Kurdish Northern Kurmanji - Book of Jasher or the Book of the Upright or the Book of the Just Man

1ÛXwedêgot:«Werinemmirovligorsûretêxwe,ligor şibandinaxwebiafirînin».ÛXwedêmirovligorsûretê xweafirand.

2ÛXwedêmirovjiaxêçêkir,ûbêhnajiyanêdapozêwîû mirovbûgiyanekîzindîyêxwedîaxaftin

3ÛXudangot:«Nebaşekumirovtenêbimîne;ezê alîkarekîligorîwîçêbikim»

4XudanxewekekûrxistserAdemûewrazayîYekji parzûnênwîjêkirûliserwêgoştçêkirûewçêkirûanîba AdemAdemjixewaxweşiyarbûûnihêrîkujinekliber wîrawestiyaye.

5Ûwîgot:«Evhestiyekjihestiyênmineûwêjêrejinbê gotin,çimkîevjimêrhatiyegirtin;ûAdemnavêwêdanî Hewa,çimkîewdiyahemûzindiyanbû.»

6ÛXwedêwanpîrozkirûdirojakuwîewafirandinde navênwandanîAdemûHewaûXudanXwedêgot:«Zêde bibinûzêdebibinûerdêtijîbikin».

7XudanXwedêAdemûjinawîhildaûewlibaxçeyê Adenêdanîndakuwêçêkinûbiparêzin;ûwîfermanda wanûjiwanregot:«Jiherdarabaxçeyêhûndikarin bixwin,lêjidarazanînaqencîûxerabiyênexwin,çimkîdi rojakuhûnjêbixwin,hûnêbêgumanbimirin»

8ÛgavaXwedêwanpîrozkirûfermandawan,ewjiwan çû,ûAdemûjinawîligorîfermanakuXudanjiwanre gotibû,dibaxçêdebicihbûn

9ÛmarêkuXwedêbiwanrelisererdêafirandîbû,hatba wandakuwanteşwîqbikekufermanaXwedêyakuwîji wanregotibû,binpêbikin

10Marjinikêxapandûrazîkirkujidarazanînêbixwe,û jinikêguhdadengêmar,ûwêpeyvaXwedêbinpêkir,ûji darazanînaqencîûxerabiyêhilda,ûxwar,ûwêjêhildaû damêrêxwejîûwîjîxwar.

11ÛAdemûjinawîfermanaXwedêyakuwîjiwanre gotibû,binpêkirin,ûXwedêevyekdizanibû,ûhêrsawîli dijîwanpêketûewnifirkirin.

12ÛXudanXwedêwêrojêwanjibaxçeyêEdenêderxist, dakuerdêkujêhatibûngirtinbiçînin,ûewçûnûli rojhilatêbaxçeyêEdenêbicihbûn;ûAdemjinaxweHewa naskirûwêdukurûsêkeçanîndinyayê

13ÛnavêkurêxweyêpêşîQayîndanîûgot:«Minji Xudanmêrekstendiye»ûnavêyêdinHabîldanî,çimkîgot: «Embipûçîtîhatindinyayêûemêbipûçîtîjêbêngirtin»

14Kurmezinbûnûbavêwanliwîwelatîmilkdawan; Qabîlcotkarbû,Habîljîşivanêpezbû.

15Ûpiştîçendsalan,wanqurbaniyeknêzîkîXudanpêşkêş kirin,ûQabîljifêkiyêerdêanî,ûHabîljinifşênpêşînên pezêxwejirûnêwêpêşkêşkir,ûXwedêzivirîûberbi Habîlûqurbanawîvemeylaxweda,ûagirjiXudanji ezmanandaketûewşewitand 16ÛXudanberêxwenedaQabîlûpêşkêşawîûewne meylawêkir,çimkîwîjifêkiyênerdêyênnebaşliber XudananîbûûQabîljibervêyekêlibirayêxweHabîl hesûdbûûjibokuştinawîhincetekdît 17Piştîdemekê,rojekêQayînûbirayêwîHabîljibokarê xweçûnzeviyê;herdujîlizeviyêbûn,Qayînzeviyaxwe diçandûcotdikir,Habîljîpezêxwediçêrand;pezjiwê beşakuQayîndierdêdecotkiribûderbasbûûjibervê yekêQayînpirxemgînbû.

18QabîlbihêrsnêzîkîbirayêxweHabîlbûûjêregot:«Çi dinavberaminûtedeheyekututêyîkuliwelatêminbijî ûpezênxwebibînîdakuliwirbiçêrin?»

19HabîlbersivabirayêxweQabîldaûjêregot:«Çidi navberaminûtedeheyekutugoştêpezêminbixwîûxwe bihirîlixwebikî?»

20Niha,jibervêyekê,hirîyapezênminênkutepêlixwe kiriye,jixwebikeûjibofêkîûgoştêwanêkutexwariye, berdêlaminbidemin,ûgavatuvêyekêbikî,ezêjiwelatê teherim,wekîkutegotiye?

21QabîljibirayêxweHabîlregot:«Egerezîrotebikujim, kîwêxwînatejiminbixwaze?»

22HabîlbersivaQabîldaûgot:«BêgumanXwedayêku melisererdêafirandiye,ewêtoladozaminhilîneûeger tuminbikujî,ewêxwînaminjitebipirse,çimkîXudan dadwerûhakemeûewêligorîxerabiyamirovûligorî xerabiyakulisererdêkiriye,cezayêmirovbide»

23Ûniha,egertulivirminbikujî,bêgumanXwedêbi nepenîtiyatedizaneûwêjiboxerabiyakuteîro ragihandiyekutuliminbikî,tecezabike

24ÛgavaQabîlgotinênkubirayêwîHabîlgotibûnbihîst, hêrsaQabîllidijîbirayêxweHabîljiberkuevtişt ragihand,pêket

25Qabîllezkirûrabûserxwe,ûbeşahesinîyaamûraxwe yacotkariyêhilda,biwêyekêjinişkêvelibirayêxwedaû ewkuşt,ûQabîlxwînabirayêxweHabîllisererdêrijand, ûxwînaHabîlliberkeriyêlisererdêdiherikî

26ÛpiştîvêyekêQayînjikuştinabirayêxwepoşmanbû, ûewpirxemgînbû,ûewliserwîgiriyaûevyekewpir xemgînkir

27Qabîlrabûûdizeviyêdeçalekkolaûcenazeyêbirayê xwetêdedanîûtozliserwêbelavkir

28ÛXudanhayjiQayînhebûkuçibibirayêwîkiribû,û XudanliQayînxuyabûûjêregot:«BirayêteHabîlliku yekubiterebû?»

29Qayînxwekirpozbilindûgot:«Nizanim,geloez nobedarêbirayêxweme?»Xudanjêregot:«Teçikiriye? Dengêxwînabirayêtejierdêkuteewkuştiyegazîmin dike»

30Çimkîtebirayêxwekuştûliberminxwexapand,ûdi dilêxwedetexeyalkirkumintenedîtûhemûkirinênte nizanim

31Lêteevtiştkirûbirayêxwebêsedemkuştûjiberku wîbitererastgot,ûnihatujierdêkudevêxwevekirda kuxwînabirayêtejidestêteqebûlbikeûteewtêdeveşart, nifirlêbe.

32Ûgavatuwêbiçînî,ewêdîwekîberêhêzaxwenadete, çimkîerddêtirîûkerpîçançêbikeûtudêhetarojamirina xwedierdêdebigerîûbigerî

33ÛdiwêdemêdeQayînjiberXudan,jicihêkulêbû, derketûewûhertiştêwîliwelatêberbirojhilatêAdenê vegeriyanûgeriyan.

34DiwanrojandeQayînjinaxwenaskirûewducanîbû ûkurekanîdinyayê,navêwîdanîHenoxûgot:«Diwê demêdeXudandestpêkirkulisererdêaramîûbêdengiyê bidewî»

35ÛdiwêdemêdeQabîljîdestbiavakirinabajarekîkir: ûwîbajaravakirûnavêbajarligorînavêkurêxwedanî Henox;jiberkudiwanrojandeXudanlisererdêaramî dabûwî,ûewneçûûnegeriyawekîdidestpêkêde.

36ÛÎradjiHenoxreçêbû,ÎradMexiyaêlanîûMexiyaêl Metûşaêlanî.

BEŞA2

1ÛdisedûsîsaliyajiyanaAdemlisererdêde,ewdîsabi jinaxweHewarenasbû,ûewducanîbûûkurekligor şibandinawîûligorsûretêwîanîdinyayê,ûnavêwîŞêt danîûgot:«JiberkuXwedêlişûnaHabîljiminrenifşek dinda,çimkîQabîlewkuşt»

2ÛŞêtsedûpêncsaljiyaûkurekanîdinyayê;Şêtnavê kurêxwedanîEnoşûgot:«Jiberkudiwêdemêdekurên mirovandestbizêdebûnêkirinûbigunehkarîûserhildana lidijîXwedêcanûdilênxweêşandin»

3ÛdirojênEnoşdebûkukurênmirovanlidijîXwedê serhildanûsûckirin,dakuhêrsaXudanlidijîkurên mirovanzêdebikin

4Kurênmirovançûnûjixwedayêndinrexizmetkirin,û Xudanêkuwanlisererdêafirandibûjibîrkirin:ûdiwan rojandekurênmirovanjisifirûhesin,darûkevirpeyker çêkirin,ûewserêxwedanînûjiwanrexizmetkirin

5Ûherkesîxwedayêxweçêkirûliberwantewandin,û kurênmirovanXudandihemûrojênEnoşûzarokênwîde terkkirin;ûhêrsaXudanjiberkirinûkirêtiyênwanênku wanlisererdêkirin,pêket.

6ÛXudanavênçemêGîhonêliserwanda,ûwîewwêran kirinûewxirakirin,ûwîsêyekaerdêwêrankir,ûtevîvê yekêjî,kurênmirovanjirêyênxweyênxerabvenegeriyan, ûdestênwanhînjîdirêjkirîbûnkuliberçavêXudan xerabiyêbikin

7Ûdiwanrojandelisererdêneçandinhebûûnejîdirûn; ûjibomirovanxwarintunebûûdiwanrojandexelagelek mezinbû

8Ûtovêkuwandiwanrojandelierdêçandibûnbûstir, kerpîçûtirş;jiberkujirojênAdemveevdaxuyanîliser erdêhebû,nifiraXwedê,kuwîerdênifirkir,jibergunehê kuAdemliberXudangunehkir.

9ÛgavamirovanlidijîXwedêserîhildanûsûckirinû rêyênxwexerakirin,erdjîxerabû

10ÛEnoşnodsalîjiyaûKenananîdinyayê.

11ÛQayînmezinbûûçilsalîbû,ûewbûaqilmendû xwedîzanînûjêhatîbûndihemûşehrezayiyêde,ûewliser hemûkurênmirovanhukumdarîkir,ûewkurênmirovan berbişehrezayîûzanînêvebir;jiberkuQayînmirovekî piraqilmendbûûdihemûşehrezayiyêdexwedîtêgihîştin bû,ûbişehrezayiyaxweewlisergiyanûcinanhukumdarî kir;

12ÛQaynanbişehrezayiyaxwedizanibûkuXwedêdê kurênmirovanjibergunehênlisererdêtunebike,ûku Xudandêdirojêndawîdeavêntofanêbîneserwan

13ÛdiwanrojandeQayînanliserlewheyênkevirî nivîsandkuçididemênpêşdebiqewime,ûewxistinnav xezîneyênxwe

14ÛQayînlisertevahiyaerdêhukumdarîkirûhinji kurênmirovanvegerandxizmetaXwedê 15ÛgavakuKenanheftêsalîbû,sêkurûdukeçênwî çêbûn.

16ÛevnavênzarokênKenanin:NavêyêpêşîMahalel,yê duyemEnanûyêsêyemMeredbû;ûxwişkênwanAdahû Zîlahbûn;evpênczarokênKenaninkujêreçêbûn.

17Lamex,kurêMetûşayêl,bizewacêbiQayînanrebû xizmûherdukeçênwîjixwerebirin,ûAdahducanîbûû jiLamexrekurekanî,ûnavêwîdanîCebal

18ÛewdîsaducanîmaûkurekanîûnavêwîdanîJubal;û Sîlah,xwişkawê,diwanrojandebêzarbûûzarok çênebûn

19Çimkîdiwanrojandekurênmirovandestbi gunehkarîkirinalidijîXwedêkirinûfermanênkuwîji Ademregotibûn,kulisererdêfêkîûzêdebibin,binpê kirin

20Ûhinjikurênmirovanjibokujinênxweşiklêxwe biparêzinûxweşikbûnaxwewindanekin,ewvexwarinek didanjinênxwekuwanbêzardikir.

21Ûgavakurênmirovanhinjijinênxweavdidan,Zîlajî biwanrevedixwar

22Jinênkuzarokantînindinyayê,diçavênmêrênxwede wekjinebîyanqirêjxuyadikirin,demakumêrênwansax bûn,jiberkuewtenêbiyênbêbervegirêdayîbûn

23Ûdidawiyarojûsalande,gavaZîlapîrbû,Xudan malzarokawêvekir

24EwducanîmaûkurekanîdinyayêûnavêwîdanîTûbal Qayînûgot:«Piştîkuezhişkbûm,minewjiXwedayê HerîZorstend»

25Ûewdîsaducanîbûûkeçekanîdinyayê,navêwêdanî Naama,çimkîwêgot:«Piştîkuezhişkbûm,ezkêfxweşû şadbûm»

26Lamexpîrûkalbû,çavênwîtarîbûbûnkunedidît,û kurêwîTûbalQayînrêberiyawîdikirûrojekêLamexçû zeviyêûkurêwîTûbalQayînjîpêrebû,ûdemakuewdi zeviyêdedimeşiyan,QayînkurêAdemberbiwanvehat; jiberkuLamexpirpîrbûûzêdenedidît,ûkurêwîTûbal Qayînpirciwanbû

27ÛTûbalQayînjibavêxweregotkukevanêxwe bikişîneûbitîranliQayînxist,kuhîndûrbû,ûewkuşt, çimkîewjiwanrewekheywanekxuyabû

28Herçendtîrjiwandûrbûjî,Qabîlketinnavlaşêwîû ewketerdêûmir.

29ÛXudanligorxerabiyaQayîn,ligorxerabiyakuwîbi birayêxweHabîlrekiribû,ligorgotinaXudanakuwî gotibû,cezada.

30ÛgavaQayînmir,LamexûTubalçûnkuheywanêku wankuştibûbibînin,ûwandîtkuQayîn,kalikêwan,li erdêmiribû.

31ÛLamexjibervêyekêgelekxemgînbû,ûdemaku destênxwelihevxist,likurêxwedaûewkuşt

32JinênLamexbihîstinkuLamexçikiribû,ûwanxwest kuwîbikujin

33JiwêrojêvejinênLamexjiwînefretkirin,jiberkuwî QayînûTûbalQayînkuşt,ûjinênLamexjiwîveqetiyanû diwanrojandeguhnedanwî

34Lamexçûbajinênxweûewjiwanrazîbûkuliservê meselêguhbidinwî.

35ÛwîjijinênxweAdahûZîlaregot:«Guhbidindengê min,eyjinênLamex,guhbidingotinênmin,çimkînihawe xeyalkiriyeûgotiyekuminbibirînênxwezilamekûbi birînanzarokekkuştiyejiberkuwantutundûtûjînekiriye, lêbelêbizaninkuezpîrûporspîme,ûçavênminjiber pîrbûnêgiranbûne,ûminevtiştbinezanîkir

36JinênLamexdivêmijarêdeguhdanwîûbişîretabavê xweAdemvegeriyancemwî,lêjiwêdemêvewanzarok nedanwî,jiberkudizanibûnkudiwanrojandehêrsa

Xwedêlidijîkurênmirovanzêdedibe,dakuwanbiava tofanêjiberkirinênwanênxerabtunebike.

37MahlalêlkurêKenanşêstûpêncsaljiyaûYaredanî dinyayê;ûYaredşêstûdusaljiyaûHenoxanîdinyayê.

BEŞA3

1HenoxşêstûpêncsaljiyaûMetûşelaanîdinyayê;ûpiştî kuMetûşelaanîdinyayê,HenoxbiXwedêremeşiyaûji Xudanrexizmetkirûrêyênxerabênmirovankêmdît

2ÛcanêHenoxdişîretaXudande,dizanînûtêgihîştinê depêçayîbû;ûewbiaqilmendîjikurênmirovanvekişiya ûgelekrojanxwejiwanveşart.

3Piştîgeleksalan,demakuewlimalaxwejiXudanre xizmetdikirûliberwîduadikir,milyaketekîXudanji ezmanangazîwîkirûgot:«Ezlivirim.»

4Ûgot:«Rabe,jimalaxweûjicihêkutulêveşartîyî derkeveûxwenîşanîmirovanbide,dakuturêyakudivê ewtêdebiçinûkarêkudivêewbikindakubikevinrêyên Xwedê,fêrîwanbikî»

5ÛHenoxligorgotinaXudanrabûûjimalaxwe,jicihê xweûjiodeyakulêveşartîbûderket;ûewçûbakurên mirovanûrêyênXudanfêrîwankir,ûdiwêdemêde kurênmirovancivandinûşîretaXudandawan

6Ûwîfermandakulihemûcihênkukurênmirovanlê diman,evyekbêragihandinûgot:«Ewmirovêku dixwazerêyênXudanûkirinênqencbizanibelikuye? BilaewbêbaHenox.»

7Ûhemûkurênmirovanlidorawîciviyan,çimkîhemû yênkuevtiştdixwestinçûnbaHenoxûHenoxligorî gotinaXudanliserkurênmirovanhukumdarîkirûew hatinûliberwîtewandinûgotinawîbihîstin

8ÛruhêXwedêliserHenoxbû,ûwîşehrezayiyaXwedê ûrêyênxwefêrîhemûmirovênxwekir,ûkurênmirovan dihemûrojênHenoxdexizmetaXudankirin,ûewhatin kuşehrezayiyawîbibihîzin

9Ûhemûpadîşahênkurênmirovan,yênpêşîûyênpaşîn, digelmîrûdadwerênxwe,demakuwanşehrezayiyawî bihîstin,hatinbaHenoxûliberwîserêxwexwarkirin,û wanjiHenoxxwestkuliserwanpadîşahiyêbike,kuwîjî razîbû

10Ûbitevahîsedûsîpadîşahûmîranlihevcivandin,û Henoxkirinpadîşahliserxweûhemûdibindesthilatdarî ûfermanawîdebûn

11ÛHenoxşehrezayî,zanînûrêyênXudanfêrîwankir;û wîdinavwandeaştîçêkir,ûdidemajiyanaHenoxdeli seranserêerdêaştîhebû

12ÛHenoxdusedûçilûsêsalanliserkurênmirovan hukumdarîkir,ûwîbihemûgelêxwereedaletûrastdarî kir,ûwandirêyênXudanderêberîkir

13EvnifşênHenox,Metûşela,ElîşaûElîmelekin,sê kuran;ûxwişkênwanMelcaûNehmabûn,ûMetûşela heştêûheftsaljiyaûLamexanîdinyayê

14ÛdipêncîûşeşemînsalajiyanaLamexdebûdemaku Ademmir;ewdidemamirinaxwedenehsedûsîsalîbû,û herdukurênwî,digelHenoxûMetûşelakurêwî,ewbi şahiyekmezin,mînaveşartinapadîşahan,dişikeftaku Xwedêjêregotibûdeveşartin

15ÛliwîcihîhemûkurênmirovanjiberAdemşînû girîyekmezinkirin;jibervêyekêevyekdinavkurên mirovandehetarojaîrobûyeadet

16ÛAdemmir,jiberkuwîjidarazanînêxwar;ewû zarokênwîpiştîwî,wekîkuXudanXwedêgotibû. 17ÛdisalamirinaAdemdebû,kudusedûçilûsêsaliya serweriyaHenoxbû,diwêdemêdeHenoxbiryardaku xwejikurênmirovanveqetîneûwekîberêxweveşêreda kuxizmetaXudanbike

18ÛHenoxwisakir,lêbitevahîxwejiwanveneşart,sê rojanjikurênmirovandûrmaûdûrerojekêçûbawan. 19Ûdisêrojênkuewdiodeyaxwedebûde,wîduakirû pesnêXudanXwedayêxweda,ûrojakuewçûûxwe nîşanîxulamênxweda,wîrêyênXudanfêrîwankir,ûher tiştêkuwanliserXudanjêpirsî,wîjiwanregot

20Ûwîbivîawayîgeleksalankir,ûpiştreşeşrojanxwe veşart,ûherheftrojancarekêjigelêxwerexuyabû;û piştîwêmehêcarekê,ûpaşêsalêcarekê,hetakuhemî padîşah,mîrûkurênmirovanliwîgeriyan,ûdîsaxwestin rûyêHenoxbibînin,ûpeyvawîbibihîzin;lêewnekarîn,ji berkuhemîkurênmirovanjiHenoxpirditirsiyan,ûewji bertirsaXwedêyakuliserrûyêwîrûniştibû,ditirsiyanku nêzîkîwîbibin;jibervêyekêtukesnikaribûliwîbinêre, jitirsakuewwerecezakirinûbimire

21Hemûpadîşahûmîranbiryardankukurênmirovan bicivîninûwerinbaHenox,biwêfikirêkuewêhemûdi demakuewêdinavwandederkevedebiwîrebiaxivin,û wanjîwisakir.

22ÛrojekhatkuHenoxderketderveûhemûkombûnû hatinbawî,ûHenoxgotinênXudanjiwanregotûwî şehrezayîûzanînfêrîwankir,ûewliberwîtewandinû gotin:«Bilapadîşahbijî!Bilapadîşahbijî!»

23Ûpiştîdemekê,demakupadîşahûmîrûkurênmirovan biHenoxrediaxivînûHenoxrêyênXwedêfêrîwandikir, milyaketekîXudanjiezmanangazîHenoxkirûxwestku wîbibeezmanandakuliwirliserkurênXwedêhukum bike,çawakuwîliserrûyêerdêliserkurênmirovan hukumkiribû

24DemakudiwêdemêdeHenoxevbihîst,ewçûûhemû niştecihênerdêcivand,ûşehrezayîûzanînfêrîwankirû talîmatênîlahîdawan,ûjiwanregot:«Jiminrelazime kuezhilkişimezmanan,jibervêyekêezrojaçûyînaxwe nizanim.»

25Ûnihaezêşehrezayîûzanînêfêrîtebikimûberîkuez jitebiçim,ezêşîretêbidimtekatuçawalisererdêbi awayêkutulêbijîtevbigerî;ûwîjîwisakir.

26Ûwîşehrezayîûzanînfêrîwankir,ûrênimayîdawan, ûwîewşermezarkir,ûwîqanûnûhukmênkulisererdê bicîhbînindanînberwan,ûwîdinavberawandeaştî çêkir,ûwîjiyanaherheyîfêrîwankir,ûdemekêbiwanre maûvanhemîtiştanfêrîwankir.

27ÛdiwêdemêdekurênmirovanbiHenoxrebûnû HenoxbiwanrediaxivîWançavênxwebilindkirinû şiklêhespêmezinjiezmanandaketûhespdihewayêde dimeşiya.

28ÛwanjiHenoxretiştênkudîtinegotinûHenoxjiwan regot:«Evhespjibermindadikeveerdê;demhatiyekuez jiwebiçimûêdîhûnminnabînin»

29ÛdiwêgavêdehespdaketûliberHenoxsekinî,û hemûkurênmirovanênkubiHenoxrebûnewdîtin.

30HingêHenoxdîsadengekdaûgot:«Ewmirovêku dixwazerêyênXudanXwedayêxwebizanibelikuye? BilaîrowerebaHenoxberîkuewjinavmeweregirtin.»

31Ûhemûkurênmirovanlihevciviyanûwêrojêhatinba Henox;ûhemûpadîşahêndinyayêbimîrûşêwirmendên xwerewêrojêlibawîman;ûwêdemêHenoxşehrezayîû zanînfêrîkurênmirovankir,ûtalîmatênîlahîdawan;ûwî jiwanxwestkuxizmetaXudanbikinûdihemûrojên jiyanaxwededirêyênwîdebimeşin,ûwîdinavberawan deaştîçêkir

32Ûpiştîvêyekêewrabûserxweûliserhespêsiwarbû; ûewderketûhemûkurênmirovanlipeywîçûn,nêzîkî heştsedhezarmêr;ûewbiwîrerêwîtiyekrojekêçûn

33Ûrojaduyemînjiwanregot:«Vegerinmalênxwe, konênxwe,çimahûndiçin?Dibekuhûnbimirin»Ûhinek jiwanjiwîdûrketin,ûyênmayîşeşrojrêbiwîreçûn.Û Henoxherrojjiwanredigot:«Vegerinmalênxwe,daku hûnnemirin»Lêewnexwestinvegerin,ûewbiwîreçûn

34Ûdirojaşeşandehinjiwanmêranmanûxwepêve girêdanûjêregotin:«Emêbitereherincihêkutudiçî;bi navêXudan,tenêmirinwêmejihevveqetîne»

35Ûewewqaslihevkirinkubiwîreherin,hetakuwî devjiaxaftinabiwanreberda;ewlipeywîçûnû nevegeriyan

36Ûgavapadîşahvegeriyan,wanserjimêrîkirin,daku hejmaramirovênmayîyênkubiHenoxreçûnebizanin;û dirojaheftemîndeHenoxbibahozekê,bihespûerebeyên agirînhilkişiyaezmanan.

37ÛdirojaheştandehemûpadîşahênkubiHenoxrebûn şandindakuhejmaramirovênkubiHenoxrebûn,liwî cihêkuewjiwirhilkişiyaezmanan,bînin.

38Ûhemûewpadîşahçûnwîcihîûdîtinkuerdliwirtijî berfbû,ûliserberfêkevirênmezinênberfêhebûn,ûyekî jiyêdinregot:«Werin,emberfêbişkîninûbibînin,dibe kuewmirovênkubiHenoxremanemiribin,ûnihadibin kevirênberfêdene,ûewlêgeriyanlêwînedîtin,jiberku ewhilkişiyabûezmanan.»

BEŞA4

1ÛhemûrojênkuHenoxliserrûyêerdêjiya,sêsedûşêst ûpêncsalbûn

2ÛgavaHenoxhilkişiyaezmanan,hemûpadîşahên dinyayêrabûnûkurêwîMetûşelagirtinûewrûnkirin,û ewlişûnabavêxwekirinpadîşah

3ÛMetûşelaliberXwedêrastûdurusttevgeriya,çawaku bavêwîHenoxjêrefêrkiribû,ûwîjîditevahiyajiyana xwedeşehrezayî,zanînûtirsaXwedêfêrîkurênmirovan kir,ûewjirêyabaşneberbirastêvenejîberbiçepêve neçû

4LêdirojêndawînênMetûşelade,kurênmirovanji Xudandûrketin,erdxerakirin,hevdutalankirinûdizîn,li dijîXwedêserîhildanûsûckirin,rêyênxwexerakirinû guhnedandengêMetûşela,lêlidijîwîserîhildan

5ÛXudangelekliwanhêrsbû,ûXudandiwanrojande berdewamkirkutovtunebike,dakuneçandinûnejî çinînlierdêçêbû

6Gavakuwanerddiçandindakuxwarinjibodebaraxwe peydabikin,nihêrî,stirûgiyayênkuwanneçandin, derketin.

7Lêdîsajîkurênmirovanjirêyênxweyênxerab venegeriyan,ûdestênwanhînjîdirêjkirîbûnkuliber Xwedêxerabiyêbikin,ûwanbirêyênxweyênxerab

Xudanacizkirin,ûXudanpirhêrsbû,ûpoşmanbûkuwî mirovafirandibû.

8Ûwîfikirîkuwantunebikeûjiholêrakeûwîewkir

9Diwanrojande,demakuLamexkurêMetûşelasedû şêstsalîbû,ŞêtkurêAdemmir.

10ÛhemûrojênkuŞêtemirkir,nehsedûdonzdehsalbûn ûmir

11Lamexsedûheştêsalîbû,gavawîAşmûa,keçaElîşa kurêapêxweHenox,anîûewducanîbû

12Ûdiwêdemêdekurênmirovanerdçandinûhindik xwarinhat,lêkurênmirovanjirêyênxweyênxerab venegeriyanûgunehkirinûlidijîXwedêserîhildan

13JinaLamexducanîmaûdiwêdemêde,disalaşûrûşûr de,kurekanîbawî

14MetûşelanavêwîdanîNûhûgot:«Dirojênwîdeerd bêhnaxwevedidaûjifesadêdûrbû»,ûbavêwîLamex navêwîdanîMenaxemûgot:«Evyekwêdikarûxebata meyadijwardelisererdê,kuXwedênifirlêkiribû,teselî bideme».

15Kurikmezinbûûjişîrêxwehatqutkirinûliserrêya bavêxweMetûşelaçû,ewliberXwedêrastûbêkêmahîbû 16ÛdiwanrojandehemûkurênmirovanjirêyênXudan dûrketin,jiberkuewliserrûyêerdêbikurûkeçanzêde bûn,ûwankirinênxweyênxerabfêrîhevdukirinûewli hemberXudangunehkirin.

17Ûhermirovekîjixwerexwedayekîçêkir,ûher mirovekîcîranêxweûherwihaxizmêxwedizîûtalan kirin,ûwanerdxerakir,ûerdtijîtundûtûjiyêbû.

18Ûdadwerûserwerênwançûnbakeçênmirovanûjinên wanbizorêjimêrênwanligorîbijartinawangirtin,û kurênmirovandiwanrojandejipezênerdê,heywanên zeviyêûçûkênezmangirtin,ûtevlihevkirinaheywanênji cureyekîbicureyekîdinfêrkirin,dakubivêyekêXudan acizbikin;ûXwedêtevahiyaerdêdîtûewxerabû,jiber kuherbedenlisererdê,hemûmirovûhemûheywan, rêyênxwexerakiribûn

19ÛXudangot:«Ezêmirovêkuminafirandiyejirûyê erdê,jimirovanbigirehetateyrênezmanan,tevîpezû ajalênliçolê,jiholêrakim,çimkîeztobedikimkuminew afirandine.»

20ÛhemûmirovênkudirêyênXudandedimeşiyan,di wanrojandemirin,berîkuXudanewxerabiyakugotibû bînesermirovan,çimkîevjiXudanbû,dakuewxerabiya kuXudanliserkurênmirovangotibûnebînin

21NûhliberXudankeremdîtûXudanewûzarokênwî hilbijartdakujiwanliserrûyêtevahiyaerdêtovderxe.

BEŞA5

1ÛdiheştêûçarsaliyajiyanaNûhde,HenoxêkurêŞêt mir,demakuewmir,ewnehsedûpêncsalîbû

2ÛdisedûheftêûnehsaliyajiyanaNûhde,Kenanêkurê EnoşmirûhemûrojênKenanênehsedûdehsaljiyaûmir 3ÛdidusedûsîûçarsaliyajiyanaNûhde,Mahlalêlkurê KenanmirûrojênMahlalêlheştsedûnodûpêncsalbûnû ewmir

4ÛYarêdkurêMahaleldiwanrojande,disêsedûsîûşeş saliyajiyanaNûhdemir;ûhemûrojênYarêdnehsedûşêst ûdusalbûnûewmir

5ÛhemûyênkulipeyXudandiçûndiwanrojandemirin, berîkuewxerabiyakuXwedêgotibûlisererdêbike bibînin

6Ûpiştîderbasbûnageleksalan,diçarsedûheştêsaliya jiyanaNûhde,demakuhemûewmirovênkulipeyXudan diçûnjinavkurênmirovanmirinûtenêMetûşelama, XwedêjiNûhûMetûşelaregot:

7Bipeyivinûjikurênmirovanreragihîninûbêjin:Xudan wihadibêje:Jirêyênxweyênxerabvegerinûdevji kirinênxweberdin,ûXudanwêjixerabiyakuwîgotibû kuliwebiketobebike,dakuewçênebe

8ÇimkîXudanwehadibêje:«Vaye,ezsedûbîstsalan didimwe;egerhûnvegerinbaminûdevjirêyênxweyên xerabberdin,ezêjîjiwêxerabiyakuminjiweregotîdûr bikevimûewênemîne,Xudandibêje»

9NûhûMetûşelahemûgotinênXudanrojbirojjikurên mirovanredigotin,hertimbiwanrediaxivîn

10Lêmirovanguhnedanwan,guhnedangotinênwanû ewhişkbûn.

11ÛXudansedûbîstsaldawanûgot:«Egerewvegerin, wêdemêXwedêwêjixerabiyêpoşmanbibe,dakuerdê wêranneke.»

12Nûh,kurêLamex,diwanrojandejibozarokanînêxwe jijinekêdûrgirt,çimkîwîgot:«BêgumanXwedêwê dinyayêwêranbike,çimaezzarokanbînim?»

13Nûhmirovekîdadperwerbû,dinifşêxwedebêkêmahî bû,ûXudanewhilbijartdakujinifşêwîliserrûyêerdê tovderxe.

14XudanjiNûhregot:«Jixwerejinekêbîneûzarokan bînedinyayê,çimkîmintudivênifşêdeliberxwerast dîtî.»

15Ûtudêliseranserêerdêtovûzarokênxwemezinbikî; NûhçûûjinekanîûNaamakeçaHenoxhilbijartûew pêncsedûheştêsalîbû.

16ÛgavaNûhNeamajixwerejinanî,ewçarsedûnodû heştsalîbû

17Naamaducanîmaûkurekanîdinyayê,navêwîdanî Yafetûgot:«Xwedêminlisererdêfirehkiriye»Ewdîsa ducanîmaûkurekanîdinyayê,navêwîdanîSemûgot: «Xwedêminjiminrebermahiyekçêkiriye,dakuezli seranserêerdêtovderxim»

18GavaNûhŞemanîdinyayê,pêncsedûdusalîbûKur mezinbûnûdihemûtiştênkubavêwanMetûşelaûNûh fêrîwankiribûnde,dirêyênXudandeçûn

19ÛLamex,bavêNûh,diwanrojandemir;lêbirastîew bihemûdilêxweliserrêyênbavêxweneçû,ûdisedû nodûpêncsaliyajiyanaNûhdemir

20ÛhemûrojênLamexheftsedûheftêsalîemirkirûew mir

21ÛhemûkurênmirovanênkuXudannasdikirin,diwê salêdeberîkuXudanxerabiyekbiserwandebînemirin; çimkîXudandixwestkuewbimirin,dakuewxerabiyaku Xwedêwêbiserbirayênwanûxizmênwandebîne,wekî kuwîgotibû,nebînin

22DiwêdemêdeXudanjiNûhûMetûşelaregot:«Rabin ûhemûgotinênkumindiwanrojandejiweregotibûn,ji kurênmirovanreragihînin,belkîewjirêyênxweyên xerabvegerin,hingêezêjixerabiyêtobebikimûneynim»

23NûhûMetûşeladerketinpêşûhertiştêkuXwedêliser wangotibû,diguhênmirovandegotin.

24Lêkurênmirovanguhnedanwanûguhênxwenedan hemûgotinênwan.

25ÛpiştîvêyekêXudanjiNûhregot:«Jiberkirinênwan ênxerab,dawiyahemûmirovanhatiyeberçavênminûez êerdêwêranbikim.»

26Ûdarêgoferêjixwerebigireûherecihekîdiyarkirîû keştiyekmezinçêkeûliwîcihîdeyne

27Ûtuwêwihaçêkî:dirêjahiyawêsêsedga,firehiyawê pêncîgaûbilindahiyawêsîga

28Ûtudêjixwerederiyekîçêkî,jikêlekawêveke,ûheta zendekêjijorvetemambikî,ûjihundirûdervebiqîrê veşêrî

29Ûvaye,ezêtofanaavêbînimsererdêûherbedenwê bêtunekirin,hertiştêkulisererdêyewêjibinezmananbê tunekirin

30Tuûmalbatateherinûjihemûzindiyan,nêrûmê,du cotkombikinûwanbibinkeştiyê,dakujiwantovliser erdêzêdebikin

31Ûhemûxwarinakujihemûheywanantêxwarin,jixwe rekombike,dakuxwarinjiboteûjibowanhebe

32Ûtujibokurênxwesêkeçênkeç,jikeçênmirovan, hilbijêrîûewêbibinjinênkurênte.

33NûhrabûûlicihêkuXwedêfermandabûwî,keştî çêkirûNûhçawakuXwedêfermandabûwî,kir

34Nûhdipêncsedûnodûpêncsaliyaxwededestbi çêkirinakeştiyêkir,ûwîkeştiyêdipêncsalandeçêkir, wekîkuXudanfermandabû

35HingêNûhhersêkeçênElyakîmêkurêMetûşelajibo kurênxwewekjinbirin,wekkuXudanliNûhemirkiribû 36ÛdiwêdemêdeMetûşelakurêHenoxmir,nehsedû şêstsalîbû,demakumir.

BEŞA6

1Diwêdemêde,piştîmirinaMetûşela,XudanjiNûhre got:«Tuûmalbataxwebiçenavkeştiyê;vayeezêhemû heywanênerdê,heywanênçolêûteyrênezmananlicemte bicivînimûewêhemûwerinûlidorakeştiyêdorpêçbikin 2Ûtuhereûliberderiyênkeştiyêrûne,ûhemûheywan, ajalûteyrwêbicivinûliberterûnin,ûyênkujiwan werinûliberterûnin,tuwêbibîûbidîdestêkurênte,ew êwanbîninkeştiyê,ûhemûyênkuliberteradiwestintu wêbihêlî.

3ÛXudanevyekrojadinkir,ûheywan,ajalanûteyrbi elaletekemezinhatinûdorakeştiyêgirtin

4Nûhçûûliberderiyêkeştiyêrûnişt,ûhemûkesênkuli berwîrûdiniştinanînnavkeştiyêûhemûyênkuliberwî sekinîbûnlisererdêhiştin.

5Şêrekhat,biduçêlikênxweyênnêrûmêre,ûhersêli berNûhçokdanHerduçêliklidijîşêrêrabûnûlêxistinû ewjicihêxwereviyanEwçûûewvegeriyancihênxweû liberNûhlisererdêçokdan.

6Şêrînreviyaûlişûnaşêransekinî

7Nûhevyekdîtûgelekecêbmayîma,rabûherduçêlikên piçûkhildaûewbirnavkeştiyê

8Nûhjihemûheywanênzindîyênlisererdêanînkeştiyê, jibilîyênkuNûhanîkeştiyê,tukesnema.

9DuduhatinbaNûhnavkeştiyê,lêjiheywanênpaqijû çûkênpaqij,wîheftcotanîn,wekîkuXwedêjêregotibû

10Hemûheywan,ajalanûteyrhînjîliwirbûnûliher derêkeştiyêdorpêçkirinûbaranhetapiştîheftrojan nebarîbû

11Ûdiwêrojêde,Xudanhemûerdhejand,rojtarîbû, bingehêndinyayêlerizîn,hemûerdbitundîlerizî,birûsk şewqda,gurrîngurrbû,ûhemûkaniyênlisererdêşikestin, wekîkuberêjiniştecihanrenedizanî;ûXwedêevkiryara mezinkir,dakukurênmirovanbitirsîne,dakulisererdê êdîxerabînebe

12Lêdîsajîkurênmirovanjirêyênxweyênxerab venegeriyan,ûwandiwêdemêdehêrsaXudanzêdekir,û dilêxwejîberbivanhemûyanvenebirin

13Ûdidawiyaheftrojande,dişeşsedsaliyajiyanaNûh de,avêntofanêlisererdêbûn

14Ûhemûkaniyênkûrahiyêvebûnûpencereyênezmanan vebûnûbaranlisererdêçilrojûçilşevanbarî.

15ÛNûhûmaliyênwîûhemûjîndarênkupêrebûn,ji beravêntofanêketinkeştiyêûXudanewgirt

16Hemûkurênmirovanênkulisererdêmabûn,jiber baranêjiberxerabiyêwestiyan,çimkîavbitundîliser erdêdibarîûheywanûheywanhînjîlidorakeştiyêbûn

17Ûkurênmirovan,nêzîkîheftsedhezarmêrûjin,lihev civiyanûhatinbaNûhberbikeştiyêve

18WangazîNûhkirinûgotin:«Derîjimerevekekuem dikeştiyêdewerinbate,jiboçiembimirin?»

19Nûhbidengekîbilindjikeştiyêbersivawandaûgot: «MawehemûyanlidijîXudanserîhilnedaûnegotkuew tuneye?JibervêyekêXudanevxerabîanîserêwe,daku wejirûyêerdêtunebikeûjiholêrake»

20Maevneewtiştekuminsedûbîstsalberêjiwere gotibû,ûweguhnedadengêXudan,ûnihahûndixwazinli sererdêbijîn?

21ÛwanjiNûhregot:«Emamadenekuvegerinba Xudan;tenêjimerevekekuembijînûnemirin.»

22Nûhbersivawandaûgot:«Nihahûntengahiyacanê xwedibîninûdixwazinvegerinbaXudan;çimahûndivan sedûbîstsalande,kuXudanwekrojadiyarkirîdayewe, venegeriyan?»

23Lênihahûnjibertengahiyacanêxwetênûvêyekêji minredibêjin,nihajîXudanguhnadeweûdivêrojêdejî guhnadewe,jibervêyekêhûnêdîdidaxwazênxwedebi sernakevin

24Ûkurênmirovannêzîkbûnkubikevinnavkeştiyê,da kujiberbaranêbikevinhundir,çimkîewnikaribûnbaranê liserxwetehemûlbikin

25ÛXudanhemûheywanûajalênkulidorakeştiyê sekinîbûnşandinÛajalanewtêkbirinûjiwîcihî derxistin,ûherkesçûrêyaxweûewdîsaliserrûyêerdê belavbûn

26Baranhînjîlisererdêdibarî,çilrojûçilşevanbarî,û avlisererdêpirzêdebû;ûherkesêkulisererdêandinav avêdebû,çimirov,çiheywan,çiheywan,çixişokançi teyrênezman,mir,ûtenêNûhûyênkubiwîredikeştiyê debûnman

27Avzêdebûûlisererdêpirzêdebû,keştîrakirûewji erdêrabû

28Ûkeştîliserrûyêavêdiherikîûliseravêdihatavêtin, dakuhemûzindiyêntêdemînaşorbeyekêdikazanekêde dizivirin

29Ûhemûzindiyêndikeştiyêdetirsûxofekemezingirtû keştiyhemabêjeşikestîbû

30Hemûzindiyêndikeştiyêdetirsiyan,şêrangurîn,gayan dengdan,guranhawarkirin,herzindiyekdikeştiyêdebi zimanêxweaxivîûşînkir,dengêwanhetadûrûdirêjbû, Nûhûkurênwîditengahiyêdegiriyanûgiriyan;ewpir tirsiyankugihîştinederiyêmirinê.

31NûhjibovêyekêjiXudanreduakirûgazîwîkirûwî got:«YaXudan,alîkariyamebike,çimkîhêzametuneku emvêxerabiyakumedorpêçkiriyetehemûlbikin,çimkî pêlênavêmedorpêçkirine,lehiyênxerabmetirsandine, dafikênmirinêlibermehatine;YaXudan,bersivamebide, rûyêxwelihembermeronîbikeûjimeredilovanbe,me xilasbikeûmerizgarbike»

32ÛXudanguhdadengêNûhûXudanewbibîranî.

33Bayeklisererdêderbasbû,avrawestiyaûkeştîsekinî

34Kaniyênkûrahiyêûpencereyênezmananhatingirtinû baranajiezmananhatsekinandin.

35Ûavdiwanrojandekêmbûûkeştîliserçiyayên Araratêsekinî

36ÛNûhpencereyênkeştiyêvekirin,ûNûhhînjîdiwê demêdegazîXudankirûgot:«EyXudan,yêkuerdû ezmanûhertiştêkutêdeyeafirand,canênmejivê dorpêçkirinûjizindanakuteemlêdanînederxe,çimkîez jiaxînêpirwestiyam»

37XudanguhdadengêNûhûjêregot:«Gavasalek temambibe,tuyêderkevî.»

38Ûdizivirînasalêde,gavasalektemamjibomayîna Nûhdikeştiyêdetemambû,avjisererdêzuwabûûNûh pêçakeştiyêvekir.

39Diwêdemêde,dirojabîstûheftêmehaduyemînde, erdhişkbû,lêNûhûkurênwîûyênkubiwîrebûn,heta kuXudanjiwanrenegot,jikeştiyêderneketin.

40ÛewrojhatkuXudanjiwanregotkuderkevin,û hemûjikeştiyêderketin

41Ûewçûnûherkesvegeriyaserrêyaxweûcihêxwe,û NûhûkurênwîliserwîwelatîmankuXwedêjiwanre gotibû,ûwanhemûrojênxwejiXudanrexizmetkirin,û XudandemakuNûhûkurênwîjikeştiyêderketin,pîroz kir

42Ûwîjiwanregot:«Zêdebibinûhemûerdêtijîbikin, xurtbibinûlisererdêpirzêdebibinûliserzêdebibin.

BEŞA7

1NavênkurênNûhevin:Yafet,HamûŞem;ûpiştîtofanê zarokjiwanreçêbûn,çimkîwanberîtofanêjingirtibûn 2EvinkurênYafet:Gomer,Magog,Maday,Javan,Tubal, MeşekûTîras,heftkur

3KurênGomerAskînaz,RefatûTegarmabûn.

4ÛkurênMagogElîxanafûLubalbûn 5KurênMadayjîAxon,Zeelo,XazonîûLûtbûn 6KurênCavanjîevbûn:Êlîşa,Tarşîş,KîtîmûDudonîm 7KurênTûbalArîfî,KesedûTaarîbûn.

8KurênMeşekêjîDedon,ZaronûŞebaşnîbûn

9KurênTîrasBenîb,Gêra,LûpîrionûGîlakbûn;evkurên Yafetligorîmalbatênwanin,ûhejmarawandiwanrojan denêzîkîçarsedûşêstmêrbû

10EvkurênHamin:Kush,Mîtsraîm,FûtûKenan,çarkur; kurênKushSeba,Havîla,Sebta,RaamaûSatekhabûn,û kurênRaamaŞebaûDedanbûn

11KurênMisrêîmLûd,AnomûPatros,XaslotûXaftor bûn

12KurênFûtGebûl,Hadan,BenahûAdanbûn

13KurênKenanêjîSidon,Heth,Amorî,Gergaşî,Hîvî, Arkee,Sênî,Arodî,ZîmodîûXamotîbûn

14EvkurênHamin,ligorîmalbatênwan,ûhejmarawan diwanrojandenêzîkîheftsedûsîmêrbû.

15ÛevkurênŞemin:Elam,Aşûr,Arpakşad,LûdûAram, pênckur;ûkurênElamŞûşan,MexûlûHarmonbûn

16KurênAşarMîrûsûMokîlbûn,ûkurênArpakşadŞelak, EnarûAşkolbûn

17KurênLûdPetorûBîzayonbûnûkurênAramêÛz,Kûl, GaterûMaşbûn

18EvkurênŞemligorîmalbatênwanin;ûdiwanrojan dehejmarawannêzîkîsêsedmêrbû.

19EvnifşêŞeme;ŞemArpakşadanîûArpakşadŞelak anîûŞelakEberanîûjiEberredukurçêbûn,navêyekî Pelegbû,çimkîdirojênwîdekurênmirovanjihevcuda bûnûdirojêndawîndeerdjîjihevcudabû

20ÛnavêyêduyemYoktanbû,yanîdirojawîdejiyana kurênmirovankêmûkêmdibû.

21EvinkurênYoktan:Almodad,Şelaf,Hazarmoveth, Yerach,Hadûrom,Ozel,Dîkla,Obal,Abîmaêl,Şeba,Ofîr, HavîlahûYobab;evhemûkurênYoktanin.

22PêlegêbirayêwîYenanî,YenjîSerûganî,Serûgjî NahoranîûNahorjîTerahanîTerahsîûheştsalîbûû HaranûNahoranî.

23Ûdiwanrojande,dipîrbûnaxwede,Xûş,kurêHam, kurêNûh,jinekanîûwêkurekanîdinyayêNavêwîdanîn Nîmrûdûgotin:«Diwêdemêdekurênmirovandîsadest biserhildanûgunehêlidijîXwedêkirinKurmezinbûû bavêwîpirjêhezkir,jiberkuewkurêpîrbûnawîbû»

24ÛcilênjiçermênkuXwedêjiboAdemûjinawî çêkirin,gavaewjibaxçederketin,danXûş

25ÇimkîpiştîmirinaAdemûjinawî,cilûbergdan Henox,kurêYared,ûgavaHenoxhathilkişandinba Xwedê,wîewdanMetûşela,kurêxwe

26ÛgavaMetûşelamir,Nûhewhildaûbirnavkeştiyêû ewhetakujikeştiyêderket,licemwîman.

27Ûgavaewdiçûn,HamcilênbavêxweNûhdizînûewji birayênxweveşart

28ÛgavaHamkurêxweyêpêşî,Xûş,anîdinyayê,wîcil ûbergbidizîdanwîûewgelekrojanlicemXûşman

29ÛXûşewjikurûbirayênxweveşartin,ûgavaXûş Nemrodanîdinyayê,jiberhezkirinaxweewcildanwî,û Nîmrodmezinbûûgavaewbûbîstsalî,wîewcillixwe kirin

30ÛNimrodgavacillixwekirinbihêzbû,ûXwedêhêzû qudretdawî,ûewlisererdênêçîrvanekîbihêzbû,erê,ew lizeviyênêçîrvanekîbihêzbû,ûewnêçîraheywanandikir ûgorîgehavadikir,ûwîheywanliberXudanliserwan qurbandikirin

31ÛNemrodxwebihêzkir,jinavbirayênxwerabûûli dijîhemûdijminênlidoraxwedişerênbirayênxwedeşer kir

32ÛXudanhemûdijminênbirayênxweradestîwîkirin,û Xwedêdembidemdişerênwîdewîserfirazkir,ûewli sererdêhukumdarîkir

33Jibervêyekêdiwanrojande,gavamirovekewkesên kujiboşeramadekiribûnderdixist,jiwanredigot:«Çawa kuXwedêbiNemrûdkir,kunêçîrvanekîbihêzlisererdê bûûdişerênlidijîbirayênxwedebiserket,wîewji

destêndijminênwanrizgarkirin,bilaXwedêîromexurt bikeûmerizgarbike.»

34ÛgavaNemrodçilsalîbû,diwêdemêdedinavbera birayênwîûzarokênYafetdeşerekçêbû,ûewketindestê dijminênxwe.

35ÛdiwêdemêdeNimrodderketûhemûkurênXûşû malbatênwan,nêzîkîçarsedûşêstmêr,civandin,ûwîji hinhevalûnasênxwejînêzîkîheştêmêrkirêkirûheqê wandawanûewbiwanreçûşer,ûdemakuewdirêde bû,Nimroddilêmirovênkubiwîrediçûnxurtkir

36Ûwîjiwanregot:«Netirsinûnetirsin,çimkîhemû dijminênmewêbikevindestêmeûhûndikarinçikuhûn dixwazinbiwanbikin.»

37Hemûmirovênkuçûnnêzîkîpêncsedkesbûn,ûwanli dijîdijminênxweşerkir,wanewjiholêrakirinûew bindestkirin,ûNemrûdlicihênwanserwerênrawestayîli serwandanîn

38Ûwîhinjizarokênwanwekkefîlgirtinûewhemûbûn xulamênNimrûdûbirayênwî,ûNimrûdûhemûmirovên kubiwîrebûnvegeriyanmalênxwe

39ÛgavakuNimrodbikêfxweşîjişervegeriya,piştîku dijminênxwetêkbir,hemûbirayênwî,digelyênkuberê wînasdikirin,civiyandakuwîbikinpadîşahliserxwe,û tacaşahanedanînserserêwî

40Ûwîliserbindestûgelêxwe,mîr,dadwerûhukumdar danîn,wekîkudinavpadîşahandeadete

41ÛwîTerahkurêNehorwekserokêartêşaxwedanîû ewbilindkirûjihemûmîrênxwebilindtirkir.

42Ûdemakuewligorîdilêxwehukumdarîdikir,piştîku hemûdijminênxweyênlidoraxwetêkbir,wîbi şêwirmendênxwereşîretkirkujiboqesraxwebajarekî avabikin,ûwanjîwisakir

43Ûlihemberrojhilatgeliyekmezindîtinûjibowî bajarekîmezinûfirehavakirinûNimrûdnavêbajarêku avakiribûdanîŞînar,çimkîXudandijminênxwebitundî hejandibûûewtunekiribûn

44ÛNimrodliŞînarêrûniştûbiewlehîpadîşahîkir,bi dijminênxwereşerkirûewbindestkirin,dihemûşerên xwedeserfirazbûûpadîşahiyawîpirmezinbû

45Hemûmiletûzimanannavêwîbihîstinûliberwîkom bûnûhetaerdêtewandinûqurbanjiwîreanînûewbû xudanûpadîşahêwanûhemûlibajarêŞînarêbiwîre rûniştinûNimrodlisererdêliserhemûkurênNûh hukumdarîkirûhemûdibindesthilatûşîretawîdebûn

46Ûhemûerdyekzimanûyekpeyvbû,lêNemroddi rêyênXudandeneçû,ûewjihemûmirovênkuberîwîbûn, jirojêntofanêhetawanrojan,xerabtirbû

47Ûwîjidarûkevirxwedayançêkirinûliberwan tewand,ûlidijîXudanserîhildaûrêyênxweyênxerab fêrîhemûxulamênxweûxelkêndinyayêkir;ûkurêwî Mardonjibavêxwexerabtirbû

48ÛherkesêkubehsakirinênMardonêkurêNemrod dikir,liserwîdigot:«Jixerabanxerabîderdikeve»Jiber vêyekêliseranserêdinyayêevmetelokbû:«Jixeraban xerabîderdikeve»,ûevyekjiwêdemêhetaîrodinav mirovandebelavbû

49ÛTerahkurêNahor,mîrêartêşaNemrod,diwanrojan deliberçavênpadîşahûxulamênwîpirmezinbû,û padîşahûmîranjêhezdikirinûewpirbilinddikirin

50Terahjinekanî,navêwêAmtelobû,keçaKornebobû; jinaTerahducanîmaûdiwanrojandekurekanî

51GavaTerahewanîdinyayê,ewheftêsalîbûûTerah navêkurêxweyêkujêreçêbûdanîAbram,jiberku padîşahdiwanrojandeewmezinkiribûûewjihemû mîrênxweyênkubiwîrebûnbilindtirkiribû.

BEŞA8

1DiwêşevêdebûkuAvramjidayikbû,hemûxulamên TerahûhemûşehrezayênNemrodûsêrbazênwîhatinûli malaTerahxwarinûvexwarin,ûwêşevêbiwîreşabûn 2ÛgavahemûmirovênşehrezaûsêrbazjimalaTerah derketin,wanwêşevêçavênxweberbiezmananvebilind kirindakulistêrkanbinêrin,ûwandîtkustêrkekpir mezinjirojhilathatûdiezmanandebazdaûçarstêrkênji çaraliyênezmandaqurtand

3Hemûşehrezayênpadîşahûsêrbazênwîjivêdîtinê matmayîman,ûşehrezayanevmeselefêmkirinû girîngiyawêzanî

4Ûwanjihevregot:«Evtenênîşanazarokêkuîroji Terahreçêbûyeye,ewêmezinbibeûberdarbe,ûzêde bibe,ûtevahiyaerdê,ewûzarokênwîhetahetayê,bibe xwediyêwî,ûewûnifşawîwêpadîşahênmezinbikujinû welatênwanmîrasbigirin»

5Ûşehrezaûsêrbazwêşevêçûnmalênxwe,ûsibêhemû evşehrezaûsêrbazzûrabûnûlimalekediyarkirîciviyan.

6Wanbihevrepeyivîûgotin:«Vaye,ewdîmenakume şevaborîdît,jipadîşahveşartîye,jiwîrenehatiye eşkerekirin.»

7Ûegerevtiştdirojêndawîndejipadîşahrewerezanîn, ewêjimerebêje:Çimaweevmeselejiminveşart,ûwê demêemêhemûbimirin;jibervêyekê,nihaemherinûji padîşahrebibêjinkameçidîtûşîroveyawêçiye,ûwê demêemêbêgumanbimînin

8Ûwanwisakir,hemûçûnbapadîşahûhetaerdêliber wîtewandûgotin:«Bilapadîşahbijî,bilapadîşahbijî»

9MebihîstkukurêTerah,kurêNahor,mîrêartêşate,ji dayikbûye,ûemduhşevçûnmalawî,mewêşevêbiwîre xwarûvexwarûşabûn

10ÛgavaxulamêntejimalaTerahderketin,dakuem herinmalênxweûliwirşevêbimînin,meçavênxweber biezmananvebilindkirinûmestêrkekmezinjirojhilatve dît,ûewstêrkbilezekemezinbezîûçarstêrkênmezinji çaraliyênezmanandaqurtand.

11Xulamêntejivêdîtinêmatmayîmanûgelektirsiyan,û meliservêdîtinêbiryaraxwedaûbişehrezayiyaxwe şîrovekirinarastawêzanîkuevtiştjibozarokêkuji Terahreçêdibederbasdibe,kuewêmezinbibeûpirzêde bibe,ûbihêzbibe,ûhemûpadîşahêndinyayêbikuje,û hemûwelatênwan,ewûnifşawî,herûhermîrasbigire

12Ûnihaeyxudanêmeûpadîşahême,vaye,mebirastî tiştênkumediderbarêvîzarokîdedîtinejitere ragihandin.

13Hegerjipadîşahrebaşbekujibovîzarokînirxbide bavêxwe,emêwîbikujinberîkuewliwelêtmezinbibeû mezinbibe,ûxerabiyawîyalidijîmezêdebibe,kuemû zarokênmebixerabiyawîhelakbibin

14Padîşahgotinênwanbihîstûewdiçavêwîdexweş xuyabûn,şandgazîTerahkirûTerahhatberpadîşah

15PadîşahjiTerahregot:«Jiminregotinkuduhbişev kurekjitereçêbûyeûdidemajidayikbûnawîdeli ezmananevtişthatiyedîtin»

16Nihazarokbidemin,dakuemwîbikujinberîku xerabiyawîlisermehilkişe,ûezêlihembernirxawî malateyatijîzîvûzêrbidimte

17Terahbersivapadîşahdaûjêregot:«Xwedayêminû padîşahêmin,mingotinêntebihîstinûxulamêtewêher tiştêkupadîşahêwîdixwazebike»

18Lêbelêxudanêminûpadîşahêmin,ezêjiterebêjim kuduhêvarîçibiminhat,dakuezbibînimkapadîşahdê çişîretanbidexulamêxwe,ûwêdemêezêlisergotinên wîbersivapadîşahbidim;ûpadîşahgot:«Biaxive»

19Terahjipadîşahregot:«Ayon,kurêMored,duhşevhat baminûgot:

20Hespêmezinûxweşikêkupadîşahdayetebidemin,ez êligorîqîmetawîzîvûzêr,kerûgenimbidimte;ûminjê regot:«Libendêbehetakuezgotinêntejipadîşahre bibêjim,ûbinêrekapadîşahçibêje,ezêwêbikim.»

21Ûnihaeyxudanêminûpadîşahêmin,vayeminevtişt jitereeşkerekir,ûezêşîretakupadîşahêmindide xulamêxwebişopînim.

22PadîşahgotinênTerahbihîstûhêrsawîgurbûûwîew wekyekîbêaqildît

23PadîşahbersivaTerahdaûjêregot:«Matuewqas bêaqil,nezan,anjîbêfêmîkuvîkarîdikî,hespêxweyê bedewbizîvûzêranjîbikerûxwarinêdidî?»

24Mazîvûzêrjitekêmin,kutuvîkarîdikî,jiberkutu nikarîjiboxwedîkirinahespêxwekerûxurekbibînî?Û zîvûzêrjiboteçiye,ankerûxurek,kutuwîhespê xweşikêkumindayetebidî,kuliseranserêdinyayêtiştekî wekîwîtuneye?

25PadîşahdevjiaxaftinêberdaûTerahbersivdawîûgot: «Padîşahbivîawayîjixulamêxweregotiye;

26Ezjitelavadikim,eyxudanêminûpadîşahêmin,evçi yekutejiminregot,got:Kurêxwebidekuemwîbikujin, ûezêligorînirxawîzîvûzêrbidimte;piştîmirinakurê xweezêbizîvûzêrçibikim?Kîwêminmîratbigire?Wê demê,piştîmirinamin,zîvûzêrwêvegerinpadîşahêmin êkuewdaye.

27GavapadîşahgotinênTerahûmeselakuwîliser padîşahgotibûbihîst,ewpirxemgînbûûjibervêyekêew piracizbûûhêrsawîdihundirêwîdeşewitî.

28Terahdîtkuhêrsapadîşahlidijîwîgurbûye,ûwî bersivdapadîşahûgot:«Hertiştêkuezheyedidestê padîşahdeye;çikupadîşahbixwazebixulamêxwebike, bilaewbike,erê,hetakurêminjî,ewdidestêpadîşahde ye,bêperediberdêlawîde,ewûherdubirayênwîyênji wîmezintir.»

29PadîşahjiTerahregot:«Na,ezêkurêteyêbiçûkbi bihayekîbikirrim.»

