Gava ku wî ev bihîst, şerm û dilteng bû, ji ber ku ne tiştên ku wî dixwest ji Îsraêl re hatin kirin û ne jî tiştên ku padîşah jê re emir kiribû, pêk hatin. 28 Ji ber vê yekê sala pêşin li pey Lîşya şêst hezar peya û pênc hezar siwar civandin, da ku wan bindest bike. 29 Îcar ew hatin Îdumeyayê û konên xwe li Beytsûrayê vegirtin û Cihûda bi deh hezar zilaman re hat pêşiya wan. 30 Û gava ku wî ew artêşa hêzdar dît, dua kir û got: «Xwezî li te, ey Xilaskarê Îsraêl, ku bi destê xulamê xwe Dawid tundiya zilamê hêzdar rawestand û ordiya biyaniyan da destên Yonatanê kurê Şawûl û cebilxaneyê wî; 31 Vê artêşê bixe destê gelê xwe yê Îsraêl û bila ew di hêz û siwarên xwe de şerm bikin. 32 Ji wan re bê cesaret bike û cesareta hêza wan ji holê rabike û bi helakbûna xwe bihejîne. 33 Bi şûrê wan ên ku ji te hez dikin, wan bavêje xwarê û bila hemû yên ku navê te dizanin bi şikirdariyê pesnê te bidin.

119

34 Îcar ew ketin şer. Ji ordiya Lîsyas bi qasî pênc hezar mêr hatin kuştin, hê beriya wan hatibûn kuştin. 35 Îcar gava Lîsîas dît ku artêşa wî reviyan û zilamtiya leşkerên Cihûda û çawa ew amade ne ku bi mêrxasî bijîn an bimirin, ew çû Entakyayê, komek ji xerîban berhev kir û leşkerê xwe mezintir kir. lê belê, wî xwest ku careke din were Cihûstanê. 36 Hingê Cihûda û birayên wî gotin: «Va ye, dijminên me xemgîn bûne, werin em herin pîrozgehê paqij bikin û pîroz bikin. 37 Li ser vê yekê hemû ordiyan li hev civiyan û hilkişiyan Çiyayê Siyonê. 38 Û gava ku wan Perestgeh wêranbûyî, gorîgeh heramkirî, dergeh şewitî û di hewşan de wek daristanekê, an li çiyayekî ji çiyayan şîn bûn, erê û odeyên kahînan hilweşiyan. 39 Cilên xwe çirandin, girîneke mezin kirin û ax avêtin ser serê wan. 40 Û li ser rûyên wan xwe avêt erdê, bi boriyê alarm lêxist û ber bi ezmên ve qîriyan. 41 Hingê Cihûda hine meriva peywirdar kir, ku tevî yên ku di kelêda bûn, şer bikin, heta ku wî Perestgeh paqij bike. 42 Ji ber vê yekê wî kahînên ku ji Şerîetê razî bûn, ji bo sohbeta bêqusûr bijartin. 43 Yê ku Perestgeh paqij kir û kevirên heram derxistin cihekî nepak. 44 Gava ku wan şêwirîn ku wê çi bikin bi gorîgeha goriyên şewitandinê ya ku hatiye heram kirin. 45 Ji ber ku miletan ew heram kiribûn; 46 Û kevir li çiyê Perestgehê li cihekî guncav danî, heta ku pêxemberek bê ku nîşan bide ku divê bi wan re çi bê kirin. 47 Hingê li gor Şerîetê kevirên tevahî hildan û gorî berê gorîgeheke nû ava kirin. 48 Perestgeh û tiştên ku di Perestgehê de bûn çêkirin û hewş pîroz kirin. 49 Wan firaxên pîroz ên nû jî çêkirin, şand, gorîgeha goriyên şewitandinê, bixûrê û sifrê anîn Perestgehê. 50 Û li ser gorîgehê bixûr şewitandin û çirayên ku li ser çindîlê bûn pêxistin, da ku Perestgehê ronî bikin. 51 Bi ser de jî nan danî ser sifrê, perde belav kirin û hemû karên ku dest pê kiribûn, qedandin. 52 Îcar di roja bîst û pêncan a meha nehan de, ku jê re meha Casleu tê gotin, di sala sed çil û heştan de, ew serê sibê rabûn. 53 Û li gora Şerîetê li ser gorîgeha nû ya goriyên şewitandinê ya ku wan çêkiribû, qurban pêşkêş kirin. 54 Va ye, di kîjan wextê û kîjan rojê de miletan ew heram kiribû, di wê demê de ew bi stran, bilbil, çeng û zengil hat pîroz kirin. 55 Hingê hemû xelkê xwe avêt ser rûyê xwe, perizîn û pesnê Xwedayê ezmanan dan, yê ku ew serkeftinek baş dabû wan. 56 Bi vî awayî wan heşt rojan diyarîkirina gorîgehê girt û bi şahî goriyên şewitandinê pêşkêş kirin û goriya rizgariyê û pesnê kirin. 57 Pêşiya Perestgehê jî bi tacên zêr û mertalan xemilandin. û derî û ode nû kirin û deriyan bi wan ve daliqandin.

58 Bi vî awayî di nav gel de şabûneke pir mezin çêbû, ji ber ku rûreşiya miletan hat rakirin. 59 Ji ser vê yekê Cihûda û birayên wî bi tevahiya civîna Îsraêl re emir kirin, ku ji roja bîst û pêncê ya meha Kasleû ve, rojên dayîna gorîgehê di dema xwe de sal bi sal di navbera heşt rojan de bêne girtin. , bi kêf û şahî. 60 Di wê demê de wan çiyayê Şyonê jî bi dîwarên bilind û bi bircên xurt li dora xwe ava kirin, da ku necihûya neyên û wek ku berê kiribûn, wî nekujin. 61 Û ji bo parastina wê qereqolek danîn û ji bo parastina wê Bethsura xurt kirin. da ku gel li hember Îdumeyayê bibe xwedî parastin. BEŞA 5 1 Gava miletên li der û dora xwe bihîstin ku gorîgeh ava bûye û pîrozgeh wek berê nû bûye, ew gelekî nerehet bûn. 2 Ji ber vê yekê wan fikirîn ku nifşa Aqûb a ku di nav wan de bû tune bikin û li ser vê yekê wan dest bi kuştin û tunekirina gel kirin. 3 Hingê Cihûda li Îdumeyayê, li Erebatînê, li dijî zarokên Esaw şer kir, çimkî wan Gaêl dorpêç kiribûn. 4 Û birînên zar'êd Bean jî hate bîra wî, yên ku bona xelqê bûne xendek û xeyîd, di rê da li benda wan bûn. 5 Ji ber vê yekê wî ew di bircan de girtin, li hember wan kon veda û ew bi tevahî hilweşand, bircên wî cihî û her tiştê ku tê de bûn bi agir şewitandin. 6Piştre ew çû ba kurên Ammon, li wir hêzeke mezin û gelek gel, bi serdarê wan Tîmotêyos re dîtin. 7 Îcar wî bi wan re gelek şer kirin, heta ku ew li ber wî xemgîn bûn. û wî li wan xist. 8 Û gava ku wî Yazar û bajarên wê bi dest xist, vegeriya Cihûstanê. 9 Îcar miletên ku li Galaadê bûn, li hember Îsraêliyên ku li ciyên wan bûn civiyan, da ku wan bikujin. lê reviyan keleha Dathema. 10 Û ji Cihûda û birayên wî re name şandin: «Gelên ku li dora me ne, ji bo ku me bikujin li hev civiyane. 11 Û ew xwe amade dikin ku bên û wê keleha ku em jê reviyane û Tîmotêyos serdarê ordiya wan e, bigirin. 12 Îcar werin û me ji destên wan rizgar bikin, çimkî gelek ji me hatine kuştin. 13 Belê, hemû birayên me yên ku li cihên Tobî bûn, hatin kuştin; û li wir bi qasî hezar mêr helak kirin. 14Hê ku ev name hê dixwendin, va ye, ji Celîlê qasidên din ên ku cilên xwe çirandin, hatin û bi vî awayî gotin. 15 Û got: «Ewên Ptolemaîs, Tîros, Saydonî û hemû Celîlê ji miletên din, li hember me civandine, da ku me bixwin. 16 Gava Cihûda û e'laletê ev gotin bihîstin, li wir cime'teke mezin civîya, da ku şêwir kin, ku ewê çi bikin bona birayên xwe, yên ku di tengasîyê da bûn û êrîşî wan kirin. 17 Hingê Cihûda ji birayê xwe Şimûn re got: «Xwe mêran bibijêre û here birayên xwe yên li Celîlê xilas bike, çimkî ez û birayê xwe Yonatan emê herin welatê Galaadê.

120

18 Îcar wî Ûsiv, kurê Zekerya û Azarya, serwerên gel, li gel mayî yên artêşê yên li Cihûstanê hişt, da ku wan biparêzin. 19 Wî emir li wan kir û got: «Hûn serweriya vî gelî bigirin û bibînin ku hûn bi miletan re şer nekin heta dema ku em dîsa werin. 20 Îcar sê hezar mêr ji Şimûn re hatin dayîn ku herin Celîlê û ji Cihûda re jî heşt hezar zilam hatin dayîn ku biçin Celîlê. 21 Hingê Şimûn çû Celîlê û li wê derê bi miletan re gelek şer kir, wusa ku milet ji wî aciz bûn. 22 Û wî heta ber deriyê Ptolemaisê li pey wan da. Û ji miletan nêzîkî sê hezar mêr hatin kuştin û wî xenîmetên wan girt. 23 Yên ku li Celîlê û li Arbattisê bûn, bi jin û zarokên xwe û bi hemû tiştên wan re, wî bi xwe re birin û bi şahiyeke mezin ew anîn Cihûstanê. 24 Cihûdayê Maccabeus û birayê wî Yonatan derbasî Urdunê bûn û sê rojan li çolê geriyan. 25 Li cihê ku ew bi Nabatiyan re civiyan, yên ku bi aştî hatin ba wan û her tiştê ku li welatê Galaadê hat serê birayên wan, ji wan re gotin. 26 Û çawa ku gelek ji wan li Bosora, Bosor, û Alema, Kasphor, Maked û Carnaim de hatin girtin. van bajaran hemû xurt û mezin in: 27 Û ew li bajarên din ên welatê Galaadê hatin girtin û ji bo sibê jî wan biryar da ku ordiya xwe bînin ser kelehan û bigirin û di rojekê de hemûyan hilweşînin. 28 Li ser vê yekê Cihûda û artêşa wî ji nişkê ve di riya çolê re berê xwe dan Bosora. Û gava ku wî bajar bi dest xist, wî hemû nêr bi devê şûr kuştin, û hemû xenîmetên wan birin û bajar bi agir şewitandin. 29 Ew bi şev ji wir derket û çû heta ku hat kelehê. 30 Û serê sibê wan mêze kir, û va ye, bêhejmar milet hebûn, ku nêrdewan û motorên şer hilgirtibûn, da ku kelê bigirin, çimkî wan êrîşî wan kir. 31 Ji ber vê yekê Cihûda dît ku şer dest pê kiriye û hawara bajêr bi boriyê û dengekî mezin hilkişiya ezmên. 32 Wî ji hostayê xwe re got: «Îro ji bo birayên xwe şer bikin. 33 Îcar ew bi sê koman li pey wan derket û li boriyên xwe lêxistin û bi duakirinê giriya. 34 Hingê artêşa Tîmotêyos, ku dizanibû ku ew Maccabeus e, ji ber wî reviya. wusa ku wê rojê bi qasî heşt hezar mêr ji wan hatin kuştin. 35 Bi vî awayî Cihûda berê xwe da Masfayê. Û piştî ku wî êrîşî wê kir, wî hemû mêrên tê de birin û kuştin, xenîmeta wan stand û bi agir şewitandin. 36 Ew ji wir çû, Kasfon, Maged, Bosor û bajarên din ên welatê Galaadê girt. 37Piştî van tiştan Tîmotêyos leşkerekî din civandin û li hemberê çem li hember Rafonê kon vedan. 38 Hingê Cihûda meriv şandin ku casûsîtiya ordiyê bikin, wan xeber da wî û got: «Hemû miletên ku li dora me ne, ordiyeke gelek mezin jî li cem wan civandine. 39 Wî Ereb jî kirê kir ku alîkariya wan bikin û wan konên xwe li wê derê çem vedan, amade ne ku werin û li dijî we şer bikin. Li ser vê yekê Cihûda çû pêşiya wan. 40 Hingê Tîmotêyos ji serdarên artêşa xwe re got: «Çaxê Cihûda û leşkerên wî nêzîkî çem bibin, eger ew pêşî ji

me re derbas bibe, em ê nikaribin li ber wî bisekinin. Çimkî ewê bi hêz li me bi ser keve: 41 Lê eger ew bitirse û li wê derê çem zomêdike, emê herin ba wî û wî bi ser bixin. 42 Îcar gava Cihûda nêzîkî çem bû, Şerîetzanên gel li ber çem hiştin. 43 Îcar ew pêşî çû ba wan û li pey wî hemû gel. Hingê hemû miletan, li ber wî dilteng bûn, çekên xwe avêtin û reviyan Perestgeha Karnaîmê. 44 Lê wan bajar girt û Perestgeh û hemû yên tê de bûn şewitandin. Bi vî awayî Karnaîm bindest bû û êdî nikaribûn li ber Cihûda bisekinin. 45 Hingê Cihûda hemû Îsraêliyên ku li welatê Galaadê bûn, ji ya herî biçûk heta ya herî mezin, jinên wan, zarokên wan û tiştên wan, ordiyeke pir mezin li hev civandin, heta ku ew bên welatê Cihûstanê. 46 Îcar gava ku ew hatin Efronê, (ev bajarekî mezin di rê de bû, ku ew diviyabû biçûya, pir bi hêz hatibû qelaqkirin) ne li milê rastê û ne jî li milê çepê nikaribûn jê bizivirin, lê diviya ku di nîvê bajêr re derbas bibin. ew. 47 Hingê xelkê bajêr ew girtin û bi keviran derî girtin. 48 Li ser vê yekê Cihûda bi awayekî aştiyane ji wan re şand û got: «Em di welatê we re derbas bibin, da ku herin welatê xwe û tu kesî zirarê nede we. em ê tenê bi peyatî derbas bibin, lê belê wan jê re venekirin. 49 Ji ber vê yekê Cihûda emir kir ku li seranserê ordiyê danezanek bê dayîn, ku her kes konê xwe li cihê ku lê lê ye vede. 50 Li ser vê yekê leşker rabûn ser hev û tevahiya wê rojê û wê şevê êrîşî bajêr kirin, heta ku bajar radestî wî kirin. 51 Hingê wî hemû nêr bi devê şûr kuştin, bajar rakir, xenîmetên wî hilda û di nav bajêr de di ser yên kuştî re derbas bûn. 52Piştî vê yekê ew di ser Urdunê re çûn deşta mezin a li ber Beytsanê. 53 Û Cihûda yên ku paşda hatibûn civandin, û heta ku ew gihîştin welatê Cihûstanê, li seranserê rê şîret kir. 54 Îcar ew bi şahî û şahî hilkişiyan Çiyayê Siyonê, li wir goriyên şewitandinê pêşkêş kirin, çimkî yek ji wan nehat kuştin, heta ku ew bi silametî venegeriyan. 55 Îcar dema ku Cihûda û Yonatan li welatê Galaadê û birayê wî Şimûn li Celîlê beriya Ptolemaisê bûn, 56 Ûsiv, kurê Zekerya û Azarya, serdarên qereqolan, bi mêrxasî û şerxwazîya ku wan kiribûn bihîstin. 57 Ji ber vê yekê wan got: «Em jî navekî ji me re bînin û herin li hember miletên ku li dora me ne şer bikin. 58 Îcar gava ku wan ferman da qereqola ku bi wan re bû, ber bi Jamnyayê ve çûn. 59 Hingê Gorgias û zilamên wî ji bajêr derketin ku li hember wan şer bikin. 60 Û usa bû, Ûsiv û Azaras revîyan û heta sînorên Cihûstanê da pey wan û wê rojê nêzîkî du hezar mêr ji gelê Îsraêl hatin kuştin. 61 Bi vî awayî di nav zarên Îsraêl de xerabûnek mezin çêbû, ji ber ku ew guh nedan Cihûda û birayên wî, lê difikirîn ku hin karekî mêrxas bikin. 62 Bi ser de ev mirov ne ji dûndana wan in, yên ku bi destê wan xilasî ji Îsraêl re hatiye dayîn.

121

63 Lê Cihûda mêrik û birayên wî li ber hemû Îsraêl û li ber hemû miletan, ku navê wan lê dihat bihîstin, pir bi navûdeng bûn. 64 Çawa ku xelq bi şahî li bal wan kom dibûn. 65 Paşê Cihûda tevî birayên xwe derket û li welatê başûr bi zarokên Esaw re şer kir, li wê derê Hebron û bajarokên wê xist, keleha wê hilweşand û bircên wê yên li dora wê şewitandin. 66 Ew ji wir derket, da ku here welatê Filistîniyan û di Sameryayê re derbas bû. 67 Di wê demê de hin kahînan, ku dixwestin mêrxasiya xwe nîşan bidin, di şer de hatin kuştin, ji ber ku ew bi neçarî derketin şer. 68 Hingê Cihûda zivirî Azotusê ku li welatê Filistîniyan bû û gorîgehê* wan hilweşand, sûretên wan ên xêzkirî bi agir şewitandin û bajarên wan xera kirin, vegeriya welatê Cihûstanê. BEŞA 6 1 Di wê demê de padîşah Antiochos ku di nav welatên bilind re digeriya, bihîst ku digotin: «Elymais li welatê Faris bajarek bi dewlemendî, zîv û zêr ve navdar e. 2 Û di wê de perestgeheke pir dewlemend hebû, ku tê de cil û bergan ji zêr, zirx û mertal hebûn. 3 Ji ber vê yekê ew hat û xwest ku bajêr bigire û xera bike; lê wî nikarîbû, çimkî wan ji bajêr hişyar kiribûn. 4 Di şer de li hember wî rabû û ew reviya, ji wê derê bi hêrsek mezin derket û vegeriya Babîlê. 5 Bi ser de yekî hat ku wî mizgînî da Persyayê, ku leşkerên ku li hember welatê Cihûstanê derketin, reviyan. 6 Û Lîsîyayê ku pêşî bi hêzeke mezin derket, ji Cihûyan hat derxistin. û ku ew bi zirx, hêz û depoya xenîmetên ku wan ji artêşên ku wan wêran kiribûn, bi hêz kirin. 7 Û wan heramiya ku wî li ser gorîgeha Orşelîmê danîbû hilweşand û mîna berê bi dîwarên bilind dor li Perestgehê girtin û bajarê wî Beytsura. 8 Gava ku padîşah ev gotin bihîstin, ew ecêbmayî ma û bi hêrs bû; wî ew li ser nivînên xwe danî û ji xemgîniyê nexweş ket, ji ber ku ew mîna ku ew lê digeriya nehatibû serê wî. 9 Û wî gelek rojan li wê derê man, çimkî xemgîniya wî her ku çû zêdetir bû û wî hesab kir ku ew bimire. 10 Ji ber vê yekê wî gazî hemû hevalên xwe kir û ji wan re got: Xew ji çavên min çû û dilê min ji xema pir dişewite. 11 Û ez bi xwe fikirîm: «Ez ketim kîjan tengahiyê û ew lehiya belengaziyê çiqas mezin e, ez niha tê de me! Çimkî ez bi hêza xwe delal û hezkirî bûm. 12 Lê niha xerabiyên ku min li Orşelîmê kirin û min hemû firaxên ji zêr û zîv ên ku tê de bûn hildan û bê sedem şandin ku rûniştevanên Cihûstanê bikujin, hatin bîra min. 13 Ji ber vê yekê ez dibînim ku ji ber vê sedemê ev tengahî bi ser min de hatine û va ye, ez bi xemgîniyek mezin li welatekî xerîb helak dibim. 14 Hingê wî gazî Filîpos, yek ji hevalên xwe kir, ku wî li ser hemû warê xwe kire hukumdar.

15 Û tac û xiftanê wî û mohra xwe da wî, heta ku kurê xwe Antoxos mezin bike û wî ji bo padîşahiyê mezin bike. 16 Îcar di sala sed çil û nehan de padîşah Antakyos mir. 17 Îcar gava Lîsîas zanî ku padîşah miriye, wî kurê xwe Antoxos, ku wî ciwanî mezin kiribû, li şûna wî kir padîşah û navê wî Eupator kir. 18 Di wê demê de, yên ku di bircê de bûn, Îsraêliyên li dora pîrozgehê girtin û hergav li zirara wan û qeweta miletan digeriyan. 19 Ji ber vê yekê Cihûda xwest ku wan bikuje, hemû gel gazî hev kir ku wan dorpêç bikin. 20 Îcar ew hatin cem hev û di sala sed û pêncî de ew dorpêç kirin û wî li hember wan fîşekan û motorên din çêkirin. 21 Lê hinek ji wan ên dorpêçkirî derketin, ku hinek ji Îsraêliyên nepak tevî wan bûn. 22 Û ew çûn ba padîşah û gotin: Ma heta kengê tu dîwanê bikî û tola birayên me hilînî? 23 Em bi dilxwazî ji bavê te re xizmetê dikin, wek ku ew dixwaze bikin û emrên wî bînin cih. 24 Ji ber vê yekê ew ji miletê me bircê dorpêç kirine û ji me dûr ketine; ji me re jî, bi qasî ku dikaribûn ronî bikin, wan kuştin û mîrasê me xera kirin. 25Wan ne tenê destê xwe dirêjî me, lê li hember sînorên xwe jî dirêj kir. 26 Û va ye, îro ew birca Orşelîmê dorpêç kirine, da ku wê bigirin; Perestgeh û Beytsûra jî qal kirine. 27 Ji ber vê yekê eger tu zû pêşî li wan nekî, ewê ji van mezintir bikin û tu nikarî serweriya wan bikî. 28 Gava padîşah ev yek bihîst, hêrs bû, hemû hevalên xwe, serdarên artêşa xwe û yên ku berpirsiyarê hespan bûn civandin. 29 Ji padîşahiyan din û ji giravên deryayê jî komên leşkerên kirêgirtî hatin ba wî. 30 Bi vî awayî hejmara leşkerê wî sed hezar peya, bîst hezar siwar û sî û du fîl di şer de bûn. 31 Evana di Îdumeyayê re derbas bûn û li hember Beytsûra ku gelek rojan êrîşî wê kirin û motorên şer çêkirin, li ber xwe dan. lê yên ji Beytsûrayê derketin, ew bi agir şewitandin û bi mêrxasî şer kirin. 32 Li ser vê yekê Cihûda ji bircê derket û li Batzakerya, li ber wargeha padîşah, rûnişt. 33Hingê padîşah zû zû rabû, bi leşkerê xwe re bi tundî meşiya ber bi Batzakerya, li wir leşkerên wî ew ji bo şer amade kirin û li boriyê lêxistin. 34 Û heta dawîyê fîlan bixin şer û xwîna rez û titan nîşanî wan dan. 35 Bi ser de wan cenawir di nav leşkeran de parve kirin û ji bo her fîlî hezar zilam, bi kirasên postayê û bi helmetên ji tûnc li ser serê wan, danîn. û ji xeynî vê, ji bo her cenawir pênc sed siwarên herî baş hatin tayîn kirin. 36 Evana ha hazir bûn, li kuderê ku cenawir lê bû û her ku derê diçû, ew jî diçûn û ji wî dûr nediketin. 37 Û li ser cenawir bircên ji daran ên xurt hebûn, ku her yek ji wan nixumandî bûn û bi alav li ser wan hatibûn girêdan: Li ser her yekî jî didu û sî zilamên hêzdar hebûn, ku bi wan re şer dikirin, ji xeynî Hindistanê, yê ku hukum dikir. wî.

122

38 Heçî mayî siwar bûn, ew li vî alî û li wî alî li her du beşên ordîyê danîn û nîşan dan ku ew çi bikin û di nav rêzan de li her derê hatin girtin. 39 Îcar gava ku tav li ser mertalên zêr û sinc dibiriqî, çiya bi wan dibiriqîn û mîna çirayên êgir dibiriqîn. 40 Ji ber vê yekê beşek ji artêşa padîşah li çiyayên bilind û beşek jî li geliyên jêrîn belav bûn, bi ewle û bi rêkûpêk çûn. 41 Ji ber vê yekê hemûyên ku dengê elaleta wan, meş û lêdana ordiyan dibihîstin, hejiyan, çimkî artêş pir mezin û bi hêz bû. 42 Hingê Cihûda û leşkerê wî nêzîk bûn, ketin şer û şeş sed mêr ji leşkerê padîşah hatin kuştin. 43 Eleazar jî, ku navê wî Savaran bû, pê hesiya ku yek ji wan cenawiran, bi zengilê padîşahiyê, ji hemûyên din bilindtir e û guman kir ku padîşah li ser wî ye. 44 Xwe bixe talûkê, heta dawiyê gelê xwe rizgar bike û navekî herheyî jê re bîne. 45 Ji ber vê yekê ew di nav şer de bi mêrxasî bezî ser wî, li milê rastê û yê çepê kuşt, wusa ku ew ji her du aliyan ve ji wî cuda bûn. 46 Û ew jî kir, xwe avêt binê fîl, ew avêt binê fîl û ew kuşt; fîl li wî ket û li wir mir. 47 Lê belê Cihûyên mayî, gava hêza padîşah û tundiya hêzên wî dîtin, ji wan dûr ketin. 48 Hingê artêşa padîşah derket Orşelîmê, da ku pêşiya wan bigire û padîşah konên xwe li hember Cihûstanê û li hember çiyayê Şyonê vedan. 49 Lê wî bi wan ên ku li Beytsûrayê bûn re aştî kir, çimkî ew ji bajêr derketin, ji ber ku li wir xwarina wan tune bû ku li ser dorpêçkirinê bisekinin, ew salek bêhnvedana welêt bû. 50 Îcar padîşah Bethsûra girt û li wir garnîzonek da ku wê biparêze. 51Hingê Perestgehê, wî gelek rojan ew dorpêç kir û li wê derê top danîn ku bi motor û amûrên ku agir û keviran biavêjin û ji bo avêtina tîrêj û tîrêjan bi perçeyên xwe ve danîn. 52 Li ser vê yekê wan jî li hember motorên xwe motor çêkirin û demeke dirêj şer li wan kirin. 53 Lê axir firaxên wan bê erzaq bûn (ji ber ku ew sala heftan bû û yên ku li Cihûstanê ji destê miletan hatibûn rizgarkirin, bermayiya embarê xwaribûn.) 54 Di Perestgehê de hindik mabûn, ji ber ku xelayî bi ser wan de ket, ku ew ji hev belav bûn, her kes li cihê xwe. 55 Di wê demê de Lîsîas bihîst ku dibêje: Filîposê ku Antakyos padîşah dijiya, ew destnîşan kir ku kurê xwe Entakyos mezin bike, da ku ew bibe padîşah. 56 Ji Faris û Medyayê hat vegerandin û ordiya padîşah jî ku pê re çûbû, xwest ku hakimê kar ji wî re bigire. 57 Ji ber vê yekê ew bi lez çû û ji padîşah û serekên ordiyê û ordiyê re got: Em her roj dirizin û xwarinên me hindik in û cihê ku em lê dorpêç kirine xurt e û karên padîşahiyê ye. derewan li me bike: 58 Îcar em bi van mirovan re bibin dost û bi wan re û bi tevahiya miletê wan re aştiyê bikin. 59 Û bi wan re peymanê deynin, ku ew ê li gor qanûnên xwe bijîn, wek ku berê kiribûn. Çimkî ew ji ber vê yekê dilgiran in û ev hemû tişt kirine, ji ber ku me qanûnên wan betal kirin.