30Terahbersivdapadîşahûgot:«Ezjitelavadikim,ey xweyêminûpadîşah,bilaxulamêtelibertepeyvekê bibêjeûbilapadîşahgotinaxulamêxwebibihîzeTerah got:«Bilapadîşahêminsêrojdembideminhetakuezvê mijarêdihundirêxwedebifikirimûbimalbataxwereli sergotinênpadîşahêxweşêwirbikim»Ûwîpirzorda padîşahkubivêyekêrazîbibe

31PadîşahguhdaTerahûwisakirûsêrojdemdawîû Terahjicempadîşahderketûvegeriyamalaxweûhemû gotinênpadîşahjiwanregot;gelpirtirsiya

32ÛrojasisiyanpadîşahjiTerahreşandûgot:«Kurêxwe bipereyekjiminrebişîne,wekîkuminjiteregot;egertu

vêyekênekî,ezêbişînimûhemûtiştênkudimalatede henebikujim,hetakûçikekjîjiterenemîne.»

33Terahbilezûbezçû(jiberkuevyekjipadîşahpir lezgînbû),ûjiyekjixulamênxwezarokekhilda,kuwê rojêxizmetkarawîjêreanîbûdinyayê.Terahzarokanîba padîşahûjibowîperestend

34ÛXudandivêmijarêdebiTerahrebû,dakuNemrod nebesedemamirinaAbram,ûpadîşahzarokjiTerahgirtû bihemûhêzaxweserêwîxisterdê,jiberkuwîgumankir kuewAbrame;ûevyekjiwêrojêvejiwîveşartîbû,û padîşahewjibîrkir,jiberkudaxwazaXwedêewbûku mirinaAbramqebûlneke

35TerahkurêxweAbram,diyawîûşîrikawîbidizîbirin, wandişikeftekêdeveşartinûhermehxwarinawanjiwan redianî

36XudandişikeftêdebiAbramrebûûewmezinbû,û Abramdehsalandişikeftêdema,ûpadîşahûmîrênwî, falbêjûşehrezayangumankirinkupadîşahAbramkuştiye

BEŞA9

1ÛHaran,kurêTerah,birayêmezinêAvram,diwanrojan dejinekanî

2GavaHaranewanîsîûnehsalîbû,jinaHaranducanîma ûkurekanîdinyayê,navêwîLûtdanî.

3Ewdîsaducanîbûûkeçekanîdinyayêûnavêwêdanî MîlkaDîsaducanîbûûkeçekanîdinyayêûnavêwêdanî Saray.

4HarançilûdusalîbûdemakuSarayanîdinyayê,evjîdi dehsaliyajiyanaAvramdebû;diwanrojandeAvram, diyawîûdayêwîjişikeftêderketin,jiberkupadîşahû xulamênwîmeseleyaAvramjibîrkiribûn

5ÛgavaAbramjişikeftêderket,ewçûbaNûhûkurêwî ŞemûewlibawanmadakuhînîşîretênXudanûrêyênwî bibe,ûkesînizanibûAbramlikuye,ûAbramdemekdirêj jiNûhûkurêwîŞemrexizmetkir

6ÛAbramsîûnehsaldimalaNûhdema,ûAbramjisê saliyaxweveXudannasdikir,ûewhetarojamirinaxwe dirêyênXudandeçû,wekîkuNûhûkurêwîŞemjêrefêr kiribûn;ûhemûkurênerdêdiwanrojandelidijîXudan gelekgunehkirin,ûlidijîwîserhildankirinûjixwedayên dinrexizmetkirin,ûwanXudanêkuwanlisererdê afirandjibîrkir;ûniştecîhênerdê,diwêdemêde,herkes jixwerexwedayekçêkir;xwedayêndarûkevirkune dikarinbiaxivin,nebibihîzin,nejîrizgarbikin,ûkurên mirovanjiwanrexizmetkirinûewbûnxwedayênwan.

7Ûpadîşahûhemûxulamênwî,ûTerahbihemûmalbata wîrewêdemêyekemkesbûnkujixwedayêndarûkevir rexizmetdikirin

8Terahpiştîdonzdehmehênsalêduwanzdehxwedayên mezinhebûn,jidarûkevirhatibûnçêkirin,ûewmehaneji heryekîrexizmetdikir,ûhermehTerahpêşkêşaxwarinê ûpêşkêşavexwarinêjixwedayênxweredianî;Terahher rojwihadikir

9ÛhemûewnifşliberXudanxerabbûn,ûwanherkes kirxwedayêxwe,lêwanXudanêkuwanafirandibû terikandin.

10ÛdiwanrojandeliseranserêdinyayêjibilîNûhû malbatawî,mirovektunebûkuXudannasbike(jiberku herkesjiXwedayêxwerexizmetdikir)ûhemûyênkudi binşîretawîdebûndiwanrojandeXudannasdikirin

11ÛAbramêkurêTerahdiwanrojandelimalaNûh mezindibû,ûkesîhayjêtunebû,ûXudanbiwîrebû.

12ÛXudandilêkîtêgihîştîdaAvramûewdizanibûku hemûkarênwînifşîpûçbûn,ûhemûxwedayênwanpûç bûnûbêkêrbûn.

13ÛAbramdîtkurojlisererdêdibiriqeûAbramjixwe regot:«BêgumanevrojkulisererdêdibiriqeXwedêyeû ezêxizmetawîbikim.»

14ÛAbramwêrojêxizmetarojêkirûduajêrekir,ûgava êvarhat,rojwekhercarêçûava,ûAbramdidilêxwede got:«BêgumanevXwedênabe?»

15ÛAvramhînjîdidilêxwedediaxivî:«Kîyeewêku erdûezmançêkiriye?Kîlisererdêafirandiye?Ewliku ye?»

16Ûşevliserwîtarîbû,ûwîçavênxweberbirojava, bakur,başûrûrojhilatvebilindkir,ûwîdîtkurojjierdê windabûbûûrojtarîbûbû

17ÛAbramstêrkûheyvliberxwedîtinûgot:«Bêguman evXwedayêkuhemûerdûmirovafirandineye,ûvayeev xulamênwîlidorawîxwedayênlidorawîne»ÛAbram xizmetaheyvêkirûtevahiyawêşevêdualêkir 18Ûsibê,gavakurojwekhercarêlisererdêronîbûûroj derket,AvramhemûtiştênkuXudanXwedêlisererdê çêkiribûndît

19ÛAbramjixweregot:«Bêgumanevnexwedayênku erdûhemûmirovahîafirandinene,lêevxulamênXwedê ne,ûAbramlimalaNûhmaûliwirXudanûrêyênwînas kir.»ÛwîdihemûrojênjiyanaxwedexizmetaXudankir, ûhemûwînifşîXudanjibîrkir,ûxizmetaxwedayêndin êndarûkevirkir,ûdihemûrojênxwedeserîhilda 20ÛpadîşahNemrodbiewlehîhukumdarîkir,ûhemûerd dibindesthilatdariyawîdebû,ûhemûerdyekzimanû peyvênyekîtîyêbûn

21HemûmîrênNimrodûmezinênwî,Fût,Mîtsraîm,Xûş ûKenanbimalbatênxwereşêwirînûjihevregotin: «Werinemjixwerebajarekîûbircekîxurtavabikinku serêwêbigihîjeezmanan,ûemêxwenavdarbikin,daku emlisertevahiyacîhanêhukumbikin,dakuxerabiya dijminênmejimedûrbikeve,dakuembihêzliserwan hukumbikinûjiberşerênwanemliseranserêerdêbelav nebin»

22Hemûçûnberpadîşahûvangotinanjipadîşahregotin ûpadîşahjîdivêmijarêdebiwanrelihevkirûwisakir.

23Hemûmalbat,kujinêzîkîşeşsedhezarmêranpêk dihatin,lihevciviyanûçûnkuliperçeyekerdêfireh bigerindakubajarûbircêavabikin.Liseranserêerdê geriyanûlirojhilatêwelatêŞînarê,kunêzîkîdurojanrêbû, newalekwekîyekdîtin.Ewçûnwirûliwirbicihbûn.

24Ûwandestbiçêkirinakerpîçanûpêxistinaagirkirinda kubajarûbircêkuwanxeyalkiribûtemambikinavabikin 25Ûavakirinabircêjibowangunehûgunehbû,ûwan destbiavakirinawêkir,ûdemakuewlidijîXudan Xwedayêezmananavadikirin,wandidilêxwedexeyal kirkulidijîwîşerbikinûhilkişinezmanan 26Ûhemûevgelûhemûmalbatxwekirinsêbeş;yê yekemgotemêhilkişinezmananûlidijîwîşerbikin;yê duyemgot:Emêhilkişinezmananûxwedayênxweliwir bicihbikinûxizmetawanbikin;ûyêsêyemgot:Emê hilkişinezmananûwîbikevanûrimanlêxin;ûXwedê hemûkarênwanûhemûramanênwanênxerabdizanibû,û wîbajarûbircakuewavadikirindît

27Ûdemakuewavadikirin,wanbajarekîmezinûbircêkî pirbilindûbihêzjixwereavakirin;ûjiberbilindahiya wê,hetakuewkesênkuçûnwirsalektemamnekirin,xav ûkerpîçnegihîştinavakerandemakuewhildikişiyanwir, ûpiştîwê,ewgihîştinavakeranûxavûkerpîçdanwan; herrojbivîawayîdihatkirin

28Ûvayeevhemûrojhilkişiyanûyêndindaketin;ûeger kerpîçekjidestênwanbiketaûbişka,ewêhemûliserwê bigirîn,ûegermirovekbiketaûbimira,tukesjiwanliwî nedinêrî

29ÛXudanramanênwandizanibû,ûgavaewavadikirin, wantîrberbiezmananveavêtin,ûhemûtîrtijîxwînêli serwanketin,ûgavawanewdîtin,jihevregotin:"Bê gumanmehemûyênkuliezmananinkuştine"

30ÇimkîevjiXudanbû,dakuwanjirêderxeûjirûyê erdêwantunebike.

31Ûwanbircûbajaravakirin,ûwanevtiştrojanekirin hetakugelekrojûsalderbasbûn

32ÛXwedêjiheftêmilyaketênkulipêşwî,jiyênku nêzîkîwîbûnregot:«Werinemdakevinûzimanênwan tevlihevbikin,dakumirovekzimanêcîranêxwefêm neke,»ûwanjîwisabiwankir.

33Ûjiwêrojadinve,heryekjiwanzimanêcîranêxweji bîrkirûewnikaribûnbiyekzimanîbiaxivin,ûgava avakerjidestêncîranêxwekelankevirêkuwîferman nedayedigirt,avakerwêdiavêtûdiavêtsercîranêxwe,da kuewbimire

34Ûwanewqasrojkirinûgelekjiwanbivîawayîkuştin.

35ÛXudansêrefênkuliwirbûn,liwanxistûligorîkar ûarmancênwancezadawan;yênkudigotin:Emêhilkişin ezmananûxizmetaxwedayênxwebikin,bûnmîna meymûnûfîlan;ûyênkudigotin:Emêbitîranliezmanan bixin,Xudanwankuşt,yekbidestêcîranêxwe;ûrefên sêyemînênkudigotin:Emêhilkişinezmananûlidijîwî şerbikin,Xudanwanliseranserêerdêbelavkir

36Ûewkesênkudinavwandeman,gavakuwan xerabiyakubiserwandedihatzanîûfêmkir,wanavahî terikandûewjîliserrûyêtevahiyaerdêbelavbûn

37Ûwandevjiavakirinabajarûbircêberda;jibervê yekêwînavêwêderêkirBabîl,çimkîliwirXudanzimanê hemûdinyayêtevlihevkir;liwirewlirojhilatêwelatê Şînarbû

38Ûderbarêbircêkukurênmirovanavakirinde,erdê devêxwevekirûsêyekawêdaqurtand,ûagirjîjiezmanan daketûsêyekadinşewitand,ûsêyekadinhetarojaîro maye,ûewjiwêbeşêyekubilindbû,ûdorawêsêroj rêveçûne

39Ûgelekjikurênmirovandiwêbircêdemirin,miletekî bêhejmar

BEŞA10

1ÛPelegêkurêEberdiwanrojande,diçilûheştsaliya jiyanaAvramêkurêTerahdemirûtevahiyarojênPelegdu sedûsîûnehsaljiya

2ÛgavaXudankurênmirovanjibergunehênwanlibircê belavkirin,nihêrîewbelavbûnûhemûkurênmirovanli çaraliyêndinyayêbelavbûn

3Ûhemûmalbatligorîzimanêxwe,ligorîaxaxwe,li gorîbajarêxwebûn.

4Ûkurênmirovanligormalbatênxwe,lihemûcihênku ewçûnûliseranserêerdêkuXudanewbelavkiribûn, gelekbajaravakirin

5Ûhinjiwanlicihênkuewpaşêjiwanhatinrakirinbajar avakirin,ûwanvanbajaranbinavênxwe,annavên zarokênxwe,anjîligorîbûyerênwanêntaybetîbinav kirin

6ÛkurênYafetêkurêNûhçûnûlicihênkulêbelav bûbûn,jixwerebajaravakirinûwanhemûbajarênxwebi navênxwebinavkirinûkurênYafetliserrûyêerdêdi gelekbeşûzimanandebelavbûn

7ÛevinkurênYafetligorîmalbatênwan:Gomer,Magog, Meday,Javan,Tubal,MeşekûTîras;evinkurênYafetli gorînifşênwan

8ÛzarokênGomer,ligorîbajarênxwe,Frankumbûn,yên kuliwelatêFranza,likêlekaçemêFranza,likêlekaçemê Senahdiman

9ZarokênRefathBartonîmin,yênkuliwelatêBartonyayê likêlekaçemêLîdahêdijîn,kuavênxwedideryayamezin Gîhon,angoOkyanûsdediherikîne

10ÛzarokênTugarmadehmalbatin,ûevnavênwanin: Buzar,Parzûnac,Balgar,Elîkanum,Ragbîb,Tarkî,Bid, Zebûk,OngalûTilmaz;evhemûlibakurbelavbûnû bêhnaxwedanûjixwerebajaravakirin

11Ûwanbajarênxwebinavênxwebinavkirin,ewinku hetarojaîrolikêlekaçemênHîtlahûÎtalacdijîn

12LêbelêmalbatênAngoli,BalgarûParzunac,ewli kêlekaçemêmezinDubneedijîn;ûnavênbajarênwanjîli gorînavênwanbixwene

13ZarokênJavanewJavaninkuliwelatêMakdonyayê dijîn,ûzarokênMedaiareOreluminkuliwelatêKurson dijîn,ûzarokênTubalewinkuliwelatêTuskanahli kêlekaçemêPaşiyahdijîn

14ZarokênMeşekŞîbaşnîneûzarokênTîrasRûşaş,Kûşnî ûOngolîsin;evhemûçûnûjixwerebajaravakirin;ew bajarlikêlekaderyayaYabûs,likêlekaçemêKûrane,ku xwedinavçemêTragandedihele.

15ÛzarokênElîşaAlmanimin,ûewjîçûnûjixwere bajaravakirin;ewbajarêndinavberaçiyayênEyûbû Şîbathmodene;ûjiwangelêLumbardibûkulihember çiyayênEyûbûŞîbathmodijîn,ûwanwelatêÎtalyayêfetih kirûhetarojaîroliwirman

16ÛzarokênKîttimRomîminkuligeliyêKanopyayêli kêlekaçemêTibreudijîn

17ÛzarokênDudonimewinkulibajarênderyayaGîhonê, liwelatêBordnadijîn.

18EvmalbatênzarokênYafetligorîbajarûzimanênwan in,demakuewlidûbircêbelavbûn,ûwanbajarênxweli gorînavûbûyerênxwebinavkirin;ûevnavênhemî bajarênwanligorîmalbatênwanin,kuwandiwanrojan depiştîbircêavakirin

19ÛkurênHamligorînifşûbajarênxweKûş,Mîtsraîm, FûtûKenanbûn

20Evhemûçûnûligorcihênguncawjixwerebajarava kirinûwanligornavênbavûkalênxwenavêXûş, Mîtsraîm,FûtûKenandanîbajarênxwe

21KurênMîtsraîmevin:Lûdîm,Anamîm,Lehabîm, Neftûkîm,Patrûsîm,KaslûkîmûKaftûrîm,heftmal

22EvhemûlikêlekaçemêSîhor,yanîçemêMisrê,dijînû jixwerebajaravakirinûligornavênxweliwankirin.

23ZarokênPathrosûKaslochbihevrezewicînûjiwan Filîstî,Azatî,Gerarî,GîtîmûEkronîm,diherpênc malbatandederketin;vanjîbajaravakirinûhetarojaîrojî ligornavênbavûkalênxwebajarênxwebinavkirin.

24ÛzarokênKenanîjîjixwerebajaravakirinûwan bajarênxwebinavênxwedanîbûn,yanzdehbajarûyên dinbêhejmar

25ÛçarmêrjimalbataHamçûnwelatêdeştê;evnavên wançarmêranSodom,Gomora,AdmaûSeboyîmbûn

26Ûvanmirovanliwelatêdeştêçarbajarjixwereava kirinûnavênbajarênxweligornavênxwedanîn

27Ewûzarokênwanûhemûyênwanliwanbajarande dimanûewgelekzêdebûnûbiaştîdiman.

28ÛSêîr,kurêHûr,kurêHîvî,kurêKenan,çûûlihember ÇiyayêParangeliyekdîtûliwirbajarekavakirûewûheft kurênwîûmalbatawîliwirbicihbûnûwînavêbajarêku avakiribû,danîserSêîr;ewwelatêSêîrehetarojaîro

29EvinmalbatênkurênHam,ligorîzimanûbajarênwan, demakuewpiştîbircêliwelatênxwebelavbûn.

30ÛhinekjizarokênŞemkurêNûh,bavêhemûzarokên Eber,çûnûlicihênkulêbelavbûbûn,jixwerebajarava kirinûwanbajarênxwebinavênxwedanî.

31KurênŞemElam,Aşûr,Arpakşad,LûdûArambûn,û wanjixwerebajaravakirinûnavênhemûbajarênxweli gornavênwandanîn.

32ÛdiwêdemêdeAşûrêkurêŞemûzarokênwîû malbatawî,komekepirmezinjiwanderketinûçûn welatekîdûrkuewdîtin,ûliwelatêkuewdiçûnrastî geliyekîpirfirehhatin,ûçarbajarjixwereavakirinûli gorînavûbûyerênwanbinavkirin

33EvnavênbajarênkuzarokênAşûravakirinin:Nînewa, Resen,KalakûRehoboter;ûzarokênAşûrhetarojaîroli wirdijîn

34Ûzar'êdAramêjîçûnûjixwerebajarekavakirinû navêwîbajarîligorêbirayêxweyêmezindanîÛzûliwir dijîn;ewwelatêÛzehetarojaîro

35Ûdisaladuyemînapiştîbircêde,zilamekjimalbata Aşûr,kunavêwîBelabû,jiwelatêNînewaçûdakuliher deverêkuewdikarecîhekbibînebimalbataxwerebimîne; ûewgihîştinhetalihemberbajarêndeştalihember Sodomêûliwirbicihbûn

36Ûewzilamrabûûliwirbajarekîbiçûkavakirûnavê wîdanîBela,ligornavêxwe;ewwelatêSoarehetaroja îro

37ÛevmalbatênzarênŞemligorîzimanûbajarênwanin, piştîkuewlisererdêpiştîbircêbelavbûn.

38Ûpiştîvêyekêherpadîşahî,bajarûmalbatamalbatên zarokênNûhjixweregelekbajaravakirin.

39Ûwanlihemûbajarênxwehikûmetavakirin,dakubi fermanênxwevebênbirêvebirin;hemûmalbatênzarokên Nûhjîherûherwihakirin

BEŞA11

1NemrodêkurêXûşhînjîliwelatêŞînarêbûûliserwê padîşahîkirûliwirmaûliwelatêŞînarêbajaravakirin

2Evnavênçarbajarênkuwîavakirininûligorîbûyerên kudiavakirinabircêdebiserêwandehatine,navênwan danî

3ÛnavêyayekemdanîBabîlûgot:«ÇimkîXudanliwir zimanêhemûdinyayêtevlihevkir»ûnavêyaduyemdanî Erech,jiberkuXwedêewjiwirbelavkirin 4ÛyasêyemînwînavêEchedlêkir,gotkuliwêderê şerekîmezinheye;ûyaçaremînwînavêKalnahlêkir,ji berkumîrûmêrxasênwîyênbihêzliwirhatinkuştin,û wanXudanacizkirin,lidijîwîserîhildanûsûckirin 5ÛgavaNemrodevbajarliwelatêŞînaravakirin,wî mayîjigelêxwe,mîrênxweûmêrxasênxweyênbihêzên kudipadîşahiyawîdemabûn,liwanbicihkir

6ÛNimrodliBabîlêbicihbû,ûliwirserweriyaxweli seryênmayîyênbindestênxwenûkir,ûbiewlehîserwerî kir,ûbindestûmîrênNimrodnavêwîkirinAmrafel,û gotinkulibircêmîrûmirovênwîbisayawîketine

7Ûtevîvêyekêjî,NemrodvenegeriyabaXudan,ûewdi xerabiyêdeberdewamkirûxerabiyêfêrîkurênmirovan kir;ûMardon,kurêwî,jibavêxwexerabtirbû,ûkirêtiyên bavêxwezêdekir

8Ûwîkurênmirovankiringuneh,jibervêyekêtêgotin: «Jixerabanxerabîderdikeve»

9DiwêdemêdedinavberamalbatênzarênHamdeşer hebû,jiberkuewlibajarênkuavakiribûndiman.

10ÛKedorlaomer,padîşahêElamê,jimalbatênzarokên HamdûrketûbiwanreşerkirûwanbindestkirEwçû pêncbajarêndeştêûlidijîwanşerkirûwanbindestkirû ewdibindestêwîdebûn

11Wandiwanzdehsalanxizmetîwîkirinûsalanebacê didanwî.

12WêdemêNahorêkurêSerûg,diçilûnehsaliyajiyana AvramêkurêTerahdemir

13ÛdipêncîsaliyajiyanaAvramêkurêTerahde,Avram jimalaNûhderketûçûmalabavêxwe

14ÛAbramXudannasdikirûligorrêûrênimayênwî diçû,ûXudanXwedayêwîbiwîrebû.

15BavêwîTerahdiwanrojandehînjîserokêartêşa padîşahNemrodbûûhînjîlipeyxwedayênxerîbdiçû 16ÛAbramgihîştmalabavêxweûdîtkudiperestgehên wandediwanzdehxwedayênrawestayîheneGavaAbram vanpeykerandimalabavêxwededît,hêrsawîgurbû

17ÛAvramgot:«ÇawakuXudansaxe,evpûtwêdimala bavêmindenemînin;egerezdisêrojandehemûyan neşkînim,Xudanêkuezafirandimwêwisabiminbike»

18ÛAbramjiwançûûhêrsawîdihundirêwîdeşewitî. Abrambilezjiodeyaxweçûhewşaderveyabavêxweû dîtkubavêwîlihewşêrûniştiyeûhemûxulamênwîjîpê rene.Abramhatûliberwîrûnişt.

19ÛAbramjibavêxwepirsîûgot:«Bav,jiminrebêjeku Xwedayêkuerdûezmanûhemûkurênmirovanlisererdê afirandineûteûezafirandinelikuye?»ÛTerahbersiva kurêxweAbramdaûgot:«Vaye,yênkumeafirandine hemûbimeredimalêdene»

20ÛAbramjibavêxweregot:«Ezxudanêminim,ji keremaxwewannîşanîminbide»TerahAbrambirodeya hewşahundirûAbramdîtkuhemûodetijîxwedayêndarû kevirbû,diwanzdehpeykerênmezinûyêndinênjiwan piçûktirbêhejmarbûn

21ÛTerahjikurêxweregot:«Vaye,evewinkuhertiştê kutuliserrûyêerdêdibînîçêkirine,ûyênkuezûteû hemûmirovafirandine»

22Terahserêxweliberxwedayênxwetewandûjiwan dûrket,ûkurêwîAbramjîpêreçû

23ÛgavaAbramjiwançû,ewçûbadiyaxweûliberwê rûniştûjidiyaxweregot:«Vaye,bavêminewênku ezmanûerdûhemûkurênmirovanafirandinenîşanîmin dan.»

24Niha,lezbikeûjikeriyêkêvroşkekîbîneûjêgoştekî xweşçêke,dakuezwîwekqurbanekêbînimbaxwedayên bavêxwedakuewbixwin,belkîbivîawayîezjiwanre razîbibim.

25Ûdiyawîjîwisakir,ûkerekanîûjêxwarinekexweş çêkirûanîbaAbramAbramjîxwarinaxweşjidiyaxwe girtûanîberxudayênbavêxweûnêzîkîwanbûkubixwin; lêbavêwîTerahhayjêtunebû

26ÛrojakuAbramdinavwanderûniştibû,dîtkunedeng ûnebihîstinûnejîtevgerliwanhebûûyekjiwan nikaribûdestêxwedirêjbikekubixwe

27ÛAbramtinazênxwebiwankirûgot:«Bêguman goştêşorêkuminamadekir,wannexwest,anjîdibeku ewjibowanpirkêmbû,ûjibervêyekêewnexwestin bixwin;jibervêyekêezêsibêgoştêtezeyêşor,çêtirû pirtirjivêamadebikim,dakuezencamêbibînim»

28RojadinAbramjidiyaxwereliserxwarinaşorşîretda ûdiyawîrabûûsêkeriyênxweşjikeriyêanînûjiwan xwarinaşoraxweşçêkir,wekîkukurêwêjêhezdikirûda kurêxweAbram;lêbavêwîTerahjivêyekêhaynebû

29ÛAbramxwarinaxweşjidiyaxwegirtûbirber xudayênbavêxweûewnêzîkîwanbûkubixwin,ûew danîberwanûAbramtevahiyarojêliberwanrûniştû difikirîkudibekuewbixwin.

30ÛAbramliwannihêrîûdîtkunedengûnejîbihîstina wanhebû,ûyekjiwanjîdestêxwedirêjîgoştnekirku bixwe.

31Ûêvarawêrojêliwêmalê,AvrambiruhêXwedêcil kir

32Ûwîqîrkirûgot:«Weylibavêminûlivînifşêxerab, kudilêwanhemûberbipûtperestiyêvemeyldare,yênku jivanpûtêndarûkevirrexizmetdikinkunedikarin bixwin,nebêhnbikin,nebibihîzinûnejîbiaxivin,yênku devbêaxaftin,çavbêdîtin,guhbêbihîstin,destbêhestû lingênwanbêtevgerin;yênkuwançêkirineûyênku baweriyaxwebiwantîninjîmînawanin.

33GavaAbramevhemûtiştdîtin,hêrsawîlidijîbavêwî gurbûûewbilezûbeztîrekîdidestêxwedegirtûgihîşt odeyaxwedayanûhemûxwedayênbavêxweşikand.

34Ûgavawîşikandinapeykeranqedand,wîtîrxistdestê xwedayêmezinêkuliberwanbûûderket;ûbavêwî Terahvegeriyamalê,çimkîwîliberderîdengêlêdanatîr bihîstibû;jibervêyekêTerahkethundirêmalêdaku bizanibeevçiye.

35GavaTerahdengêtîrkêdiodeyapûtandebihîst,berbi odeyapûtanvebazdaûdemakuderdiket,rastîAvramhat

36ÛTerahkethundirêodeyêûdîtkuhemûpût hilweşiyayîûşikestîne,ûkêradidestêyêherîmezinde neşikestîbû,ûxwarinaxweşakukurêwîAbramçêkiribû hînjîliberwanbû

37GavaTerahevyekdît,hêrsawîpirgurbûûewbilezji odeyêçûbaAbram

38ÛkurêxweAbramdîtkuhînjîlimalêrûniştibûûjêre got:«Evçikarekutejiboxwedayênminkiriye?»

39ÛAbrambersivabavêxweTerahdaûgot:«Newisaye, xudanêmin,çimkîminxwarinaxweşanîberwanûgava eznêzîkîwanbûmûxwarindawan,hemûyandicihde

destênxwedirêjkirinkubixwinberîkumezindestêxwe dirêjbikekubixwe.»

40Ûyêmezinkarênkuwanliberwîdikirindît,ûhêrsa wîlidijîwanpirgurbû,ûewçûûkêrakudimalêdebû hildaûhatbawanûhemûyanşikand,ûvaye,kêrahînjîdi destêwîdeye,wekîkutudibînî

41GavaTerahevtiştgot,hêrsawîliserkurêxweAbram rabûûTerahbihêrsaxwejikurêxweAbramregot:«Evçi çîrokekutegot?Tujiminrederewandibêjî»

42Gelodivanxwedayanderuh,cananhêzheyekuher tiştêkutejiminregotîbikin?Maewnedarûkevirin,û maminbixweewçênekirine,ûtudikarîderewanbikîû bibêjîkuxwedayêmezinêkubiwanrebûwanliwanxist? Tuyîkukêrêxistdestênwî,ûdûregotkuwîhemûyanli wanxist

43ÛAbrambersivabavêxwedaûjêregot:«Ûtuçawa dikarîjivanpûtanrexizmetbikîkutunikarîtiştekîbikî? Geloewpûtênkutupêbawerdikîdikarinterizgarbikin? Geloewdikarinduayêntebibihîzingavatugazîwandikî? Geloewdikarintejidestêndijminênterizgarbikin,anjî ewêjibotelidijîdijminênteşerbikin,dakutujidarû kevirênkunedikarinbiaxivinûnejîdikarinbibihîzinre xizmetbikî?»

44Ûnihanejiboteûnejîjibokurênmirovanênkubite renebaşekuvantiştanbikî;gelotuewqasbêaqil,ewqas bêaqilanjîewqasbêhişîkutuxulamtiyadarûkevirdikîû bivîawayîdikî?

45ÛXudanXwedayêkuerdûezmanafirandûweliser erdêafirandjibîrbikinûbivîawayîbixizmetkirinakevir ûdarandivêmijarêdexerabiyekmezinbîninsercanêwe?

46Mabavûkalênmedirojênberêdedivêmijarêde gunehnekirin,ûXudanXwedayêgerdûnêavatofanêanî serwanûtevahiyaerdêwêrankir?

47Ûhûnçawadikarinvêyekêbidomîninûjixwedayên darûkevirrexizmetêbikin,yênkunikarinbibihîzin,ne biaxivin,nejîwejizilmêrizgarbikin,bivîawayîxezeba Xwedayêgerdûnêliserwetîninxwarê?

48Nihabavêmin,jivêyekêdûrbisekineûxerabiyêli canêxweûlicanêmalbataxweneke

49ÛAbrambilezjiberbavêxwebazdaûtîrjipûtêherî mezinêbavêxwehilda,Abrambiwêtîrşikandûreviya

50Terah,gavahemûtiştênkuAbramkiribûdît,bilezji malaxwederketûçûbapadîşahûewhatberNemrûdûli berwîsekinîûliberpadîşahtewandPadîşahgot:«Tuçi dixwazî?»

51Ûwîgot:«Ezjitelavadikim,efendiyêmin,guhbide minPêncîsalberêzarokekjiminreçêbû,ûwîbi xwedayênminwihakirûwihagot;ûniha,efendiyêminû padîşah,wîbişînepeykuewwereberteûligorîqanûnê wîdadbarbike,dakuemjixerabiyawîxilasbibin»

52Padîşahsêzilamjixulamênxweşandinûewçûnû Avramanînberpadîşah.WêrojêNemrûdûhemûmîrû xulamênwîliberwîrûniştibûnûTerahjîliberwan rûniştibû

53PadîşahjiAbrampirsî:«Evçiyekutebibavêxweûbi xwedayênwîkir?»Abrambigotinênkujibavêxwere gotibû,bersivapadîşahdaûgot:«Xwedayêmezinêkudi malêdebiwanrebû,tiştêkutebihîstiyebiwankir»

54PadîşahjiAbramregot:«Gelowandesthilathebûkuli gorîgotinatebiaxivin,bixwinûbikin?»Abrambersivda padîşahûgot:«Hekediwandehêztunebe,çimatu

xulamtiyawandikîûmirovanbibêaqiliyaxwedixîrêku ewjirêderkevin?»

55Matudifikirîkuewdikarinterizgarbikinantiştekî biçûkanmezinbikin,dakutuxizmetawanbikî?Ûçima tuXwedayêhemûgerdûnê,yêkuteafirandiyeûdidestê wîdeyekubikujeûsaxbihêle,nabînî?

560padîşahêbêaqil,sadeûnezan,weyliteherûher

57Mindigotqeyturêyarastfêrîxulamênxwedikî,lête evyeknekir,lêtehemûerdbigunehênxweûgunehên gelêxweyênkulipeyrêyênteçûnetijîkir

58Matunizanî,antenebihîstiye,kuevxerabiyakutudikî, bavûkalênmedirojênberêdegunehkirine,ûXwedayê herheyîavêntofanêliserwananîûhemûyanwêrankir,û herwehatevahiyaerdêjîliserhesabêwanwêrankir?Û gelotuûgelêteniharadibinûmînavêkarîdikin,daku hêrsaXudanXwedayêgerdûnêbîninxwarê,ûxerabiyê bîninserteûtevahiyaerdê?

59Nihadevjivêkirinaxerabakutudikîberdeûji Xwedayêgerdûnêrexizmetbike,wekîkucanêtedidestê wîdeye,ûwêdemêdêjiterebaşbe

60Ûegerdilêteyêxerabguhnedegotinênminkute berderêyênxweyênxerabûxizmetaXwedayêherheyî bikî,wêhingêtudêdirojêndawîndebişermêbimirî,tu, gelêteûhemûyênkubitevegirêdayîne,gotinênte dibihîzinanjîdirêyênxweyênxerabdedimeşin.

61ÛgavakuAbramliberpadîşahûmîrandevjiaxaftinê berda,Abramçavênxweberbiezmananvebilindkirûgot: «Xudanhemûxerabandibîneûwêwandîwanbike.»

BEŞA12

1GavapadîşahgotinênAvrambihîst,wîfermandakuew bixinzindanêûAvramdehrojdizindanêdema

2Ûdidawiyawanrojandepadîşahfermandakuhemû padîşah,mîrûwaliyênwîlayetêncûdaûşehrezawerinber wî,ûewliberwîrûniştin,ûAbramhînjîdigirtîgehande bû.

3Padîşahjimîrûşehrezayanregot:«Gelowebihîstiyeku Abram,kurêTerah,çibibavêxwekiriye?Wîwisabiwî kiriyeûminemirdakuewbîninberminûwîwihagotiye; dilêwîewneşikandûliberminneliviyaûnihadizindanê deye

4Jibervêyekêbiryarbidinkaçihukimlivîmirovîheye kupadîşahheqaretkir;yêkuhemûtiştênkuwebihîstin gotûkir

5Hemûyanbersivapadîşahdanûgotin:«Yêkupadîşah bêrûmetbike,divêliserdarekêbêdaliqandin;lêpiştîku hemûtiştênkuwîgotîkirûxwedayênmebiçûkdît,divê ewbişewitandinêbêkuştin,jiberkudivêmijarêdeqanûn eve»

6Hegerevyekjipadîşahrexweşbe,bilafermanbide xulamênxwekuşevûrojdifirnateyajikerpîçandeagir pêxin,ûwêhingêemêvîmirovîbavêjinnavwêÛ padîşahwisakir,ûwîfermandaxulamênxwekuewsêroj ûsêşevandifirnapadîşahde,kuliKasdîmêye,agir amadebikin;ûpadîşahfermandawankuAbramjizindanê derxinûwîderxindakubêşewitandin.

7Hemûxulamênpadîşah,mîr,axa,walîûdadwerûhemû rûniştvanênwelêt,nêzîkînehsedhezarmêr,liberfirnê rawestiyandakuAvrambibînin.

8Hemûjinûzarokênbiçûkliserbanûbircankombûnda kubibîninkaçibiAbramtêûhemûbihevrelidûrsekinîn; ûwêrojêzilameknemakunehatibeûvêdîmenêbibîne 9ÛgavaAbramhat,sêrbazênpadîşahûşehrezayanAbram dîtinûgazîpadîşahkirinûgotin:«Xwedayême,bêguman evewmirovekuemdizaninewzarokbûkudidema jidayikbûnawîdestêrkamezinçarstêrkdaqurtand,kume pêncîsalberêjipadîşahreragihand.»

10Ûnihabavêwîjîfermanêntebinpêkiriyeûbianîna zarokekîdinjitere,kuteewkuşt,tinazênxwebitekiriye 11Ûgavapadîşahgotinênwanbihîst,ewpirhêrsbûû fermandakuTerahbîninberwî

12Padîşahgot:«Tebihîstiyekusêrbazçigotine?Nihabi rastîjiminrebêje,teçawakir;ûegerturastbibêjî,tudê bêgunehbibî»

13ÛgavaTerahdîtkuhêrsapadîşahewqasgurbûye,ji padîşahregot:«Eypadîşahêmin,terastîbihîstiyeûtiştê kumirovênaqilmendgotineraste»Ûpadîşahgot:«Te çawaevtiştkir,fermanênminbinpêkirûzarokekîkute çênekiriyedaminûjibowînirxekwergirt?»

14Terahbersivdapadîşahûgot:«Jiberkuwêdemêdilê minjibokurêmingeşbûbû,minkurekîxizmetkaraxwe hildaûanîbapadîşah»

15Padîşahgot:«Kêevşîretdate?Jiminrebêje,tiştekîji minveneşêreûhingêtunamirî.»

16Terahliberpadîşahgelektirsiyaûjiwîregot:«Kurê minêmezinHaranbûkuevyekjiminreşîretkir;Haran diwanrojandebûkuAvramjidayikbû,sîûdusalîbû.

17LêHaranbavêxwetiştekşîretnekir,çimkîTerahev yekjipadîşahregotdakucanêxwejidestêpadîşahxilas bike,çimkîewpirditirsiya;ûpadîşahjiTerahregot: «KurêteHaran,yêkuevyekjiteregot,wêbiAvramredi navagirdebimire,çimkîewcezayêmirinêliserwîyeji berkuwîlidijîdaxwazapadîşahserîhildaûevtiştkir.»

18ÛwêdemêHaranxwestkurêyênAvrambişopîne,lê wîevyekdidilêxwededigirt

19ÛHarandidilêxwedegot:«Vaye,padîşahjibervan kirinênAvramAvramgirtiyeûegerAvramliserpadîşah biserbikeve,ezêlipeywîbiçim,lêegerpadîşahbiser bikeve,ezêlipeypadîşahbiçim.»

20ÛgavaTerahevyekjipadîşahreliserkurêxweHaran got,padîşahfermandakuHaranbiAvramreweregirtin 21Ûwanherduyan,AbramûbirayêwîHaran,anînku wanbavêjinagir;ûhemûxelkêwîwelatîûxulamûmîrên padîşahûhemûjinûzarokênbiçûkwêrojêliwirbûnûli serwansekinîbûn.

22XulamênpadîşahAbramûbirayêwîbirinûhemûcilên wanjiwanderxistin,jibilîcilênwanênliserwan.

23Destûlingênwanbitêlênketengirêdan,xulamên padîşahewhildanûherduyanavêtinnavfirnê

24XudanjiAbramhezkirûdilovaniyawîpêhatûXudan daketxwarêûAbramjiagirrizgarkirûewneşewitî.

25Lêhemûtêlênkupêwîgirêdanşewitîn,lêBirahîmma ûdinavagirdedigeriya

26ÛHaranmirgavaewavêtinnavagirûewbûxwelî, çimkîdilêwîbiXudanrenetemambû;ûewmirovênku ewavêtinnavagir,agirliserwanbelavbûûew şewitandinûdiwanzdehkesjiwanmirin

27ÛAbramsêrojûsêşevandinavagirdegeriyaûhemû xulamênpadîşahdîtinkuewdinavagirdedimeşeûhatin ûjipadîşahregotin:«Vaye,meAbramdîtkudinavagir

dedimeşeûcilênwîyênjêrînjîneşewitîne,lêtêlakupê hatibûgirêdanşewitiye.»

28Gavapadîşahgotinênwanbihîst,dilêwîsistbûû baweriyawîbiwannehat;jibervêyekêwîmîrêndinên dilsozşandindakuvêmeselêbibînin,ûewçûnûdîtinûji padîşahregotin;ûpadîşahrabûkuhereûbibîne,ûwîdît kuAbramdinavagirdediçeûtê,ûwîdîtkulaşêHaran dişewite,ûpadîşahpirecêbmayîma.

29PadîşahemirdakuAbramjinavagirderxin;xulamên wîhatinkuwîderxin,lênekarîn,çimkîagirlidorawîbûû agirjifirnêberbiwanvediçû

30Xulamênpadîşahjiwirreviyanûpadîşahliwanferzkir ûgot:«ZûBibinûAvramjiagirderxin,dakuhûn nemirin»

31XulamênpadîşahdîsanêzîkbûnkuAbrambîninderve, lêagirliserwanhatûrûyênwanşewitand,ûheştjiwan mirin

32Ûgavapadîşahdîtkuxulamênwînikarinnêzîkîagir bibindakuneyênşewitandin,padîşahgazîAbramkirûgot: «EyxulamêXwedayêliezmanan,jinavagirderkeveûli berminwerevir»ÛAbramguhdadengêpadîşah,jiagir derketûhatûliberpadîşahsekinî.

33ÛgavaAbramderket,padîşahûhemûxulamênwîdîtin kuAbrambicilênxweyênjêrînliberpadîşahtê,çimkîew nehatibûnşewitandin,lêtêlakuewpêhatibûgirêdan şewitîbû

34PadîşahjiAbramregot:«Çawatudiagirdeneşewitî?»

35ÛAvramjipadîşahregot:«Xwedayêerdûezmananku ezpêbawerimûhertiştdidestêwîdeye,wîezjiagirêku teezavêtimnavwîrizgarkirim»

36ÛHaranêbirayêAvrambûxwelî,ûewlicesedêwî geriyanûdîtinkuewşewitîbû

37HaranheştêûdusalîbûdemakudiagirêKasdîmêde mir.Padîşah,mîrûniştecihênwelêt,gavadîtinkuAvram jiagirrizgarbûye,hatinûliberAvramtewandin

38ÛAbramjiwanregot:«Liberminneçinserçokan,lê liberXwedayêdinyayêyêkuweafirandiye,serçokan bikinûxizmetêjiwîrebikinûdirêyênwîdeherin,çimkî ewekuminjivîagirîrizgarkiriye,ûewekucanûruhê hemûmirovanafirandiye,ûmirovdizikêdiyawîde afirandiye,ûewaniyedinyayê,ûewekudêwankesênku baweriyaxwebiwîtîninjihemûêşanrizgarbike»

39Evtiştdiçavênpadîşahûmîrandepirecêbxuyabûku AbramjiagirrizgarbûûHaranhateşewitandin;ûpadîşah gelekdiyarîdanAbramûduxulamênxweyênserekeji malapadîşahdanwî;navêyekîOnîbûûnavêyêdin Eliyezerbû

40Hemûpadîşah,mîrûxulamgelekdiyariyênzîv,zêrû înciyandanBirahîm,ûpadîşahûmîrênwîewşandinûew biaştîçû

41ÛAbrambiaştîjipadîşahderketûgelekxulamên padîşahlipeywîçûnûnêzîkîsêsedzilamjîtevlîwîbûn.

42ÛAbramwêrojêvegeriyaûçûmalabavêxwe,ewû mirovênkulipeywîhatibûnAbramdihemûrojênjiyana xwedejiXudanXwedayêxwerexizmetkir,dirêyênwî demeşiyaûligorqanûnawîtevgeriya

43Ûjiwêrojêûpêve,Avramdilêmirovanmeylkirkuji Xudanrexizmetbikin

44ÛdiwêdemêdeNahorûAbramkeçênbirayêxwe Haranjixwerejingirtin;jinaNahorMîlkabûûnavêjina

AbramSaraybûÛSaray,jinaAbram,bêzarbû;diwan rojandezarokênwêtunebûn.

45ÛpiştîdusalanjiderketinaAvramjiagir,angodipêncî ûdusaliyajiyanawîde,vayepadîşahNemrodliBabîlêli sertextrûniştibû,ûpadîşahketxewêûxewndîtkuewbi leşkerûleşkerênxwereligeliyekîlihemberfirnapadîşah rawestiyaye

46ÛçavênxwebilindkirûdîtkuzilamekîdişibiheAvram jifirnêderdikeve,ûewhatûbişûrêxweyêkişandîliber padîşahrawestiya,ûdûrebişûrêxwebazdaberbipadîşah ve,demakupadîşahjiwîreviya,jiberkuewditirsiya;û demakuewdireviya,zilamhêkekavêtserserêpadîşah,û hêkbûçemekîmezin.

47Ûpadîşahxewndîtkuhemûleşkerênwîdiwîçemîde noqbûnûmirin,ûpadîşahbisêzilamênkulipêşiyawî bûnreviyaûreviya.

48Ûpadîşahlivanmirovannihêrîûewbicilênşahane wekcilênpadîşahanlixwekiribûn,ûxuyangûheybeta padîşahanhebû.

49Ûdemakuewdireviyan,çemdîsaliberpadîşah veguherîhêkekê,ûjihêkêçûkekderketkuliberpadîşah hat,liserêwîfirîûçavêpadîşahderxist.

50Padîşahjibervêdîtinêxemgînbû,jixewêşiyarbûû ruhêwîlerizî;ûtirsekmezinhîskir

51Ûsibêpadîşahjitirsanjinivînaxwerabûûfermanda hemûşehrezaûsêrbazankuwerinberwî,demakupadîşah xewnaxwejiwanregot

52Ûxulamekîjîrêpadîşah,kunavêwîAnûkîbû,bersiva padîşahdaûgot:«EvjibilîxerabiyaAbramûnifşêwî tiştekdinnînekuwêdirojêndawîndelidijîXudanû padîşahêminderkeve.»

53ÛvayeewrojwêwerekuAbramûnifşêwîûzarokên malbatawîwêbipadîşahêminreşerbikinûewêhemû artêşênpadîşahûleşkerênwîbişkînin.

54Ûdiderbarêtiştêkutelisersêzilamênkutedişibin xwedîtinûreviyanedegotiye,evtêvêwateyêkutenêtu dêbisêpadîşahanrejipadîşahêndinyayêyênkudêdişer debiterebin,birevî

55Ûewtiştêkutejiçemdîtkudidestpêkêdeveguherî hêkê,ûçûkêciwançavêtederdixe,evjibilînifşaAvram kudêdirojêndawîndepadîşahbikuje,tiştekîdinnîşan nade

56Evxewnapadîşahêmine,ûşîrovekirinawêeve,û xewnraste,ûşîrovekirinakuxulamêtedayeteraste

57Jibervêyekê,padîşahêmin,bêgumantudizanîkuev pêncîûdusalinkuşehrezayênteevyekdijidayikbûna Avramdedîtine,ûhekepadîşahêminbihêlekuAvramli sererdêbijî,evêjiboziraraaxaûpadîşahêminbe,jiber kudihemûrojênkuAvramdijîdenetuûnejîpadîşahiya tedêavanebe,jiberkuevyekberêdijidayikbûnawîde dihatzanîn;ûçimapadîşahêminwînakuje,dakuxerabiya wîdirojênpaşîndejiteweredûrxistin?

58NemrûdguhdadengêAnûkîûçendxulamênxwebi dizîşandinkuherinAvrambigirinûwîbibinberpadîşah dakubêkuştin

59ÛEliyezer,xulamêAbramkupadîşahdabûwî,wê demêliberpadîşahbûûwîbihîstkuAnûkîçişîretdabû padîşahûçigotibûkupadîşahjibokuştinaAbram

60ÛElîyezerjiAbramregot:«Lezbike,rabeûcanêxwe xilasbike,dakutubidestêpadîşahnemirî,çimkîwîdi

xewnêdeevtiştlisertedît,ûAnûkîevtiştşîrovekir,û Anûkîjîliserteşîretdapadîşah.»

61ÛAbramguhdadengêEliyezer,ûAbrambilezûbez berbimalaNûhûkurêwîŞemvebazdaûliwirxwe veşartûcihekîewledît;ûxulamênpadîşahhatinmala Abramdakulêbigerin,lêewnegirtin,ûewliseranserê welêtgeriyanûewnehatdîtin,ûewçûnûliheralîgeriyan ûewnehatdîtin.

62ÛgavaxulamênpadîşahAbramnedîtin,ewvegeriyan bapadîşah,lêhêrsapadîşahlidijîAbramrawestiya,jiber kuwanewnedît,ûpadîşahevmeseleyaliserAbramji hişêxweavêt

63ÛAbrammehekêdimalaNûhdeveşartîma,hetaku padîşahevmeselejibîrkir,lêAbramhînjîjipadîşah ditirsiya;ûTerahbidizîhatkukurêxweAbramlimala Nûhbibîne,ûTerahdiçavênpadîşahdepirmezinbû.

64ÛAbramjibavêxweregot:«Matunizanîkupadîşah dixwazebişîretaşêwirmendênxweyênxerabminbikujeû navêminjierdêrake?»

65Nihalivirkîlicemteheyeûlivîwelatîçilicemte heye?Rabe,embihevreherinwelatêKenanê,dakuemji destêwîxilasbibin,dakutujîdirojêndawîndejidestêwî windanebî

66MatunizanîanjîtenebihîstiyekuNemrûdnejiber evînêyekuevhemûrûmetdidete,lêtenêjibo berjewendiyaxweyekuewhemûqenciyêdidete?

67Ûegerewjivêqencîyekmezintirjiterebike,bê gumanevtenêpûçbûnêndinyayêne,jiberkudewlemendî ûdewlemendîdirojaxezebûhêrsêdesûdmendnabin

68Nihaguhbidedengêminûemrabinûherinwelatê Kenanê,jidestêêşaNemroddûr;ûjiXudanêkuteliser erdêafirandrexizmetbikeûwêjiterebaşbe;ûhemû tiştênpûçênkutulipeywandiçîbavêje

69GavaNûhûkurêwîŞembersivaTerahdanûgotin: «GotinakuAvramjiteregotraste,Avramdevjiaxaftinê berda»

70TerahguhdadengêkurêxweAbramûTerahhertiştê kuAbramgotkir,çimkîevjiXudanbû,kupadîşahnebe sedemamirinaAbram

BEŞA13

1TerahkurêxweAbramûneviyêxweLûtkurêHaranû Saraybûkaxwe,jinakurêxweAbram,ûhemûcanên malbataxwehildaûjiUrKasdîmêbiwanreçûwelatê Kenanê.ÛgavaewgihîştinwelatêHaranê,ewliwirman, jiberkuewerdjiboçêrandinêpirbaşbûûjibokesênku biwanrebûntêraxwefirehbû.

2XelkêwelatêHeranêdîtinkuBirahîmlicemXwedêû mirovanbaşûrasteûXudanXwedayêwîbiwîreye,û hinekjixelkêwelatêHeranêhatinûtevlîBirahîmbûnûwî şîretûrêyênXudanfêrîwankirin;evzilamlicemBirahîm dimalawîdemanûpêvegirêdayîman

3ÛAbramsêsalanliwîwelatîmaûpiştîsêsalanXudan liAbramxuyabûûjêregot:«EzewXudanimkutejiUr Kasdîmêderxistûtejidestêhemûdijminênterizgarkir» 4Ûniha,egertuguhbidîdengêminûferman,qanûnû qanûnênminbiparêzî,hingêezêdijminênteliberte bişkînimûezênîjadatemînastêrkênezmananzêdebikim ûezêbereketaxweliserhemûkarêndestêntebişînimûtu êtiştekîkêmnebî

5Niharabe,jinaxweûhertiştêxwebigireûherewelatê Kenanêûliwirbimîne,ûezêliwirjiterebibimXwedaû ezêtepîrozbikimÛAbramrabûûjinaxweûhertiştê xwehildaûwekkuXudanjêregotibû,çûwelatêKenanê. ÛAbrampêncîsalîbûdemakujiHeranêderket.

6ÛAbramgihîştwelatêKenanêûlinavendabajêrbicih bûûliwirdinavzarênKenanêde,yênkuliwîwelatî dijiyan,konêxwedanî.

7GavaAbramgihîştwelatêKenanê,Xudanliwîxuyabû ûjêregot:«Evewwelatekuminhetahetayêdateû dûndanatepiştîteEzêdûndanatebikimmînastêrkên ezmananûezêhemûwelatênkutudibînîbidimdûndanate wekmîrat.»

8ÛAbramlicihêkuXwedêpêrepeyivîbûgorîgehek çêkirûAbramliwirnavêXudangazîkir

9Diwêdemêde,piştîsêsalênjiyanaAvramliwelatê Kenanê,diwêsalêdeNûhmir,kuevsalapêncîûheştemîn ajiyanaAvrambû;ûhemûrojênkuNûhjiyanehsedû pêncîsalbûnûewmir.

10ÛAbramliwelatêKenanêma,ew,jinawîûhertiştêwî, ûhemûkesênkubiwîrebûn,ûyênkujixelkêwîwelatî tevlîwîbûn;lêNahor,birayêAbram,ûbavêwîTerah,û LûtkurêHaran,ûhemûtiştêwanliHaranêman

11DipêncemînsalajiyanaAvramliwelatêKenanêde, xelkêSodomûGomorayêûhemûbajarêndeştêlihember desthilatdariyaKedorlaomer,padîşahêElamê,serîhildan, çimkîhemûpadîşahênbajarêndeştêdiwanzdehsalan xizmetaKedorlaomerkiribûnûsalanebacêdidanwî,lêdi wanrojande,disalasêzdehande,lidijîwîserîhildan 12ÛdisaladehêyajiyanaAvramliwelatêKenanêde,di navberaNemrodpadîşahêŞînarûKedorlaomerpadîşahê Elamêdeşerçêbû,ûNemrodhatkubiKedorlaomerreşer bikeûwîbindestbike

13ÇimkîwêdemêKedorlaomeryekjimîrênleşkerên Nimrodbû,ûgavahemûmirovênlibircêbelavbûnûyên mayîjîliserrûyêerdêbelavbûn,Kedorlaomerçûwelatê Elamêûliserwêhukumkirûlidijîaxayêxweserîhilda.

14Ûdiwanrojande,gavaNimroddîtkubajarêndeştê serîhildane,ewbiserbilindîûhêrsêhatşerêlidijî Kedorlaomer,ûNimrodhemûmîrûbindestênxwe,nêzîkî heftsedhezarzilam,civandinûlidijîKedorlaomerçûn,û Kedorlaomerbipênchezarzilamanderketpêşberîwî,û wanjiboşerligeliyêBabîlê,kudinavberaElamûŞînar deye,amadebûn

15Ûhemûwanpadîşahanliwirşerkirin,ûNimrodûgelê wîlibergelêKedorlaomerhatinşikandin,ûjimirovên Nimrodnêzîkîşeşsedhezarkesmirin,ûMardonkurê padîşahjîdinavwandeket.

16ÛNimrodreviyaûbişermûbêrûmetîvegeriyawelatê xwe,ûewdemekdirêjdibindestêKedorlaomerdema,û Kedorlaomervegeriyawelatêxweûmîrênartêşaxwe şandinbapadîşahênkulidorawîdijiyan,baArioch padîşahêElasarûbaTidalpadîşahêGoyim,ûpeymanekbi wanreçêkir,ûewhemîguhdanfermanênwî

17ÛdipanzdehsaliyajiyanaAvramliwelatêKenanêde bû,kuevsalheftêsaliyajiyanaAvrame,ûXudandiwê salêdeliAvramxuyabûûjêregot:«EzXudanimkuteji ÛrKasdîmêderxistimdakueverdwekmîratbidimte» 18Nihaliberminbimeşeûbêkêmahîbeûfermanênmin biparêze,çimkîezêvêaxêjiçemêMisrêhetaçemêmezin Firatbidimteûdûndanatewekmîrat

19Ûtudêbiaştîûditemenêbaşdebigihîjîbabavûkalên xwe,ûnifşaçaremîndêlivir,livîwelatî,vegereûwêheta hetayêmîrasbigireÛBirahîmgorîgehekçêkirûnavê Xudanêkujêrexuyabûgazîkirûlisergorîgehêqurbanji Xudanrepêşkêşkirin.

20DiwêdemêdeAbramvegeriyaûçûHaranêdakubav ûdiyaxweûmalbatabavêxwebibîneAbramûjinawîû hertiştêwîvegeriyanHaranêûAbrampêncsalanli Haranêma

21GelekjixelkêHeranê,nêzîkîheftêûdumêr,lipey AvramçûnûAvramşîretûrêyênXudanhînîwankirû wanfêrînaskirinaXudankir

22DiwanrojandeXudanliHaranêliAbramxuyabûûjê regot:«Vaye,evbîstsalinkuminjiteregotiye:

23Jiwelatêxwe,jicihêjidayikbûnaxweûjimalabavê xwederkeve,herewîwelatîkuminnîşanîtedakubidim teûzar'okênte,çimkîliwirezêtepîrozbikimûtebikim miletekîmezinûnavêtemezinbikimûditededêeşîrên dinyayêbênpîrozkirin.

24Niharabe,jivîcihîderkeve,tu,jinateûhemûtiştênte, herkesêkulimalateçêbûyeûhemûcanênkuteliHaranê çêkirine,ûwanbixwerejivirderxeûrabekuvegere welatêKenanê

25ÛAbramrabûûjinaxweSarayûhertiştêxweûhemû tiştênkulimalaxwejiwîreçêbûnûcanênkuliHaranê çêkirin,hildaûderketinkuherinwelatêKenanê

26ÛAbramçûûligorgotinaXudanvegeriyawelatê Kenanê.ÛLût,kurêbirayêwîHaran,jîbiwîreçû.Gava AbramjiHaranêderketdakuvegerewelatêKenanê,ew heftêûpêncsalîbû

27ÛewligorgotinaXudanjiAbramrehatwelatê KenanêûkonêxwedanîûlideştaMamreyêbicihbûLût, kurêbirayêwî,ûhertiştêwîjîbiwîrebûn

28XudandîsaliAbramxuyabûûgot:«Ezêvêaxêbidim dûndanate»ÛliwirAbramjiboXudanêkujêrexuyabû gorîgehekçêkirûhetaîrojîlideştaMamreyêheye

BEŞA14

1DiwanrojandeliwelatêŞînarêzilamekîşehrezahebû kudihemûşehrezayiyêdeşehrezabûûxuyangekîwî xweşikbû,lêewxizanûfeqîrbû;navêwîRîkayonbûû ewbizehmetîxwexwedîdikir.

2ÛwîbiryardakubiçeMisrê,baOswîrîskurêAnom padîşahêMisrê,dakuşehrezayiyaxwenîşanîpadîşahbide; jiberkudibekuewdiçavênwîdekerembibîne,wîbilind bikeûxwedîbike;ûRikayonjîwisakir

3ÛgavaRikayonhatMisrê,wîjiniştecihênMisrêliser padîşahpirsî,ûniştecihênMisrêadetapadîşahêMisrêjêre gotin,jiberkuwêdemêadetapadîşahêMisrêewbûkuew jiqesraxweyapadîşahîderkeveûtenêrojekêdisalêdeli derveweredîtin,ûpiştîwêpadîşahvedigeriyaqesraxwe dakuliwirbimîne

4Ûrojakupadîşahçûderve,wîliwelêthukimdaûher kesêkudozekhebûwêrojêhatberpadîşahdakudaxwaza xwebidestbixe

5ÛgavaRîkayonbihîstkuliMisrêadetheyeûewnikare biçeberçavênpadîşah,ewpirxemgînbûûpirxemgînbû

6ÛêvarêRîkayonderketûxaniyekîwêranbûyîdît,ku berêliMisrênanpêjxanebû,ûtevahiyaşevêliwirdi

tehliyacanêxwedemaûjibirçîbûnêacizbû,xewjiçavên wîçû.

7ÛRikayondidilêxwedefikirîkadivêlibajêrçibike hetakupadîşahxuyabibe,ûçawadikareliwirbimîne.

8Ûewsibêrabûûgeriya,ûdirêyaxwederastîwankesan hatkusebzeûcûrbecûrtovdifirotinûewbiwan niştecihandabîndikirin

9ÛRikayondixwesthemantiştîbikedakulibajêrdebara xwebike,lêewbiadetênxelkênenasbûûdinavwande mînakorekîbû

10Ûewçûûsebzepeydakirdakuwanjibodebaraxwe bifiroşe,ûelaletlidorawîciviyanûtinazênxwepêkirin,û sebzeyênwîjêstandinûtiştekjêrenehiştin.

11Ûewjiwirbidiltengiyêrabûûbiaxînekêçû nanpêjxaneyakutevahiyaşevaberêlêmabû,ûşevadinli wirraza.

12Ûwêşevêdîsadihundirêxwedefikirîkaçawadikare xwejibirçîbûnêrizgarbike,ûwîplanekçêkirkaçawa tevbigere.

13Ûewsibêrabûûbijîrîtevgeriya,ûçûûsîzilamên bihêzjielaletêkirêkirkuamûrênwanênşerdidestênwan dehildigirtin,ûewbirinserêgoraMisrêûewliwirdanîn.

14Ûwîfermandawanûgot:«Padîşahwihadibêje:‘Xwe bihêzbikinûmêrxasbin,ûbilatukeslivirneyêveşartin hetakudusedzîvneyêndayîn,ûhingêewdikarewere veşartinÛwanmirovantevahiyawêsalêligorîfermana RîkayonbigelêMisrêrekirin

15ÛdiheştmehandeRikayonûmirovênwîgelek dewlemendiyênzîvûzêrberhevkirin,ûRikayon hejmarekemezinjihespûheywanêndingirt,ûwîmirovên dinkirêkir,ûwîhespdanwanûewlicemwîman.

16Ûgavasalhat,diwêdemêdekupadîşahçûbajêr, hemûniştecihênMisrêlihevciviyandakubiwîreliser karêRîkayonûmirovênwîbiaxivin.

17PadîşahdirojadiyarkirîdederketderveûhemûMisrî hatinberwîûqîrkirinûgotin:

18Bilapadîşahhetahetayêbijî.Evçiyekutulibajêrbi xulamênxwedikî,kunahêlîcenazeyekwereveşartinheta kuewqaszîvûzêrneyêdayîn?Matiştekîwisaliseranserê dinyayê,jirojênpadîşahênberêhetarojaîro,hatiyekirin kumirîtenêbibihayekîdiyarkirîneyênveşartin?

19Emdizaninkudinavpadîşahandeadetekuhersalji zindiyanbacêbistînin,lêtunetenêvêyekêdikî,lêturoj birojjimiriyanjîbacêdistînî

20Niha,eypadîşah,emêdînikarinvêyekêtehemûlbikin, jiberkutevahiyabajarjibervêyekêwêranbûye,ûmatu vêyekênizanî?

21Ûgavapadîşahhemûtiştênkuwangotibûnbihîst,ew pirhêrsbûûjibervêyekêhêrsawîdihundirêwîdeşewitî, jiberkuwîtiştekjivêyekênizanibû

22Padîşahgot:«Kîyeûlikuyeewkesêkubêfermana mindiwelatêmindevêxerabiyêdike?Bêgumantuyêji minrebêjî»

23ÛhemûkarênRikayonûmirovênwîjêregotin,hêrsa padîşahbilindbûûfermandakuRikayonûmirovênwî bîninberwî

24ÛRikayonnêzîkîhezarzarok,kurûkeç,hildaûwanbi hevrîşimûnakışancilkir,ûewliserhespansiwarkirûbi rêyamirovênxweşandbapadîşah,ûwîgelekzîvûzêrû kevirênhêja,ûhespekîxurtûxweşik,wekîdiyariyekjibo padîşah,girt,kuewpêrehatberpadîşahûliberwîserê

xwexwarkir;ûpadîşah,xulamênwîûhemîniştecihên MisrêjikarêRikayonmatmayîman,ûwandewlemendiya wîûdiyariyakuwîjipadîşahreanîbûdîtin

25Evyekjipadîşahrepirxweşhatûewpêecêbmayîma; ûgavaRîkayonliberwîrûnişt,padîşahjêliserhemû karênwîpirsî,ûRîkayonhemûgotinênxwebiaqilmendîli berpadîşah,xulamênwîûhemûniştecihênMisrêgot

26ÛgavapadîşahgotinênRikayonûşehrezayiyawîbihîst, Rikayonliberçavênwîkeremdît,ûjiberşehrezayiyaû axaftinênwîyênhêja,jialiyêhemûxulamênpadîşahû hemûniştecihênMisrêvekeremûdilovanîlêhatkirin,ûji wêdemêveewpirjiwîhezkirin

27PadîşahbersivdaûjiRîkayonregot:«Êdînavête Rîkayonnabe,lênavêteFîr’ewnbe,jiberkutejimiriyan bacdistand;ûnavêwîFîr’ewndanî

28PadîşahûxulamênwîjiberşehrezayiyaRikayonhez dikirinûbihemûniştecihênMisrêreşêwirîndakuwî bikinparêzgarêherîbaşdibinpadîşahde

29HemûxelkêMisrêûşehrezayênwêwisakirinûevyek liMisrêbûqanûn

30ÛwanFir'ewnêRikayonkirparêzgarêbindesthilata OswîrispadîşahêMisrê,ûFir'ewnêRikayonliserMisrê hukumdarîdikir,rojaneedaletêlitevahiyabajêrdimeşand, lêpadîşahOswîrisrojekêdisalêde,demakuewderdiket dervedakuxuyabibe,dadbarîgelêwelêtdikir.

31ÛFir’ewnbihîlekarîdesthilatdariyaMisrêdesteserkir ûjihemûniştecihênMisrêbacstend

32HemûxelkêMisrêjiFirewnRikayonpirhezdikirinû fermanekdankuherpadîşahêkuliMisrêliserwanûnifşê wanhukumbike,wekîFirewnbinavbikin

33Jibervêyekêhemûpadîşahênkujiwêdemêûpêveli MisrêhukumdarîkirinehetarojaîrojêreFîrewntêgotin

BEŞA15

1DiwêsalêdeliseranserêwelatêKenanêxelayekegiran hebûûjiberwêxelayêniştecihênwelêtnekarînbimînin, çimkîewgelekdijwarbû

2ÛAbramûhemûtiştênwîjiberxelayêrabûnûdaketin MisrêûgavaewliçemêMisrêbûn,demekêliwirmanda kujiwestandinarêbêhnaxwevedin

3AbramûSaraylisersînorêçemêMisrêdimeşiyan,û AbramjinaxweSaraydîtkuewpirxweşike.

4ÛAbramjijinaxweSarayêregot:«JiberkuXwedête birûyekîewqasxweşikafirandiye,ezjiMisriyanditirsim, dibekuewminnekujinûtenebin,jiberkutirsaXwedêli vanderantune»

5Belê,wêdemêtuyêvêyekêbikî:Jiherkesêkujite dipirserebêjekutuxwişkaminî,dakujiminrebaşbeû embijînûneyênkuştin

6ÛAvramjihemûyênkujiberxelayêbiwîrehatibûn Misrêrejîeynîfermanda;wîjibiraziyêxweLûtrejî fermandaûgot:«GerMisrîjiteliserSarayêbipirsin,bêje kuewxwişkaAvrame»

7Lêbivanhemûfermanan,Avrambaweriyaxwebiwan neanî,lêwîSaraygirtûxistnavsîndoqekêûdinavfiraxên wandeveşart,çimkîAvramjiberxerabiyaMisriyanpirji Sarayêditirsiya

8ÛAbramûhemûtiştênwîjiçemêMisrêrabûnûgihîştin Misrê.Hêjjideriyênbajêrderneketibûn,nobedarliber wanrabûnûgotin:«Jitiştêkuweheyedehekêbidin

padîşah,hingêhûndikarinbikevinbajêr»Abramûyênku biwîrebûnjîwisakirin.

9ÛAbramûgelêwîyêkupêrebûngihîştinMisrêûgava ewhatin,wanewsandûqanîkuSaraytêdeveşartîbûû Misriyanewsandûqdîtin.

10XulamênpadîşahnêzîkîAbrambûnûgotin:«Livirdi vêsandûqêdeçiheyekumenedîtiye?Nihasandûqêveke ûjihemûtiştêntêdedehyekbidepadîşah.»

11ÛAbramgot:«Ezvêsandûqêvenakim,lêhertiştêku tujêdixwazîezêbidim»KarmendênFirewnbersiva Abramdanûgotin:«Evsandûqekjikevirênhêjaye,dehê wêbideme»

12Avramgot:«Hertiştêkutudixwazîezêbidim,lêdivê tusîndoqêvenekî»

13KarmendênpadîşahliAbramzextkirinûgihîştin sindoqê,bizorêvekirinûdîtinkujinekebedewdisindoqê deye

14GavaefserênpadîşahSaraydîtin,ewjibedewiyawê ecêbmayîmanûhemûmîrûxulamênFirewnkombûnda kuSarayêbibînin,jiberkuewpirbedewbûEfserên padîşahbazdanûhertiştêkuwandîtibûjiFirewnregotin ûpesnêSarayêdanpadîşah.Firewnfermandakuwêbînin ûjinhatberpadîşah

15ÛFir'ewnSarayêdîtûewgelekxweşhatûewbi bedewiyawêmatmayîmaûpadîşahjîjibowêgelekşabû ûdiyariyandawankesênkuxeberawêjiwîreanîn

16PaşêjinbirinmalaFirewnûAbramjiberjinaxwe xemgînbûûjiXudanduakirkuwêjidestêFirewnrizgar bike

17ÛSarayêjîwêdemêduakirûgot:«YaXudanXwedê, tejiXudanêminAbramregotkujiwelatêxweûjimala bavêxweherewelatêKenanê,ûtesozdakuegerew fermanêntebicîhbîne,tuêbiwîrebaşbikî;nihameew tiştêkutejimerefermankiribû,kirûmewelatûmalbatên xwehiştinûemçûnwelatekîxerîbûcemmiletekîkume berênasnedikir»

18Emhatinvêwelatîdakujibirçîbûnêbirevin,ûev qezayaxerabbiserêmindehat;niha,eyXudanXwedê, mejidestêvîzordarîrizgarbikeûxilasbike,ûjibo dilovaniyaxwebiminreqencîbike.

19XudanguhdadengêSarayêûmilyaketekşanddaku SarayêjidestêFirewnrizgarbike

20PadîşahhatûliberSarayêrûniştûmilyaketekîXudanli serwansekinîEwliSarayêxuyabûûjêregot:«Netirse, çimkîXudanduatebihîst»

21PadîşahçûbaSarayêûjêregot:«Ewzilamêkuteanî virçiyeûjiterelazime?»Sarayêgot:«Ewbirayêmine»

22Padîşahgot:«Lisermeyekuemwîmezinbikin,wî bilindbikinûhemûqenciyênkutufermanêdidî,jibowî bikin»ÛdiwêdemêdepadîşahjiAvramregelekzîvû zêrûkevirênhêja,digeldewar,xulamûxizmetkarênmêr şand.PadîşahfermandakuAvrambîninûewlihewşa malapadîşahrûniştûpadîşahwêşevêAvrampirbilindkir 23PadîşahnêzîkbûkubiSarayêrebipeyiveûdestêxwe dirêjkirkulêbixe,lêmilyaketbitundîlêdaûewtirsiyaû nehiştkudestêxwedirêjîwêbike

24ÛgavapadîşahnêzîkîSarayêbû,milyaketewlierdê xistûtevahiyaşevêwisapêrekirûpadîşahgelektirsiya 25ÛwêşevêmilyaketjiberSarayêhemûxulamên padîşahûhemûmalbatawîbigiranîliwanxistûwêşevê dinavxelkêmalaFirewndeşînekmezinçêbû

26GavaFirewnewxerabiyakubiserêwîdehatdît,got: «Bêgumanevtiştjibervêjinêhatiyeserêmin!»Ûewji wêdûrketûgotinênxweşpêregot

27PadîşahjiSarayêregot:«Jikeremaxwe,jiminre behsawîzilamîbikekutupêrehatîvir.»Sarayêgot:«Ev zilammêrêmineûminjiteregotkuewbirayêmine, çimkîezditirsiyamkutuwîbixerabiyênekujî»

28PadîşahjiSarayêdûrketûbelayênmilyaketêXudanji wîûmalbatawîrawestiyan;ûFirewnzanîkuewjiber Sarayêhatiyekuştin,ûpadîşahjivêyekêpirmatmayîma

29SibehêpadîşahgazîAbramkirûjêregot:«Evçiyeku tebiminkir?Çimategot:‘Ewxwişkamine’,jibervê yekêminewjixwerewekjinanî,ûevbelagiranliser minûmalbataminhat»

30Nihajinateeve,wêbigireûjiwelatêmehere,neku emhemûjiberwêbimirin.ÛFir'ewnpez,xulamûcariy, zîvûzêrhildadakubideAvramûjinawîSarayvegerand bawî

31Padîşahkeçikekkujicariyênxweçêbûanîûewwek xizmetkardaSarayê

32Padîşahjikeçaxweregot:«Keçamin,jiboteçêtireku tulimalavîmirovîxizmetkarbî,nekulimalamin xwediyamalêbî,piştîkumexerabiyakujibervêjinêbi serêmedeanîdît»

33ÛAbramrabûûhemûtiştênwîjiMisrêderketin;û Firewnfermandakuçendmirovênxwebiwîûhemûyên kubiwîreçûnreherin

34ÛAbramvegeriyawelatêKenanê,cihêkuwîgorîgeh çêkiribû,cihêkuwîpêşîkonêxwelêdanîbû

35LûtêkurêHaran,birayêAvram,xwedîyêgelekpez, dewarûkonbû,çimkîXudanjiberAvramwangelek qencîkir

36ÛgavaAbramliwîwelatîdima,şivanênLûtbişivanên Abramrepevçûn,jiberkumilkêwanewqaszêdebûku ewnikaribûnbihevreliwîwelatîbimîninûwelatjiber pezênwannikaribûwanhilgire

37ÛgavaşivanênAbramdiçûnkupezênxwebiçêrînin, ewneçûnnavzeviyênxelkêwelêt,lêpezênşivanênLût neçûn,jiberkudestûrdidanwankulizeviyênxelkêwelêt biçêrînin.

38XelkêwelêtherrojevyekdidîtûdihatincemAbramû jiberşivanênLûtpêreşerdikirin

39ÛAbramjiLûtregot:«Evçiyekutubimindikîkuez liberxelkêwelêtbêrûmetdibî,kutufermandidîşivanê xwekupezêntelizeviyênmiletêndinbiçêrîne?Matu nizanîkuezlivîwelatîdinavzarokênKenandexerîbim, ûçimatuvêyekêbimindikî?»

40ÛAbramjibervêyekêherrojbiLûtreşerdikir,lêLût guhnedidaAbramûewhertimwisadikirûxelkêwî welatîhatinûjiAbramregotin

41ÛAbramjiLûtregot:«Hetakengêtudêjibomindi navxelkêwelêtdewekîastengiyekbî?Nihaezjitelava dikimkudinavberamedeêdîşernebe,çimkîemxizmên hevin»

42Lêezjitericadikimkujimincudabibî,hereûcihekî hilbijêrekutulêbipezûhemûtiştênxwerelêbimînî,lê xwejimin,tuûmalbataxwedûrbigire.

43Ûjiçûyînajiminnetirse,çimkîhegerkesekzirarêbide te,jiminrebêjeûezêtoladozatejêhilînim,tenêjimin dûrbikeve.

44ÛgavaAbramevhemûgotinjiLûtregotin,Lûtrabûû çavênxweberbideştaUrdunêvebilindkir.

45Ûwîdîtkutevahiyavêderêbaşavdayîbû,ûjibo mirovanbaşbûûherwehajibopezçêregehpeydadikir.

46ÛLûtjiAbramçûwîcihîûliwirkonêxwedanîûli Sodomêbicihbûûewjihevveqetiyan

47ÛAbramlideştaMamrê,kuliHebronêye,rûniştû konêxweliwirdanîûAbramgeleksalanliwîcihîma.

BEŞA16

1Diwêdemêde,padîşahêElamêKedorlaomerjihemû padîşahêncîranre,jiNimrod,padîşahêŞînarêkuwêdemê dibindesthilatdariyawîdebû,ûjiTîdal,padîşahêGoyîmê, ûjiArioch,padîşahêElasarêre,kuwîpeymanekbiwanre çêkiribû,peyamşandûgot:«Werincemminûalîkariya minbikin,dakuemhemûbajarênSodomêûniştecihênwê têkbibin,çimkîewsêzdehsalinlidijîminserîhildidin» 2Evçarpadîşahbihemûwargehênxweve,nêzîkîheştsed hezarmêr,çûnûherkesêkuliserrêyaxwedîtin,kuştin 3PêncpadîşahênSodomûGomorayê,Şînabpadîşahê Admayê,ŞemeberpadîşahêSeboyîm,Berapadîşahê Sodomê,BerşapadîşahêGomorayêûBelapadîşahêSoarê derketinpêşberîwanûhemûligeliyêSiddimêlihev civiyan.

4ÛvannehpadîşahanligeliyêSiddimşerkirin;û padîşahênSodomûGomorayêliberpadîşahênElamê hatinşikandin.

5GeliyêSiddimtijîçalênkilsêbûûpadîşahênElamêli peypadîşahênSodomêketin,ûpadîşahênSodomêbi wargehênxwerevînûketinnavçalênkilsê,ûhemûyênku mayîjiboewlehiyêçûnçiyê,ûpêncpadîşahênElamêli peywanhatinûhetaderiyênSodomêlipeywanketin,û hertiştêkuliSodomêhebûgirtin.

6WanhemûbajarênSodomûGomorayêtalankirin,û kurêbirayêAbram,Lûtûmilkêwîjîbirin,ûhemû kelûpelênbajarênSodomêdesteserkirinûçûn;ûUnik, xulamêAbram,kudişerdebû,evyekdîtûjiAbramre gotkupadîşahançibibajarênSodomêkiribûnûkuLûtji aliyêwanvedîlhatibûgirtin.

7ÛAbramevyekbihîstûbiqasîsêsedûhejdehzilamên xwererabûserxweûwêşevêlipeyvanpadîşahanketû ewkuşt.HemûjîliberAbramûzilamênwîketinûjibilî çarpadîşahankureviyabûn,keseknemaHeryekjiwanbi rêyaxweveçû

8ÛAvramhemûmilkêSodomêbidestxist,herwihaLût ûmilkêwî,jinênwîûzarokênwîûhertiştêwîjîbidest xist,jibervêyekêtiştekjiLûtrekêmnebû.

9Ûgavaewjitêkbirinavanpadîşahanvegeriya,ewû mirovênwîjigeliyêSiddimderbasbûnkupadîşahanliwir bihevreşerkiribûn

10PadîşahêSodomêBeraûyêndinênkubiwîrebûn,ji çalêngêzêyênkuewketinenavwanderketin,dakurastî Avramûmirovênwîwerin

11ÛAdonîzedekêpadîşahêOrşelîmê,ewŞembû,bi mirovênxwerederketkubinanûşerabêrepêşwaziya AbramûgelêwîbikeûewligeliyêMelekbihevreman.

12AdonîsedekAbrampîrozkirûAbramjihemûtiştênku jitalanadijminênxweanîbûdehyekdawî,çimkî AdonîsedekliberXwedêkahînbû.

13HemûpadîşahênSodomûGomorayêyênliwirû xulamênwannêzîkîAvrambûnûjêlavakirinkuxulamên wanênkuewdîlgirtibûvegerînewanûhemûmilkêwanjî jixwerebibe.

14ÛAvrambersivapadîşahênSodomêdaûgot:«Birastî jîXudanêkuerdûezmanafirandûcanêminjiher tengahiyêrizgarkirûîroezjidijminênminrizgarkirimû ewdandestêmin,eztiştekîjitenagirim,dakutusibê pesnêxwenedîûnebêjî:Avramjimilkêmeyêkuxilaskir dewlemendbû»

15ÇimkîXudanXwedayêmin,yêkuezpêbawerim,ji minregot:«Tukêmasiyekênabînî,çimkîezêtedihemû karêndestêntedepîrozbikim.»

16Ûnihavaye,hertiştêteye,bigireûhere;binavê Xudanêzindî,ezjitejitucanekîhetapêlavekêanjîtêlekê tiştekînagirim,jibilîmesrefaxwarinakesênkubiminre çûneşer,ûherwehaparênmêrênkubiminreçûne,Anar, AşkolûMamre,ewûmêrênwan,ûherwehayênkujibo çavdêrîkirinaeşyayênmane,ewêparaxwejitalanêbigirin.

17PadîşahênSodomêhertiştêkuAvramgotibûdanwîû ewzordanwîkujihertiştêkuewdixwazebistîne,lêwî nexwest.

18ÛwîpadîşahênSodomêûyênmayîyênmirovênwan şandinûliserLûtfermandawanûewçûncihênxwe

19ÛLût,kurêbirayêxwe,bimilkêxwereşandûewjîbi wanreçû,Lûtvegeriyamalaxwe,liSodomê,ûAbramû gelêwîvegeriyanmalaxwelideştaMamrê,kuliHebronê ye.

20DiwêdemêdeXudandîsaliHebronêliAvramxuyabû ûjêregot:«Netirse,xelatateliberminpirmezine,çimkî eztenahêlimhetakueztezêdenekimûtepîroznekimû dûndanatenekimmînastêrkênezmanan,yênkunayên pîvandinûhejmartin»

21Ûezêhemûvanaxanbidimnîjadate,kutubiçavên xwedibînî,ezêwanwekmîratekhetahetayêbidimwan, tenêxurtbeûnetirse,liberminbimeşeûbêkêmahîbe 22ÛdisalaheftêûheştemînajiyanaAbramde,diwêsalê deRewo,kurêPeleg,mirûhemûrojênRewodusedûsîû nehsaljiyaûewmir

23Saray,keçaHaran,jinaAbram,diwanrojandehîn bêzarbû;wênekurûnejîkeçjiAbramreneanîndinyayê 24Ûgavawêdîtkuzarokênwêçênabin,wêHacer, xizmetkaraxweyakuFir'ewndabûwê,girtûdaAvram, mêrêxwe,wekjin

25ÇimkîHacerhemûrêyênSarayêfêrbû,wekîkuSarayê fêrîwêkiribû,ewdişopandinarêyênxweyênbaşdebitu awayîkêmasînîşanneda

26ÛSarayêjiAvramregot:«VayexizmetkaraminHacer, herebawêdakuewliserçokênminzarokbînedinyayê, dakuezjîbiwêzarokanbînim»

27ÛdidawiyadehsalênjiyanaAvramliwelatêKenanê de,kuevsalheştêûpêncsaljijiyanaAvrambû,Sarayê Hacerdawî

28ÛAvramguhdadengêjinaxweSarayêûcêriyaxwe HacergirtûAvramhatbawêûewducanîma

29ÛgavaHacerdîtkuewducanîbûye,ewpirkêfxweşbû, ûxwediyawêdiçavênwêdebiçûkhatdîtin,ûwêdidilê xwedegot:«EvtenêdikarebibesedemkuezliberXwedê jiSarayêxwediyaxweçêtirim,jiberkudihemûrojênku xwediyaminbiaxayêminrebû,ewducanînebû,lêXudan didemekwusakurtdehiştkuezbiwîducanîbibim»

30GavaSarayêdîtkuHacerjiAvramducanîbûye,Sarayê çavnebariyaxizmetkaraxwekirûSarayêdidilêxwede got:«Evbirastînetiştekîdine,jibilîkuewjiminçêtir e.»

31ÛSarayêjiAvramregot:«Bilaneheqiyaminliserte be,çimkîgavatejibozarokanliberXudanduakir,çima tejibominduanekirkuXudanjitetovbidemin?»

32ÛgavaezlibertebiHacerêrediaxivim,ewgotinên minpaşguhdike,jiberkuewducanîyeûtutiştekîjêre nabêjî;bilaXudandinavberaminûtedejibotiştêkutebi minkiriyehukimbike

33ÛAbramjiSarayêregot:«Vayexizmetkaratedidestê tedeye,çikudiçavêntedexweşxuyabike,biwêbike.»

ÛSarayêêşkişandserwêûHacerjiberwêreviyaçolê

34MilyaketekîXudanwêlicihêkuewreviyabû,likêleka bîrekêdîtûjêregot:«Netirse,ezêdûndanatezêdebikim, çimkîtuêkurekîbînedinyayêûnavêwîÎsmaîllêbikî; nihavegerebaSarayê,xatûnaxwe,ûxwedibindestênwê debicihbike.»

35HacernavêwêbîrêBîr-Lahay-Roydanî,kuewdi navberaQadeşûçolaBeredêdeye

36ÛdiwêdemêdeHacervegeriyamalaaxayêxweûdi dawiyarojandeHacerêkurekjiAbramreanîûAbram navêwîdanîÎsmaîl;ûgavaAbramewanîdinyayê,ew heştêûşeşsalîbû.

BEŞA17

1Ûdiwanrojande,disalanodûyekemajiyanaAvram de,zarokênKîttimlidijîzarokênTubalşerkirin,çimkî gavaXudankurênmirovanliserrûyêerdêbelavkirin, zarokênKîttimçûnûxwelideştaKanopyayêbicihkirin, ûwanliwirbajaravakirinûlikêlekaçemêTibreubicih bûn.

2ZarokênTuballiTuskanayêbicihbûnûsînorênwan digihîştinçemêTibreuûzarokênTuballiTuskanayê bajarekavakirinûnavêSabîna,ligorînavêSabînakurê bavêwanTubal,lêkirinûhetarojaîroliwirbicihbûn 3ÛdiwêdemêdezarokênKîtîmbizarokênTûbalreşer kirinûzarokênTûballiberzarokênKîtîmhatinşikandinû zarokênKîtîmsêsedûheftêmêrjizarokênTûbalkirin qurban

4ÛdiwêdemêdezarokênTûbalsondxwarinjizarokên Kîtîmreûgotin:«Hûnêdinavberamedenezewicinûtu keskeçaxwenedetukurênKîtîm»

5ÇimkîhemûkeçênTubaldiwanrojandexweşikbûn, çimkîwêdemêliseranserêdinyayêtujinênbiqasîkeçên Tubalxweşiktunebûn.

6Ûhemûyênkujibedewiyajinankêfxweşdibûnçûnba keçênTubalûjiwanjingirtin,ûkurênmirovan,padîşahû mîrênkujibedewiyajinanpirkêfxweşdibûn,diwanrojan dejikeçênTubaljingirtin.

7ÛpiştîsêsalanjisondxwarinazarokênTûbaljizarokên Kîtîmrekukeçênxwenedinwan,nêzîkîbîstmêrji zarokênKîtîmçûnkuhinjikeçênTûbalbixwerebibin,lê wantişteknedît

8ÇimkîzarokênTubalsondênxwegirtinkubiwanre nezewicinûsondênxweneşkandin

9Ûdirojênçinînêde,zarokênTubalçûnzeviyênxweda kuçinînaxweberhevbikin,wêdemêxortênKîtîmêlihev

civiyanûçûnbajarêSabînayê,ûhermêrekîjinekjikeçên Tubalgirtûewçûnbajarênxwe.

10ÛzarokênTubalbihîstinûçûnkubiwanreşerbikin,lê ewnekarînliserwanbiserbikevin,jiberkuçiyajiwan pirbilindbû,ûgavawandîtkuewnikarinliserwanbiser bikevin,ewvegeriyanwelatêxwe

11ÛdişoreşasalêdezarokênTubalçûnûjiwanbajarên kunêzîkîwanbûnnêzîkîdehhezarmêrkirêkirinûewçûn şerêzarokênKîtîm

12ÛzarokênTubalçûnşerlidijîzarokênKîtîm,daku welatêwanwêranbikinûwantengavbikin,ûdivê pevçûnêdezarokênTuballiserzarokênKîtîmserketin,û zarokênKîtîm,gavadîtinkuewpirtengavbûne,zarokên kujikeçênTubalçêbûbûn,liserdîwarêkuhatibûçêkirin, hildandakuliberçavênzarokênTubalbin

13ÛzarokênKîtîmjiwanregotin:«Mahûnhatinekubi kurûkeçênxwereşerbikin,ûjiwêdemêhetanihaem wekîgoştûhestiyênwenehatinehesibandin?»

14ÛgavazarokênTûbalevyekbihîstin,wandevjişerêbi zarokênKîtîmreberdanûewçûn

15Ûewvegeriyanbajarênxwe,ûzarokênKîttimdiwê demêdelihevciviyanûdubajarlikêlekaderyayêava kirin,ûwanyekjiwanPurtuûyadinArizabinavkir

16ÛAvramêkurêTerahwêdemênodûnehsalîbû

17DiwêdemêdeXudanjêrexuyabûûjêregot:«Ezê peymanaxwedinavberaxweûtedeçêbikimûezê dûndanatepirzêdebikimEvpeymanakuezdinavbera xweûtedeçêdikime:Herkurêkur,tuûdûndanatepiştî te,weresinetkirin»

18Diheştrojîdewêweresinetkirinûevpeymanwêdi goştêwedewekpeymanekeherheyîbimîne.

19Jibervêyekê,êdînavêteneAbrambe,lêBirahîmbeû jinatejîneSaraybe,lêSara

20Çimkîezêweherduyanjîpîrozbikimûdûndanatepiştî tezêdebikim,dakutubibîmiletekîmezinûpadîşahwêji tederkevin

BEŞA18

1ÎbrahîmrabûûhertiştêkuXwedêjêregotibûkir.Wî mirovênjimalaxweûyênkubipereyênxwehatibûnkirîn hildaûwekkuXudanjêregotibû,ewsinetkirin

2Ûyekjînemakuwîewsinetnekiribe,ûBirahîmûkurê wîÎsmaîljigoştêpêşçermêxwehatinsinetkirin;Îsmaîl sêzdehsalîbûdemakuewjigoştêpêşçermêxwehat sinetkirin.

3ÛdirojasisiyandeBirahîmjikonêxwederketûliber derîrûniştdakudidemaêşalaşêxwedejigermahiyarojê kêfêwerbigire

4ÛXudanlideştaMamreyêxuyabûûsêmilyaketênxwe yênxizmetkarşandinserdanawîEwliberderiyêkonê rûniştibû.Çavênxwebilindkirûdîtkusêzilamjidûrve dihatinEwrabûserxweûbazdakupêşwaziyawanbike Liberwantewandûewbirmalaxwe

5Ûwîjiwanregot:«Hekeminnihaliberçavênwe dilovanîdîtibe,werinûperçeyeknanbixwin»Wîewpêça ûewvegeriyanûavdawanûlingênxweşuştinûewliber deriyêkondanînbindarekê

6Birahîmbezîûgolikekînermûbaşhilda,lezkirkuwî serjêbikeûdaxulamêxweEliyezerkutamaxweçêbike.

7BirahîmhatbaSarayêdikondeûjêregot:«Zûsêpîvan ardêbaşamadebike,bihevîrbikeûjibotenûrêkugoşttê deyenançêke»Wêjîwisakir

8Birahîmlezkirûrûnûşîr,goştêdewarûpezanîberwan ûberîkugoştêgolikêtêrbipijeûwanbixwe,dawanku bixwin

9Ûgavawanxwarinqedand,yekîjiwanjêregot:«Ezê diwextêjiyanaxwedevegerimbateûSara,jinate,wê kurekîbîne»

10Piştreewzilamçûnûçûncihênkuewhatibûnşandin 11DiwanrojandehemûxelkêSodomûGomorayê,û hemûpêncbajaran,lihemberXudanpirxerabûgunehkar bûnûwanbikirêtiyênxweXudanacizkirin,ûewdi pîrbûnabikirêtîûtinazîdeliberXudanxurtbûn,ûxerabî ûsûcênwandiwanrojandeliberXudanmezinbûn

12Ûliwelatêwangeliyekpirfirehhebû,nêzîkînîvroj rêveçûn,ûliwirkaniyênavêûgelekgiyalidoraavê hebûn

13HemûxelkêSodomûGomorayêsalêçarcaran,bijin, zarokênxweûhertiştêxwerediçûnwirûliwirbidefû reqsanşadibûn

14Ûdidemaşahiyêdehemûradibûnûjinêncîranênxwe ûhinekjîkeçênnezewicîyêncîranênxwedigirtinûkêfa wandihat,ûhermêrekjinûkeçaxwedidestêncîranêxwe dedidîtûpeyvekjînedigot.

15Ûwanjisibêhetaêvarêwihadikir,ûpiştrehermêrek vedigeriyamalaxweûherjinekvedigeriyaçadraxwe;wan hertimsalêçarcaranwihadikir.

16Herwihagavaxerîbekdihatbajarênwanûkelûpelênku jiboavêtinawankirîbûn,dianîn,xelkêvanbajaran,jin, mêrûzarok,ciwanûkal,dicivînûdiçûnbawîzilamîû kelûpelênwîbizorêdistandin,hinekîdidanherkesîheta kuhemûkelûpelênxwediyêwîyênkuewanîbûnwelêtbi dawîdibûn.

17Ûegerxwediyêkelûpelanbiwanrenîqaşbikiraû bigota:«Evçikarekuwebiminkir?»,ewyekbiyek nêzîkîwîdibûnûheryekewhindiktiştnîşanîwîdidaû tinazênxwepêdikirinûdigotin:«Mintenêewhindiktişt girtkutedamin»Ûgavawîevyekjihemûyandibihîst, ewbixemgînîûdiltengiyêjiwandiçû,demakuewhemû radibûnûlipeywîdiçûnûbidengûlerzekmezinwîji bajêrderdixistin

18ÛzilamekjiwelatêElamêhebûkubirihetîdirêde diçû,liserkerêxwerûniştibû,kucilêxweşikêrengên cûrbecûrhilgirtibûûcilêbitêlekêliserkerêhatibûgirêdan 19EwzilamdirêdebûûdikolanênSodomêrederbas dibû,demakurojêvarêçûava,ewliwirmadakuşevêli wirbimîne,lêkesîewnehiştkubikevemalawî.Wêdemê liSodomêzilamekîxerabûxapînokhebû,yekîkudi xerabiyêdejêhatîbû,navêwîHedadbû 20Ûçavênxwebilindkirûrêwîlikolanabajêrdît,hatba wîûjêregot:«Tujikutêyîûtudiçîkuderê?»

21Ûzilamjêregot:«EzjiHebronêberbiElamêvediçim, cihêkuezlême,ûgavakuezjirojhilatderbasbûm,kesî nehiştkuezbiçimmalawî,herçendnanûavûherweha kaûxwarinjibokeraminhebûjî,lêtiştekkêmnebû» 22ÛHedadbersivdaûjêregot:«Hertiştêkutudixwazî, ezêtepeydabikim,lêtuêtevahiyaşevêlikolanênemînî» 23ÛHedadewbirmalaxwe,ûwîcilêkerêbitêljiser kerêderxistûewanîmalaxwe,ûwîkaûxwarindakerê

demakurêwîlimalaHedadxwarûvexwar,ûewwêşevê liwirma.

24Ûsibêrêwîzûrabûdakurêwîtiyaxwebidomîne,dema kuHedadjêregot:«Libendêbe,dilêxwebiperçeyeknan rehetbikeûdûrehere»,ûzilamwisakir;ûewlicemwî ma,ûherduyandirojêdebihevrexwarinûvexwarin, demakuzilamrabûkuhere

25ÛHedadjêregot:«Vaye,rojberbidawiyêvediçe, çêtirekututevahiyaşevêbimînîdakudilêtearambibe» Ûwîewzordakuewtevahiyaşevêliwirbimîne,ûroja duyemînewzûrabûkuhere,lêHedadewzordaûgot: «Dilêxwebiperçeyeknanrehetbikeûdûrehere»Ûew rojaduyemînjîliwirmaûbiwîrexwar,ûdûrezilam rabûdakurêwîtiyaxwebidomîne

26ÛHedadjêregot:«Vaye,rojberbidawiyêvediçe,li cemminbimînedakudilêterehetbikimûsibêzûrabeû biçerêyaxwe»

27Lêzilamnexwestbimîne,rabûûkerêxwezincîrkir Demakuewkerêxwezincîrdikir,jinaHedadjimêrêxwe regot:«Vayeevzilamdurojinlicemmemaye,dixweû vedixweûtişteknedayeme,ûnihaewêbêykutiştekbide jimehere?»ÛHedadjêregot:«Bêdengbe.»

28Ûzilamkerêxwezînkirdakubiçe,ûjiHîdadxwestku têlûcilbidewîdakuwîbikerêvegirêbide

29ÛHedadjêregot:«Tuçidibêjî?»Ûwîjêregot: «Efendiyêmin,wêtêlûcilêbirengêncûrbecûrçêkirî,ku telimalaxwedeveşartiyedakuezlêxwedîderkevim, bidemin.»

30ÛHedadbersivazilamdaûgot:«Evşîrovekirina xewnateye,ewtêlakutedîttêwêwateyêkujiyanatedê mînatêlekdirêjbibe,ûdîtinacilêbihercûrerengan,têwê wateyêkurezektedêhebekututêdedarênhercûrefêkî biçînî

31Ûrêwiyêbersivdaûgot:«Newisayexudanêmin, çimkîezşiyarbûmdemakumintêlûherwehacilêbi rengêncûdahatiyehunandindate,kutejikerêderxistda kuwanjibominlixwebikî;ûHedadbersivdaûgot:«Bê gumanminşîroveyaxewnatejiteregotûewxewnekbaş e,ûevşîroveyawêye»

32Nihakurênmirovançarzîvbidinmin,ewerkêminjibo şîrovekirinaxewnan,ûtenêjiteezsêzîvdixwazim 33EvzilambigotinênHîdadpirhêrsbû,bikulûxemgîn giriyaûHîdadbirbaSerakêhakimêSodomê.

34ÛzilamdozaxweliberSerakdadwerpêşkêşkir,lê Hedadbersivdaûgot:«Newisaye,lêmeselewihaye»û dadwerjirêwiyêregot:«EvzilamHedadrastjitere dibêje,jiberkuewdibajarandebişîrovekirinarasta xewnannavdare.

35Zilamlisergotinadadwerqîriyaûgot:«Newisaye Xudanêmin,çimkîdiwêrojêdemintêlûcilêkuliser kerêbûdawî,dakuwandimalaxwedebihêle» Herduyanliberdadwernîqaşkirin,yekîgot:«Meselewisa ye»,yêdinjîberevajîgot

36ÛHedadjizilamregot:«Çarzîvbideminkuezjibo şîrovekirinaxewnênxwebidim;eztiştekînadim;ûheqê çarxwarinênkutelimalaminxwarinebidemin»

37ÛzilamjiHîdadregot:«Birastîezêheqêtiştêkumin limalatexwarbidimte,tenêtêlûcilêkutedimalaxwe deveşartiyebidemin»

38ÛHedadliberdadwerbersivdaûjizilamregot:«Ma minşîrovekirinaxewnatejiterenegot?Têltêwateyaku

rojêntedêmînatêlekdirêjbibin,ûcilêwêjîtêwateyaku rezektedêhebekutudêhercûredarênfêkiyantêde biçînî»

39Evşîrovekirinarastaxewnateye,nihaçarzîvênkuez wektezmînatdixwazimbidemin,çimkîezêtuberdêl nedimte

40ÛzilamjigotinênHedadgiriyaûherduyanliber dadwerpevçûn,ûdadwerfermandaxulamênxwe,yênku wanbilezûbezjimalêderxistin

41GavaxelkêSodomêbihîst,ewjihakimdûrketinûli dorawanciviyanûlidijîxerîbqîrkirinûewbilezûbezji bajêrderxistin

42Ûzilambidiltengiyacanêxwe,bişînûgirî,rêwîtiya xweliserkerêxwedomand

43Ûgavaewdiçû,jibotiştêkulibajarêxerabêSodomê hatibûserêwîdigirîya.

BEŞA19

1ÛliçarbajarênSodomêçardadwerhebûn,ûevnavên wanbûn:SeraklibajarêSodomê,ŞerkadliGomorayê, ZebnakliAdmayêûMenonliSeboyîmê.

2XulamêElîyezerBirahîmnavêncudaliwankirûSerak kirŞakra,ŞerkadkirŞakrûra,ZebnakkirKezobîmû MenonkirMatzlodîn.

3Ûbidaxwazaçarhakimênxwe,xelkêSodomû Gomorayêlikolanênbajarannivîndanîn,ûhekemirovek bihatavancihan,ewwîdigirtinûdianînseryekjinivînên xwe,ûbizorêwîdinavwanderazan

4Ûgavaewdirêjdibû,sêzilamliserêwîûsêlilingênwî radiwestiyanûwîbidirêjahiyanivînêdipîvîn,ûhekezilam jinivînêkurttirbûya,evşeşzilamwîliherduseriyênwî dirêjdikirin,ûgavaewgazîwandikir,ewbersivawî nedidan.

5Ûegerewjinivînêdirêjtirbûya,ewêherdualiyên nivînêliherduseriyanbihevvegirêbidana,hetakuew mirovbigihîştaderiyênmirinê.

6Ûegerewberdewambiqîrînaxwejiwanrebikira,ewê bersivêbidinwîûbêjin:«Wisawêbimirovekîkutê welatêmebêkirin.»

7ÛgavamirovanhemûtiştênkuxelkêbajarênSodomê dikirinbihîstin,devjihatinawirberdan

8Ûgavamirovekîbelengazbihatawelatêwan,ewzîvû zêrdidanwîûliseranserêbajêrbelavdikirinkuqetnan nedinwî,ûhekexerîbçendrojanliwirbimîneûji birçîbûnêbimire,jiberkunikaribenanpeydabike,wê demêpiştîmirinawîhemûxelkêbajêrdihatinûzîvûzêrên xweyênkudabûnwîdigirtin.

9Ûewkesênkudikarîbûnzîvanzêrêkudabûnwînas bikin,ewpaşdedistandin,ûdimirinawîdejîcilênwîjiwî dizîn,ûliserwanşerdikirin,ûyêkulisercîranêxwe serdiketewdistandin.

10Piştîwêewdibirinûdibinhindeviyandeliçolan vedişartin;ewherrojbiherkesêkudihatbawanûli welatêwandimirî,wisadikirin

11ÛpiştîdemekêSarayêEliyezerşandSodomê,dakuLût bibîneûliserrewşawîbipirse.

12ÛEliyezerçûSodomêûrastîzilamekîSodomîhatkubi kesekîxerîbreşerdikirZilamêSodomîhemûcilênwîji wîbelengazderxistûçû.

13ÛvîmirovêbelengazgazîEliyezerkirûjibertiştêku zilamêSodomîbiwîkiribû,lavajiwîkir.

14Ûwîjêregot:«Çimatubivîmirovîyêbelengazêku hatiyewelatêtewisadikî?»

15ÛzilamêSodomîbersivdaEliyezerûgot:«Maev zilambirayêteye,anîroxelkêSodomêtekiriyedadwerku tuliservîzilamîdiaxivî?»

16ÛEliyezerjiberwîmirovêbelengazbizilamêSodomî reşerkir,ûgavaEliyezernêzîkbûkucilênwîjizilamê Sodomîbistîne,ewlezkirûbikevirlieniyaEliyezerda 17XwînjieniyaEliyezerpirdiherikîûgavazilamxwîn dît,ewEliyezergirtûgot:«Jibokuminevxwînaxeraba lisereniyatejitexilaskir,heqêminbidemin,çimkîli welatêmeadetûqanûnwisaye»

18ÛEliyezerjêregot:«Teezbirîndarkirimûheqêteji mindixwaze;lêEliyezerguhnedagotinênzilamê Sodomî»

19ÛwîzilamîEliyezergirtûewbirbaŞekrayêhakimê Sodomêdakubêdarizandin.

20Ûzilamjidadwerregot:«Ezjitelavadikim,xudanê min,vîmirovîwihakiriye,çimkîminbikevirlêdaku xwînjieniyawîherikîûewnaxwazeheqêminbidemin.»

21ÛdadwerjiEliyezerregot:«Evmirovrastdibêje,heqê wîbidewî,çimkîliwelatêmeevadete»ÛEliyezer gotinêndadwerbihîstin,kevirrakirûlidadwerda,ûkevir lieniyawîket,ûxwînjieniyadadwerpirherikî,ûEliyezer got:«Gerliwelatêweevadete,wêhingêtiştêkumin diviyabûbidayawî,bidinvîmirovî,çimkîevbiryaratebû, teewfermanda»

22ÛEliyezerzilamêSodomîlicemdadwerhiştûewçû

23ÛgavapadîşahênElamêlidijîpadîşahênSodomêşer kirin,padîşahênElamêhemûmilkêSodomêgirtinûLûtbi milkêwîredîlgirtin,ûgavaevyekjiBirahîmrehategotin, ewçûûlidijîpadîşahênElamêşerkirûhemûmilkêLûtû herwehamilkêSodomêjidestênwanvegerand

24WêdemêjinaLûtkeçekanîbawîûnavêwêdanîPaltît ûgot:«JiberkuXwedêewûhemûmalbatawîji padîşahênElamêrizgarkirine»Paltît,keçaLût,mezinbû ûyekjixelkêSodomêewjixwereanî

25Ûzilamekîbelengazjibodebaraxwehatbajêrûçend rojanlibajêrmaHemûxelkêSodomêliseradetêxweîlan kirinkuhetakuewlierdêmir,qetnannedinvîzilamîÛ wanjîewxwarin.

26ÛPaltîtakeçaLûtevzilamlikolanandîtkujibirçîbûnê dimire,ûkesîtişteknedidawîkuwîsaxbihêle,ûewliber mirinêbû.

27Ûcanêwêjiberwîzilamîtijîdilovanîbû,ûwêbirojan bidizîwîbinantêrkir,ûcanêvîzilamîvejiya.

28Çimkîgavaewdiçûavêbîne,nandixenavkûzêavê,û gavadigihîştcihêkuewmirovêbelengazlêbû,nanjikûzê digirtûdidawîkubixwe;wêgelekrojanwisakir

29HemûxelkêSodomûGomorayêmeraqdikirinkuev zilamçawakaribûewqasrojanbirçîbimîne

30Ûwanjihevregot:«Evtenêxwarinûvexwarinawîye, çimkîtukesnikareewqasrojanbirçîbimîneanjîwekîvî mirovîbijî,bêyîkurûyêwîjîbiguhere;ûsêzilamanxweli cihekîkuewmirovêbelengazlêbûveşartin,dakubizanin kînanjiwîreaniyexwarinê»

31WêrojêPaltît,keçaLût,derketavêbîneûnanxistnav kûpaxweyaavê.Çûcemmalafeqîranavkişandûnanji kûpêderxistûdafeqîranûewxwar

32ÛhersêzilamandîtinkuPaltîtêçibiwîzilamêbelengaz kir,ûwanjêregot:«Erê,tuyîkuwîxwedîkiriye,ûjiber vêyekêewnebirçîmaye,nejîxuyabûyeûnejîmînayên dinmiriye.»

33Ûewhersêzilamjicihêkulêveşartîbûnderketinû Paltîtûnanêkudidestêwîfeqîrîdebû,desteserkirin

34ÛwanPaltîtgirtûewbirinberdadgerênxweûwanji wanregot:«Wêwisakir,ûewbûkunandavîmirovîyê belengaz,jibervêyekêewdivêdemêdenemir;nihajime recezayêkujivêjinêrejiberbinpêkirinaqanûnameheq dike,eşkerebike»

35HingêxelkêSodomûGomorayêlikolanabajêrciviyan ûagirpêxistin,jingirtinûavêtinnavagirûewbûxwelî.

36LibajarêAdmayêjîjinekhebûkuwanhemantiştpêkir

37ÇimkîrêwîyekhatbajarêAdmayêdakutevahiyaşevê liwirbimîne,biniyetakusibêvegeremalê,ûliberderiyê malabavêjinaciwanrûnişt,dakuliwirbimîne,jiberku rojçûbûavademakuewgihîştibûwîcihî;ûjinaciwanew liberderiyêmalêdît.

38Ûwîjiwêavxwestûwêjêregot:«Tukîyî?»Ûwîjê regot:«Ezîrodirêdediçûmûdemakurojçûavagihîştim vir,ezêtevahiyaşevêlivirbimînimûsibehêezêzûrabim ûrêwîtiyaxwebidomînim»

39Ûjinaciwançûhundirêmalêûnanûavjizilamreanî kubixweûvexwe.

40EvmeselejixelkêAdmayêreeşkerebûûewciviyanû jinaciwananînberhakiman,dakujibovêkirinaxwewê dîwanbikin.

41Ûdadwergot:«Divêhukmêmirinêliservêjinêbê dayîn,jiberkuwêqanûnamebinpêkir,ûjibervêyekêev biryardiderbarêwêdeye.»

42Xelkêwanbajaranciviyanûjinaciwananînderveû wekkudadwerfermandabû,jiserîhetabinîbihingivrûn kirinûewdanînberkomekemêşankuwêdemêdimêşên xwedebûn,ûmêşhingivliserwêfiriyanûewgezkirin hetakutevahiyalaşêwêwerimî

43Ûjinaciwanjibermêşanqêriya,lêkesîbalaxweneda wêûdilêwêpêneşewitî,ûqêrînawêhetaezmanan hilkişiya

44ÛXudanjivêyekêûjihemûkarênbajarênSodomê acizbû,jiberkuxwarinpirbûûdinavwandearamîhebû, lêdîsajînekarînfeqîrûxizananxwedîbikin,ûdiwan rojandekirinênwanênxerabûgunehênwanliberXudan mezinbûn

45ÛXudandujiwanmilyaketênkuhatibûnmalaBirahîm şandin,dakuSodomûbajarênwêwêranbikin.

46Piştîxwarinûvexwarinê,milyaketjiberderiyêkonê BirahîmrabûnûêvarêgihîştinSodomê.Lûtliberderiyê Sodomêrûniştibûûgavaewdîtin,rabûserxwedaku pêşwaziyawanbikeûhetaerdêtewand

47Ûewpirzordawanûewanînmalaxwe,xwarinda wanûewtevahiyaşevêlimalawîman.

48ÛmilyaketanjiLûtregotin:«Rabe,tuûhemûtiştênte jivêderêderkevin,dakutudineheqiyavîbajarîdenemirî, çimkîXudanwêvîcihîwêranbike»

49ÛmilyaketandestêLûtûdestêjinawî,destênzarokên wîûhertiştêwîgirtin,ewderxistinderveûliderveyî bajarandanîn

50ÛwanjiLûtregot:«Jiborizgarkirinacanêxwe bireve!»Ûewûhertiştêwîreviya.

51HingêXudanjiezmananliserSodomûGomorayêûli servanhemûbajarankewkurtûagirjiXudanbarand.

52Ûwîevbajar,hemûdeştûhemûniştecihênbajaranû tiştênkulisererdêşîndibûn,wêrankirin;ûAdo,jinaLût, paşvenihêrîdakuwêranbûnabajaranbibîne,jiberkudilê wêjiberkeçênwêyênkuliSodomêmabûn,lêket,jiber kuewbiwêreneçûn

53Ûgavawêpaşvenihêrî,ewbûstûnekxwê,ûewheta rojaîrojîliwêderêye

54Ûgayênkuliwêderêradiwestiyanherrojxwêheta dawiyalingênxwedihejandin,ûsibehêewjinûvediherikî, ûewdîsawêdihejandinhetarojaîro

55Lûtûdukeçênwîyênkulibawîmanreviyanûçûn şikeftaAdullamûdemekêliwirman

56Birahîmserêsibêzûrabûdakubibînekaçibibajarên Sodomêhatiyekirin;wînihêrîûdîtkudûyêbajaranmîna dûyêfirinekêderdikeve

57Lûtûherdukeçênwîdişikeftêdeman,ûwanbavêxwe şerabdavexwarinûewpêrerazan,çimkîwandigotqeyli serrûyêerdêmirovektunekujiwantovderxe,jiberku wandigotqeytevahiyadinyayêwêranbûye

58Herdujîbibavêxwererazan,ducanîbûnûkuranîn dinyayêYapêşînavêkurêxweMoabdanîûgot:«Ezji bavêxwewîducanîkirimEwbavêMoabîyanehetaroja îro.»

59ÛyabiçûkjînavêkurêxwedanîBenamî;ewhetaroja îrobavêkurênAmmone

60PiştîvêyekêLûtûherdukeçênwîjiwirçûnûewli aliyêdinêÇemêUrdunêbiherdukeçênxweûkurênwan remaKurênLûtmezinbûnûçûnûjiwelatêKenanêji xwerejingirtinûzarokanîndinyayêûewzêdebûnûzêde bûn

BEŞA20

1DiwêdemêdeBirahîmjideştaMamreyêrêketûçû welatêFilîstiyanûliGerarêbicihbû;dibîstûpêncsaliya jiyanaBirahîmliwelatêKenanêûdisedsaliyajiyana Birahîmde,ewgihîştGerarê,welatêFilîstiyan

2Ûgavaewketinwelêt,wîjiSarayêjinaxweregot:«Her kesêkujitebipirse,jiterebêjekutuxwişkaminî,daku emjixerabiyaniştecîhênwelêtxilasbibin»

3GavaBirahîmliwelatêFilîstiyandima,xulamên Abîmelek,padîşahêFilîstiyan,dîtinkuSarapirxweşike,û wanjiBirahîmliserwêpirsî,ûwîgot:«Ewxwişkamin e.»

4XulamênAbîmelekçûnbaAbîmelekûgotin:«Zilamek jiwelatêKenanêhatiyevîwelatîûxwişkekewîpirxweşik e»

5AbîmelekgotinênxulamênxwebihîstinkupesnêSerayê danwî,ûAbîmelekefserênxweşandinûwanSerayêanîn bapadîşah.

6ÛSaragihîştmalaAbîmelek,ûpadîşahdîtkuSarapir xweşike,ûewpirliwîxweşhat

7Ewnêzîkîwêbûûjêregot:«Ewzilamêkutupêrehatî welatêmeçiye?»Sarayêbersivdaûgot:«Ewbirayêmin eûemjiwelatêKenanêhatinekuemliherderêkuem dikarincîhekbibînin,lêbijîn»

8AbîmelekjiSarayêregot:«Vaye,welatêminliberteye, birayêxweliherdeverekvîwelatîbicihbikekutu

bixwazî,ûerkêmeewekuemwîliserhemûgelêwelêt bilindbikinûbilindbikin,jiberkuewbirayêteye.»

9AbîmelekşandgazîBirahîmkirûBirahîmjîhatcem Abîmelek.

10AbîmelekjiBirahîmregot:«Vaye,minfermandaye kujiboxwişkaxweSarayê,tuligordaxwazaxwe rûmetdarbibî»

11Birahîmjicempadîşahderketûdiyariyapadîşahjîli peywîhat

12Wekêvarê,berîkumirovrazin,padîşahlisertextêxwe rûniştibûûxewekekûrliserwîket,ewlisertextdirêjbûû hetasibêraza

13ÛwîxewndîtkumilyaketekîXudanbişûrekîderxistî didestêwîdehatbawî,ûewmilyaketliserAbîmelek sekinîûxwestkuwîbişûrbikuje,lêpadîşahdixewnaxwe detirsiyaûjimilyaketregot:«Minçilihemberteguneh kiriyekutuhatîkuminbişûrêxwebikujî?»

14MilyaketbersivdaûjiAbîmelekregot:«Vaye,tuji berwêjinakuteduhşevanîmalaxwedimirî,çimkîew jinekezewicîye,jinaBirahîmekuhatiyemalateNiha jinawîzilamîvegerînewî,çimkîewjinawîyeEgertuwê venegerînî,bizanibekutuûhemûtiştêntewêbimirin.»

15ÛwêşevêliwelatêFilîstiyandengekmezinderketû niştecihênwelêtşiklêzilamekîdîtinkuşûrekîwîdidestê wîdebûûwîbişûrliniştecihênwelêtda,erê,ewliwan da

16ÛmilyaketêXudanwêşevêhemûwelatêFilîstiyanxist ûwêşevêûsibehadintevliheviyekmezinçêbû.

17Ûhemûmalzarokûhemûzikmakênwanhatingirtinû destêXudanliserwanbûjiberSarayê,jinaBirahîm,yaku Abîmelekewjixwerekiribû.

18SibehêAbîmelekbitirs,tevlihevîûtirsekemezinrabûû şandgazîxulamênxwekirûxewnaxwejiwanregotûgel gelekîtirsiya.

19Ûzilamekîkudinavxulamênpadîşahderawestiyabû, bersivapadîşahdaûgot:«Eypadîşahêpadîşah,vêjinê vegerînecemmêrêwê,çimkîewmêrêwêye,çimkîgava evzilamhatMisrê,hemantiştbiserêpadîşahêMisrêjî hat»

20Ûwîliserjinaxwegot:«Ewxwişkamine,çimkîdema kuewtêwelatêkulêxerîbe,ewwihadike»

21ÛFir’ewnşandûevjinwekjinekanîûXudanbelayên girananîserêwîhetakuwîjinvegerandcemmêrêwê.

22Jibervêyekê,eypadîşahêserwer,bizanibeduhşevçi biserêtevahiyawelêthat,çimkîgelekxemgînîûêşûşînek mezinhebû,ûemdizaninkuevjiberjinakuteanîbû.

23Nihavêjinêvegerînincemmêrêwê,nebekuwekîkubi FirewnpadîşahêMisrêûxulamênwîhatserêmejî,ûem nemirinAbîmeleklezkirûgazîSerayêkirûewhatberwî, ûwîgazîBirahîmkirûewhatberwî

24ÛAbîmelexgotewan:«Evçikarekuhûndikinku dibêjinhûnbiraûxwîşkin,ûminevjinjixwerewekjin girt?»

25ÛBirahîmgot:«Jiberkumingumankirkuezêjiber jinaxwebimirim;ûAbîmelekpezûdewar,xulamû xizmetkarûhezarzîvhildaûdaBirahîmûSarajîlê vegerand.»

26AbîmelekjiBirahîmregot:«Vaye,hemûwelatliber teye,liherderêkutubixwazîlêbijî»

27BirahîmûjinawîSarabirûmetûrêzjibapadîşah derketinûliwîwelatî,liGerarê,bicihbûn

28HemûniştecihênwelatêFilîstiyanûxulamênpadîşah hînjîjiberwêbelakumilyakettevahiyaşevêjiberSarayê dabûwan,diêşiyan

29HingêAbîmelekşandgazîBirahîmkirûgot:«Nihaji boxulamênxwejiXudanXwedayêxweduabike,dakuev mirdarîjinavmerake»

30ÛBirahîmjiboAbîmelekûxulamênwîduakirû XudanduayaBirahîmbihîstûAbîmelekûhemûxulamên wîqenckir

BEŞA21

1Ûdiwêdemêde,piştîsalekûçarmehanjijiyana BirahîmliwelatêFilîstiyanliGerarê,Xwedêserdana SarayêkirûXudanwêbibîranîûewducanîmaûji Birahîmrekurekanî.

2ÛnavêBirahîmkurêkuSerayêjêreanî,yêkujêreçêbû, Îshaqdanî

3ÛBirahîmdiheştrojîdekurêxweÎshaqsinetkir,çawa kuXwedêfermandabûBirahîmkupiştîwîbidûndanawî bike;BirahîmsedsalîbûûSarajînodsalîbû,gavaÎshaqji wanreçêbû.

4KurikmezinbûûjişîrhatderxistinûrojakuÎshaqjişîr hatderxistin,Birahîmşahiyekmezinçêkir

5ÛSamûEberûhemûgelêmezinêwelêt,ûAbîmelek padîşahêFilîstiyan,ûxulamênwî,ûFîkol,serokêartêşawî, hatinkubixwin,vexwinûjiboşahîyakuBirahîmdiroja kukurêwîÎshaqjişîrêxwehatqutkirindeçêkir,şabibin.

6HerwihaTerah,bavêBirahîm,ûNahor,birayêwî,bi hemûtiştênwanvejiHeranêhatin,çimkîgavabihîstinku kurekjiSarayêreçêbûye,ewgelekkêfxweşbûn.

7EwhatinbaBirahîmûdiwêziyafetêdekuBirahîmroja kuÎshaqjişîrêşîrhatqutkirinçêkir,xwarinûvexwarin

8TerahûNahorbiBirahîmreşabûnûewgelekrojanli welatêFilîstiyanlicemwîman

9WêdemêSerûgkurêReû,disalapêşîyabûyînaÎshaq kurêBirahîmde,mir.

10ÛhemûrojênSerûgdusedûsîûnehsalemirkirûew mir

11ÛÎsmaîlêkurêBirahîmdiwanrojandemezinbûbû; gavaSarayêÎshaqjiBirahîmreanî,ewçardehsalîbû

12XwedêbiÎsmaîlêkurêBirahîmrebûûewmezinbûû fêrîkevanêbûûbûtîrbaz.

13ÛgavaÎshaqpêncsalîbû,ewbiÎsmaîlreliberderiyê konêrûniştibû

14ÎsmaîlhatbaÎshaqûlihemberwîrûnişt,kevanhildaû kişand,tîravêtnavkevanêûxwestkuÎshaqbikuje

15SerayêdîtkuÎsmaîldixwestbikurêxweÎshaqbike,ew jiberkurêxwepirxemgînbû,gazîBirahîmkirûjêregot: «Vêcarîyêûkurêwêderxe,çimkîkurêwênabemîratgirbi kurêminre,çimkîwîîrodixwestwisabiwîbike»

16BirahîmguhdadengêSarayêûserêsibêzûrabû, diwanzdehnanûşûşeyekavhildaûdaHacerêûewbikurê wêreşandHacerbikurêxwereçûçolêûewliçolê ParanêbiniştecîhênçolêrebicihbûnÎsmaîltîrvanbûû demekdirêjliçolêma

17PaşêewûdiyawîçûnwelatêMisrêûliwirbicihbûnû HacerêjiMisrêjibokurêxwejinekanî,navêwêMerîba bû

18JinaÎsmaîlducanîmaûçarkurûdukeçanîndinyayê,û Îsmaîlûdiyawîûjinawîûzarokênwîpiştreçûnû vegeriyançolê

19Ûwanliçolêkonênxweçêkirin,liwirdiman,ûew berdewamdikirinrêwîtiyêûdûremehaneûsalanebêhna xwevedidan

20XwedêjibobavêwîBirahîmpezûdewarûkondan Îsmaîlûpezênwîzêdebûn.

21Îsmaîlliçolanûdikonandema,rêwîtîkirûdemek dirêjbêhnaxwevedaûrûyêbavêxwenedît

22Piştîdemekê,BirahîmjiSarayêjinaxweregot:«Ezê biçimkurêxweÎsmaîlbibînim,çimkîezdixwazimwî bibînim,çimkîdemekdirêjeminewnedîtiye.»

23Birahîmliseryekjideveyênxwesiwarbûûçûçolêda kukurêxweÎsmaîlbigere,çimkîwîbihîstibûkuewbiher tiştêxweliçolêdikonekîdedimîne.