60 Ji ber vê yekê padîşah û mîr razî bûn; û wan ew qebûl kir. 61 Her weha padîşah û mîr ji wan re sond xwar û ew ji qereqolê derketin. 62 Hingê padîşah ket Çiyayê Siyonê; Lê gava ku wî hêza wê derê dît, wî sonda xwe şikand û emir da ku dîwarê dora xwe hilweşînin. 63 Paşê ew bi lez çû, vegeriya Entakyayê û li wir dît ku Fîlîpos serwerê bajêr e. BEŞA 7 1 Di sala sed û yek û pêncî de Dîmîtriyos kurê Seleûkos ji Romayê derket û bi çend kesan re hat bajarekî qeraxê deryayê û li wir padîşah kir. 2 Û çaxê ew ket qesra bav û kalên xwe, bi vî awayî bû ku hêzên wî Entakyo û Lîsîas girtin, da ku wan bînin ba wî. 3 Ji ber vê yekê gava ku wî ev yek zanî, got: «Bila ez rûyê wan nebînim. 4 Loma hosteyê wî ew kuştin. Îcar gava Dîmîtriyos li ser textê padîşahiya xwe rûnişt, 5 Hemû zilamên Îsraêl ên xerab û nepak hatin ba wî û Alkîmosê ku dixwest bibe Serokkahîn, serwerê wan bû. 6 Wan gel li ber padîşah sûcdar kirin û gotin: Cihûda û birayên wî hemû hevalên te kuştin û em ji welatê me derxistin. 7 Îcar yekî ku tu jê bawer dikî bişîne û bihêle ew here û bibîne ka wî çi xerabî di nav me û li welatê padîşah de aniye û bila wan bi hemû yên ku alîkariya wan dikin ceza bike. 8Hingê padîşah Bakkîdes bijart, dostê padîşah, ku ji tofanê wêdetir hukum dikir û di padîşahiyê de mirovekî mezin bû û ji padîşah re dilsoz bû. 9 Û wî ew bi Alkîmosê xerab re şand, yê ku wî kiribû Serokkahîn, û emir kir ku ew heyfê ji zarokên Îsraêl hilîne. 10 Îcar ew çûn û bi hêzeke mezin hatin welatê Cihûstanê û li wir ji Cihûda û birayên wî re qasid şandin, bi gotinên aştîxwaz ên bi hîle. 11 Lê wan guh neda gotinên wan; Çimkî wan dît ku ew bi hêzeke mezin hatine. 12Hingê ji Alkîmos û Bakîdês re komek Şerîetzan civiyan, da ku edaletê bixwazin. 13 Îcar Asîdî di nav zarokên Îsraêl de yên pêşî bûn ku ji wan aştî xwestin. 14 Çimkî wan got: «Yê ku kahînek ji dûndana Harûn e, bi vî artêşê re hatiye û ew tu neheqiyê li me nake. 15 Îcar wî bi aştî ji wan re peyivî û sond xwar û got: «Emê ne ji we û ne jî ji hevalên we zirarê bibînin. 16 Li ser vê yekê wan bawerî bi wî anî, lê wî ji wan şêst zilam girt û li gor gotinên ku wî nivîsîbû di rojekê de kuşt. 17 Wan goştê pîrozên te avêtin derve û xwîna wan li dora Orşelîmê rijandin û kes tune ku wan veşêre. 18 Loma tirs û xofa wan ket ser hemû xelkê û digotin: «Ne rastî û ne jî rastdarî di wan de heye. ji ber ku wan peyman û sonda ku dabûn şikandin. 19Piştî vê yekê Bakkîdes ji Orşelîmê derxistin û konên xwe li Bezethê vedan û li wir şand û gelek ji wan

123

zilamên ku ew terikandine û hin ji xelkê jî birin û gava ku ew kuştin, ew avêtin nav qada mezin. kort. 20 Hingê wî welatî da Alkîmos û bi wî re hêzek hişt ku alîkariya wî bike. Bi vî awayî Bakkîdes çû ba padîşah. 21 Lê Alkîmos ji bo Serokkahîntiyê şer dikir. 22 Û hemû kesên ku di tengahiyê de bûn, hatin ba wî. 23 Îcar gava Cihûda hemû xerabiyên ku Alkîmos û koma wî di nav gelê Îsraêl de, ji miletên din jî kiribûn, dît. 24 Ew derkete nav hemû qeraxên Cihûstanê yên der û dora xwe, heyfa wan hilda, yên ku ji wî serî hildabûn, wekî ku ew îdî newêribin ku herin welêt. 25 Li aliyê din, gava Alkîmos dît ku Cihûda û koma wî bi ser ketine û zanin ku ew nikare li ber hêza wan bimîne, dîsa çû ba padîşah û tiştê ku ji destê wî hat xerabtir ji wan re got. 26 Hingê padîşah Nîkanor, yek ji mîrên xwe yên birûmet, zilamekî ku ji Îsraêl re nefret dikir, bi emir şand ku gel bikuje. 27 Îcar Nîkanor bi hêzeke mezin hat Orşelîmê. û bi hîle ji Cihûda û birayên wî re bi peyvên dostanî şand û got: 28 Bila di navbera min û te de şer nebe; Ez ê bi çend zilaman re bêm, da ku ez we bi aramî bibînim. 29 Îcar ew hat ba Cihûda û bi aştî silav li hev kirin. Lê belê dijmin amade bûn ku Cihûda bi tundiyê bibirin. 30 Piştî ku Cihûda bi hîle hat ba wî, ew ji wî tirsiya û êdî rûyê wî nedît. 31 Nîkanor jî, gava dît ku şîreta wî tê kifşê, li tenişta Kefersalamayê derket ku li dijî Cihûda şer bike. 32 Li cihê ku ji aliyê Nîkanor ve bi qasî pênc hezar mêr hatin kuştin, yên mayî jî reviyan bajarê Dawid. 33Piştî vê yekê Nîkanor hilkişiya Çiyayê Siyonê û hinek ji kahînan û hinek ji rihspiyên gel ji Perestgehê derketin, ku bi aştiyê silavan lê bikin û goriya şewitandinê ya ku ji bo padîşah hatibû pêşkêşkirin nîşanî wî bidin. 34Lê wî tinazên xwe bi wan kir, bi wan dikeniya, bi rezîliya li wan kir û bi quretî peyivî. 35 Û di xezeba xwe de sond xwar û got: «Heta ku Cihûda û leşkerê wî neyên destên min, eger ez careke din bi silametî vegerim, ezê vê malê bişewitînim.» û bi hêrseke mezin derket derve. 36 Hingê kahîn ketin hundir, li ber gorîgehê û Perestgehê rawestan, giriyan û gotin: 37 Ya Xudan, te ev mal hilbijart ku bi navê te bê gotin û ji gelê te re bibe mala dua û daxwazan. 38 Heyfa vî mirovî û ordiya wî hilînin, bila bi şûr bikevin; çêriyên wan bînin bîra xwe û nehêlin ku êdî ew berdewam bikin. 39 Îcar Nîkanor ji Orşelîmê derket û konên xwe li Beythoronê vegirtin û li wir ordiyeke ji Sûriyê hat pêşiya wî. 40 Lê Cihûda tevî sê hezar mêrî li Adasayê rûdinişt û li wir dua kir û got: 41 Ya Xudan, gava ewên ku ji padîşahê Asûran hatibûn şandin çêr kirin, milyaketê te derket û sed û heşt û pênc hezar ji wan xist. 42 Bi vî awayî jî tu vê artêşê îro li ber me tune bike, da ku yên mayî bizanin ku wî çêrî pîrozgeha te kiriye û tu li gor xerabiya wî dîwana wî bikî.

43 Ji ber vê yekê roja sêzdehê meha Adar, ordiyên şer ketin şer, lê ordiyê Nîkanor bêzar bû û ew bi xwe jî pêşî di şer de hat kuştin. 44 Gava ku ordiyê Nîkanor dît ku ew hatiye kuştin, wan çekên xwe avêtin û reviyan. 45 Hingê ew li pey wan ketin rêyeke rojekê, ji Adasa heta Gazera, û bi boriyên xwe li dû wan hişyar bûn. 46 Li ser vê yekê ew ji hemû bajarên Cihûstanê yên derdorê derketin û ew girtin. Bi vî awayî ew li wan ên ku li pey wan vegeriyan, hemû bi şûr hatin kuştin û yek ji wan nema. 47 Paşê wan xenîmet û nêçîra xwe hildan, serê Nîkanor û destê wî yê rastê, ku wî bi quretî dirêj kiribû, dan û ew birin û ber bi Orşelîmê ve daleqandin. 48 Ji ber vê yekê gel gelek şa bû û ew roj rojeke bi şahiyeke mezin pîroz kir. 49 Bi ser de wan biryar da ku her sal ev roja ku sêzdehê Adar e, pîroz bikin. 50 Bi vî awayî welatê Cihûdayê ji bo demeke kurt rihet bû. BEŞA 8 1 Îcar Cihûda li ser Romayiyan bihîstibû ku ew zilamên hêzdar û mêrxas in û yên ku dixwazin bi hezkirinê hemûyên ku xwe bi wan re bigihînin qebûl bikin û bi hemûyên ku hatin ba wan re hevaltiyê bikin. 2 Û ew merivên mêrxas bûn. Ji wî re jî hat gotin ku wan şer û kirinên wan ên bi rûmet ên ku di nav Galatiyan de kiribûn û çawa ew bi ser ketin û ew xistin bin bac. 3 Tiştê ku wan li welatê Spanyayê kiribû, ji bo bidestxistina kanên zîv û zêr ên li wê derê; 4 Û bi sîyaseta xwe û bîhnfirehiya xwe, wan hemû cih bi dest xistibûn, tevî ku ew ji wan gelek dûr bû; Û padîşahên jî yên ku ji serê dinyayê hatibûn ser wan, heta ku wan nerihet kirin û serkuteke mezin dan wan û yên mayî jî her sal baca wan didan. 5 Ji xeynî vê, ew çawa di şer de bi Filîpos û Perseusê padîşahê Citimiyan re, bi yên din ên ku li hember wan rabûn û bi ser ketibûn re dilgiran bûn. 6 Çawa Antakyos padîşahê mezin ê Asyayê, ku di şer de li hember wan hat, sed û bîst fîlên wî, bi siwar, erebe û artêşeke pir mezin, ji wan aciz bû. 7 Û çawa ew sax girtin û peyman dan, ku ew û yên piştî wî padîşah kirin, baca mezin bidin, rehîn û tiştên ku li ser li hev hatiye kirin bidin. 8 Û welatê Hindistanê, Medya, Lîdyayê û welatên herî xweş ên ku ji wî girtin û dan padîşah Eumenes. 9 Û çawa ku Yewnanan biryar dabûn ku bên û wan tune bikin. 10 Û ji ber ku haya wan jê hebû, serdarek şand ser wan û bi wan re şer kir, gelek ji wan kuştin, jin û zarokên wan birin û ew talan kirin, û dest danî ser axa wan û hêza wan hilweşandin. digire û ew heta îro anîne xulamên wan: 11 Bi ser de jê re hat gotin ku wan çawa hemû padîşah û giravên din ên ku her gav li ber xwe didin, hilweşandin û xistin bin serweriya xwe. 12Lê bi hevalên xwe û yên ku pişta xwe bi wan ve girê didan re hevaltiyê dikirin û padîşahiyên dûr û nêzîk bi

124

dest xistin, bi vî awayî hemû yên ku navê wan bihîstibûn ji wan ditirsiyan. 13 Û yên ku dixwazin ji bo padîşahiyek bibin alîkar, ew padîşah dibin; û yê ku dîsa dixwazin, ew ji cih û warên xwe derdixin: di dawiyê de, ku ew pir hatin bilind kirin. 14 Lê belê ji bo van hemûyan, yekî ji wan tacek negirt û cilê binefşî li xwe nekir, da ku bi wê mezin bibin. 15 Bi ser de jî, çawa ji xwe re maleke civatê çêkiribûn, ku tê de her roj sêsed û bîst zilam di civîna giregiran de rûdiniştin û hergav ji bo gel dişêwirin, da ku emir li wan bê kirin. 16 Û ku wan hukumeta xwe her sal bi mêrekî re spartin, yê ku li ser hemû welatê wan hukum dikir, û ku hemû guhê xwe didin wî, û di nav wan de ne çavnebarî û ne jî hevsûdî hebû. 17 Li ser van tiştan Cihûda Eupolemusê kurê Yûhenna yê kurê Acos û Yasonê kurê Eleazar hilbijart û ew şand Romayê, da ku bi wan re hevaltî û hevpeymaniyê çêkin. 18 Û ji wan lava bike ku nîrê ji wan bistînin; Çimkî wan dît ku Padîşahiya Yewnanan bi xulamtiyê zilmê li Îsraêl dike. 19 Ji ber vê yekê ew çûn Romayê, ku rêwîtiyek pir mezin bû, û hatin Civîna Civînê, li wir peyivîn û gotin. 20 Cihûdayê Maccabeus tevî birayên xwe û gelê Cihûyan em şandin ba we, da ku em bi we re konfederal û aştiyê bikin û em bibin heval û dostên we. 21 Bi vî awayî ev tişt li Romayiyan xweş hat. 22 Û ev nusxeya wê nivîsarê ye, ku civata giregiran dîsa li ser maseyên ji sifir nivîsî û şand Orşelîmê, da ku li wir bîranîna aştî û hevgirtinê li cem wan hebe. 23 Ji Romayiyan re û ji gelê Cihûyan re her û her bi behrê û bi bejahî re serkeftin be: şûr û dijmin jî ji wan dûr bin. 24 Heger pêşî şerek li ser Romayî an yek ji hevalbendên wan li seranserê serweriya wan were, 25Gelê Cihûyan wê bi hemû dilê xwe, dema ku wê were kifşkirin, alîkariya wan bike. 26 Û ewê tu tiştî nedin wan ên ku bi wan re şer dikin, an jî bi xwarin, çek, pere, an gemiyan alîkariya wan bikin, wek ku ji Romayiyan re xweş hat. Lê belê ewê peymanên xwe bi cih bînin, bêyî ku tiştekî bigirin. 27 Bi vî awayî jî, eger pêşî şer bi ser miletê Cihûyan de bê, Romayî wê bi hemû dilê xwe alîkariya wan bikin, li gorî wextê ku wê ji wan re were destnîşankirin. 28 Çawa ku ji Romayiyan re xweş xuya bû, ji wan ên ku li hember wan beşdar dibin, ne çek, ne pere û ne jî gemiyek nayê dayîn. lê ewê peymanên xwe û ewê jî bê xapandin biparêzin. 29 Li gor van gotaran, Romayiyan bi Cihûyan re peyman danî. 30 Lê eger ji vir şûnde yek an yê din hizir bikin ku li hev bicivin da ku tiştekî zêde bikin an kêm bikin, ew dikarin li gor kêfa xwe bikin û her tiştê ku lê zêde bikin an jê bistînin dê were pejirandin. 31 Û li ser xerabiyên ku Dîmîtriyos ji Cihûyan re dike, me jê re nivîsî û got: Te çima nîrê xwe li ser dostên me û hevalbendên Cihûyan giran kir? 32 Ji ber vê yekê, eger ew dîsa li ser te gilî bikin, emê edaletê li wan bikin û bi te re bi behrê û bi bejahiyê şer bikin.

BEŞA 9 1 Wekî din, gava Dîmîtriyos bihîst ku Nîkanor û leşkerên wî di şer de hatine kuştin, wî cara diduyan Bakkîdes û Alkîmos şandin welatê Cihûstanê û bi wan re hêza sereke ya artêşa xwe. 2 Yên ku derketin ser riya ku diçe Galgala, li ber Masalothê ku li Arbela ye konên xwe vedan û piştî ku ew bi ser ketin, gelek mirov kuştin. 3 Di meha yekê ya sed û pêncî û diduyan de jî li ber Orşelîmê kon vedan. 4 Ji wê derê çûn û bi bîst hezar peya û du hezar siwar çûn Beroayê. 5 Cihûda konên xwe li Eleasayê vegirtibû û sê hezar mêrên bijartî tevî wî bûn. 6 Yê ku elaleteke ordiya din a li cem wî ewqas mezin dît, pir tirsiya. Li ser vê yekê gelekan xwe ji mazûvaniyê gihandin, bi qasî ku ji wan pê ve heşt sed mêr nema. 7 Îcar gava Cihûda dît ku ordiya wî ji ser xwe çû û şer giranî da ser wî, dilê wî gelek xemgîn bû û gelek xemgîn bû, çimkî wextê wî tune ku wan li hev bicivîne. 8 Lê belê ji yên ku mabûn re got: «Em rabin û li hember dijminên xwe derkevin, eger hebe ku em karibin bi wan re şer bikin. 9 Lê wan dev ji wî berda û got: «Em ê tu carî nikaribin; bila êdî em jiyana xwe xilas bikin û êdî emê bi birayên xwe re vegerin û li dijî wan şer bikin. Çimkî em hindik in. 10 Hingê Cihûda got: «Xwedê nehêle ku ez vî tiştî bikim û ji wan birevim; eger wextê me hat, em ji bo birayên xwe bi mêranî bimirin û rûmeta xwe xirab nekin.» 11 Bi vê yekê re ordiya Bakîd ji konên xwe derket û li hember wan rawesta, siwarên wan bûn du leşker, sûr û kevanen wan li ber ordiyê diçûn û yên ku li pêşiyê diçûn, hemû zilamên bi hêz bûn. 12Hingê Bakkîdês ew li milê rastê bû; lema jî hoste nêzîkî her du beşan bû û li boriyên wan lêxist. 13Ewên Cihûda jî, boriyên xwe jî lêdan, ji ber dengê leşkeran erd hejiya û şer ji sibê heta êvarê dewam kir. 14 Îcar gava Cihûda fêm kir ku Bakkîdes û hêza ordiya wî li aliyê rastê ne, wî hemû mirovên hişk bi xwe re birin. 15 Yê ku milê rastê aciz kir û heta çiyayê Azotusê li pey wan da. 16Lê gava ku yên ji milê çepê dîtin ku yên ji milê rastê nerihet bûne, ji paş ve li pey Cihûda û yên ku pê re bûn, ji pancên xwe hişk bûn. 17 Li ser vê yekê şerekî giran qewimî, bi qasî ku ji herdu aliyan gelek hatin kuştin. 18 Cihûda jî hat kuştin û yên mayî jî reviyan. 19 Hingê Yonatan û Şimûn birayê xwe Cihûda birin û ew li Modîn di gora bav û kalên wî de veşartin. 20 Bi ser de ew giriyan û hemû Îsraêl ji bo wî şîn kirin û gelek rojan şîn kirin û gotin: 21 Merivê mêrxas ê ku Îsraêl xilas kir, çawa ket! 22 Tiştên din ên li ser Cihûda, şerên wî, kirinên rûmet ên ku wî kirin û mezinahiya wî ne hatine nivîsandin, çimkî ew pir bûn.

125

23 Îcar piştî mirina Cihûda, xeraban dest pê kir ku serê xwe li hemû peravên Îsraêl derxin û hemû yên ku neheqiyê kirin rabûn. 24 Di wan rojan de jî xelayeke pir mezin hebû, ji ber vê yekê welat serî hilda û bi wan re çû. 25Hingê Bakkîdês mirovên xerab hilbijart û ew kirin mîrên welêt. 26 Wan li hevalên Cihûda pirsîn û geriyan û ew anîn ba Bakîdês, wî jî tola wan hilda û ew bi xerabî bi kar anî. 27 Bi vî awayî li Îsraêl tengahiyek mezin bû, ji dema ku pêxemberek di nav wan de nehatiye dîtin, wusa nebû. 28 Ji bo vê yekê hemû hevalên Cihûda hatin cem hev û ji Yonatan re gotin: 29 Ji ber ku birayê te Cihûda mir, tu kes wek wî tune ku li hember dijminên me, Bakîd û li hember wan miletê me yên ku dijminên me ne, derkevin. 30 Ji ber vê yekê me îro tu hilbijartiye ku tu li şûna wî bibî serok û serdar, da ku tu bi şerên me re şer bikî. 31 Li ser vê yekê Yonatan di wê demê de serwerî girt ser xwe û li şûna birayê xwe Cihûda rabû. 32 Lê gava Bakkîdês pê hesiya, xwest ku wî bikuje 33 Hingê Yonatan û birayê wî Şimûn û hemûyên ku pê re bûn, ji ber vê yekê reviyan çola Tekoyê û konên xwe li ber ava gola Asfarê vedan. 34 Gava Bakkîdes ev yek fêm kir, roja Şemiyê bi hemû artêşa xwe ve hat nêzîkî Urdunê. 35 Îcar Yonatan birayê xwe Yûhenna, serdarê gel, şandibû ku ji hevalên xwe yên Nabatî dua bike, da ku ew erebeya xwe ya pir zêde bi wan re bihêlin. 36 Lê zarokên Cembrî ji Medaba derketin, Yûhenna û hemû tiştên wî girtin û bi wan re çûn. 37Piştî vê yekê ji Yonatan û birayê wî Şimûn re hat gotin ku zarokên Cembrî zewaceke mezin kirin û bûkê ji Nadabatayê bi trêneke mezin tînin, wek keça yekî ji mîrên Kenanê. 38 Ji ber vê yekê birayê xwe Yûhenna hat bîra wan, hilkişiyan xwe di bin siya çiyê de veşartin. 39 Li cihê ku wan çavên xwe hildan, lê nêrî û va ye, gelek deng û erebeyeke mezin hebû; 40 Hingê Yonatan û yên ku pê re bûn, ji cihê ku lê di kemînê de bûn, li dijî wan rabûn û wan bi vî awayî serjê kirin, gelek kes mirin, û yên mayî jî reviyan çiyê û wan hemû girtin. xenîmetên wan. 41 Bi vî awayî zewac bû şîn û dengê awazên wan bû şîn. 42 Îcar gava ku wan heyfa xwîna birayê xwe tam hilanîn, dîsa berê xwe dan gola Urdunê. 43 Gava Bakîdês ev yek bihîst, roja Şemiyê bi hêzeke mezin hat peravên Urdunê. 44Hingê Yonatan ji koma xwe re got: «Niha em herin û ji bo jiyana xwe şer bikin, ji ber ku îro wek berê bi me re namîne. 45 Çimkî va ye şer li pêş me û li paş me ye, ava Urdunê li vî alî û wî alî, goşt û dar jî, ne jî cîhê me heye ku em bizivirin. 46 Ji ber vê yekê hûn niha ber bi ezmên ve biqîrin, da ku hûn ji destê dijminên xwe rizgar bibin. 47 Bi vî awayî ew ketin şer û Yonatan destê xwe dirêjî Bakkîdes kir, lê ew ji wî vegeriya. 48 Hingê Yonatan û yên ku pê re bûn, avêtin Urdunê û bi avjeniyê derbasî aliyê din bûn.

49 Îcar wê rojê nêzîkî hezar mêr ji alîyê Bakkîdes ve hatin kuştin. 50 Paşê Bakkîdes vegeriya Orşelîmê û bajarên Cihûstanê tamîr kir. keleha Erîhayê, Emwas, Bethhoron, Beytel, Tamnatha, Faratonî û Tafonê, ew bi dîwarên bilind, bi deriyan û bi baran xurt kirin. 51 Û di wan de garnîzonek danîn, da ku xerabiyê li Îsraêl bikin. 52 Wî bajarê Beytsûra, Gazera û bircê jî zexm kir, hêz xiste nav wan û erzaq peyda kir. 53 Ji xeynî vê, wî kurên serekên li wî welatî wek rehîn girtin û xistin birca Orşelîmê, da ku wan bihêlin. 54 Bi ser de jî, di sala sed û pêncî û sisiyan de, di meha duyemîn de, Alkîmos emir kir ku dîwarê hewşa Perestgehê were hilweşandin. wî karên pêxemberan jî daxist 55 Û gava ku wî dest bi xwarê kir, di wê demê de Alkîmos bû bela û karê wî hat astengkirin; ji ber ku devê wî hat girtin û ew bi felcî ketibû, wusa ku êdî nikaribû tiştekî bipeyive û ne jî ferman bide. mala wî. 56 Îcar Alkîmos wê demê bi ezabek mezin mir. 57 Gava Bakkîdes dît ku Alkîmos mir, vegeriya ba padîşah û li wir welatê Cihûstanê du salan rihet bû. 58 Hingê hemûyên nepak civîn li dar xistin û gotin: «Va ye, Yonatan û koma wî rihet in û bê xem dimînin. Ji ber vê yekê emê Bakkîdê bînin vir, ku wê di şevekê de wan hemûyan bigire. 59 Îcar ew çûn û bi wî re şêwirîn. 60 Paşê ew rakir, bi ordiyeke mezin hat û ji şagirtên xwe yên li Cihûstanê re name şandin, da ku Yonatan û yên ku pê re bûn bigirin. 61 Ji ber vê yekê wan ji mirovên vî welatî, yên ku ev xerabî bûn, nêzîkî pêncî kes girtin û kuştin. 62 Paşê Yonatan, Şimûn û yên ku pê re bûn, ew birin Beytbasiya ku li çolê ye, rizandinên wê sererast kirin û ew xurt kirin. 63 Gava Bakkîdes ev tişt zanibû, wî hemû ordîya xwe civandin û xeber ji Cihûstanê re şand. 64 Hingê ew çû û Beytbasî dorpêç kir. û li dijî wê demeke dirêj şer kirin û motorên şer çêkirin. 65 Lê Yonatan birayê xwe Şimûn li bajêr hişt, bi xwe jî derket gund û bi jimareke jimareyî derket derve. 66 Û wî Odonarkes, birayên wî û zarokên Fasiron di konê wan de xistin. 67 Gava ku wî dest bi lêdana wan kir û bi hêzên xwe re hat, Şimûn û koma wî ji bajêr derketin û motorên şer şewitandin. 68 Û bi Bakkîdês re şer kir, yê ku ji wan aciz bû û wan ew êşand, çimkî şîret û xebata wî pûç bû. 69 Ji ber vê yekê ew li ser zilamên xerab ên ku şîret li wî kirin ku were welêt, pir hêrs bû, ji ber ku wî gelek ji wan kuştin û xwest ku vegere welatê xwe. 70 Gava ku Yonatan pê hesiya, qasid şandin ba wî, da ku ew bi wî re aştiyê bike û girtiyan bide wan. 71 Kîjan tiştê ku wî qebûl kir, û li gorî daxwazên wî kir, û jê re sond xwar ku ew ê di hemû rojên jiyana xwe de zirarê nede wî. 72 Ji ber vê yekê wî ew girtiyên ku berê ji welatê Cihûstanê birin, vegerandin, ew vegeriya û çû welatê xwe û êdî ew neket sînorên wan.

126

73 Bi vî awayî şûr ji ser Îsraêl qut bû. Û wî mirovên nepak ji Îsraêl helak kirin. BEŞA 10 1 Di sala sed û şêst salî de Skenderê kurê Antayoxos yê bi navê Epiphanes derket û Ptolemais girt, çimkî xelkê ew qebûl kiribû û ew li wir padîşah bû. 2 Gava padîşah Dîmîtriyos ev yek bihîst, ordiyeke pir mezin li hev civandin û li hember wî derket ku şer bike. 3 Di heman demê de Dîmîtriyos ji Yonatan re name şandin û bi gotinên hezkirinê ew mezin kir. 4Çimkî got: «Em pêşî bi wî re aştiyê bikin, berî ku ew bi Skender re li hember me bicive. 5 Wekî din, ewê hemû xerabiyên ku me li wî, li hember birayên wî û gelê wî kirine, bîne bîra xwe. 6 Ji ber vê yekê wî desthilatî da wî ku ordiyek li hev bicivîne û çekan peyda bike, da ku di şer de alîkariya wî bike. 7Hingê Yonatan hat Orşelîmê û li ber guhdarên hemû gel û yên di bircê de name xwendin. 8 Gava ku bihîstin ku padîşah desthilatî daye wî ku artêşekê bicivîne, pir tirsiyan. 9 Li ser vê yekê yên bircê rehînên xwe radestî Yonatan kirin û wî jî ew radestî dê û bavên wan kirin. 10 Bi vî awayî, Yonatan xwe li Orşelîmê bi cih kir û dest bi avakirin û tamîrkirina bajêr kir. 11 Û wî emir li karkeran kir ku ji bo kelehê dîwaran, Çiyayê Siyonê û derdora wê bi kevirên çargoşe ava bikin. û wan wisa kir. 12 Hingê xerîbên ku di kelehên ku Bakkîdes çêkiribûn de reviyan. 13 Bi vî awayî her kesî cihê xwe berda û çû welatê xwe. 14 Tenê li Beytsûrayê hin ji yên ku dev ji Şerîet û emiran berdabûn, hê jî man, çimkî ew cihê wan bû. 15 Îcar gava padîşah Skender bihîstibû ku Dîmîtriyos çi soz ji Yonatan re şandibû, dema ku ji wî re behsa şer û karên pîroz ên ku wî û birayên wî kiribûn û êşên ku wan kişandibûn, hat gotin. 16 Wî got: Ma em yekî din jî bibînin? îcar em ê wî bikin dost û konfederal. 17 Li ser vê yekê wî nameyek nivîsî û li gor van gotinan jê re şand û got: 18 Padîşah Îskender ji birayê xwe Yonatan re silavan dişîne: 19 Me ji te bihîstiye ku tu mirovekî bi hêz î û tu dixwazî bibî dostê me. 20 Ji ber vê yekê em îro te emir dikin ku tu bibî Serokkahîn ê miletê xwe û jê re bê gotin dostê padîşah. (û pê re cilekî binefşî û tacek ji zêr jê re şand:) û ji te xwest ku tu para me bigirî û bi me re hevaltiyê bikî. 21 Îcar di meha heftan a sed û şêst salî de, di cejna Konan de, Yonatan xiftanê pîroz li xwe kir, hêz berhev kir û gelek zirx peyda kir. 22 Gava Dîmîtriyos ev yek bihîst, pir poşman bû û got: 23 Me çi kir, ku Skender nehişt ku em bi Cihûyan re hevaltiyê bikin da ku xwe xurt bikin? 24 Ezê jî ji wan re gotinên teşwîqkirinê binivîsim û soz û qedir û diyariyan bidim wan, da ku alîkariya wan bibim.