24BirahîmçûçolêûdoranîvrogihîştkonêÎsmaîlûliser ÎsmaîlpirsîûdîtkujinaÎsmaîlbizarokênxweredikonde rûniştiyeûÎsmaîl,mêrêwêûdiyawî,nelicemwanbûn.

25ÛBirahîmjijinaÎsmaîlpirsîûgot:«Îsmaîlçûyeku derê?»Wêgot:«Ewçûyezeviyêdakunêçîrêbike,lê Birahîmhînjîliserdeveyêsiwarbû,jiberkuewjierdê nizimnedibû,jiberkuwîsondxwaribûjinaxweSarayêku ewjideveyênizimnabe

26ÎbrahîmjijinaÎsmaîlregot:«Keçamin,hinekîavbide minkuezvexwim,çimkîezjirêwîtiyêwestiyam»

27JinaÎsmaîlbersivdaûjiBirahîmregot:«Neavûnejî nanlicemmeheye!»Ewdikonderûniştûbalaxweneda Birahîmûnejîjêpirsîkaewkîye

28Lêewdikondelizarokênxwedixistûnifirliwandikir, ûwênifirlimêrêxweÎsmaîljîkirûewşermezarkir,û BirahîmgotinênjinaÎsmaîljizarokênwêrebihîst,ûew pirhêrsûnerazîbû

29ÛBirahîmgazîjinêkirkujikonderkevebawî.Jinik hatûlihemberBirahîmsekinî,çimkîBirahîmhînjîliser deveyêsiwarbû

30ÛBirahîmjijinaÎsmaîlregot:«GavamêrêteÎsmaîl vegeremalê,vangotinanjêrebêje:

31ZilamekîpirkaljiwelatêFilîstiyanhatvirdakulite bigere,ûxuyangûrûyêwîwisabû;minjênepirsîkaewkî ye,ûjiberkutulivirnebûyî,wîbiminrepeyivîûgot: «DemakuÎsmaîlmêrêtevegere,bilajêrebêje,vîmirovî wihagot:«Demakutuvegerîmalê,vêmixêkonêkuteli virdanîbûdeyneûmixekîdinlişûnawêdeyne»

32Birahîmşîretaxweyajibojinêtemamkirûzivirîûli serdeveyêberbimalêveçû.

33Piştîvêyekê,Îsmaîlûdiyawîjinêçîrêvegeriyanû vegeriyankonêûjinawîevgotinjêregotin:

34ZilamekîpirkaljiwelatêFilîstiyanhatkulitebigere, xuyangûrûyêwîwisabû;minjênepirsîkaewkîye,ûji berkutunelimalêbûyî,wîjiminregot:«Demakumêrê teweremalê,jêrebêje,zilamêpîrwihadibêje:‘Mîxakonê kutelivirdanîye,deyneûmîxekîdinlişûnawêdeyne

35ÛÎsmaîlgotinênjinaxwebihîstûzanîkuewbavêwî bûûjinawîrêzliwînegirt

36ÛÎsmaîlgotinênbavêxweyênkuwîjijinaxwere gotibûnfêmkir,ûÎsmaîlguhdadengêbavêxwe,ûÎsmaîl ewjinavêtûewçû

37ÛpiştreÎsmaîlçûwelatêKenanêûjinekedinanîûew birkonêxwe,cihêkuewwêdemêlêdijiya.

38ÛpiştîsêsalanBirahîmgot:«Ezêdîsabiçimûkurê xweÎsmaîlbibînim,çimkîminewdemekdirêjenedîtiye.»

39Ûewliserdeveyaxwesiwarbûûçûçolê,ûlidora nîvrogihîştkonêÎsmaîl.

40ÛwîliserÎsmaîlpirsî,ûjinawîjikonderketûwêgot: «Ewlivirnîne,xudanêmin,çimkîewçûyenêçîrêliçolêû deveyantêrbikeJinikêjiBirahîmregot:«Xudanêmin wereûbikevekonûperçeyeknanbixwe,çimkîcanêteji berrêwîtiyêpirwestiyaye»

41ÛBirahîmjêregot:«Ezêranewestim,çimkîezbilezû bezrêwîtiyaxwedidomînim,lêhinekîavbideminkuez vexwim,çimkîeztîme»Jinikêbilezûbezbezînavkonû avûnanjiBirahîmreanî,danîberwîûjêxwestkubixwe, wîxwarûvexwarûdilêwîarambûûkurêxweÎsmaîl pîrozkir

42PaşêwîxwarinaxweqedandûXudanpîrozkirûjijina Îsmaîlregot:«GavaÎsmaîlvegeremalê,vangotinanjêre bêje:

43ZilamekîpirkaljiwelatêFilîstiyanhatvirûliserte pirsî,lêtulivirnebûyî;minnanûavjêreanîûwîxwarû vexwarûdilêwîrihetbû

44Ûwîevgotinjiminregotin:«GavaÎsmaîlêmêrête vegeremalê,jêrebêje:‘Mîxakonêtepirbaşe,wêjikonê dûrnexe

45ÛBirahîmfermanaxwedajinêûsiwarbûûçûmala xweyaliwelatêFilîstiyanGavaÎsmaîlgihîştkonêxwe, jinawîbişahîûdilgeşderketpêşwaziyawî

46Ûwêjêregot:«ZilamekîpîrjiwelatêFilîstiyanhatiye virûxuyabûnawîwihabû,wîlisertepirsîûtulivir nebûyîMinnanûavanîûwîxwarûvexwarûdilêwî rihetbû.»

47Ûwîevgotinjiminregotin:«GavaÎsmaîlmêrête vegeremalê,jêrebêje:‹Mîxakonêtepirbaşe,wêjikonê dûrnexe.›»

48ÛÎsmaîlzanîkuewbavêwîbû,ûjinawîrûmetawî dabûwî,ûXudanÎsmaîlpîrozkir

BEŞA22

1ÎcarÎsmaîlrabûûjinaxwe,zarokênxwe,pezûhertiştê xwehildaûjiwirçûbabavêxweliwelatêFilîstiyan 2ÛÎbrahîmdanûstandinabijinapêşînre,kuÎsmaîlanîbû, ligorîkirinênwê,jikurêxweÎsmaîlrevegot.

3ÎsmaîlûkurênwîgelekrojanliwîwelatîbiBirahîmre manûBirahîmjîdemekdirêjliwelatêFilîstiyanma 4Rojzêdebûnûgihîştinbîstûşeşsalan,ûpiştîwê Birahîmbixulamênxweûhemûtiştênxwejiwelatê Filistîniyanderketûdûrket,nêzîkîHîbronêbûnûliwir man,xulamênBirahîmbîrênavêkolandin,Birahîmûhemû tiştênwîlikêlekaavêman,ûxulamênAbîmelekp'adşê FilistîniyanbihîstinkuxulamênBirahîmlisînorênwelêt bîrênavêkolandine.

5EwhatinûbixulamênBirahîmreşerkirinûwanbîrê mezinêkukolabûjiwandizîn

6PadîşahêFilîstiyanAbîmelekevtiştbihîstûew,bi Fîkolêserokêartêşaxweûbîstzilamênxwere,hatba Birahîm.AbîmelekliserxulamênwîjiBirahîmreaxivîû BirahîmliAbîmelekjîliserbîrakuxulamênwîjêdizîbûn, hişyarkir

7AbîmelekjiBirahîmregot:«BinavêXudanêzindîyêku hemûerdafirandiye,minhetarojaîrojixulamênxweçibi xulamêntekirinenebihîstiye»

8ÎbrahîmheftberxênmêhildanûdanAbîmelekûgot: «Ezjitehêvîdikim,vanjidestênminbigire,dakuevji minrebibeşahidîkuminevbîrkolandiye»

9ÛAbîmelekheftberxênmêyênkuBirahîmdabûnwî hildan,çimkîwîgelekdewarûkerjîdabûnwî.Abîmelek liserbîrêsondxwarBirahîm,jibervêyekêwînavêwê bîrêBîrŞebalêkir,çimkîherduyanliwirliserwêsond xwar

10ÛherduyanliBîr-ŞebapeymanekçêkirinûAbîmelek biFîkolêserokêartêşaxweûhemûzilamênxwererabûû vegeriyanwelatêFilîstiyanûBirahîmûhemûtiştênwîli Bîr-Şebayêmanûewdemekdirêjliwîwelatîma

11BirahîmliBîrşebayêdaristanekemezinçandûçar deriyênkuberbiçaraliyêndinyayêvediçûnlêçêkirinû rezekjîtêdeçand,dakugerrêwîyekbihatabaBirahîm, ewbiketaherderiyekîkuliserrêyawîbûûliwirdimaû dixwarûvedixwarûtêrdibûûdûrediçû

12ÇimkîmalaBirahîmhergavjibokurênmirovanênku derbasdibûnûvedigeriyanvekirîbû,yênkuherrojdihatin malaBirahîmdakubixwinûvexwin

13ÛherkesêkubirçîdibûûdihatmalaBirahîm,Birahîm nandidawîdakubixweûvexweûtêrbibe,ûherkesêku tazîdihatmalawî,cilênkudixwestlixwedikir,zîvûzêr didawîûXudanêkuwîlisererdêafirandibûnîşanîwî dida;Birahîmevyektevahiyajiyanaxwekir.

14BirahîmûzarokênwîûhemûtiştênwîliBîrşebayêbi cihbûnûwîkonêxwehetaHîbronêveda

15NehorêbirayêBirahîmûbavêwîûhemûtiştênwanli Haranêman,çimkîewbiBirahîmrenehatibûnwelatê Kenanê

16ÛjiNahorrezarokçêbûnkuMîlka,keçaHaranû xwişkaSarayê,jinaBirahîm,jêreanîn 17Ûevnavênzarokênkujêreçêbûnin:Ûz,Bûz,Kemûêl, Kesed,Xaso,Pîldaş,TîdlafûBetûêl.Heştkurbûn.Ev zarokênMîlkayênekuwêjiNahor,birayêBirahîm,anî 18Nehorcariyekhebû,navêwêReûmabûûwêjiNehor reZebax,Gaxaş,TaxaşûMaaxaanî,çarkurbûn.

19ZarokênkujiNahorreçêbûn,jibilîkeçênwî, diwanzdehkurbûnûliHeranêjîzarokênwançêbûn 20ÛkurênUz,kurêpêşîyêNahor,evbûn:Abî,Xeref, Gadîn,MelûsûxwişkawanDebora

21KurênBuzBeraxel,Naamat,ŞevaûMadonubûn 22KurênKemûêlAramûRexobbûn.

23KurênKesedAnamlek,Meşay,BenonûYîfîbûn;kurên XazojîPîldaş,MexîûOferbûn.

24KurênPîldaşArûd,Hamûm,MeredûMoloxbûn 25KurênTîdlafMûşan,XûşanûMûtzîbûn

26KurênBetûêlSexar,LabanûxwişkawanRebekayêbûn 27EvmalbatênzarokênNahorinkuliHeranêjiwanre çêbûn;AramêkurêKemûêlûbirayêwîRexobjiHeranê çûnûliwelêtlikêlekaçemêFiratêgeliyekdîtin 28Liwirbajarekavakirinûnavêwîbajarîligornavê PethorêkurêAramdanîn,kuhetarojaîrojîAram Neherayîme.

29ÛzarokênKesedjîçûncihêkucihekîbibîninûliwirbi cihbûnEwçûnûlihemberwelatêŞînargeliyekdîtinûli wirbicihbûn.

30Liwirjixwerebajarekavakirinûnavêbajêrligor navêbavêxwedanîKesed,kuhetarojaîrojîwelatê KasdîmeûKasdîmliwîwelatîdijînûpirzêdebûnûzêde bûn.

31ÛTerah,bavêNahorûBirahîm,dipîrbûnaxwedeçûû jinekedinanî,navêwêPelîlabû,ûewducanîbûûkurek anîûnavêwîZobadanî

32PiştîkuTerahZobaanîdinyayê,bîstûpêncsaljiya.

33Têrahdiwêsalêde,yanîdisîûpêncsaliyajidayikbûna ÎshaqêkurêBirahîmde,mir

34TêrahdusedûpêncsalemirkirûliHaranêhatveşartin

35ZobakurêTerahsîsalîbûûAram,AklîsûMerikanîn dinyayê.

36AramêkurêZobakurêTerahsêjinhebûnûwî diwanzdehkurûsêkeçanîndinyayê;ûXudandewlemendî ûmilk,ûgelekpezûdewarûkeriyênheywanandaAramê kurêZobaûewpirzêdebû

37ÛAramêkurêZobaûbirayêwîûhemûmalbatawîji Heranêrêketinûçûncihêkulêcîhekîbibînin,jiberku milkêwanpirzêdebûkuliHeranêbimînin;jiberkuew nekarînliHeranêbibirayênxwe,zarokênNahorre, bimînin.

38AramêkurêZobabibirayênxwereçûûwanlidûrveli aliyêrojhilatêgeliyekdîtûliwirbicihbûn

39ÛwanliwirbajarekjîavakirinûnavêwîdanînAram, ligornavêbirayêxweyêmezin;ewAramZobayeheta rojaîro

40ÛÎshaqêkurêBirahîmdiwanrojandemezindibûû bavêwîBirahîmrêyaXudanfêrîwîkirdakuXudannas bikeûXudanjîbiwîrebû

41ÛgavaÎshaqsîûheftsalîbû,birayêwîÎsmaîlbiwîre dikondedigeriya

42ÎsmaîlliberÎshaqpesnêxwedaûgot:«Ezsêzdehsalî bûmdemakuXudanjibavêminregotkumesinetbike,û minligorgotinaXudankirkuwîjibavêminregotibû,û mincanêxwedaXudan,ûmingotinawîyakuwîjibavê minregotibûneşikand.»

43ÎshaqbersivaÎsmaîldaûgot:«Çimatubivêyekêpesnê xwedidîmin,biwêperçeyagoştêxweyakutejilaşêxwe girtiye,kuXudanlisertefermandaye?»

44BinavêXudanêzindî,XwedayêbavêminBirahîm,eger Xudanjibavêminrebigota:‘NihakurêxweÎshaqbigireû liberminpêşkêşekêpêşkêşbike’,ezêxweranegirim,lêbi kêfxweşîqebûlbikim

45XudanpeyvakuÎshaqjiÎsmaîlregotbihîstûdiçavê XudandexweşhatûwîfikirîkuBirahîmdivêmijarêde biceribîne

46ÛewrojhatkukurênXwedêhatinûxweliberXudan danîn,ûŞeytanjîbikurênXwedêreliberXudanhat

47ÛXudanjiŞeytanregot:«Tujikutêyî?»ÛŞeytan bersivdaXudanûgot:«Jigerûgeştalisererdêû gerandinaliserwê.»

48ÛXudanjiŞeytanregot:«Gotinatejiminrederbarê hemûzarokêndinyayêdeçiye?»ŞeytanjîbersivaXudan daûgot:«Minhemûzarokêndinyayêdîtinekuxizmetate dikinûgavatiştekjitedixwazin,tetîninbîraxwe»

49Ûgavatutiştêkuewjitedixwazindidîwan,ewbi rehetîrûdinin,tedihêlinûêdîtenayninbîraxwe

50TeBirahîmkurêTerahdîtiye,kudidestpêkêdezarokên wîtunebûn,ûewxizmetatedikirûliherderêkuewdihat

jiteregorîgehçêdikirin,ûliserwanqurbanpêşkêşdikirin, ûnavêteherdemjihemûzarokêndinyayêredigot?

51ÛnihakukurêwîÎshaqjêreçêbûye,ewteterkkiriye, wîjibohemûniştecîhênwelêtşahiyekmezinçêkiriyeû Xudanjibîrkiriye.

52Çimkîdinavhemûtiştênkuwîkirinede,wîjitere neanî;nepêşkêşaşewitandinêûnejîpêşkêşaaştiyê,nega, neberxûnejîbizinjihemûtiştênkuwîdirojakukurêwî jişîrêxwehatqutkirindeserjêkir

53Jidemajidayikbûnakurêxwehetaniha,sîûheftsaliya wî,wîlibertegorîgehekçênekirûtupêşkêşneanîberte, çimkîwîdîtkutetiştêkuwîlibertexwestibûda,ûjiber vêyekêteterkkir.

54ÛXudanjiŞeytanregot:«TelixulamêminBirahîm wisanihêrî?Çimkîliserrûyêerdêkesekwekîwîtune,li berminmirovekîbêkêmahîûrast,yekîkujiXwedêditirse ûjixerabiyêdûrdikeve;egerezsaxbim,egerminjêre bigota:'KurêxweÎshaqbînebermin',ewêwîjimin negire,çiqaszêdetiregerminjêrebigotakujipezan dewarênxwequrbanekşewitandinêliberminbîne'»

55ÛŞeytanbersivaXudandaûgot:«Nihawekîkutegotî jiBirahîmrebipeyive,ûtuêbibînîkaewîrosûcnakeû gotinênterednake»

BEŞA23

1DiwêdemêdepeyvaXudanjiBirahîmrehatûjêregot: «Birahîm!»Birahîmjîgot:«Vameez.»

2Ûwîjêregot:«Nihakurêxweyêyektayêkutujêhez dikî,Îshaq,bigireûherewelatêMoriyayêûliwirliser çiyayekîkujiterebênîşandan,wîwekqurbana şewitandinêpêşkêşbike,çimkîliwirtudêewrekûrûmeta Xudanbibînî»

3ÛBirahîmdidilêxwedegot:«EzçawakurêxweÎshaq jiSarayadiyawîveqetînim,dakuwîliberXudanwek qurbanaşewitandinêpêşkêşbikim?»

4ÛBirahîmketkonûliberjinaxweSarayêrûniştûev gotinjêregot:

5KurêminÎshaqmezinbûyeûdemekdirêjexizmeta Xwedayêxwenexwendiye,nihasibêezêbiçimûwîbînim baŞemûEberkurêwî,ûliwirewêrêyênXudanfêrbibe, jiberkuewêfêrîwîbikinkuXudannasbikeûherweha bizanibekudemaewbiberdewamîliberXudanduadike, ewêbersivawîbide,jibervêyekêewêliwirrêya xizmetkirinaXudanXwedayêxwebizanibe

6Serayêgot:«Tebaşgot,hereaxayêminûwekîkutegotî biwîbike,lêwîjimindûrnekeûnehêleewpirdirêjliwir bimîne,çimkîcanêmindicanêwîdegirêdayîye.»

7ÛBirahîmjiSarayêregot:«Keçamin,emjiXudan Xwedayêxwereduabikinkuewbimereqencîbike»

8SarayêkurêxweÎshaqhildaûewtevahiyaşevêlicem wêma.Wêewmaçkirûhembêzkirûhetasibêşîretdawî.

9Ûwêjêregot:«Kurêmin,çawadikarecanêminjite veqete?»Ûwêdîsajîewmaçkirûhembêzkir,ûwêdi derbarêwîdeşîretdaBirahîm

10SerayêjiBirahîmregot:«Eyxudanêmin,ezjiterica dikimkuhayjikurêxwehebeûçavênxwedeyneserwî, çimkîjibilîwînekurûnejîkeçekdinlibamintune»

11DevjêbernedeGerbirçîbe,nanbidewî,ûgertîbe, avêbidewîvexwe;nehêleewbipeyahere,ûbilaliber tavêrûnene

12Nehêleewbitenaserêxweliserrêhere,nejîwîjiher tiştêkuewdixwazeneçarbike,lêçikuewjiterebêje,bi wîbike

13SeratevahiyaşevêjiboÎshaqbigirîyaûhetasibêşîret dawî.

14SerayêsibêjinavcilênkuAbîmelekdabûwêûlimalê hebûn,cilûbergekpirxweşikûnazikhilbijart

15WêkurêxweÎshaqpêcilkirûserpelekdanîserêwîû kevirêhêjaliserêserpelêdanîûjiborêxwarindawanû ewçûnÎshaqbibavêxweBirahîmreçûûçendxulamên wanjîbiwanreçûndakuwanjirêderxin

16Sarajîbiwanrederketûdirêdebiwanreçûdaku wanbirêvebibe.Wanjêregot:«Vegerekonêxwe.»

17GavaSarayêgotinênkurêxweÎshaqbihîst,ewbi xemgînîgiriya,ûBirahîmmêrêwêjîbiwêregiriya,û kurêwanjîbigirîyakemezinbiwanregiriya;yênkubi wanreçûnjîpirgiriya

18ÛSarayêkurêxweÎshaqgirtûewdihembêzaxwede girt,ewhembêzkirûbiwîregiriya.Sarayêgot:«Kî dizanegelopiştîvêrojêezêcarekedintebibînim?»

19Ûewhînjîbihevredigirîyan,Birahîm,SaraûÎshaqû hemûyênkudirêdebiwanrebûn,biwanredigirîyan. PiştreSarajikurêxwedûrketûbigirîya,ûhemûxulamû xizmetkarênwêyênmêrbiwêrevegeriyankon

20ÛBirahîmbikurêxweÎshaqreçûkuwîwekqurbanek liberXudanbîne,wekkuXudanemirdabûwî

21Birahîmduxortênxwe,ÎsmaîlêkurêHacerûEliyezerê xulamêxwe,bixwerebirinûewbiwanreçûn.Demaku ewdirêdedimeşiyan,xortanevgotinjihevregotin:

22ÎsmaîljiEliyezerregot:«NihabavêminBirahîmbi ÎshaqrediçekuwîjiboqurbanaşewitandinêjiXudanre bibin,wekkuwîfermandayewî»

23Nihagavaewvegere,ewêhemûtiştêkuxwediyêwîye bidemin,dakupiştîwîmîrasbistînim,jiberkuezkurêwî yêpêşîme

24ÛElîyezerbersivaÎsmaîldaûgot:«BirastîÎbrahîmte ûdiyateavêtinûsondxwarkutujihemûmilkêwîtiştekî mîrasnagirî,ûewêhemûtiştênxweûhemûxezîneyên xwebidekê,jibilîmin,xulamêxwe,yêkudimalaxwede dilsozbû,yêkuşevûrojxizmetawîkirûhertiştêkuwîji minxwestkir?Maewêpiştîmirinaxwehemûtiştênxwe jiminremîrasbike»

25ÛgavaBirahîmbikurêxweÎshaqredirêdediçû, Şeytanhatûbişiklêzilamekîpirpîr,dilnizmûpoşmanli berBirahîmxuyabû,ewnêzîkîBirahîmbûûjêregot: «Matubêaqilanbêaqilîkutuîrovêyekêbikurêxweyê yektadikî?»

26ÇimkîXwedêdirojênteyêndawînde,dipîrbûnatede, kurekdate,ûmatuîrodiçîûwîdikujîjiberkuwîtu zordarînekiriye,ûmatucanêkurêxweyêyektajierdê dihêlî?

27MatunizanîûfêmnakîkuevtiştjiXudannabe?Çimkî Xudannikareliserrûyêerdêxerabiyekwisabimirovan bikekujêrebêje:Herezarokêxweserjêbike

28ÛBirahîmevbihîstûzanîkuewpeyvaŞeytanbûku hewldidawîjirêyaXudandûrbixe,lêBirahîmguhneda dengêŞeytanûBirahîmewşermezarkirûewçû.

29ÛŞeytanvegeriyaûhatbaÎshaq;ûewbişiklekî xortekîxweşikûxweşiklicemÎshaqxuyabû

30ÛewnêzîkîÎshaqbûûjêregot:«Matunizanîûfêm nakîkubavêteyêkalûbêaqilîrotebêsedemtîne serjêkirinê?»

31Jibervêyekê,kurêmin,guhnedewîûbalaxwenede wî,çimkîewzilamekîpîrêbêaqile,ûbilagiyanêteyê hêjaûşiklêteyêbedewjierdêwindanebe

32ÎshaqevbihîstûjiBirahîmregot:«Bavêmin,te bihîstiyekuvîmirovîçigotiye?Wîherwehagotiye.»

33BirahîmbersivakurêxweÎshaqdaûjêregot:«Hayji wîhebeûguhnedegotinênwîûguhnedewî,çimkîew ŞeytaneûîrodixwazemejifermanênXwedêdûrbixe»

34ÛÎbrahîmdîsajîŞeytanşermezarkir,ûŞeytanjiwan çû,ûdîtkuewnikarewanbiserbixe,xwejiwanveşart,û ewçûûdirêdejipêşiyawanderbasbû;ûewdirêde veguherîçemekemezinaavê,ûÎbrahîmûÎshaqûherdu xortênwîgihîştinwêderê,ûwançemekemezinûbihêz wekavênbihêzdîtin

35Ûewketinçemûjiwêderbasbûn,ûavdidestpêkêde gihîştlingênwan.

36Ûewdiçemdekûrtirçûnûavgihîştstûyêwanûhemû jiberavêtirsiyan;ûgavaewjiçemderbasdibûn,Birahîm ewcihnaskirûzanibûkuberêliwiravtunebû.

37BirahîmjikurêxweÎshaqregot:«Ezvîcihîdizanimku neçemûnejîavlêhebû,jibervêyekêevŞeytanekuvan hemûyanbimedike,dakuîromejifermanênXwedêdûr bixe»

38ÛBirahîmlêqîriyaûgot:«Xudanteqîriya,eyŞeytan, jimedûrbikeve,çimkîemligorfermanênXwedê dimeşin»

39ÛŞeytanjidengêBirahîmgelektirsiyaûjiwandûrket ûewderdîsabûwekberê.

40BirahîmbiÎshaqreçûwîcihêkuXwedêjêregotibû

41ÛdirojasisiyandeBirahîmçavênxwebilindkirûew cihjidûrvedîtkuXwedêjêregotibû.

42Ûstûnekagirînjiwîrexuyabûkujierdêhetaezman dirêjdibû,ûewrekrûmetêliserçiyê,ûrûmetaXudandi ewrdexuyabû.

43ÛBirahîmjiÎshaqregot:«Kurêmin,matuliserwî çiyayîdibînîkuemjidûrvedibînin,ewêkuezliserwî dibînim?»

44Îshaqbersivdaûjibavêxweregot:«Ezdibînimûva yestûnekeagirûewrek,ûrûmetaXudanliserewrxuya dibe.»

45ÛBirahîmzanîkukurêwîÎshaqjibopêşkêşa şewitandinêliberXudanhatiyeqebûlkirin

46BirahîmjiElîyezerûkurêxweÎsmaîlregot:«Mahûnjî tiştêkuemliserçiyayêdûrdibînindibînin?»

47Wanbersivdaûgotin:«Emjiçiyayêndinêndinyayê wêdetirtiştekînabînin»BirahîmdizanibûkuXudanqebûl nakekubiwanrehere,ûBirahîmjiwanregot:«Livirli gelkerêbimînin,hetakuezûkurêminÎshaqemherinwî çiyayîûliwirliberXudanbiperizinûpaşêvegerincem we»

48ÛElyezerûÎsmaîlliwêderêman,çawakuBirahîm fermandabû

49ÛBirahîmdarjiboqurbanaşewitandinêhildaûdanî serkurêxweÎshaq,agirûkêrhildaûherdujîçûnwîcihî.

50Ûgavaewdiçûn,Îshaqjibavêxweregot:«Vaye,ezli viragirûdardibînim,lêberxêkuliberXudanjibo qurbanaşewitandinêbêpêşkêşkirinlikuye?»

51ÛBirahîmbersivakurêxweÎshaqdaûgot:«Xudante hilbijartiyekurêmin,dakulişûnaberxê,bibepêşkêşeke şewitandinêyabêkêmahî»

52Îshaqjibavêxweregot:«EzêhertiştêkuXudanjitere gotiye,bişahîûdilşadiyêbikim.»

53ÛBirahîmdîsajikurêxweÎshaqregot:«Gelodidilête defikiranfikirekliservêyekêheyekunerastbe?Jimin rebêjekurêmin,lavadikimkurêmin,wêjiminveneşêre.»

54ÎshaqbersivabavêxweBirahîmdaûjêregot:«Bavê min,binavêXudanûbinavêcanête,didilêmindetiştek tunekuezjigotinakuwîjiteregotiye,neberbirastêve, nejîberbiçepêvebirevim»

55Neendamûnemasûlkejibervêyekêneliviyanûnejî lerizîn,ûdidilêmindetufikiranşêweyekxerabliservê yekêtune

56Lêezdivêmijarêdekêfxweşûdilşadim,ûezdibêjim: PîrozbeXudankuîroezhilbijartimkuezliberxwe qurbanaşewitandinêbim

57BirahîmbigotinênÎshaqgelekşabûûewçûnûbihev regihîştinwîcihêkuXudangotibû

58ÛBirahîmnêzîkbûkuliwîcihîgorîgehêavabike,û Birahîmdigiriya,ûÎshaqkevirûxirbehildahetakuwan avakirinagorîgehêtemamkir

59ÛBirahîmêzhildaûlisergorîgehakuçêkiribûrêzkir

60ÛkurêxweÎshaqhildaûewgirêdadakuwîdeyneser darêkulisergorîgehêbû,dakuwîliberXudanwek qurbanaşewitandinêserjêbike

61Îshaqjibavêxweregot:«Minbiewlehîgirêdeûdeyne sergorîgehê,dakuezjiberhêzakêrêlisergoştêxwe venegerimûjiberwêqurbanaşewitandinêneqelişim» Birahîmjîwisakir.

62ÛÎshaqhînjîjibavêxweregot:«Bavêmin,gavatu minbikujîûwekqurbanekêbişewitînî,xweliyaminamayî bixwerebibeûbînebadiyaminSarayêûjêrebêje:«Ev bêhnaxweşaÎshaqe;lêhekeewlinêzîkîbîrekêanliser cihekîbilindrûne,vêyekêjêrenebêje,dakucanêxwe nedepeyminûnemire.»

63ÛBirahîmgotinênÎshaqbihîstûgavaÎshaqevgotin gotin,dengêxwebilindkirûgiriya;hêsirênBirahîmliser kurêwîÎshaqherikînûÎshaqbigirîyaûjibavêxweregot: «Bavêmin,zûbikeûdaxwazaXudanXwedayêmebimin bike,wekîkuwîjitereemirkiriye»

64ÛdilêBirahîmûÎshaqjibervêtiştêkuXudanjiwanre gotibûşabû;lêçavbigirîdigiriyalêdilşabû

65ÛBirahîmkurêxweÎshaqgirêdaûewlisergorîgehêli serdarêdanî.Îshaqstûyêxweliberbavêxweliser gorîgehêdirêjkirBirahîmdestêxwedirêjkirkukêrê bigiredakukurêxwewekqurbanaşewitandinêliber Xudanserjêbike

66DiwêdemêdemilyaketêndilovaniyêhatinberXudanû liserÎshaqbiwîrepeyivînûgotin:

670YaXudan,tuPadîşahekîdilovanûdilovanîliser hemûtiştênkuteliezmanûlisererdêafirandine,ûtu piştgiriyawanhemûyandikî;jibervêyekêlişûnaxulamê xweÎshaqfîdyeûxilasiyêbide,ûliBirahîmûkurêwî Îshaqrehmbikeûdilovanbe,yênkuîrofermanêntepêk tînin.

68YaXudan,tedîtkuçawaÎshaqêkurêBirahîmxulamê tewekheywanekîberbiqirkirinêvetêgirêdan?Nihabila dilovaniyatejibowanwerezêdekirin,yaXudan.

69DiwêdemêdeXudanjiBirahîmrexuyabûûji ezmanangazîwîkirûgot:«Destêxweliserkurnedeû tiştekîpêneke,çimkînihaezdizanimkutubikirinavê kiryarêjiXwedêditirsîûkurêxweyêyektajiminnahêlî.»

70Birahîmçavênxwebilindkirûdîtkuberanekbi qiloçênxwedinavdaristanekêdeasêmaye;ewberanêku XudanXwedêdirojaafirandinaerdûezmandelisererdê afirandibû.

71ÇimkîXudanjiwêrojêveevberanamadekiribû,daku lişûnaÎshaqbibequrbanaşewitandinê

72EvberanberbiBirahîmvediçû,lêŞeytanewgirtû qiloçênwîdinavdaristanêdegirêdan,dakuewberbi Birahîmveneçe,dakuBirahîmkurêxwebikuje.

73ÛgavaBirahîmdîtkuberanberbiwîvetêûŞeytanwî nagire,ewanîûanîbergorîgehêûkurêxweÎshaqji girêdanawîvekirûberanlişûnawîdanî.Birahîmberanli sergorîgehêserjêkirûlişûnakurêxweÎshaqwekqurban pêşkêşkir

74ÛBirahîmhinekjixwînaberanêlisergorîgehêrijand, qîrkirûgot:«Evlişûnakurêmine,ûbilaevîroliber Xudanwekxwînakurêminwerehesibandin»

75ÛhertiştêkuBirahîmdivêcarêdelibergorîgehêkir, ewdiqîriyaûdigot:Evliodeyakurêmine,ûbilaîroliber Xudanlişûnakurêminwerehesibandin;ûBirahîm tevahiyaxizmetêlibergorîgehêtemamkir,ûxizmetliber Xudanhatepejirandin,ûwekîkuewÎshaqbûhate hesibandin;ûXudandiwêrojêdeBirahîmûnifşêwîpîroz kir.

76ÛŞeytançûbaSarayêûewbişiklêzilamekîpîrêpir dilnizmûnermliberwêxuyabû,ûBirahîmhînjîliber Xudandipêşkêşkirinaqurbanaşewitandinêdemijûlbû.

77Ûwîjêregot:«MatuhemûkarênkuBirahîmîrobi kurêteyêyektarekiriye,nizane?ÇimkîwîÎshaqhildaû gorîgehekçêkir,ewkuştûewlisergorîgehêwekqurban anîÎshaqliberbavêxwegiriyaûgiriya,lêwîliwînenêrî ûdilêwîpêreneşewitî

78ÛŞeytanevgotindubarekirûjiwêdûrket,ûSarayê hemûgotinênŞeytanbihîst,ûwêewwekîzilamekîpîrji navkurênmirovanxeyalkirkubikurêwêrebûnûhatibûn ûevtiştjêregotibûn.

79ÛSarayêdengêxwebilindkirûjiberkurêxwebigirîû bigirîya,xweavêterdêûtozliserserêxwerijandûgot: «Kurêmin,Îshaqkurêmin,xwezîezîrolişûnate bimirama»Ûwêgirîyaxwedomandûgot:«Ezjibote xemgînim,kurêmin,kurêminÎshaq,xwezîezîrolişûna tebimirama.»

80Ûewhînjîdigirîûdigot:Piştîkumintumezinkirû mezinkirim,ezjibotexemgînim;nihakêfxweşiyaminli serteveguheriyeşînê,ezkubêriyatedikirûhetakumin tudinodsaliyaxwedeanîdinyayê,jiXwedêregiriyamû duakirim;ûnihateîrojibokêrûagirxizmetkiriye,daku bibequrban.

81Lêezbitereteselîdidim,kurêmin,kuewpeyva Xudane,jiberkutefermanaXwedayêxwepêkanî;jiber kukîdikarepeyvaXwedayême,kucanêherzindiyekdi destênwîdeye,binpêbike?

82Tudadperwerî,eyXudanXwedayême,çimkîhemû karêntebaşûrastin;çimkîezjîbipeyvateyakuteemir kiriyekêfxweşim,ûdemakuçavêminbitaldigirî,dilê minşadibe.

83ÛSarayêserêxwedanîsersingêyekjixizmetkarên xweûewwekkevirbêdengma.

84Piştreewrabûûlidoraxwegeriyaûpirsîhetakugihîşt Hîbronê,ûjihemûkesênkudirêderastîwandihatpirsî, lêkesînikarîbûjêrebibêjekaçibikurêwêhatiye.

85EwbixizmetkarûxulamênxwerehatKireat-Arba, yanîHebron,ûliserkurêxwepirsî,ûewliwirmahetaku wêçendxulamênxweşandinkulicihêkuBirahîmbi Îshaqreçûbûbigerin;ewçûnkulimalaŞemûEberliwî bigerin,lêewnedîtin,ûliseranserêwelêtgeriyanûewli wirnebû

86Ûvaye,ŞeytanbişiklêzilamekîpîrhatbaSarayê,hat ûliberwêsekinîûjêregot:«Minderewjiteregot,çimkî Birahîmkurêxwenekuştûewnemiriye»Gavawêev peyvbihîst,kêfxweşiyawêjiberkurêwêewqaszêdebû kucanêwêjikêfxweşiyêderket;ewmirûgihîştcemgelê xwe

87ÛgavaÎbrahîmxizmetaxweqedand,ewbikurêxwe Îshaqrevegeriyacemxortênxweûewrabûnûbihevre çûnBîrşêbayêûvegeriyanmalê

88ÛBirahîmliSarayêgeriya,lêewnedît,ûliserwêpirsî ûwanjêregot:«EwhetaHîbronêçûkuliweherduyan bigere,licihêkuhûnçûbûn,çimkîwisajêrehatibûgotin»

89ÛBirahîmûÎshaqçûncemwêliHebronê,ûgavadîtin kuewmiriye,dengêxwebilindkirinûbigirîliserwê giriyanÎshaqliserrûyêdiyaxweketûliserwêgiriyaû got:«Eydiyamin,diyamin,teçawaezhiştimûtuçûyîku derê?Eyçawa,teezhiştim!»

90ÛBirahîmûÎshaqgelekgiriyanûhemûxulamênwanjî biwanrejiboSarayêgiriyanûşînekemezinûgiranliser wêgirtin.

BEŞA24

1EmrêSarayêsedûbîstûheftsalbûûSaramir;Birahîm jibermiriyêxwerabûdakucihekîjiboveşartinajinaxwe Sarayêbibîne;çûûbizarokênHîtît,yênkuliwîwelatî diman,repeyivîûgot:

2Ezliwelatêwexerîbûmêvanim;liwelatêxwecihekî goristanêbidinmin,dakuezmiriyêxwejiberçavênxwe veşêrim

3ZarokênHîtîtjiBirahîmregotin:«Vaye,evwelatliber teye,ligorênmeyênbijartîmiriyêxweveşêre,çimkîkes wênehêlekutumiriyêxweveşêrî»

4Birahîmjiwanregot:«Hegerhûnbivêyekêrazîne, herinûjibominjiEfronêkurêZoxarlavabikinkuşikefta Maxpelayê,yakulidawiyazeviyawîye,bideminûezê wêbihertiştêkuewbixwazejiwîbikirrim.»

5EfrondinavzarokênHîtîdedijiya,ewçûngazîwîkirin ûewhatcemBirahîmûEfronjiBirahîmregot:«Vaye, hertiştêkutujixulamêxwedixwazîwêbike»Birahîm got:«Na,ezêşikeftûzeviyakuteheyebiqîmetbikirrim, dakuewherûherjibomilkêgoristanekêbe»

6Efronbersivdaûgot:«Vayezevîûşikeftlibertene,çi kutudixwazîbide»Birahîmgot:«Ezêwêtenêbinirxa xweyatevahîjidestêteûjidestêwanênkudideriyê bajarêterederbasdibinûjidestênifşatehetahetayê bikirin»

7EfronûhemûbirayênwîevbihîstinûBirahîmçarsed şêkelzîvdaEfron,didestêEfronûhemûbirayênwîde; Birahîmevdanûstandinnivîsandûbiçarşahidanşahidîkir

8Ûevnavênşahidanin:AmîgalkurêAbîşnayêHîtî, AdîkoromkurêAşûnaxêHîvî,AbdonkurêAxîramê Gomerî,BakdîlkurêAbûdîşêSîdonî 9ÛBirahîmpirtûkakirînêhildaûxistnavxezîneyênxwe, ûevpeyvênkuBirahîmdipirtûkêdenivîsandîne,ango: 10KuewşikeftûzeviyakuBirahîmjiEfronêHîtîûji nifşawîûjiyênkujibajarêwîderdikevinûjinifşawan hetahetayêkirî,jiboBirahîmûjinifşawîûjiboyênkuji piştawîderdikevin,wekîmilkêgoristanekhetahetayê werekirîn;ûwîmohrliserdanîûbişahidanreşahidîkir 11Ûewzevîûşikeftakutêdebûûhemûewcihji zarokênHîtîtjiboBirahîmûjibodûndanawîyapiştîwî hatinmisogerkirin;vaye,ewliberMamreyêliHebronêye, kuliwelatêKenanêye

12Piştîvêyekê,BirahîmjinaxweSaraliwirveşartûew cihûhemûsînorêwêjiboBirahîmûjibodûndanawîbû milkêgoristanê

13ÛBirahîmSarabişahiyamezin,wekîkudidefinkirina padîşahandedihatkirin,veşart,ûewbicilênpirxweşikû nazikhateveşartin

14LisergoristanawêSam,kurênwîEberûAbîmelex, tevîEnar,AşkolûMamre,ûhemûmezinênwelêtlipey goristanawêçûn

15ÛrojênSerayêsedûbîstûheftsalbûnûewmir,û Birahîmşînekemezinûgirançêkirûheftrojanşîngirt.

16ÛhemûxelkêwelêtjiberSarayêteselîdanBirahîmû Îshaqêkurêwî

17Ûgavarojênşînawanderbasbûn,Birahîmkurêxwe ÎshaqşandûewçûmalaŞemûEber,dakurêyênXudanû şîretênwîhînbibeûBirahîmsêsalanliwirma

18WêdemêBirahîmûhemûxulamênxwerabûnûçûnû vegeriyanBîrşebayê,lêBirahîmûhemûxulamênwîli Bîrşebayêman

19Ûdiwêsalêde,dişoreşasalêde,padîşahêFilîstiyan Abîmelekmir;ewsedûnodûsêsalîbûdemakumir;û BirahîmbigelêxwereçûwelatêFilîstiyanûwanteselîda hemûmalênwîûhemûxulamênwîûdûrezivirîûçûmala xwe

20PiştîmirinaAbîmelek,xelkêGerarêkurêwîBenmalîx birin,kuewtenêdiwanzdehsalîbû,ûewlişûnabavêxwe veşartin

21ÛwannavêwîligornavêbavêwîAbîmelekdanî, çimkîliGerarêevadetbûûAbîmeleklişûnabavêxwe Abîmelekpadîşahîkirûlisertextêwîrûnişt

22ÛLûtkurêHaranjîdiwanrojande,disalasîûnehana jiyanaÎshaqdemir,ûhemûrojênkuLûtjiyasedûçilsal bûnûewmir

23EvinkurênLût,yênkujikeçênwîjêreçêbûn,navê kurêpêşîMowabbûûnavêkurêduyemBenamîbû

24HerdukurênLûtçûnûjiwelatêKenanêjixwerejin girtinûjiwanrezarokanînKurênMowabEd,Mayon, TarsusûKanvilbûn,çarkur,ûevbavûkalênkurên Mowabhetarojaîrone

25Ûhemûmalbatênzar'êdLûtçûnûliherderêkulêrast dihatin,rûniştin,çimkîewgelekzêdebûnûzêdebûn

26Ûewçûnûliwelatêkulêdimanjixwerebajarava kirinûnavênbajarênkuavakiribûnligornavêxwedanîn.

27ÛNahorêkurêTerah,birayêBirahîm,diwanrojande, diçilsaliyajiyanaÎshaqde,mirûhemûrojênNahorsedû heftêûdusalbûnûewmirûliHaranêhateveşartin.

28ÛgavaBirahîmbihîstkubirayêwîmiriye,ewpir xemgînbûûgelekrojanliserbirayêxweşîngirt.

29ÛBirahîmgazîEliyezer,xulamêxweyêserekekir,da kufermananlisermalaxwebidewîûewhatûliberwî sekinî.

30ÛBirahîmjêregot:«Vayeezpîrim,rojamirinaxwe nizanim,çimkîezditemenekîmezindeme;niharabe derkeveûjivêderêûjivêwelatî,jikeçênKenaniyan,ku emdinavwandedijîn,jikurêminrejinekêneyne»

31Lêherewelatêminûcihêjidayikbûnamin,ûjiwirjibo kurêminjinekêbistîne,ûXudanXwedayêerdûezmanan, yêkuminjimalabavêminderxistûanîvêderê,ûjimin regot:‘Ezêvêaxêbidimnîjadatehetahetayê,ewê milyaketêxwelipêşiyatebişîneûrêyatebiserfirazîbike, dakutujimalbataminûjimalabavêminjinekêjikurê minrebibînî.

32XulambersivaaxayêxweBirahîmdaûgot:«Vaye,ez diçimcihêkutulêjidayikbûyîûmalabavêteûjiwirji bokurêtejinekêhildibijêrim.Lêegerewjinnexwazeli peyminwerevîwelatî,geloezêkurêtevegerînimwelatê kutulêjidayikbûyî?»

33Birahîmjêregot:«Hayjixwehebekukurêmin venegerînîvir,çimkîXudanêkuezliberwîmeşiyam,ewê milyaketêxwelipêşiyatebişîneûrêyatebiserfirazî bîne.»

34ÛElîyezerwekîkuBirahîmfermandabûwîkir,û ElîyezerliservêyekêjiBirahîmresondxwarElîyezer rabûûdehdevejideveyênxwediyêxweûdehzilamji xulamênxwediyêxwebixwerebirûewrabûnûçûn Haranê,bajarêBirahîmûNahor,dakujiboÎshaqêkurê Birahîmjinekêbînin.Demakuewçûn,Birahîmkesşand malaŞemûEberûwankurêwîÎshaqjiwiranîn

35ÎshaqvegeriyamalabavêxweliBîrşebayê,lêEliyezer ûmirovênwîgihîştinHeranêûewlibajêrlibercihêavê sekinîn,wîdeveyênxweliberavêdanîserçokanûewli wirman

36ÛEliyezer,xulamêBirahîm,duakirûgot:«Ya XwedayêBirahîm,efendiyêmin!Ezjitericadikimkuîro jiminrexêrûxweşîyêbişîneûdilovanîyênîşanîefendiyê minbide,dakutuîrojimalbatakurêefendiyêminjinekêji xwerehilbijêrî»

37ÛXudanjiboxatirêBirahîmxulamêxweguhdadengê EliyezerûewrastîkeçaBetûêl,kurêMîlkayê,jinaNahor, birayêBirahîmhat,ûEliyezerhatmalawê

38ÛEliyezerhemûxemênxweûkuewxulamêBirahîme jiwanregot,ûewpêgelekkêfxweşbûn.

39ÛhemûyanXudanêkuevtiştpêkanîpîrozkirinû RebekayakeçaBetûêljiboÎshaqwekjindanwî.

40Ewjinaciwanpirxweşikbû,keçikbûûdiwanrojande Rebekadehsalîbû

41WêşevêBetûêlûLabanûzarokênwîşahiyekçêkirinû Eliyezerûmirovênwîhatinûwêşevêliwirxwarinû vexwarinûşahîkirin

42ÛEliyezersibê,ewûmêrênpêrerabûnûgazîhemû malbataBetûêlkirûgot:«Minberdinkuezbiçimba xwediyêxwe»EwrabûnûRebekaûDebora,keçaUz, dadîkawêşandinûzêrûzîv,xulamûxizmetkardanwêû ewpîrozkirin

43ÛwanEliyezerbimirovênwîreşand;xulaman Rebekayêjîbirinûewçûûvegeriyabaxwediyêxweli welatêKenanê

44ÎshaqRebekayêgirtûewbûjinawî,ûewbirnavkon 45ÛÎshaqçilsalîbû,gavaRebekayê,keçaapêxweBetûêl, jixwereanî

BEŞA25

1Ûdiwêdemêde,Birahîmdikalbûnaxwededîsajinekji welatêKenanêanî,navêwêKeturabû.

2WêşeşkurênZimrananîn:Zimran,Yokşan,Medan, Midyan,ÎşbakûŞûaxKurênZimranevbûn:Abîhen, MoloxûNarîm

3KurênYokşanŞebaûDedanbûn,kurênMedanAmîda, Yoab,Goxî,ElîşaûNotaxbûn;kurênMidyanEfah,Efêr, Henox,AbîdaûEldaahbûn

4KurênÎşbakMakîro,BeyoduaûTatorbûn

5KurênŞûaxBîldad,Memdad,MunanûMebanbûn;ev hemûmalbatênzarokênKetûrayajinaKenanînekuwêji BirahîmêÎbranîreanî

6Birahîmevhemûşandinûdiyariyandawanûewjikurê wîÎshaqdûrketindakulihercihêkucihekîbibîninbijîn

7Ûevhemûçûnçiyayêrojhilatûşeşbajarjixwereava kirinkuhetarojaîroliwandijîn.

8LêzarokênŞebaûDêdan,zarokênYokşanê,bizarokên xwere,libajarênxwelicembirayênxweneman,ûew rêwîtîkirinûliwelatûçolankondanînhetarojaîro.

9ÛzarokênMidyanê,kurêBirahîm,çûnrojhilatêwelatê Xûşêûliwirliwelatêrojhilatêgeliyekmezindîtinûliwir manûbajarekavakirinûliwirrûniştin,kuhetarojaîro welatêMidyanêye

10Midyan,ewûpênckurênwîûhemûtiştênwîliwî bajarêkuwîavakiribû,bicihbûn.

11EvinnavênkurênMidyanê,ligornavênwanlibajarên wan:Efah,Efêr,Henox,AbîdaûEldaah

12KurênEfahMetak,Meşar,AvîûTsanûabûn,kurên EferEfron,Zûr,ElîrûnûMedînbûn,ûkurênHenoxReûel, Rekem,Azî,ElîşûbûEladbûn

13KurênAbîdaXûr,Melûd,Kerûrî,Molkîbûn;kurên EldaahjîMîker,Reba,MalxiyaûGabolbûn;evnavên Midyaniyanligorîmalbatênwanin;ûpiştremalbatên MidyaniyanliseranserêwelatêMidyanêbelavbûn.

14EvnifşêÎsmaîlêkurêBirahîme,yêkuHacer, xizmetkaraSarayê,jiBirahîmreanî

15ÎsmaîljiwelatêMisrêjinekanî,navêwêRîbahbû,ango Merîbah

16RîbahêjiÎsmaîlNebayotreQêdar,Edbeêl,Mîbşamû xwişkawanBoşmetanî.

17ÎsmaîljinaxweRîbaberdaûewjicemwîçûûvegeriya Misrêmalabavêxweûliwirma,çimkîewdiçavêÎsmaîl ûbavêwîBirahîmdepirxirabbû

18PiştreÎsmaîljiwelatêKenanêjinekanî,navêwê Malxûtbû,ûwêjêreNîşma,Dûma,Masa,Xedad,Tema, Yetur,NafîşûKedmaanîn.

19EvkurênÎsmaîlinûnavênwanevin,ligorîneteweyên xwediwanzdehmîrênwanbûn;ûpaşêmalbatênÎsmaîl belavbûnûÎsmaîlzarokênxweûhemûmilkêkubidest xistibû,digelcanêmalbataxweûhemûtiştênxwe,hildaû çûncihêkuewêcihekîbibîninûlêbicihbibin.

20EwçûnûnêzîkîçolaParanêbicihbûnûcihêwanê rûniştinêjiHawîlayêhetaŞûrêbû,kulipêşberîMisrêye, hetakuhûnberbiAşûrêvetên.

21Îsmaîlûkurênwîliwîwelatîbicihbûnûjiwanre zarokçêbûnûewgelekzêdebûnûdewlemendbûn. 22EvnavênkurênNebayot,kurêpêşîyêÎsmaîl,evin: Mend,Şend,Mayon;ûkurênKedarElyon,Kêzem,Xamad ûElîbûn.

23KurênAdbeelHamadûYabînbûn;kurênMîbsam Obadya,EbedmelekûYeûşbûn;evmalbatênkurênRîba jinaÎsmaîlin.

24KurênMîşmayêkurêÎsmaîlŞamûa,ZekeryonûObêd bûn;kurênDûmajîKêzed,Elî,MehmedûAmedbûn

25KurênMasaMelon,MulaûEbîdadonbûn;kurênQedad Azûr,MînsarûEbedmelekbûn;kurênTemaSeîr,Sadonû Yakolbûn.

26KurênYeturMerith,Yaîş,ElîoûPaxotbûn;kurên NafîşEbed-Tamed,AbiyasafûMîrbûn;kurênKedmajî Xalîp,TaxtîûOmîrbûn;evzarokênMalxûtêjinaÎsmaîlli gorîmalbatênwanbûn

27EvhemûmalbatênÎsmaîlinligornifşênwanûewli wanwelatandijînkuwanbajarênxwelêavakiribûnheta rojaîro

28ÛRebekayêkeçaBetûêl,jinakurêBirahîmÎshaq,di wanrojandebêzarbû,zarokênwêtunebûn;ûÎshaqli welatêKenanêlicembavêxwedimaûXudanbiÎshaqre bû;ûArpakşadkurêŞemkurêNûhdiwanrojande,disala çilûheştemînajiyanaÎshaqdemir,ûhemûrojênku Arpakşadjiyaçarsedûsîûheştsalbûnûewmir

BEŞA26

1ÛdipêncîûnehsaliyajiyanaÎshaqêkurêBirahîmde, jinawîRebekadiwanrojandehêbêberbû.

2ÛRebekayêjiÎshaqregot:«Birastîminbihîstiye,axayê min,kudiyateSaradirojênxwedebêberbû,hetaku XudanêminBirahîm,bavête,jibowêduakirûewjiwî ducanîbû»

3Niharabe,tujîjiXwedêreduabikeûewêduayate bibihîzeûbidilovaniyaxwemebibîrbîne.

4ÎshaqbersivajinaxweRebekayêdaûgot:«Birahîmjibo minjiXwedêlavakiriyekueztovêwîzêdebikim,jiber vêyekêdivêevbêberîjitederkeveûbigihîjeme.»

5ÛRebekayêjêregot:«Lênihatujîrabeûduabike,da kuXudanduayatebibihîzeûzarokanbidemin»ÛÎshaq guhdagotinênjinaxweûÎshaqûjinawîrabûnûçûn welatêMoriyayêdakuliwirduabikinûliXudanbigerin Ûgavaewgihîştinwîcihî,Îshaqrabûûjibojinaxweji Xudanreduakir,jiberkuewbêzarbû.

6Îshaqgot:«EyXudanXwedayêerdûezmanan,qencîû dilovaniyateerdtijîdike,tuyêkubavêminjimalabavê wîûjicihêjidayikbûnawîderxistîûanîvîwelatîûjêre got:‘Ezêvîwelatîbidimdûndanate’Tesozdawîûjêre got:‘Ezêdûndanatewekstêrkênezmanûwekqûma deryayêzêdebikim.Bilanihagotinênteyênkutejibavê minregotine,werinrastkirin

7ÇimkîtuXudanXwedayêmeyî,çavênmeliserteneku tunifşêmirovanbidîme,wekkutesozdame,çimkîtu XudanXwedayêmeyîûçavênmetenêlisertene 8ÛXudanduayaÎshaqêkurêBirahîmbihîstûXudanlava wîqebûlkirûjinawîRebekayêducanîma

9Ûpiştînêzîkîheftmehan,zarokdihundirêwêdebihev reşerkirinûewpirêşiyakuewjiberwanwestiyabûûwê

jihemûjinênkuwêdemêliwelêtbûnregot:«Gelotiştekî wekîkubiminhatserêwejîhat?»Wanjêregot:«Na.» 10Ûwêjiwanregot:«Çimaezdinavhemûjinênliser rûyêerdêdedivêyekêdebitenême?»Ûewçûwelatê MoriyayêdakujibervêyekêliXudanbigere;ûewçûba ŞemûkurêwîEberdakudivêmijarêdejiwanbipirse,û kuewjîdivêmijarêdeliXudanbigerin

11ÛwêjiBirahîmjîxwestkuliserhemûtiştênkubiserê wêdehatine,jiXudanbigereûjêbipirse

12HemûyanliservêmijarêjiXudanpirsîûjiwêregotin: «Duzarokdizikêtedeneûjiwandumiletwêderkevin; miletekwêjiyêdinbihêztirbeûyêmezintirwêxulamtiya yêbiçûkbike.»

13Ûgavarojênwêyênjibozayînêtemambûn,ewçokda ûdîtkudizikêwêdecêwîhene,wekkuXudanjêre gotibû.

14Kurêyekembitevahîsorbûmînacilekîmûyî,ûhemû xelkêwelêtnavêwîEsawdanîûgotin:«Evjizikêdayikê vetemambûye».

15PiştîwêbirayêwîhatûdestêwîlipêçaEsawgirt,jiber vêyekênavêwîdanîAqûb

16ÛÎshaqêkurêBirahîm,şêstsalîbûgavaewanîn dinyayê

17Kurhetapanzdehsaliyaxwemezinbûnûketinnav civakamirovan.Esawzilamekîxapînokûhîlekarbû, nêçîrvanekîjêhatîdizeviyandebû,ûAqûbzilamekî bêkêmahîûjîrbû,dikonandedima,pezdiçêrandû fermanênXudanûfermanênbavûdiyaxwehîndibû.

18ÛÎshaqûzarokênmalbatawîliwelatêKenanêlicem bavêwîBirahîmman,çawakuXwedêjiwanregotibû 19ÎsmaîlêkurêBirahîmbizarokênxweûhertiştêwanre çûûewvegeriyanwir,welatêHawîlayê,ûliwirbicihbûn 20HemûzarênjicariyênBirahîmçûnwelatêrojhilatêûlê bicihbûn,çimkîBirahîmewjikurêxwedûrxistibûû diyarîdabûwanûewçûn

21ÛBirahîmhemûtiştêxwedakurêxweÎshaq,ûhemû xezîneyênxwejîdawî.

22Ûwîfermandawîûgot:«Matunizaneûfêmnakîku XudanliezmanûlierdêXwedêye,ûjibilîwîkesekîdin tune?»

23Ewbûyêkuminjimalabavêminûjicihêjidayikbûna minderxistûhemûxweşiyênlisererdêdamin;yêkumin jişîretaxerabanrizgarkir,çimkîezpêbawerbûm.

24ÛwîezanîmvêderêûjiUrCasdimêrizgarkirim;ûji minregot:Ezêvanhemûaxanbidimnifşêteûewêwan mîrasbigirindemakuewferman,qanûnûbiryarênminên kuminjiterefermankirineûyênkuezêfermanbidim wan,bigirin.

25Nihakurêmin,guhbidedengêminûfermanênXudan Xwedayêxwebiparêze,yênkuminjitereemirkirine,ji rêyarastneçerastêûnejîçepê,dakujiboteûzarokênte piştîtehetahetayêbaşbe.

26ÛkarênecêbênXudanûdilovaniyawîyakuwîjime renîşandayebibîrbîne,demakumejidestêndijminên merizgarkir,ûXudanXwedayêmeewxistindestênme;û nihajibervêyekêhertiştêkuminjitereemirkiriye biparêze,ûjifermanênXwedayêxwedûrnekeve,ûjibilî wîjikesekîdinrexizmetneke,dakujiteûjinifşatepiştî terebaşbe

27ÛrênimayiyênXudanûfermanênwîfêrîzarokênxweû nifşênxwebike,ûrêyarastakudivêewtêdebiçinfêrî wanbike,dakuherûherjiwanrebaşbe

28Îshaqbersivabavêxwedaûjêregot:«Ezêtiştêku XudanêminfermandayebikimûezjifermanênXudan Xwedayêxwedûrnakevim,ezêhemûtiştênkuwîjimin refermankiriyebicihbînimBirahîmkurêxweÎshaqû zarokênxwejîpîrozkirûBirahîmşîretûrêyênXudanfêrî Aqûbkir

29ÛdiwêdemêdeBirahîmmir,dipanzdehsaliyajiyana AqûbûEsaw,kurênÎshaqde,ûhemûrojênBirahîmsedû heftêûpêncsalbûnEwmirûdipîrbûnekebaşde,kalû pîrûtêrbigelêxwerehatcemhev.KurênwîÎshaqû Îsmaîlewveşartin

30ÛgavaxelkêKenanêbihîstinkuBirahîmmiriye,hemû bipadîşahûmîrênxweûhemûmirovênxwerehatinku Birahîmveşêrin

31HemûxelkêwelatêHeranêûhemûmalbatênmala BirahîmûhemûmîrûmezinênwîûkurênBirahîmênji cariyênwî,gavamirinaBirahîmbihîstin,hatinûqenciya BirahîmvegerandûkurêwîÎshaqteselîkirinûBirahîmdi şikeftakujiEfronêHîtîûzarokênwîkirîbûdeveşartin,da kubibexwedîcihekîveşartinê

32HemûxelkêKenanêûhemûyênkuBirahîmnasdikirin, salekêjiboBirahîmgiriyanûjinûmêrliserwîşîngirtin.

33HemûzarokênbiçûkûhemûxelkêwelêtliserBirahîm giriyan,çimkîBirahîmjihemûyanrebaşbûûlihember Xwedêûmirovanrastgobû.

34ÛmirovekîmînaBirahîmjiXwedêtirsonekderneket, çimkîewjiciwaniyaxwevejiXwedayêxwetirsonekbûû jiXudanrexizmetkiribûûdijiyanaxwede,jizarokatiya xwehetarojamirinaxwe,dihemûrêyênwîdeçûbû

35ÛXudanbiwîrebûûewjişîretaNimrodûgelêwî rizgarkir,ûdemakuwîbiçarpadîşahênElamêreşerkir, wîewtêkbir

36ÛwîhemûzarokêndinyayêanînxizmetaXwedê,ûwî rêyênXudanfêrîwankir,ûewXudannaskirin.

37Ûwîdaristanekçêkirûrezeklêçand,ûhergavdikonê xwedexwarinûvexwarinjibokesênkudiwelêtrederbas dibûnamadedikir,dakuewdimalawîdetêrbibin.

38ÛXudanXwedêhemûerdjiboBirahîmrizgarkir

39ÛpiştîmirinaBirahîm,XwedêkurêwîÎshaqûzarokên wîpîrozkirûXudanbiÎshaqrebû,çawakuewbibavêwî Birahîmrebû,çimkîÎshaqhemûfermanênXudandiparast, çawakubavêwîBirahîmlêemirkiribû;ewjirêyarasta kubavêwîlêemirkiribû,neberbirastêveûnejîberbi çepêveneçû

BEŞA27

1Ûdiwêdemêde,piştîmirinaBirahîm,Esawgelekcaran diçûçolêdakunêçîrêbike.

2ÛNemrodpadîşahêBabîlê,ewjîAmrafelbû,gelek caranbileşkerênxweyênbihêzrediçûnêçîrêlizeviyanû disermayarojêdebileşkerênxweredigeriya

3NemrûdhemûrojançavêxweliEsawdigirt,çimkîdi dilêNemrûddehemûrojançavnebarîliEsawçêbû.

4RojekêEsawçûçolênêçîrêbikeûNemrûddîtkubi herduzilamênxwereliçolêdimeşe

5Hemûmêrxasênwîyênbihêzûgelêwîliçolêbiwîre bûn,lêewjiwîdûrketinûjibonêçîrêçûnaliyêncuda

EsawxwejiboNemrodveşartûewliçolêjibowîveşartî ma.

6Nemrûdûmirovênwîyênkupêrebûnewnasnekirin,û Nemrûdûmirovênwîgelekcarandisermayêdelizeviyê digeriyandakubizaninmirovênwîlizeviyêlikuderê nêçîrêdikin

7Nemrûdûdujimirovênwîyênkupêrebûngihîştincihê kuewlêbûn,lêEsawjinişkêvejicihêxweyêveşartî rabû,şûrêxwekişandûbilezûbezberbiNemrûdve bazdaûserêwîjêkir

8EsawbiherduzilamênkubiNemrûdrebûnreşerekî dijwarkir,ûgavawangazîwîkirin,Esawberêxweda wanûbişûrêxweewkuştin.

9HemûmêrxasênbihêzênNimrûd,yênkuewhiştibûnû çûbûnçolê,qîrînjidûrvebihîstinûdengêwanherdu mêrannaskirinûbazdandakusedemawêbizanibin,dema kuwanpadîşahêxweûherdumêrênkubiwîrebûnliçolê mirîdîtin

10ÛgavaEsawdîtkumêrxasênbihêzênNemrodjidûrve tên,ewreviyaûbivîawayîxilasbû;ûEsawcilênhêjayên Nemrod,yênkubavêNemrodjiNemrodrehiştibûûbi wanNemrodlisertevahiyawelêtserdestbû,hildaûew reviyaûdimalaxwedeveşart

11EsawewcilhildanûjibermirovênNemrûdbazdanav bajêrûjişerwestiyayîûbêhalgihîştmalabavêxweûgava nêzîkîbirayêxweAqûbbûûliberwîrûnişt,jixemgîniyê libermirinêbû

12ÛjibirayêxweAqûbregot:«Vayeezîrodimirim,û çimamafênixurîtiyêlibaminheye?»Aqûbdivêmijarê debiaqilmendîbiEsawretevgeriyaûEsawmafê nixurîtiyêfirotAqûb,çimkîevyekjialiyêXudanvehatibû kirin

13ÛparaEsawdişikeftazeviyaMakpêlayêde,ku BirahîmjikurênHîtîkirîbûwekmilkêgoristanê,Esawjî firotAqûbÛAqûbevhemûjibirayêxweEsawbinirxekî diyarkirîkirî

14ÛAqûbevhemûdipirtûkekêdenivîsandûbişahidan reşahidîkirûewmohrkirûpirtûkdidestênAqûbdema 15ÛgavaNemrodkurêKûşmir,mirovênwîewhildanû bitirsanînûlibajarêwîveşartin.HemûrojênkuNemrod jiyadusedûpanzdehsalbûnûewmir

16ÛrojênkuNemrodlisergelêwelêthukumdarîkirsedû heştêûpêncsalbûn;ûNemrodbişermûnefretêbişûrê Esawmir,ûnifşêBirahîmewwekîkudixewnaxwede dîtibû,kuştin

17ÛbimirinaNimrodpadîşahiyawîbûgelekparçe,û hemûewdeverênkuNimrodliserhukumdarîdikir, vegeriyanpadîşahênwelêt,yênkupiştîmirinaNimrodew vegerandin,ûhemûgelênmalaNimrodjibodemekdirêj dibinkoletiyahemûpadîşahêndinênwelêtdeman

BEŞA28

1Ûdiwanrojande,piştîmirinaBirahîm,diwêsalêde Xudanliwelêtxelayekegirananîûgavakuliwelatê Kenanêxelapirdijwarbû,Îshaqjiberxelayêrabûdaku hereMisrê,wekkubavêwîBirahîmkiribû.

2ÛwêşevêXudanliÎshaqxuyabûûjêregot: «DernekeveMisrê,lêrabehereGerarê,cemAbîmelek p'adşêFilîstîyanûliwirbimînehetakubirçîbûnbiqede.»

3ÎshaqrabûçûGerarê,çawakuXudanemirdabûwî,û salekêliwirma.

4GavaÎshaqgihîştGerarê,xelkêGerarêdîtinkujinawî Rebekayêpirxweşike.XelkêGerarêjiÎshaqliserjinawî pirsîn,ûwîgot:«Ewxwişkamine»,çimkîewditirsiyaku bêjeewjinawîye,dakuxelkêwelêtwîjiberwênekujin 5ÛmîrênAbîmelekçûnûpesnêjinêdanbapadîşah,lêwî bersivawannedaûguhnedagotinênwan.

6LêwîbihîstkuwandigotinkuÎshaqjêregotiyexwişka wîye,jibervêyekêpadîşahevyekdidilêxwedeveşart

7ÛgavaÎshaqsêmehanliwîwelatîma,Abîmelekji pencerênihêrîûdîtkuÎshaqbijinaxweRebekayêredilîze, çimkîÎshaqlixaniyêderveyêpadîşahdima,ûmalaÎshaq lihemberxaniyêpadîşahbû

8PadîşahjiÎshaqregot:«Evçiyekutebimekirkujibo jinaxwegot:‘Ewxwişkamine?’Çawadikaribûyekji mezinêngelbihêsanîbiwêrerazê,ûtewêhingêsûcbi sermedebianiya»

9ÎshaqjiAbîmelexregot:«Jiberkuezditirsiyamkuji berjinaxwebimirim,jibervêyekêmingot:«Ewxwişka mine»

10WêdemêAbîmelekfermandahemûmîrênxweû mezinênxweûwanÎshaqûRebekayajinawîbirinûanîn berpadîşah

11Padîşahfermandakucilênşahaneliwanbikin,wanli kolanênbajêrsiwarbikinûliseranserêwelêtliberwan ragihîninûbêjin:«Evewzilameûevjîjinawîye;her kesêkudestêxwebidevîzilamîanjinawî,bêgumanwê bimire»Îshaqbijinaxwerevegeriyamalapadîşahû XudanbiÎshaqrebûûewmezindibûûtiştekkêmnedibû

12ÛXudankirkuÎshaqliberçavênAbîmelekûliber çavênhemûxulamênwîdilovanîbibîneûAbîmelekbi Îshaqrebaşkir,çimkîAbîmeleksondûpeymanadi navberabavêwîûBirahîmdebibîranî.

13AbîmelekjiÎshaqregot:«Vaye,tevahiyaerdliberte ye;lihercihêkujiterexweşxuyadike,bijîhetakutu vegerîwelatêxwe.»Abîmelekjîzevî,rezûrezêntirîû beşaherîbaşaerdêGerarêdaÎshaq,dakuhetarojên birçîbûnêbiçe,biçîneûjiberhemênerdêbixwe

14Îshaqliwîwelatîçandûdihemansalêdesedqatber wergirtûXudanewpîrozkir

15Ûewmirovmezinbû,ewxwediyêpezûdewaranbûû gelekxulamjîhebûn.

16Ûgavarojênbirçîbûnêderbasbûn,XudanliÎshaqxuya bûûjêregot:«Rabe,jivêderêderkeveûvegerewelatê xwe,welatêKenanê.»ÎshaqrabûûvegeriyaHîbronê,kuli welatêKenanêye,ewûhemûtiştênwî,wekkuXudanjê regotibûn.

17PiştîvêyekêŞelakêkurêArpakşaddiwêsalêde,yanî disalahejdehêyajiyanaAqûbûEsawde,mir;ûhemû rojênkuŞelakjiyaçarsedûsîûsêsalbûnûewmir

18DiwêdemêdeÎshaqkurêxweyêbiçûkAqûbşand malaŞemûEberûewşîretênXudanhînbûûAqûbsîûdu salanlimalaŞemûEberma,lêbirayêwîEsawneçû,jiber kuewnexwestbiçeûliwelatêKenanêlimalabavêxwe ma

19Esawhertimlizeviyannêçîrdikirdakutiştênku dikaribûbînemalê,Esawjîherrojwisadikir

20Esawmirovekîxapînokûhîlekarbû,ligordilêmirovan digeriyaûwandixapand.Esawlizeviyêmirovekîmêrxas bûûwekîhercarçûnêçîrêûgihîştzeviyaSeîr,angoEdom

21ÛewliwelatêSeîrsalekûçarmehliçolênêçîrkir

22EsawliwirliwelatêSeîrkeçamirovekîKenanîdît, navêwêYehûdîtbû,keçaBîrî,kurêEfêr,jimalbatênHîtî, kurêKenanî.

23Esawewjixwerewekjinekanîûçûbawê.GavaEsaw ewjixwereanî,çilsalîbûûewbirHebronê,welatêku bavêwîlêdimaûliwirbicihbû

24Ûdiwanrojande,disedûdehêsalajiyanaÎshaqde, yanîdipêncîsalîyajiyanaAqûbde,diwêsalêdeŞemkurê Nûhmir;Şemdimirinaxwedeşeşsedsalîbû

25ÛgavaŞemmir,Aqûbvegeriyababavêxweli Hebronê,kuliwelatêKenanêye

26ÛdipêncîûşeşsaliyajiyanaAqûbde,mirovjiHeranê hatinûjiRebekayêrebehsabirayêxweLabanêkurê Betûêlhatkirin

27ÇimkîjinaLabandiwanrojandebêzarbûûzarok nedianîn,ûhemûxizmetkarênwîjîjêrezaroknedianîn 28PaşêXudanAdîna,jinaLaban,bibîranîûewducanîbû ûkeçêncêwîanîndinyayê.Labannavêkeçênxwedanî LîyayamezinûnavêRahêlyabiçûk

29EwmirovhatinûevtiştjiRebekayêregotinû RebekayêgelekkêfxweşbûkuXudanserdanabirayêwê kiribûûzarokênwîçêbûbûn

BEŞA29

1ÎshaqêkurêBirahîmkalûpîrbûûçavênwîjikalbûnê giranbûn,tarîbûbûnûnedidît.

2WêdemêÎshaqgazîkurêxweEsawkirûgot:«Jikerema xweçekênxwe,kêrêxweûkevanaxwebigireRabeû herezeviyêûjiminregoştênêçîrêbîneûjiminregoştê xweşçêkeûbînebaminkuezbixwimûberîmirinaxwete pîrozbikim,çimkîeznihapîrûporspîbûme»

3Esawusakir;çekêxwehildaûwekhercarçûzeviyêda kunêçîragoştênêçîrêbike,dakubavêxwewekkuwî fermandabûbîneûwîpîrozbike

4RebekayêhemûgotinênkuÎshaqjiEsawregotibûn bihîst,lezkirûgazîkurêxweAqûbkirûgot:«Bavêteji birayêteEsawrewihagot,minjîwisabihîst;nihalezbike ûtiştêkuezêjiterebêjim,bike.»

5Rabeûherenavkeriyêûjiminredubizinênxweşbîne, ezêjibavêterexwarinaxweşbînim,tujîxwarinaxweş bînîkuberîkubirayêtejinêçîrêvegerebixwe,dakubavê tetepîrozbike

6Aqûblezkirûçawakudiyawîjêregotibû,ewîxwarina xweşçêkirûberîkuEsawjinêçîrêvegerya,anîberbavê xwe

7ÎshaqjiAqûbregot:«Tukîyî,kurêmin?»Aqûbgot: «EzEsawimkurêteyêpêşîMinçawakutejiminre gotibû,kirNiharabeûjinêçîraminbixwe,dakucanête minpîrozbike,wekîkutejiminregot»

8Îshaqrabûxwarûvexwar,dilêwîrihetbûûwîAqûb pîrozkirûAqûbjibavêxweçûGavakuÎshaqAqûbpîroz kirûewjibavêxweçû,vayeEsawjinêçîraxwejizeviyê vegeriyaûwîjîgoştekxweşçêkirûanîbabavêxweku bixweûwîpîrozbike

9ÎshaqjiEsawregot:«Kîbûewkesêkuberîhatinate goştênêçîrêxwarûanîminûminewpîrozkir?»Esaw zanîkubirayêwîAqûbevyekkiribû,ûhêrsaEsawlidijî birayêxweAqûbpêketkuwîwihaliwîkiribû.

10Esawgot:«ManerastekujêreAqûbtêgotin?Çimkî wîducaranlişûnaminrawestiya,mafênixurtiyêjimin standûnihajîbereketaminstandiye»Esawpirgiriya GavaÎshaqdengêgirînakurêxweEsawbihîst,Îshaqji Esawregot:«Ezçibikimkurêmin,birayêtebidizîhatû bereketatestand»Esawjiberbereketakubavêwîdabû wî,jibirayêxweAqûbnefretkirûhêrsawîlidijîwîpir zêdebû.

11AqûbjibirayêxweEsawgelekîtirsiyaûrabûreviya malaEberêkurêŞemûliwirjiberbirayêxwexweveşart GavaAqûbjiHebronêjiwelatêKenanêderket,temenêwî şêstûsêsalîbûAqûbjiberbirayêxweEsawçardehsalan dimalaEberdeveşartîmaûliwirhînîrêyênXudanû fermanênwîbû

12ÛgavaEsawdîtkuAqûbreviyayeûjiberwîxilas bûye,ûAqûbbihîlekarîbereketêbidestxistiye,wêdemê Esawgelekxemgînbûûjiberbavûdiyaxwejîacizbû; ewjîrabûjinaxwehildaûjibavûdiyaxwedûrketûçû welatêSeîrûliwirbicihbû;ûEsawliwirjinekjikeçên HîtîdîtkunavêwêBosmathbû,keçaElonêHîtî,ûewji bilîjinaxweyayekemwekjinekgirt,ûEsawnavêwêdanî Adah,gotkubereketdiwêdemêdejiwîçûye.

13EsawşeşmehanliwelatêSeîrmabêyîkubavûdiya xwebibîne,ûpiştreEsawjinênxwehildaûrabûvegeriya welatêKenanêûEsawherdujinênxwelimalabavêxweli Hebronêbicihkir

14JinênEsawbikirinênxweÎshaqûRebekayêaciz dikirinûhêrsdikirin,çimkîewdirêyênXudandeneçûn, lêbelêwekkubavêwanfêrîwankiribû,jixwedayêndarû kevirênbavêxwerexizmetdikirin,ûewjibavêxwe xerabtirbûn.

15Ûewligorxwestekênxerabêndilêxweçûn,qurban danûjiBaalimrebixûrşewitandin,ûÎshaqûRebekaji wanwestiyan.

16ÛRebekayêgot:«EzjiberkeçênHîtîjijiyanaxwe westiyam;egerAqûbjikeçênHîtîjinekêbistîne,wekvan keçênwelêt,wêdemêjiyanjibominçifeydeye?»

17ÛdiwanrojandeAdayajinaEsawducanîbûûkurek anîbawîEsawnavêkurêkujêreçêbûdanîElîfazGava wêewanî,Esawşêstûpêncsalîbû.

18ÛÎsmaîlêkurêBirahîmdiwanrojande,dişêstûçar saliyajiyanaAqûbde,mirûhemûrojênkuÎsmaîljiyased ûsîûheftsalbûnûewmir.

19ÛgavaÎshaqbihîstkuÎsmaîlmiriye,ewjibowîşîngirt ûÎshaqgelekrojanliserwîşîngirt

20PiştîçardehsalênjiyanaAqûblimalaEber,Aqûbxwest bavûdiyaxwebibîneûAqûbçûmalabavûdiyaxweli Hîbronê.EsawdiwanrojandejibîrkiribûkuAqûbdiwan rojandeçibiwîkiribûkubereketajiwîstandibû

21GavaEsawdîtkuAqûbtêbadêûbavêxwe,tiştêku Aqûbbiwîkiribûanîbîraxweûlihemberwîpirhêrsbûû xwestwîbikuje.

22ÎshaqêkurêBirahîmkalûpîrbû,ûEsawgot:«Niha wextêmirinabavêminnêzîkbûye,ûgavaewbimire,ezê birayêxweAqûbbikujim»

23EvyekjiRebekayêrehatgotinûwêlezkirûşandgazî kurêxweAqûbkirûjêregot:«RabebireveHaranêcem birayêminLabanûdemekêliwirbimînehetakuhêrsa birayêtejitedûrbikeveûhingêtuvegerî»

24ÎshaqgazîAqûbkirûjêregot:«JikeçênKenanjinekê neyne,çimkîbavêmeBirahîmligorgotinaXudanakuwî

jêregotibû,wihaemirdameûgot:‘Ezêvêaxêbidim dûndanate;egerzarokêntepeymanakuminbitere çêkiriyebiparêzin,ezêjîtiştêkuminjiteregotiyejibo zarokêntepêkbînimûezwanbernadim.

25Nihakurêminguhbidedengêmin,hemûtiştênkuezê liteemirbikim,ûjikeçênKenanjinekênegireRabehere Haranê,malabavêdiyaxweBetûêl,ûjiwirjikeçên Labanêbirayêdiyaxwejinekêbigire.

26JibervêyekêhayjixwehebekutuXudanXwedayê xweûhemûrêyênwîliwelatêkutudiçîjibîrnekîûbi gelêwîwelatîvegirêdayînebîûlipeypûçîtiyêneçîû XudanXwedayêxwebernedî

27Lêgavatubigihîjîwîwelatî,liwirXudanbiperize,ji rêyakuminjitereemirkiriyeûtuhînbûyî,neberbirastê veneçeûnejîberbiçepêveneçe

28ÛbilaXwedayêHerîZorliberçavêngelêndinyayê keremêbidete,dakutuliwirjinekêligordilêxwebistînî; jinekekudirêyênXudandebaşûrastbe

29ÛbilaXwedêbereketabavêteBirahîmbideteû dûndanate,tebereketbikeûtepirbike,ûtuliwelatêkutu diçîbibîgelekmilet,ûbilaXwedêtebizarokû dewlemendiyekemezin,bişahîûkêfxweşiyêvegerînevê erdê,welatêkubavêtelêrûniştiye

30ÎshaqfermanûpîrozkirinawîjiAqûbretemamkir, gelekdiyarîdanwî,wekzîvûzêr,ûewşanddûr;Aqûb guhdabavûdiyaxwe;ewmaçkirinûrabûçûPadanAramêGavaAqûbjiwelatêKenanêjiBîrşebaderket,ew heftêûheftsalîbû.

31GavaAqûbçûkuhereHaranê,Esawgazîkurêxwe Elîfazkirûbidizîpêregot:«Nihazûşûrêxwebigire destêxweûlipeyAqûbbiçeûdirêdejiberwîderbas bibe,libendawîbisekineûliçiyayekîbişûrêxwewî bikujeûhertiştêwîbigireûvegere»

32ElîfazkurêEsawmirovekîçalakûjêhatîbû,wekku bavêwîfêrîwîkiribû,dikevanêdejîrbû,ûew nêçîrvanekînavdarûmêrxasbûlizeviyan

33ÛElîfazwekîkubavêwîfermandabûwîkir.Elîfazwê demêsêzdehsalîbûElîfazrabûçûûdehbirayêndiyaxwe bixwerebirûlipeyAqûbçû

34EwlipeyAqûbçûûlisînorêwelatêKenanê,lihember bajarêŞexemê,libendawîsekinî

35ÛAqûbdîtkuElîfazûmirovênwîlipeywîdiçin,û Aqûblicihêkuewdiçûsekinîdakubizanibeevçiye, çimkîwînizanibûçiye;ûElîfazşûrêxwekişandûewû mirovênwîberbiAqûbveçûn;ûAqûbjiwanregot:«Çi jiwehatiyekuhûnhatinevir,ûçiyekuhûnbişûrênxwe lipeywandiçin?»

36ÛElîfaznêzîkîAqûbbûûwîbersivdaûgot:«Bavê minevemirdamin,ûnihaezjifermanênkubavêmin dabûmindûrnakevimÛgavaAqûbdîtkuEsawjiElîfaz regotibûkuzorêbikarbîne,wêdemêAqûbnêzîkîwîbûû jiElîfazûmirovênwîlavakirûjêregot:

37Binêrehemûtiştênkuminheneûyênkubavûdiya mindanemin,jixwerebigireûjiminhere,minnekuje,û bilaevtiştjiterewekrastdarîwerehesibandin

38ÛXudankirkuAqûbliberElîfazkurêEsawûmirovên wîdilovanîbibîneûwanguhdadengêAqûbûewnekuştin. ElîfazûmirovênwîhemûtiştênAqûb,tevîzîvûzêrênku jiBîrşêbayêbixwereanîbûn,birin;tiştekjêrenehiştin

39ÛÊlîfazûmirovênwîjiwîdûrketinûvegeriyancem EsawliBîrŞebayêûhertiştêkubiAqûbrehatibûserêwan jêregotinûhertiştêkujiAqûbstendibûn,danwî

40EsawliserkurêxweElîfazûlisermirovênxweyênku biwîrebûnhêrsbû,jiberkuwanAqûbnekuştibûn.

41WanbersivdaûjiEsawregotin:«JiberkuAqûbdivê mijarêdejimelavakirkuemwînekujin,dilêmeliwî şewitîûmehemûtiştênwîhildanûanînbate.Esawhemû zîvûzêrênkuElîfazjiAqûbstendibûnhildaûlimalaxwe danî»

42Diwêdemêde,gavaEsawdîtkuÎshaqAqûbpîroz kiriyeûfermandayewîûgotiye:«JikeçênKenanjinekê neyneûkeçênKenanliberçavênÎshaqûRebekayêxerab in»,

43PiştreewçûmalaapêxweÎsmaîlûjibilîjinênxweyên mezin,wîkeçaÎsmaîl,xwişkaNebayot,Maxlatêjîjixwe reanî

BEŞA30

1ÛAqûbrêyaxweberbiHeranêvedomandûgihîşt çiyayêMoriyayêûtevahiyaşevêliwir,nêzîkîbajarêLûzê, maXudanwêşevêliwirliAqûbxuyabûûjêregot:«Ez XudanXwedayêBirahîmûXwedayêÎshaqim,bavête;ez êwîwelatîbidimteûdûndanate.»

2Ûvayeezbiteremeûezêteliherderêkutuherî biparêzim,ûezêtovêtewekstêrkênezmananzêdebikim, ûezêhemûdijminêntelibertebişkînim;ûgavaewbite reşerbikin,ewêlisertesernekevin,ûezêtebişahî,bi zarokanûbidewlemendiyekmezinvegerînimvêaxê

3ÛAqûbjixewaxweşiyarbûûjiberdîtinakudîtibû gelekkêfxweşbû;ûnavêwêderêdanîBêthel

4ÛAqûbjiwirrabûgelekkêfxweşbû,ûgavaew dimeşiya,lingênwîjikêfxweşiyêsivikdibûn,ûewjiwir çûwelatêzarokênRojhilat,ûewvegeriyaHaranêûli kêlekabîrêşivanrûnişt

5ÛliwirwîçendkesdîtinkujiHeranêdiçûndakupezên xwebiçêrînin,ûAqûbjiwanpirsî,wangot:«EmjiHeranê ne»

6Ûwîjiwanregot:«HûnLabanêkurêNehornasdikin?»

Wangot:«EmwînasdikinûvayekeçawîRahêltêku keriyênbavêxwebiçêrîne»

7Demakuewhînbiwanrediaxivî,RahêlakeçaLabanhat kupezênbavêxwebiçêrîne,çimkîewşivanekbû 8GavaAqûbRahêl,keçaLaban,birayêdiyaxwedît, bazdaûewmaçkir,dengêxwebilindkirûgiriya.

9AqûbjiRahêlêregotkuewkurêRebekayêye,xwişka bavêwêye.Rahêlbezîûevyekjibavêxweregot.Aqûb digirî,jiberkutiştekîwîtunebûkubibemalaLaban

10GavaLabanbihîstkukurêxwişkawîAqûbhatiye,ew bezîûmaçkirûhembêzkirûewbirhundirêmalêûnanda wîûewxwar.

11AqûbjiLabanregotkubirayêwîEsawçibiwîkiribûû kurêwîElîfazçilirêbiwîkiribû

12ÛAqûbmehekêlimalaLabanma,ûAqûblimala Labanxwarûvexwar,ûpiştreLabanjiAqûbregot:«Ji minrebêjekaheqêtedêçiqasbe,çimkîtuçawadikarî bêperexizmetaminbikî?»

13Labankurtunebûn,tenêkeçhebûn,ûjinûxizmetkarên wîyêndindiwanrojandehînbêzarbûn;evnavênkeçên LabaninkujinawîAdînayêjêreanîbûn;navêyamezin

LêabûûnavêyabiçûkRahêlbû;Lêaçavşikestîbû,lê Rahêlxweşikûdelalbû,ûAqûbjêhezdikir.

14AqûbjiLabanregot:«Ezêheftsalanjibokeçateya biçûkRahêlêxizmetîtebikim.»LabanrazîbûûAqûbheft salanjibokeçaxweRahêlêxizmetîLabankir.

15ÛdisaladuyemajiyanaAqûbliHeranêde,yanîdisala heftêûnehanajiyanaAqûbde,diwêsalêdeEberêkurê Şemmir.Ewdidemamirinaxwedeçarsedûşêstûçarsalî bû

16ÛgavaAqûbbihîstkuEbermiriye,ewgelekxemgînbû ûgelekrojanliserwîşîngirtûşîngirt

17ÛdisalasisiyanajiyanaAqûbliHeranêde,Bosmata keçaÎsmaîl,jinaEsaw,kurekjêreanîûEsawnavêwîkir Reûel

18ÛdisalaçaranamayînaAqûblimalaLabande,Xudan serdanaLabankirûjiberAqûbewbibîranîûkurjêre çêbûn,kurêwîyêpêşîBeor,yêduyemElîbûyêsêyem Xoraşbû

19ÛXudandewlemendîûrûmet,kurûkeçdaLabanûew mirovlisernavêAqûbgelekmezinbû

20ÛAqûbdiwanrojande,diherkarîde,limalêûli zeviyê,xizmetaLabandikirûbereketaXudanliserher tiştêLabanlimalêûlizeviyêbû

21ÛdisalapêncandeYehûdît,keçaBîerî,jinaEsaw,li welatêKenanêmir,ûkurênwêtunebûn,lêtenêkeçênwê hebûn

22EvnavênkeçênkuwêjiEsawreanînin:navêyamezin MarsîtûnavêyabiçûkPûîtbû.

23ÛgavaYehûdîtmir,EsawrabûûwekhercarçûSeîrê dakulizeviyannêçîrêbikeûEsawdemekdirêjliwelatê Seîrma.

24Ûdisalaşeşande,Esawjibilîjinênxweyêndin,keça ZebeonêHîwî,AhlîbamajîwekjinekanîûEsawewbir welatêKenanê.

25AhlîbamaducanîmaûsêkurjiEsawreanîn,Yeûş, YalanûQorax

26Ûdiwanrojande,liwelatêKenanê,dinavberaşivanên EsawûşivanênniştecihênwelatêKenanêdeşerderket,ji berkupezûkelûpelênEsawpirzêdebûnûewnikarîbûli welatêKenanê,limalabavêxwebimîne,ûwelatêKenanê jiberpezênwînikaribûwîhilgire

27GavaEsawdîtkunakokiyawîbiniştecihênwelatê Kenanêrezêdedibe,rabûjinênxwe,kurûkeçênxweû hertiştêxwe,pezûhemûmilkêxweyêkuliwelatê Kenanêbidestxistibû,hildaûjiniştecihênwîwelatîdûr ketûçûwelatêSeîr.EsawûhertiştêxweliwelatêSeîrbi cihbûn

28LêcarcaranEsawdiçûûliwelatêKenanêbavûdiya xwedidît,EsawbiHorîyanrezewicîûkeçênxwedida kurênSeîrêHorî

29KeçaxweyamezinMersîtdaAnahêkurêZebeonê birayêjinaxweûPûîtîjîdaAzarêkurêBîlhanêHorî;Esaw bizarokênxwereliçiyêmaûewzêdebûnûzêdebûn

BEŞA31

1Disalaheftemînde,xizmetaAqûbakuwîjiLabanre xizmetdikirtemambûûAqûbjiLabanregot:«Jinamin bidemin,çimkîrojênxizmetamintemambûn»Labanjî wisakirûLabanûAqûbhemûxelkêwîcihîcivandinû ziyafetekçêkirin

2ÊvarêLabanhatmalê,piştreAqûbûxelkêdawetêhatin wirûLabanhemûçirayênkulimalêbûnvemirandin.

3AqûbjiLabanregot:«Tuçimavîkarîbimedikî?» Labanbersivda:«Livîwelatîevadetekuemwisabikin.»

4PaşêLabankeçaxweLêayêhildaûewbirbaAqûb. AqûbjînizanibûkuewLêayêye

5LabankeçaxweLîya,xizmetkaraxweZîlpawek xizmetkarekêdawî.

6HemûkesêndicejnêdedizanibûnLabançibiAqûb kiribû,lêwanevyekjiAqûbrenegot

7HemûcîranwêşevêhatinmalaAqûbûxwarinû vexwarinûşahîkirin,liberLêayêdefûreqsanlêxistinûli berAqûbgotin:Heleah,Heleah.

8Aqûbgotinênwanbihîst,lêwateyawanfêmnekir,lêwî fikirîkudibekulivîwelatîadetênwanwisabin

9CîrananevgotindişevêdeliberAqûbgotinûLaban hemûçirayênkudimalêdebûnwêşevêvemirandin

10Sibehê,gavarojderket,Aqûbberêxwedajinaxweû dîtkuewLêabûkudisingêwîderazabû.Aqûbgot:«Va ye,ezdizanimcîrananşevaborîçigotin,Helea,»wangot, «lêminnizanibû»

11AqûbgazîLabankirûjêregot:«Evçiyekutebimin kir?BirastîminjiboRahêlêxizmetjiterekir,lêçimate ezxapandûLêadamin?»

12LabanbersivaAqûbdaûgot:«Licemmenewisayeku emkeçabiçûklipêşkeçamezinbidinEgertudixwazî xwişkawêjîbibî,wêjiboxizmetakutudêheftsalêndin jiminrebibî,jixwerebigire.»

13ÛAqûbwisakirûRahêljîwekjinekanîûheftsalên dinjîjiLabanrexizmetkirAqûbjîhatbaRahêlêûji LêayêbêtirjiRahêlêhezkir.LabanxizmetkaraxweBîlha wekxizmetkarekdawê

14ÛgavaXudandîtkuLêajiwênefretdikirin,Xudan zikêwêvekirûewducanîbûûdiwanrojandeçarkurji Aqûbreanîn

15Navênwanevin:RûbenŞimûn,LêwîûCihûda,û piştrewêzarokneanî.

16ÛwêdemêRahêlbêzarbûûzarokênwêtunebûn,û RahêlçavnebariyaxwişkaxweLêayêkirGavaRahêldît kuewjiAqûbrezarokannayne,wêxizmetkaraxweBîlha girtûdukurjiAqûbreanîn,DanûNeftalî 17ÛgavaLêayêdîtkuewdevjizarokanînêberdaye,wêjî carîyaxweZîlpayêgirtûdaAqûbwekjin.Aqûbjîhatba ZîlpayêûwêjîdukurjiAqûbreanîn,GadûAşêr

18Lêadîsaducanîbûûdiwanrojandedukurûkeçekji Aqûbreanî;navêwanÎsaxar,ZebûlonûxwişkawanDîna ye

19ÛdiwanrojandeRahêlhînbêzarbû,ûwêdemêRahêl jiXudanreduakirûgot:«YaXudanXwedê,ezjitelava dikimkuminbibîrbîneûserdanaminbike,çimkîniha mêrêminwêminberde,çimkîminjêrezarokneanîne»

20NihaeyXudanXwedê,lavaminliberxwebibihîzeû êşaminbibîneûzarokênwekyekjixizmetkaranbidemin, dakuezêdîşermênekim

21Xwedêbihîstûzikêwêvekir,Rahêlducanîbûûkurek anîdinyayêûgot:«Xudanşermaminjiholêrakir!»Navê wîdanîÛsivûgot:«BilaXudankurekîdinliminzêde bike»GavaAqûbewanîdinyayê,ewnodûyeksalîbû

22Diwêdemêde,diyaAqûb,Rebeka,dadîkaxweDebora keçaÛsûduxulamênÎshaqşandinbaAqûb.

23EwgihîştinHaranêbaAqûbûjêregotin:«Rebekayê emşandinebatekutuvegerîmalabavêxwe,welatê Kenanê»Aqûbdigotinadiyaxwedeguhdawan 24Diwêdemêde,heftsalêndinênkuAqûbjiboRahêlê jiLabanrexizmetkirtemambûnûpiştîçardehsalênku ewliHaranêma,AqûbjiLabanregot:«Jinênminbide minûminberde,dakuezbiçimwelatêxwe,çimkîvaye diyaminjiwelatêKenanêjiminreşandkuezvegerim malabavêxwe»

25Labanjêregot:«Ezjiteredibêjim,newisaye;eger minliberçavêntedilovanîdîtibe,devjiminbernede;heqê xwejiminredestnîşanbikeûezêbidimûlicemmin bimîne.»

26ÛAqûbjêregot:«Eveyakutudêbidîminwekmûçe: Ezîrodinavhemûkeriyêntedederbasbibimûherberxê xalxalûlekûyêndinavpezûbizinandeqehweyîjiwan derximGertuvîkarîjibominbikî,ezêvegerimû keriyêntewekberêbixwim»

27LabanwisakirûLabanhemûtiştênkuAqûbgotibûji keriyêxwehildaûdawî

28ÛAqûbhemûtiştênkujikeriyênLabanderxistibû,danî destêkurênxweûAqûbkeriyênLabanênmayîdiçêrand.

29ÛgavaxulamênÎshaqênkuwîşandibûnbaAqûbdîtin kuAqûbêdîbiwanrevenagerewelatêKenanêbabavê xwe,ewjiwîdûrketinûvegeriyanwelatêKenanê.

30DeboraliHaranêlicemAqûbmaûewbixulamên ÎshaqrevenegeriyawelatêKenanêûDeboraliHaranêli cemjinûzarokênAqûbma.

31AqûbşeşsalêndinjîjiLabanrexizmetkir,ûgavapez derçûn,Aqûb,wekkubiLabanrebiryardabû,ewênbixal ûlekejiwanveqetand.AqûbşeşsalanlicemLabanwisa kirMirovpirzêdebûûdewarûxizmetkarûxulam,deveû kerênwîçêbûn

32DusedkeriyênpezênAqûbhebûn,pezênwîmezinû xweşikbûnûpirberhemdarbûn,ûhemûmalbatênkurên mirovandixwestinjipezênAqûbhinbistînin,jiberkuew pirdewlemendbûn.

33GelekjikurênmirovanhatinkujipezênAqûbpez bistîninûAqûbjiboxulamekî,jiboxizmetkarekî,jibo kerekî,jibodeveyekîpezekdidawan,anjîhertiştêku Aqûbjiwandixwest,wandidawî

34ÛAqûbbisayavandanûstandinênbikurênmirovanre dewlemendî,rûmetûmilkbidestxist,ûkurênLabanjivê rûmetêhesûdîlêkirin

35ÛbidemêrewîgotinênkurênLabanbihîstin,ku digotin:«Aqûbhertiştêbavêmestandûjitiştêbavême hemûevrûmetbidestxistiye»

36ÛAqûblirûyêLabanûzarokênwînihêrî,ûdîtkudi wanrojandeewnewekîberêbû

37ÛXudanpiştîşeşsalanliAqûbxuyabûûjêregot: «Rabe,jivîwelatîderkeveûvegerewelatêkutulêjidayik bûyîûezêbiterebim.»

38ÛAqûbdiwêdemêderabûûzarok,jinênxweûher tiştêxweliserdeveyansiwarkirûçûkuherewelatê KenanêbabavêxweÎshaq

39LabannizanibûkuAqûbjicemwîçûye,çimkîwêrojê Labanmiyênxwedibirrî.

40ÛRahêlêpeykerênbavêxwedizîn,ewhildanûliser deveyêkulêsiwarbûbûveşartinûçû

41Ûeverêçapeykeran;girtinazilamekîkujidayikêpêşî yeûkuştinawîûjêkirinaporêserêwî,ûgirtinaxwêû

xwêkirinaserîûrûnkirinawê,dûregirtinatabletekpiçûkji sifirantabletekzêrûnivîsandinanavliserwê,ûdanîna tabletêdibinzimanêwîde,ûgirtinaserîûtabletêdibin zimanêwîdeûdanînawêdimalêde,ûpêxistinaçirayanli berwêûtewandinawê.

42Ûdiwêdemêdekuewliberwêditewînin,ewbihêza navêkutêdehatiyenivîsandin,dihemûmijarênkuewjê dipirsindebiwanrediaxive.

43Ûhinjiwanbişêweyênmirovan,jizêrûzîvçêdikin,û didemênkujiwanrediyarindediçincemwan,ûşêwe bandorastêrkandistînin,ûtiştênpêşerojêjiwanredibêjin, ûbivîrengîewşêweyênkuRacheljibavêxwedizîbûn

44ÛRahêlêevpûtênkuyênbavêxwebûndizîn,daku LabanjiwannizanibeAqûbçûyekuderê

45LabanvegeriyamalêûliserAqûbûmalbatawîpirsî,lê ewnehatdîtin.Labanlipeykerênxwegeriyadaku bizanibeAqûbçûyekuderê,lêewnedîtEwçûbahin peykerêndinûliserwanpirsîûwanjêregotkuAqûbji cembavêxwe,berbiwelatêKenanêvereviyaye.

46HingêLabanrabûûbirayênxweûhemûxulamênxwe hildaûçûpeyAqûbçûûliçiyayêGîladêgihîştwî

47LabanjiAqûbregot:«Evçiyekutebiminkirkutu direvîûmindixapînîûkeçênminûzarokênwanwekdîlên bişûrdibirin?»

48Ûtenehiştkuezwanmaçbikimûbikêfxweşîwan bişînim,ûtexwedayênmindizînûtuçûyî

49ÛAqûbbersivaLabandaûgot:«Jiberkuezditirsiyam kutukeçênxwebizorêjiminbistînî;ûnihatuxwedayên xwebikêrebibînî,ewêbimire»

50Labanlipeykerênkevingeriyaûhemûkonûalavên Aqûblêkolînkir,lênedît.

51LabanjiAqûbregot:«Emêpeymanekêçêkinûewêdi navberaminûtedeşahidiyêbike;egertuêşêbidîkeçên min,anjîjibilîkeçênminjinêndinbistînî,Xwedêjîwêdi vêmijarêdedinavberaminûtedeşahidbe»

52WankevirhildanûgirekçêkirinûLabangot:«Evgirdi navberaminûtedeşahide»,jibervêyekêwînavêwê danîGîlead

53AqûbûLabanliserçiyêqurbanpêşkêşkirin,liwirli serkomêxwarinûtevahiyaşevêliçiyêman.Labanserê sibêzûrabûûbikeçênxweregiriyaûwanmaçkirû vegeriyacihêxwe

54ÛwîlezkirûkurêxweBeor,kuhevdehsalîbû,digel AbîkorovkurêÛs,kurêNahor,ûdehzilambiwanreşand

55ÛewbilezçûnûdirêdeberiyaAqûbderbasbûnûbi rêyekedingihîştinwelatêSeîr.

56EwhatinbaEsawûjêregotin:«Birayêteûpismamête, Labanêbirayêdiyate,kurêBetûêl,wihadibêje:

57MatebihîstiyekubirayêteAqûbçibiminkir?Ewpêşî tazîûbêrûthatbaminûezçûmpêşwaziyawîûewbi rûmetanîmalaxweûminewmezinkirûminherdukeçên xweûduxizmetkarênxwejîdanwî.

58ÛXwedêewjiberminpîrozkirûewpirzêdebûûkur, keçûxizmetkarçêbûn

59Herwihagelekpezûdewarênwî,deveûker,ûher wihazîvûzêrjîpirin;ûgavawîdîtkudewlemendiyawî zêdebûye,wîezhiştimdemakuezçûmpezênxwe biqetînim,ûewrabûûbidizîreviya

60Ûwîjinûzarokênxweliserdeveyansiwarkirinû hemûpezûmilkêxweyêkuliwelatêminbidestxistibû

birûrûyêxwebilindkirdakuherebabavêxweÎshaq, welatêKenanê.

61Ûwînehiştkuezkeçênxweûzarokênwanmaçbikim, ûwîkeçênminwekdîlgirtinbişûrbirin,ûwîxwedayên minjîdizîûreviya.

62ÛnihaminewliçiyayêçemêJabûkê,ewûhertiştêwî hiştiye;tiştekîjêkêmnîne

63Hegertudixwazîherîbawî,hereûliwirtuwîbibînîû tudikarîçikucanêtedixwazebiwîbikîPeyamnêrên LabanhatinûevhemûtiştjiEsawregotin

64EsawhemûgotinênpeyamberênLabanbihîstûhêrsawî lidijîAqûbgelekgurbû,kînaxweanîbîraxweûhêrsawî dihundirêwîdeşewitî.

65Esawlezkirûzarokênxwe,xulamênxweûcanên malbataxwe,şêstmêr,hildaûçûhemûzarokênSeîrêHorî ûgelêwan,sêsedûçilmêr,civandin.Hemûçarsedmêrên bişûrênkişandîhildaûçûbaAqûbkuwîbikuje

66ÛEsawevhejmarkirçendbeşûşêstmêrjizarokên xwe,xulamûcanênmalbataxwewekyekserokhildaûda destêElîfaz,kurêxweyêmezin

67SerênmayîjîdaşeşkurênSeîrêHorîûheryekjiwanli sernifşûzarokênxwedanî.

68ÛhemûevwargehwekxweçûûEsawdinavwande berbiAqûbveçûûewbilezûbezbirin

69PeyamnêrênLabanjiEsawçûnûçûnwelatêKenanû gihîştinmalaRebekayê,diyaAqûbûEsaw

70Wanjêregot:«VayekurêteEsawbiçarsedzilaman relidijîbirayêxweAqûbderketiye,çimkîwîbihîstiyeku ewtê,ûewçûyekubiwîreşerbike,wîbikujeûhemû tiştênwîbigire»

71RebekayêlezkirûjixulamênÎshaqheftêûduzilam şandinrêdakulipêşiyaAqûbbin,çimkîwêgot:«Belkî gavaEsawrastîwîbê,dirêdeşerbike»

72EvqasidanrêketinkurastîAqûbwerinûliserrêya çem,lialiyêdinêçemYabûk,rastîwîhatinGavaAqûb ewdîtin,got:«EvwargehjialiyêXwedêvejibomin hatiyeveqetandin.»AqûbnavêwêderêdanîMakhnayîm. 73Aqûbhemûgelêbavêxwenaskir,ewmaçkirinû hembêzkirinûbiwanrehatAqûbjiwanliserbavûdiya xwepirsî,wangot:«Ewbaşin.»

74ÛvanpeyamberanjiAqûbregotin:«DiyateRebekayê meşandiyebateûgotiye:«Kurêmin,minbihîstiyeku birayêteEsawbizilamênjikurênSeîrêHorîreliserrêli dijîtederketiye»

75Ûjibervêyekê,kurêmin,guhbidedengêminûbi şîretaxwebibînekatuçidikî,ûgavaewtêbate,lavajê bike,ûbilezûbezpêreneaxive,ûjitiştênkuteheneûji tiştênkuXwedêtepêqenckiriye,diyariyekbidewî.

76Ûgavaewjiteliserkarûbarêntedipirse,tiştekîjê veneşêre,dibekuewjihêrsaxweyalidijîtevegereûtubi vêyekêcanêxwe,teûhemûtiştênxwexilasbikî,jiberku erkêteyekuturêzêliwîbigirî,jiberkuewbirayêteyê mezine

77ÛgavaAqûbgotinêndiyaxweyênkupeyamberanjêre gotibûnbihîst,Aqûbdengêxwebilindkirûbixemgînî giriya,ûwekîkudiyawîfermandabûwîkir

BEŞA32

1DiwêdemêdeAqûbqasidşandinbabirayêxweEsaw berbiwelatêSeîrveûgotinênlavajêrekirin

2Ûwîfermandawanûgot:«WisajiaxayêminEsawre bêjin:XulamêteAqûbwihadibêje:Bilaaxayêmin nefikirekubereketabavêminakuwîpêminbereketkiriye jibominsûdmendbûye.»

3ÇimkîezbîstsalinlicemLabanim,ûwîezxapandimû dehcaranheqêminguhert,wekîkuhertiştberêjiefendiyê minrehatiyegotin

4Ûmindimalawîdebigelekzehmetîxizmetkir,ûpiştre Xwedêtengahiyamin,kedaminûkarêdestênmindît,ûwî kirkuezliberçavênwîkeremûdilovanîbibînim

5ÛpiştrebidilovanîûdilovaniyaXwedêyamezinminga, kerûdewar,xulamûxizmetkarbidestxistin

6Ûnihaezdiçimwelatûmalaxwe,cembavûdiyaxwe, yênkuliwelatêKenanêne;ûminevhemûtiştjixwediyê xweregot,dakuezliberçavêxwediyêxwedilovaniyê bibînim,dakuewnefikirekuminbixwedewlemendîbi destxistiye,anjîewbereketakubavêminpêmindaye min,sûdjiminreaniye

7ÛewqasidançûnbaEsawûlisersînorênwelatêEdomê dîtinkuberbiAqûbvediçûÇarsedmêrjikurênSeîrê Horîbişûrênxweyênkişandîliwirsekinîbûn

8PeyamnêrênAqûbhemûgotinênkuAqûbderbarêEsaw dejiwanregotibûn,jiEsawregotin

9Esawbiserbilindîûbinefretbersivawandaûjiwanre got:«Birastîminbihîstiyeûbirastîjiminrehatiyegotin kuAqûbçibiLabankiriye,kuwîdimalaxwedeewbilind kiriyeûkeçênwîdanewîjinanûkurûkeçênwîçêbûn,û bisayadewlemendiyaxwedimalaLabandegelek dewlemendbû»

10Ûgavawîdîtkudewlemendiyawîpirûdewlemendiya wîpire,ewbihemûmilkênxwejimalaLabanreviyaû keçênLabanjiberçavênbavêwanbirin,wekdîlênkubi şûrhatinegirtinbêyîkujêrebêjin

11ÛAqûbnetenêjiLabanrewihakir,lêjiminrejîwisa kirûducaranjişûnaminderket,maezêbêdengbimînim?

12Jibervêyekêezîrobiordiyênxwehatimepêşiyawîû ezêligordaxwazadilêxwebiwîbikim.

13QasidvegeriyanûhatinbaAqûbûjêregotin:«Em hatinbabirayête,baEsaw,ûmehemûgotinêntejêre gotin,wîjîbersivamedaûvaye,ewbiçarsedzilamanre têpêşiyate»

14Nihabizanibeûbibînekatuyêçibikî,ûliberXwedê duabikekutejiwîrizgarbike.

15Ûgavawîgotinênbirayêxweyênkujipeyamberên Aqûbregotibûnbihîst,Aqûbgelektirsiyaûxemgînbû

16AqûbduakirXudanXwedayêxweûgot:«YaXudan Xwedayêbavûkalênmin,BirahîmûÎshaq,gavaezjimala bavêxwederdiketim,tejiminregot:

17EzXudanXwedayêbavêteBirahîmûXwedayêÎshaq im,ezvêerdûdûndanatepiştîtedidimteûezêdûndana tewekstêrkênezmanbikimûtuyêhetaçaraliyênezman belavbibîûhemûmalbatêndinyayêwêbiteûbidûndana tepîrozbibin

18Ûtegotinênxwebicîhanînûwekkutexwestekadilê mindaxulamêxwe,tedewlemendî,zarokûpezdamin;te hertiştêkuminjitexwestdamin,dakutiştekjiminre kêmnebe.

19Paşêtejiminregot:Vegerecemdêûbavêxweûcihê jidayikbûnaxwe,ezêdîsajîbiterebaşbibim

20ÛnihakuezhatimûteezjiLabanrizgarkirim,ezê bikevimdestêEsawkuewêminbikuje,erê,tevîdayikên zarokênmin

21Niha,yaXudanXwedê,ezjitericadikimkuminji destêbirayêminEsawjîrizgarbike,çimkîezjiwîpir ditirsim

22Ûegerdiminderastdarîtunebe,jiboxatirêBirahîmû bavêminÎshaqbikin.

23Çimkîezdizanimkubidilovanîûdilovaniyêminev dewlemendîbidestxistiye;jibervêyekêezjitelava dikimkuîrobidilovaniyaxweminrizgarbikîûbersiva minbidî

24ÛAqûbdevjiduakirinaxweyajiXudanberdaûgelê kubipezûdewarênxwerebûkirdutaxûnîvêwêda DameşqêkurêEliyezer,xulamêBirahîm,dakutaxekbi zarokênxwerehebe,nîvêdinjîdabirayêxweElyanosê kurêEliyezer,dakutaxekbizarokênxwerebe

25Ûwîemirdawanûgot:«Xwejiordiyênxwedûr bigirinûpirnêzîkîhevnebin,ûhegerEsawbigihîje ordiyekêûwêbikuje,ordiyadinadûrîwêjiwîbireve»

26Aqûbwêşevêliwirmaûtevahiyaşevêderbarêleşkerû zarokênxwedefermandaxulamênxwe.

27ÛXudanwêrojêduayaAqûbbihîstûhingêXudan AqûbjidestêbirayêwîEsawrizgarkir

28ÛXudansêmilyaketjimilyaketênezmananşandinû ewberiyaEsawçûnûhatinbawî

29ÛevmilyaketwekduhezarmêranliberEsawûgelê wîxuyabûn,liserhespansiwarbûnûbihercûreamûrên şervehatibûnxemilandin,ûewliberEsawûhemûmêrên wîxuyabûnkuliçartaxandabeşkirîbûnûçarserokên wanhebûn.

30YekjiwançûûwandîtkuEsawbiçarsedzilamanre berbibirayêxweAqûbvedihatEvkomekberbiEsawû gelêwîvebazdaûwantirsand.Esawjitirsanjihespêket xwarêûhemûzilamênwîliwirjiwîveqetiyan,jiberku ewpirtirsiyan

31GavaewjiberEsawdireviyan,tevahiyaordiyêlipey wanqîrkirûhemûmêrênşerkerbersivdanûgotin:

32BêgumanemxulamênAqûbin,yêkuxulamêXwedê ye,ûkîdikarelihembermebisekine?ÛEsawjiwanre got:«EyxulamêminûbirayêminAqûbxulamêweye,ku minewbîstsalinnedîtiye,ûnihakuezîrohatimekuwî bibînim,hûnbivîrengîbiminretevdigerin?»

33Milyaketanbersivdanwîûgotin:«BinavêXudanê zindî,maAqûbêkutuqalawîdikînebirayêtebû?Mejite ûjigelêtekesekjînehiştibû,lêtenêjiboAqûbemê tiştekîbiwannekin»

34EvwargehjiEsawûmirovênwîderbasbûûçû.Esawû mirovênwînêzîkîlîgekêjiwandûrketibûn,demaku wargehaduyembihercûreçekanberbiwîvehatWanjî wekîkuwargehayekembiwankiribû,biEsawûmirovên wîkirin.

35Ûgavaewçûn,vaye,komasêyemberbiwîvehatû hemûtirsiyan,Esawjihespêketxwarêûtevahiyakomêqîr kirûgot:«BêgumanemxulamênAqûbin,yêkuxulamê Xwedêye,ûkîdikarelihembermebisekine?»

36ÛEsawdîsabersivawandaûgot:«EyAqûb,axayê minûaxayêwejîbirayêmine,ûevbîstsalinminrûyêwî nedîtiyeûminîronebihîstiyekuewtê,ezîroçûmpêşiya wî,ûhûnjîbivîrengîbiminretevdigerin?»

37Wanbersivdaûjêregotin:«BinavêXudanêzindî,ma Aqûbnebirayêtebû,wekîkutegot,mejiteûjimirovên tefilitîyeknehişt?LêjiboAqûbêkutudibêjîbirayêteye, emêbiteûjimirovênteredestwerdanênekin.»

38Ûwargehasêyemjîjiwanderbasbû,ûewhînjîbi mirovênxwererêyaxweberbiAqûbvedomand,demaku wargehaçaremberbiwîvehat,ûwanjîwekîyêndinbi wîûmirovênwîkirin.

39ÛgavaEsawxerabiyakuçarmilyaketanliwîû mirovênwîkiribûndît,ewjibirayêxweAqûbpirtirsiyaû biaştîçûpêşwaziyawî

40EsawkînaxweyalihemberAqûbveşart,jiberkuewji berbirayêxweAqûbjijiyanaxweditirsiyaûewdifikirîku çarwargehênkuewlêrasthatibûxulamênAqûbbûn

41ÛAqûbwêşevêliwargehênwanbixulamênxwerema ûbixulamênxwerebiryardakujihemûtiştênkulicem wîûjihemûmilkêwîhebûn,diyariyekbidinEsawAqûb sibêrabû,ewûmirovênwî,ûjinavpezdiyariyekjibo Esawhilbijartin.

42EvewmîqdaradiyariyakuAqûbjikeriyênxwe hilbijartdakubidebirayêxweEsawe:Jikeriyandusedû çilserîhilbijart,jidevûkeranjîsîûjikeriyanjîpêncîga hilbijart

43Ûwîewhemûdidehkeriyandekomkirin,heryekbi tenaserêxwekomkirûewdandestêdehxulamênxwe, herkeriyekbitenaserêxwe

44Ûwîfermandawanûgot:«Xwejihevdûrbigirinûdi navberakeriyandecîhbihêlin,ûgavaEsawûyênkubiwî renerastîwewerinûjiwebipirsin:«Hûnyênkêne,hûn diçinkuderê,ûevhemûberîweyakêye»,hûnêjiwanre bêjin:«EmxulamênAqûbin,ûembiaştîtênpêşiyaEsaw, ûvaye,Aqûblipiştmetê»

45Ûyakulibermeye,diyariyekekuAqûbjibirayêxwe Esawreşandiye.

46Ûegerewjiwerebêjin:«Çimaewjibodîtinabirayê xweûdîtinarûyêwîlipiştwederengdimîne?»hingêhûnê jiwanrebêjin:«Bêgumanewbikêfxweşîlipiştmetêda kubirayêxwebibîne,çimkîwîgot:«Ezêbidiyariyaku diçebawîwîarambikimûpiştîvêyekêezêrûyêwî bibînim,belkîewjiminqebûlbike.»

47Hemûdiyariyênkudidestêxulamênwîdebûn,wêrojê lipêşiyawîçûnûewşevlikêlekasînorêçemêYabûkêbi wargehênxwerema.Dinîvêşevêderabûjinênxwe, xizmetkarênxweûhertiştêxwehildaûwêşevêewji çemêYabûkêderbaskirin

48ÛgavakuAqûbhemûmilkêxwejiçemderbaskir,ew bitenêmaûzilamekrastîwîhatûewwêşevêhetasibehê pêreşerkirûjiberşerkirinapêre,ranêAqûbjihev veqetiya

49Ûgavasibehderket,zilamAqûbliwirhiştûewpîroz kirûçûAqûbgavasibehderketjiçemderbasbûûliser ranêxwesekinî.

50Ûrojliserwîhilatdemakuewjiçemderbasbûûew gihîştcihêpezûzarokênxwe

51Ûewhetanîvroçûn,ûdemakuewdiçûn,diyarîliber wanderbasdibû

52AqûbçavênxwebilindkirûdîtkuEsawjidûrvetê,bi gelekmirovanre,nêzîkîçarsedmirovî,têûAqûbjibirayê xwepirditirsiya

53Aqûblezkirûzarokênxwedabeşîjinênxweû xizmetkarênxwekir,keçaxwejîDînaxistnavsîndoqekê ûdadestêxulamênxwe

54Ûewjiberzarokûjinênxwederbasbûdakubibirayê xwerehevdîtinêbikeûhetaerdêçokda,erê,heftcaran çokdahetakunêzîkîbirayêxwebû,ûXwedêkirkuAqûb liberçavênEsawûmirovênwîkeremûdilovanîbibîne, çimkîXwedêduayaAqûbbihîstibû.

55TirsûtirsaAqûbketserbirayêwîEsaw,çimkîEsawji bertiştêkumilyaketênXwedêbiEsawkiribûnjiAqûbpir ditirsiyaûhêrsaEsawlihemberAqûbveguherîdilovaniyê 56ÛgavaEsawdîtkuAqûbberbiwîvedibeze,ewjîber biwîvebezîûwîewhembêzkirûewliserstûyêwîket, herduyanhevdumaçkirinûgiriyan

57ÛXwedêtirsûdilovanîxistdilêwanmirovênkubi EsawrehatibûnûwanjîAqûbmaçkirinûewhembêz kirin

58ÛElîfazêkurêEsawjî,biçarbirayênxwe,kurênEsaw re,biAqûbregiriyaûewmaçkirinûhembêzkirin,çimkî tirsaAqûbliserhemûyanketibû

59Esawçavênxwebilindkirûjinênbizarokênxwere, zarokênAqûb,dîtinkulipiştAqûbdimeşinûliserrêli berEsawditewînin

60EsawjiAqûbregot:«Birayêmin,evkînelicemte? Zarokêntene,yanxulamêntene?»AqûbbersivdaEsawû got:«EvzarokênmininkuXwedêbidilovanîdayexulamê te»

61GavaAqûbbiEsawûmirovênwîrediaxivî,Esaw tevahiyawargehêdîtûjiAqûbregot:«Tehemûwargeha kuezduhşevpêrerûbirûmamjikuanî?»Aqûbgot:«Ji bokuezliberçavênaxayêxwedilovaniyêbibînim,ewe kuXwedêbidilovanîdayexulamête»

62DiyarîliberEsawhat,AqûbliEsawferzkirûgot:«Ji keremaxwe,diyariyakuminjiaxayêxwereaniyebigire.» Esawgot:«Jiboçievarmancamine?Tiştêkuteheyeji xwerebihêle»

63ÛAqûbgot:«Jiberkuminrûyêtedît,evhemûdeynê minekuezbidimte,dakutuhînjîdiaştiyêdebijî»

64Esawredkirkudiyariyêbistîne,ûAqûbjêregot:«Ezji telavadikim,xudanêmin,egerminliberçavêntedilovanî dîtibe,wêdemêdiyariyaminjidestêminqebûlbike,çimkî minrûyêtedît,mînakuminrûyekîwekxwedayekdîtibe, jiberkutujiminrazîbûyî.»

65Esawdiyarîhilda,Aqûbjîzîv,zêrûbdelyûmdaEsaw, çimkîewewqaszorêdawîkuwîewhilda

66Esawpezênkuliwargehêbûnparvekirûnîvêwêda wanmirovênkubiwîrehatibûn,çimkîewbikirêhatibûn ûnîvêdinjîdadestêzarokênxwe.

67Zîv,zêrûbdelyûmdadestêElîfaz,kurêxweyêmezin, ûEsawjiAqûbregot:«Werinemlicemtebimînin,emê hêdîhêdîbitereherinhetakutubiminrebigihîjîcihê min,dakuemliwirbihevrebijîn.»

68Aqûbbersivabirayêxwedaûgot:«Ezêçijiaxayêxwe rebêjebikim,lêaxayêmindizanekuzaroknerminûpez ûdewarênkubizarokênxwerene,hêdîhêdîdiçin,çimkî egerewbilezbiçin,ewêhemîbimirin,çimkîtubarû westandinawandizanî.

69Bilaaxayêminlipêşiyaxulamêxwederbasbibe,ezêji bozarokanûpezhêdîhêdîbiçimhetakuezbigihîjimcihê axayêxweliSeîr.

70HingêEsawjiAqûbregot:«Ezêhinjiwankesanbite rebihêlimkudirêdelênêrînatebikinûwestûbarête hilgirin»Ûwîgot:«Çilazimexudanêmin,egerezliber çavêntekeremêbibînim?»

71Vaye,ezêwerimcemteliSeîr,dakuemliwirbihev rebijîn,wekkutegotiye;hingêtubigelêxwerehere, çimkîezêlipeytewerim

72AqûbevyekjiEsawregot,dakuEsawûmirovênwîji xwedûrbixeûpaşêAqûbbikaribeheremalabavêxwe,li welatêKenanê

73EsawguhdadengêAqûbûEsawbiçarsedmêrênku pêrebûnvegeryarêyaxweyaberbiSeîrveWêrojê AqûbûhemûtiştênwîçûnhetadawiyawelatêKenanê,li sersînorêwê,ûdemekêliwirma

BEŞA33

1Piştîdemekê,Aqûbjisînorênwelêtderketûgihîştwelatê Şelemê,yanîbajarêŞexemê,kuliwelatêKenanêye,ûli berbajêrbêhnaxweveda

2ÛwîjizarokênHamor,jigelêwîwelatî,perçeyekji zeviyaliwirbipêncşêkelkirî.