25 Ji ber vê yekê wî ji wan re şand û got: Padîşah Dîmîtriyos ji Cihûyan re silavan dişîne. 26 Madem we peymanên bi me re girt û we dostaniya xwe domand û bi dijminên xwe re nebûn yek, me ev bihîst û dilgeş in. 27 Ji ber vê yekê niha hûn hê jî ji me re dilsoz bin, û em ê ji bo wan tiştên ku hûn ji bo me dikin, bidin we, 28 Û ewê ji we ra gelek beratîyan bide û xelatan bide we. 29 Û niha ez we azad dikim û ji bo xatirê we ez hemû Cihûyan ji bac, ji edetên xwê û ji bacên tacê berdidim. 30 Û ji tiştê ku ji min re ye ku ji bo sêyemîn an tov û nîvê fêkiyên daran bistînim, ez ji îro û pê ve berdidim, da ku ew ji welatê Cihûstanê neyên girtin û ne jî ji her sê hikûmetên ku ji welatê Samerya û Celîlê li wan hatine zêdekirin, ji îro û pê ve her û her. 31 Bila Orşelîm jî pîroz û azad be, bi sînorên wê, ji deh û bac. 32 Û li ser birca ku li Orşelîmê ye, ez desthilatiyê didim ser wê û didim Serokkahîn, da ku ew kesên ku dixwazin wê biparêzin, tê de bicîh bike. 33 Bi ser de jî, min hemû Cihûyên ku ji welatê Cihûstanê dîl hatin birin, bi serbestî berda her derê Padîşahiya min û ez dixwazim ku hemû efserên min jî baca dewarên xwe jî bibihûrin. 34 Wekî din, ez dixwazim ku hemî cejn, şemî, û heyvên nû, û rojên pîroz, û sê rojên beriya cejnê û sê rojên piştî cejnê, ji bo hemî Cihûyên di warê min de hemî berevanî û azadiyê bin. 35Herwiha tu kes nikare di her meseleyekê de bi yekî ji wan re bikeve nav an jî taciz bike. 36 Ez ê din jî, ku di nav hêzên padîşah de bi qasî sî hezar zilamên Cihûyan bên qeydkirin, ji wan re ku heqê hemû hêzên padîşah bê dayîn. 37 Û hinek ji wan wê di zozanên padîşah de bên danîn, hinek ji wan jî wê li ser karên padîşahiyê yên ku pêbawer in, bên danîn. qanûnên xwe, çawa ku padîşah li welatê Cihûstanê emir kiriye. 38 Û li ser her sê hukumetên ku ji welatê Sameryayê li Cihûstanê hatine zêdekirin, bila ew bi Cihûstanê re bên girêdan, da ku ew di bin yek de bêne hesibandin û ne mecbûr in ku guh bidin serekên din, ji bilî yên Serokkahîn. 39 Heçî Ptolemaisê û erdê pê re, ez ji bo lêçûnên pîroz ên Perestgehê bedel didim Perestgeha Orşelîmê. 40 Bi ser de ez her sal panzdeh hezar şêkil zîv ji hesabên padîşah ji cihên ku lê digerim, didim. 41 Û hemû zedeyê ku parêzgeran ne wek berê didan, ji vir û pê ve wê ji bo karên Perestgehê bê dayîn. 42 Û ji xeynî vê, pênc hezar şêkilên zîvê yên ku wan sal bi sal ji karên Perestgehê ji hesaban derdixistin, ev tişt jî wê bên berdan, çimkî ew girêdayî kahînan in ku xizmetê dikin. 43 Û her kesê ku direve Perestgeha Orşelîmê, an jî di nav azadiyên vê derê de be, deyndarê padîşah, an jî ji bo tiştek din be, bila ew û her tiştê wan di warê min de azad be. 44 Ji bo avahî û tamîrkirina karên pîrozgehê jî, mesrefên padîşah bê dayîn.

127

45 Belê, ji bo avakirina sûrên Orşelîmê û xurtkirina dora wê, ji hesabên padîşah, wek ku ji bo avakirina sûrên li Cihûstanê jî tê dayîn. 46 Gava Yonatan û elaletê ev gotin bihîstin, ne qedirgirtin û ne jî ew qebûl kirin, çimkî xerabiya mezin a ku wî li Îsraêl kiribû hat bîra wan. Çimkî wî ew gelek êşandibû. 47 Lê ew ji Îskender razî bûn, çimkî ew yê pêşî bû ku ji wan re aştiya rastîn xwest û ew her dem bi wî re hevalbend bûn. 48 Hingê padîşahê Îskender hêzên mezin civandin û li hember Dîmîtriyos zomêd xwe danîn. 49 Piştî ku her du padîşah ketin şer, artêşa Dîmîtriyos reviya, lê Skender li pey wî çû û li hember wan bi ser ket. 50 Û wî şerr bi dijwarî berdewam kir heta ku roj çû ava û wê rojê Dîmîtriyos hat kuştin. 51 Paşê Îskender qasid şandin ba Padîşahê Misrê Ptolemê bi vê yekê: 52 Ji ber ku ez dîsa hatim warê xwe û ez hatim ser textê bav û kalên xwe û min serwerî girt, Dîmîtriyos hilweşand û welatê me bi dest xist. 53Çimkî piştî ku ez bi wî re ketim şer, ew û leşkerên wî ji me aciz bûn, da ku em li ser textê Padîşahiya wî rûnin. 54 Îcar werin em bi hev re hevaltiyê bikin û qîza xwe bide min û ezê bibim zavayê te û li gor rûmeta te bidim te û wê. 55 Padîşah Ptolemeus bersiv da û got: Xwezî bi wê roja ku tu vegeriyayî welatê bav û kalên xwe û li ser textê padîşahiya wan rûniştî. 56 Û niha ezê ji te re bikim, çawa ku te nivîsî: Îcar li Ptolemaisê were cem min, da ku em hevûdu bibînin. ji ber ku ez ê li gor daxwaza te keça xwe bi te re bizewicînim. 57 Îcar Ptolemees tevî keça xwe Kleopatra ji Misirê derket û di sala sed û sî û duduyan de hatin Ptolemaisê. 58 Li cihê ku padîşah Îskender lê civiya, wî keça xwe Kleopatra da wî û li Ptolemaisê zewaca wê bi rûmetek mezin, wekî rewişta padîşahan pîroz kir. 59 Îcar padîşah Îskender ji Yonatan re nivîsîbû ku ew were pêşiya wî. 60 Li ser vê yekê yê ku bi rûmet çû Ptolemaisê, li wir her du padîşahan dît, zîv û zêr û gelek diyarî da wan û hevalên wan û li ber çavên wan kerem dît. 61 Di wê demê de, hin mirovên Îsraêl ên nexweş, mirovên xerab, li hember wî civiyan ku wî sûcdar bikin; lê padîşah guh neda wan. 62 Erê, ji wê zêdetir, padîşah emir kir ku cil û bergên wî jêkin û binefşî lê bikin û wan jî wusa kir. 63 Û wî ew bi tena serê xwe da rûniştandin û ji mîrên xwe re got: Bi wî re herin nav bajêr û eleqedar bikin, ku tu kes li ser wî gilî neke û ji ber sedemek wî nerehet bike. . 64 Îcar gava giliyêd wî dîtin ku ew li gora dannasînkirinê bi rûmet e û cilê binefşî li xwe kirine, hemû reviyan. 65 Ji ber vê yekê padîşah rûmet da wî û ew di nav hevalên wî yên sereke de nivîsand, û ew kir duk û hevparê hukumdariya wî. 66 Paşê Yonatan bi aştî û şahî vegeriya Orşelîmê.

67 Wekî din di; Sala sed şêst û pêncan Dîmîtriyos kurê Dîmîtriyos ji Girîtê hat welatê bav û kalên xwe. 68 Gava padîşah Îskender ev xeber bihîst, poşman bû û vegeriya Entakyayê. 69Hingê Dîmîtriyos Apollonyos kir waliyê Celosyryayê serleşker, ku ordiyeke mezin li hev civandin û li Jamnyayê zomêd xwe danîn û şand ba Serokkahîn Yonatan û got: 70Tenê tu xwe li hember me dikî û ez ji bo xatirê te bi rûreş û rûreş dibim, û çima tu li çiyayan li hember me hêza xwe pesnê xwe didî? 71 Îcar, eger tu xwe bispênî hêza xwe, were ba me, dakeve qada deştê û li wir em bi hev re meseleyê biceribînin, çimkî hêza bajaran bi min re ye. 72 Bipirse û hîn bibe ez û yên din kî me û ewê ji te re bêjin ku lingê te nikare li welatê xwe bifire. 73 Ji ber vê yekê niha hûn ê nikaribin li deştê, ku ne kevir û ne kevir û ne jî cîhê ku hûn lê birevin, li siwaran û hêzek wusa mezin bimînin. 74 Îcar gava Yonatan ev gotinên Apollonios bihîstin, hişê wî ket û deh hezar mêr hilbijart, ji Orşelîmê derket û birayê wî Şimûn hat pêşiya wî, da ku alîkariya wî bike. 75 Û konên xwe li hember Yafayê vedan. Yên Yafayê ew ji bajêr girtin, çimkî li wir garnîzoneke Apollonyos hebû. 76 Hingê Yonatan ew dorpêç kir û xelkê bajêr ji tirsa ew berdan hundir û Yonatan Yafa bi dest xist. 77 Gava Apollonius ev yek bihîst, sê hezar siwar, bi komek peyayan ve hildan û wek rêwiyan çû Azotusê û bi wê re ew kişand deştê. ji ber ku gelek siwarên wî hebûn û baweriya xwe bi wan anî. 78 Hingê Yonatan li pey wî çû Azotus û li wir leşker ketibûn şer. 79 Îcar Apollonius hezar siwar di kemînê de hiştibû. 80 Û Yonatan dizanibû ku li pişt wî kemînek heye; Çimkî wan ji sibê heta êvarê, di nav mazûvaniya wî de dor girtibûn û tîrên avêtibûn ser xelkê. 81 Lê gel sekinî, çawa ku Yonatan li wan emir kiribû û ji ber vê yekê hespên dijmin westiyan. 82 Hingê Şimûn ordîya xwe derxist û ew dan ber peyayan, (ji ber ku siwarên ku ji wî aciz bûn û revîyan). 83 Siwar jî li zeviyê belawela bûn, reviyan Azotusê û ji bo ewlehiyê çûn Beytdagonê, perestgeha pûtên xwe. 84 Lê Yonatan agir berda Azotus û bajarên dora wê û xenîmetên wan hilda. Û Perestgeha Dagon û yên ku reviyabûn wê, bi agir şewitand. 85 Bi vî awayî nêzîkî heşt hezar mirov bi şûr hatin şewitandin û kuştin. 86 Û Yonatan ji wir ordiya xwe rakir, li hember Askalonê zomêd xwe lê kir, ku merivên bajêr lê derketin û bi hurmeteke mezin rastî wî hatin. 87Piştî vê yekê Yonatan û hostayê wî, ku xenîmet hebû, vegeriyan Orşelîmê. 88 Îcar gava padîşah Îskender ev tişt bihîstin, wî hê bêtir rûmet da Yonatan. 89 Û kelekek zêr jê re şand, ji bo ku ji xwîna padîşah re bê bikaranîn.

128

BEŞA 11 1 Û padîşahê Misirê ordiyeke mezin, mîna qûma ku li qeraxa deryayê ye, û gelek gemiyan li hev civandin û bi xapandinê digeriyan, da ku Padîşahiya Skender bi dest bixe û bike bi ya xwe. 2 Li ser vê yekê ew bi aşitî çû Spanyayê, çawa ku bajaran jê re vekirin û rastî wî hatin. 3 Çaxê Ptolemês ket nav bajaran, li her yekî ji wan qereqolek leşker danîn, da ku wî biparêzin. 4 Û gava ew nêzîkî Azotus bû, wan perestgeha Dagonê ya ku şewitîbû, Azotus û taxên wê yên wêrankirî, cesedên ku ji derve hatibûn avêtin û yên ku wî di şer de şewitandin, nîşanî wî dan. Ji ber ku di riya ku ewê jê re derbas bibûya, ji wan re girek çêkiribûn. 5Herwiha wan ji padîşah re jî got ku Yonatan çi kiriye, ji bo ku wî sûcdar bike; lê padîşah bêdeng ma. 6 Hingê Yonatan li Yafayê bi hurmeteke mezin hat pêşiya padîşah, li wir silav li hev kirin û razan. 7Piştre Yonatan, gava ku ew bi padîşah re çû ser çemê ku jê re Eleutherus digotin, dîsa vegeriya Orşelîmê. 8 Ji ber vê yekê Padîşah Ptolemee, dema ku serweriya bajarên bi deryayê heta Seleukyaya li peravên deryayê girt, li hember Skender şîretên xerab xeyal kir. 9 Li ser vê yekê wî qasid şandin ba padîşah Dîmîtriyos û jê re got: «Were, em di navbera xwe de peymanekê çêbikin û ezê keça xwe ya ku Skender heye bidim te û tu di Padîşahiya bavê xwe de padîşahiyê bikî. 10Çimkî ez tobe dikim ku min keça xwe da wî, çimkî wî xwest ku min bikuje. 11 Bi vî awayî wî buxtan li wî kir, çimkî wî padîşahiya xwe dixwest. 12 Ji ber vê yekê wî keça xwe ji wî stand, ew da Dîmîtriyos û Skender berda, da ku kîna wan eşkere bû. 13 Hingê Ptolemees ket Entakyayê û li wir du tac danî ser serê xwe, taca Asyayê û ya Misrê. 14 Di wê demê de padîşah Îskender li Kîlîkyayê bû, ji ber ku yên ku li wan deran rûdiniştin li hember wî serî hildan. 15 Lê gava ku Îskender ev yek bihîst, li dijî wî hat şer: Padîşah Ptolemee hosteyê xwe derxist, bi hêzek mezin rastî wî hat û ew revand. 16 Îskender reviya Erebîstana li wir, da ku wî biparêze. lê padîşah Ptolemee bilind bû: 17Çimkî Zebdîêlê Ereb serê Îskender jêkir û şand ba Ptolemê. 18 Padîşah Ptolemee jî roja sisiyan mir, û yên ku li zozanan bûn yek ji hev hatin kuştin. 19 Bi vî awayî Dîmîtriyos di sala sed şêst û heftan de padîşah kir. 20 Di wê demê de Yonatan ew ên ku li Cihûstanê bûn civandin, da ku birca li Orşelîmê bigirin û li hember wê gelek motorên şer çêkirin. 21Hingê kesên nepak ên ku ji gelê xwe nefret dikirin hatin, çûn ba padîşah û jê re gotin ku Yonatan bircê dorpêç kiriye. 22 Gava wî ev bihîst, hêrs bû û di cih de ji cihê xwe rabû, hat Ptolemaisê û ji Yonatan re nivîsî, ku ew bircê dorpêç neke, lê were û bi lez û bez bi wî re li Ptolemaisê bipeyive.

23 Lê gava Yonatan ev yek bihîst, emir kir ku ew hê jî dorpêç bikin. 24 Û zîv, zêr, cil û berg û diyariyên cûrbecûr hilda û çû ba Ptolemais ba padîşah û li wir kerem li ber wî dît. 25 Û tevî ku hin merivên nepak ji xelkê giliyê wî kiribûn, 26 Lê dîsa jî padîşah wek berê wî lava kir û li ber hemû hevalên xwe ew mezin kir. 27 Û ew di Serokkahîntiyê de û di hemû rûmetên ku berê wî de hebûn, piştrast kir û di nav hevalên wî yên sereke de ew da pêş. 28 Hingê Yonatan ji padîşah xwest, ku Cihûstanê û her sê hukumetên welatê Sameryayê jî ji bacê azad bike. û wî sêsed telant da wî. 29 Li ser vê yekê padîşah razî bû û bi vî awayî ji Yonatan re li ser van hemû tiştan name nivîsî: 30 Padîşah Dîmîtriyos ji birayê xwe Yonatan û ji miletê Cihûyan re silavan dişîne. 31 Em li vir nusxeyek ji nameya ku me ji pismamê xwe Lastenes re li ser te nivîsîbû, ji we re dişînin, da ku hûn wê bibînin. 32 Padîşah Dîmîtriyos ji bavê xwe Lastenes re silavan dişîne: 33 Em qerar in ku qenciyê bi Cihûyên ku dostên me ne bikin û ji ber dildariya wan a li hember me peymanên bi me re bînin cih. 34 Ji ber vê yekê me sînorên Cihûstanê, bi hersê hikûmetên Aferema, Lydda û Ramathem ên ku ji welatê Sameryayê li Cihûstanê hatine zêdekirin, û hemû tiştên ku li ser wan in, ji bo hemûyên ku li Orşelîmê qurbanan dikin, ji wan re pejirandin. li şûna pereyên ku padîşah her sal berê ji berên erdê û daran ji wan distand. 35 Û tiştên din ên ku yên me ne, ji deh û adetên ku yên girêdayî me ne, her weha şor û bacên tacê yên ku ji me re ne, em ji wan hemûyan ji bo rihetiya wan didin. 36 Û tu tişt ji vê gavê heta hetayê nayê betalkirin. 37 Ji ber vê yekê niha binêre ku tu nusxeyek ji van tiştan çêkî û bide Yonatan û li cîhek xuya li ser Çiyayê Pîroz deyne. 38 Piştî vê yekê, gava padîşah Dîmîtriyos dît ku welat li ber wî aram e û li hember wî tu berxwedanek nayê kirin, wî hemû hêzên xwe şand cihê xwe, ji xeynî çend komên biyaniyan, ku wî ji wan civandibû. giravên miletan: Ji ber vê yekê hemû hêzên bav û kalên wî jê nefret dikirin. 39 Bi ser de yekî Trîfonê ku berê ji Îskender bû, dît ku hemû ordiya li hember Dîmîtriyos diqelişe, çû ba Simalkûyê Ereb ê ku Antakosê kurê Îskenderê biçûk mezin kir. 40 Û dilê wî kişand ku vî Antakyosê ciwan teslîmî wî bike, da ku ew li şûna bavê xwe bibe padîşah. demsal. 41 Di vê navberê de Yonatan şand ba padîşah Dîmîtriyos, da ku ew ên bircê û yên li kelehan jî ji Orşelîmê biavêje, çimkî ew li dijî Îsraêl şer kirin. 42 Dîmîtriyos şand ba Yonatan û jê re got: «Ez ê ne tenê ji bo te û gelê te vî karî bikim, lê eger derfet hebe ezê te û miletê te jî pir bi rûmet bikim. 43 Îcar, eger tu ji min re mirovan bişînî ku alîkariya min bikin, tuyê baş bikî. Çimkî hemû hêzên min ji destê min çûn. 44 Li ser vê yekê Yonatan wî sê hezar mêrxas şand Entakyayê.

129

45 Lê yên ku ji bajêr bûn, xwe li nav bajêr sed û bîst hezar mêr civandin û xwestin padîşah bikujin. 46 Ji ber vê yekê padîşah reviya dîwanê, lê yên ji bajêr rêyên bajêr girtin û dest bi şer kirin. 47 Hingê padîşah gazî Cihûyan kir ku alîkariyê bikin, yên ku di cih de hatin ba wî û li nav bajêr belav bûn, wê rojê li bajêr hejmara sed hezarî hat kuştin. 48Wan wê rojê agir bi bajêr dan û gelek xenîmet bi dest xistin û padîşah rizgar kirin. 49 Îcar gava ku xelkê bajêr dîtin ku Cihûyan bajar wek ku dixwazin bi dest xistine, cesareta wan kêm bû. 50 Aşitiyê bide me, bila Cihû dest ji êrîşa me û bajêr bernedin. 51 Bi vê yekê wan çekên xwe avêtin û aştî kirin; Cihû li ber padîşah û li ber hemû yên ku di warê wî de bûn bi rûmet bûn. Û ew bi xenîmetên mezin vegeriyan Orşelîmê. 52 Îcar padîşah Dîmîtriyos li ser textê padîşahiya xwe rûnişt û welat li ber wî bêdeng bû. 53 Lê belê wî di her tiştê ku wî de digot, xwe ji Yonatan dûr xist û li gorî feydeyên ku ji wî standibûn, ew xelat neda, lê ew gelek êşand. 54Piştî vê yekê Trîfon û bi wî zarokê biçûk Antîochosê ku padîşah bû û taca wî hat danîn, vegeriyan. 55Hingê hemû şerkerên ku Dîmîtriyos ew ji nav birin, li ba wî civandin û bi Dîmîtriyos re şer kirin, yê ku pişta xwe da û reviya. 56 Bi ser de Trîfon fîl girt û Entakyayê bi dest xist. 57 Di wê demê de Antakosê ciwan ji Yonatan re nivîsî û got: «Ez te di serokatîya Serokkahîniyê de diparêzim û te li ser çar dewletan tayîn dikim û bibî yek ji hevalên padîşah. 58 Li ser vê yekê wî firaxên zêrîn jê re şandin, da ku tê de xizmetê bikin, û destûr da wî ku zêr vexwe, binefşî li xwe bike û kepçeyek zêrîn li xwe bike. 59 Birayê xwe Şimûn jî ji wî cihê ku jê re Derenceya Tîros heta sînorên Misrê lê tê gotin, kir serdar. 60 Hingê Yonatan derket, di nav bajarên wêderê avê re derbas bû û hemû hêzên Sûriyê li ba wî civiyan ku alîkariya wî bikin. 61 Ew ji wê derê çû Xezayê, lê yên Gazzeyê ew girtin. Ji ber vê yekê wî ew dorpêç kir, taxên wê bi agir şewitandin û ew talan kirin. 62 Paşê, çaxê ewana ji Xezayê dua ji Yonatan re kirin, wî bi wan re aşitî kir û kurên serekên wan rehîn girtin û şandin Orşelîmê û di wî warî re derbasî Şamê bû. 63 Îcar gava Yonatan bihîst ku serekên Dîmîtriyos bi hêzeke mezin hatine Kadesê ku li Celîlê ye û dixwazin wî ji welêt derxin. 64 Ew çû pêşiya wan û birayê xwe Şimûn li gund hişt. 65 Hingê Şimûn li hember Beytsûrayê kon veda, demeke dirêj li dijî wê şer kir û ew girt. 66 Lê wan xwest ku bi wî re aştî hebe, wî ev yek da wan, paşê ew ji wir derxistin, bajar girtin û tê de qereqol danîn. 67 Û Yonatan û ordiya wî li ber ava Cênîsar rûdiniştin û ji wê derê serê sibê ew gihîştin deşta Nasorê. 68 Û va ye, ordîya biyaniyan li deştê rastî wan hat, yên ku ji bo wî li çiyayan kemîn danîbûn, li hember wî hatin.

69 Îcar gava ew ên ku di kemînê de bûn ji cihê xwe rabûn û ketin şer, hemû yên ji aliyê Yonatan reviyan. 70 Çawa ku yek ji wan mabû, ji Mettayê kurê Abşalom û ji Cihûdayê kurê Kalfî serekên ordiyê pê ve, yek ji wan mabû. 71 Hingê Yonatan cilên xwe çirandin, erd avêt ser serê xwe û dua kir. 72 Paşê dîsa zivirî şer, ew reviyan û ew jî reviyan. 73 Gava merivên wî yên ku reviyan ev yek dîtin, dîsa li wî zivirîn û bi wî re li pey wan çûn Kadesê, heta konên xwe û li wir zomêd xwe danîn. 74 Wê rojê ji miletan nêzîkî sê hezar mêr hatin kuştin, lê Yonatan vegeriya Orşelîmê. BEŞA 12 1 Îcar gava Yonatan dît ku wextê wî xizmet dike, wî hin zilam bijartin û ew şandin Romayê, da ku dostaniya wan bi wan re teze bikin û nû bikin. 2 Wî ji Lakedemoniyan û ji cihên din re jî, bi heman armancê name şandin. 3 Îcar ew çûn Romayê, ketin civata senatoyê û gotin: Serekkahîn Yonatan û gelê Cihû, em şandin ba we, da ku hûn heta dawiyê dostaniya ku we bi wan re hebû û hevalbendiyê nû bikin. , wek dema berê. 4 Li ser vê yekê Romayî ji waliyên her cihî re name dan wan, da ku wan bi aştiyê bînin welatê Cihûstanê. 5 Û nusxeya wan nameyên ku Yonatan ji Lakedemoniyan re nivîsîbûn ev e: 6 Serokkahîn Yonatan, rihspiyên milet, kahînan û yên din ên Cihû, birayên wan silavan ji Lakedemoniyan re dişînin. 7 Berê ji Daryûs, ku wê demê di nav we de padîşah bû, ji Onyas Serokkahîn re name hatin şandin, da ku nîşan bide ku hûn birayên me ne. 8 Di wê demê de Onias ji balyozê ku bi rûmet hatibû şandin, lava kir û name standin, ku tê de beyana yekîtî û hevaltiyê hat kirin. 9 Ji ber vê yekê em jî, her çend hewcedariya me bi van tiştan tune be jî, ku di destê me de pirtûkên Nivîsarên Pîroz ên pîroz hene ku em handan bikin. 10 Lê dîsa jî we hewl da ku ji we re ji bo nûkirina biratî û dostaniyê bişînim, da ku em bi tevahî ji we re nebin xerîb, çimkî demek dirêj e ku we şandine ba me. 11 Ji ber vê yekê em her dem, hem di cejnên xwe de û hem jî di rojên din ên guncav de, we bi goriyên ku em pêşkêş dikin û di duayên xwe de wekî aqil û ku ji me re tê ku li birayên xwe bifikirin, we bi bîr tînin. 12 Û em bi rûmeta te şa dibin. 13 Ji xwe me, ji her alî ve tengasî û şerên me yên mezin derketin, ji ber ku padîşahên dora me bi me re şer kirin. 14Lê belê em ê di van şeran de ne ji we re, ne jî ji hevalbend û hevalên xwe yên din re tengahiyê nebînin: 15Çimkî alîkariya me ji ezmên heye ku alîkariya me dike, çawa ku em ji dijminên xwe xilas dibin û dijminên me di bin lingan de ne. 16 Ji bo vê yekê me Numenyos kurê Antiochos û Antîpatrosê kurê Yason hilbijart û şandin ba Romayiyan, da ku dostaniya ku me bi wan re hebû û hevalbendiya berê nû bikin.