3ÛAqûbliwirjixweremalekçêkirûkonêxweliwir danîûjibopezênxweşkeftçêkirin;jibervêyekêwînavê wîcihîdanîSukot.

4ÛAqûbliSûkotêsalekûşeşmehma

5Diwêdemêdehinjinênjiniştecihênwîwelatîçûn bajarêŞexemêdakubikeçênxelkêbajêrrebireqsinûşa bibin,ûgavaewderketin,wêdemêRahêlûLêa,jinên Aqûb,bimalbatênxwere,jîçûndakuşahiyakeçênbajêr bibînin.

6ÛDîna,keçaAqûb,jîbiwanreçûûkeçênbajêrdît,û ewliwirlibervankeçanman,dihemandemêdehemû xelkêbajêrlikêlekawanrawestiyabûndakuşahiyênwan bibînin,ûhemûmezinênbajêrliwirbûn 7ŞexemêkurêHamor,mîrêwelêtjîliwirrawestabûku wanbibîne.

8ŞexemdîtkukeçaAqûbDînabidiyaxwereliberkeçên bajêrrûniştiyeûkeçikpirliwîxweşhatLiwirwîjiheval ûgelêxwepirsîûgot:«Evkeçakudinavjinande rûniştiyeûezlivîbajarînasnakim,keçakêye?»

9Wanjêregot:«BirastîevkeçaAqûbêkurêÎshaqêÎbranî ye,kudemekdirêjlivîbajarîdijî,ûgavakuhatgotinku keçênwelêtderdikevindakuşabibin,ewbidiyaxweû xizmetkarênxwereçûkulinavwanrûnin,wekîkutu dibînî.»

10ÛŞexemDînakeçaAqûbdît,ûgavakuwîliwênihêrî, canêwîliserDînayêsekinî.

11Ûewîe'mirdaûewbizorêbirinDînagihîştemala ŞexemêûewbizorêgirtûpêrerazaûewbiçûkxistWî ewpirhezkirûewxistemalaxwe

12EwhatinûevtiştjiAqûbregotin.GavaAqûbbihîstku ŞexemkeçawîDînayêqirêjkiriye,Aqûbdiwanzdeh xulamênxweşandinkuDînayêjimalaŞexembîninEw çûnûhatinmalaŞexemdakuDînayêjiwirbibin 13Ûgavaewhatin,Şexembimirovênxwerederketba wanûwanjimalaxwederxistûnehiştkuewwerinber Dînayê,lêŞexemliberçavênwanbiDînayêrerûniştibûû wêmaçdikirûhembêzdikir

14XulamênAqûbvegeriyanûjêregotin:«Demakuem hatin,ewûmirovênwîmedûrxistinûŞexemliberçavên mewihabiDînayêkir»

15ÛAqûbhînjîzanîkuŞexemkeçawîqirêjkiribû,lêwî tişteknegot,ûkurênwîlizeviyêpezênwîdiçêriyanû Aqûbhetavegerawanbêdengma

16Ûberîkukurênwîwerinmalê,Aqûbdukeçênxulamên xweşandinkulimalaŞexemêliDînayêxwedîderkevinû licemwêbimîninŞexemêsêhevalênxweşandinbabavê xweHamorêkurêKîdeqemêkurêPeredûgot:«Vêkeçikê jiminrejibojinêbîne»

17ÛHamorêkurêKîdeqemêHîwîhatmalakurêxwe Şexemûliberwîrûnişt.Hamorjikurêxweregot: «Şekem:Madinavkeçêngelêtedejinektunekutujineke Îbranîbistînîkunejigelêtebe?»

18Şexemjêregot:«Tenêwêjiminrebistîne,çimkîewdi çavênmindexweşe»Hamorligorgotinakurêxwekir, çimkîewjihêlawîvepirhezdikir

19ÛHamorçûbaAqûbdakuliservêmeselêpêre bipeyive,ûgavakuewjimalakurêxweŞexemçû,berîku ewbiçebaAqûbkupêrebipeyive,awakurênAqûbji zeviyêvegeriyan,gavakuwantiştêkuŞexemkurêHamor kiribûbihîstin

20Ewzilamjiberxwişkaxwepirxemgînbûnûberîku dewarênxwekombikin,hemûbihêrsvegeriyanmalê.

21Ewhatinûliberbavêxwerûniştinûbihêrspêre axivînûgotin:«Bêgumanmirinjibovîmirovîûjibo malbatawîye,çimkîXudanXwedayêhemûdinyayêji Nûhûzarokênwîreemirkiriyekumirovqetdiziyênekeû zînayêneke;nihaŞexemhemxwişkametalankiriyeû hemjîbiwêrezinayêkiriye,ûjihemûxelkêbajêrtukesî jîpeyvekjêrenegot»

22Bêgumantudizanîûfêmdikîkucezayêmirinêliser Şexem,liserbavêwîûlisertevahiyabajêrjibertiştêku wîkiriyeye

23Ûgavaewliberbavêxweliservêyekêdiaxivîn, HamorêbavêŞexemhatkugotinênkurêxweyênliser DînayêjiAqûbrebêjeûewliberAqûbûkurênwîrûnişt 24Hamorjiwanregot:«CanêkurêminŞexembêriya keçawedike;ezjiwericadikimkuhûnwêbidinwîwek jinekêûbimerebizewicin;keçênxwebidinmeûemê keçênxwebidinweûhûnliwelatêmebimerebijînûem êliserwelêtwekyekmiletbin.»

25Çimkîwelatêmepirfirehe,jibervêyekêhûnlêbijînû bazirganiyêbikinûtêdemilkbistînin,ûliwirçikuhûn dixwazinbikin,ûkesbigotinekêjiwererêliberwe nagire

26ÛHamordevjiaxaftinabiAqûbûkurênwîberda,ûva yekurêwîŞexemlipeywîhatibûûewliberwanrûnişt

27ŞexemliberAqûbûkurênwîpeyivîûgot:«Xwezîez liberçavênwekerembibînimkuhûnkeçaxwebidinmin ûhertiştêkuhûnjiminrebêjinezêjibowêbikim.»

28Jiminpirmehrûdiyariyêbixwaze,ezêbidimê,ûçiku tujiminrebêjîezêbikim,ûherkesêkulidijîfermanênte serîhilde,ewêbimire;tenêkeçikêjibojinekêbidemin

29ŞimûnûLêwîbixapandinêbersivaHamorûkurêwî Şexemdanûgotin:«Hertiştêkuwejimeregotiye,emêji bowebikin»

30Ûvayexwişkamelimalateye,lêhetakuemjibovê meselêjibavêxweÎshaqrebişînin,jêdûrbisekine,çimkî bêyîrazîbûnawîemnikarintiştekîbikin

31ÇimkîewrêyênbavêmeBirahîmdizane,ûçikuewji merebêje,emêjiwerebêjin,emêtiştekîjiweveneşêrin.

32ŞimûnûLêwîevyekjiŞexemûbavêwîregotin,daku hincetekbibîninûşêwirbikinkadivêmijarêdeçibi Şexemûbajarêwîbêkirin.

33ÛgavaŞexemûbavêwîgotinênŞimûnûLêwîbihîstin, evyekliberçavênwanxweşhatûŞexemûbavêwî derketinkuherinmalê.

34Ûgavaewçûn,kurênAqûbjibavêxweregotin:«Va ye,emdizaninkumirinjibovanxerabanûjibobajarê wane,jiberkuwantiştêkuXwedêjiNûhûzarokênwîû dûndanawîpiştîwanfermandabû,binpêkirin»

35ÛherwehajiberkuŞexemevtiştbixwişkameDînayê kirûwêqirêjkir,çimkîevkirêtiyekdinavmedeqetnayê kirin

36Nihabizanibeûbibînekatuyêçibikî,ûşîretû bahaneyanbibînekaçibiwanbêkirin,dakuhemû niştecihênvîbajarîbikujî

37Şimûnjiwanregot:«Evşîretekbaşejibowe:Jiwan rebêjinkuhernêrêdinavwandewekîkuemhatine sinetkirinsinetbikin,ûhekeewnexwazinvêyekêbikin, emêkeçaxwejiwanbistîninûherin.»

38Ûegerewrazîbibinkuvêyekêbikinûbikin,wêdemê gavaewbiêşêbikevinerdê,emêbişûrênxweêrîşîwan bikin,mînakuliserkesekîbêdengûaştîxwazbin,ûemê hermêrekîdinavwandebikujin

39ŞîretaŞimûnliwanxweşhatûŞimûnûLêwîbiryar dankuligorpêşniyarawanbikin.

40RojadinsibehêŞexemûbavêwîHamorvegeriyanba Aqûbûkurênwî,dakuliserDînayêbiaxivinûbibihîzin kukurênAqûbwêçibersivêbidingotinênwan.

41KurênAqûbbixapandinêjiwanregotin:«Mehemû gotinêntejibavêxweÎshaqregotinûgotinênteliwî xweşhatin.»

42Lêwîjimeregot:«BavêwîBirahîmjiXwedê,Xudanê hemûdinyayê,wihafermandawî:Herzilamêkuneji dûndanawîbeûbixwazekeçekjiwîbistîne,divêherkurê wî,wekkuemtênsinetkirin,weresinetkirinûpiştreem dikarinkeçaxwebidinwîjibojinê»

43Nihamehemûrêbazênxweyênkubavêmejimere gotibûnjiteregotine,çimkîemnikarinvêtiştêkutejime regotibûbikin,kuemkeçaxwebidinzilamekînesinetkirî, jiberkuevjibomeşerme.

44Lêbelêemêrazîbibinkuhûnkeçaxwebidinweûem êkeçênwejîjixwerebigirinûemêdinavwedebijînû bibinyekmilet,wekîkuwegotiye,egerhûnguhbidinme ûrazîbibinkuhûnbibinmîname,kuhûnhernêrêwesinet bikin,wekîkuemsinetkirîne.

45Ûegerhûnguhnedinme,kuhermêrekwekîkuem sinetdibin,wekîkumeemirkiriye,weresinetkirin,wê demêemêwerinbaweûkeçaxwejiwebistîninûherin

46ŞexemûbavêwîHamorgotinênkurênAqûbbihîstinû evyekgelekliwanxweşhatŞexemûbavêwîHamorlez kirinkudaxwazakurênAqûbbikin,çimkîŞexempirji Dînayêhezdikirûcanêwîpêvegirêdayîbû

47ŞexemûbavêwîHamorbilezçûnberderiyêbajêrû hemûmirovênbajarêxwecivandinûgotinênkurênAqûb jiwanregotin:

48Emhatinbavanmirovan,kurênAqûb,ûmebiwanreli serkeçawanaxivî,ûevmirovrazîbûnkuligorîdaxwazên mebikin,ûvaye,axamejibowanpirfirehe,ûewêlê

bijînûbazirganiyêbikin,ûemêbibinyekgel;emêkeçên wanbigirinûkeçênxwejîbidinwanwekjin.

49Lêtenêbivêşertêevzilamwêrazîbibinkuvêyekê bikin,kuhermêrekdinavmedewekîkuewhatine sinetkirin,wekîkuXwedayêwanfermandayewan,were sinetkirin,ûgavakuemligorîfermanênwanên sinetkirinêbikin,wêhingêewêbipezûmilkênxweredi navmedebijîn,ûemêbiwanrebibinwekyekmilet.

50ÛgavahemûmirovênbajêrgotinênŞexemûbavêwî Hamorbihîstin,hemûmirovênbajarêwanbivêpêşniyarê razîbûnûguhdansinetkirinê,çimkîŞexemûbavêwî Hamorjialiyêwanvepirqedirbilindbûn,jiberkuew mîrênwelêtbûn.

51Rojadin,ŞexemûbavêwîHamorserêsibêzûrabûnû hemûmêrênbajarêxwelinavendabajêrcivandinûkurên Aqûbgazîkirinûwanwêrojêûrojadinhermêrekîwan sinetkirin

52ÛwanŞexemûHamorbavêwîûpêncbirayênŞexem sinetkirinûpiştreherkesrabûûçûmalaxwe,çimkîevtişt jiXudanlidijîbajarêŞexembûûşîretaŞimûndivêmijarê dejiXudanbû,dakuXudanbajarêŞexembidedestêher dukurênAqûb.

BEŞA34

1Hejmarahemûnêrênkuhatinesinetkirin,şeşsedûçilû pêncmêrûdusedûçilûşeşzarokbûn

2LêKîdeqem,kurêPered,bavêHamor,ûşeşbirayênwî, guhnedanŞexemûbavêwîHamorûewnesûnetkirin, çimkîpêşniyarakurênAqûbdiçavênwandekirêtbûû hêrsawanjibervêyekêpirzêdebû,jiberkuxelkêbajêr guhnedabûnwan

3Ûêvararojaduyem,wanheştzarokênbiçûkdîtinku nehatibûnsinetkirin,jiberkudayikênwanewjiŞexemû bavêwîHamorûjimirovênbajêrveşartibûn

4ŞexemûbavêwîHamoremirşandinkuwanbîninber wandakubênsinetkirin,lêKîdeqemûşeşbirayênwîbi şûrênxweêrîşîwankirinûxwestinwanbikujin

5ÛjibervêyekêwanxwestkuŞexemûbavêwîHamorjî bikujinûwanxwestkuDînajîbiwanrebikujin.

6Ûwanjiwanregot:«Evçiyekuwekiriye?Madinav keçênbirayênweyênKenanîdejintunenekuhûn bixwazinkeçênÎbranîyênkuweberênasnedikirin,jixwe rebibinûvêkirinakubavûkalênweqetfermannedane webikin?»

7Matutexmîndikîkutuêbivêkiryarakutekiriye biserkevî?Ûtuêdivêmijarêdeçibersivêbidîbirayên xweyênKenanî,yênkusibêwêwerinûliservêyekêjite bipirsin?

8Ûegerkirinawediçavênwandedadperwerûbaşxuya neke,hûnêjibojiyanaxweûjibojiyanamejibominçi bikin,jiberkuweguhnedayedengême?

9Ûegerniştecîhênwîwelatîûhemûbirayênte,kurên Ham,jikirinatebibihîzinûbêjin:

10ŞexemûHamorbavêwîûhemûniştecihênbajarêwan, jiberjinekeÎbranî,tiştekîkuewpênizaninûbavûkalên wanfermannedanewan,kirin.Hingêhûnêbirevinkuderê anşermaxweliberbirayênxweyênkuliwelatêKenanê dijîn,hemûrojênxwedeveşêrin?

11Jibervêyekê,emnikarinvêtiştêkuwekiriyetehemûl bikinûemnikarinvînîrêkubavûkalênmeferman nedaneme,liserxwehilgirin

12Vayesibêemêherinûhemûbirayênxwe,birayên Kenanîyênkuliwelêtdijîn,bicivîninûemêhemûwerinû teûhemûkesênkubitebawerdikinbişkînin,dakujitean jiwannemîne

13ÛgavaHamorûkurêwîŞexemûhemûxelkêbajêr gotinênKîdeqemûbirayênwîbihîstin,jibergotinênwan jijiyanaxwegelektirsiyanûjikirinênxwepoşmanbûn

14ŞexemûbavêwîHamorbersivabavêxweKîdeqemû birayênwîdanûjiwanregotin:«Hemûgotinênkuweji meregotinrastin.»

15Nihanebêjinûdidilêxwedexeyalnekinkumejiber hezkirinaÎbraniyanevtiştêkubavûkalênmeferman nedanemekir.

16Lêjiberkumedîtkuniyetûdaxwazawanneewbûku daxwazênmeyênderbarêkeçawande,jibilîvêşertê, qebûlbikin,jibervêyekêmeguhdadengêwanûev kiryarakuwedît,kirdakuemdaxwazaxwejiwanbidest bixin

17Ûgavakuemdaxwazaxwejiwanwerbigirin,emê vegerincemwanûtiştêkuhûnjimeredibêjinbiwan bikin

18Emjiwelavadikinkuhûnlibendêbimîninûhetaku goştêmebaşbibeûemdîsaxurtbibinbisekinin,ûwê demêemêbihevrelidijîwanbiçinûtiştêkudidilêweû didilêmedeyebiwanbikin.

19DînayakeçaAqûbhemûgotinênkuKîdeqemûbirayên wîgotibûnûbersivaHamorûkurêwîŞexemûxelkê bajarêwanbihîst.

20Ûewbilezûbezyekjikeçikênxweşandibûkulimala Şexemêliwêxwedîderkeve,jibavêwêAqûbûbirayên wêreşandibûûgotibû:

21Kîdeqemûbirayênwîlisertewihaşîretkirin,ûHamor, Şexemûxelkêbajêrjîwihabersivawandan

22ÛgavaAqûbevgotinbihîstin,ewbihêrstijîbûûewli wanhêrsbû,ûhêrsawîlidijîwanpêket

23ŞimûnûLêwîsondxwarinûgotin:«BinavêXudanê zindî,Xwedayêhemûerdê,hetasibêdivêdemêde,di tevahiyabajêrdetukeswênemîne»

24Bîstxortênnesinetkirîxweveşartibûnûvanxortanli dijîŞimûnûLêwîşerkirinûŞimûnûLêwîhejdehjiwan kuştinûdujiwanjiberwanreviyanûreviyanhinçalên gêzêyênkudibajêrdebûnŞimûnûLêwîliwangeriyan, lêwannedîtin.

25ŞimûnûLêwîdibajêrdedigeriyanûhemûxelkêbajêr bişûrkuştin,kesjîsaxnehiştin.

26Ûlinavbajêrdengekîmezinderket,ûqîrînaxelkêbajêr gihîştezmanan,ûhemûjinûzarokbidengekîbilind qîriyan

27ŞimûnûLêwîhemûbajarqirkirin;litevahiyabajêr mêrekjînehiştin

28ÛHamorûkurêwîŞexembidevêşûrkuştinûDînaji malaŞexemderxistinûjiwirçûn

29KurênAqûbçûnûvegeriyan,rastîkuştiyanhatinû hemûmilkêwanêlibajêrûzeviyantalankirin.

30Ûgavaewtalandigirtin,sêsedzilamrabûnûtozavêtin serwanûbikeviranliwandan,lêŞimûnberêxwedawan ûhemûbidevêşûrkuştin,ŞimûnliberLêwîzivirîûket navbajêr

31Ûpezûgaûdewarênwan,ûherwehajinûzarokên mayîjîbirinûhemûbirin,ûderiyekvekirinûderketinûbi hêzhatinbabavêxweAqûb

32ÛgavaAqûbhemûtiştênkuwanbibajêrkiribûnû talanakujiwanstendibûndît,Aqûbliserwanpirhêrsbû ûjiwanregot:«Weevçibiminkir?Vaye,mindinav niştecîhênKenanîyênwelêtdearamîdîtûtukesîjiwan destwerdanaminnekir.

33Ûnihateewyekkirkuezliberniştecihênwelêt,dinav KenaniyanûPerîzziyande,bêbextkirî,ûezhindikim,û gavaewjikarêteûbirayênxwebibihîzin,ewêhemûlidijî minbicivinûminbikujin,ûezûmalbataminwêbên tunekirin.

34ŞimûnûLêwîûhemûbirayênwanênbiwanrebersiv danbavêxweAqûbûjêregotin:«Vaye,emlivîwelatî dijîn,geloŞexemwêyekêbixwişkamebike?Çimatuli hemberhemûtiştênkuŞexemkiriyebêdengî?Geloewê wekfahişeyeklikolananbixwişkameretevbigere?»

35ÛhejmarajinênkuŞimûnûLêwîjibajarêŞexemêdîl girtinûnekuştin,heştêûpêncbûkumêrnasnedikirin

36Ûdinavwandekeçikekeciwanaxweşikûxwedîşiklê xweşikhebû,navêwêBunahbû,ûSîmeonewjixwere wekjingirt,ûhejmaranêrênkuwandîlgirtinûnekuştin, çilûheftmêrbûn,ûyênmayîjîkuştin

37ÛhemûxortûkeçênkuŞimûnûLêwîjibajarêŞexemê dîlgirtibûn,hetarojakukurênAqûbjiwelatêMisrê derketin,xulamênkurênAqûbûpiştîwanjîxulamênkurên wanbûn.

38ÛgavakuŞimûnûLêwîjibajêrderketin,herduxortên kumabûn,yênkuxwedibajêrdeveşartinûdinavxelkê bajêrdenemirin,rabûnûevxortketinbajêrûdinavde geriyanûdîtinkubajarbêmêrûtenêjindigirîn,wêran bûyeXortqîrkirinûgotin:«Vaye,evewxerabiyaku kurênAqûbêÎbranîbivîbajarîkirin,biwêyekêkuîroyek jibajarênKenanîwêrankirinûjijiyanaxweyaliseranserê welatêKenanênetirsiyan»

39EvzilamjibajêrderketinûçûnbajarêTapnaxêûhatin wirûhertiştêkubiserêwanhatibûûhertiştêkukurên AqûblibajarêŞexemêkiribûn,jişêniyênTapnaxêregotin

40EvxebergihîştYaşûbêpadîşahêTapnaxêûwîzilam şandinbajarêŞexemêdakuwanxortanbibînin,çimkî padîşahbaweriyaxwebiwanneanîûgot:«Çawaduzilam dikarinbajarekîewqasmezinwekŞexemêwêranbikin?»

41QasidênYaşûvvegeriyanûjêregotin:«Emgihîştin bajêrûewwêranbûye,liwirmirovtunene,tenêjinênku digirînhene.Nepezûnejîdewarhene,çimkîhertiştêku dibajêrdehebû,kurênAqûbbirin»

42Yaşûbliservêyekêecêbmayîmaûgot:«Çawadukes dikarinvîkarîbikinûbajarekîewqasmezinwêranbikinû yekjînikaribelihemberwanbisekine?»

43ÇimkîtiştekîusajirojênNemrûdvirveçênebûyeû hetajidemênherîdûrvejîtiştekîusaçênebûye;ûYaşûb, padîşahêTapnaxê,jigelêxweregot:«Wêrekbinûemê herinûlidijîvanÎbranîşerbikin,ûwekîkuwanbibajêr kir,biwanbikinûemêtolaxelkêbajêrhilînin»

44Yaşûb,padîşahêTapnaxê,bişêwirmendênxwereliser vêmijarêşêwirîûşêwirmendênwîjêregotin:«Tubitena serêxweliserÎbranîsernakeve,jiberkudivêewbihêz binkuvîkarîliseranserêbajêrbikin»

45Gerdujiwantevahiyabajêrwêrankiribinûkeseklidijî wannesekinîbe,bêgumangertulidijîwanderkevî,ewê hemîlidijîmerabinûmejîtunebikin

46Lêegertubişînîcemhemûpadîşahênkulidoramene ûbilaewbicivin,emêbiwanreherinûlidijîkurênAqûb şerbikin;wêdemêtudêlidijîwanbiserbikevî

47Yaşûbgotinênşêwirmendênxwebihîstûgotinênwanli wîûgelêwîxweşhatinûwîwisakir;Yaşûbpadîşahê TapnaxêjihemûpadîşahênAmoriyanreşandkulidora ŞexemûTapnaxêbûnûgot:

48Werebiminrehilkişeûalîkariyaminbike,emêAqûbê Îbranîûhemûkurênwîbikujinûwanjirûyêerdêtune bikin,çimkîwîlibajarêŞexemêwisakir,matupênizanî?

49HemûpadîşahênAmoriyanxerabiyakukurênAqûbli bajarêŞexemêkiribûnbihîstinûjiwangelekmatmayîman 50ÛheftpadîşahênAmoriyanbihemûartêşênxwere, nêzîkîdehhezarzilamênbişûrênkişandî,civiyanûhatin kulidijîkurênAqûbşerbikinÛAqûbbihîstkupadîşahên Amoriyanciviyanedakulidijîkurênwîşerbikin,ûAqûb pirtirsiyaûewxemgînbû

51AqûbliŞimhûnûLêwîqîrkirûgot:«Evçikarêweye? ÇimawehemûkurênKenanîanînesermindakuezû malbatamintunebikin?Çimkîezûmalbatamindi aramiyêdebûn,lêweevtiştbiminkirûbikiryarênxwe xelkêwelêtlidijîminhêrskirin.»

52Cihûdabersivabavêxwedaûgot:«Mabirayênmin ŞimûnûLêwîhemûniştecihênŞexemêbêsedemkuştin? BêgumanevjiberkuŞexemxwişkamenizimkiribûû fermanaXwedayêmeyajiNûhûzarokênwîreşikandibû bû,jiberkuŞexemxwişkamebizorêbiribûûpêrezîna kiribû.

53ÛŞexemevhemûxerabîkirûyekjiniştecihênbajarê wîdestwerdannekirûnegot:«Çimatuvêyekêdikî?Jibo vêyekêbirayênminçûnûbajarlêdan,ûXudanewda destêwan,jiberkuniştecihênwîfermanênXwedayême binpêkiribûnMaevhemûbêsedeminkuwanevkiriye?»

54Ûnihaçimatuditirsîanxemgînî,ûçimatujibirayên minnerazîyî,ûçimahêrsatelidijîwangurbûye?

55BêgumanXwedayêmeyêkubajarêŞexemêûxelkêwê dadestêwan,ewêhemûpadîşahênKenanîyênkulidijî metênjîbidedestême,ûemêçawabirayênminbi Şexemêkirin,biwanbikin

56Nihalihemberwanarambeûtirsênxwebavêje,lê baweriyaxwebiXudanXwedayêmebîneûjêreduabike kualîkariyamebikeûmerizgarbike,ûdijminênme radestîdestênmebike.

57Cihûdagazîyekjixulamênbavêxwekir:«Nihahereû bibînekaewpadîşahênkulidijîmetênûleşkerênwanli kune»

58Ûxulamçûûdûrnihêrî,ûlihemberÇiyayêSîhon hilkişiya,ûhemûwargehênpadîşahanlizeviyandît,ûew vegeriyaCihûdayêûgot:«Vaye,padîşahbihemû wargehênxwelizeviyanrûniştine,miletekîpirzêdeye, mînaqûmaliserperavaderyayê»

59CihûdajiŞimûnûLêwîûjihemûbirayênxweregot: «Xwebihêzbikinûbibinkurênmêrxas,çimkîXudan Xwedayêmebimereye,jiwannetirsin.»

60Bilaherkesbiçekênxweyênşer,bikevanûbişûrê xwerabepêş,ûemêherinûlidijîvanmirovênnesinetkirî şerbikin;XudanXwedayêmeye,ewêmerizgarbike.

61Ûewrabûnûheryekjiwançekênxweyênşerlixwe kirin,çimezinçibiçûk,yanzdehkurênAqûbûhemû xulamênAqûbjîbiwanre

62HemûxulamênÎshaqênkuliHebronêligelÎshaqbûn, bihercûreamûrênşerhatinbawanûkurênAqûbû xulamênwan,sedûdiwanzdehkes,çûnbavanpadîşahan ûAqûbjîbiwanreçû

63KurênAqûbşandinbabavêxweÎshaqkurêBirahîmli Hêbronê,angoKirêat-Arbayê,ûgotin:

64EmjibomejiXudanXwedayêmelavadikin,kumeji destênKenaniyanbiparêzekutênsermeûwanbidedestê me

65ÎshaqêkurêBirahîmjibokurênxwejiXudanduakirû got:«YaXudanXwedê,tesozdabavêminûgot:Ezê dûndanatewekstêrkênezmananzêdebikim»Ûtesozda minjî,ûnihakupadîşahênKenanêlihevdicivindakubi zarokênminreşerbikin,sozaxwebicîhbîne,jiberkuwan tutundûtûjînekiriye

66Jibervêyekê,eyXudanXwedê,Xwedayêhemûerdê, ezjitericadikimkuniyetavanpadîşahanxerabikedaku ewlidijîkurênminşernekin

67Ûdilêvanpadîşahanûgelênwanbitirsûxofênkurên minbişkînimûserbilindiyawannizimbikim,ûdakuewji kurênmindûrbikevin

68Ûbidestêxweyêbihêzûbimilêxweyêdirêjkirîkurên minûxulamênwanjiwanrizgarbike,çimkîhêzûkarîndi destêntedenekuvanhemûyanbikî

69KurênAqûbûxulamênwançûnbavanpadîşahanûew biXudanXwedayêxwebawerkirinûdemakuewdiçûn, bavêwanAqûbjîjiXudanreduakirûgot:«EyXudan Xwedayê,Xwedayêhêzdarûbilind,yêkujirojênberêve, jinihaûhetahetayêhukumdarîkiriye;

70Tuyîkuşerangurdikîûwanradiwestînî,didestêtede hêzûşiyanabilindkirinûhilweşandinêheye;Biladuaya minliberteqebûlbibekutubidilovaniyaxweberêxwe bidîmin,dakudilêvanpadîşahanûgelêwanbitirsakurên minbişkînî,ûwanûwargehênwanbitirsînî,ûbi dilovaniyaxweyamezinhemûkesênkubaweriyaxwebi tetîninrizgarbikî,jiberkutuyîkudikarîmirovanbixîbin destêmeûmiletanbixîbindestême.

BEŞA35

1HemûpadîşahênAmoriyanhatinûlizeviyêsekinînda kubişêwirmendênxwereşêwirbikinkaçibikurênAqûb bêkirin,çimkîewhînjîjiwanditirsiyanûdigotin:«Vaye, dujiwantevahiyabajarêŞexemêkuştin»

2XudanduayênÎshaqûAqûbbihîstûdilêhemû şêwirmendênvanpadîşahanbitirsûxofekemezintijîkir, wanbiyekdengîqîrkirûgot:

3Maîrotubêaqilî,yanjîtufêmnakîkutudêbiÎbraniyan reşerbikî,ûçimatuîrojitunekirinaxwekêfxweşdibî?

4Vaye,dujiwanbêtirsûxofgihîştinbajarêŞexemêû hemûniştecihênbajêrkuştin,hetakukeslihemberwan ranewestiyaHûnêçawabikaribinbihemûyanreşerbikin?

5BêgumanhûndizaninkuXwedayêwanjiwanpirhez dikeûjibowantiştênmezinkiriyekujirojênberêve nehatinekirin,ûdinavhemûxwedayênmiletande,kesek tunekudikaremînakarênwîyênmezinbike

6BirastîwîbavêwanÎbrahîmêÎbranîjidestêNemrûdûji destêhemûgelêwîyêkugelekcarandixwestwîbikuje, rizgarkir

7WîewjiagirêkupadîşahNemrodewavêtibûnavwî rizgarkir,ûXwedayêwîewjêrizgarkir.

8Ûkîdindikaretiştekîwisabike?BêgumanewBirahîm bûkupêncpadîşahênElamêkuşt,demakuwandestdan kurêbirayêwîyêkudiwanrojandeliSodomêdijiya.

9Ûxulamêwîyêdilsozêdimalawîdeûçendzilamênwî girtin,dişevekêdelipeypadîşahênElamêketinûew kuştin,ûhemûmilkêkujiwîstendibûn,vegerandinkurê birayêwî

10ÛbêgumanhûndizaninkuXwedayêvanÎbranîjiwan pirkêfxweşe,ûewjîjiwîkêfxweşin,jiberkuewdizanin kuwîewjihemûdijminênwanrizgarkirine

11ÛbisayahezkirinaxweyajiboXwedayêxwe,Birahîm kurêxweyêyektaûhêjahildaûniyetawîewbûkuwî wekqurbanekşewitandinêjiXwedayêxwerebîne,ûeger Xwedêrêliberwînegirtibûyakuvêyekêbike,wîêbi sayahezkirinaxweyajiboXwedayêxweevyekbikira

12Xwedêhemûkarênwîdîtûsondxwarûsozdawîku ewêkurênwîûhemûnifşawîjihertengahiyêrizgarbike kudêbiserêwandewere,jiberkuwîevtiştkiribûûbi hezkirinaxweyajiboXwedayêxwedilovaniyawîyajibo zarokêxwetepisandibû.

13MatenebihîstiyekuXwedayêwançibiFirewn,p'adşê Misrê,ûbiAbîmelek,p'adşêGerarêkir,bigirtinajina Birahîm,kuliserwêgot:«Ewxûşkamine,nebekuewwî jiberwêbikujinûbifikirinkuwêjibojinekêbînin?»Û Xwedêhertiştêkutebihîstiyebiwanûbigelêwankir

14Ûvaye,mebiçavênxwedîtkuEsaw,birayêAqûb,bi çarsedzilamanrehatbawî,dakuwîbikuje,çimkîwîanî bîraxwekubereketabavêwîjiwîstandibû

15ÛgavaewjiSûriyêdihat,ewçûpêşwaziyawî,daku dayikêbizarokanrelêxe,ûkêewjidestênwîrizgarkir,ji bilîXwedayêwîyêkuewpêbawerbû?Wîewjidestê birayêwîûherwehajidestêdijminênwîrizgarkir,ûbê gumanewêdîsawanbiparêze

16KînizanekuXwedayêwanewhêzdayewankuew xerabiyakuwebihîstiyelibajarêŞexemêbikin?

17Mageloduzilamdikarinbihêzaxwebajarekîewqas mezinwekŞexemêwêranbikin,egerXwedayêwanêku ewpêbawerbûnnebûya?Wîevhemûtiştbiwanregotû kirdakuniştecihênbajêrdibajarêwandebikuje

18Mahûndikarinwankesênkujibajarêwehatinedaku bitevahîyawanreşerbikin,biserbixin,herçendhezar carîjiwanbêtirjîalîkariyawebikin?

19Bêgumanhûndizaninûfêmdikinkuhûnnayênkubi wanreşerbikin,lêhûntênkubiXwedayêwanreşerbikin kuewhilbijartine,ûjibervêyekêhûnhemîîrohatineku werintunekirin

20Jibervêyekê,nihaxwejivêxerabiyakuhûnhewl didinbîninserxwedûrbigirin,ûjiboweçêtirekuhûn neçinşerêwan,herçendewhindikbinjî,jiberku Xwedayêwanbiwanreye

21ÛgavapadîşahênAmoriyanhemûgotinên şêwirmendênxwebihîstin,dilêwantijîtirsbûûjikurên Aqûbtirsiyanûnexwestinlidijîwanşerbikin

22Ûwanguhênxwedangotinênşêwirmendênxweûguh danhemûgotinênwan,ûgotinênşêwirmendanpirli padîşahanxweşhatinûwanjîwisakir

23PadîşahanzivirînûjikurênAqûbdûrketin,çimkîew newêrinnêzîkîwanbibindakubiwanreşerbikin,jiber kuewjiwanpirditirsiyanûdilêwanjitirsawandi hundurêwandediheliya.

24EvjiXudanjiwanrederket,çimkîwîduayênxulamên xweÎshaqûAqûbbihîst,çimkîwanbaweriyaxwepêanî; ûhemûvanpadîşahandiwêrojêdebiwargehênxwe vegeriyan,heryekçûbajarêxwe,ûwandiwêdemêdebi kurênAqûbreşernekir

25KurênAqûbwêrojêhetaêvarêlihemberîçiyayê Sîhonêlicihêxwemanûgavadîtinkuevpadîşahnehatine kulidijîwanşerbikin,kurênAqûbvegeriyanmalênxwe

BEŞA36

1DiwêdemêdeXudanliAqûbxuyabûûgot:«Rabe,here Bêtêlêûliwirbimîne,ûliwirgorîgehekjiXudanêkulite xuyabûye,yêkuteûkurêntejitengahiyêxilaskirine, çêke.

2ÛAqûbbikurênxweûhemûtiştênxwererabûûligor gotinaXudançûnûhatinBêt'elê

3GavaAqûbçûBêtêlê,nodûnehsalîbûûAqûbûkurên wîûhemûgelêkupêrebûnliBêtêlê,liLûzê,manûliwir jiboXudanêkujêrexuyabûgorîgehekçêkirAqûbû kurênwîşeşmehanliBêtêlêman.

4DiwêdemêdeDeborakeçaUz,şîrîkaRebekayê,yakuli cemAqûbbû,mir;ûAqûbewlibinêBêtêlê,dibindara berûyêdekuliwirbû,veşart.

5ÛRebekayakeçaBetûêl,diyaAqûb,diwêdemêdeli Hebronê,angoliKirêat-Arbayê,mirûewdişikefta Makpêlayêdehateveşartin,yakuBirahîmjikurênHîtî kirîbû

6ÛjiyanaRebekayêsedûsîûsêsalbûûewmirGava AqûbbihîstkudiyawîRebekayêmiriye,ewjibodiyaxwe gelekgiriyaûjibowêûjiboDeborayê,şîraniyekmezinli bindaragûzêçêkirûnavêwêderêdanîAllon-Bachût

7LabanêSûrîdiwanrojandemir,çimkîXwedêewlêxist jiberkuwîpeymanadinavberawîûAqûbdebinpêkir 8AqûbsedsalîbûgavaXudanlêxuyabûûewpîrozkirû navêwîdanîÎsraêl,ûRahêl,jinaAqûb,diwanrojande ducanîbû

9ÛdiwêdemêdeAqûbûhemûyênwîjiBêt'elêrêketin, dakuherinmalabavêxwe,Hîbronê.

10Ûgavaewdirêdebûnûhînhindikrêmabûku bigihîjinEfratê,Rahêlêkurekanîdinyayêûêşekegiran kişandûmir.

11ÛAqûbewliserrêyaEfratê,yanîBeytlehmê,veşartû lisergorawêstûnekdanîkuhetarojaîrojîliwire.Rojên Rahêlêçilûpêncsalbûnûewmir

12Aqûbnavêkurêxweyêkujiwîreçêbû,kuRahêlêjêre anî,danîBinyamîn,çimkîewliwelatêlimilêrastêjiwîre çêbû.

13ÛpiştîmirinaRahêlê,AqûbkonêxwelikonêBîlhaya xizmetkarawêdanî

14JibervêyekêRûbenjibodiyaxweLêayêhesûdîkirû tijîhêrsbû,bihêrsrabûçûûketkonêBîlhayêûjiwir nivînênbavêxwerakir.

15Diwêdemêdemafênixurîtiyê,tevîkarênpadîşahîû kahîntiyê,jikurênRûbenhatinstandin,jiberkuwînivîna bavêxweqirêjkiribû,ûmafênixurîtiyêdanÛsiv,karê

padîşahiyêdanCihûdaûkahîntîdanLêwî,jiberkuRûben nivînabavêxweqirêjkiribû.

16EvinnifşênAqûbênkuliPadan-Aramêjêreçêbûnû kurênAqûbdiwanzdehbûn.

17KurênLêayêevbûn:Rûbenêpêşî,Şimûn,Lêwî,Cihûda, Îsaxar,ZebûlonûxwişkawanDîna;kurênRahêlêjîÛsivû Binyamînbûn

18KurênZîlpa,xizmetkaraLêayê,GadûAşêrbûnûkurên Bîlha,xizmetkaraRahêlê,DanûNeftelîbûn;evkurên AqûbinkuliPadan-Aramêjêreçêbûn

19Aqûbûkurênwîûhemûtiştênwîrêketinûgihîştin Mamreyê,yanîKirêat-Arbayê,kuliHebronêye,cihêku BirahîmûÎshaqlêdimanûAqûbûkurênwîûhemûtiştên wîlicembavêxweliHebronêman

20ÛbirayêwîEsawûkurênwîûhertiştêwîçûnwelatê SeîrûliwirbicihbûnûliwelatêSeîrmilkjiwanreçêbûn. ZarokênEsawliwelatêSeîrgelekzêdebûnûzêdebûn

21EvinnifşênEsawênkuliwelatêKenanêjêreçêbûnû kurênEsawpêncbûn.

22AdayêkurêxweyêpêşîElîfazjiEsawreanî,herwiha wêReûêljîjêreanîûAhlîbamayêYeûş,YalamûQoraxjî jêreanîn.

23EvewkurênEsawinkuliwelatêKenanêjêreçêbûn; kurênElîfazêkurêEsawevbûn:Teman,Omer,Zefo, Gatam,KenazûAmaleks;kurênReûêljîevbûn:Nahat, Zerax,ŞamaûMîzza

24KurênYeûşTîmna,ElvaûYetethbûn;ûkurênYaalam jîAlah,FînorûKenazbûn.

25KurênQoraxevbûn:Teman,Mîbzar,MejdîelûEram; evmalbatênkurênEsawligorîmîrektiyênwanliwelatê Seîrin.

26EvnavênkurênSeîrêHorîne,yênkuliwelatêSeîrê diman:Lotan,Şobal,Sîbeon,Anah,Dîşan,EzerûDîşon, kuewheftkurbûn.

27KurênLotanHorî,HemanûxwişkawanTîmnabûn, angoTîmnakuhatbaAqûbûkurênwî,lêwanguhneda wê,ûewçûûbûcariyaElîfazkurêEsawûjêreAmalek anî

28KurênŞobalElvan,Menahat,Ebal,ŞefoûOnambûn,û kurênSîbeonAjahûAnahbûn.EvewAnahbûkudema kukerênbavêxweSîbeondixwar,liçolêYemîmdîtin

29Ûdemakuewkerênbavêxwedixwar,ewdidemên cûdadeewdibirçolêdakuwanxwedîbike.

30Rojekêewewbirinyekjiçolênliberavêderyayê,li hemberçolêgel,ûdemakuewwandixwar,bahozekpir dijwarjialiyêdinêderyayêhatûliserkerênkuliwir dixwarinsekinî,ûewhemîsekinîn

31Ûpiştrenêzîkîsedûbîstheywanênmezinûtirsnakji çolêlialiyêdinêderyayêderketin,ûewhemîgihîştincihê kukerlêbûn,ûxweliwirbicihkirin

32Ûewheywan,jinîvêxweberbijêrve,bişiklêzarokên mirovanbûn,ûjinîvêxweberbijorve,hinjiwan dişibiyanhirçan,ûhinjîdişibiyankeephayan,bidûvikênli piştwanjinavberamilênwanvekudigihîştinerdê,mîna dûvikênducheephath,ûevheywanhatinûsiwarîvan keranbûn,ûewbirindûr,ûewhetarojaîroçûn

33YekjivanheywanannêzîkîAnahbûûbidûvikêwîlê daûjiwirreviya

34Ûgavawîevkardît,ewjijiyanaxwepirtirsiyaû reviyaûberbibajêrveçû.

35Ûwîhertiştêkubiserêwîhatibûjikurûbirayênxwe regot,ûgelekkesçûnkulikeranbigerinlênekarînwan bibînin,ûAnahûbirayênwîjiwêrojêşûndaêdîneçûnwê derê,jiberkuewjijiyanaxwepirditirsiyan.

36KurênAnahkurêSeîr,DîşonûxwişkawîAhlîbama bûn,kurênDîşonHemdan,Eşban,ÎtranûXêranbûn,kurên EzerBîlhan,ZaavanûEkanbûn,kurênDîşonÛzûAran bûn.

37Evmalbetênzar'êdSeîrêHorîne,ligorîmîrektîyênwan liwelatêSeîrê

38EsawûkurênwîliwelatêSeîrêHorî,yêkuliwîwelatî dijiyan,liwirmilkênwanhebûnûpirzêdebûnûzêdebûn AqûbûkurênwîûhertiştêwanliwelatêKenanêlicem bavêxweÎshaqman,çawakuXudanjibavêwanBirahîm reemirkiribû

BEŞA37

1ÛdisedûpêncsaliyajiyanaAqûbde,yanîdinehsaliya jiyanaAqûbbizarokênxwereliwelatêKenanê,ewji Padan-Aramêhat

2ÛdiwanrojandeAqûbbizarokênxwerejiHebronêrê ketûewçûnûvegeriyanbajarêŞexemê,ewûhemûtiştên wan,ûliwirbicihbûn,çimkîzarokênAqûblibajarê Şexemêjibopezênxwezeviyênçêregehêyênbaşûtêrbi destxistin,bajarêŞexemêwêdemêjinûvehatibûavakirin ûnêzîkîsêsedmêrûjinlêhebûn

3Aqûbûzarokênwîûhemûtiştênwîliwêzeviyêde dimankuAqûbjiHamorêbavêŞexemkirîbû,demakuew jiPadan-AramêvegeryaberîkuŞimûnûLêwîbajarlêxin 4HemûpadîşahênKenanîûAmoriyanênkuderdora bajarêŞexemêbûn,bihîstinkukurênAqûbdîsahatine Şexemêûliwirbicihbûne

5Wangot:«Mapiştîkuwanniştecihênwîqirkirinûew derxistin,gelokurênAqûbêÎbranîdêdîsavegerinbajêrû lêbijîn?Geloewênihavegerinûyênkulibajêrdijînjî derxin,anjîwanbikujin?»

6HemûpadîşahênKenanêdîsalihevciviyanûlihev civiyankubiAqûbûkurênwîreşerbikin

7YaşûbpadîşahêTapnaxêjihemûpadîşahêncîranre,ji ElanêpadîşahêGaaş,jiÎhûrîpadîşahêŞîlo,jiParatonê padîşahêXazar,jiŞûşiyêpadîşahêSarton,jiLabanê padîşahêBêtkoranêûjiŞabîrêpadîşahêOtnaymayêre peyamşandûgot:

8Werincemminûalîkariyaminbikin,emAqûbêÎbranîû kurênwîûhemûtiştênwîbikujin,çimkîewdîsahatine Şexemêdakuwêbikinmilkûniştecihênwêwekîberê bikujin.

9Ûhemûvanpadîşahanlihevciviyanûbihemû wargehênxwehatin,gelekwekqûmaliserperavaderyayê pirbûn,ûhemûlihemberîTapnaxêbûn

10ÛYaşûbpadîşahêTapnaxêbihemûartêşaxweveçû hemberîwanûliderveyîbajêrlihemberTapnaxêbiwan rewargehdanîûhemûvanpadîşahanliheftlîmandabeş kirin,heftwargehlidijîkurênAqûbbûn

11WanjiAqûbûkurêwîrepeyamekşandinûgotin: «Hûnhemûwerinbame,dakuemlideştêbihevre hevdîtinekêbikinûtolamêrênŞexemêyênkuwelibajarê wankuştinhilînin,ûhûnênihadîsavegerinbajarêŞexemê ûlêbijînûniştecihênwêwekîberêbikujin.»

12KurênAqûbevbihîstinûhêrsawanjigotinên padîşahênKenanêpirzêdebû,ûdehkurênAqûblezkirin ûrabûn,ûheryekjiwançekênxweyênşerlixwekirin;û sedûduxulamênwanbiwanrebûnkudirêzaşerde amadebûn.

13Ûhemûevzilam,kurênAqûbbixulamênxwere,çûn bavanpadîşahanûbavêwanAqûbjîbiwanrebûûhemû lisergirêŞexemêsekinîn.

14AqûbjibokurênxwejiXudanreduakir,destênxwe berbiXudanvedirêjkirûgot:«EyXwedê,tuXwedayê Hemûkarî,tubavêmeyî,teemafirandinûemkarên destêntene;Ezjitelavadikimkukurênminbidilovaniya xwejidestêdijminênwanrizgarbikî,yênkuîrotênkubi wanreşerbikinûwanjidestêwanrizgarbikin,çimkîdi destêtedehêzûkarînheyekumerivhindikanjipiran rizgarbike.»

15Ûjikurênmin,xulamênxwere,hêzûqedirbidekubi dijminênwanreşerbikin,wanbindestbikinûdijminên wanliberwanbixinxwarê,ûbilakurênminûxulamên wanbidestêzarokênKenannemirin

16Lêegerdiçavêntedebaşbekutucanêkurênminû xulamênwanbistînî,wanbidilovaniyaxweyamezinbi destênxizmetkarênxwebigire,dakuewîrobidestên padîşahênAmoriyannemirin

17ÛgavaAqûbdevjiduakirinaxwejiXudanberda,erd jicihêxwehejiyaûrojtarîbûûhemûpadîşahtirsiyanû tirsûxofekemezinewgirt

18ÛXudanguhdaduayaAqûbûXudanbitirsûheybeta kurênAqûbdilêhemûpadîşahanûleşkerênwanxistnav dilêwan

19ÇimkîXudandengêerebeyanûdengêhespênbihêzji kurênAqûbûdengêartêşekemezinakubiwanrebû,da wanbihîstin

20ÛevpadîşahjikurênAqûbgelektirsiyanûgavaewli cihêxwesekinîbûn,nihêrîkurênAqûbbisedûdiwanzdeh kesan,biqîrînekemezinûbiheybetêrîşîwankirin 21ÛgavapadîşahandîtinkukurênAqûbberbiwanvetên, ewhînbêtirtirsiyanûewmeylakirinkujiberkurênAqûb paşvevekişinmînaberêûbiwanreşernekin

22Lêewpaşvenekişiyanûgotin:«Emêducaranbivî rengîjiberÎbranîpaşvevekişin»

23ÛkurênAqûbnêzîkbûnûlidijîvanhemûpadîşahanû artêşênwanpêşveçûn,ûwandîtkuewgelekbihêzbû, wekqûmaderyayêpirjimarbû

24KurênAqûbgazîXudankirinûgotin:«YaXudan, alîkariyamebikeûbersivamebide,çimkîembitebawer dikinûbilaembidestênvanmirovênbêsinetnemirin,yên kuîrolidijîmehatine.»

25KurênAqûbçekênxweyênşerlixwekirin,heryekî mertalûrimêxwehildandestênxweûberbişerveçûn

26ÛCihûda,kurêAqûb,pêşîlipêşiyabirayênxweûdeh xulamênxwebiwîrebezîûberbivanpadîşahanveçû.

27ÛYaşûb,padîşahêTapnaxê,pêşîbiartêşaxwelipêşiya Cihûdayêderket,ûCihûdayêdîtkuYaşûbûartêşawîber biwîvetên,ûhêrsaCihûdayêgurbû,ûhêrsawîdi hundirêwîdepêket,ûewberbişerveçûkuCihûdayêtê decanêxweda.

28YaşûbûhemûartêşawîberbiCihûdayêvediçûn,liser hespêkîpirbihêzûbihêzsiwarbû,Yaşûbzilamekîpir mêrxasbû,jiserîhetabinîbihesinûsifirhatibûpêçan.

29Ûdemakuewliserhespêbû,wîbiherdudestênxweji pêşûpaşvetîrandiavêt,wekîkudihemûşerênxwede adetdikir,ûewqetcihêkutîrênxweberbiwêvediavêtji destnedida.

30ÛgavaYaşûbhatkubiCihûdareşerbikeûgelektîr avêtserCihûda,XudandestêYaşûbgirtûhemûtîrênku wîavêtsermirovênwîketin

31Tevîvêyekêjî,YaşûbberbiCihûdavediçû,dakubi tîranwîbiceribîne,lêmesafeyadinavberawandenêzîkîsî kubbû,ûgavaCihûdadîtkuYaşûbtîrênxwelidijîwî diavêje,ewbihêzaxweyahêrsbûyîberbiwîvebazda 32Cihûdakevirekîmezinjierdêhilda,giraniyawîşêstşêk bû,CihûdaberbiYaşûvvebazdaûbikevirlimertalêwî da,Yaşûvjiberlêdanêşaşmaûjihespêxweketerdê

33ÛmertaljidestêYaşûbperçeperçebûûbihêzalêdanê hetapanzdehmetreyandirêjbûûmertalliberwargeha duyemînket

34ÛpadîşahênkubiYaşûbrehatibûn,jidûrvehêza Cihûda,kurêAqûb,ûtiştêkuwîbiYaşûbkiribûdîtin,û ewjiCihûdapirtirsiyan

35ÛewlinêzîkîwargehaYaşûbkombûn,demaku şaşbûnawîdîtin,Cihûdaşûrêxwekişandûçilûduzilamji wargehaYaşûbkuştHemûwargehaYaşûbjiberCihûda reviyaûkeslihemberwînesekinîWanYaşûbhiştûjiber wîreviyan.Yaşûbhînjîlierdêrûniştibû.

36GavaYaşûbdîtkuhemûmêrênwargehawîjiberwî reviyane,bilezûbezbitirsûxofrabûserxwelidijî CihûdayêûlihemberCihûdayêliserlingênxwerawesta.

37YaşûvbiCihûdayêreşerkir,mertallihembermertal danîn,ûhemûmirovênYaşûvreviyan,çimkîewji Cihûdayêpirditirsiyan.

38YaşûvrimêxwegirtdestêxwedakuliserêCihûdabixe, lêCihûdazûmertalêxwedanîserserêxweûrimêYaşûv xistmertalêCihûdaûmertalêYaşûvlêdanxwarûmertaljî perçeperçebû

39ÛgavaCihûdadîtkumertalêwîçiriyaye,wîbilezşûrê xwekişandûliçokênYaşûvdaûlingênwîjêkirin,Yaşûv keterdêûrimjidestêwîket

40CihûdabilezûbezrimaYaşûvhilda,pêserêwîjêkirû avêtberlingênwî.

41ÛgavakurênAqûbdîtinkuCihûdaçibiYaşûvkiribû, hemûreviyannavrefênpadîşahêndinûkurênAqûbbi artêşaYaşûvûbiartêşênhemûpadîşahênliwirreşerkirin.

42KurênAqûbpanzdehhezarjiwanxistinerdêûwekku likêzikandixin,liwanxistin,yênmayîjîjibocanêxwe reviyan.

43CihûdahînjîlibertermêYaşûvsekinîbûûkincêYaşûv jiwîderxist.

44CihûdajîhesinûsifirêkulidoraYaşûvbûjiholêrakir ûvaye,nehkesjisersedênYaşûvhatinkulidijîCihûda şerbikin

45Cihûdalezkirûkevirjierdêhildaûpêliserêyekîji wanda,serêwîşikestûlaşjîjiserhespêketerdê 46Ûheştserleşkerênmayî,gavahêzaCihûdayêdîtin,pir tirsiyanûreviyan,ûCihûdaybidehzilamênxwelipey wanketin,ewgihîştinwanûkuştin

47ÛkurênAqûbhînjîartêşênpadîşahandişkandinû gelekjiwankuştin,lêewpadîşahbiwêrekîligelserokên xweliberxwedanûjicihênxwevenekişiyanûlidijîwan artêşênxweyênkujiberkurênAqûbdireviyanqîrkirin,lê

kesîguhnedawan,jiberkuewjijiyanaxweditirsiyanku nemirin.

48ÛhemûkurênAqûb,piştîkuartêşênpadîşahantêkbirin, vegeriyanûhatinpêşberîCihûdayê,lêCihûdayêhînjîheşt serleşkerênYaşûbdikuştûcilênwandixwar.

49LêwîdîtkuElon,padîşahêGaaşê,biçardehserleşkerên xwereberbiwîvetêdakuwîbikuje,lêLêwîbirastî nizanibû.

50ÛElonûserokênwînêzîktirbûn,ûLêwîpaşvenihêrîû dîtkuşerlipaşwîye,ûLêwîbidiwanzdehxulamênxwe reviya,ûewçûnûElonûserokênwîbidevêşûrkuştin

BEŞA38

1PadîşahêŞîloyêÎhûrîjiboalîkariyaElonderketûew nêzîkîAqûbbû.Aqûbkevanaxweyadidestêxwede kişandûbitîrekêliÎhûrîdaûewkuşt

2ÛgavaÎhûrîpadîşahêŞîlomir,çarpadîşahênmayîbi serleşkerênmayîrejicihêxwereviyanûhewldanku paşvevekişinûgotin:Piştîkuwanhersêpadîşahû serleşkerênwanênjimebihêztirkuştin,êdîhêzameli hemberÎbranîtune.

3ÛgavakurênAqûbdîtinkupadîşahênmayîjicihêxwe dûrketine,ewlipeywanketinûAqûbjîjiqubaŞexemêji cihêkuewlêsekinîbûhatûewlipeypadîşahançûnûew bixulamênxwerenêzîkîwanbûn

4Padîşahûserdarênleşkerîyêndin,gavadîtinkukurên Aqûbnêzîkîwandibin,jijiyanaxwetirsiyanûreviyan hetakugihîştinbajarêXezarê

5KurênAqûbhetaderiyêbajarêXezarêlipeywançûnûli padîşahûartêşênwan,nêzîkîçarhezarkes,darbeyek mezinliwandanDemakuewliartêşapadîşahandixistin, Aqûbbikevanêxwemijûlbûûxwebilêdanapadîşahanve sînordarkirûhemûkuştin.

6ÛwîParatonpadîşahêXazarliberderiyêbajarêXazar kuşt,ûpiştrewîSûsîpadîşahêSarton,Labanpadîşahê Bêtchorîn,ûŞabîrpadîşahêMakhnayêkuştin,ûwîew hemûbitîrankuştin,tîrliheryekîjiwanket,ûewmirin

7ÛkurênAqûbdîtinkuhemûpadîşahmirineûewşikestî neûpaşvevekişiyane,lihemberderiyêXezarêbiartêşên padîşahanreşerberdewamkirin,ûwandîsajînêzîkîçar sedzilamênwankuştin

8ÛsêzilamjixulamênAqûbdiwîşerîdemirin,ûgava Cihûdadîtkusêjixulamênwîmirine,ewpirxemgînbûû hêrsawîdihundurêwîdelidijîAmoriyanpêket

9Hemûmirovênkujiartêşênpadîşahanmayîjijiyanaxwe pirditirsiyan,ûewreviyanûderiyêdîwarênbajarêXezar şikandin,ûhemûjiboewlehiyêketinbajêr.

10ÛwanxwelinîvêbajarêXezarêveşartin,çimkîbajarê Xezarêpirmezinûberfirehbû,ûgavakuhemûartêşketin bajêr,kurênAqûblipeywanbazdanhetabajêr

11Çarzilamênbihêzêndişerdepisporjibajêrderketinû liberderiyêbajêrsekinîn,şûrûrimênwandidestênwan dehebûn,lihemberkurênAqûbsekinînûnehiştinkuew bikevinbajêr

12Neftelîbezîûketnavberawanûbişûrêxwedujiwan kuştûbicarekêserêwanjêkir.

13Ûewberêxwedaherduyêndinûdîtkuewreviyabûn, ûewlipeywançû,gihîştwan,liwandaûewkuştin

14KurênAqûbgihîştinbajêrûdîtinkudîwarekîdinê bajêrhebû,ûewlideriyêdîwargeriyanlênedîtin,û

Cihûdaliserdîwarbazda,ŞimûnûLêwîlipeywîçûnû hersêjidîwardaketinnavbajêr.

15ŞimûnûLêwîhemûmêrênkujiboewlehiyêreviyan bajêr,ûherwehaniştecihênbajêrbijinûzarokênxwere, bidevêşûrkuştinûqîrînabajêrhetaezmananbilindbû.

16DanûNeftalîliserdîwêrbazdandakubibîninkaçi bûyesedemadengêşînê,çimkîkurênAqûbjiberbirayên xwexemgînbûnûwanbihîstkuşêniyênbajêrbigirîû lavayandiaxivînûdigotin:«Hertiştêkulibajêrheye bigireûhere,tenêmenekuje»

17ÛgavaCihûda,ŞimûnûLêwîdevjilêdananiştecihên bajêrberdan,ewhilkişiyanserdîwarûgazîDanûNeftalî kirin,yênkuliserdîwarbûn,ûbirayênwanêndin,û ŞimûnûLêwîjiwanreqalaketinabajêrkirin,ûhemû kurênAqûbhatinkutalanêbînin

18KurênAqûbtalanênbajarêXezar,pezûdewarûmilkû hertiştêkudidestêwandebû,girtinûwêrojêjibajêr derketin

19ÛrojadinkurênAqûbçûnSartonê,jiberkuwanbihîst kumirovênSartonêyênkulibajêrmabûn,jibokuştina padîşahêwan,jiboşerkirinabiwanrekombûne,ûSarton bajarekîpirbilindûbihêzbû,ûsûrekekûrlidorabajêr hebû

20Stûnadîwarnêzîkîpêncîûfirehiyawêjîçilgabû,ûji berdîwarêdîwarcihekîtunebûkumirovbikevebajêr. KurênAqûbdîwarêbajêrdîtinûlideriyekîgeriyan,lê nekarînbibînin

21Çimkîderiyêbajêrlipaşbû,ûherkesêkudixwest bikevebajêr,jiwêrêyêderbasdibûûlidoratevahiyabajêr digeriyaûpiştrediketbajêr

22GavakurênAqûbdîtinkuewnikarinrêyabajêrbibînin, hêrsawanpirzêdebûûniştecihênbajêrdîtinkukurên Aqûbtênbawan,jiwanpirtirsiyan,çimkîwanbihîstibû kuewbihêzawanûtiştêkuwanbiXezarkiribûn.