130

17 Me li wan jî emir kir ku herin ba we, silavan li we bikin û nameyên me yên di derbarê nûkirina biratiya me de bidin we. 18 Ji ber vê yekê hûn ê baş bikin ku hûn bersiva me bidin. 19 Û ev nusxeya wan nameyên ku Oniyares şandine. 20 Padîşahê Lakedemonyayê Areus ji Serokkahîn Onyas re silavan kir: 21 Di nivîsê de tê dîtin ku Lakedemonî û Cihû birayên hev in û ji nifşa Birahîm in. 22 Ji ber vê yekê, ji ber ku ev yek hat zanîn, hûnê baş bikin ku hûn ser dewlemendiya xwe ji me re binivîsin. 23 Em dîsa ji we re dinivîsin, ku dewar û malên we yên me ne û yên me yên we ne. Ji ber vê yekê em emir li balyozên xwe dikin ku bi vî awayî ji we re ragihînin. 24 Îcar gava Yonatan bihîst ku mîrên Demebios hatine ku bi artêşeke ji berê mezintir li hember wî şer bikin. 25Ew ji Orşelîmê derket û li welatê Amatîsê rastî wan hat, çimkî wî nehişt ku ew bikevin welatê wî. 26 Wî casûs jî şand konên wan, ew jî dîsa hatin û jê re gotin ku ew hatine wezîfedarkirin ku bi şev bên ser wan. 27 Ji ber vê yekê gava ku roj ava bû, Yonatan emir kir ku merivên xwe hişyar bin û bi çek bin, da ku tevahiya şevê amade bin ku şer bikin. 28 Lê gava ku dijminan bihîstin ku Yonatan û zilamên wî ji bo şer amade ne, tirsiyan, dilê wan lerizî û li zomê xwe agir pêxistin. 29 Lê Yonatan û koma wî heta sibê ev yek nizanibûn, çimkî wan ronahî dîtin. 30 Hingê Yonatan li pey wan çû, lê bi ser wan de negirt, çimkî ew di ser çemê Eleutheros re derbas bûn. 31 Loma Yonatan zivirî ser Erebên ku jê re Zebedî digotin, li wan xist û xenîmetên wan stand. 32 Û ji wir çû, hat Şamê û bi vî awayî li seranserê welêt derbas bû. 33 Şimûn jî derket derve, di wî warî re derbas bû, heta Askalonê û zozanên ku pê re bûn, ji wir berê xwe da Yafayê û ew bi dest xist. 34 Çimkî wî bihîstibû ku ewê qesrê bidin wan ên ku para Dîmîtriyos girtine. Ji ber vê yekê wî li wir garnîzonek da ku wê biparêze. 35 Piştî vê yekê Yonatan dîsa hat malê, gazî rihspiyên gel kir û bi wan re şêwirî ku li Cihûstanê qehreman çêkin. 36 Û dîwarên Orşelîmê bilind kirin û çiyayekî mezin di navbera bircê û bajêr de rakir, da ku ew ji bajêr veqetîne, da ku ew bi tenê bimîne, da ku mirov nefiroşin û ne jî bikirin tê de. 37 Li ser vê yekê ew li hev civiyan ku bajêr ava bikin, çimkî beşek ji dîwarê ku ber bi çemê aliyê rojhilat ve ketibû xwarê û ew yê ku jê re Kafenatha digotin tamîr kirin. 38 Şimûn jî Adîda li Sephelayê ava kir û bi dergeh û daran xurt kir. 39 Îcar Trîfon çû ku Padîşahiya Asyayê bi dest bixe û padîşah Antîochos bikuje, da ku ew tac deyne ser serê xwe. 40 Lê ew ditirsiya ku Yonatan nehêle ku ew li hember wî şer bike. Ji ber vê yekê ew li riyekê geriya ku

Jonathan çawa bigire, da ku wî bikuje. Ji ber vê yekê ew hilkişiya û hat Beytsanê. 41 Hingê Yonatan bi çil hezar zilamên ku ji bo şer bijartibûn derket pêşiya wî û hat Beytsanê. 42 Gava Trîfon dît ku Yonatan bi hêzeke ewqas mezin tê, wî newêrîbû destê xwe dirêjî wî bike. 43 Lê ew bi hurmet qebûl kir, tewsiyê wî li hemû hevalên xwe kir, diyarî dan wî û emir kir ku şerkerên xwe bi qasî wî, bi ya wî bikin. 44 Û wî ji Yonatan re jî got: «Çima te ev gel hemû anî nav tengahiyeke mezin, çimkî di navbera me de şer tune? 45 Ji ber vê yekê niha wan dîsa bişîne mala xwe û çend zilaman hilbijêrin ku li benda te bin û bi min re were Ptolemaisê, çimkî ez ê wê bidim te û yên mayî, hêz û hêzên mayî û her kesê ku heqê wan heye. Ezê vegerim û biçim, ji ber ku sedema hatina min ev e. 46 Îcar Yonatan bawerî bi wî anî, çawa ku wî jê re gotibû, û leşkerê xwe yê ku çûbû welatê Cihûstanê, şand. 47 Û wî sê hezar zilam bi xwe re hiştin. Ji wan du hezar şandin Celîlê û hezar kes pê re çûn. 48 Gava ku Yonatan ket Ptolemaisê, yên Ptolemaisê derî girtin û ew girtin û hemû yên ku pê re hatin, bi şûr kuştin. 49 Hingê Tryfon komek peya û siwar şand Celîlê û Deşta Mezin, da ku tevahiya koma Yonatan hilweşînin. 50 Lê gava zanin ku Yonatan û yên pê re hatine birin û kuştin, cesaretê didin hev. û nêzîkî hev bûn, amade bûn ku şer bikin. 51 Ji ber vê yekê yên ku li pey wan hatin, gava fêm kirin ku ew amade ne ku ji bo jiyana xwe şer bikin, dîsa vegeriyan. 52 Li ser vê yekê hemû bi silametî hatin welatê Cihûstanê û li wir giriyan Yonatan û yên ku pê re bûn. Ji ber vê yekê hemû Îsraêl girîneke mezin da. 53 Hingê hemû miletên ku li der û dorê bûn, xwestin ku wan helak bikin, çimkî wan digot: «Ne serwerê wan û ne jî kesek ku alîkariya wan bike tune. BEŞA 13 1 Îcar gava Şimûn bihîst ku Trîfon ordiyeke mezin civandiye, da ku bikeve welatê Cihûstanê û wêran bike, 2Wî dît ku gel di lerizîn û tirseke mezin de ye, hilkişiya Orşelîmê û gel li hev civandin. 3 Û şîret li wan kir û got: «Hûn bi xwe dizanin ku min, birayên xwe û mala bavê xwe, ji bo qanûn û pîrozgeh, şer û tengahiyên ku me dîtine, çi tiştên mezin kirine. 4 Ji ber vê yekê hemû birayên min ji bo xatirê Îsraêl hatin kuştin û ez bi tenê mam. 5 Îcar ji min dûr be ku ez di her tengahiyê de canê xwe berdim, çimkî ez ji birayên xwe ne çêtir im. 6Bêguman ezê heyfa miletê xwe, pîrozgeh, jin û zarokên me hilînim, çimkî hemû milet hatine civandin ku me ji xerabiyê helak bikin. 7 Gava ku gel ev gotin bihîstin, ruhê wan vejiya. 8 Wan bi dengekî bilind bersîva wan da û gotin: «Li şûna Cihûda û birayê xwe Yonatan, tu bibe serokê me. 9Tu şerê me bike, û tu çi emir bidî me, emê bikin. 10 Hingê wî hemû mêrxas kom kir û lez da ku dîwarên Orşelîmê biqedîne û ew li dora xwe xurt kir.

131

11 Û wî Yonatan kurê Absolom û bi wî re hêzeke mezin şand Yafayê. 12 Li ser vê yekê Trîfon bi hêzeke mezin ji Ptolemaus derket, da ku bikeve ser welatê Cihûstanê û Yonatan bi wî re di parêzgehê de bû. 13 Lê Şimûn konên xwe li Adîdê, li ber deştê vedan. 14 Gava Trîfon dizanibû ku Şimûn li şûna birayê xwe Yonatan rabûye û dixwaze bi wî re şer bike, qasid jê re şandin û jê re got: 15 Birayê te Yonatan li ber destê me ye, lê ew ji xezîneya padîşah deyndar e, li ser karê ku jê re hatiye dayîn. 16 Ji ber vê yekê niha sed telant zîv û du kurên wî ji bo rehîneyan bişînin, da ku gava ew azad be, ew ji me ranebe û em ê wî berdin. 17 Li ser vê yekê Şimûn, her çendî ku wî fêm kir ku bi hîle jê re dipeyivin, wî pere û zarok şandin, da ku ew nefreteke mezin ji xelkê re peyda bike. 18 Kê bigota: «Ji ber ku min ne pere û ne jî zarok ji wî re şandin, Yonatan mir. 19 Îcar wî zarok û sed telant ji wan re şandin, lê Trîfon ji hev derneket û nehişt Yonatan here. 20Piştî vê yekê Trîfon hat, da ku êrîşî welêt bike û wê xera bike, li dora riya ku ber bi Adorayê ve diçe, digeriya. 21 Îcar ewên ku di bircê de bûn, qasid şandin ba Trîfonê, da ku lez bike ku ew li çolê were ba wan û xwarinê ji wan re bişîne. 22 Ji ber vê yekê Trîfon wê şevê hemû siwarên xwe amade kir ku werin, lê berfeke pir mezin barî, ji ber ku ew nehat. Îcar ew çû û hat welatê Galaadê. 23 Û çaxê ew nêzîkî Baskamayê bû, Yonatan ku li wir hatibû definkirin kuşt. 24 Paşê Trîfon vegeriya û çû welatê xwe. 25 Hingê Şimûn şand û hestiyên birayê xwe Yonatan hildan û li bajarê bav û kalên wî Modîn veşartin. 26 Û hemû Îsraêl li ser wî şîn kirin û gelek rojan li ser şîn bûn. 27 Şimûn jî li ser gora bavê xwe û birayên xwe bîrdarek çêkir û ew li ber çavan, li paş û pêş de, bi kevirên kutayî rakir. 28 Bi ser de wî heft pîramîdan, yek li hember yekî din, ji bo bavê xwe, diya xwe û çar birayên xwe danîn. 29 Û di van de, wî alavên fêlbaz çêkir, li ser wan stûnên mezin danî, û li ser stûnan hemû zirxên wan ji bo bîranîna herheyî çêkirin, û bi gemiyên zirxî yên ku li ser behrê diherikin, kirin, da ku ew hemû yên ku li ser behrê dimeşin bên dîtin. . 30 Ev gora ku wî li Modînê çêkirî ye û heta îro maye. 31 Trîfon bi xapandina padîşahê ciwan Antiochos kir û ew kuşt. 32 Û wî li dewsa wî padîşah kir, xwe tac kir padîşahê Asyayê û belayek mezin anî ser welêt. 33Hingê Şimûn li Cihûstanê dewarên qelebalix ava kir û dora wan bi bircên bilind, bi dîwarên mezin, û bi dergeh û baran ve dorpêç kir û tê de xwarin danî. 34 Bi ser de jî Şimûn zilam bijartin û şand ba padîşah Dîmîtriyos, da ku dawî li welêt bêpar bihêle, çimkî Trîfon her tiştê ku kir xerakirin bû. 35 Padîşah Dîmîtriyos bersîva wî da û bi vî awayî nivîsî:

36 Padîşah Dîmîtriyos ji Serokkahîn Şimûn û dostê padîşahan re û ji rihspiyan û miletên Cihûyan re silavan dişîne. 37 Taca zêr û kirasê sor ên ku we ji me re şandin, me standin; 38 Û çi peymanên ku me bi we re girêdaye, wê rawestin. û çîpên xurt ên ku we ava kirine, wê bibin yên we. 39 Her çi çavnebarî an xeletiyek ku heta îro hatibe kirin, em lê dibaxşînin û baca tacê ya ku hûn deyndarê me ne jî. 40 Û binerin ku di nav we de yên ku li dîwana me tên dîtin, bila bên qeydkirin û bila di navbera me de aştî hebe. 41 Bi vî awayî nîrê miletan di sala sed û heftêyî de ji Îsraêl hat rakirin. 42 Hingê gelê Îsraêl dest pê kir ku di nav amûr û peymanên xwe de binivîse: Di sala pêşî ya Serokkahîn Şimûn, walî û serokê Cihûyan de. 43 Di wan rojan de Şimûn li hember Gazzeyê zomêd xwe danîn û dora wê dorpêç kir. wî motorek şer jî çêkir û li kêleka bajêr danî û bircek lêxist û ew girt. 44 Û yên ku di motorê de bûn, xwe avêtin bajêr. Li ser vê yekê li bajêr qerebalixek mezin çêbû: 45 Ji ber ku xelkê bajêr cilên xwe çirandin, bi jin û zarokên xwe re hilkişiyan ser dîwaran, bi dengekî bilind giriyan û ji Şimûn lava kirin ku aştiyê bide wan. 46 Û wan got: «Li gorî xerabiya me, lê li gorî dilovaniya xwe, bi me re bike. 47 Îcar Şimûn ji wan razî bû û êdî li dijî wan şer nekir, lê ew derxistin derveyî bajêr, malên ku pûtan tê de bûn paqij kir û bi stran û bi şikirkirinê ket hundir. 48 Belê, wî hemû pîsîtî jê derxist û ew kesên ku şerîetê diparêzin bi cih kir û ew ji berê xurtir kir û tê de ji xwe re xaniyek çêkir. 49 Ew birca Orşelîmê jî usa teng bûn, ku ne dikarin derkevin, ne jî herin gund, ne bikirin û ne jî bifroşin; ji ber vê yekê ew ji ber tunebûna erzaqê di tengahiyek mezin de bûn û hejmareke mezin ji wan helak bûn. bi xelayê. 50 Hingê wan gazî Şimûn kirin û jê lava kirin ku bi wan re bibe yek. Û gava ew ji wir derxistin, bircê ji qirêjê paqij kir. 51 Û di sala sed û heftê û yekê de, roja bîst û sêyê meha duduyan, bi şikirkirinê, bi çiqilên darên xurman, û bi çeng, û bi zengil, û bi bilûr, û bi lavij û stranan ketin wê. Dijminekî mezin ji Îsraêl hat tunekirin. 52 Wî emir kir ku ew roj her sal bi şahî bê pîroz kirin. Bi ser de jî wî girê Perestgehê yê ku li kêleka bircê bû, ji wî xurtir kir û bi koma xwe re li wir rûnişt. 53 Gava Şimûn dît ku kurê wî Yûhenna mêrxas e, wî ew kir serdarê hemû leşkeran. û ew li Gazera dima. BEŞA 14 1 Di sala sed şêst û diwazdehan de padîşah Dîmîtriyos hêzên xwe civand û çû Medyayê, da ku ji wî re bibe alîkar ku li hember Tryfonê şer bike. 2 Lê gava ku Padîşahê Faris û Medyayê Arsaces bihîst ku Dîmîtriyos ketiye nav sînorên wî, yekî ji mîrên xwe şand ku wî sax bigire.

132

3 Yê ku çû, li leşkerê Dîmîtriyos xist, ew girt û anî Arşakyayê û ew xiste nobedê. 4 Heçî welatê Cihûstanê ye, ku di hemû rojên Şimûn de bêdeng bû. Çimkî wî qenciya miletê xwe bi aqilmendî digeriya, wekî ku her û her desthilatî û rûmeta wî li wan xweş dihat. 5 Û çawa ku ew di hemû kirinên xwe de bi rûmet bû, di vê yekê de jî Yafa girt, û deriyê giravên deryayê vekir. 6 Û sînorên miletê xwe fireh kir û welat hilanî, 7 Û gelek êsîr civandin û hukumdarî Gazera, Bethsûra û birca ku wî hemû pîsîtî jê derdixist û yekî ku li ber wî disekinî tune bû. 8Hingê wan erda xwe bi aramî cot kir, erd zêde û darên zeviyê jî fêkiyên xwe dan. 9 Zilamên berê hemû li kuçeyan rûdiniştin, tiştên qenc bi hev re dipeyivîn, û xortan cil û bergên şeref û şeref li xwe kirin. 10 Wî ji bo bajaran erzaq peyda kir û her cûre cebilxane di wan de danî, da ku navê wî yê bi rûmet heta dawiya dinyayê bi nav û deng bû. 11 Wî aştî li welêt kir û Îsraêl bi şahiyeke mezin şa bû. 12Çimkî her kes li binê rez û dara hêjîrê xwe rûniştibû û kesek tunebû ku wan bişkîne. 13 Li welêt jî kesek nemabû ku bi wan re şer bike; 14 Bi ser de wî hemû yên ji gelê xwe yên ku hatine nizimkirin xurt kir; Û her kesê ku Şerîetê nepejirand û yê xerab hilda. 15 Wî Perestgeh xemiland û firaxên Perestgehê pir kir. 16 Gava ku li Romayê û heta Spartayê hat bihîstin ku Yonatan miriye, ew gelek poşman bûn. 17 Lê gava wan bihîst ku birayê wî Şimûn li şûna wî Serokkahîn hat kirin û hukumdariya welat û bajarên tê de kir. 18Wan li ser tabloyên ji sifir jê re nivîsî, da ku ew hevaltî û hevalbendiya ku bi birayên wî Cihûda û Yonatan re kiribûn nû bikin. 19 Ew nivîsar li ber civîna li Orşelîmê hatin xwendin. 20 Û nusxeya wan nameyên ku Lakedemoniyan şandine ev e; Serekên Lakedemonyayê, tevî bajêr, silavan ji Serokkahîn Şimûn, ji rihspiyan, kahînan û yên din ên Cihûyan re, birayên me, dişînin. 21 Balyozên ku ji gelê me re hatin şandin, rûmet û rûmeta we ji me re piştrast kirin; ji ber vê yekê em bi hatina wan şa bûn. 22 Û tiştên ku wan di civîna giregiran de bi vî awayî gotibûn qeyd kirin. Numenyos kurê Antiochos û Antîpatros kurê Yason, balyozên Cihûyan hatin ba me, da ku dostaniya wan bi me re nû bikin. 23 Û kêfa xelkê hat ku mirov bi namûs şahî bikin û nusxeya balyozxaneya xwe di qeydên giştî de binivîsin, da ku bîranîna gelê Lakedemoniyan hebe: Wekî din me nusxeyek wê ji Şimûnê Serokkahîn re nivîsî. . 24Piştî vê yekê Şimûn Nûmenyos bi mertaleke mezin a ji zêr a hezar lîreyî şand Romayê, da ku bi wan re hevaltiyê bipejirîne. 25 Gava elaletê ev yek bihîst, gotin: «Emê çi şikiriyê bidin Şimûn û kurên wî? 26Çimkî wî û birayên xwe û mala bavê xwe Îsraêl ava kirin, di şer de dijminên xwe ji wan derxistin û azadiya wan piştrast kirin.

27 Îcar wan ew li ser textên ji tûncîn ên ku li Çiyayê Siyonê li ser stûnan danîne, nivîsandin. Roja hîjdehê meha Êlûl, sala sed şêst û diwanzdeh salî, sala sisiyan a Şimûnê Serokkahîn e. 28 Li Saramelê, di civîna mezin a kahînan, gel, serwerên milet û rihspiyên welêt de, ev tişt ji me re hatin ragihandin. 29Çimkî gelek caran li welêt şer çêbûn, ku ji bo parastina pîrozgeh û şerîetê, Şimûnê kurê Matatya, ji dûndana Yarîb û birayên xwe, xwe xistin xeteriyê û li hember dijminan li ber xwe dan. miletê xwe rûmeteke mezin da miletê xwe: 30 (Çimkî piştî ku Yonatan miletê xwe civandin û bû Serokkahîn, li gelê xwe hat zêdekirin. 31 Dijminên wan xwe amade kirin ku êrîşî welatê wan bikin, da ku wî hilweşînin û destên xwe deynin ser pîrozgehê. 32 Di wê demê de Şimûn rabû, ji bo miletê xwe şer kir, pir ji mal û milkê xwe xerc kir, mêrxasên miletê xwe çekdar kir û mûçe da wan. 33 Û bajarên Cihûstanê, tevî Beytsuraya ku li ser sînorên Cihûstanê ye, ku berê çekên dijmin lê bûn, xurt kirin. lê wî li wir garnîzoneke Cihûyan ava kir: 34 Bi ser de wî Yafaya ku li ser behrê ye û Gazera ku dikeve ser Azotusê, ku berê dijmin lê rûdiniştin, xurt kir; lê wî Cihû li wê derê bi cih kir û ji bo tazmînata wê her tişt bi guncan da wan. 35 Ji ber vê yekê elaletê kirinên Şimûn distira, û ji bo çi rûmeta ku wî difikirî ku miletê xwe bîne, ew kir walî û serekê kahînan, ji ber ku wî ev hemû tişt kiribûn û ji bo edalet û baweriya ku wî ji miletê xwe re girtibû. û ji bo wê jî bi her awayî xwest ku gelê xwe bilind bike. 36Çimkî di wextê wî de tiştên di destên wî de xweş bûn, wusa ku milet ji welatê wan hatin derxistin û ew jî yên ku li Orşelîmê li bajarê Dawid bûn, yên ku ji xwe re kiribûn birca, ku jê derdiketin û qirêj dikirin. her tişt li ser Perestgehê, û li cîhê pîroz gelek êş kir: 37 Lê wî cihû tê de bi cih kirin. û ji bo ewlekariya welat û bajêr ew xurt kir û sûrên Orşelîmê bilind kirin. 38 Dîmîtriyos padîşah jî li gor wan tiştan ew kir Serokkahîn. 39 Û ew kir yek ji hevalên xwe û bi qedr û hurmeteke mezin ew bi rûmet kir. 40 Çimkî wî bihîstibû ku dibêjin Romiyan navê Cihûyan kirine dost û hevalbend û birayên xwe. Û ku wan balyozên Şimûn bi rûmet qebûl kiribûn. 41 Û Cihû û kahînan jî gelek kêfxweş bûn ku Şimûn her û her bibe walî û Serokkahîn wan, heta ku pêxemberekî dilsoz derkeve holê. 42 Bi ser de jî, ku ew bibe serwerê wan û berpirsiyariya pîrozgehê bigire, da ku wan deyne ser karên wan, li ser gund, û li ser zirx û li ser kelehan, da ku, ez dibêjim, ew divê berpirsiyariya dorhalîyê parastî; 43 Ji xeynî vê, ku her mirovî guhdariya wî bike û hemû nivîsarên li welêt bi navê wî bên çêkirin û cilê mor li xwe bike û zêr li xwe bike. 44 Û ji gel û kahînan rewa nebe ku yekî ji van tiştan bişkêne, gotinên wî bipejirîne, bêyî wî civatek li wî welatî bicivîne, cilê binefşî li xwe neke, an jî kepçeyek li xwe bike. zêr;

133

45 Û kî ku tiştekî din bike, ya jî ji van tiştan bişkîne, divê ew bê cezakirin. 46 Bi vî awayî hemû gel bi Şimûn re eleqedar bû û wek ku hatiye gotin bikin. 47 Hingê Şimûn ev yek qebûl kir û şa bû ku bibe Serokkahîn, serdar û waliyê Cihû û kahînan û parastina wan hemûyan. 48 Îcar wan emir kir ku ev nivîs li ser maseyên ji sifrê bên danîn û ew di nav peravê Perestgehê de li cihekî xuya bên danîn. 49 Û nusxeyên wê di xezîneyê de bên danîn, da ku Şimûn û kurên wî bibin xwediyê wan. BEŞA 15 1 Bi ser de Antakyos kurê Dîmîtriyos padîşah ji giravên behrê ji Kahîn û mîrê Cihûyan Şimûn û ji tevahiya gel re name şandin. 2 Naveroka wê ev bû: Padîşah Antayoxos ji Şimûnê Serokkahîn û mîrê miletê xwe û ji gelê Cihûyan re silavan kir: 3 Ji ber ku hin zilamên êşkencekar padîşahiya bav û kalên me zeft kirine û mebesta min ew e ku ez careke din wê li ber xwe bidim, da ku ez wê vegerînim warê kevin, û ji bo vê yekê elaleteke leşkerên biyanî li hev civandin û gemiyên şerr; 4 Mebesta min jî ew e ku ez biçim welêt, da ku ez heyfa wan ji yên ku ew wêran kirine û gelek bajarên padîşahiyê wêran kirine, hilînim. 5 Ji ber vê yekê niha ez ji te re hemî diyariyên ku padîşahên beriya min dane te û ji xeynî wan diyariyên ku dane te, piştrast dikim. 6Ez îznê didim te jî, ku tu bi mohra xwe ji bo welatê xwe pereyan bidî. 7 Û di derbarê Orşelîm û Perestgehê de, bila ew azad bin. û hemû zirxên ku te çêkirine û kelehên ku te çêkirine û di destên te de ne, bila ji te re bimînin. 8 Û eger tiştekî ji padîşah hebe yan jî bibe, bila ji îro û pê ve her û her li te bê bihûrtin. 9 Wekî din, gava ku em padîşahiya xwe bi dest bixin, emê te, miletê te û perestgeha te bi rûmetek mezin bi rûmet bikin, da ku rûmeta te li seranserê dinyayê were zanîn. 10 Di sala sed şêst û çardehan de Antakyos çû welatê bav û kalên xwe. Di wê demê de hemû hêz hatin ba wî, wusa ku bi Trîfon re hindik mabû. 11 Ji ber vê yekê padîşah Antiochus li pey wî hat, ew reviya Dora, ku li kêleka deryayê ye. 12Çimkî wî dît ku tengahî di carekê de hatin serê wî û hêzên wî ew berdabûn. 13Hingê sed û bîst hezar mêrên şer û heşt hezar siwar hebûn, li hember Dora zomêd xwe danîn. 14 Û gava ku wî bajar li dora xwe girt û li kêleka behrê bi gemiyên nêzîkî bajêr ve girêdayî bû, wî bajar di bejahî û deryayê de xera kir û nehişt ku kesek derkeve û ne jî bikeve hundir. 15 Di wê demê de Numenyos û koma wî ji Romayê hatin û ji padîşah û welatan re name hebûn. ku tê de ev tişt hatine nivîsandin:

16Lûsîyos, konsulê Romayê ji padîşah Ptolemee re, silavan kir: 17 Balyozên Cihûyan, dost û hevalbendên me, hatin ba me, ku ji aliyê Serokkahîn Şimûn û ji Cihûyan ve hatin şandin, da ku hevaltî û hevalbendiya kevin nû bikin. 18 Û wan mertalek ji zêr hezar lîre anîn. 19 Ji ber vê yekê me baş dît ku em ji padîşah û welatan re binivîsin, ku ew ne zirarê bidin wan, ne li dijî wan, hem li bajar û hem jî li welatên wan şer bikin û ne jî alîkariya dijminên xwe li hember wan bikin. 20 Ji me re jî xweş xuya bû ku em mertalê wan bistînin. 21 Ji ber vê yekê, eger mirovên nexweş ên ku ji welatê xwe reviyane ba we hebin, wan bidin destê Serokkahîn Şimûn, da ku ew wan li gorî qanûna wan ceza bike. 22 Heman tişt ji Dîmîtriyos padîşah û ji Attalos, ji Ariyarates û Arsaces re jî nivîsî. 23 Û ji hemû welatan re, ji Sampsames, û Lakedemoniyan, û ji Delus, û Myndus, û Sicyon, û Karia, û Samos, û Pamphylia, û Lîkya, û Halicarnassus, û Rodos, û Aradus, û Cos û Side re. , û Aradus, û Gortyna, û Knidus, û Qibris, û Cyrene. 24 Û nusxeya vê yekê ji Serokkahîn Şimûn re nivîsî. 25 Li ser vê yekê Antakosê padîşah roja diduyan li hember Dora zomêd xwe da, her tim êrîşî wê kir û motor çêkir û bi vî awayî Trîfon girt, da ku ne derkeve û ne jî bikeve hundir. 26 Di wê demê de Şimûn du hezar zilamên bijartî jê re şandin ku alîkariya wî bikin. zîv jî, zêr û gelek cebilxane. 27 Lê belê wî nexwest wan qebûl bike, lê hemû peymanên ku berê bi wî re girêdabûn şikand û jê re xerîb bû. 28 Û wî yek ji hevalên xwe Athenobius şand ba wî, da ku pê re bipeyive û jê re bêje: «Hûn dev ji Yafa û Gazerayê berdidin; bi birca ku li Orşelîmê ye, ku bajarên herêma min in. 29 We sînorên wê xera kirin, we zirarên mezin li welêt kirin, û we di nav Padîşahiya min de serweriya gelek cihan girt. 30 Îcar îcar bajarên ku we bi dest xistine û bacên wan deverên ku we bêyî sînorên Cihûstanê serwerî li wan kiriye, bidin. 31 An na, ji bo wan pênc sed telant zîv bide min; û ji bo zerara ku we kiriye û bacên bajaran, pênc sed telantên din: eger na, em ê werin û li dijî we şer bikin. 32 Li ser vê yekê hevalê padîşah Athenobyo hat Orşelîmê û gava ku wî rûmeta Şimûn, dolaba ji zêr û zîv û hazirbûna wî ya mezin dît, şaş ma û xebera padîşah jê re got. 33 Hingê Şimûn bersîva wî da û jê re got: «Me ne welatê mirovên din standiye, ne jî tiştê ku ji yên din re ye, lê mîrasê bav û kalên xwe, ku dijminên me ji demekê ve bi neheqî di destê wan de bû, standiye. 34 Ji ber vê yekê em, gava ku derfet hebe, mîrasê bav û kalên xwe digirin. 35 Û tu ji Yafayê û Gazîrayê dixwazî, her çiqas wan zirareke mezin li gelê me kiribe jî, emê ji bo wan sed telant bidin te. Li ser vê yekê Athenobio tu gotinek jê re negot; 36 Lê bi hêrs vegeriya ba padîşah û ji wî re behsa van gotinan, rûmeta Şimûn û her tiştê ku wî dîtibû, kir.

134

37 Di wê navberê de Trîfon bi gemiyê reviya Ortosiyasê. 38 Hingê padîşah Cendebeus kir serdarê deryayê û komek peya û siwar da wî. 39 Û emir kir ku ew ordiya xwe ber bi Cihûstanê ve bibe. Her weha wî emir kir ku Cedron ava bike, deriyan xurt bike û li dijî gel şer bike. lê padîşah bi xwe li pey Tryfon da. 40 Li ser vê yekê Kendebûs hat Jamnyayê, dest bi hêrsa gel kir û êrîşî Cihûstanê kir, gel girt û qetil kir. 41 Gava ku wî Kedrû ava kir, li wê derê siwar û komek peya danîn, da ku ew rêyên Cihûstanê derxin, çawa ku padîşah jê re emir kiribû. BEŞA 16 1 Hingê Yûhenna ji Gazerayê derket û tiştên ku Kendebyos kiribû ji bavê xwe Şimûn re got. 2 Loma Şimûn gazî du kurên xwe yên mezin Cihûda û Yûhenna kir û ji wan re got: «Ez, birayên xwe û mala bavê xwe, ji xortaniya xwe heta îro em li dijî dijminên Îsraêl şer kirine. û tiştên di destên me de ewqas baş bûne, ku me gelek caran Îsraêl rizgar kiriye. 3 Lê niha ez pîr bûm û hûn bi rehma Xwedê têr in, hûn li şûna min û birayê min bin û herin ji bo miletê me şer bikin û arîkariya ji ezmên bi we re be. 4 Ji ber vê yekê wî ji welêt bîst hezar mêrên şerker ên bi siwaran hilbijart, ku derketin ser Cendebeus û wê şevê li Modîn rûniştin. 5 Û gava ku ew serê sibê rabûn û çûn deştê, va ye, ordiyeke mezin a peya û siwaran li hember wan hat; lê di navbera wan de çemek avê hebû. 6 Îcar ew û gelê xwe li hember wan rabûn ser hev û gava ku wî dît ku xelk ditirsin ku derbasî ser çemê avê bibin, ew pêşî bi ser xwe re derbas bû û paşê ew zilamên ku ew dîtin, di pey wî re derbas bûn. 7Wî kir, wî zilamên xwe parve kir û siwar danî nav peyayan, çimkî siwarên dijmin gelek bûn. 8Hingê wan boriyên pîroz lêxistin: Li ser vê yekê Cendebûs û artêşa wî reviyan, wusa ku gelek ji wan hatin kuştin û mayî jî ew gihîştin qereqolê. 9 Di wê demê de birayê Cihûdayê Yûhenna birîndar bû. lê Yûhenna dîsa jî li pey wan çû, heta ku hat Kedrona ku Kendebûs ava kiribû. 10 Îcar ew reviyan heta bircên li zeviyên Azotus. Ji ber vê yekê wî ew bi agir şewitand û ji wan nêzîkî du hezar mirov hatin kuştin. Paşê ew bi silametî vegeriya welatê Cihûstanê. 11Herwiha li deşta Erîhayê Ptolemeusê kurê Ebûbus serdar bû û gelek zîv û zêr hebû. 12 Çimkî ew zavayê Serokkahîn bû. 13 Ji ber vê yekê dilê wî bilind bû, wî fikirî ku wî welatî bi xwe re bîne, û li ser vê yekê bi xapandin li hember Şimûn û kurên wî şêwirîn ku wan bikujin. 14 Îcar Şimûn digeriya, li bajarên ku li gund bûn, li wan digeriya. di wê demê de ew bi kurên xwe Mattathias û Cihûda re daket Erîhayê, di sala sed û şêst û heftemîn de, di meha yazdehemîn de, jê re Sabat digotin. 15 Li cihê ku kurê Ebûbû ew bi xapandinê qebûl kir, ku jê re digotin Dokus, ku wî ava kiribû, ji wan re ziyafeteke mezin çêkir, lê wî mirov li wir veşartibûn.

16 Îcar çaxê Şimûn û kurên wî gelek serxweş bûn, Ptolemeus û zilamên wî rabûn, çekên xwe hildan, hatin ser Şimûn û hatin cihê ziyafetê û ew û herdu kurên wî û çend xulamên wî kuştin. 17 Di vê kirina xwe de xayîneke mezin kir û qenciyê bi xerabiyê da. 18 Hingê Ptolemees ev tişt nivîsî û ji padîşah re şand, ku ji wî re leşkerek bişîne ku alîkariya wî bike û wî welatî û bajaran radestî wî bike. 19 Wî hinekên din jî şandin Gazerayê, da ku Yûhenna bikujin û ji dîwanan re name şandin, ku bên ba wî, da ku zîv, zêr û xelatan bide wan. 20 Û hinekên din jî şandin ku Orşelîmê û çiyayê Perestgehê bigirin. 21 Îcar yekî berê xwe da Gazerayê û ji Yûhenna re got ku bav û birayên wî hatine kuştin, û ji ber vê yekê Ptolemês şandiye ku te jî bikuje. 22 Gava wî ev yek bihîst, gelek şaş ma. Çimkî wî dizanibû ku ew dixwazin ku wî bihêlin. 23 Li ser mayî kirinên Yûhenna, şerên wî, kirinên hêja yên ku wî kirin, avakirina dîwarên ku wî çêkir û kirinên wî, 24 Va ye, ev di sernivîsên kahîntiya wî de hatine nivîsîn, ji dema ku ew piştî bavê xwe Serokkahîn bû.

135

136

BEŞA 1 1 Birano, Cihûyên ku li Orşelîmê û li welatê Cihûstanê ne, ji birayên Cihûyên ku li seranserê Misrê ne, sihet û aştiyê dixwazin: 2 Xwedê ji we re kerem bike û peymana xwe ya ku wî bi xulamên xwe yên dilsoz Birahîm, Îshaq û Aqûb re girêda bi bîr bîne. 3 Û dilê we hemûyan bide ku hûn ji wî re xizmetê bikin û daxwaza wî bikin, bi mêrxasî û bi dilxwazî. 4 Û di qanûn û emrên wî de dilê xwe vekin û aştiyê ji we re bişîne, 5Û duayên we bibihîzin û bi we re bibin yek û di tengahiyê de dev ji we bernedin. 6 Û niha em li vir in û ji bo we dua dikin. 7 Wexta ku Dîmîtriyos padîşah bû, di sala sed şêst û nehan de, me Cihûyan ji we re nivîsî, di wan salan de, ji dema ku Yason û koma wî ji axa pîroz û padîşahiya xwe serî hildabûn, di tengahiya ku bi ser me de hat. 8 Û eywan şewitand û xwîna bêguneh rijand. Piştre me ji Xudan re dua kir û me bihîst; me qurban û ardê xweş jî pêşkêş kir, çira vêxist û nan danîn. 9 Û niha bibînin ku hûn di meha Kasleu de cejna Konan pêk bînin. 10 Di sala sed û heşt û heştan de, gelê ku li Orşelîmê û li Cihûstanê bû, û civîna giregiran û Cihûda, silav û silametî ji Arîstobulos, axayê Ptolemeus padîşah, ku ji koma kahînên meshkirî bû, şandin. Cihûyên ku li Misrê bûn: 11 Ji ber ku Xwedê em ji xetereyên mezin rizgar kirin, em ji wî re gelek spas dikin, wekî ku li hember padîşahek şer kir. 12 Çimkî wî ew ên ku di nav bajarê pîroz de şer dikirin derxistin. 13Çimkî gava serek hat Farisan û ordiya bi wî re, ku bêşikestî dixuya, ew di Perestgeha Naneayê de bi xapandina kahînan Nanea hatin kuştin. 14Çimkî Antaqos û hevalên wî yên ku pê re bûn, mîna ku wê bi wê re bizewice, hatin wê derê, da ku bi navê dowîzê pere bistînin. 15 Gava ku kahinên Naneayê derketin rê û ew bi komeke piçûk re ket qesra Perestgehê, gava ku Antiochos hat hundur Perestgehê girtin. 16 Û deriyekî nepenî ji banî vekir, kevirên mîna birûskê avêtin, li serdar xistin, ew perçe perçe kirin, serê wan jê kirin û avêtin ser yên li derve. 17 Di her tiştî de Xwedayê me, yê ku bêpayan teslîm kir, pîroz be. 18 Ji ber vê yekê, li ser vê yekê ku em niha dixwazin ku paqijkirina Perestgehê di roja bîst û pêncan a meha Casleu de bidomînin, me hewce dît ku em ji we re sertîfîkayê bidin, da ku hûn jî wê bikin, wekî cejna perestgehan û ew agirê ku dema Neemias gorî pêşkêşî me kir, piştî ku wî Perestgeh û gorîgeh çêkir. 19Çimkî gava bav û kalên me birin Farisan, kahînên ku wê demê dîndar bûn, agirê gorîgehê bi veşarî girtin û ew di quliyeke bê av de veşartibûn û li wê derê ew

137

ewle kiribûn, wusa ku ew cih ji wan re nedihat zanîn. hemû mêr. 20 Piştî gelek salan, gava ku Xwedê xweş hat, Neemias ku ji aliyê padîşahê Faris ve hatibû şandin, ji dûndana wan kahînan ku ew veşartibûn, şandin ber êgir; ; 21 Hingê wî emir li wan kir ku wê rakin û bînin. Gava ku qurban hatin danîn, Neemias emir da kahînan ku dar û tiştên ku li ser hatine danîn bi avê birijînin. 22 Gava ku ev yek bû û wextê ku tava ku berê di nav ewr de veşartibû, şewq da, agirekî mezin pêxist, wusa ku her kes şaş ma. 23 Û kahînan dua kirin, dema ku gorî xilas dibû, ez dibêjim, hem kahînan û hem jî yên din, Yonatan dest pê kir û yên din jî wek Neemias bersîva wê dan. 24 Û dua jî bi vî awayî bû; Ya Xudan, Xudan Xwedê, Afirînerê her tiştî, ku hûn tirsnak û hêzdar, û rast û dilovan, û Padîşahê yekta û dilovan, 25Yê yekane yê ku her tiştî dide, yê yekta yê rast, hêzdar û herheyî, tu yê ku Îsraêl ji her tengahiyê rizgar dikî û bav hilbijartiye û ew pîroz kiriye. 26 Ji bo tevahiya gelê xwe yê Îsraêl qurbanê bigire, para xwe biparêze û wê pîroz bike. 27 Yên ku ji nav me belav bûne bicivînin, wanên ku di nav miletan de xizmet dikin, rizgar bikin, li wan ên ku tên rezîlkirin û nefretkirin binêrin, û bila milet bizanin ku hûn Xwedayê me yî. 28 Yên ku zilmê li me dikin û bi quretî neheqiyê li me dikin, ceza bikin. 29 Çawa ku Mûsa gotibû, gelê xwe dîsa li cihê xwe yê pîroz biçînin. 30 Û kahînan jî Zebûra şikiriyê distiran. 31 Îcar gava ku qurban xilas bû, Neemias emir kir ku ava ku mayî birijînin ser kevirên mezin. 32 Gava ku ev yek bû, agir pê ket, lê ji ronahiya ku ji gorîgehê dibiriqî, şewat derket. 33 Îcar gava ku ev tişt hat zanîn, ji padîşahê Faris re hat gotin ku li cihê ku kahînan birin agir veşartibûn, av xuya bû û Neemya bi wê goriyan paqij kir. 34 Paşê padîşah ew cih girt û ew pîroz kir. 35 Û padîşah gelek diyarî hildan û ew dan wan ên ku dixwest razî bibin. 36 Û Neemias navê vê yekê Neftar, ku bi qasî ku tê gotin, paqijkirin e, lê gelek kes jê re dibêjin Nefî. BEŞA 2 1 Di qeydan de jî tê dîtin ku Jeremy pêxember li wan ên ku hatine birin emir kir ku ji êgir hildin, wekî ku hate destnîşan kirin: 2 Û çawa ku pêxember qanûn da wan, emir li wan kir ku emrên Xudan ji bîr nekin û gava ku ew sûretên zîv û zêr û xemlên xwe bibînin, di hişê xwe de şaş nebin. 3 Û bi van xeberdanên din jî şîret li wan kir, ku Şerîet ji dilê wan dernekeve. 4 Di heman nivîsê de jî ev bû ku pêxember, ji ber ku Xwedê hişyar kir, emir da kon û gemiyê ku bi wî re

herin, gava ku ew derket çiyayê ku Mûsa lê hilkişiyabû û mîrasa Xwedê dît. 5 Û gava Yêremî hat wê derê, şikefteke pûç dît, tê de kon, sindoq û gorîgeha bixûrê danî û bi vî awayî derî rawestand. 6 Hin ji yên ku li pey wî diçûn, hatin ku rê nîşan bidin, lê ew nedîtin. 7 Gava ku Jeremy ew pê hesiya, ew sûcdar kir û got: "Ew cih, heta ku Xwedê gelê xwe dîsa li hev bicivîne û wan bi rehmê qebûl bike, wê nenas be." 8 Hingê Xudan wê van tiştan nîşanî wan bide, û rûmeta Xudan wê xuya bibe û ewr jî, çawa ku di bin destê Mûsa de xuya bû û mîna ku Silêman xwest ku ew cîh bi rûmet were pîroz kirin. 9 Usa jî hate gotinê, ku ew serwaxt e, qurbana h'izkirinê û temamkirina Perestgehê pêşkêş kir. 10 Û çawa ku Mûsa ji Xudan re dua kir, agir ji ezmên hat xwarê û goriyan şewitand: Silêman jî weha dua kir û agir ji ezmên hat xwarê û goriyên şewitandinê şewitand. 11 Mûsa got: «Ji ber ku goriya guneh nedihat xwarin, hat xwar. 12 Ji ber vê yekê Silêman ew heşt roj man. 13 Di nivîsar û şiroveyên Neemya de jî heman tişt hatin gotin. û çawa wî pirtûkxaneyek damezrand, kirinên padîşah, pêxemberan, Dawid û nameyên padîşahan ên li ser diyariyên pîroz berhev kirin. 14 Bi vî awayî Cihûda jî hemû tiştên ku ji ber şerê me winda bûbûn civandin û ew bi me re dimînin. 15 Ji ber vê yekê, eger hewcedariya we hebe, hinekan bişînin ku ji we re bînin. 16 Îcar em li ser pîrozkirina paqijbûnê ne, me ji we re nivîsî û eger hûn wan rojan biparêzin, hûnê qenc bikin. 17 Em jî hêvî dikin ku Xwedayê ku hemû gelê xwe rizgar kir û mîras û padîşahî, kahîntî û pîrozgeh da wan, 18 Çawa ku wî di Şerîetê de soz dabû, wê di demeke nêzîk de li me were rehmê û me ji her welatê di binê ezmên de li Cihê pîroz bicivîne, çimkî wî em ji tengahiyên mezin rizgar kirin û cîh paqij kir. 19 Îcar li ser Cihûdayê Maccabeus û birayên wî, û paqijkirina Perestgeha mezin û diyarîkirina gorîgehê, 20 Û şerên li dijî Antiochos Epiphanes û Eupator kurê wî, 21 Û ew nîşanên eşkere yên ku ji ezmên ji wan re hatin, yên ku ji bo rûmeta xwe ya Cihûtiyê bi mêranî tevdigerin, wusa ku ew hindik bûn, li seranserê welêt bi ser ketin û elaleteke barbar da pey. 22 Û Perestgeha ku li seranserê dinyayê bi navûdeng bû, dîsa vegerandin, û bajar azad kir û qanûnên ku diçûn xwar kir. 23 Ez dibêjim, ev hemû tişt, ku Yasonê Kûrênî di pênc kitêbada hatine gotinê, emê usa bêjin ku em di yek cildekê da kurt bikin. 24 Ji ber ku li ser hejmara bêdawî, û dijwariya ku ew dibînin ku ew dixwazin li vegotinên çîrokê binêrin, ji ber cûrbecûr meselê,

138

25 Em hay ji xwe hebin, ku yên ku bixwînin, kêfê bistînin, û yên ku dixwazin bîrê bihêlin, rehet bibin û her kesê ku ew di destê wan de ye, sûd werbigire. 26 Ji ber vê yekê ji bo me, yên ku ev keda bi êş a kurtkirinê hildane ser me, ne hêsan bû, lê meseleya ter û nobedariyê bû. 27 Çawa ku ji wî yê ku ziyafetê amade dike û li feyda yên din digere re ne hêsan e jî, lê ji bo kêfa gelekan em ê bi dilxweşî van êşên mezin bigirin dest. 28 Ji nivîskarî re hişt ku rastkirina her taybetmendiyê, û ji bo şopandina qaîdeyên kurtkirinê bixebite. 29Çimkî çawa ku avakerê xaniyekî nû divê li tevahiya avahiyê xem bike; lê yê ku xwe dide der û xêzkirina wê, divê ji bo xemilandina wê li tiştên minasib bigere. 30 Li ser her xalê rawestin, û li ser tiştên berfireh bigerin, û bi taybetî meraq bikin, ya nivîskarê yekem ê çîrokê ye: 31 Lê bi kurtasî bi kar bînin û xwe ji gelek keda xebatê dûr bixin, ji wî re tê dayîn ku kurtenivîsê bike. 32 Li vir em ê dest bi çîrokê bikin: tenê bi vê yekê tiştên ku hatine gotin zêde bikin, ku meriv pêşgotinek dirêj çêbike û di çîrokê de bi xwe kurt be, tiştekî bêaqil e. BEŞA 3 1 Îcar gava ku li bajarê pîroz bi hemû aştî rûniştî bû û ji ber xwedaperestiya Oniyas Serokkahîn û nefreta wî ya ji xerabiyê, qanûn pir baş dihatin girtin. 2 Wisa bû ku padîşahan bi xwe jî ew cih rêz kirin, û perestgeh bi diyariyên xwe yên herî baş mezin kirin; 3 Bi vî awayî Seleûkosê Asyayê ji dahata xwe hemû mesrefên xizmeta qurbanan hildigirt. 4 Lê Şimûnek ji eşîra Binyamîn, ku serwêrê Perestgehê bû, bi Serokkahîn re li ser tevliheviya bajêr ket şer. 5 Û gava ku wî nikaribû Onyas bi ser bikeve, wî ew gihande Apolloniusê kurê Traseas, ku hingê waliyê Celosyria û Fenice bû. 6 Û jê re got ku xezîneya Orşelîmê bi pereyên bêdawî tije bû, ji ber vê yekê gelek dewlemendiya wan, ku ne girêdayî hesabê qurbanan bû, bêhejmar bû, û ku dikaribû her tiştî bikeve nav padîşah. dest. 7 Îcar gava ku Apollonius hat ba padîşah û pereyên ku jê re hatibûn gotin nîşanî wî da, padîşah xezîneyê xwe Heliodorus hilbijart û ew bi emir şand ku ew pereyên ku hatine gotin jê re bîne. 8 Ji ber vê yekê Heliodorus di cih de rêwîtiya xwe kir; di bin rengê serdana bajarên Celosyria û Phenice de, lê bi rastî ji bo pêkanîna armanca padîşah. 9 Gava ku ew hat Orşelîmê û ji aliyê Serokkahîn bajêr ve bi hurmetî hat pêşwazîkirin, wî jê re got ku çi zaniyarî ji peran hatiye dayîn û got ku ew ji bo çi hatiye û jê pirsî ka ev tişt bi rastî wusa ne. 10Hingê Serokkahîn jê re got ku ji bo alîkariya jinebiyan û sêwiyan pereyên weha hatine berhevkirin.

11 Û hinek ji wan aîdî Hircanusê kurê Tobias bû, ku mirovekî qedirbilind bû, û ne wek ku Şimûnê xerab xeber dabû. 12 Û bi tevayî ne mimkûn bû ku ew neheqiyên weha li wan bê kirin, yên ku ew pîroziya cîhê xwe, û bi heybet û pîroziya bêpergal a perestgehê, ku li seranserê cîhanê rûmetdar e, kirine. 13 Lê Heliodorus, ji ber emrê padîşah jê re hat dayîn, got: «Bi her awayî, divê ew bixin xezîneya padîşah. 14 Îcar roja ku wî tayîn kir, ew ket hundir, da ku vê yekê emir bike. Ji ber vê yekê li seranserê bajêr tengahiyek piçûk tune bû. 15Lê kahînan, bi cil û bergên xwe yên kahînan, li ber gorîgehê* kirin secdê û gazî ezmên kirin, yê ku li ser tiştên ku ji wî re hatine dayîn de qanûn danî, da ku ew ji bo yên ku wan soz dabûn ku bêne parastin, bê parastin. 16Hingê kê li rûyê Serokkahîn mêze bikira, wê dilê wî birîndar bikira, çimkî rûyê wî û guhertina rengê wî êşa hişê wî ya hundurîn eşkere dikir. 17Çimkî tirs û xofa bedenê ew qas li mêrik bû, ku ji wan ên ku li wî dinihêrîn diyar bû ku niha di dilê wî de çi xemgîniyek heye. 18 Yên din jî ji malên xwe diherikin û diçin duaya giştî, çimkî ew der mîna ku bêhurmet bibûya. 19 Û jinên ku di bin sîngên xwe de xiftan li xwe kiribûn, li kuçeyan pir bûn û keçikên ku di nav de hatibûn ragirtin bezîn, hinekan ber bi deriyan ve, hinekan li dîwaran, û yên din jî ji pencereyan li derve dinihêrîn. 20 Û hemûyan destên xwe ber bi ezmên ve girtin û dua kirin. 21 Wê çaxê wê merivek bibûya rehmê, ku meriv bidîta ketina elaleteke cûre-cûre û tirsa ku Serokkahîn di nav êşeke usa da ye. 22 Paşê wan gazî Xwedayê mezin kir ku ew tiştên ku bi emanetê hatine kirin, ji bo yên ku ew kirine ewle û ewle bihêle. 23 Lê Heliodorus ewê ku hatibû emir kirin, kir. 24 Îcar gava ku ew li wê derê bû, bi nobedariya xwe ya li ser xezîneyê re, Xudanê ruhan û Mîrê hemû hêzê, xuyabûnek mezin çêkir, wusa ku her kesê ku guman dikir ku bi wî re werin, li hêza Xwedê şaş man. û bêhiş bûn û pir tirsiyan. 25Çimkî hespek ji wan re xuya bû ku siwarekî tirsnak li ser wî bû, û bi cilekî pir xweşik hatibû xemilandin û bi tundî bezî û bi lingên xwe li Heliodorus xist û xuya bû ku yê ku li ser hespê rûniştibû, bi tevahî zencîra zêr. 26 Û du xortên din jî li ber wî xuya bûn, yên ku bi hêz, bi bedewî û cil û bergên xwe xweşik bûn, ku ji herdu aliyan ve li cem wî rawestiyan. û her tim ew qamçiyan û gelek derbeyên giran lê dan. 27 Û Heliodorus ji nişkê ve ket erdê û tariyeke mezin pê ket. 28 Bi vî awayî, ewê ku vê dawîyê bi trêneke mezin û bi hemû nobedarên xwe ve hat nav xezîneya navborî, wan bir, ji ber ku nikaribûn bi çekên xwe alîkariya xwe bikin: û bi eşkereyî hêza Xwedê qebûl kirin.

139

29 Çimkî ew bi destê Xwedê hate xwarê û bêhêviya jiyanê lal ma. 30 Lê wan pesnê Xudan da, yê ku bi mûcîze ciyê xwe rûmet kir, ji bo Perestgehê. ku hinekî berê tijî tirs û belayê bû, dema ku Rebbê mezin xuya bû, bi şahî û şahî tijî bû. 31 Hingê hin ji hevalên Heliodorus di cih de ji Onias dua kirin, ku ew gazî Yê Herî Berz bike, da ku jiyana wî bide wî, yê ku amade bû ku ruhê xwe bide. 32 Ji ber vê yekê Serokkahîn guman kir ku bila padîşah şaş nebîne ku Cihûyan xayînek li Heliodorus kirine, ji bo siheta wî qurbanek pêşkêş kir. 33 Îcar gava ku Serokkahîn kefxweşî dikir, ew xortên bi heman cil û bergên xwe xuya bûn û li ba Heliodorus rawestan û gotin: «Ji bo xatirê wî Xudan jiyan daye te, ji Serokkahîn Onias re gelek spas bikin. 34 Û gava dît ku tu ji ezmên hatiyî qamçandin, ji hemû mirovan re hêza Xwedê ya hêzdar bide zanîn. Piştî ku wan ev peyv gotin, êdî ew xuya nebûn. 35 Li ser vê yekê Heliodorus, piştî ku wî ji Xudan re qurban pêşkêş kir, ji yê ku canê xwe xilas kir re sondên mezin xwar û silav li Oniyas kir, bi mêvandariya xwe re vegeriya ba padîşah. 36 Hingê wî kirinên Xwedayê mezin ên ku bi çavên xwe dîtibûn ji hemû mirovan re şahidî kir. 37 Û gava ku padîşah Heliodorus, yê ku dikaribû merivek bikêrhatî be ku careke din bişîne Orşelîmê, wî got: 38 Heger dijmin an xayînekî te hebe, wî bişîne wir, û wî bi qamçiyan qebûl bike, eger ew bi canê xwe xilas bibe. hêzeke Xwedê ya taybetî heye. 39 Çimkî yê ku li ezmên rûdine, çavê wî li wî cihî ye û wî diparêze. û ew li wan ên ku wê biêşin dixe û wêran dike. 40 Û tiştên li ser Heliodorus û xwedîkirina xezîneyê li ser vê yekê derketin. BEŞA 4 1 Ev Şimûnê ku me berê li ser wî gotibû, ji ber ku xayinê pere û welatê xwe bû, buxtan li Oniyas kir, wekî ku wî Hêlîodoros bitirsîne û kirdarê van xerabiyan be. 2 Bi vî awayî wî mêrxas jê re digotin xayin, yê ku qenciya bajêr heq kiribû û miletê xwe dilovanî dikir û ji qanûnan re bi xîret bû. 3 Lê gava ku kîna wan ew qas zêde bû, ku bi destê yekî ji koma Şimûn kuştin hatin kirin. 4 Oniyas ji ber ku xetera vê nakokiyê dît û Apollonius ku waliyê Celosyria û Fenice bû, hêrs bû û xerabiya Şimûn zêde kir. 5Ew çû ba padîşah, ne ji bo ku welatê xwe sûcdar bike, lê li qenciya hemûyan, hem ji xelkê û hem jî ji bo kesane bigere. 6Çimkî wî dît ku ne mimkûn e ku dewlet bêdeng bimîne û Şimûn dev ji bêaqiliya xwe berde, heya ku padîşah li wê nenêre.

7 Lê piştî mirina Seleûkos, dema ku Antîokusê ku jê re Epiphanes digotin, padîşahtî kir, Yasonê birayê Onyas bi destê xwe xebitî ku bibe Serokkahîn. 8 Bi navbeynkariyê ji padîşah re sê sed û şêst telant zîv û ji hatina din heştê telant soz dan. 9 Ji xeynî vê, wî soz da ku sed û pêncî yên din jî tayîn bike, eger destûr hebe ku wî cihek ji bo temrîn û perwerdekirina xortan bi şêwazên miletan saz bike û wan ji Orşelîmê binivîsîne. navê Antakyayê. 10 Gava ku padîşah ew hukum da û ew bi destê wî ket, wî tavilê miletê xwe anî ser şêwaza Yewnanî. 11 Û ew îmtiyazên padîşahiyê ku bi destê Yûhenna bavê Eupolemus, ku ji bo dostanî û alîkariyê çûbû Romayê, ji Cihûyan re, ji Cihûyan re xêrek taybetî hatibû dayîn. Û ew hukumetên ku li gor Şerîetê bûn hilweşand û li dijî Şerîetê edetên nû derxist. 12Çimkî wî di bin bircê de bi dilxweşî cîhek seyrûsefer ava kir û serekên xortan xiste bin destê xwe û li wan kir ku şapik li xwe bikin. 13 Bi saya bêbextiya Yasonê bêxwedî û bê Serokkahîn, cil û bergên Yewnanîstanê û adetên nehez zêde bûn. 14 Ji ber ku kahînan cesaret nemabûn ku êdî li gorîgehê xizmetê bikin, lê piştî ku lîstika Dîskûs gazî wan kir, perestgeh biçûk kirin û qurbanan paşguh kirin, lez kirin ku bibin hevparê yarmetiya neqanûnî li cihê temrînê. 15 Ne bi rûmeta bav û kalên xwe, lê ji rûmeta Yewnanan ji hemûyan çêtir hez dikin. 16 Ji ber vê yekê belayek giran bi ser wan de hat, ji ber ku ew ji wan re bûn dijmin û tolhildêrên wan, yên ku ew bi awakî bi xîret li pey adetên wan bûn û wan dixwest ku di her tiştî de bibin mîna wan. 17Çimkî ne tiştekî sivik e ku meriv li hember qanûnên Xwedê xerabiyê bike; lê wextê ku tê wê van tiştan eşkere bike. 18 Îcar gava ku lîstika ku her sal di baweriyê de dihat bikaranîn, li Tîrosê dihat kirin, padîşah amade bû. 19 Ev Yasonê keremdar ji Orşelîmê qasidên taybetî şandin, yên ku Antakyayê bûn, ku sê sed dram zîv hilgirin ser qurbana Hercules, ku hilgirên wê jî minasib dîtin ku nedin ser qurbanê, çimkî ne gunca bû, lê ji bo xercên din veqetandî. 20 Hingê ev pere, ji bo ku şandî, ji bo qurbana Hercules hat dayîn. lê ji ber hilgirên wê, ji bo çêkirina galyeyan dihat xebitandin. 21 Îcar gava ku Apolloniusê kurê Menestheus ji bo tackirina padîşah Ptolemeus Filometor hat şandin Misrê, Antiochos, ji ber ku fêm kir ku ew ji karên wî ne bandor be, ewlekariya xwe peyda kir: Li ser vê yekê ew hat Yafayê û ji wir jî hat Orşelîmê. : 22 Li cihê ku ew ji aliyê Yason û ji bajêr ve bi hurmet hat pêşwazîkirin û bi meşaleyê pêxistin û bi qîrîneke mezin hat hundir. 23 Piştî sê salan Yason, birayê Şimûnê jorîn, Menelayos şand, da ku peran ji padîşah re bîne û wî li ser hin tiştên pêwîst bîne bîra xwe.