23ÛpiştîkuniştecihênbajarêSartonêlibajêrciviyan, nikaribûnberbikurênAqûbvebiçindakulidijîwanşer bikin,dakuewnekevinbajêr,lêgavawandîtkuewberbi wanvetên,ewjiwanpirtirsiyan,jiberkuwanbihîstibû kuewbihêzawanûtiştêkuwanbiXezarkiribûn

24Jibervêyekê,niştecihênSartonêberîkukurênAqûb werin,pirarêyabajêrjicihêwêzûrakirinûewanînbajêr 25KurênAqûbhatinûlirêyabajêrgeriyan,lêewnedîtin Xelkêbajêrderketinserêdîwarûdîtin,ûvayekurênAqûb lirêyaderiyêbajêrdigeriyan

26ÛxelkêbajêrjiserdîwarêkurênAqûbnifirliwankirin ûnifirliwankirin.KurênAqûbnifirbihîstinûpirhêrsbûn ûhêrsawandihundirêwandeşewitî

27KurênAqûbjiwanhêrsbûnûhemûrabûnûbihêza xwejisersûrêbazdanûbihêzaxwefirehiyaçilgaqtasûrê derbaskirin

28Ûgavaewjisûrêderbasbûn,ewdibindîwarêbajêrde rawestiyanûdîtinkuhemûderiyênbajêrbideriyênhesinî girtîne

29KurênAqûbnêzîkbûnkuderiyênderiyênbajêrvekin, lêxelkêbajêrnehiştinewvekin,çimkîjiserêdîwarve kevirûtîrandiavêtinserwan

30Hejmaraxelkêkuliserdîwêrbûnnêzîkîçarsedmêrbû, ûgavakurênAqûbdîtinkumirovênbajêrnahêlinew deriyênbajêrvekin,ewbazdanûhilkişiyanserêdîwêr,û Cihûdapêşîçûrojhilatêbajêr.

31GadûAşerlipeywîhetaquncikêrojavayêbajêr, ŞimûnûLêwîjîlibakur,DanûRûbenjîlibaşûrçûn.

32Ûewmirovênkuliserdîwarbûn,niştecihênbajêr, gavadîtinkukurênAqûbberbiwanvetên,hemûjidîwar reviyan,daketinnavbajêrûxwedinavbajêrdeveşartin.

33ÛÎsaxarûNeftelîyênkudibindîwardemabûnnêzîk bûnûderiyênbajêrşikandinûliberderiyênbajêragir pêxistinkuhesinheliyaûhemûkurênAqûb,ewûhemû zilamênwan,ketinbajêrûbiniştecihênbajarêSartonreşer kirinûwanbidevêşûrkuştinûkesliberwannesekinî

34Nêzîkîdusedzilamjibajêrreviyanûhemûçûnûxwe dibircêkîbajêrdeveşartinCihûdahetabircêlipeywançû ûbircêhilweşand,bircketserwanûhemûmirin.

35KurênAqûbjiserrêyabanêwêbircêderketinûdîtinku lidûrvebircêkedinaxurtûbilindlibajêrhebûûserêwê digihîştezmanan.KurênAqûbbilezûbezdaketinûbi hemûmirovênxwereçûnwêbircêûdîtinkuewbiqasîsê sedmêr,jinûzarokênpiçûktijeye

36KurênAqûblibircêliwanmirovanlêdanûewjiber wanreviyan

37ŞimûnûLêwîlipeywanketin,demakudiwanzdeh zilamênbihêzûmêrxasjicihêkuewlêveşartibûnderketin berbiwanve

38ÛewdiwanzdehzilamanşerekîdijwarlidijîŞimûnû Lêwîkirin,lêŞimûnûLêwînekarînliserwanbiser bikevin,ûwanzilamênwêrekmertalênŞimûnûLêwî şikandin,ûyekjiwanbişûrêxweliserêLêwîda,demaku Lêwîbilezdestêxwedanîserserêwî,jiberkuewjişûr ditirsiya,ûşûrlidestêLêwîda,ûjidestêLêwîpirhindik ma

39Lêwîşûrêmêrxasgirtdestêxwe,bizorêjidestêwîgirt ûpêliserêmêrxasêbihêzdaûserêwîjêkir

40YanzdehkeshatinkubiLêwîreşerbikin,çimkîwan dîtkuyekjiwanhatiyekuştin,ûkurênAqûbşerkirin,lê kurênAqûbnekarînliserwanbiserbikevin,jiberkuew mêrpirbihêzbûn

41ÛgavakurênAqûbdîtinkuewnikarinliserwan serkevin,Şimûnqîrînekbilindûbihêzkirûyanzdeh zilamênbihêzjidengêqîrînaŞimûnmatmayîman

42ÛCihûdajidûrvedengêqîrînaŞimûnnaskir,ûNeftalî ûCihûdabimertalênxwereviyancemŞimûnûLêwî,û dîtinkuewbiwanzilamênbihêzreşerdikin,lênikaribûn liserwanbiserbikevinjiberkumertalênwanşikestîbûn.

43NeftalîdîtkumertalênŞimûnûLêwîşikestîne,ji xulamênxwedumertalhildanûewanînbaŞimûnûLêwî 44Şimûn,LêwîûCihûdawêrojêhetademarojavabûnê hersêyanlidijîyanzdehmêrxasanşerkirin,lêewnekarîn lihemberwanbiserbikevin.

45EvyekjiAqûbrehatgotinûewpirxemgînbûûji XudanreduakirûewûNeftalîkurêwîlidijîvanzilamên bihêzçûn

46ÛAqûbnêzîkbûûkevanêxwekişand,nêzîkîwan mêrxasanbûûsêjiwanbikevanêkuştin,ûheştênmayî paşvezivirîn,ûvaye,şerlidijîwanjipêşûpaşvedihat kirin,ûewjijiyanaxwepirtirsiyan,ûnekarînliberkurên Aqûbbisekinin,ûewjiberwanreviyan

47ÛdirevêdeewrastîDanûAşerhatinkuberbiwanve dihatin,ûjinişkêveewliserwanketinûbiwanreşer kirinûdujiwankuştin,ûCihûdaûbirayênwîlipeywan ketinûyênmayîliwanxistinûewkuştin.

48HemûkurênAqûbvegeriyanûlidorabajêrgeriyan, geriyankageloewdikarinmêranbibînin,ûwannêzîkîbîst xortdişikeftekêdedibajêrdedîtin,ûGadûAşer hemûyankuştin,ûDanûNeftalîliseryêndinênku reviyabûnûjibircaduyemînreviyabûn,ketinûhemûyan kuştin

49KurênAqûbhemûniştecihênbajarêSartonêkuştin,lê jinûzarokênbiçûkdibajêrdehiştinûnekuştin.

50HemûniştecihênbajarêSartonêmêrênbihêzbûn,yekji wanlidûhezarmêrandiçûûdujiwanjidehhezarmêrên dinnereviyan

51KurênAqûbhemûniştecihênbajarêSartonbidevêşûr kuştin,hetakukeseklihemberwanranewestaûjinandi bajêrdehiştin

52KurênAqûbhemûtalanabajêrgirtinûtiştêku dixwestindîlgirtin,pezûdewarûmilkêbajêrgirtinû kurênAqûbwekîkubiXezarûniştecihênwêkiribûn,li Sartonûniştecihênwêkirinûewzivirînûçûn

BEŞA39

1ÛgavakurênAqûbjibajarêSartonêçûn,ewnêzîkîdu sedmetreyançûbûndemakuewrastîniştecihênTapnaxê hatinkuberbiwanvedihatin,jiberkuewderketinkubi wanreşerbikin,jiberkuwanpadîşahêTapnaxêûhemû mirovênwîtêkbiribûn

2HemûyênkulibajarêTapnaxêmabûnderketinkubi kurênAqûbreşerbikin,ûwanfikirîkuewtalanakuji XazarûSartongirtibûn,jiwanvegerînin

3ÛyênmayîyênjixelkêTapnaxêliwîcihîbikurênAqûb reşerkirin,kurênAqûbewşikandinûewjiberwan reviyan,ûewhetabajarêArbelanêlipeywançûnûhemû liberkurênAqûbketin

4KurênAqûbvegeriyanûhatinTapnaxê,dakutalana Tapnaxêhildin,ûgavaewgihîştinTapnaxê,wanbihîstku gelêArbelanêjiborizgarkirinatalanabirayênxwe derketiyepêşberîwan,ûkurênAqûbdehzilamênxweli Tapnaxêhiştindakubajêrtalanbikin,ûewberbigelê Arbelanêveçûn

5ÛmêrênArbelanêbijinênxwerederketinkubikurên Aqûbreşerbikin,çimkîjinênwandişerdetecrubekarbûn, ûewderketin,nêzîkîçarsedmêrûjin

6HemûkurênAqûbbidengekîbilindqîriyanûhemûbi dengekîmezinûbiheybetberbiniştecihênArbelanêve bazdan

7ÛniştecihênArbelanêdengêqîrînakurênAqûbûgurîna wanwekdengêşêranûwekgurînaderyayêûpêlênwê bihîstin.

8JiberkurênAqûbtirsûxofketdilêwanûewjiwanpir tirsiyanûewpaşvevekişiyanûjiberwanreviyannav bajêrKurênAqûbhetaderiyêbajêrlipeywançûnûdi bajêrderastîwanhatin.

9KurênAqûblibajêrlidijîwanşerkirinûhemûjinên wanlidijîkurênAqûbkeviranavêtinûtevahiyawêrojê hetaêvarêdinavberawandeşerpirdijwarbû

10ÛkurênAqûbnikarîbûnliserwanbiserbikevin,û kurênAqûbdiwîşerîdehemabêjemiribûn,ûkurênAqûb gazîXudankirinûberbiêvarêvepirhêzgirtin,ûkurên AqûbhemûniştecihênArbelanê,mêr,jinûzarokênbiçûk, bidevêşûrkuştin.

11ÛherwehamayîjixelkêkujiSartonêreviyabûn,kurên AqûbliArbelanêliwandan,ûkurênAqûbwekîkubi XezarûSartonêkiribûn,liArbelanûTapnaxêkirin,ûgava jinandîtinkuhemûmêrmirine,ewliserbanênbajêr derketinûbibarandinakeviranwekbaranêlikurênAqûb dan

12KurênAqûbbilezûbezketinbajêrûhemûjinangirtin ûbidevêşûrewkuştin.KurênAqûbhemûtalanî,pezû dewarûdewarênxwegirtin

13KurênAqûbwekîkubiTapna,XezarûŞîlokiribûn,bi Makhnîmayêjîkirinûjiwirvekişiyan

14ÛdirojapêncemîndekurênAqûbbihîstinkugelê Gaaşêlidijîwankombûyedakuşerbikin,jiberkuwan padîşahûserokênwankuştibûn,jiberkulibajarêGaaşê çardehserokênwanhebûnûkurênAqûbdişerêyekemde hemûkuştin.

15ÛwêrojêkurênAqûbçekênxweyênşerlixwekirinû ewçûnşerlidijîniştecîhênGaaşêLiGaaşêmiletekîxurtû bihêzjigelêAmoriyanhebû.Gaaşjihemûbajarên Amoriyanbajarêherîxurtûbihêzbûûsêdîwarênwê hebûn

16KurênAqûbgihîştinGaaşûdîtinkuderiyênbajêrgirtî neûnêzîkîpêncsedmêrliserêdîwarêdervesekinîne,û gelekmiletwekqûmaliserqeraxaderyayêjiderveyîbajêr lipiştbajêrkemînêlikurênAqûbdanîne.

17KurênAqûbnêzîkîderiyênbajêrbûnkuvekinûgava ewnêzîkdibûn,ewênkulipiştbajêrdikemînêdebûnji cihênxwederketinûkurênAqûbdorpêçkirin.

18KurênAqûbdinavberagelêGaaşdedorpêçkirîbûn,şer hemjipêşûhemjîjipaşvebû,ûhemûmirovênkuliser dîwêrbûn,jidîwêrtîrûkevirandiavêtinserwan.

19ÛCihûda,gavadîtkumêrênGaaşjiwangirantirdibin, qîrînekpirtûjûbihêzkirûhemûmêrênGaaşjidengê qîrînaCihûdatirsiyanûjiqîrînawîyabihêzmêrjidîwar ketinxwarêûhemûyênkujiderveûjihundirêbajêrbûnji jiyanaxwepirtirsiyan

20KurênAqûbhînnêzîkbûnkuderiyênbajêrbişkînin,lê xelkêGaaşêjiserdîwarkevirûtîravêtinserwanûewji derîbirevin

21KurênAqûbjiderveyîbajêrvegeriyansermêrênGaaşê kubiwanrebûnûwanbiawayekîxirabliwanxistin,wek kulidarênkuxikêtêxistin,ûewnekarînlihemberkurên Aqûbbisekinin,jiberkujiqîrînaCihûdayêtirsûxofek mezinewgirtibûn

22KurênAqûbhemûmirovênkuliderveyîbajêrbûn kuştin.KurênAqûbhînjînêzîkbûnkubikevinbajêrûdi bindîwarênbajêrdeşerbikin,lênekarîn,jiberkuhemû niştecihênGaaşêyênkulibajêrmabûn,dîwarênGaaşêji heralîvedorpêçkiribûn,jibervêyekêkurênAqûb nekarînnêzîkîbajêrbibindakubiwanreşerbikin

23KurênAqûbnêzîkîgoşeyekêbûnkudibindîwêrdeşer bikin,niştecihênGaaşêtîrûkevirwekbaranazêdeavêtin serwanûewjibindîwêrreviyan

24ÛgelêGaaşêkuliserdîwêrbû,gavadîtkukurênAqûb nikarinjibindîwêrliserwanbiserbikevin,bivangotinan kurênAqûbşermezarkirinûgotin:

25Dişerdeçibitehatiyekutunikarîbiserbikevî?Matu dikarîwekîbajarênAmoriyanênkuewqasbihêznebûn,bi bajarêGaaşêyêbihêzûniştecihênwêbikî?Bêgumante ewtiştbiwankesênqelsêndinavmedekirinûewliber

deriyêbajêrkuştin,çimkîgavaewjidengêqîrînate ditirsiyan,hêzawantunebû.

26Mahûnênihabikaribinlivîcihîşerbikin?Bêguman hûnêlivirbimirin,ûemêtolawanbajarênkuwewêran kirinehilînin.

27ÛniştecihênGaaşêgeleklikurênAqûbrezîlkirinûbi xwedayênwanwanrezîlkirin,ûjidîwartîrûkeviran avêtinserwan.

28CihûdaûbirayênwîgotinênniştecihênGaaşêbihîstinû hêrsawanpirzêdebû,CihûdadivêmijarêdejiXwedayê xwehesûdbû,gazîkirûgot:«YaXudan,alîkariyêbike, alîkariyêjimeûbirayênmerebişîne»

29Ûbihemûhêzaxwe,şûrêxweyêkişandîdidestêxwe de,jidûrvebazdaûjierdêbazdaûbihêzaxweliser dîwêrhilkişiyaûşûrêwîjidestêwîket

30ÛCihûdaliserdîwêrqîrkir,ûhemûmirovênkuliser dîwêrbûntirsiyan,ûhinekjiwanjidîwêrketinnavbajêrû mirin,ûyênkuhînliserdîwêrbûn,gavahêzaCihûdadîtin, pirtirsiyanûjiboewlehiyêreviyannavbajêr.

31HinekjiwancesaretgirtinkuliserdîwarbiCihûdare şerbikin,ûgavadîtinkudidestêCihûdadeşûrtune,nêzîk bûnkuwîbikujin,ûwanfikirîkuwîjidîwarbavêjincem birayênwî,ûbîstzilamênbajêrhatinkualîkariyawan bikin,ûCihûdadorpêçkirinûhemûyanliserwîqîrkirin, ûbişûrênkişandînêzîkîwîbûn,ûCihûdatirsandin,û Cihûdajidîwarqîrkirjibirayênxwere

32Aqûbûkurênwîkevanjibinêdîwêrkişandinûsêji wanzilamênkuliserdîwêrbûn,kuştin.Cihûdaberdewam kirbiqîrînêûgot:«YaXudan,alîkariyamebike,ya Xudan,merizgarbike!»Ûbidengekîbilindliserdîwêrqîr kirûqîrjidûrvehatbihîstin.

33Piştîvêqîrînê,wîdîsaqîrînkirûhemûmirovênkuli serdîwarCihûdadorpêçkiribûn,tirsiyanûheryekîjiwan bidengêqîrînûlerizînaCihûdaşûrêxwejidestêxweavêt ûreviyan

34ÛCihûdaşûrênkujidestênwanketibûnhildan,Cihûda biwanreşerkirûbîstzilamênwanliserdîwêrkuştin.

35Nêzîkîheştêmêrûjinhînjîjibajêrhilkişiyanserdîwar ûhemûCihûdadorpêçkirin,ûXudantirsaCihûdayêxist dilêwan,dakuewnekarinnêzîkîwîbibin.

36Aqûbûhemûyênkupêrebûnkevanjibinêdîwêr kişandinûdehmêrliserdîwêrkuştinûewliberAqûbû kurênwîdibindîwêrdeketin.

37Ûxelkêliserdîwêrdîtkubîstzilamênwanketine,ew dîsajîbişûrênxweberbiCihûdayêvereviyan,lêew nekarînnêzîkîwîbibinjiberkuewjihêzaCihûdayêpir ditirsiyan

38ÛyekjimêrxasênwanênbihêzkunavêwîArûdbû, nêzîkbûkubişûrêxweserêCihûdalêxe,lêCihûdabilez ûbezmertalêxwedanîserêwî,şûrlimertalêketûewbû duparçe

39ÛevzilamêbihêzpiştîkuCihûdalêxist,jitirsaCihûda reviyadakucanêxwexilasbike,ûlingênwîliserdîwêr ketinûewketnavkurênAqûbênkulibinêdîwêrbûn,û kurênAqûblêxistinûewkuştin

40ÛserêCihûdajiberlêdanawîzilamêbihêzêşiyaû Cihûdajiberwêhemabêjemiribû.

41GavaDanbihîst,Cihûdajiberêşakujiberlêdanêçêbû, liserdîwêrqîrkirûhêrsawîdihundirêwîdeşewitî,ewjî rabûserxweûdûrçûûbazdaûjierdêbazdaûbihêzaxwe yajihêrsêderketserdîwêr

42ÛgavaDannêzîkîCihûdayêgihîştserdîwar,hemû mirovênliserdîwarênkulihemberCihûdayêsekinîbûn reviyanûewçûnserdîwarêduyemînûjidîwarêduyemîn tîrûkeviravêtinserDanûCihûdayêûhewldankuwanji dîwarderxînin.

43TîrûkevirliDanûCihûdaketinûewliserdîwarhema bêjehatinkuştin,ûhercihêkuDanûCihûdajidîwar direviyan,jidîwarêduyemînbitîrûkeviranêrîşîwandihat kirin

44Aqûbûkurênwîhînjîliberderiyêbajêr,libinêdîwarê yekem,bûnûewnekarînkevanaxwelidijîniştecihên bajêrbikşînin,jiberkuewliserdîwarêduyemnedihatin dîtin.

45ÛgavaDanûCihûdaêdînikarîbûnkevirûtîrênkuji dîwarêduyemînliserwandiketintehemûlbikin,herdujîli nêzîkîxelkêbajêrliserdîwarêduyemînbazdan,ûgava xelkêbajêrênkuliserdîwarêduyemînbûndîtinkuDanû Cihûdaliserdîwarêduyemînhatinebawan,hemûyanqîr kirinûdinavberadîwarandedaketinjêr.

46Aqûbûkurênwîdengêqîrînaxelkêbajêrbihîstinûew hînliberderiyêbajêrbûnûjiboDanûCihûdayêxemgîn bûn,yênkujialiyêwanvenehatibûndîtin,jiberkuewli serdîwarêduyemînbûn

47ÛNeftalîbihêzaxweyahêrsbûyîhilkişiyaûliser dîwarêyekembazdadakubibînesedemadengêqîrînêku wandibajêrdebihîstibûçiye,ûÎsaxarûZebûlonnêzîk bûnkuderiyênbajêrbişkînin,ûwanderiyênbajêrvekirin ûketinnavbajêr.

48Neftelîjidîwarêyekemberbidîwarêduyemvebazdaû hatalîkariyabirayênxweûniştecihênGaaşêyênkuliser dîwarbûn,gavadîtinkuNeftelîsêyemînbûkujibo alîkariyabirayênxwehatibû,hemûreviyanûdaketinbajêr Aqûbûhemûkurênwîûhemûxortênwanhatinbajêrba wan.

49Cihûda,DanûNeftelîjidîwardaketinnavbajêrûlipey niştecihênbajêrketinŞimûnûLêwîjiderveyîbajêrbûnû nizanibûnkuderîvekiriye,ûewjiwirhilkişiyanserdîwar ûdaketinnavbajêrbabirayênxwe

50HemûniştecihênbajêrdaketinbajêrûkurênAqûbbi aliyêncudahatinbawanûşerjipêşûpaşvelidijîwan destpêkirKurênAqûbbiawayekîtirsnakliwandanû nêzîkîbîsthezarmêrûjinjiwankuştin,yekjiwanjî nikarîbûlihemberkurênAqûbbisekine.

51Xwînpirdinavbajêrdediherikîûwekçemekîavêbû, ûxwînwekçemekîberbiderveyîbajêrvediherikîû digihîştçolaBêtçorînê.

52ÛxelkêBêtçorînêjidûrvexwînakujibajarêGaaş diherikîdîtûnêzîkîheftêmêrjiwanbezîndakuxwînê bibîninûgihîştincihêkuxwînlêbû

53Ûewlipeyşopaxwînêçûnûgihîştindîwarêbajarê Gaaşê,ûwandîtkuxwînjibajêrdiherike,ûwandengê qîrînaniştecihênGaaşêbihîst,çimkîewberbiezmananve hilkişiya,ûxwînwekîçemekîavêbiawayekîzêdediherikî

54HemûkurênAqûbhînjîliniştecihênGaaşêdixistinû hetaêvarê,nêzîkîbîsthezarmêrûjin,wandikuştin,û xelkêXorînêdigotin:«BêgumanevkarêÎbranîye,çimkî ewhînjîlihemûbajarênAmoriyanşerdikin.»

55ÛewgelbilezûbezberbiBêtçorînêvebazdanûher yekîçekênxweyênşerhildanûjihemûniştecîhên Bêtçorînêreqîrkirinûwanjîçekênxweyênşerlixwe kirinkuherinûbikurênAqûbreşerbikin

56ÛgavakurênAqûbkuştinaniştecihênGaaşêqedandin, ewlidorabajêrgeriyandakuhemûkuştîtalanbikinû gavakuewgihîştinhundirêbajêrûdûrtirçûn,ewrastîsê zilamênpirbihêzhatin,ûdidestêwandeşûrtunebû.

57KurênAqûbgihîştincihêkuewlêbûnûewzilamên bihêzreviyanûyekjiwanZebûlongirtibû,kuwîdîtkuew xortekîciwanûkurte,ûbihêzaxweewlierdêxistibû

58ÛAqûbbişûrêxweberbiwîvebazdaûAqûbbişûrêji piştawîvelêdaûewkirduperçeûlaşliserZebûlonket

59YêduyemjînêzîkbûûAqûbgirtdakuwîdeyneerdê AqûbberêxwedawîûqîrkirŞimûnûLêwîbazdanûbi şûrliçokênwîdanûewxistinerdê

60Ûewzilamêbihêzbihêrsûbihêzjierdêrabû,û Cihûdaberîkuewlingênxwebigirehatbawî,bişûrli serêwîdaûserêwîperçebûûewmir

61Ûzilamêsêyemînêbihêz,demadîtkuhevalênwî hatinekuştin,jiberkurênAqûbreviya,ûkurênAqûbli bajêrlipeywîçûn;ûdemakuzilamêbihêzdireviya,wî yekjişûrênniştecihênbajêrdît,ewhildaûberêxweda kurênAqûbûbiwîşûrîbiwanreşerkir

62ÛewzilamêbihêzbazdaberbiCihûdavedakubişûr liserêwîbide,lêdidestêCihûdademertaltunebû;ûgava kuewdixwestwîbide,Neftalîbilezûbezmertalêxwe hildaûdanîserêCihûda,ûşûrêzilamêbihêzlimertalê NeftalîketûCihûdajişûrfilitî.

63ŞimûnûLêwîbişûrênxweêrîşîzilamêbihêzkirinûbi şûrênxwebizorêlêdanûherduşûrketinnavlaşêzilamê bihêzûewjialiyêdirêjvekirinduparçe.

64ÛkurênAqûbwêdemêhersêmêrxas,tevîhemû niştecihênGaaşê,kuştin,ûrojliberavabûnêbû

65KurênAqûblidoraGaşêgeriyanûhemûtalanabajêr, hettazarokênbiçûkûjinênkunehiştinbijîn,girtin,ûkurên AqûbwekîkubiSartonûŞîlokiribûn,biGaşêkirin

BEŞA40

1KurênAqûbhemûtalanaGaaşbirinûbişevjibajêr derketin

2EwberbikelehaBêtçorînêvediçûnûxelkêBêtçorînê diçûncemwanûwêşevêkurênAqûblikelehaBêtçorînê bixelkêBêtçorînêreşerkirin

3HemûniştecihênBêtçorînêmêrênbihêzbûn,yekjiwan jiberhezarmêrannereviya,ûwanwêşevêliserkelehêşer kir,ûqîrînawanwêşevêjidûrvehatbihîstin,ûerdji qîrînawanlerizî

4HemûkurênAqûbjiwanmirovanditirsiyan,jiberkuew neadetbûnkuditariyêdeşerbikin,ûewpirşaşman,û kurênAqûbgazîXudankirinûgotin:«YaXudan,alîkariya mebike,mexilasbikedakuembidestênvanmirovên nesinetkirînemirin»

5ÛXudanguhdadengêkurênAqûb,ûXudantirsû tevliheviyekmezindaxelkêBêtçorînê,ûwanditariyaşevê dedinavberaxwedeşerkirinûbihejmarekemezinhevdu kuştin

6ÛkurênAqûb,gavadizanibûnkuXudanruhêbêedebiyê aniyenavwanmirovanûheryekbicîranêxwereşerdike, jinavkomêngelêBêtçorînderketinûhetaberjêrgeha kelehaBêtçorînûdûrtirçûn,ûewwêşevêbixortênxwere liwirbiewlehîman

7GelêBêtçorîntevahiyaşevêşerkir,yekbibirayêxwere, yêdinjîbicîranêxwere,ûwanliheralîliserkelehêqîr

kir,ûqîrînawanjidûrvehatbihîstin,ûtevahiyaerdbi dengêwanlerizî,jiberkuewjihemûgelêndinyayê bihêztirbûn

8HemûniştecihênbajarênKenaniyan,Hîtîyan,Amoriyan, HîwiyanûhemûpadîşahênKenanê,ûherwehayênkuli aliyêdinêUrdunêbûn,dengêqîrînêwêşevêbihîstin

9Wangot:«BêgumanevşerênÎbranînekulidijîwan heftbajaranşerdikin,yênkunêzîkîwanbûne;ûkîdikare lihemberwanÎbranîbisekine?»

10HemûniştecihênbajarênKenaniyanûhemûyênkuli aliyêdinêUrdunêbûnjikurênAqûbpirditirsiyan,çimkî wandigot:«Vaye,çawakubiwanbajaranhatkirin,wêbi mejîbêkirin,çimkîkîdikarelihemberhêzawanamezin bisekine?»

11WêşevêqîrînaXorînîyanpirzêdebûûherkudiçûzêde dibû;hetasibêhevdudixistinûgelekjiwanhatinkuştin.

12SibehderketûhemûkurênAqûbdisibehêderabûnû çûnkelehêûyênkujiXorînîmabûnbiawayekîtirsnakli wandanûhemûdikelehêdehatinkuştin.

13RojaşeşemînxuyabûûhemûniştecihênKenanêjidûr vehemûgelêBêtçorînêdikelehaBêtçorînêdemirîdîtinû weklaşênberxûbizinanbelavbûne.

14KurênAqûbhemûtalanakujiGaaşgirtibûn,birinûçûn Bêtchorînê,ûdîtinkubajartijîmirovanbûmînaqûma deryayê,ûbiwanreşerkirin,ûkurênAqûbhetaêvarêli wirliwandan

15KurênAqûbwekîkubiGaaşûTapnaxê,wekîkubi Xazar,SartonûŞîloyêkiribûn,biBêtçorînêjîkirin.

16KurênAqûbtalanaBêtçorînêûhemûtalanênbajaranbi xwerebirinûwêrojêvegeriyanŞexemê

17KurênAqûbvegeriyanbajarêŞexemêûliderveyîbajêr man,jişerbêhnaxwevedanûtevahiyaşevêliwirman

18Hemûxulamênwan,tevîhemûtalanêkujibajaran girtibûn,jibajêrderketinûneketinbajêr,çimkîdigotin: «DibekuşerekîdinlidijîmeçêbibeûwerinliŞexemême dorpêçbikin»

19ÛAqûb,kurênwîûxulamênwanwêşevêûrojadinli wêbeşazeviyêmankuAqûbjiHamorbipêncşekelkirîbû, ûhertiştêkuwangirtibûlicemwanbû

20HemûtalanakukurênAqûbbidestxistibûn,lizeviyê bû,wekqûmaliserqeraxaderyayêpirmezinbû

21Ûxelkêwelêtjidûrvewandidîtinûhemûxelkêwelêt jikurênAqûbditirsiyan,yênkuevtiştkiribûn,çimkîji rojênberêvetupadîşahekîtiştekîwisanekiriye

22ÛheftpadîşahênKenaniyanbiryardankubikurên Aqûbrelihevbikin,çimkîewjiberkurênAqûbjijiyana wanpirditirsiyan

23Ûdiwêrojêde,rojaheftemîn,Yafiyapadîşahê HêbronêbidizîjipadîşahêAyî,jipadîşahêGîbeon,ji padîşahêŞalem,jipadîşahêAdûlam,jipadîşahêLakîş,ji padîşahêXezarûjihemûpadîşahênKenanîyênkudibin destêwandebûnrepeyamşandûgot:

24Biminrehilkişinûwerinbamin,emherinbakurên Aqûb,ûezêbiwanreaştiyêbikimûpeymanekêbiwanre çêbikim,dakuhemûwelatênwebişûrênkurênAqûb neyênwêrankirin,çawakuwanbiŞexemêûbajarênlidora wêkirin,wekîkuwebihîstiyeûdîtiye.

25Ûgavatuwerîcemmin,bigelekmirovanneyê,lêbila herpadîşahsêserhengênxweûherserhengsêefserênxwe bîne.

26ÛhemûwerinHîbronê,ûemêbihevreherinbakurên Aqûb,ûjiwanlavabikinkuewbimerepeymanekaştiyê çêbikin

27ÛhemûwanpadîşahanwekîkupadîşahêHebronê şandibûbawan,kirin,çimkîhemûdibinşîretûfermana wîdebûn,ûhemûpadîşahênKenanêciviyankuherinba kurênAqûb,dakubiwanreaştiyêbikin;ûkurênAqûb vegeriyanûçûnbeşazeviyêyaliŞexemê,çimkîwan baweriyaxwebipadîşahênwelêtneanîn

28KurênAqûbvegeriyanûdehrojanlizeviyêmanûkes nehatkubiwanreşerbike

29ÛgavakurênAqûbdîtinkuşertuneye,hemûkombûn ûçûnbajarêŞexemê,ûkurênAqûbliŞexemêman.

30Ûpiştîçilrojan,hemûpadîşahênAmoriyanjihemû deverênxwekombûnûhatinHebronê,baYafiya, padîşahêHebronê.

31ÛhejmarapadîşahênkujibokubikurênAqûbreaştiyê bikinhatinHebronê,bîstûyekpadîşahbû,ûhejmara serleşkerênkubiwanrehatibûnşêstûnehbû,ûmirovên wansedûheştêûnehbûn,ûhemûvanpadîşahanû mirovênwanliÇiyayêHebronêbêhnaxwevedan

32PadîşahêHebronêbisêserleşkerênxweûnehzilamên xwevederketderve,ûvanpadîşahanbiryardankuherin cemkurênAqûbdakuaştiyêbikin

33ÛwanjipadîşahêHîbronêregot:«Tubimirovênxwe relipêşiyamehereûlişûnamebikurênAqûbrebiaxive, emêlipeytewerinûgotinêntepiştrastbikin»Ûpadîşahê Hîbronêwisakir.

34KurênAqûbbihîstinkuhemûpadîşahênKenanêli Hebronêciviyaneûbêhnaxwevedane,ûkurênAqûbçar xulamênxwewekcasûsşandinûgotin:«Herinvan padîşahancasûsbikinûlimirovênwanbigerinûlêkolîn bikinkaewhindikinanpirin,ûhekeewhindikbin, hemûyanbijmêrinûvegerin.»

35XulamênAqûbbidizîçûnbavanpadîşahanûwekîku kurênAqûbfermandabûnwankirin,ûwêrojêew vegeriyanbakurênAqûbûjiwanregotin:«Emhatinba wanpadîşahan,ûewbitenêhindikin,ûmehemû hejmartin,ûvaye,ewdusedûheştêûheştpadîşahûmêr bûn.»

36ÛkurênAqûbgotin:«Ewhindikin,jibervêyekêem hemûnaçincemwan»ÛsibêkurênAqûbrabûnûşêstû duzilamênxwehilbijartin,ûdehkurênAqûbjîbiwanre çûn;ûçekênxweyênşerlixwekirin,çimkîwangot:«Ew tênkubimereşerbikin»,çimkîwannizanibûkuewtên kubiwanreaştiyêbikin.

37KurênAqûbbixulamênxwereçûnberderiyêŞexemê, berbiwanpadîşahanve,ûbavêwanAqûbjîbiwanrebû.

38Ûgavaewderketin,vaye,padîşahêHîbronêûsêsersed ûnehzilamênwîbiwîreliserrêliberkurênAqûbdihatin KurênAqûbçavênxwebilindkirinûjidûrvedîtinku Yafiya,padîşahêHîbronê,ûsersedênwîberbiwanve dihatinKurênAqûbliberderiyêŞexemêsekinînûneçûn wir

39Ûp'adşêH'ebronê,ewûserkarênwîpêşdaçûn,hetaku nêzîkîkur'ênAqûbbûnûewûserkarênwîhetaerdêliber wantewandûp'adşêH'ebronêbiserkarênxwereliber Aqûbûkur'ênwîrûnişt

40KurênAqûbjêregotin:«EypadîşahêHîbronê,çibite hatiye?Îroçimatuhatîbame?Tujimeçidixwazî?» PadîşahêHîbronêjiAqûbregot:«Ezjitelavadikim,

efendiyêmin,îrohemûpadîşahênKenaniyanhatinekubi tereaştiyêbikin.»

41KurênAqûbgotinênpadîşahêHîbronêbihîstinûrazî nebûnbipêşniyarênwî,çimkîkurênAqûbbaweriyaxwe pêneanîn,jiberkuwantexmîndikirkupadîşahêHîbronê bixapandinêbiwanrepeyivîye

42PadîşahêHebronêjigotinênkurênAqûbfêmkirkuew baweriyaxwebigotinênwîneanîn,ûpadîşahêHebronê nêzîkîAqûbbûûjêregot:«Ezjitelavadikim,xudanê min,tupiştrastbîkuevhemûpadîşahbişertênaştîyê hatinebate,çimkîewbihemûmirovênxwenehatineû çekênxweyênşerjîbixwereneanîne,çimkîewhatineku jixudanêminûkurênwîaştîyêbixwazin.»

43KurênAqûbbersivapadîşahêHebronêdanûgotin:«Tu jivanhemûpadîşahanrebişîne,ûegerturastîyêjimere bibêjî,bilaheryekbitenaserêxwelipêşiyamewere,û egerewbêçekwerinbame,emêwêdemêbizaninkuew jimeaştiyêdixwazin»

44ÛYafiya,padîşahêHebronê,yekjimirovênxweşand bapadîşahan,ûewhemûhatinberkurênAqûbûhetaerdê liberwantewandEvpadîşahliberAqûbûkurênwî rûniştinûbiwanreaxivînûgotin:

45Mehemûtiştênkutebişûrûbidestêxweyêpirbihêz lipadîşahênAmoriyankirbihîstin,dakutukesnikarîbûli bertebisekine,ûemjibocanêxwejiteditirsiyan,neku wekîkubiserêwanhat,biserêmejîbê

46Jibervêyekêemhatinebatedakudinavberaxwede peymanekaştiyêçêbikî,ûnihajîbimerepeymanekaştîû rastiyêçêbike,kutudestwerdanêlimenekî,hetakume destwerdanêlitenekiriye

47ÛkurênAqûbzanîbûnkuewbirastîhatinekujiwan aştiyêbixwazin,ûkurênAqûbguhdanwanûpeymanekbi wanreçêkirin

48KurênAqûbsondxwarinkuewêdestwerdanêliwan nekin,ûhemûpadîşahênKenaniyanjîsondxwarinûkurên Aqûbjiwêrojêûpêveewkirinbacgir

49Piştîvêyekê,hemûserokênvanpadîşahanbimirovên xwerehatinpêşiyaAqûb,didestênwandediyariyênjibo Aqûbûkurênwîhebûnûhetaerdêliberwîtewandin

50ÛvanpadîşahanhingêkurênAqûbteşwîqkirinûjiwan lavakirinkuhemûtalanakujiheftbajarênAmoriyan girtibûnvegerînin,ûkurênAqûbwisakirin,ûhemûtiştên kugirtibûn,jin,zarok,pezûhemûtalanakugirtibûn, vegerandin,ûewşandin,ûheryekçûbajarêxwe

51ÛhemûvanpadîşahandîsaliberkurênAqûbtewandin, ûwandiwanrojandegelekdiyariyanjiwanreşandinan anîn,ûkurênAqûbevpadîşahûmirovênwanşandin,ûew biaştîjiwandûrketinbajarênxwe,ûkurênAqûbjî vegeriyanmalaxwe,liŞexemê

52ÛjiwêrojêûpêvedinavberakurênAqûbûpadîşahên Kenaniyandeaştîhebû,hetakukurênÎsraêlhatinwelatê Kenanmîratgirtin.

BEŞA41

1ÛdidestpêkasalêdekurênAqûbjiŞexemêrêketinû gihîştinHebronê,babavêxweÎshaq,ûliwirbicihbûn,lê pezûdewarênxweherrojliŞexemêdixwarin,çimkîdi wanrojandeliwirçêregehekbaşûtêrhebû,ûAqûbû kurênwîûhemûmalbatawanligeliyêHebronêdiman.

2Ûdiwanrojande,diwêsalêde,disedûşeşemînsala jiyanaAqûbde,didehemînsalavegeraAqûbjiPadanAramêde,LîajinaAqûbmir;ewpêncîûyeksalîbûdema kuliHîbronêmir.

3AqûbûkurênwîewdişikeftazeviyaMakpêlayêde,yali Hebronê,veşartin,yakuBirahîmjikurênHîtîkirîbû,daku bibexwediyêgoristanê

4KurênAqûbligeliyêHebronêlicembavêxwemanû hemûniştecihênwîwelatîhêzawannaskirinûnavû dengêwanliseranserêwelêtbelavbû

5ÛYûsifkurêAqûbûbirayêwîBinyamîn,kurênRahêlê, jinaAqûb,diwanrojandehînciwanbûnûdişerênwanên lihemûbajarênAmoriyandebibirayênxwerederneketin.

6ÛgavaYûsifhêzabirayênxweûmezinbûnawandît,wî pesnêwandaûewbilindkirin,lêwîxwejiwanmezintir dîtûxwejiwanbilindtirkir;ûAqûb,bavêwî,jîjihemû kurênxwebêtirjêhezdikir,jiberkuewkurêkalbûnawî bû,ûbihezkirinaxweyajibowî,wîkincekpirrengjiwî reçêkir.

7ÛgavaYûsifdîtkubavêwîjibirayênxwebêtirjiwîhez dike,wîxwejibirayênxwebilindtirkirûgotinênxerabli serwanjibavêxwereanî.

8GavakurênAqûbhemûreftarênÛsivdîtinûdîtinku bavêwanjihemûyanbêtirjiwîhezdikir,ewjiwînefret kirinûtevahiyarojênikaribûnbiaştîpêrebiaxivin.

9ÛYûsifhevdehsalîbû,ûewhînjîxwejibirayênxwe bilindtirdikir,ûdifikirîkuxwejiwanbilindtirbike

10Wêdemêwîxewnekdîtûhatbabirayênxweûxewna xwejiwanregotûjiwanregot:«Minxewnekdîtûem hemûlizeviyêkeriyêndarangirêdidanKeriyaminrabû serxweûlierdêrûniştûkeriyênwejîlidorawêkombûn ûliberwêtewandin»

11Birayênwîbersivdanûgotin:«Evxewnakutedîtçiye? Matudidilêxwedexeyaldikîkulisermepadîşahîbikî anjîhukumdarîbikî?»

12ÛewdîsahatûevtiştjibavêxweAqûbregotGava Aqûbevpeyvjidevêbavêxwebihîst,AqûbmaçkirÛsiv ûAqûbÛsivpîrozkir

13ÛgavakurênAqûbdîtinkubavêwanÛsifpîrozkiribû ûmaçkiribûûewpirjêhezdikir,ewçavnebariyawîkirin ûhêbêtirjênefretkirin

14Piştîvêyekê,Ûsivxewnekdindîtûxewnaxweliber birayênxwejibavêxweregot.Ûsivjibavûbirayênxwe regot:«Vaye,mindîsaxewnekdîtûrojûheyvûyanzdeh stêrklibermintewandin»

15BavêwîgotinênÛsivûxewnawîbihîstûdîtkubirayên wîjibervêyekêjiÛsivnefretdikirin,Aqûbliberbirayên wîliservêyekêÛsivşermezarkirûgot:«Evxewnakute dîtiyeûevxwebilindkirinêliberbirayênxweyênjite mezintirçiye?»

16Matudidilêxwedexeyaldikîkuezûdiyateû yanzdehbirayênteemêwerinûlibertebitewînin,kutu vantiştandibêjî?

17Jibergotinûxewnênwîbirayênwîçavnebariyawî kirinûjiwînefretkirin,ûAqûbxewndidilêxwedehiştin 18RojekêkurênAqûbçûnkuliŞexemêpezênbavêxwe biçêrin,çimkîdiwanrojandeewhînjîşivanbûn;ûdema kukurênAqûbwêrojêliŞexemêdiçêrîn,ewderengman, ûdemaberhevkirinapezderbasbûbûûewhînnehatibûn

19ÛAqûbdîtkukurênwîliŞexemêderengmane,ûAqûb didilêxwedegot:«BelkîxelkêŞexemêrabûnekulidijî wanşerbikin,jibervêyekêîrohatinderengmane»

20HingêAqûbgazîkurêxweYûsifkirûfermandawîû got:«Vaye,birayênteîroliŞexemêdiçêrinûhîn venegeriyane;nihahereûbibîneewlikuneûjiminreli serrewşabirayênxweûrewşapezxeberêbide»

21ÛAqûbkurêxweYûsifşandgeliyêHebronê,ûYûsif hatbabirayênxweyênliŞexemê,lêewnedît,ûYûsifli dorazeviyanêzîkîŞexemêgeriyadakubibînekubirayên wîberêxwedanekuderê,lêwîrêyaxweliçolêjidestda ûnizanibûkudivêbiçekîjanalî

22MilyaketekîXudanewliserrêyaberbizeviyêve digeriyadîtûÛsivjimilyaketêXudanregot:«Ezli birayênxwedigerim;matenebihîstiyeewlikuderê diçêrin?»MilyaketêXudanjiÛsivregot:«Minbirayênte livirdîtinkudiçêrinûminbihîstkuewdibêjinewêbiçin Dotanêdakubiçêrin»

23ÛsivguhdadengêmilyaketêXudanûçûbabirayên xweyênliDotanêûewliDotanêdîtinkupezdiçêrînin

24Ûsivçûcembirayênxwe,ûberîkuewnêzîkîwanbibe, wanbiryardakuwîbikujin.

25Şimûnjibirayênxweregot:«Vaye,ewzilamêxewnan îrotêbame,ûnihawerinemwîbikujinûbavêjinyekji çalênçolê,ûgavabavêwîjimeliwîbigere,emêbibêjin kuheywanekîxerabewxwariye»

26ÛRûbengotinênbirayênxweyênliserÛsifbihîstûji wanregot:«Divêhûnvêyekênekin,çimkîemçawa dikarinlibavêxweAqûbbinêrin?Wîbavêjinvêçalêkuli wirbimire,lêdestêxwedirêjîwînekinkuxwînawî birijîne.ÛRûbenevgotdakuwîjidestêwanrizgarbikeû vegerînebabavêwî

27ÛgavaYûsifgihîştbabirayênxwe,ewliberwanrûnişt ûewrabûnserwîûewgirtinûewlierdêxistinûcilênwî yênrengînjiserwîderxistin

28Ûewgirtinûavêtinnavçalekê,ûdiçalêdeavtunebû, lêmarûdûpişkhebûn.Ûsivjimarûdûpişkênkudiçalêde bûnditirsiyaÛsivbidengekîbilindqêriya,ûXudanmarû dûpişkdinavçalêdeveşartin,ûwantuzirarnedanÛsiv

29ÛÛsivjiçalêgazîbirayênxwekirûjiwanregot: «Minçibiwekiriyeûmindiçigunehêdekiriye?Çima hûnjiXudanliserminnatirsin?Maeznejihestîûgoştê weme,ûAqûbbavêweye,bavêmine?Çimahûnîrovê yekêbimindikin?ÛhûnçawadikarinlibavêmeAqûb binêrin?

30Ûewjiçalêqîrkirûgazîbirayênxwekirûgot:«Ey Cihûda,ŞimûnûLêwî,birayênmin,minjicihêtariyêyê kuweeztêdedanîmerakinûîrowerinkuhûnliminrehm bikin,eyzarokênXudanûkurênAqûbêbavêminÛeger minjiweregunehkiribe,mahûnnekurênBirahîm,Îshaq ûAqûbin?Gerwansêwîyekdîtiba,liserwîrehmdikirin, anjîyekîbirçî,nandidanwîkubixwe,anyekîtî,avdidan wîkuvexwe,anjîyekîtazî,cilênwîpêçabûn!»

31Ûwêdemêtuçawadilovaniyaxwejibirayêxwedûr dixî,çimkîezjigoştûhestiyênteme,ûegerminlihember tegunehkiribe,bêgumantuêvêyekêjiberbavêminbikî!

32Ûsivevgotinjiçalêgotin,ûbirayênwînekarînguh bidinwî,nejîguhênxwebidingotinênÛsiv,ûÛsivdiçalê dedigirîûdigirîya

33ÛYûsifgot:«Xwezîbavêminîrobizanibûyaku birayênminçibiminkirineûçigotinekuwanîrojiminre gotine»

34Hemûbirayênwîqîrînûgirînawîdiçalêdebihîstin,û birayênwîçûnûxwejiçalêdûrxistin,dakuqîrînûgirîna Ûsifdiçalêdenebihîzin

BEŞA42

1Ewçûnûlialiyêdinrûniştin,biqasîdûriyaavêtina tîrekê,ûliwirrûniştinkunanbixwin,ûdemakuew dixwarin,lihevşêwirînkaçibiwîbikin,anwîbikujinan jîwîvegerîninbabavêwî.

2Gavaewdişêwirêdebûn,çavênxwebilindkirinûdîtin kukomekjiÎsmaîliyanjidûrvebiriyaGîladêberbiMisrê vedihatin.

3Cihûdajiwanregot:«Gerembirayêxwebikujin,wêji bomeçifeydehebe?DibekuXwedêwîjimebixwaze; hingêevşîretakuhûnêliserwîbikineve:Vayeevkoma ÎsmaîliyanberbiMisrêvediçe

4Nihawerinemwîbavêjindestêwanûdestêmeliserwî nebe,ewêwîbixwerebibinûewêdinavxelkêwelêtde windabibeûemêwîbidestênxwenekujinEvpêşniyarli birayênwîxweşhatûwanligorgotinaCihûdakir

5Ûgavaewliservêmijarêdiaxivîn,ûberîkukoma Îsmaîliyanbigihîjewan,heftbazirganênMidyaniyanjiber wanderbasbûn,ûgavaewderbasbûn,tîbûn,ûçavênxwe bilindkirinûçalakuYûsiftêdehatibûgirtindîtin,ûwan nihêrî,ûdîtkuhercûreçûkliserwîne

6EvMidyanîbazdanberbiçalêveavvexwin,jiberku wangumankirkuavheye,ûgavakuewliberçalêhatin, wandengêYûsifbihîstkudiçalêdedigirîûdigirî,ûwanli çalênihêrî,ûwandîtkuxortekîxweşikûbişikûşikhebû 7Ûwangazîwîkirinûgotin:«Tukîyîûkêteanîvirûkê telivêçalê,liçolê,danî?»Ûhemûyanalîkarîkirinku Yûsifrakinûewderxistinûjiçalêderxistin,ewbirinûçûn serrêyaxweûjiberbirayênwîderbasbûn.

8Ûvanjiwanregotin:«Çimahûnvêyekêdikinku xulamêmejimedigirinûdiçin?Bêgumanmeevxortxist çalêjiberkuwîlidijîmeserîhilda,ûhûntênûwîtîninû dibin;nihaxulamêmevegerîninme»

9MîdyaniyanbersivdanûjikurênAqûbregotin:«Ev xulamêweye,anevzilamxizmetawedike?Belkîhûn hemûxulamênwîne,çimkîewjiwehemûyanxweşiktirû biqîmettire,çimahûnhemûbimerederewandikin?»

10Jibervêyekê,emênihaguhnedingotinênteûguh nedinte,çimkîmeewxortdiçalaçolêdedîtûmeewgirt; emêherin.

11HemûkurênAqûbnêzîkîwanbûnûrabûnserxweûji wanregotin:«Xulamêmebidinme,lêçimahûnhemûbi devêşûrbimirin?»Midyaniyanlidijîwanqîrkirin,şûrên xwekişandinûnêzîkîwanbûnkubikurênAqûbreşer bikin

12ÛahmaqŞimûnjikursiyaxwelihemberwanrabû,li erdêbazdaûşûrêxwekişandûnêzîkîMidyaniyanbûûli berwanqîrînektirsnakda,wusakuqîrînawîjidûrvehat bihîstinûerdjiqîrînaŞimûnlerizî.

13ÛMidyanîjiberŞimûnûdengêqîrînawîgelektirsiyan, ewketinerdêûpirtirsiyan

14Şimûnjiwanregot:«BirastîezŞimûnim,kurêAqûbê Îbranî,mintenêbibirayêxwerebajarêŞexemêûbajarên

AmoriyanwêrankirXwedêwêwisajîbiminbike,ku egerhemûbirayênwe,gelêMidyanêûpadîşahênKenanê, biwerewerin,ewênikaribinlidijîminşerbikin»

15Nihaewxortênkutestandinevegerîneme,wekîez goştêtenedimteyrênezmananûheywanênerdê.

16MîdyayîjiŞimhûnbêtirditirsiyanûbitirsûxofûbi gotinênnebaşnêzîkîkurênAqûbbûnûgotin:

17Bêgumantegotiyekuewxortxulamêteyeûlidijîte serîhildaye,jibervêyekêteewxistiyeçalê;hingêtudêçi bixulamekîbikîkulidijîaxayêxweserîhildaye?Nihawî bifroşemeûemêhertiştêkutujibowîhewcedikîbidin te;ûXudankêfxweşbûkuvêyekêbikedakukurênAqûb birayêxwenekujin.

18MîdyaniyandîtinkuÛsivxwedîxuyangûxweşike;ew didilêxwedewîdixwestinûbilezûbezwîjinavbirayên wîdikirin.

19KurênAqûbguhdanMidyaniyanûbirayêxweYûsifbi bîstzîvfirotinwan,ûRûbenêbirayêwannelicemwanbû, MidyaniyanYûsifgirtinûrêwîtiyaxweberbiGîladêve domandin

20Demaewdirêdediçûn,Midyaniyanjikirînaxorttobe kirinûyekîjiyêdinregot:«Meevçikirkumeevxortji Îbranîbirin,kuxuyangêwîxweşikûbişiklekbaşe?»

21DibekuevxortjiwelatêÎbraniyanhatibedizîn,mame çimaevtiştkir?Egeremlêbigerinûdidestênmede bibînin,emêbidestêwîbimirin

22Nihabêgumanmirovênbihêzûbihêzewfirotineme, hêzayekîkuweîrodît;belkîwanewbihêzûbibazûyê xweyêbihêzjiwelatêwîdizîn,ûjibervêyekêewbinirxê hindikkumedayewanfirotineme

23Ûgavaewbihevrewihadiaxivîn,wannihêrîûdîtku komaÎsmaîliyankupêşîdihatûkurênAqûbdîtin,berbi MidyaniyanvedihatMidyaniyanjihevregotin:«Werin emvîxortîbifroşinkomaÎsmaîliyankuberbimevetên,û emêwêhindikêkumedayewîbistîninûemêjixerabiya wîxilasbibin»

24ÛwanwisakirûgihîştincemÎsmaîliyan,ûMidyaniyan ÛsivbibîstzîvfirotinÎsmaîliyan,yênkuwandabûn birayênwî

25MidyanîrêyaxweberbiGîladêveçûnûÎsmaîliyan Ûsivgirtinûewliseryekjideveyansiwarkirinûewbirin Misrê

26ÛYûsifbihîstkuÎsmaîliyanberbiMisrêvediçin,û Yûsifjibervêyekêxemgînbûûgiriyakuewêjiwelatê Kenanê,jibavêxweewqasdûrbikeve,ûdemakuliser deveyêsiwarbû,ewbigirîya,ûyekjimirovênwanewdît, ûewjideveyêdaxistûbipeyabimeşe,ûtevîvêyekêjî Yûsifgirîûgiriyaûgot:«Bavêmin,bavêmin».

27YekjiÎsmaîliyanrabûserxweûliçengêÛsivda,lêew hînjîdigirî;Ûsivdirêdewestiyabûûjibertehliyacanê xwenikaribûbiçe,ûhemûyandirêdelêdanûewêşandin, ûewtirsandindakudevjigirîberde.

28ÛXudanhewesaÛsifûtengahiyawîdît,ûXudantarîtî ûtevlihevîanîserwanmirovan,ûdestêherkesêkulê dixisthişkbû

29Ûjihevregotin:«Xwedêevçitiştliserrêbimekir?» LêwannizanibûkuevyekjiberÛsivhatiyeserêwan.Û ewzilamliserrêçûnûdirêyaEfratêrederbasbûn,licihê kuRahêllêhatibûveşartin

30ÛYûsifgihîştgoradiyaxwe,ûYûsifbilezûbezberbi goradiyaxwevebazda,lisergorêketûgiriya

31ÛYûsiflisergoradiyaxwebidengekîbilindqîriyaû got:«Eydiyamin,diyamin,eyyakuminanîdinyayê, nihaşiyarbeûrabeûkurêxwebibîne,çawaewwekkole hatiyefirotinûkeslêdilovannabe.»

32Rabeûkurêxwebibîne,jiberêşênminbiminrebigirî ûdilêbirayênminbibîne

33Diyaminhişyarbike,hişyarbike,jibominjixewaxwe hişyarbike,ûşerênxwelidijîbirayênminbirêvebibe.Ax çawawankincêminjiminderxist,ûducaranezbikole firotim,ûezjibavêminveqetandim,ûkestuneku dilovaniyaminbike

34RabeûdozaxweliberXwedêlidijîwanveke,ûbibîne kuXwedêdidarizandinêdekêrastdardikeûkêmehkûm dike

35Rabe,eydayikamin,rabe,jixewaxweşiyarbibeû bavêminbibînekagiyanêwîîroçawabiminreye,ûwî teselîbikeûdilêwîrehetbike

36ÛYûsifvangotinanberdewamkir,ûYûsiflisergora diyaxwebidengekîbilindgiriyaûbigirîya;ûdevji axaftinêberda,ûjidiltengiyawîwekkevirlisergorê bêdengma

37ÛÛsivdengekjibinêerdêbihîstkupêrediaxivî,kubi diltengiyadilûbidengekîgirîûduakirinêbivangotinan bersivawîda:

38Kurêmin,kurêminYûsif,mindengêgirînateûdengê şînatebihîst;minhêsirêntedîtin;ezêşêntedizanim,kurê min,ûewjiboteminxemgîndike,ûxemgîniyekmezinli xemgîniyaminzêdebû.

39Nihakurêmin,Yûsifkurêmin,hêviyaxwebiXudanve girêdeûlibendawîbeûnetirse,çimkîXudanbitereye, ewêtejihertengahiyêrizgarbike.

40Kurêminrabe,biefendiyênxweredakeveMisrêû netirse,çimkîXudanbitereye,kurêminÛwêbivan gotinanjiYûsifreberdewamkirûbêdengma.

41ÛYûsifevbihîst,ûewpirliservêyekêmatmayîma,û ewberdewamkirbigirî;ûpiştîvêyekêyekîjiÎsmaîliyan ewlisergorêdîtkudigirîûdigirî,ûhêrsawîlidijîwîpê ket,ûwîewjiwirderxist,ûlêdaûnifirlêkir

42Ûsivjiwanmirovanregot:«Xwezîezliberçavênwe kerembibînimkuezxwevegerînimmalabavêxweûewê gelekdewlemendîbidewe»

43Wanbersivdawîûgotin:«Matuxulamnînî,ûbavête likuye?Gerbavêtehebûya,tuducaranbinirxekîewqas kêmwekxulamnedihatîfirotinLêhêrsawanhînjîlidijî wîzêdebûûewliwîdixistinûcezadikirin,ûÛsifbigirî giriya.

44ÛXudanêşaÛsivdît,ûXudandîsalivanmirovandaû ewcezakirin,ûXudantarîtiyawanlisererdêpêça,û birûskşewqdaûgurrîngurrkir,ûerdjidengêgurrînû bayêbihêzlerizî,ûmêrtirsiyanûnizanibûnkuewêbiçin kuderê

45Ûheywanûdevrawestiyan,ûewrêberiyawankirin,lê ewneçûn,wanliwanxistin,ûewlierdêçokdan;û mirovanjihevregotin:«Xwedêevçibimekir?Gunehên meçine,ûgunehênmeçinekuevtiştbiserêmede hatiye?»

46Yekîjiwanbersivdaûjiwanregot:«Belkîjiber gunehêêşandinavîxulamîevtiştîrobiserêmedehatiye; nihabitundîjiwîlavabikinkumebibaxşîne,ûwêdemê emêbizaninkaevxerabîjiberkêhatiyeserême,ûeger Xwedêdilovaniyaxwelimebike,wêdemêemêbizanin

kuevhemûjibergunehêêşandinavîxulamîhatiyeserê me.»

47Ûwanmirovanwisakir,jiÛsiflavakirinûjêxwestin kuwanbibaxşîneûgotin:«MeliberXudanûliberte gunehkiriye,nihaemdikarinjiXwedayêxwericabikinku evmirinjinavmerake,çimkîmeliberwîgunehkiriye»

48ÛYûsifligorgotinênwankir,ûXudanguhdaYûsif,û XudanbelakujiberYûsifliserwanmirovankiribû,ji holêrakir,ûheywanjierdêrabûnûewbirin,ûewçûn,û bahozadijwarrawestiyaûerdarambû,ûmêranrêwîtiya xweberdewamkirindakubiçinMisrê,ûmêranzanîkuev xerabîjiberYûsifhatiyeserêwan

49Ûwanjihevregot:«Vaye,emdizaninkuevxerabîji berêşawîhatserême;nihaçimaemvêmirinêbîninser canêxwe?Werinemşêwirbikinkaemêçibivîxulamî bikin.»

50Yekîbersivdaûgot:«Bêgumanwîjimeregotkuem wîvegerîninbabavêwî;nihawerinemwîvegerîninûem herincihêkuewêjimerebêje,ûemêjimalbatawî pereyêkumejibowîdayebistîninûdûreemêherin»

51Ûyekîdîsabersivdaûgot:«Vayeevşîretpirbaşe,lê emnikarinwisabikin,çimkîrêjimepirdûre,ûem nikarinjirêyaxwederkevin»

52Ûyekîdinbersivdaûjiwanregot:«Evşîretakudivê wereqebûlkirine,emjêdernakevin;emîrodiçinMisrêû gavaembigihîjinMisrê,emêwîliwirbibihayekîgiran bifroşinûemêjixerabiyawîxilasbibin»

53EvyeklimêranxweşhatûwanwisakirûewbiYûsif rerêwîtiyaxweyaberbiMisrêvedomandin

BEŞA43

1ÛgavakurênAqûbbirayêxweYûsiffirotinMidyaniyan, dilêwanjiberwîêşiyaûjikirinênxwepoşmanbûnûliwî geriyankuwîvegerîne,lêewnedîtin

2ÛRûbenvegeriyaserçalakuÛsivtêdehatibûdanîn,da kuwîderxeûvegerînebavêwî.Rûbenlikêlekaçalêsekinî ûdengeknebihîstûgazîÛsivkir!Ûsiv!Ûkesîbersivneda ûdengekjîdernexist

3ÛRûbengot:«Ûsifjitirsanmiriye,anjîmarekbûye sedemamirinawî»ÛRûbendaketnavçalêûliÛsif geriyalêdiçalêdewînedît,ûdîsaderket

4ÛRûbencilênxweçirandinûgot:«Kurikliwirnîne,û ezçawabavêxweliserwîlihevbînimgerewmiribe?»Û ewçûbabirayênxweûdîtkuewjiberÛsivxemgînbûn, ûewbihevreşêwirdikirinkaçawabavêxweliserwîli hevbîninÛRûbenjibirayênxweregot:«Ezgihîştimçalê ûvayeÛsivliwirnîne,emêçijibavêxwerebêjin,çimkî bavêmintenêwêjiminkurbigere»

5Birayênwîbersivdanûgotin:«Mewisaûwisakirû paşêdilêmejibervêyekêlimeşikestûnihaemrûniştine kulihincetekbigerinkaemçawabavêxwebivêyekêreli hevbînin»

6ÛRûbenjiwanregot:«Evçiyekuwekirkubavême yêporspîbixemgînîanînegorê?Evtiştêkuwekiriyene başe»

7Rûbenlicemwanrûniştûhemûrabûnûsondxwarinku vêyekêjiAqûbrenebêjinûhemûyangotin:«Kesêkuvê yekêjibavêmeanjimalbatawîrebêje,anjîjiyekji zarokênwîwelatîrebêje,emêhemûlidijîwîrabinûwîbi şûrbikujin»

8KurênAqûbdivêmijarêde,jibiçûkhetamezin,jihev ditirsiyan,ûkesîpeyvekjînegot,ûwanevtiştdidilêxwe deveşartin

9Paşêewrûniştindakuliservanhemûtiştanlihev bicivinûtiştekîjibavêxweAqûbrebêjin.