140

24Lê ew hat birin ber padîşah, gava ku wî ew ji ber xuyabûna hêza xwe ya birûmet mezin kir, kahîntî ji xwe re kir û sêsed telant zîv ji Yason bêtir pêşkêş kir. 25 Îcar ew bi emrê padîşah hat, ji xezeba zalimekî zalim û xezeba cenawirekî hov, tiştekî ku hêjayî Serokkahîntiyê bû, neanî. 26Hingê Yasonê ku birayê xwe xistibû bin destê yekî din, neçar ma ku bireve welatê Ammoniyan. 27 Ji ber vê yekê Menelaus mîrektiyek girt; lê ji bo pereyên ku wî ji padîşah re soz dabû, wî tu fermanek baş negirt, her çend ku serwerê kelehê Sostratîs hewce kir. 28Çimkî civandina edetan ji wî re bû. Ji ber vê yekê ew herdu li ber padîşah hatin gazî kirin. 29 Menelayos birayê xwe Lîsîmaxos li şûna wî hişt ku kahîntiyê bike. û Sostratus Crates ku waliyê Qibrisê bû, berda. 30 Gava ev tişt dihatin kirin, ji Tarsûs û Mallosî rabûn ser piyan, çimkî ew dan hevjîna padîşah, ku jê re Antiochos digotin. 31 Hingê padîşah bi lez û bez hat, da ku dilê xwe xweş bike û Andronîkos, zilamê desthilatdar, ji bo cîgirê xwe hişt. 32 Îcar Menelayos guman kir ku wî wextek guncav girtiye, hin firaxên zêr ji Perestgehê dizîn û hin ji wan da Andronikos û hin jî firot Tîros û bajarên derdorê. 33 Çaxê Oniyas ev yek bi misogerî zanibû, wî hilat û xwe avêt Perestgeha Dafnê ya ku li Entakyayê ye. 34 Loma Menelayos Andronîkos ji hev veqetand û dua kir ku Oniyas bike destê wî. Yê ku li ser vê yekê razî bû û bi xapandinê hat ba Oniyas, destê xwe yê rastê bi sond da wî. Û her çiqas ew guman li wî hebû jî, wî ew razî kir ku ji pîrozgehê derkeve. 35 Ji ber vê yekê ne tenê Cihû, lê gelek ji miletên din jî hêrs bûn û ji bo kuştina wî mirovî bi neheqî gelek xemgîn bûn. 36 Û çaxê padîşah dîsa ji deverên Kîlîkyayê hat, Cihûyên ku li bajêr bûn û hin ji Yewnaniyên ku ji vê rastiyê nefret dikirin jî gilî kirin, çimkî Oniyas bê sedem hat kuştin. 37 Ji ber vê yekê Antiochos ji dil xemgîn bû, xemgîn bû û giriya, ji ber serhişkî û hûrgelê yê mirî. 38 Û bi hêrs ket, wî tavilê Andronikos rengê xwe yê binefşî hilda, kincên wî çirandin û li seranserê bajêr birin wî cihê ku wî li hember Oniyas bêhiş kiribû, û li wir mêrkujê lanetkirî kuşt. Bi vî awayî Xudan cezayê wî, wek ku wî heq kiribû, xelat kir. 39 Îcar gava ku Lîsîmaxos bi destûra Menelayos li bajêr gelek sûcdar kirin û fêkiyên wan belav bûn, elalet li hember Lîsîmaxos li hev civiyan û gelek firaxên zêr berê hatibûn birin. 40 Li ser vê yekê elalet rabû ser xwe û bi hêrsê tije bû, Lîsîmaxos bi qasî sê hezar mêr çekdar kir û pêşî dest bi zordariyê kir. yek Auranus rêber e, mirovekî ku di nav salên dûr û dirêj de çûye, û ne kêmî bêaqilî ye. 41 Hingê wan hewldana Lîsîmaxos dîtin, hinekan ji wan kevir girtin, hinekan daran, hinekan jî destikên

tozê yên ku li ber destê wan bû, bi hev re avêtin ser Lîsîmaxos û yên ku li ser wan danîbûn. 42 Bi vî awayî gelek ji wan birîndar kirin, hinekan jî li erdê xistin û hemû jî neçar kirin ku birevin; 43 Ji ber vê yekê li ser Menelaus sûcdar kirin. 44 Îcar gava ku padîşah hat Tîrosê, sê zilamên ku ji meclîsê hatibûn şandin, li ber wî doza dozê kirin. 45 Lê Menelausê ku niha mehkûm bû, soz da Ptolemee kurê Dorymenes, ku ew gelek pera bide wî, eger ew padîşah li hember wî aştî bike. 46 Li ser vê yekê Ptolemee padîşah birin aliyekê, wek ku ji hewayê bikişîne, da ku ew bihizire. 47 Ji ber vê yekê ku wî Menelaus ji sûcdariyên ku di heman demê de bû sedema hemû xerabiyan, azad kir; û ew mirovên belengaz ên ku eger doza xwe, erê, li ber Îskîtiyan bigotana, diviya bêguneh bihatana darizandin, wî mehkûmî mirinê kir. . 48 Bi vî awayî ew ên ku ji bo bajar û ji bo mirovan û ji bo firaxên pîroz peyrewê kirin, di demek kurt de rastî ezabê neheq hatin. 49 Ji ber vê yekê ew ji Tîrosî jî, ji wê kiryara xerab nefret kirin, kirin ku ew bi rûmet werin veşartin. 50 Ji ber vê yekê, bi çavnebariya wan ên desthilatdar, Menelaus hîn jî li ser desthilatdariyê ma, bi xerabiyê zêde bû û ji welatiyan re xayînek mezin bû.

10 Û yê ku gelek bê gor avêtin derve, ne kes bû ku li ser wî şîn bike, ne jî cenazeyek bi heybet û ne jî gora bav û kalên wî. 11 Îcar gava ku ev yek hat ber erebeya padîşah, wî fikirî ku Cihûstanê serî hildaye û bi hiş û hêrs ji Misrê derket û bajar bi çekan girt. 12 Û emir da şerkerên xwe, yên ku li ber xwe didin, nehêlin û yên ku derketine ser malan nekujin. 13 Bi vî awayî kuştina ciwan û kalan, derxistina mêr, jin û zarokan, kuştina keçik û zarokan. 14 Û di nav sê rojên tevayî de heşt û sed hezar wêran bûn, ji wan çil hezar di şer de hatin kuştin. û ji kuştiyan kêmtir nayê firotin. 15 Lê ew bi vê yekê razî nebû, lê guman kir ku here Perestgeha herî pîroz a tevahiya dinyayê. Menelaus, ew xayîn qanûn û welatê xwe, rêberê wî ye: 16 Û bi destên pîs firaxên pîroz hildan û bi destên heram tiştên ku ji aliyê padîşahên din ve ji bo zêdekirin, rûmet û rûmeta wî cihî hatibûn veqetandin, davêtin xwarê. 17 Û di hişê Entakos de ewqas pozbilind bû, ku wî nefikirî ku Xudan ji bo gunehên wan ên ku li bajêr rûdiniştin, ji bo demekê hêrs bûye û ji ber vê yekê çavê wî li wî cihî nebû. 18 Çimkî eger ew berê di gelek gunehan de nehatibin pêçan, ev mirov, gava ku hat, tavilê hat qamçkirin û ji xeyalên xwe dûr ketibû, wek Heliodorusê ku Selûkosê padîşah şandibû ku xezîneyê bibîne. 19 Lê Xwedê ne ji bo xatirê gel, lê ji bo xatirê gel cihê dûr hilbijart. 20 Û ji ber vê yekê ew cihê ku bi wan re bû hevparê tengasiya ku hat serê milet, paşê li ser feydeyên ku ji Xudan hatibûn şandin daxuyand; li hev hatin, ew bi hemû rûmeta xwe hate saz kirin. 21 Îcar gava ku Entakos hezar û heştsed telant ji Perestgehê derxistin, ew bi lez û bez çû Entakyayê. 22 Wî walî hişt ku milet hêrs bike: Filîpos li Orşelîmê, ji bo welatê xwe Frîgyayî û ji ber adetên ji yên ku ew danîne wê derê hovanetir. 23 Û li Garizim, Andronicus; û ji bilî vê, Menelaus, ku ji hemûyan xerabtir destên xwe yên giran li ser welatiyan bar kir, li hember welatê xwe Cihûyan xwedî hişekî xerab bû. 24 Wî ew serekê nefret Apollonius jî bi leşkerekî bîst û du hezarî ve şand û emir kir ku hemû yên di temenê xwe yên herî baş de bikuje û jin û yên biçûk bifiroşe. 25 Yê ku hat Orşelîmê û xwe wek aştiyê nîşan da, heta roja pîroz a Şemiyê xwe berda. 26 Û bi vî awayî wî hemû yên ku diçûn cejna Şemiyê kuşt û bi çekan li bajêr digeriyan, elaleteke mezin kuştin. 27 Lê Cihûdayê Maccabeus bi neh kesên din re, an jî li dora wê, xwe kişand çolê û li çiyayan, li gorî ajalên heywanan, bi koma xwe ya ku her dem bi giyayan dixwar, ji bo ku ew bibin hevparên qirêjiyê, jiya.

BEŞA 5 1 Hema hema wê demê Antiochos sefera xwe ya diduyan a Misrê amade kir: 2 Û paşê qewimî, li seranserê bajêr, hema hema çil rojî, li hewayê siwar hatin dîtin, ku bi cawên zêr û bi lûtkeyan, mîna komeke leşkeran direvin. 3 Û ordiyên siwaran li hev, bi hejandina mertalan, û bi hejandina mertalan, û bi hejandina şûran, û avêtina tîrên, û bi birqokîkirina xemilandinên zêrîn, û bi her cûre zencîreyan, bi hev re rû bi rû dibûn û direvin. 4 Ji ber vê yekê her kesî dua kir ku ew xuyang bibe qenciyê. 5 Îcar gava ku xebereke derewîn derket, wekî ku Antîochos miriye, Yason herî kêm hezar mêr hilda û ji nişka ve êrîşî bajêr kir. û yên ku li ser dîwaran bûn, hatin paşvexistin û bajar bi dirêjahî hat girtin, Menelaus reviya nav kelehê. 6 Lê Yason welatiyên xwe bi bê rehmê kuşt, ne difikirî ku roja ji miletê xwe bigire wê ji bo wî bibe roja herî nebaş; lê difikirîn ku ew dijminên wî bûn, ne hevwelatiyên wî, yên ku wî bi dest xistin. 7 Lê belê ji ber van hemûyan, wî serwerî bi dest nexist, lê herî dawî ji ber xelata xayîntiya xwe şerm kir û dîsa reviya welatê Ammoniyan. 8 Loma di dawiyê de vegera wî ya ne dilxweş bû, li ber Aretas padîşahê Ereban hat sûcdarkirin. welat û welatiyên wî, ew avêtin Misrê. 9 Bi vî awayî yê ku gelek ji welatê wan derxistibû, li welatekî xerîb helak bû, berê xwe da Lakedemoniyan û li wir difikirî ku bi saya ehlê xwe alîkariyê bibîne.

141

BEŞA 6 1 Demek şûnda padîşah pîrek ji Atînayê şand, da ku Cihûyan mecbûr bike ku ji qanûnên bav û kalên xwe derkevin û li gorî qanûnên Xwedê nejîn. 2 Û Perestgeha Orşelîmê jî qirêj bikin û jê re bêjin perestgeha Jupiter Olympius; û li Garizim, ji Jupiter Parêzvanê biyaniyan, wek ku wan dixwest ku li wê derê rûdiniştin. 3 Hatina vê fesadiyê ji mirovan re bi êş û jan bû: 4Çimkî Perestgeh ji aliyê miletên din ve bi serhildan û şahiyê tije bû, yên ku bi fahîşeyan re mijûl dibûn û bi jinan re di derdora Cihên pîroz de û ji bilî wan tiştên neqanûnî dianîn. 5Herwiha gorîgeh bi tiştên nepak ên ku Şerîet qedexe dike tije bû. 6 Ne rewa bû ku mirov rojên Şemiyê an rojiyên berê bigire, an jî xwe wekî Cihû bide nasîn. 7 Di roja bûyîna padîşah de her meh ew bi zoreke dijwar dihatin ku ji qurbanan bixwin. Û gava ku rojiya Bacchus hat girtin, Cihû neçar man ku bi rêve herin Bacchus û pîç hilgirtin. 8 Bi ser de jî, bi pêşniyara Ptolemeus, li hember Cihûyan biryarek ji bajarên cîran ên miletan re derket, ku ew eynî şêwazê xwe bigirin û bibin hevparên goriyên wan. 9 Û kî ku naxwaze xwe bi adetên necihûyan bigire, bila bê kuştin. Wê hingê dibe ku merivek bextreşiya heyî dîtiba. 10 Çimkî du jin anîn, ku zarokên xwe sinet kirin. Gava wan bi eşkereyî birin dora bajêr, zarokan destê xwe dan sîngê wan, wan ew bi serê xwe ji dîwar avêtin xwarê. 11 Yên din jî, yên ku bi hev re ketin şikeftên nêzîk, ji bo ku roja Şemiyê bi dizî bihêlin, ku Fîlîpo wan dît, hemû bi hev re hatin şewitandin, çimkî wan wijdan çêkir ku ji bo rûmeta roja herî pîroz arîkariya xwe bikin. 12 Niha ez ji yên ku vê pirtûkê dixwînin, lava dikim, ku ew ji ber van belayan dilteng nebin, lê ji bo wan cezayan ne ji bo tunekirinê, lê ji bo cezakirina miletê me bin. 13Çimkî ev nîşana qenciya wî ya mezin e, gava ku xeraban demek dirêj nayê cefakirin, lê tavilê têne ceza kirin. 14Çimkî ne wek miletên din, yên ku Xudan bi bîhnfirehî li ser cezakirina wan disekine, heta ku ew bi tevahî gunehên xwe neyên, ew bi me re wusa dike. 15 Ji bo ku ew bigihîje bilindahiya gunehê, paşê heyfa xwe ji me hilîne. 16 Ji ber vê yekê ew tu carî dilovaniya xwe ji me venagere û her çend bi tengahiyê ceza bike jî ew dev ji gelê xwe bernade. 17 Lê evê ku me got, bila ji me re bibe hişyariyek. Û niha em ê bi çend gotinan werin ser ragihandina meselê.

142

18 Eleazar, yek ji Şerîetzanên sereke, kal û pîr û bi rûyekî xweş, neçar bû ku devê xwe veke û goştê berazan bixwe. 19Lê wî mirina bi rûmet, ne ku bi pîsîtîyek wusa pîskirî bijî, tercîh kir, tif kir û bi dilê xwe hat ezabê. 20 Çawa ku ji wan re lazim bû ku bên, yên ku biryardar in ku li hember tiştên weha bisekinin, yên ku ne destûr e ku hezkirina jiyanê bê tam kirin. 21Lê yên ku berpirsiyariya wê cejnê xerab kiribûn, ji ber nasîna berê ya ku bi wî mirovî re hebû, ew birin aliyekî, jê lava kirin ku ji rizqê xwe goştê ku jê re destûr e, bîne û mîna ku ji goştê qurbana ku padîşah emir kiribû xwar. 22 Da ku bi vî awayî ew ji mirinê xilas bibe û ji bo dostaniya berê ya bi wan re keremê bibîne. 23Lê wî dest pê kir bi zanetî û çawa ku temenê wî bû, û bilindahiya salên xwe yên kevnar, û rûmeta serê wî yê gewr, ku tê de bû, û perwerdehiya wî ya herî rast ji zarokatiyê de, an bêtir li qanûna pîroz û ji aliyê Xwedê ve hatiye dayîn: ji ber vê yekê wî weha bersiv da û ji wan xwest ku di cih de wî bişînin gorê. 24 Ji ber ku ev ne temenê me ye, wî got, bi her awayî ku em ji hev cuda bibin, bi vî awayî gelek ciwan dikarin bifikirin ku Eleazar ê ku heşt û deh salî bû, niha çûye dînekî xerîb. 25 Îcar ew bi durûtiya min û dixwazin ku piçekî û bîskekê dirêjtir bijîn, divê bi min bixapînin û ez ji pîrbûna xwe re lekeyek distînim û wê pîs dikim. 26Çimkî heta niha ez ji ezabê mirovan xilas bibim jî, ne sax û ne jî mirî, divê ez ji destê Karîndarê Karîn xilas nebim. 27 Ji ber vê yekê niha, bi mêranî vê jiyanê biguherim, ezê yekî ku temenê min hewce dike nîşan bidim, 28 Û ji xortan re mînakek berbiçav bihêle ku ji bo qanûnên birûmet û pîroz bi dilxwazî û bi cesaret bimirin. Û gava ku wî ev gotin gotin, di cih de çû ser ezabê: 29 Yên ku rêberiya wî kirin ku ew qenciyê biguherîne, ew ê berê wî bidin ber nefretê, ji ber ku gotinên pêşiyan, wek ku wan difikirîn, ji hişê bêhêvî derketin. 30 Lê gava ku ew hazir bû ku bi lêdanê bimire, nalîn û got: «Ji Xudan re diyar e, yê ku zanîna pîroz heye, ku her çend ez ji mirinê xilas bibûma, ez niha bi lêdanê êşên giran di laş de dikişînim. : Lê di canê xwe de ez ji van tiştan razî me, ji ber ku ez ji wî ditirsim. 31 Û bi vî awayî ev mirov mir, mirina xwe ji bo nimûneyeke wêrekiyeke hêja, û bîranîneke fezîletê hişt, ne tenê ji xortan re, lê ji hemû miletê xwe re. BEŞA 7 1 Û usa bû, ku heft bira tevî diya wan hatin birin, û padîşah, li dijî qanûnê, mecbûr kir ku goştê berazan tam bikin, û bi qamçiyan û qamçiyan hatin îşkencekirin. 2 Lê yekî ji wan ên ku pêşî got: «Tu dixwazî ji me çi bixwazî an hîn bibî?» Em amade ne ku bimirin, ne ku em qanûnên bav û kalên xwe binpê bikin.

3Hingê padîşah hêrs bû, emir kir ku tenûr û kazan germ bikin. 4 Û di cih de hat germ kirin, wî emir kir ku zimanê yê ku pêşî dipeyivî jêkin û perçeyên laşê wî jêkin, birayên wî yên mayî û diya wî lê dinêrin. 5 Îcar gava ku ew bi vî awayî di hemû endamên wî de seqet bû, wî emir kir ku ew hê sax bû, ku bînin ser êgir û di tavê de bê sorkirin. yekî din bi diya xwe re bi mêranî bimire û wiha got: 6Xudan Xwedê li me dinêre û bi rastî jî handan li me dike, çawa ku Mûsa di strana xwe de, ya ku li ber çavên wan şahidî kir, got û got: «Wê di xulamên xwe de bê handan. 7 Îcar gava ku yê pêşî piştî vê hejmarê mir, yê diduyan anîn, da ku wî bikin çêleka tinazên xwe; û gava ku bi porê wî çermê serê wî jêkirin, ji wî pirsîn: «Tu bixwî, berî ku tu li hemûyan bê cezakirin. her endamekî bedena te? 8 Lê wî bi zimanê xwe bersiv da û got: Na. 9 Û gava ku ew di bîhnfirehiya paşîn de bû, wî got: «Tu me ji vê jiyana niha derdixînî, mîna xezebê, lê Padîşahê dinyayê wê me, yên ku ji bo qanûnên wî mirine, ji bo jiyana herheyî rake. 10Piştî wî yê sisiyan çêlekek tinazkar çêkir û gava ku jê re lazim bû, wî zimanê xwe deranî û ew jî zû, bi mêranî destên xwe dirêj kir. 11 Û bi wêrekî got: «Evên min ji ezmên hebûn; Û ji ber qanûnên wî ez wan kêm nakim. û ez ji wî hêvî dikim ku ez dîsa wan bistînim. 12 Ji ber wê yekê ku padîşah û yên ku pê re bûn, li mêrxasiya xort ecêbmayî man, ji ber ku wî guh neda êşan. 13 Îcar gava ku ev mirov mir, wan ê çaran jî bi vî awayî êşandin û şikandin. 14 Îcar gava ku ew hazir bû ku bimire, wî weha got: «Baş e, ku mirov bi kuştina mirovan li hêviya hêviya ku Xwedê ji nû ve bi destê wî vejîne, bigerin. 15Piştre yê pêncan jî anîn û ew perçiqandin. 16 Hingê wî li padîşah nêrî û got: «Hêza te li ser mirovan heye, tu xerabî yî, tu çi dixwazî dikî; Lê dîsa jî nefikirin ku miletê me ji Xwedê berdaye; 17 Lê hinekî bisekine û binihêre hêza wî ya mezin, çawa ewê te û dûndana te ezabê bike. 18Piştî wî, yê şeşan jî anîn, yê ku ji mirinê hazir bû û got: «Bê sedem nexapînin, çimkî em ji bo xwe van tiştan dikişînin û li hember Xwedayê xwe guneh kirine. Ji ber vê yekê tiştên ecêb li me tên kirin. 19Lê hûn nefikirin, yê ku li hember Xwedê şer dike, ku hûn bê ceza birevin. 20Lê dê ji her tiştî ecêbmayî û hêjayî bîranîna bi rûmet bû; ji ber ku gava wê dît ku heft kurên xwe di nav rojekê de hatine kuştin, ji ber hêviya ku ji Xudan re hebû, bi cesaretek baş ew hilanî. 21 Belê, wê her yek ji wan bi zimanê xwe, bi ruhên mêrxas şîret kir. û bi zikê mêranî ramanên xwe yên jinî rakir û ji wan re got:

22 Ez nikarim bêjim hûn çawa ketin malzaroka min. Çimkî min ne nefes û ne jî jiyan da we û ne jî ez endamên her yekî ji we bûm. 23 Lê bê şik Afirandarê dinyayê yê ku nifşê mirovan afirand û destpêka her tiştî dît, wê bi dilovaniya xwe dîsa nefes û jiyanê bide we, çawa ku hûn niha li ber qanûnên wî nafikirin.» xatirê. 24 Îcar Antakyos, ku xwe biçûk dihesiband û guman dikir ku ev gotineke riswa ye, hê ku yê herî biçûk hê sax bû, ne tenê bi gotinan şîret li wî kir, lê bi sond jî jê re got ku ewê wî bike dewlemend û bextewar. Ger mirov ji qanûnên bav û kalên xwe bizivire; û ku ew jî wî ji bo hevalê xwe bigire û bi kar û barên wî bawer bike. 25 Lê gava ku xort qet guh neda wî, padîşah gazî diya wî kir û jê şîret kir ku ew şîret li xort bike ku jiyana xwe xilas bike. 26 Û gava wî bi gelek peyvan şîret li wê kir, wê soz da wî ku ewê şîretan li kurê xwe bike. 27 Lê wê xwe li ber wî xwar kir, bi rezîliya zalimê zalim dikeniya û bi zimanê welatê xwe bi vî awayî peyivî. Kurê min, li min were rehmê ku te neh meh di zikê min de anîne û sê sal dane te û te mezin kiriye û te mezin kiriye û heta vî temenî tehemûl kiriye. 28 Kurê min, ez ji te lava dikim, li erd û ezmanan û li her tiştê ku tê de ne binêre û bifikire ku Xwedê ew ji tiştên nebûyî afirandine. û mirovatî jî bi vî awayî hat afirandin. 29 Ji vî ezabker netirse, lê ji ber ku layiqî birayên xwe yî, mirina xwe bigire, da ku ez dîsa bi birayên te re li te bibim dilovan. 30 Hê wê ev gotin digotin, xort got: «Hûn li benda kê ne? Ez ê emrê padîşah nekim, lê ez ê emrê Şerîeta ku Mûsa ji bav û kalên me re hatiye dayîn, bikim. 31 Û tu yê ku li hember Îbraniyan bûyî afirînerê hemû xerabiyan, tu ji destê Xwedê xilas nebî. 32 Çimkî em ji ber gunehên xwe cefayê dikişînin. 33 Û tevî ku Xudanê jîndar ji bo cezakirin û rastkirina me ji bo demeke kurt li me hêrs bibe jî, ewê dîsa bi xulamên xwe re bibe yek. 34 Lê tu, ey mirovê bêxweda, û yên din ên herî xerab, bê sedem neyê bilindkirin, ne jî bi hêviyên nediyar veneqelişe û destê xwe li ser bendeyên Xwedê hilde. 35Çimkî tu hê ji dîwana Xwedayê Karîndar, yê ku her tiştî dibîne, xilas nebûye. 36 Çimkî birayên me yên ku niha êşek kurt kişandine, di bin peymana jiyana herheyî ya Xwedê de mirine; 37 Lê ez, wek birayên xwe, laş û canê xwe ji bo qanûnên bav û kalên xwe pêşkêş dikim, û ji Xwedê lava dikim ku ew zû li miletê me were rehmê. Û ji bo ku tu bi ezabe û belayan eşkere bikî ku Xwedê bi tenê ew e. 38 Û ji bo ku di min û birayên min de xezeba Xuda yê ku bi dadperwerî li ser miletê me hatîye ragirtin. 39 Ji ber ku padîşah hêrs bû, ji hemûyên din xerabtir destê wî da wî û bi hêrs dît ku tinazên xwe bi wî kirin. 40 Îcar ev mirov bêpîs mir û hemû baweriya xwe bi Xudan anî.

143

41 Herî dawî piştî kuran dayik mir. 42 Bila ev êdî bes be ku em li ser cejnên pûtperestî û êşkenceyên giran bipeyivin. BEŞA 8 1 Hingê Cihûdayê Maccabeus û yên ku pê re bûn, bi nepenî çûn bajaran, mirovên xwe gazî hev kirin û hemû yên ku di dînê Cihûyan de ne, anîn ba xwe û nêzîkî şeş hezar mêr civandin. 2 Û wan gazî Xudan kir, da ku ew li gelê ku ji hemûyan hatiye pêlkirin binêre. û her weha rehmê li perestgeha ku ji aliyê mirovên nepak ve hatiye heram kirin; 3 Û ew ê rehmê li wî bajarî bike, ku ew bi xerabûyî û ji axê amade be; û bibihîze xwîna ku li wî digirî, 4 Kuştina xerab a zarokên bêzar û çêriyên ku li hember navê wî hatine kirin bînin bîra xwe. û ku ew ê nefreta xwe li hember xeraban nîşan bide. 5 Îcar gava ku Maccabeus li ser wî bû, ew nikaribû li hember miletan bisekinin, çimkî xezeba Xudan bû rehmê. 6 Ji ber vê yekê ew bi nezanî hat, û bajar û bajarok şewitandin, û cihên herî esnaf ketin destên wî û bi ser ketin û ne hindik ji dijminên xwe reviyan. 7Lê wî bi taybetî ji bo hewildanên weha nepenî ji şevê sûd wergirt, wusa ku fêkiya pîroziya wî li her derê belav bû. 8 Îcar gava ku Filîpos dît ku ev mirov hindik û hindik zêde dibe û tiştên ku li ba wî hê zêde diqewimin, wî ji Ptolemeusê waliyê Celosyria û Fenice re nivîsî, da ku bêtir alîkariyê bide karên padîşah. 9 Û di cih de Nîkanorê kurê Patroklos, ku yek ji hevalên xwe yên taybetî ye, hilbijart, wî ew bi bîst hezarî kêmtir ji hemû miletên di bin destê xwe de şand, da ku tevahiya nifşa Cihûyan ji holê rake. û bi wî re jî tevlî Gorgias kaptanek bû, ku di warê şer de xwediyê ezmûnek mezin bû. 10 Ji ber vê yekê Nîkanor ji Cihûyên dîl re ew qas pere qezenç kir û ji du hezar telantan baca ku padîşah ji Romayiyan re bida bida. 11 Ji ber vê yekê ew di cih de şand bajarên li peravên deryayê, firotina Cihûyên dîl da zanîn û soz da ku ji bo yek telantekê heşt û deh bedenên wan hebin, ne li hêviya tolhildana ku wê ji Xwedayê Karîndar bihata pey wî. 12 Îcar gava ku xebera hatina Nîkanor ji Cihûda re hat dayîn û wî ji yên ku bi wî re bûn re got ku artêş nêzîk e. 13Ewên ku ditirsiyan û ji edaleta Xwedê bêbawer bûn, reviyan û xwe gihandin. 14 Yên din her tiştê ku ji wan re mabû firot û ji Xudan lava kirin ku wan xilas bike. 15 Û eger ne ji bo xatirê wan be, lê belê ji bo peymanên ku wî bi bav û kalên wan re girêdabû û ji bo navê wî yê pîroz û birûmet, ku ew pê hatibûn gazîkirin.

144

16 Li ser vê yekê Maccabeus gazî zilamên xwe kir ku hejmara wan şeş hezar bû û şîret li wan kir ku nebin tirsa dijmin û netirsin ji elaleta mezin a miletên ku bi neheqî li wan hat. lê bi mêranî şer bikin, 17 Û ji bo ku ew zerara ku wan bi neheqî li cîhê pîroz kiribûn, û bi zilma bajêr, ku tinazên xwe pê kirin, û rakirina hukûmeta bav û kalên xwe jî bidin ber çavên wan. 18 Çimkî wan, wî got, baweriya xwe bi çek û mêrxasiya xwe tînin. lê baweriya me bi Xwedayê mezin e, yê ku dikare hem yên ku li hember me tên, hem jî hemû dinyayê biavêje xwarê. 19 Bi ser de jî, wî ji wan re got ku bav û kalên wan çi alîkarî dîtine û çawa hatin rizgarkirin, gava ku di bin destê Sennaherîb de sed û heşt û pênc hezar kes mirin. 20 Û wî ji wan re behsa şerê ku li Babîlê bi Galatiyan re hebû, ji wan re got, ku çawa ew bi tevahî heşt hezar, bi çar hezar Makedonî re, bi kar anîn, û ku Makedonî şaş man, heşt hezar sed û bîst hezar kuştin. ji ber alîkariya ku ji bihuştê ji wan re hebû û ji ber vê yekê xenîmetek mezin standin. 21 Îcar gava ku wî ew bi van gotinan cesûr kirin û ji bo şerîetê û welatê xwe amade bûn ku bimirin, wî artêşa xwe kir çar par. 22 Û bi birayên xwe re, ku serokên her komekê bûn, ji bo dîtina Şimûn, Ûsiv û Yonatan, her yekî hezar û pênc sed mêr dan hev. 23 Û wî Eleazar destnîşan kir ku kitêba pîroz bixwîne. xwe pêşengiya koma yekem dike, 24 Û bi alikariya Xudayê karîndarê wan ji neh hezar dijminên xwe zêdetir kuştin, û piraniya leşkerên Nîkanor birîndar kirin û seqet kirin, û bi vî awayî hemû reviyan; 25 Û pereyên wan ên ku ji bo kirîna wan hatibûn, hildan û li pey wan çûn, lê dema kêm ma, ew vegeriyan. 26Çimkî rojek beriya Şemiyê bû û ji ber vê yekê êdî ew li pey wan nediçûn. 27 Îcar gava ku wan çekên xwe li hev civandin û dijminên xwe talan kirin, wan roja Şemiyê bi xwe re mijûl bûn, pesn û şikir ji Xudan re kirin, yê ku ew heta wê rojê parast, ku destpêka rehmê bû ku li ser wan hat belavkirin. 28 Û piştî roja şemiyê, gava ku parek ji xenîmetê dan seqetan, jinebiyan û sêwiyan, mayî di nav xwe û xulamên xwe de parve kirin. 29 Gava ku ev yek bû û wan dua kir, ji Xudanê dilovan lava kirin ku her û her bi xulamên xwe re li hev bên. 30 Bi ser de ji yên ku bi Tîmotêyos û Bakkîdes re bûn, yên ku li hember wan şer kirin, ji bîst hezarî zêdetir kuştin, û bi hêsanî destkeftiyên bilind û xurt bi dest xistin, gelek xenîmet di nav xwe de parve kirin û seqet, sêwî, jinebiyan, erê, kirin. û pîr jî, di xenîmetê de bi xwe re wekhev in. 31 Çaxê wan zirxên xwe civandin, ew hemû bi baldarî li cihên guncav danîn û bermayiya talanê jî anîn Orşelîmê.

32 Wana Fîarchesê xerab, yê ku bi Tîmotêyos re bû, kuşt û Cihûyan gelek aciz kiribû. 33 Wekî din, dema ku wan li welatê xwe cejna serketinê pêk anî, Callisthenes ê ku agir berdabû deriyên pîroz û ku reviyabû nav xaniyek piçûk, şewitandin. û ji ber vê yekê wî ji bo xerabiya xwe xelatek wergirt. 34 Heçî wî Nîkanorê herî bêmerhemet, yê ku hezar bazirgan anîbûn ku Cihûyan bikirin. 35 Ew bi alîkariya Xudan ji aliyê wan ve hat xwarê; cil û bergên xwe yên birûmet li xwe kir û dest ji hev berda û wek xulamekî reviyayî ji nîvê rûreşî hat Entakyayê, çimkî mazûvanê wî helak bû. 36 Bi vî awayî, wî yê ku li Orşelîmê xirecir ji Romayiyan re girt, ji derve re got ku Xwedê heye ku Cihûyan ji bo wan şer bike û ji ber vê yekê ew nikarin zirarê bidin wan, ji ber ku ew li gorî qanûnên ku wî da wan. BEŞA 9 1 Di wê demê de Antîokxos bi bêrûmetî ji welatê Faris derket 2Çimkî ew ketibû wî bajarê ku jê re Persepolîs digotin, çûbû Perestgehê talan bike û bajêr bigire. Li ser vê yekê elaletê ku ji bo parastina xwe bi çekên xwe direviyan, ew reviyan. Û wusa jî bû, ku Entakyos ji ber şêniyan reviyan, bi şermî vegeriya. 3 Gava ew hat Ekbatanê, jê re xeber hat ku çi hatiye serê Nîkanor û Tîmotêyos. 4 Paşê bi hêrs werimî. wî difikirî ku tola riswatiya ku ji aliyê yên ku ew revandiye, ji Cihûyan hilîne. Ji ber vê yekê wî emir kir ku erebeya xwe bê rawestan ajot û seferê bişîne, ku niha dîwana Xwedê li pey wî tê. Çimkî wî bi vî rengî bi quretî gotibû ku ewê bê Orşelîmê û wê bike goristana Cihûyan. 5 Lê Xudanê Karîndarê Xwedê, Xwedayê Îsraêlê, bi belayeke bêderman û nedîtî lê xist; an jî gava ku wî ev gotin gotin, êşa rûvî ya ku bê çare bû hat serê wî û ezabên giran ên hundurîn; 6 Û ya herî rast ev e: çimkî wî bi ezabek gelek û xerîb rûvî û roviyên mirovên din êşandibû. 7 Lê belê ew ji pesnê xwe qet nesekinî, lê dîsa jî bi quretî tije bû, bi hêrsa xwe li hember Cihûyan agir hilda û emir da ku lez bikin; ; ji ber vê yekê ku bi êş ketibû, hemû endamên laşê wî gelek êşiyan. 8 Û bi vî awayî yê ku hinekî berê difikirî ku ew dikare fermanê bide pêlên behrê, (ew qas serbilind bû ku ji rewşa mirovan wêdetir bû) û çiyayên bilind bi terazûyê giran bike, niha hate avêtin ser erdê û di hespekî de hat hilgirtin. , nîşanî hemû hêza eşkere ya Xwedê dide. 9 Bi vî awayî kurm ji laşê vî mirovê xerab rabûn û dema ku ew di nav xemgînî û êşê de dijiya, goştê wî ket xwarê û pîsiya bêhna wî ji tevahiya artêşa wî re bû deng.

145

10 Û ew merivê ku hinekî pêşda fikirî ku ew dikare xwe bigihîne stêrkên ezmên, tu kesî nikaribû ragiriya bêhna xwe ya bêtehemûl hilgire. 11 Loma li vira ku bela bû, dest bi quretiya xwe ya mezin berda û bi belaya Xwedê xwe nas kir, êşa wî her kêlî zêde dibû. 12 Û gava ku wî bi xwe nikarîbû xwe bi bîhna xwe bigire, wî ev gotin gotin: «Xwedê ye ku mirov bindestiya Xwedê bike û mirovê ku dimire, eger ew Xwedê bûya, bila bi xwe serbilind nefikire. 13Vî yê xerab ji Xudan re jî sond xwar, ku êdî wê rehmê li wî neke û weha got: 14Ew bajarê pîroz (ku ew bi lez diçû, da ku wî bi erdê re deyne û bike goristanek hevpar), ewê azad bikira. 15 Û li ser Cihûyên ku wî ew qas hêjayî veşartinê nebûn, lê ew bi zarokên xwe re ji bo ku ji teyr û heywanên kovî bên xwarin, bên avêtin derve, ewê wan hemûyan bike wek hevwelatiyên Atînayê. 16 Û Perestgeha pîroz, ku berî wê xera bikira, bi diyariyên xweş xemiland û hemû firaxên pîroz bi gelekên din vegerîne û ji dahata xwe xercên qurbanan bide. 17 Erê, û ew bi xwe jî bibe Cihû û li seranserê dinyaya ku lê rûniştî bû bigere û hêza Xwedê eşkere bike. 18Lê ji ber van hemûyan êşên wî nesekinîn; ji ber ku dîwana Xwedê ya dadperwer hat ser wî; ji ber vê yekê ew ji saxiya xwe bêhêvî bû, nameya ku di bin navê duakirinê de ye, bi vî awayî ji Cihûyan re nivîsî. 19 Entakyo padîşah û walî, ji Cihûyên qenc re ji hemwelatiyên xwe re gelek şabûn, sihet û bextewariyê dixwaze. 20 Eger hûn û zarokên we baş bin û karê we bi dilê we be, ez ji Xwedê re gelek spas dikim, ku hêviya xwe bi bihuştê heye. 21 Lê ez qels bûm, an na, ezê bi qencî namûs û îradeya te ya qenc bi bîr bînim, ku tu ji Farisan vegeriyayî û bi nexweşiyeke giran ketî, min pêwîst dît ku li ewlekariya hevpar a hemûyan bigerim. 22 Bi siheta xwe bawer nakim, lê hêviyek mezin heye ku ez ji vê nexweşiyê birevim. 23 Lê bihesibînim ku bavê min jî, wî wextê artêşek ber bi welatên bilind ve bir. cîgir destnîşan kirin, 24 Ji bo ku, eger tiştek berevajî hêviyê derkeve, an mizgîniyek xemgîn hatibe, ew ên ku ji welêt dizanin ku dewlet ji kê re maye, neyên xemgîn kirin. 25 Dîsa bifikirim ku çawa mîrên sînor û cîranên padîşahiya min li benda derfetan in û li hêviya bûyera ku wê bibe. Min kurê xwe Antiochos kir padîşah. Gava ku ez hilkişiyam wîlayetên bilind, min gelek caran ew kir padşa. ku min ji wan re weha nivîsî: 26 Ji ber vê yekê ez dua dikim û ji we daxwaz dikim ku hûn feydeyên ku min ji we re bi gelemperî û taybetî kirine, bînin bîra xwe, û ku her mirov hîn jî ji min û kurê min re dilsoz be. 27Çimkî ez bawer im ku ew hişê min fêm bike, wê bi dilxwazî û bi dilovanî serî li daxwazên we bide.

28 Bi vî awayî mêrkuj û çêrker bi êşên herî giran, çawa ku ji mirovên din lava dikir, bi vî awayî li welatekî xerîb, li çiyayan, bi mirineke xerab mir. 29 Filîposê ku bi wî re mezin bûbû, cesedê wî bir û ew jî ji tirsa kurê Antayoxos çû Misrê ba Ptolomeus Filometor. BEŞA 10 1 Îcar Maccabeus û koma wî, ku Xudan rêberiya wan dike, Perestgeh û bajar standin. 2Lê gorîgehên ku miletan li kuçeyê vekirî çêkiribûn û her weha kelek jî hilweşandin. 3 Piştî ku Perestgeh paqij kirin, gorîgehek din çêkirin û kevirên lêdan, agir jê derxistin, piştî du salan goriyek pêşkêş kirin, bixûr, çira û nanê pêşberê danîn. 4 Gava ku ev yek bû, ew li ber xwe ketin û ji Xudan lava kirin ku êdî nekevin nav tengahiyên weha. lê eger ew dîsa li hember wî guneh bikirana, da ku ew bi xwe wan bi rehmê ceza bike û neyên teslîmî miletên çêr û barbar. 5 Îcar di wê roja ku biyaniyan Perestgeh heram kirin, di heman rojê de ew dîsa hat paqij kirin, di heman rojê de di roja bîst û pêncê ya heman mehê de, yanî Kaslo. 6Wan ew heşt roj bi şahî derbas kirin, wek ku di cejna zozanan de ye. 7 Ji ber vê yekê wan çiqil, çiqilên xweşik û xurm jî hildan û ji wî re Zebûr digotin, yê ku di paqijkirina cihê xwe de bi serketî bû. 8Wan jî bi qanûn û biryarnameyek hevpar emir kir ku her sal ew roj ji tevahiya miletê Cihûyan re bên girtin. 9 Û ev dawiya Antakyosê ku jê re Epiphanes digotin, bû. 10 Niha emê kirinên Antiochus Eupator, yê ku kurê vî mirovê xerab bû, bi kurtasî belayên şeran bicivînin. 11 Îcar gava ku ew hat ser tac, wî yek Lîsya danî ser karên welatê xwe û ew kir waliyê xwe yê Celosyria û Finice. 12 Çimkî Ptolemeusê ku jê re Macron digotin, ji ber neheqiya ku li wan hatibû kirin, ji Cihûyan re edaletê tercîh kir, hewl da ku aştiyê bi wan re bidomîne. 13 Li ber Eupator ji hevalên padîşah sûcdar kirin û ji ber ku ew ji Qibrisê derketibû, ji ber ku Filometor jê re kiribûn, di her peyva xwe de xayîn digotin û çû Antiochos Epiphanes. , ku wî xwe jehr kir û mir. 14Lê çaxê Gorgîas waliyê embaran bû, wî leşker kirê kir û her û her bi Cihûyan re şer kir. 15 Û bi vê yekê Îdûmîyayên ku ketine destên wan yên herî eleqedar, Cihû dagîr kirin û yên ku ji Orşelîmê hatibûn derxistin qebûl kirin, ew çûne şer teze. 16Hingê yên ku bi Maccabeus re bûn dua kirin û ji Xwedê lava kirin ku ew bibe alîkarê wan. û ji ber vê yekê ew bi tundî bazdan ser çeperên xurt ên Îdûmî, 17 Û bi tundî êrîşî wan kirin, wan bi dest xistin û hemû yên ku li ser dîwêr şer dikirin girtin, û yên ku ketin destên wan, kuştin û ji bîst hezarî kêmtir jî kuştin.

146

18 Û ji ber ku hinek, ku ne kêmî neh hezar bûn, bi hev re reviyan nav du kelehên pir xurt, ku ji bo ku dorpêçê bidomînin, her cûre tişt hebûn. 19 Mekabeyos Şimûn, Ûsiv û Zexayos jî û yên ku pê re bûn, yên ku têra dorpêçkirina wan dikirin, hişt û çû wan cihên ku bêtir hewcedariya wî bi alîkariya wî hebû. 20 Îcar ewên ku bi Şimûn re bûn, yên ku bi çavnebariyê dihatin rêber kirin, bi pereyan bi hin kesên ku di kelehê de bûn hatin razîkirin û heftê hezar dram hildan û hin ji wan jî berdan. 21 Lê gava ku ji Mekabeûs re hat gotin ku çi hatiye kirin, wî gazî waliyên gel kir û ew zilam sûcdar kir ku birayên xwe bi pere firotiye û dijminên xwe azad kirine ku li hember wan şer bikin. 22 Îcar wî yên ku xayîn dihatin dîtin kuşt û di cih de herdu kelh girtin. 23 Û bi çekên xwe di hemû tiştên ku di destên xwe de bi ser ket, di her du depoyan de ji bîst hezarî zêdetir kes kuştin. 24 Îcar Tîmotêyos, yê ku Cihûyan berê wî bi ser ketibû, gava ku wî elaleteke mezin ji hêzên biyanî û hespên ku ji Asyayê ne hindik civandibû, hat mîna ku ewê Cihûyan bi hêza çekan bigire. 25 Lê gava ku ew nêzîk bû, yên ku bi Mekabeyos re bûn, zivirîn ku ji Xwedê re dua bikin, ax li ser serê xwe reşandin û pişta xwe bi tûrik girêdan. 26 Û xwe avêt ber lingê gorîgehê û jê lava kir ku ji wan re dilovaniyê bike, ji dijminên wan re bibe dijmin û ji dijminên wan re, wek ku Şerîet dibêje. 27 Îcar piştî nimêjê wan çekên xwe hildan û ji bajêr dûrtir çûn û gava ku ew nêzîkî dijminên xwe bûn, ew ji xwe re man. 28 Gava ku roj nû hilat, herdu li hev kirin. Ji aliyekî ve bi fezîleta xwe re jî ji bo sonda serkeftin û serkeftina xwe li cem Xudan e: aliyê din jî hêrsa xwe dike serokê şerê xwe. 29Lê gava ku şer xurt bû, ji ezmên pênc zilamên qeşeng li ser hespan xuya bûn, bi derbên zêr û dido ji wan rêberiya Cihûyan kirin. 30 Û Maccabeus di navbera wan de girt, ji her alî ve çek pêça û ew sax kir, lê tîr û birûskên dijmin avêtin; wusa ku bi korbûnê û bi tengahiyê tije bûn, hatin kuştin. 31 Û bîst hezar û pêncsed û şeşsed siwarî peya hatin kuştin. 32 Tîmotêyos bi xwe jî reviya qereqoleke pir xurt, ku jê re Gawra digotin, ku Kereas walî lê bû. 33 Lê yên ku bi Mekabeyos re bûn, çar rojan bi mêrxasî kelehê dorpêç kirin. 34 Û yên ku di hundurê de bûn, bi hêza wî cihî ewle bûn, gelek çêr* kirin û gotinên xerab gotin. 35 Lê di roja pêncan de, bîst xortên ji koma Mackabeus, ji ber kufrê hêrs bûn, bi mêranî êrîşî dîwêr kirin û bi cesareteke dijwar her kesên ku bi wan re dihatin kuştin kuştin. 36 Yên din jî li pey wan hilkişiyan, dema ku bi yên hundir re mijûl dibûn, birc şewitandin û agirê vêxistin,

çêrker bi saxî şewitandin. û hinekên din jî dergeh şikandin û ji leşkerê mayî standin, bajar girtin. 37 Û Tîmotêyosê ku di çalekekê de veşartibû û birayê wî Kereas bi Apollofan re kuştin. 38 Çaxê ev yek bû, wan bi Zebûr û şikiriyê pesinê Xudan dan, yê ku ji bo Îsraêl tiştên gelek mezin kiribû û serkeftin da wan. BEŞA 11 1 Demek şûnda, parêzger û pismamê padîşah Lîsîas, yê ku kar jî bi rê ve dibir, ji wan tiştên ku hatibûn kirin gelek aciz bû. 2 Û gava ku wî bi hemû siwaran re li dora heştê hezar siwarî civandin, ew hat hember Cihûyan û difikirî ku bajêr bike warê miletan. 3 Û ji bo ku ji Perestgehê sûd werbigirin, wek ku ji perestgehên din ên miletan, û her sal Serokkahîntiyê bifiroşin. 4 Qet nahesibîne hêza Xwedê, lê bi deh hezar peyayên xwe, bi hezaran siwarên xwe û çardeh fîlên xwe pozbilind kir. 5 Îcar ew hat Cihûstanê û xwe nêzîkî Beytsûra bû, ku bajarekî xurt bû, lê bi qasî pênc metreyan ji Orşelîmê dûr bû, û ew bi giranî dorpêç kir. 6 Gava yên ku bi Mekabeyos re bûn, bihîstin ku ew dorpêç kiriye, wan û hemû gel bi şîn û hêstiran ji Xudan lava kirin ku ew milyaketekî qenc bişîne ku Îsraêl xilas bike. 7 Hingê Maccabeus bi xwe jî berî her tiştî çek hildan û ji yê din şîret kir ku ew bi wî re xwe bixin xeterê ku alîkariya birayên xwe bikin. 8 Çaxê ew li Orşelîmê bûn, yekî siwarî, cil û bergên xwe yên spî, li ser hespan xuya bû û zirxên xwe yên ji zêr dihejand. 9Hingê wan hemûyan bi hev re pesnê Xwedayê dilovan dan û dilê wan pê ket, ku ew ne tenê bi mirovan re, lê bi heywanên herî zalim re jî amade bûn û di dîwarên hesin de qul bikin. 10 Bi vî awayî ew bi zirxên xwe pêş de çûn û ji ezmên arîkarek wan hebû, çimkî Xudan li wan hat rehmê. 11 Û wek şêran emir dan dijminên xwe, yanzdeh hezar peya û hezar û şeşsed siwar kuştin û yên din hemû reviyan. 12 Gelek ji wan jî birîndar bûn, tazî reviyan; Û Lysias bi xwe jî bi şermî reviya û xilas bû. 13 Ewê ku ew merivekî têgihîştî bû û bi xwe re xisarên xwe avêtibûn û fikirî ku Îbranî nikarin bi ser bikevin, ji ber ku Xwedayê karîndar alîkariya wan kir, wî şand ba wan. 14 Û wan razî kir ku bi hemû şert û mercên maqûl razî bin, û soz da ku ewê padîşah razî bike ku divê ew ji wan re bibe heval. 15Hingê Maccabeus her tiştê ku Lysias dixwest qebûl kir; Û Padîşah her tiştê ku Maccabeus li ser Cihûyan ji Lysias re nivîsîbû ew qebûl kir.

147

16Çimkî li ser vê yekê ji Lîzya ji Cihûyan re name hatin nivîsandin: Lîsya ji gelê Cihû re silavan dişîne. 17 Yûhenna û Absolom, yên ku ji we hatine şandin, daxwaznameya ku abonetkirî ye gihandin min û daxwaza pêkanîna naveroka wê kirin. 18 Ji ber vê yekê tiştên ku diviyabû ji padîşah re bê gotin, min ew eşkere kirin û wî jî bi qasî ku jê re hat dayîn. 19 Û eger hûn xwe ji dewletê re dilsoz bihêlin, ez ê paşê jî hewl bidim ku bibim wesîleya xêra we. 20Lê min emir li van û yên din ên ku ji min hatin, da ku bi we re bipeyivin. 21 Hûn baş bin. Sala sed û heşt û çil, roja çar û bîstê meha Dioscorinthius. 22 Îcar di nameya padîşah de ev gotin hebûn: Padîşah Antiochos ji birayê xwe Lîsyas re silavan dişîne. 23 Ji ber ku bavê me ji xwedayan re hatiye wergerandin, daxwaza me ew e ku yên di warê me de bi aramî bijîn, da ku her kes li ser karên xwe bixebite. 24 Em jî fem dikin ku Cihû razî nabin bavê me, çimkî ew li ser adetên miletan bên birin, lê belê di şûna jiyana xwe de, ji bo vê yekê ew ji me dixwazin, ku em rê bidin wan. li gor qanûnên xwe dijîn. 25 Ji ber vê yekê hişê me ew e ku ev milet wê di rihetiyê de be û me biryar da ku em perestgeha wan vegerînin, da ku ew li gorî adetên bav û kalên xwe bijîn. 26 Ji ber vê yekê hûnê baş bikin ku hûn ji wan re bişînin û aştiyê bidin wan, da ku gava ku ew ji hişê me piştrast bibin, ew dilrehet bibin û her dem bi dilxweşî li ser karên xwe biçin. 27 Nameya padîşah ji miletê Cihûyan re weha bû: Padîşah Antakos silavan ji civîna giregiran û Cihûyên mayî re dişîne. 28 Eger hûn qenc bibin, daxwaza me heye; tenduristiya me jî baş e. 29 Menelayos ji me re got, ku daxwaza we ew e ku hûn vegerin mal û karê xwe bikin. 30 Ji ber vê yekê yên ku wê herin, wê heta roja sîh ya Xanthîkosê bi ewletî be. 31 Û Cihû wê wek berê xwarin û qanûnên xwe bi kar bînin. û tu kes ji wan ji ber tiştên ku bi nezaniyê hatine kirin, bi tu awayî nayên tacîz kirin. 32 Min Menelayos jî şand, da ku ew teselî bike. 33 De baş be. Di sala sed çil û heştan de, û roja panzdehê meha Xanthicus. 34 Romayiyan jî nameyek ji wan re şand ku tê de van gotinan hebû: Quintus Memmius û Tîtos Manlius, balyozên Romayiyan, silavan ji Cihûyan re şandin. 35 Her çi ku pismamê padîşah Lîsîas daye, em jî jê razî ne. 36 Lê gava ku we şîret kir, hûn tiştên ku wî dadbar kir ku ji padîşah re bên şandin, tavilê yekî bişînin, da ku em li gorî we diyar bikin, çimkî em niha diçin Entakyayê. 37 Ji ber vê yekê hinekan bi lez bişînin, da ku em bizanin ku hûn çi difikirin.

38 Bi xatirê te. Ev sala sed û heşt û çil, roja panzdehê meha Xanthicus e.

17 Hingê ew ji wê derê bi heft sed û pêncî kîlometreyan derketin û hatin Haraca, ba Cihûyên ku jê re Tubieni digotin. 18 Lê Tîmotêyos ew li cihan nedît, çimkî berî ku ew tiştek neşîne, ew ji wê derê çû û qereqoleke pir xurt li cihekî hişt. 19 Lê belê Dosîtheus û Sosîpatros, yên ku ji serdarên Mackabeus bûn, derketin derve û yên ku Tîmotêyos di kelehê de hiştibûn, ji deh hezarî zêdetir mirov kuştin. 20 Û Maccabeus ordiya xwe bi bend rêz kir, û ew danîn ser band, û li dijî Tîmotêyos, ku li dora wî sed û bîst hezar peya û du hezar û pênc sed siwar bûn. 21 Îcar gava ku Tîmotêyos bi hatina Cihûda haydar bû, jin û zarok û kelûpelên din şandin keleheke ku jê re Karnion digotin; . 22 Lê gava Cihûdayê koma wî ya ewil hat dîtinê, dijmin ji ber xuyabûna yê ku her tiştî dibîne, bi tirs û xofê ketibûn destên xwe, reviyan, yek bi vî riyê beziya, yê din jî li wê derê, wusa ku gelek caran ew êşiyan. ji zilamên xwe, û bi deqên şûrên xwe birîndar bûn. 23 Cihûda jî gelek bi xîret li pey wan ket û ew xerabên xerab kuşt û ji wan bi qasî sî hezar mirov kuştin. 24 Bi ser de jî Tîmotêyos bi xwe ket destê Dosîtheus û Sosîpatros, yên ku wî bi efsûn lava ji wan kir ku ew bi canê xwe bihêlin, ji ber ku gelek ji dê û bavên Cihûyan û birayên hinekan ji wan hebûn, yên ku eger wî heta mirinê, divê neyê hesibandin. 25 Îcar gava ku wî bi gelek peyvan ji wan re got ku ewê li gor peymanê bê ziyan wan vegerîne, wan ew ji bo rizgarkirina birayên xwe berdan. 26 Hingê Maccabeus derket Carnion û Perestgeha Atargatis û li wir bîst û pênc hezar kes kuştin. 27 Û piştî ku ew reviyan û ew xera kirin, Cihûda ordiyê rakir Efron, bajarekî xurt, ku tê de Lîsyas rûdinişt û elaleteke mezin ji miletên cihêreng, û xortên hêzdar dîwaran parastin û bi hêz li wan parastin. di heman demê de peydakirina mezin a motor û dartan jî hebû. 28 Lê gava ku Cihûda û koma wî gazî Xwedayê Karîndar, yê ku bi hêza xwe hêza dijminên xwe dişikîne, kirin, wan bajar bi dest xist û bîst û pênc hezar ji yên ku di hundir de bûn kuştin. 29 Ji wir çûn Îkîtopolîsê, ku şeşsed dûrî Orşelîmê ye. 30 Lê gava Cihûyên ku li wê derê rûdiniştin, şahidî kirin ku Îskîtopolîtan bi hezkirinê bi wan re kirin û di wextê tengahiyê de bi qencî ji wan lava kirin. 31 Wan şikir kirin û xwestin ku ew hê jî bi wan re bibin dost û bi vî awayî hatin Orşelîmê, Cejna heftiyan nêzîk bû. 32Piştî cejnê ku jê re Pentîkostê tê gotin, li hember Gorgîasê waliyê Îdumeyayê derketin. 33 Ew bi sê hezar peya û çarsed siwarî derket. 34 Û di şerê wan de çend Cihû hatin kuştin. 35 Di wê demê de Dosîtheus, ji koma Bacenor, ku li hespê siwar bû û zilamekî hêzdar bû, hê li ser Gorgias bû û bi darê zorê ew bi kirasê wî girt. Û gava ku wî

BEŞA 12 1 Gava ev peyman hatin girêdin, Lîsyas çû ba padîşah û Cihû li ser debara xwe bûn. 2 Lê ji waliyên gelek cihan, Tîmotêyos û Apolonyos kurê Genneus, Hîeronîmos û Demofon û li kêleka wan Nîkanor waliyê Qibrisê, nehiştin ku ew bêdeng bimînin û di nav aştiyê de bijîn. 3 Zilamên Yafayê jî xerabiyek wusa kirin: Ji Cihûyên ku di nav wan de rûdiniştin dua kirin ku bi jin û zarokên xwe re herin qeyikên ku amade kiribûn, wekî ku dilê wan neêşîne. 4Wê ku ew li gor biryara giştî ya bajêr qebûl kir, wek ku dixwestin di aştiyê de bijîn û ji tiştekî guman nedikirin. 5 Gava Cihûda ev zulma ku li gelê wî hat kirin bihîst, li yên ku bi wî re bûn emir kir ku wan amade bikin. 6 Û gazî Xwedayê Dadwerê rast kir, ew li hember kujerên birayên xwe hat, bi şev şewat şewitand, qeyikan şewitand û yên ku reviyabûn wir jî kuşt. 7 Û çaxê bajar hate girtin, ew paşda çû, mîna ku ewê vegere, da ku hemûyên bajarê Yafayê ji holê rake. 8 Lê gava ku wî bihîst ku Yamnî di dilê Cihûyên ku di nav wan de rûdiniştin jî wusa bikin. 9 Ew bi şev jî hat ser Yamniyan, û agir berda behrê û hêzên deryayî, wusa ku ronahiya êgir li Orşelîmê dused û çil kîlometre dûrî xuya bû. 10 Îcar gava ku ew ji wir neh kîlometre rê ber bi Tîmotêyos ve çûn, ne kêmî pênc hezar peya û pênc sed siwariyên ji Ereban li ser wî siwar bûn. 11 Li ser vê yekê şerekî pir dijwar çêbû; Lê Cihûda bi alîkariya Xwedê serketî bû; Ji ber vê yekê Nomadeyên Ereban ên ku bi ser ketin, ji Cihûda aştî xwestin û soz dan ku hem dewaran bidin wî û hem jî bi awayekî din kêfa wî jê re bên. 12 Hingê Cihûda difikirî ku ewê di gelek tiştan de sûdmend bin, silametî da wan. Li ser vê yekê wan destên hev hejandin û çûn konên xwe. 13 Ew jî çû ku pirek çêbike berbi bajarekî xurt, ku dora wî bi dîwaran hatibû dorpêçkirin û mirovên ji welatên cihê lê dijîn. û navê wê Kaspis bû. 14Lê yên ku di hundurê wê de bûn, ew qas bawerî bi hêza dîwaran û peydakirina erzaqê dianîn, ku li hember wan ên ku bi Cihûda re bûn, bi hovîtî tevdigeriyan, çêr û çêr dikirin û peyvên ku nedihat gotin digotin. 15 Ji ber vê yekê Cihûda bi koma xwe re, gazî Xudanê mezin ê dinyayê kir, yê ku di dema Yêşû de bê beran û bê motorên şer Erîha avêt, bi tundî êrîşî dîwaran kir. 16 Û bi daxwaza Xwedê bajar girt û qetlîamên ku nayên gotin kirin, bi vî awayî ku golek bi du kîlometreyan firehiya wê nêzîkî wî bû, tijî bû û bi xwînê diherikî hat dîtin.

148

dixwest ew mirovê lanetkirî sax bigirta, siwarekî Trakyayê ku bi ser wî de hat, li milê wî xist û Gorgias reviya ba Marisa. 36 Îcar çaxê yên ku bi Gorgîas re bûn, dirêjî şer kirin û westiya bûn, Cihûda gazî Xudan kir ku ew xwe wekî alîkar û serokê şer nîşan bide. 37 Bi vê yekê wî bi zimanê xwe dest pê kir û bi dengekî bilind Zebûr stirî û bê hay li ser zilamên Gorgîas hejand û ew reviyan. 38 Cihûda ordiya xwe civandin û hat bajarê Odollamê. Gava ku roja heftan hat, wan li gor adetê xwe paqij kirin û roja Şemiyê li wî cihî girtin. 39 Dotira rojê, wek berê, Cihûda û koma wî hatin ku cesedên wan ên ku hatibûn kuştin bistînin û bi mirovên xwe re di gorên bav û kalên xwe de veşêrin. 40 Îcar di bin kirasên her kesê ku hatibûn kuştin de, tiştên ku ji pûtên Jamniyan re hatine pîroz kirin, ku bi Şerîetê li Cihûyan qedexe ye, dîtin. Hingê her kesî dît ku sedema kuştina wan ev bû. 41 Ji ber vê yekê hemûyan pesnê Xudanê dadgerê rast didin, yê ku tiştên veşartî vekir. 42 Xwe kirin dua bikin û jê lava kirin ku gunehê ku hatiye kirin bi tevahî ji bîrê bê derxistin. Xêncî vê yekê, Cihûdayê esilzade şîret li gel kir ku xwe ji gunehan biparêzin, çimkî wan tiştên ku ji bo gunehên yên ku hatibûn kuştin, li ber çavên wan dîtin. 43 Û gava ku wî di nav koma du hezar dram zîv de civandin, wî ew şand Orşelîmê, da ku goriyek guneh pêşkêş bike. 44 Çimkî eger ew hêvî nedikir ku yên ku hatine kuştin dîsa rabin, duakirina ji bo miriyan zêde û pûç bû. 45 Û ji ber ku wî fêm kir ku keremek mezin ji bo yên ku bi xweda dimirin, hatiye danîn, ew ramanek pîroz û qenc bû. Li ser vê yekê wî ji bo miriyan lihevhatinek çêkir, da ku ew ji guneh xilas bibin. BEŞA 13 1 Di sala sed çil û nehan de ji Cihûdayê re hat gotin ku Antîokyo Eupator bi hêzek mezin tê Cihûstanê. 2 Û bi wî re Lîsîas parêzvanê wî û serwerê karên wî, ku her yek ji wan xwedî hêzeke peyayên Yewnanî bû, sed û deh hezar, û pênc hezar û sê sed siwar, û bîst û du û sêsed erebeyên fîlan hooks. 3 Menelayos jî bi wan re bû û bi hêrseke mezin cesaret da Entakyos, ne ji bo parastina welêt, lê ji ber ku difikirî ku wî kirine walî. 4 Lê Padîşahê padîşahan hişê Antayoxos li hember vî xerabkarê xerab hejand û Lîsîas ji padîşah re got ku ev mirov bû sedema hemû xerabiyan, ji ber vê yekê padîşah emir kir ku wî bînin Beroayê û bikujin. awayê wê derê ye. 5 Li wî cihî birca pêncî zend bilind bû, tijî ax û haceteke wê ya dorê hebû, ku ji her alî ve di nav xweliyê de daleqandî bû. 6 Û her kesê ku mehkûmê kirêtîyê bûya, an sûcekî din ê giran kiriba, li wê derê hemûyan ew davêtin mirinê.

149

7 Mirineke usa qewimî, ku merivê xirab bimire, lê ew qasê ku li ser rûyê erdê bê definkirin tune bû. û ya herî rast: 8 Ji ber ku wî gelek guneh li ser gorîgehê ku agirê wê û xweliyê wê pîroz bû, kiribû, wî mirina xwe di nav xweliyê de qebûl kir. 9 Îcar padîşah bi hişê xwe yê barbar û pozbilind hat ku ji ya ku di dema bavê xwe de hatibû kirin xerabtir bike li Cihûyan. 10 Gava Cihûda ev tişt pê hesiya, li elaletê emir kir ku bi şev û roj gazî Xudan bikin, ku her carê carek din, ewê niha jî alîkariya wan bike, çimkî ew ji şerîeta wan, ji welatê wan tê derxistin. û ji perestgeha pîroz: 11 Û ji bo ku ew nehêle ew gelên ku heta niha hinekî rihet bûne, bibin bindestiya miletên ku çêr dikin. 12 Îcar gava ku wan hemûyan bi hev re ev yek kirin, bi girî û rojî ji Xudanê dilovan lava kirin û sê rojan li ser erdê razan bûn, Cihûda şîret li wan kir û emir kir ku ew amade bin. 13 Û Cihûdayê ku ji rihspiyan cuda bû, biryar da ku beriya ku artêşa padîşah bikeve Cihûstanê û bajêr bigire, ku derkeve û bi alîkariya Xudan meseleyê di şer de biceribîne. 14 Îcar gava ku wî hemû tişt bi Afirînerê dinyayê ve girê da û ji leşkerên xwe şîret kir ku ji bo qanûn, perestgeh, bajar, welat û dewletbûnê bi mêranî şer bikin, heta mirinê şer bikin, wî li ber Modîn zomêd xwe lêxist. 15 Û ew nobedarî da yên ku li dora wî bûn: «Serkeftin ji Xwedê ye. Bi xortên herî mêrxas û bijarte re bi şev kete konê padîşah û li kampê dora çar hezar mêr û serekê fîlan û hemû yên ku li ser wî bûn kuştin. 16 Û di dawiyê de wan wargeh bi tirs û aloziyê tije kirin û bi serfirazî derketin. 17 Ev di nav rojê de hat kirin, çimkî parastina Xudan alîkariya wî kir. 18 Îcar gava ku padîşah ji mêraniya Cihûyan tam kir, ew çû ku bi polîtîkayê bi dest bixe. 19 Û ber bi Beytsûrayê ve meşiyan, ku cihê cihûyan bû, lê ew reviyan, têkçû û mirovên xwe winda kirin. 20 Çimkî Cihûda tiştên ku lazim bû, ji yên ku têda bûn re gotibû. 21 Lê Rodokosê ku di ordiya Cihûyan de bû, sir ji dijminan re eşkere kir. Ji ber vê yekê li wî digeriyan û gava ew girtin, avêtin zîndanê. 22 Padîşah cara diduyan li Beytsûmê bi wan re kir, destê xwe da, destê wan girt, çû, bi Cihûda re şer kir, bi ser ket. 23Gotin ku Filîposê ku li Entakyayê li ser karên Entakyayê mabû, bêhêvî bû, şerm kir, serî li Cihûyan da, xwe teslîmî hemû şert û mercên wekhev kir û sond xwar, bi wan razî bû, qurban pêşkêş kir, rûmet da Perestgehê û bi qencî li wan kir. cih, 24 Û Maccabeus baş qebûl kir û ji Ptolemaisê heta Gerreniyan ew kir waliyê sereke. 25 Hatin Ptolemaisê. Çimkî ew rabûn, ji ber ku ewê peymanên xwe pûç bikin.

26Lîsyas hilkişiya ser kursiyê dîwanê, bi qasî ku dikaribû doza xwe biparêze, qanih kir, aş kir, ew bi bandor kirin û vegeriya Entakyayê. Bi vî awayî hatin û çûyîna padîşah dest pê kir.

17 Îcar Şimûn, birayê Cihûda, bi Nîkanor re ketibû şer, lê ji ber bêdengiya dijminên xwe ji nişka ve hinekî aciz bû. 18 Lê belê Nîkanor, gava bihîst ku mêranîtiya wana ku tevî Cihûda bûn, û mêrxasiya wana ku bona welatê xwe şer dikirin, cesaret nekir ku meseleyê bi şûr biceribîne. 19 Ji ber vê yekê wî Posidonius, Theodotos û Matatthias şand ku aştiyê bikin. 20 Îcar gava ku wan li ser vê yekê demeke dirêj şîret kirin û serleşker bi elaletê bi wan re da zanîn û xuya bû ku ew hemû di yek fikrê de ne, wan bi peymanan razî bûn. 21 Û rojek destnîşan kirin ku bi hev re bicivin; 22Lûdas çekdarên hazir danîne ciyên guncav, da ku ji nişka ve xiyanet ji aliyê dijminan ve neyê kirin. 23 Îcar Nîkanor li Orşelîmê ma, lê tu ziyan neda, ew e'mirêd ku dihatin cem wî şandin. 24 Û wî bi dilxwazî nedixwest ku Cihûda ji ber çavên wî derkeve, çimkî ew ji dilê xwe ji mirov hez dike. 25Wî jê re jî dua kir ku jinekê bigire û zarokan bîne. 26 Lê Alkîmos, evîna ku di navbera wan de ye, fêm kir û li peymanên ku hatibûn girêdin, nihêrî, hat ba Dîmîtriyos û jê re got ku Nîkanor ji dewletê re nebaş e. ji ber ku wî Cihûdayê ku xayinê padîşah bû, destnîşan kiribû ku bibe cîgirê padîşah. 27Hingê padîşah hêrs bû û bi sûcdariyên zilamê herî xerab hêrs bû, ji Nîkanor re nivîsî û nîşan da ku ew ji peymanan pir aciz bû û jê re emir kir ku ew bi lez û bez dîl bişîne Entakyayê. 28 Gava ku ev yek hat bihîstinê Nikanor, ew bi xwe gelek şaş ma û bi hêrs ket ku ew bendên ku li ser li hev hatine kirin betal bike, lê sûcê wî mirovî tune. 29Lê ji ber ku li hember padîşah lihevkirinek çênebû, wî wextê xwe dît ku ev tişt bi polîtîkayê pêk bîne. 30 Digel vê yekê, gava Maccabeus dît ku Nîkanor dest pê kir bi wî re hurmet kir, û ku wî ji ya ku tê xwestin bêtir jê re lava kir. ji Nicanor. 31 Lê yê din, ku dizanibû ku sîyaseta Cihûda gelek astengî li ser wî heye, hat Perestgeha mezin û pîroz û emir da kahînan, yên ku goriyên xwe yên adetî pêşkêş dikirin, ku wî zilamî bidin wî. 32 Û gava ku wan sond xwarin ku ew nikarin bêjin ku ew mirovê ku ew lê digere li ku derê ye, 33Wî destê xwe yê rastê ber bi Perestgehê ve dirêj kir û bi vî awayî sond xwar: Eger hûn min Cihûda dîl negirin, ezê vê Perestgeha Xwedê bi erdê re deynim û gorîgehê bişkînim. û ji Bacchus re perestgehek berbiçav ava bikin. 34 Piştî van gotinan ew çû. Hingê kahînan destên xwe ber bi ezmên ve hildan, ji wî lava kirin ku her dem parêzvanê miletê wan bû û bi vî awayî gotin; 35 Ya Xudanê her tiştî, yê ku hewcedariya wî bi tu tiştî tune, kêfa te hat ku perestgeha te di nav me de be. 36 Ji ber vê yekê niha, ya Xudanê pîroz ê her pîroziyê, vê mala ku di van demên dawîn de hat paqijkirin, her tim bêpîs bihêle, û dev ji her devê neheq berde.

BEŞA 14 1Piştî sê salan ji Cihûda re hat gotin ku Dîmîtriyos kurê Seleukos, bi hêz û hêzên deryayî yên mezin derbasî behrê ya Trîpolîsê bûye. 2 Welat girtibû, Antiochos û parêzvanê wî Lysias kuştin. 3 Îcar Alkîmosê ku Serokkahîn bû û di demên ku bi miletan re tevlihev dibûn, bi dilxwazî xwe heram kiribû, ji ber ku dît ku bi tu awayî nikare xwe xilas bike û êdî nikare xwe bigihîne gorîgeha pîroz. 4 Di sala sed û pêncî û yek û yek de hat ba padîşah Dîmîtriyos, tacek ji zêr, xurmek û her weha ji şaxên ku di Perestgehê de bi rûmet dihatin bikaranîn pêşkêşî wî kir. 5 Lê gava ku fersend dît ku karê xwe yê bêaqil pêş bixe û ji aliyê Dîmîtriyos ve hat gazîkirin û jê pirsî ku Cihû çawa bi bandor sekinîn û armanca wan çi ye, wî bersiv da: 6Yên Cihûyên ku wî jê re digotin Asîdî û serdarê wan Cihûda Maccabeus e, şer dikin û serhildêr in û nahêlin yên din di aştiyê de bin. 7 Ji ber vê yekê ez ji rûmeta bav û kalên xwe bêpar mame, ango Serokkahîn, niha hatim vir. 8 Ya pêşin, bi rastî ji ber xema nerast min ji tiştên padîşah re heye; û ya duduyan jî, ez ji bo wê jî qenciya hevwelatiyên xwe mebest dikim: ji ber ku hemû miletê me bi kirêtiya wan a li jor behskirî di nav belengaziyek piçûk de ye. 9 Ji ber vê yekê, ya padîşah, ji ber ku hûn van tiştan hemî dizanin, hay ji welat û miletê me, yê ku ji her alî ve tê tengahiyê, li gorî wê dilovaniya ku hûn ji her kesî re amade dikin, hebe. 10 Heta ku Cihûda sax e, ne mimkûn e ku dewlet bêdeng be. 11 Demek zû ev tişt li ser wî nehat gotin, lê hevalên padîşah ên din ên ku bi xerabî li hember Cihûda derketin, Dîmîtriyos bêtir bixûr kirin. 12 Û di cih de gazî Nîkanorê ku axayê fîlan bû û ew kir walî li ser Cihûstanê, wî ew şand derve. 13 Emir kir ku Cihûda bikuje, yên ku bi wî re bûn belav bike û Alkîmos bike Serokkahîn Perestgeha mezin. 14Hingê ew miletên ku ji Cihûdayê ji Cihûstanê reviyan, bi pez hatin Nîkanorê û fikirîn ku zirar û belayên Cihûyan ji bo wan be. 15 Îcar gava ku Cihûyan hatina Nîkanor bihîst û ku miletan li hember wan rabûn, erd avêtin ser serê xwe û dua kirin ji yê ku gelê xwe her û her ava kiriye û yê ku hergav bi eşkerekirina hebûna xwe alîkariya para xwe dike. . 16 Îcar bi emirê serdar ew tavilê ji wir çûn û hatin nêzîkî wan li bajarê Dessau.

150

37 Îcar li wir ji Nikanor re Razîsek ji rihspiyên Orşelîmê, hezkiriyê welatê xwe û mirovekî pir baş, ku ji ber dilovaniya xwe bavê Cihûyan hatibû gotin, sûcdar kiribû. 38 Ji ber ku di demên berê de, gava ku ew bi miletan re tevlihev nedikirin, ew bi Cihûtiyê ve hatibû sûcdarkirin û ji bo dînê Cihûyan bi cesaret laş û canê xwe xistibû talûkê. 39 Ji ber vê yekê Nîkanor xwest ku nefreta ku wî ji Cihûyan re anîbû eşkere bike, ji pênc sed zilamên şer re şand ku wî bigirin. 40 Çimkî wî difikirî ku bi wî bigire, da ku ew gelek êşê bide Cihûyan. 41 Îcar gava elaletê dixwest bircê bigirta û bi tundî deriyê derve şikandibû û xwestibû ku agir bînin û wê bişewitînin. 42 Li şûna ku mirov bimire, ne ku bikeve destên xeraban, li şûna ku zayîna wî ya bi rûmet jê re were îstismarkirin, tercîh dike. 43 Lê ji ber lez û bez ji derbeya xwe neçû, elalet jî bi lez û bez ket hundirê deriyan, ew bi wêrekî bezî ber bi dîwêr ve û bi mêranî xwe avêt nav yên herî stûr. 44 Lê wan zû da pişta xwe û cihek hate çêkirin, ew ket nav wî cihê vala. 45 Lê hê nefes di hundurê wî de hebû, ji hêrsê ket û rabû. Û tevî ku xwîna wî wek guliyên avê diherikî û birînên wî giran bûn jî, ew di nav elaletê de beziya. û li ser zinarekî asê sekinî, 46 Gava ku xwîna wî êdî çûbû, wî rovîyên xwe derxist, bi herdu destên xwe girt, avêt ser girseyê û gazî Xudanê jiyan û ruh kir ku wan ji nû ve vegerîne wî, ew mir.

niha li hêviya serketin û arîkariya ku divê ji wan re bê, ji Xwedayê Karîndar hêvî bikin. 9 Û bi vî awayî bi Şerîet û pêxemberan teselî li wan kir û wan şerên ku berê bi dest xistibûn jî bi bîr xist û ew bêtir dilşa kirin. 10 Û gava ku wî hişê wan hejand, wî ferman da wan û bi vê yekê derewên miletan û nehiştina sondê nîşanî wan da. 11 Bi vî awayî wî her yek ji wan, ne bi parastina mertal û riman, bi peyvên rihet û qenc çekdar kir; û ji bilî vê, wî xewnek ku hêjayî baweriyê bû, ji wan re got, mîna ku bi rastî wusa be, ku ne hindik wan şa bike. 12 Û dîtiniya wî ev bû: Oniyas, yê ku Serokkahîn bû, mirovekî qenc û qenc, di axaftinê de rêzdar, bi halê xwe nerm, baş dipeyivî û ji zarokatiya xwe de di hemû tiştên fezîletê de bi kar anî û destên xwe hilda. ji bo tevahiya bedena Cihûyan dua kir. 13 Bi vî awayî, zilamek bi porên gewr û bi rûmet û bi heybet û qedirbilind xuya bû. 14 Hingê Oniyas lê vegerand û got: «Ev evîndarê birayan e, Yêremya, pêxemberê Xwedê, ji bo gel û ji bo bajarê pîroz pir dua dike. 15 Li ser vê yekê Yêremyas ku destê xwe yê rastê girtibû, şûrek ji zêr da Cihûda û bi dayîna wî weha got: 16 Vê şûrê pîroz, diyariya Xwedê hilde û bi wî şûrê dijminan birîndar bike. 17 Bi vî awayî bi gotinên Cihûda, yên ku pir baş bûn, dilşad bûn û dikaribûn wan bi mêrxasî bihejînin û dilê xortan teşwîq bikin, wan biryar da ku zomê neavêjin, lê bi wêrekî li ser wan rabin. bi mêranî meseleyê bi pevçûnê biceribîne, çimkî bajar, pîrozgeh û Perestgeh di xetereyê de bûn. 18Çimkî xema ku wan ji bo jinên xwe, zarokên xwe, birayên xwe û mirovên xwe digirt, kêmasî ji wan re dihat hesab kirin; lê tirsa herî mezin û sereke ji Perestgeha pîroz bû. 19 Yên ku li bajêr bûn jî, ji ber pevçûna li derve xema wan nedihat. 20 Û îcar, gava ku hemûyan dît ku divê ceribandin çi bibe, û dijmin jixwe nêzîk bûn, û artêş li hev kom bû, û cenawir bi rihetî bi cih kirin, û siwar li baskan danîbûn, 21Makabeyos hatina elaletê û cûrbecûr amedekariyên zirxî û hovîtiyên heywanan dît, destên xwe ber bi ezmên ve dirêj kir û gazî Xudanê ku kerametan dike kir, çimkî dizanibû ku serkeftin ne bi çekan tê, lê belê ji wî re xweş xuya dike, ew dide yên ku hêja ne: 22 Loma di duaya xwe de bi vî awayî got; Ya Xudan, te di dema Hezeqiya padîşahê Cihûstanê de milyaketê xwe şand û di artêşa Sennaherîb de sed û heşt û pênc hezar kuştin. 23 Ji ber vê yekê jî, ya Xudanê ezmanan, ji bo tirs û xofê li ber me milyaketekî qenc bişîne; 24 Û bi qewata milê te, yên ku ji bo çêrkirinê li hember gelê te yê pîroz tên, bila bi tirsê bin. Û bi vî awayî bi dawî bû.

BEŞA 15 1Lê Nîkanor, gava bihîst ku Cihûda û koma wî li zozanên Sameryayê ne, biryar da ku roja Şemiyê bê talûke li ser wan bikeve. 2 Lê Cihûyên ku mecbûr bûn ku bi wî re herin, gotin: «Ey bi hovîtî û hovîtî tune nekin, lê rûmetê bidin wê roja ku yê ku her tiştî dibîne, ji hemû rojên din re bi pîrozî rûmetdar kiriye. 3Hingê belengazê herî bêrehm xwest, eger li ezmanan yekî Bihêz hebûya, yê ku emir kiribû ku roja Şemiyê bê girtin. 4 Û gava ku wan got: «Li ezmên Xudanek jîndar û hêzdar heye ku emir kir ku roja heftan bê girtin. 5 Hingê yê din got: «Ez jî li ser rûyê erdê bi hêz im û ez emir dikim ku çekan hilgirim û karê padîşah bikim. Lê dîsa jî wî xwest ku îradeya wî ya xerab pêk neyê. 6 Ji ber vê yekê Nîkanor bi quretî û quretî biryar da ku ji bo serkeftina xwe ya li hember Cihûda û yên bi wî re abîdeyeke giştî saz bike. 7 Lê Maccabeus qet bawer bû ku Xudan wê alîkariya wî bike: 8 Ji ber vê yekê wî gelê xwe şîret kir ku ji hatina miletan li hember wan netirsin, lê alîkariya ku di demên berê de ji ezmên distandin bînin bîra xwe, û

151

25 Hingê Nîkanor û yên ku pê re bûn, bi bor û stranan derketin pêş. 26 Lê Cihûda û koma wî bi gazî û duakirinê rastî dijminan hatin. 27 Ji ber vê yekê bi destên xwe şer kirin û bi dilê xwe ji Xwedê re dua kirin, ji sî û pênc hezar mêr kêmtir nekirin, çimkî bi xuyabûna Xwedê ew pir dilşa bûn. 28 Îcar gava ku şer qediya, dîsa bi şahî vegeriyan, wan zanibû ku Nîkanor di kembera xwe de mirî ye. 29Hingê qîrîn û dengek mezin kirin û bi zimanê xwe pesnê Xwedayê karîndar dan. 30 Û Cihûdayê ku hem bi beden û hem jî bi hiş ve parêzvanê hemwelatiyan bû û di hemû jiyana xwe de hezkirina xwe ji welatiyên xwe re domand, emir kir ku serê Nîkanor û destê wî bi milê wî bixin û bînin Orşelîmê. . 31 Îcar gava ku ew li wir bû, gazî wan ji miletê xwe kir û kahînan danîn ber gorîgehê, şand pey wan ên ku ji bircê bûn. 32 Û serê Nikanorê pîs û destê wî çêrker nîşanî wan da, yê ku wî bi quretîyên quretî li hember Perestgeha pîroz a Karîndar dirêj kiribû. 33 Û gava ku wî zimanê wî Nîkanorê bêxweda jêkir, emir kir ku ew bi perçe perçe bidin çûkan û xelata dînbûna wî li ber Perestgehê daliqînin. 34 Ji ber vê yekê her kesî ber bi ezmên ve pesnê Xudanê birûmet da û got: «Xwezî bi wî yê ku cîhê xwe nepejirandiye. 35 Wî serê Nikanor jî bi bircê daleqand, ev nîşanek eşkere û eşkere ji hemû alîkariya Xudan re. 36 Û wan hemûyan bi biryareke hevpar emir kirin, ku ew roj bê pîroz derbas nebe, lê roja sêzdehê meha diwanzdehan, ku bi zimanê sûrî jê re Adar tê gotin, roja beriya Mardoxeus pîroz bikin. 37 Bi Nîkanor re weha derbas bû û ji wê demê û pê ve bajar di destê Îbraniyan de bû. Û li vir ez ê dawiya xwe bikim. 38 Û eger min baş kiriba, û wek çîrokê guncav e, ya ku min dixwest ew e; lê ger zirav û pîs be, ew e ya ku min dikaribû bigihêjim. 39Çimkî çawa ku bi tenê vexwarina şerab an avê zirar e; û çawa ku şeraba bi avê re hatiye tevlihevkirin xweş e û tama xwe xweş dike. Û li vir dê dawî bibe.

152