10Îsaxarjiwanregot:«Hekediçavênwedebaşbeku hûnvêyekêbikin,evşîretekjiwereye:kincêYûsif bigirinûbiqetînin,ûkêrekjibizinanbikujinûdixwînawî debihêlin»

11Ûwêjibavêmerebişîneûgavaewwêbibîneewê bêjekuheywanekîxerabewxwariye,jibervêyekêkincê wîbiqetîninûbibîninkuxwînawîdêliserkincêwîbe,û bivêyekêemêjigazindênbavêxwexilasbibin.

12ŞîretaÎsakarliwanxweşhatûwanguhdawîûligor gotinaÎsakar,yakuwîşîretliwankiribû,kirin

13LezkirinûkincêÛsivgirtinûqetandin,ûjibizinan keriyekserjêkirinûkincdixwînakeriyêdeşilkirin,dûre ewditozêdetepisandinûkincbidestêNeftalîjibavêxwe Aqûbreşandinûfermandanwîkuvangotinanbêje:

14EmpezkomkiribûnûhetarêyaŞexemêûdûrtir hatibûn,demakumeevkincêliserrêliçolêdixwînû tozêdeşilbûyîdît;nihabizanibekaevkincêkurêteyean na

15Neftelîçûbabavêxweûewîkincdawîûhemûgotinên kubirayênwîfermandabûnwîjêregot.

16ÛAqûbkincêYûsifdîtûewnaskir,ûewbirûyêxwe keterdêûwekkevirbêdengmaPiştreewrabûserxweû bidengekîbilindûgirîqêriyaûgot:«Evkincêkurêmin Yûsife!»

17Aqûblezkirûyekjixulamênxweşandbakurênxwe Kurênwîçûnbawanûdîtinkuewbikeriyênxwereliser rêtên

18ÛkurênAqûbêvarêhatinbabavêxwe,ûcilênwan çiriyabûnûtozliserserêwanbû,ûwandîtkubavêwanbi dengekîbilinddigirîûdigirî

19ÛAqûbjikurênxweregot:«Birastîjiminrebêjinwe îroçixerabîjinişkêveanîserêmin?»Wanbersivabavê xweAqûbdaûgotin:«Emîropiştîkupezhatibûn komkirindihatinûemliçolêliserrêgihîştinbajarê Şexemêûmeevkincêtijîxwînêlierdêdît.Meewnaskir ûmeewşandbate,egertubizanibî

20Aqûbgotinênkurênxwebihîstûbidengekîbilind qêriyaûgot:«Evkincêkurêmine,heywanekîxerabew xwariye;Ûsivperçeperçebûye,çimkîminîroewşandda kubibînekatuûpezbaşinûjitexeberêbîneûewçû wekîkuminjêregotibû.Îroevyekbiserêwîhatdemaku mindigotqeykurêminbitereye»

21KurênAqûbbersivdanûgotin:«Ewnehatbame,ji rojakuemjitederketinhetaniha,meewnedîtiye»

22GavaAqûbgotinênwanbihîst,carekedinbidengekî bilindqêriyaûrabûserxwe,cilênxweçirandinûxurîrli piştaxwepêçaûbixemgînîgiriyaûşîngirtûbigirîdengê xwebilindkirûevgotingot:

23Yûsifkurêmin,eykurêminYûsif,îromintujibo silametiyabirayênteşandî,lêvayetuperçeperçebûyî;ev yekbidestêminbiserêkurêmindehatiye

24KurêminYûsif,jiboteezxemgînim,jiboteez xemgînim;tudijiyanaxwedejiminreçiqasşîrînbûyî,û nihamirinatejiminreçiqastale

250kuezlişûnatemiribamaYûsifkurêmin,çimkîezji botexemgînimkurêmin,eykurêmin,kurêminYûsif

kurêmin,tulikuyîûtulikuhatîkişandin?Rabe,jicihê xwerabeûwereûxemgîniyaminjibotebibîne,eykurê minYûsif

26Nihawerinûhêsirênkujiçavênmindiherikinxwarê bijmêrin,ûwanliberXudanbînin,dakuhêrsawîjimin vegere

270KurêminYûsif,tuçawaketî,bidestêyekîkuji destpêkadinyayêhetaîrokespêneketiye;jiberkutubi lêdanadijminekî,bihovîtîhatîkuştin,lêezdizanimkuev yekjiberpirbûnagunehênminbiserêtedehatiye

28Niharabeûbibînekuêşaminjiboteçiqastehlekurê min,herçendmintumezinnekiribî,neteafirandim,nejî nefesûgiyandate,lêXwedêbûkuteafirandûhestiyênte avakirûwanbigoştpêça,ûnefesajiyanêdipozêtede firand,ûdûrewîtudamin

29BirastîjîXwedayêkutedamin,tejiminstandiye,ûev yekbiserêtedehatiye

30ÛAqûbliserYûsifbivangotinanberdewamkirûbi girîya;ewketerdêûbêdengma.

31ÛhemûkurênAqûbgavaêşabavêxwedîtin,jikirinên xwepoşmanbûnûbigirîyangiriyan

32ÛCihûdarabûserxweûserêbavêxwejierdêrakirû danîserçokênxwe,hêsirênbavêxwejiserrûyêxwepaqij kir,ûCihûdagelekgiriya,demakuserêbavêwîwekkevir bêdengliserçokênwîdirêjbûbû.

33KurênAqûbêşûazarabavêxwedîtin,dengêxwe bilindkirinûgiriyan,lêAqûbhînjîwekkevirlisererdê dirêjkirîbû.

34Hemûkurûxulamênwîûzarokênxulamênwîrabûnû lidorawîrawestiyandakuteselîbidinwî,lêwînexwest teselîbêkirin.

35HemûmalbataAqûbrabûûjiberÛsivûêşabavêxwe şînekmezingirtinEvxebergihîştÎshaqêkurêBirahîm, bavêAqûb.EwûhemûmalbatawîjiberÛsivbiawayekî xemgîngiriyanEwûhemûmalbatawîjicihêkuli Hîbronêlêdima,derketinûkurêxweAqûbteselîkirin,lê wînexwestteselîbêkirin.

36Ûpiştîvêyekê,Aqûbjierdêrabû,hêsirênwîjiçavên wîdiherikîn,ûwîjikurênxweregot:«Rabinûşûrû kevanênxwebigirin,ûherinzeviyê,ûbigerinkahûn dikarincenazeyêkurêminbibîninûbîninbamindakuez wîveşêrim»

37Ezjiwericadikimkuhûndinavheywanandebigerin ûnêçîrawanbikin,ûyênkupêşîberîwewerinbigirinû bîninbamin,belkîîroXudanjiêşaminredilovanbeû tiştêkukurêminperçeperçekiriyeliberweamadebikeû bînebamin,ûeztoladozakurêxwehilînim

38Kurênwîjîwekkubavêwanfermandabûwankirinû serêsibêzûrabûnûheryekîşûrûkevanêxwedidestêxwe degirtûjibonêçîraheywananderketinzeviyê

39Aqûbhînjîbidengekîbilinddigirîûdigirî,dimalêde diçûûdihat,destênxwelihevdixistûdigot:«Yûsifkurê min,Yûsifkurêmin!»

40KurênAqûbçûnçolêdakuheywananbigirin,lêgurek berbiwanvehat,ewgirtinûanînbabavêxweûjêre gotin:«Evyêyekemekumedît,ûmeewwekîkutejime regotibûanîbate,lêmecesedêkurêtenedît.»

41ÛAqûbheywanjidestênkurênxwegirt,ûbidengekî bilindûgirî,heywandidestêxwedegirt,ûbidilekîtalji heywanregot:«ÇimatekurêminYûsifxwar,ûçawateji

XwedayêerdêanjîjitengahiyênminjibokurêminYûsif netirsiya?»

42Ûtekurêminbêsedemxwar,jiberkuwîtuzordarî nekir,ûbivîawayîminlisernavêwîsûcdarkir,jibervê yekêXwedêdêhesabêwîyêkutêzilmkirinbike.

43ÛXudandevêheywanvekirdakubigotinênxweAqûb teselîbike,ûwîbersivaAqûbdaûevgotinjêregotin:

44BiqasîXwedayêkumelisererdêafirandiyeûbiqasî canête,efendiyêmin,minkurêtenedîtûewperçeperçe nekir,lêezjiwelatekîdûrhatimkulikurêxwebigerimku îrojiminçûûeznizanimewsaxeanmiriye

45Ezîrohatimzeviyêkukurêxwebigerim,kurêntemin dîtinûezgirtinûxemgîniyaminzêdekirin,îrominanîn berteûminhemûgotinênxwejiteregotin

46Ûniha,eykurêmirov,ezdidestêtedeme,ûîroçikuji terebaşxuyabike,biminbike,lêbijiyanaXwedayêku ezafirandim,minkurêtenedît,ûminewperçeperçenekir, ûdihemûrojênjiyanamindegoştêmirovneketiyedevê min.

47ÛgavaAqûbgotinêncenawirbihîst,gelekşaşmaû cenawirjidestêwîberdaûewçûrêyaxwe

48ÛAqûbhînjîrojbirojbidengekîbilindjiboÛsiv digirîûdigirî,ûgelekrojanjibokurêxweşînêdigirt

BEŞA44

1KurênÎsmaîl,yênkuÛsivjiMidyaniyankirîbûn,yênku ewjibirayênwîkirîbûn,biÛsivreçûnMisrêûgihîştin sînorênMisrêGavakuewnêzîkîMisrêbûn,rastîçar zilamênjikurênMedankurêÎbrahîmhatin,yênkuji welatêMisrêderketibûn.

2Îsmaîliyanjiwanregotin:«Mahûndixwazinvîxulamî jimebikirin?»Wangot:«Wîbidinme»WanjîÛsiv radestîwankir.Wandîtkuewxortekîpirxweşikeûewbi bîstşekelkirî

3ÎsmaîliyanrêwîtiyaxweberbiMisrêvedomandinû MedanimjîwêrojêvegeriyanMisrêûMedanimanjihev regotin:«Vaye,mebihîstiyekuPotîfar,efserêFirewn, serokêcerdevanan,lixulamekîbaşdigerekuliberwî bisekinedakuxizmetawîbikeûwîbikeçavdêrêmalawî ûhertiştêwî»

4Nihawerinemwîbiqasîkuembixwazinbifroşinwî, egerewbikaribetiştêkuemjêrehewcedikinbideme.

5EvMedanîmçûnmalaPotîfarûjêregotin:«Me bihîstiyekutulixulamekîbaşdigerîkuxizmetatebike,va yexulamekîmeheyekudêdilêtexweşbike,egertutiştê kuemdixwazinbidîme,emêwîbifiroşinte»

6Potîfargot:«Wîbînebermin,ezêwîbibînim,ûheger ewjiminrexweşbê,ezêçikutujibowîdixwazîbidim te»

7MedanîçûnûÛsivanînûdanînberPotîfarWîewdîtû ewgelekkêfxweşbû.Potîfarjiwanregot:«Jiminrebêjin hûnjibovîxortîçidixwazin?»

8Wangot:«Emçarsedzîvjibowîdixwazin»Potîfargot: «Egertuqeydafirotinawîjiminrebînîûçîrokawîjimin rebêjî,ezêbidimte,çimkîdibekuewhatibedizîn,jiber kuevxortnekoleyeûnejîkurêkoleye,lêezdiwîde xuyangêmirovekîxweşikûbedewdibînim»

9MedanîçûnûÎsmaîliyênkuewfirotibûnwananînbawî ûjêregotin:«Ewkoleyeûmeewfirotiyewan.»

10PotîfargotinênÎsmaîliyanbihîstdemakuewzîvdida Medaniyan,ûMedaniyanzîvhildanûçûnrêwîtiyaxwe, Îsmaîliyanjîvegeriyanmalênxwe

11PotîfarÛsifhildaûbirmalaxwedakuxizmetkariyawî bike.ÛsifliberPotîfardilovanîdîtûwîbaweriyaxwepê anî,ewkirserkarêmalaxweûhertiştêkuhebûdadestêwî 12XudanbiÛsivrebûûewbûmirovekîdewlemendû XudanjiboÛsivmalaPotîfarpîrozkir.

13PotîfarhertiştêxwedadestêÛsiv,ûÛsivbûyekjiwan kesankutiştandianînûderdixistin,ûhertiştligor daxwazawîdimalaPotîfardedihatbirêvebirin

14Ûsivhejdehsalîbû,xortekîçavxweşûxweşikbû,ûli seranserêwelatêMisrêkesekîmînawîtunebû.

15Diwêdemêde,gavaewlimalaaxayêxwebû,diçûû dihatûjimalêderdiketûxizmetaaxayêxwedikir,Zelîka, jinaaxayêwî,çavênxweliÛsivbilindkirûlênihêrî,ûva ye,ewxortekîxweşikûbişiklêxwemezinbû

16Ûwêdidilêxwedebedewiyawîxwestûcanêwêliser Ûsivbû,ûwêrojbirojwîdixapand,ûZelîkayêrojbiroj Ûsivrazîdikir,lêÛsivçavênxwehilnedakujinaaxayê xwebibîne

17ÛZelîkayêjêregot:«Çiqasxweşikexuyangûşiklekî te,birastîminlihemûkoleyannihêrîûminkoleyeke ewqasxweşikwektenedîtiye»ÛYûsifjêregot:«Bê gumanewêkuezdizikêdiyamindeafirand,hemû mirovahîafirand»

18Wêjêregot:«Çavênteçiqasxweşikin,biwançavênte hemûxelkêMisrê,jinûmêr,biwanmatmayîkirine!»Wî jêregot:«Çiqasxweşikindemakuemsaxin,lêegertu wandigorêdebibînî,bêgumantuêjiwandûrbikevî»

19Ûwêjêregot:«Çiqasxweşikûxweşinhemûgotinên te!Niha,jikeremaxwe,tembûrêkulimalêyebigireûbi destênxwelêxeûbilaemgotinêntebibihîzin»

20Ûwîjêregot:«GavaezpesnêXwedayêxweûrûmeta wîdidim,gotinênminçiqasxweşikûxweşin»Wêjîjêre got:«Porêserêteçiqasxweşike,binêreşaneyazêrînaku dimalêdeye,ezjiteredibêjimbigireûporêserêxwe bipêçe»

21Ûwîjêregot:«Hetakengêtudêvangotinanbibêjî? Devjivangotinanberdeûrabeûkarûbarênxweyênmalê bike»

22Wêjêregot:«Limalaminkestuneyeûjibilîgotinû daxwazatetiştekdintunekumerivpêrazîbe;lêdîsajî, ewnekarîYûsifbînebaxweûwîjîçavêxwenedawê,lê çavênxweberbierdêvekirin

23ZelîkadidilêxwededixwestkuÛsivbiwêrerazê,û gavakuÛsivlimalêkarêxwedikir,Zelîkahatûliberwî rûnişt,ûherrojbigotinênxweewdixapandkubiwêre razê,anjîherdemliwêbinêre,lêÛsivguhnedidawê

24Ûwêjêregot:«Heketuligorgotinênminnekî,ezête bicezayêmirinêcezabikimûnîrekîhesinîdeynimserte»

25ÛYûsifjêregot:«BêgumanXwedayêkumirov afirandiye,zincîrêngirtiyanvedikeûewekudêminji zindanateûjihukmêterizgarbike»

26Ûgavakuewnekarîwîrazîbike,wîrazîbike,ûcanê wêhînjîliserwîbû,xwestekawêewavêtnav nexweşiyekegiran.

27HemûjinênMisrêhatinserdanawêûjêregotin:«Çima tudivêrewşaxirabdeyî?Tukutiştekîkêmnabî?Bê gumanmêrêteliberçavênpadîşahmîrekîmezinûbi rûmete,egerjitiştêkudilêtedixwazetiştekkêmbimîne?»

28Zelîkayêbersivdawanûgot:«Îrowêjiwerewere gotinkuevbêaqilîyakuhûnmindibîninjikuderê çêdibe?»Wêfermandaxizmetkarênxwekujibohemû jinanxwarinamadebikinûjibowanziyafetekçêkirû hemûjinanlimalaZelîkayêxwarin.

29Wêkêrandawankusîtronanbiqelîninûbixwin,û fermandakucilênbihaliÛsifbikinûewliberwanxuya bibe,ûÛsifliberçavênwanhatûhemûjinanliÛsif nihêrîn,lênikaribûnçavênxwejiwîveqetînin,ûhemûyan bikêrênkudidestênxwedebûndestênxwebirîn,ûhemû sîtronênkudidestênwandebûnbixwînêtijîbûn

30Ûewnizaninçikirine,lêewlibedewiyaYûsif dinihêrînûçavênxwejiwînezivirandin.

31Zelîkayêdîtkuwançikiribûûjiwanregot:«Evçikar ekuwekiriye?Vaye,minsîtrondanewekuhûnbixwinû wehemûyandestênxwebirîn.»

32Hemûjinandestênxwedîtinûdîtinkuewtijîxwînbûn ûxwînawanlisercilênwandiherikîJiwêregotin:«Ev koleyadimalatedelisermeserketûjiberbedewiyawî emnekarînçavênxwejiwîbizivirînin»

33Ûwêjiwanregot:«Bêgumanevyekdiwêgavêdebi serêwehatkuweliwînihêrîûwenikarîbûxwejiwîdûr bigirin;ezçawadikarimxweragrimdemakuewhertimdi malamindeyeûezwîrojbirojdibînimkudikeveûji malaminderdikeve?Ezçawadikarimxwejixirabûnêanjî jibervêyekêjimirinêdûrbigirim?»

34Ûwanjêregot:«Gotinrastin,jiberkukîdikarevê şiklêxweşikdimalêdebibîneûxwejêdûrbigire,ûmaew nexulamûxizmetkarêteyedimalatede,ûçimatutiştê kudidilêtedeyejiwîrenabêjî,ûdihêlîkucanêtebivê meseleyêbimire?»

35Ûwêjiwanregot:Ezherrojhewldidimwîrazîbikim, lêewbidaxwazênminrazînabe,ûminsozdawîkuher tiştêbaşe,lêdîsajîeznikarimjiwîtiştekîbibînim;jiber vêyekêezdirewşekxirabdeme,wekîkuhûndibînin 36ZelîkajiberhewesaxweyajiboYûsifpirnexweşketû jiberwîpirnexweşket,ûhemûmirovênmalaZelîkaû mêrêwêjivêyekêtişteknizanibûnkuZelîkajiber hezkirinaxweyajiboYûsifnexweşketiye

37Hemûxelkêmalawêjêpirsînûgotin:«Çimatunexweş ûlawazîûtiştekîtekêmnîne?»Wêjîjiwanregot:«Ez vêtiştêkuherrojliserminzêdedibenizanim»

38Hemûjinûhevalênwêherrojdihatinwêbibîninûbi wêrediaxivînûwêjiwanredigot:«Evtenêbisayaevîna Yûsife;»ûwanjêredigot:«Wîbixapîneûbidizîbigire, belkîewguhbideteûvêmirinêjitedûrbixe.»

39ÛZelîkajihezkirinaxweyajiboYûsifxerabtirbûû ewherkudiçûdûrdiket,hetakuhêzawêkêmbûku bisekine

40Ûrojekê,Yûsiflimalêkarêaxayêxwedikir,ûZelîkabi dizîhatûjinişkêveêrîşîwîkir,ûYûsiflidijîwêrabû,û ewjiwêbihêztirbû,ûewavêterdê.

41ÛZelîkajiberxwestekadilêxweyajibowîgiriya,û wêbigirîjêlavakir,ûhêsirênwêjirûyêwêdiherikîn,û wêbidengekîlavaûbidiltengiyêpêrepeyivîûgot:

42Mateqetbihîstiye,dîtiyeanjîjinekeewqasxweşik wekmin,anjîjixweçêtir,kurojanebiterediaxive,jiber evînatedikeverewşekxirab,hemûvêrûmetêdidete,û dîsajîtuguhnadîdengêmin?

43Ûegerjitirsaefendiyêtebekuewtecezaneke,wekî kupadîşahsaxe,jibervêyekêjiefendiyêtetuzirarnayê

serête;niha,jikeremaxweguhbideminûjiborûmetaku mindayeterazîbeûvêmirinêjimindûrbixe,ûçimadivê ezjibotebimrim?ûwêdevjiaxaftinêberda

44Ûsivbersivdawêûgot:«Jimindûrbisekineûvê meseleyêbihêlesermilêmin;xwediyêminnizanedimalê deçilicemminheye,çimkîhertiştêwîdayedestêmin,ez êvantiştandimalaxwediyêxwedeçawabikim?»

45Çimkîwîdimalaxwedejîminpirrûmetdarkir,ûmin lisermalaxwejîkirserkarêmalê,ûminbilindkir,ûdivê malêdejiminmezintirkestune,ûaxayêminjimintiştek nehiştiye,jibilîtekujinawîyî,tuçawadikarîvangotinan jiminrebibêjî,ûezçawadikarimvêxerabiyamezinû gunehêliXwedêûlimêrêtebikim?

46Jibervêyekê,nihajimindûrbisekineûêdîgotinên wehanebêje,çimkîezêguhnedimgotinênteLêZelîkayê guhnedaYûsifdemakuewvangotinanjêredigot,lêwê herrojwîdixapandkuguhbidewê

47ÛpiştîvêyekêbûkuçemêMisrêjihemûaliyênxwe tijîbû,ûhemûniştecihênMisrêderketin,ûherwiha padîşahûmîranbidefûreqsanderketin,jiberkuliMisrê şahiyekmezinbû,ûdidemalehiyêderyayaSihorde betlaneyekbû,ûewçûnwirdakutevahiyarojêşahiyê bikin

48ÛgavaMisrîçûnberçemdakuşabibin,wekadetê wan,hemûxelkêmalaPotîfarbiwanreçûn,lêZelîkayê nexwestbiwanrehere,çimkîwêgot:«Eznexweşim»,û ewbitenêlimalêma,ûkesekdinlimalêbiwêretunebû 49Ûewrabûserxweûçûperestgehaxweyalimalê,û cilênşahanelixwekir,ûkevirênhêjayênkevirênonîksêli serserêxwedanîn,bizîvûzêrvehatibûnxemilandin,û wêrûûçermêxwebihercûreşilavênpaqijkirinêyênjinan xemiland,ûwêperestgehûmalêbikasyaûfrankincense bîhnxweşkir,ûwêmurûalobelavkir,ûpiştreewliber deriyêperestgehê,dirêçamalêderûnişt,kuYûsifjiwir derbasbûdakukarêxwebike,ûnihêrîYûsifjizeviyêhat, ûkethundirêmalêdakukarêaxayêxwebike

50Ûewgihîştcihêkudiviyabûjêderbasbibe,hemûkarên Zelîkayêdîtûpaşvezivirî

51ÛZelîkayêdîtkuÛsivjiwêvedigere,ûgazîwîkirû got:Ûsivçilitehatiye?Wereserkarêxwe,ûvayeezêji terecîhçêbikimhetakutuderbasîkursiyaxwebibî

52ÛYûsifvegeriyamalê,jiwirçûcihêxweyêrûniştinêû wekhercarêrûniştdakukarêaxayêxwebikeûnihêrîku Zelîqebicilênşahanehatbawîûliberwîrawesta,û bêhnacilênwêdûrbelavbû

53WêlezkirûYûsifûcilênwîgirtûjêregot:«Birastîjî padîşahsaxe,egertudaxwazaminnekî,tuîrodimirî»Wê lezkirûdestêxweyêdindirêjkirûşûrekjibincilênxwe derxistûdanîserstûyêYûsifûgot:«Rabeûdaxwazamin bînecih,egerna,tuîrodimirî»

54ÛYûsifjibervêyekêjiwêtirsiyaûrabûserxwekuji wêbireve.Wêcilênwîyênpêşiyêgirtûjitirsarevêcilên kuZelîkayêgirtibûnqetiyanûYûsifcildidestêZelîkayê dehiştûreviyaûderket,jiberkuditirsêdebû

55ÛgavaZelîkayêdîtkucilêÛsivçiriyayeûewdidestê wêdehiştiyeûreviyaye,ewjijiyanaxwetirsiya,nebeku evxeberliserwêbelavbibe,rabûserxweûbihîlekarî tevgeriya,cilênkulixwekiribûderxistinûcilênxweyên dinlixwekirin

56WêcilêYûsifgirtûlikêlekaxwedanîûçûûlicihêku dinexweşiyaxwederûniştibû,berîkuxelkêmalawê

biçûnaçem,rûniştibû,ûgazîxortekîkirkuwêdemêdi malêdebûûfermandawîkuxelkêmalêgazîwêbike.

57Gavawêewdîtin,bidengekîbilindûbigirîjiwanre got:«BinêrinxwediyêweçiÎbranîanîmalêjiminre, çimkîîrohatkubiminrerazê.»

58Çimkîgavatuderketî,ewhatmalêûdîtkukesdimalê detuneye,ewhatbaminûezgirtim,dakubiminrerazê

59Ûmincilênwîgirtinûçirandinûbidengekîbilindgazî wîkir,ûgavamindengêxwebilindkir,ewjijiyanaxwe tirsiyaûcilênxweliberminhiştinûreviya

60Xelkêmalawêtişteknegotin,lêhêrsawanlidijîYûsif pirzêdebû,çûnbaaxayêwîûgotinênhîleyênwîjêre gotin.

61Potîfarbihêrsvegeriyamalê,jinawîqîriyaûgot:«Ev çiyekutebiminkirkuxulamekîşîranîanîmalamin?Îro ewhatbaminkubiminrebilîze.Îrojîwisabiminkir.»

62PotîfargotinênjinaxwebihîstûfermandakuÛsifbi lêdanêngiranbêcezakirin,ûwanjîwisalêkir

63Ûgavaewlêdixistin,Ûsivbidengekîbilindqêriya, çavênxweberbiezmananvebilindkirûgot:«YaXudan Xwedê,tudizanîkuezjivanhemûtiştanbêgunehim,û çimaezîrobiderewan,bidestêvanmirovênxerabên nesunetkirîkutunasdikî,bimirim?»

64GavazilamênPotîfarliÛsifdixistin,ewdigirîûdigirî Liwirzarokekyanzdehmehîhebû.Xudandevêzarok vekirûevgotinliberzilamênPotîfar,yênkuliÛsif dixistin,got:

65Hûnjivîmirovîçidixwazin,ûçimahûnvêxerabiyêbi wîdikin?Diyaminderewandikeûderewandike; danûstandinwisabû

66Ûzarokhertiştêkuqewimîbirastîjiwanregot,ûher tiştêkuZelîkajiYûsifredigotrojbirojjiwanrevedigot 67Hemûmêrangotinênzarokbihîstinûewjigotinên zarokgelekecêbmayîman,ûzarokdevjiaxaftinêberdaû bêdengma

68Potîfarjigotinênkurêxwegelekşermkirûfermanda zilamênxwekuêdîliÛsivnexinûzilamandevjilêdana Ûsivberda

69PotîfarÛsifgirtûfermandakuewbîninberkahînênku hakimênpadîşahbûn,dakudivêdozêdewîdadbarbikin.

70PotîfarûÛsivhatinberkahînênkuhakimênpadîşah bûn,ûwîjiwanregot:«Ezjiweredibêjim,biryarbidin kaçihakimîliserxulamekîye,çimkîwîwisakiriye.»

71ÛkahînanjiÛsivregotin:«Çimateevtiştbiefendiyê xwekir?»Ûsivbersivdawanûgot:«Eyxudanêdmin, meselewisabû.»ÛPotîfarjiÛsivregot:«Bêgumanmin hertiştêxwespartiyedestêteûjibilîjinaxwemintiştekji tenehiştiye,ûtuçawadikarîvêxerabiyêbikî?»

72Ûsivbersivdaûgot:«Birastî,Xudansaxeûcanête saxe,axayêmin,evgotinakutejijinaxwebihîstiyenerast e,çimkîîrorewşwisabû»

73Salekderbasbûyejidemakuezdimalatedenînim; gelotedimindeneheqîyekdîtiye,antiştekkubibesedem kutucanêminbidî?

74ÛkahînanjiPotîfarregotin:«Jikeremaxwezilaman bişîne,bilacilêÛsifêçirandîbîninbermeûemçiriyawê bibînin,ûegerçiriyalibercilêbe,wêdemêdivêrûyêwîli hemberîwêbûyaûwêewgirtibûyadakubihatabawê,û jinatebixapandinêhemûtiştênkugotibûkir»

75ÛwancilêYûsifanînberkahînênkuhakimbûn,ûwan dîtkuçirandinliberYûsife,ûhemûkahînênhakim

dizaninkuwêewzextkiriye,ûwangot:«Hukumêmirinê liservîxulamînîne,jiberkuwîtişteknekiriye,lêhukmê wîewekuewjiberraporakubinavgîniyawîlidijîjinate derketiye,dizindanêdeweredanîn.»

76Potîfargotinênwanbihîstûewxistzindanê,cihêku girtiyênpadîşahlêgirtîbûn,ûÛsivdiwanzdehsalandi zindanêdema

77Ûtevîvêyekêjî,jinaaxayêwîxwejiwîveneşartûroj birojjiaxaftinabiwîreneqetiyadakuguhbidewê,ûdi dawiyasêmehandeZelîkarojbirojdiçûcemYûsif,mala girtîgehan,ûwêewrazîkirkuguhbidewê,ûZelîkaji Yûsifregot:«Tudêhetakengîdivêmalêdebimînî?Lê nihaguhbidedengêmin,ûezêtejivêmalêderxim.»

78ÛYûsifbersivdawêûgot:«Jibominçêtirekuezdi vêmalêdebimînimjiyakuezguhbidimgotinênteûli dijîXwedêgunehbikim.»Wêjêregot:«Heketudaxwaza minpêkneynî,ezêçavêntederxim,zincîrandeynimser lingênteûtebidimdestêwankesênkuteberênas nedikirin.»

79ÛYûsifbersivdawêûgot:«VayeXwedayêhemû dinyayêdikareminjihertiştêkutudikarîbiminbikî rizgarbike,çimkîewçavênkoranvedikeûyêngirêdayî azaddikeûhemûxerîbênkubiwelêtnizanindiparêze»

80ÛgavaZelîkanekarîÛsivrazîbikekuguhbidewê,wê devjixapandinawîberda;ûÛsivhînjîdimalagirtîde girtîbûÛAqûbêbavêÛsivûhemûbirayênwîyênkuli welatêKenanêbûndiwanrojandehînjîjiboÛsivşîn dikirinûdigirîn,çimkîAqûbjibokurêxweÛsivnexwest kuteselîlêbêkirin,ûAqûbhemûwanrojanbidengekî bilindqêriyaûgiriyaûşîngirt

BEŞA45

1Diwêsalêde,diwêsalêde,kuewsalekuYûsifpiştîku birayênwîewfirotin,daketMisrê,RûbenêkurêAqûbçû TîmnayêûEliyaramêkeçaAvîyêKenanîjixwereanîjinû ewçûbawê.

2Eliyaram,jinaRûben,ducanîbûûçarkur,Henox,Palû, KetzronûKarmî,jiwîreanîn;birayêwîŞimûnxwişka xweDînajixwereanîûwêpênckur,Memûêl,Yamîn, Ohad,YaxînûSoxar,jêreanîn

3ÛpiştreewhatbaBuna,jinaKenanî,ewBunabûku ŞimûnjibajarêŞexemêdîlgirtibû,ûBunaliberDînayêbû ûxizmetkariyawêdikir,ûŞimûnhatbawê,ûwêŞawûlji wîreanî

4ÛwîçaxîCihûdaçûAdûlamêûçûbazilamekîAdûlamî, navêwîHîrabû,ûCihûdaliwirkeçazilamekîKenanîdît, navêwêElîyatbû,keçaŞûabû,ûewjixwereanîûhatba wê,ûElîyatsêkurjiCihûdareanîn:Er,OnanûŞîlo

5LêwîûÎsaxarçûnwelatêrojhilatûkeçênYewabêkurê YoktanêkurêEberjixwerebirin;ûYewabêkurêYoktanê dukeçhebûn;navêyamezinAdînaûnavêyabiçûkArîda bû

6LêwîAdînagirt,ÎsaxarArîdajîgirtûewgihîştinwelatê Kenanê,malabavêxwe,ûAdînayêsêkurjiLêwîreanîn: Gêrşon,KêhatûMêrarî

7Arîdayêçarkur,Tola,Pûva,EyûbûŞomron,jiÎsakarre anîn;DanjîçûwelatêMowabêûEflalêt,keçaKamudanê Mowabî,jixwereanîûewbirwelatêKenanê

8Eflatêbêzarbû,zarokênwêtunebûn,ûpiştreXwedê Eflatê,jinaDan,bibîranîûewducanîbûûkurekanî dinyayê,ûnavêwîdanîKûşîm

9GadûNeftelîçûnHeranêûjiwirkeçênAmûramêkurê Ûs,kurêNehor,jixwerebirin.

10EvnavênkeçênAmûramêne:navêkeçamezinMerîma ûnavêkeçabiçûkUzîtbû;NeftalîMerîmaûGadUzîtjî girtinûewbirinwelatêKenanê,malabavêwan.

11ÛMerîmajiNeftelîreYaxsîl,Gûnî,YazerûŞalem,çar kuranîn;ûÛzîtjiGadêre,Tsîfyon,Çagî,Şûnî,Ezbon,Erî, ArodîûAralî,heftkuranîn

12AşerçûûAdon,keçaEflatêkurêHadadêkurêÎsmaîl,ji xwerejinanîûewanîwelatêKenanê.

13Adon,jinaAşêr,diwanrojandemir;zarokênwê tunebûn;ûpiştîmirinaAdon,Aşêrçûaliyêdinêçemû Hadûra,keçaAbîmêl,kurêEber,kurêŞem,jixwereanî.

14Ewjinaciwanxwedîdîmenekîxweşikûjîrbû,ewjina MalkiyêlkurêElam,kurêŞembû

15HadûrayêkeçekjiMalkîelreanîûnavêwêdanîSerax.

PiştîvêyekêMalkîelmirûHadûrayêçûûlimalabavê xwema

16PiştîmirinajinaxweliAşêr,ewçûûHadurawekjinek anîûewbirwelatêKenanêûkeçawêSeraxjîbiwanre anîEwsêsalîbûûkeçiklimalaAqûbmezinbû

17KeçikpirxweşikbûûdirêyênpîrozênzarokênAqûb dediçû;tiştekjêkêmnebûûXudanşehrezayîûtêgihîştin dawê

18HêdûrayajinaAşêrducanîmaûçarkurjêreÎmna,Îşva, ÎşvîûBeriyaanîn

19ZebûlonçûMidyanêûMerîşakeçaMolad,kurêAbîda, kurêMidyanê,jixwereanîûewbirwelatêKenanê. 20MerûşajiZebûlonSered,ÊlonûYaxleelreanîsêkur 21AqûbmirovşandbaAram,kurêZoba,kurêTerah,ûwî Binyamîn,MexaliyakeçaAram,jibokurêxweanîûew çûwelatêKenanê,cemmalaAqûbBinyamîndehsalîbû demakuwîMexaliyakeçaAramjixwereanî 22MexalîyaducanîbûûjiBinyamînBelare,Beker,Aşbel, GêraûNeman,pênckuranîndinyayê;ûBinyamînpiştre çûûjibilîjinaxweyayekem,Arîbat,keçaŞomron,kurê Birahîm,jixwerejinanî,ûewhejdehsalîbû;ûArîbatji Binyamînre,Axî,Voş,Mûpîm,KûpîmûOrd,pênckur anîndinyayê

23ÛdiwanrojandeCihûdaçûmalaŞemûTamarakeça ElamêkurêŞemjibokurêxweyêmezinErwekjinekanî

24ÛErçûbajinaxweTamarûewbûjinawîGavaewçû bawê,wîbiawayekîdervetovêxwejiholêrakirûkarêwî diçavêXudandexerabbûûXudanewkuşt

25ÛpiştîmirinaEr,kurêCihûdayêpêşî,CihûdajiOnan regot:«Herebajinabirayêxweûbiwêrebizewicewek xizmêherînêzîkûjibirayêxwerenifşekçêbike»

26ÛOnanTamarwekjinekanîûewhatbawê,ûOnanjî karêbirayêxweqebûlkir,ûkarêwîdiçavêXudande xerabbû,ûwîewjîkuşt

27ÛgavaOnanmir,CihûdajiTamarêregot:«Hetaku kurêminŞîlomezinbibe,limalabavêxwebimîne» CihûdaêdîjiTamarêheznedikirkuwêbideŞîlo,çimkîwî digot:«Belkîewjîmînabirayênxwebimire.»

28Tamarrabûçûûlimalabavêxwema,ûTamardemekê limalabavêxwema

29Ûdişoreşawêsalêde,Eliyat,jinaCihûda,mir;û Cihûdajibojinaxweteselîdît,ûpiştîmirinaEliyat,

CihûdabihevalêxweHîrareçûTîmnayêdakupezênxwe biqetînin.

30TamarêbihîstkuCihûdajiboqetandinamiyênxwe çûyeTîmnayêûŞîlomezinbûyeûCihûdajêheznekiriye.

31Tamarrabûûcilênxweyênjinebîtiyêderxist,perdeli xwekirûbitevahîxwenixumandûçûûliserrêyagiştîya liserrêyaTîmnayêrûnişt

32Cihûdaderbasbûûwêdîtûewgirtûewhatbawê,ew jîpêducanîbûûdidemazayînêde,dizikêwêdecêwî hebûn,navêyêyekemPerêsûyêduyemjîZerahdanî

BEŞA46

1DiwanrojandeÛsivhînliwelatêMisrêdigirtîgehagirtî debû

2DiwêdemêdexulamênFirewn,serokêserşokêûserokê nanpêjênpadîşahêMisrêliberwîsekinîbûn

3Serşokvanşerabhildaûdanîberpadîşahkuvexwe, nanpêjjînandanîberpadîşahkubixwe,ûpadîşahjişerab vexwarûnanxwar,ewûxulamûxizmetkarênwîyênkuli sersifrapadîşahdixwarin

4Ûdemakuewdixwarinûvedixwarin,serşokûnanpêjli wirman,ûwezîrênFirewngelekmêşdişerabakuserşok anîbûdedîtin,ûkevirênnîtrdinanênanpêjdehatindîtin

5SerwerênobedaranÛsivwekxulamlicemkarmendên FirewndanîûkarmendênFirewnsalekêdigirtîgehêde man

6Ûdidawiyasalêde,herduyandişevekêde,dicihêkuew lêbûndexewndîtinSibehaYûsifhatbawandakuwek hercarêwanbibîneWîewdîtinûdîtkurûyêwanxemgîn ûxemgînbû.

7Ûsivjiwanpirsî:«Çimaîrorûyêwexemgînûbêhêvî ye?»Wanjêregot:«Mexewnekdîtûkesektunekuwê şîrovebike.Ûsivjiwanregot:«Jikeremaxwexewnaxwe jiminrevebêjinûXwedêwêligordaxwazawebersiveke aştiyêbidewe»

8SerşokxewnaxwejiÛsivregotûgot:«Mindixewna xwededîtkuvayetirîyekmezinliberminbûûliserwê tirîminsêşaxdîtinûtirîzûşînbûûgihîştbilindahiyek mezin,ûgûzênwêgihîştibûnûbûbûntirî.»

9MintirîhildanûdikasekêdepêçaûdanîdestêFirewnû wîvexwarÛsivjêregot:«Sêşaxênkuliserrezêbûnsê rojin.»

10Lêdinavsêrojande,padîşahwêfermanbidekutubêyî derxistinûewêtevegerîneserkarête,ûtuşerabawîbidî padîşahkuvexwe,wekîkutupêşîdemakutuserşokêwî bûyî;lêbilaezdiçavêtededilovaniyêbibînim,kugavatu başbibî,tuminlicemFirewnbibîrbînî,ûdilovaniyêli minbike,ûminjivêzindanêderxînî,çimkîezjiwelatê Kenanêhatimdizînûlivîcihîwekkolehatimfirotin 11Ûewtiştêkuliserjinaaxayêminjiterehatiyegotinjî derewe,jiberkuwanezbêsedemxistimvêzindanê;û serbazbersivdaÛsivûgot:«Gerpadîşahwekîyapêşî, wekîkutecaradawîjiminreşîrovekir,biminrebaşbe, ezêhertiştêkutudixwazîbikimûtejivêzindanê derxim»

12Nanpêj,gavadîtkuÛsivxewnaserşokêrastşîrove kiriye,ewjînêzîkbûûhemûxewnaxwejiÛsivregot

14Ûsivjêregot:«Ewsêselikênkutedîtinsêrojin,lê piştîsêrojanFir’ewnwêserêtejêbikeûteliserdarekî daliqîne,ûteyrwêgoştêtejisertebixwin,wekkutedi xewnaxwededît»

15Diwanrojandeşahbanûliberteslîmkirinêbûûdiwê rojêdewêjipadîşahêMisrêrekurekanîdinyayêû ragihandinkupadîşahkurêxweyêyekemaniyedinyayêû hemûgelêMisrêtevîefserûxulamênFirewnpirkêfxweş bûn

16Ûdirojasêyemînajidayikbûnawîde,Fir’ewnjibo efserûxulamênxwe,jiboleşkerênwelatêSoarûwelatê Misrêşahiyekçêkir

17HemûgelêMisrêûxulamênFirewnhatinkudiziyafeta kurêpadîşahdebiwîrebixwinûvexwinûjiboşabûna padîşahkêfxweşbibin

18Ûhemûefserênpadîşahûxulamênwîdiwêdemêde heştrojandicejnêdeşabûnûheştrojandimalapadîşah debihercûreamûrênmuzîkê,bidefûbigovendanşahî kirin

19ÛserbazêkuÛsivxewnawîjêreşîrovekiribû,Ûsivji bîrkirûwekîkusozdabû,behsawîjipadîşahrenekir, çimkîevjiXudanbûdakuÛsivcezabikejiberkuwî baweriyaxwebimirovananîbû.

20Ûpiştîvêyekê,Ûsivdusalandizindanêdema,hetaku diwanzdehsaltemamkir

BEŞA47

1ÎshaqêkurêBirahîmdiwanrojandehînliwelatêKenanê dijiya;ewgelekkalbû,sedûheştêsalîbû;kurêwîEsaw, birayêAqûb,liwelatêEdomêdijiya,ûewûkurênwîliwir dinavkurênSeîrdemilkênwanhebûn.

2Esawbihîstkurojamirinabavêwînêzîkbûye,ewû kurênwîûmalbatawîhatinwelatêKenanê,malabavêxwe AqûbûkurênwîjicihêkuewlêdimanliHebronêderketin ûhemûhatinbabavêxweÎshaqWanEsawûkurênwîdi kondedîtin

3AqûbûkurênwîliberbavêxweÎshaqrûniştin,ûAqûb hînjîjibokurêxweÛsifşînêdigirt

4ÎshaqjiAqûbregot:«Kurênxwebînevirûezwanpîroz bikim.»AqûbyanzdehkurênxweanîberbavêxweÎshaq.

5ÎshaqdestênxwedanînserhemûkurênAqûb,ewgirtû hembêzkirûyekbiyekmaçkirÎshaqdiwêrojêdewan pîrozkirûjiwanregot:«BilaXwedayêbavûkalênwewe pîrozbikeûdûndanawewekstêrkênezmananzêdebike»

6ÎshaqkurênEsawjîpîrozkirûgot:«BilaXwedêwejibo herkesêkuwedibîneûjibohemîdijminênwebiketirsû xof»

7ÎshaqgazîAqûbûkurênwîkirûhemûhatinûliber Îshaqrûniştin.ÎshaqjiAqûbregot:«XudanXwedayê hemûdinyayêjiminregot:‘Ezêvêaxêbidimdûndanate wekmîrat,egerkurênteqanûnûrêyênminbiparêzinûez sondakuminjibavêteBirahîmrexwaribû,jiwanre bînimcih

8Nihakurêmin,zarokênxweûzarokênzarokênxwefêrî tirsandinaXudanbikeûdirêyabaşdebiçekuXudan Xwedayêterazîdike,çimkîegerturêyênXudanû qanûnênwîbiparêzî,Xudanwêpeymanaxweyabi

13Ûwîjêregot:«Mindixewnaxwedesêselikênspîli serserêmindîtin.Mindîtkudiselikajorîndehercûre xwarinênpijyayîyênjiboFirewnhebûnûçûkjîjiserê mindixwarin.»

Birahîmrejîjibotebiparêzîûwêdihemûrojandebiteû binifşaterebaşbe.

9ÛgavaÎshaqfermanadaAqûbûzarokênwîxilaskir, canêxwedaûmirûgihîştgelêxwe.

10AqûbûEsawketinserrûyêbavêxweÎshaqûgiriyan. ÎshaqsedûheştêsalîbûdemakuliwelatêKenanê,li Hebronê,mir,ûkurênwîewbirinşikeftaMakpêlayê,ya kuBirahîmjikurênHîtîwekmilkêgoristanêkirîbû.

11HemûpadîşahênwelatêKenanêbiAqûbûEsawreçûn kuÎshaqveşêrinûhemûpadîşahênKenanêdimirinaÎshaq derûmetekmezingirtin

12KurênAqûbûkurênEsawbêpêlavlidoraxwegeriyan, dimeşiyanûşîndigirtinhetakugihîştinKireat-Arba.

13ÛAqûbûEsawbavêxweÎshaqdişikeftaMakpêlayê de,yaliKireat-ArbayêliHebronêveşartin,ûwanewbi rûmetekepirmezin,mînamerasîmacenazeyêpadîşahan, veşartin

14Aqûbûkurênwî,ûEsawûkurênwî,ûhemûpadîşahên Kenanêşînekemezinûgiranliserwîdanîn,ewveşartinû gelekrojanşîngirtin

15ÛpiştîmirinaÎshaq,wîpezûmilkênxweûhertiştê xwedakurênxweûEsawjiAqûbregot:«Vaye,ezjite ricadikim,hertiştêkubavêmehiştiye,emêbikindubeşû ezêhilbijêrim»Aqûbgot:«Emêwisabikin»

16AqûbhemûtiştênkuÎshaqliwelatêKenanêhiştibûn, pezûmilk,hildaûliberEsawûkurênwîkirdubeşûji Esawregot:«Vaye,evhemûlibertene,nîvêkutu dixwazîbistînî,jixwerehilbijêre.»

17AqûbjiEsawregot:«Lêjitereguhbidekuezêçijite rebêjim:XudanXwedayêerdûezmananjibavûkalênme BirahîmûÎshaqregot:‹Ezêvêaxêbidimnîjadateheta hetayêwekmîrat›»

18Nihahemûtiştêkubavêmehiştiyeliberteye,ûvaye hemûwelatliberteye;tujinavwançibixwazîhilbijêre.

19Hegertutevahiyawelêtbixwazî,wêjiboxweû zarokênxwehetahetayêbigire,ûezêvêdewlemendiyê bistînim,ûegertudewlemendiyêbixwazî,wêjixwere bigire,ûezêvêerdêjiboxweûzarokênxwebistînimda kuewhetahetayêmîrasbimînin

20WêdemêNebayot,kurêÎsmaîl,bizarokênxwereliwî welatîbû,ûEsawwêrojêçûûpêşêwirîûgot:

21AqûbwihajiminregotûwihabersivamindaNiha şîretaxwebideûemêguhdarîbikin.

22Nebayotgot:«EvçiyekuAqûbjiteregot?Vaye, hemûzarokênKenanîliwelatêxwebiewlehîdijînûAqûb dibêjekuewêwêbinifşêxwereherûhermîrasbigire.»

23Nihahereûhemûdewlemendiyabavêxwebigireû birayêxweAqûbliwîwelatîbihêle,wekkuwîgotiye.

24EsawrabûûvegeriyabaAqûbûhertiştêkuNebayot kurêÎsmaîlşîretkiribûkir;Esawhemûdewlemendiyaku Îshaqhiştibû,can,heywan,pezûmilkûhemûdewlemendî, hilda;tişteknedabirayêxweAqûb;Aqûbhemûaxa Kenanê,jiçemêMisrêhetaçemêFiratê,girtûewwek milkêherheyîjibozarokênxweûjibonifşaxwepiştîxwe hetahetayêgirt

25AqûbşikeftaMakpêlayêyaliHebronê,kuBirahîmji Efronkirîbû,jiboxweûdûndanawîwekmilkêgoristana herheyîjibirayêxweEsawgirt

26ÛAqûbevhemûtiştdipirtûkakirînêdenivîsandû îmzekirûbiçarşahidêndilsozevhemûtiştşahidîkir.

27EvewpeyvênkuAqûbdipirtûkêdenivîsandinûgot: WelatêKenanûhemûbajarênHîtî,Hîvî,Yebûsiyan, Amoriyan,PerîzîûGergaşiyan,hemûheftmiletjiçemê MisrêhetaçemêFiratê.

28ÛbajarêHîbronê,Kirêat-Arbaûşikeftatêde,Aqûb hemûjibirayêxweEsawbinirxekîmezin,wekmilkû mîratekjibodûndanaxweyaheta-hetayêkirî

29ÛAqûbpirtûkakirînêûîmze,fermanûqanûnûpirtûka eşkerekirîhilda,ewxistinnavfiraxekaxêdakudemek dirêjbimîninûewdandestêzarokênxwe

30Esawhemûtiştênkubavêwîpiştîmirinawîjibirayê xweAqûbhiştibûn,jimirovanbigirehetaheywanan,deve ûkeran,gaûberxan,zîvûzêr,kevirûbdelyûmûhemû dewlemendiyênkuyênÎshaqêkurêBirahîmbûn,girt;ji hemûtiştênkupiştîmirinaxweÎshaqhiştibû,tişteknema kuEsawjixwerenebiriba.

31Esawevhemûhildaûewûzarokênxwejibirayêxwe AqûbûzarokênwîdûrketinûçûnwelatêSeîrêHorî

32Esawdinavzar'êdSeîrdemilkbidestxistûjiwêrojê ûpêveEsawvenegeriyawelatêKenanê

33HemûaxaKenanêbûmîrateyazarokênÎsraêl, mîrateyekeherheyîûEsawbihemûzarokênxwereçiyayê Seîrmîratgirt

BEŞA48

1Diwanrojande,piştîmirinaÎshaq,Xudanemirdaûli seranserêdinyayêxelayekçêbû.

2Diwêdemêde,Firewnp'adşêMisrêliwelatêMisrêliser textêxwerûniştibû,lisernivînênxwedirêjbûbûûxewn dîtibû.Firewndixewnaxwededîtkuewlikêlekaçemê Misrêrawestiyaye

3Ûgavaewsekinîbû,wîdîtkuheftgayênqelew,goştxur ûxweşikjiçemderdiketin.

4Ûheftgayêndinênbêrûmetûbêxemlipeywanhatin,û heftgayênbêxemyênbêxemdaqurtandin,lêxuyabûna wanhînjîwekîyaberênexweşbû.

5Ûewşiyarbû,dîsarazaûcarekedinxewndît,ûdîtku heftsimbilêngenimliseryekstûnekîstûrûbaşderketin,û heftsimbilênziravênkujibayêrojhilatdihatintevizandin, lipeywanşînbûn,simbilênziravêntijîdaqurtandin,û Firewnjixewnaxweşiyarbû

6Sibehêpadîşahxewnênxwebibîranînûjiberxewnên wîruhêwîpiracizbûPadîşahlezkirûşandgazîhemû sêrbazûşehrezayênMisrêkirûewhatinûliberFirewn sekinîn.

7Padîşahjiwanregot:«Minxewndîtineûkesektuneku wanşîrovebike;wanjîjipadîşahregotin:«Xewnênxweji xulamênxwerevebêjeûbilaemguhbidinwan»

8Padîşahxewnênxwejiwanrevegotûhemûyanbiyek dengîbersivdanûgotin:«Bilapadîşahhetahetayêbijî; şîrovekirinaxewnênteeve.»

9Ewheftgayênbaşênkutedîtin,heftkeçênkudirojên dawîndejitereçêdibinnîşandidin,ûewheftgayênkute dîtinkupiştîwanderketinûewdaqurtandin,nîşanekinku keçênkujitereçêdibindêhemîdijiyanapadîşahde bimirin.

10Ûewtiştêkutedixewnaduyemîndedîtkuheftgamêş genimêntijîûbaşliseryekstûnîderdiketin,evşîroveya wane,kutudêdirojêndawîndeliseranserêwelatêMisrê jixwereheftbajaranavabikî;ûewtiştêkutejiheft

gamêşêtevizîdîtkupiştîwanşînbûnûdemakutebi çavênxweliwandinihêrîwandaqurtandin,nîşanekeku bajarênkutudêavabikîdêhemîdirojêndawînde,di jiyanapadîşahde,werinhilweşandin.

11Ûgavawanevgotingotin,padîşahguhêxweneda gotinênwanûdilêxwejîliserwannegirt,çimkîpadîşah bişehrezayiyaxwedizanibûkuewşîrovekirinekerasta xewnannadin;ûgavawanliberpadîşahaxaftinqedand, padîşahbersivawandaûgot:«Evçiyekuwejiminregot? Bêgumanwederewûderewgotine;jibervêyekêniha şîrovekirinarastaxewnênminbidin,dakuhûnnemirin 12Piştîvêyekêpadîşahfermandaûdîsaşandûgazî mirovênşehrezayêndinkirûewhatinûliberpadîşah sekinînûpadîşahxewnênxwejiwanrevegotinûhemûyan ligorîşîroveyayekembersivdanwîHêrsapadîşahgurbû ûewpirhêrsbûûpadîşahjiwanregot:«Bêgumanhûndi gotinênxwedederewandikinûderewandikin»

13PadîşahfermandakuliseranserêwelatêMisrê belavokekbêbelavkirinûbêgotin:«Padîşahûmezinênwî biryardanekuherzilamêşehrezakuşîrovekirinaxewnan dizaneûfêmdikeûîronayêberpadîşah,wêbimire» 14Ûewkesêkuşîrovekirinarastaxewnênwîjipadîşahre bêje,wêhertiştêkuewjipadîşahbixwazejêrebêdayîn

HemûşehrezayênwelatêMisrê,tevîhemûsêrbazû sêrbazênkuliMisrêûliGoşenê,liRamsesê,li Taxpanchesê,liSoarêûlihemûdeverênlisersînorên Misrêbûn,hatinberpadîşahûhemûliberpadîşahsekinîn 15Hemûeşraf,mîrûxulamênpadîşahjihemûbajarên MisrêhatinûhemûliberpadîşahrûniştinPadîşahxewnên xweliberşehrezaûmîranvegotûhemûyênkuliber padîşahrûniştibûnjivêdîtinêmatmayîman.

16Hemûmirovênşehrezayênkuliberpadîşahbûn,di şîrovekirinaxewnênwîdegelekdubendîhebûn;hinjiwan ewjipadîşahreşîrovekirinûgotin:«Ewheftgayênbaş heftpadîşahinkujidûndanapadîşahwêliserMisrê rabin»

17Ûewheftgayênxerabheftmîrênkudirojêndawînde lidijîwanradibinûwantunedikinin;ûewheftgayên genimheftmîrênmezinênMisrêne,kudişerênXudanê mepadîşahdedêbikevindestêheftmîrêndijminênxwe yênbêhêz

18Ûhinjiwanjipadîşahrebivîawayîşîrovekirinû gotin:«HeftgayênbaşbajarênxurtênMisrêne,ûheft gayênxerabjîheftmiletênwelatêKenanêne,kudirojên dawîndewêlidijîheftbajarênMisrêwerinûwanwêran bikin.»

19Ûewtiştêkutedixewnaduyemîndedît,yaheftguhên genimênbaşûxirab,nîşanekekuhikûmetaMisrêdêdîsa wekîberêvegeresernifşête

20Ûdidemaserweriyawîde,xelkêbajarênMisrêwêli dijîheftbajarênKenanêyênjiwanbihêztirderkevinûwan hilweşîninûhikûmetaMisrêwêvegeresernifşête.

21Ûhinjiwanjipadîşahregotin:«Şirovekirinaxewnên teeve:heftgayênbaşheftşahbanûnekutudêdirojên dawîndewanwekjinanbibînî,ûheftgayênxerabnîşan didinkuewjinhemûdêdijiyanapadîşahdebimirin»

22Ûewheftguhêngenimênbaşûxirabênkutedixewna duyemîndedîtin,çardehzarokin,ûdirojêndawîndeewê rabinûdinavxwedeşerbikin,ûheftjiwandêheftênkuji wanbihêztirinbişkînin.

23Ûhinjiwanevgotinjipadîşahregotin:«Heftgayên başnîşandidinkuheftzarokwêjitereçêbibin,ûewêdi rojêndawîndeheftzarokênzarokêntebikujin;ûheft guhêngenimênbaşênkutedixewnaduyemîndedîtin, ewmîrênkuheftmîrêndinênkêmtirbihêzwêdirojên dawîndelidijîwanşerbikinûwantunebikin,ûtoladoza zarokêntehilînin,ûhikûmetdêdîsavegeretolate»

24PadîşahhemûgotinênşehrezayênMisrêûşîrovekirina xewnênwîbihîst,lêyekjiwanjîlipadîşahxweşnehat 25Ûpadîşahbişehrezayiyaxwedizanibûkuewdivan hemûgotinandebitevahîrastneaxivîn,çimkîevjiXudan bûkugotinênşehrezayênMisrêtêkbibe,dakuÛsifjimala girtîderkeveûliMisrêmezinbibe.

26PadîşahdîtkujihemûşehrezaûsêrbazênMisrêtukes biawayekîrastpêreneaxivî,hêrsapadîşahgurbûûhêrsa wîdihundirêwîdeşewitî.

27Padîşahfermandakuhemûşehrezaûsêrbazjiberwî derkevin,ûhemûbişermûbêrûmetîjiberpadîşah derketin.

28PadîşahfermandakuliseranserêMisrêbelavokekbê şandindakuhemûsêrbazênliMisrêbênkuştinûyekji wanjînemîne.

29Serleşkerênparêzvanênpadîşahrabûnserxwe,heryekî şûrêxwekişandûdestbilêdanasêrbazûşehrezayênMisrê kirin.

30Piştîvêyekê,Merod,serbazêpadîşah,hatûliber padîşahçûserçokanûliberwîrûnişt

31Ûserbazjipadîşahregot:«Bilapadîşahherûherbijîû desthilatdariyawîliwelêtbilindbibe»

32Diwanrojande,piştîdusalan,tulixulamêxwehêrs bûyîûminxisteqefesê,ûezdemekêliqefesêmam,ezû serokênanpêj

33XulamekîÎbranîlicemmehebû,navêwîÛsivbû,jiber kuaxayêwîliwîhêrsbûbûûewxistibûgirtîgehanûewli wirxizmetkariyamedikir

34Ûpiştîdemekê,demakuemlinexweşxaneyêbûn,me dişevekêdexewndîtin,ezûserokênanpêj;meheryekli gorşîrovekirinaxewnaxwexewndît

35Emsibêhatinûemewjiwîxulamîregotin,ûwî xewnênmejimereşîrovekirin,jiherkesîreligorîxewna xwe,wîrastşîrovekir

36Ûçawakuwîjimereşîrovekir,bûyerjîwisabû;yekji gotinênwîneketerdê.

37Jibervêyekê,efendimûpadîşahêmin,bilagelêMisrê bêsedemnekujin;vaye,ewkolehînjîdimalêdejialiyê serleşkerêparêzvanan,xwediyêwîve,dimalagirtinêdeye.

38Hegerpadîşahbidilêxwebe,bilaewgazîwîbikeku ewwerepêşiyateûşîrovekirinarastaxewnakutedîtiyeji terebêje

39Padîşahgotinênserbazêbihîstûfermandakumirovên şehrezayênMisrêneyênkuştin

40PadîşahfermandaxulamênxwekuÛsifbîninberwî,û padîşahjiwanregot:«Herinbawîûwînetirsînin,nebeku ewşaşbibeûnizanibeçawabiaxive»

41XulamênpadîşahçûnbaYûsifûewbilezjizindanê derxistin,xulamênpadîşahporêwîtirşkirinûcilên zindanaxweguhertinûewhatberpadîşah.

42Padîşahlisertextêxweyêpadîşahiyêcilûbergekşahane lixwekiribûûlidorawîefodekzêrînhebû,zêrêxasêli serefodêdibiriqî,ûsîrûyaqûtûzumrûd,digelhemû

kevirênhêjayênliserserêpadîşah,çavdibiriqandinûÛsif pirlipadîşahmatmayîma.

43Ûtextêkupadîşahliserrûniştibûbizêrûzîvûbi kevirênonîksêhatibûnixumandin,ûheftêpileyênwê hebûn.

44LiseranserêwelatêMisrêadethebûkuherkesêku dihatbipadîşahrebipeyive,gerewmîrbûyaanjîyekîku diçavêpadîşahdebirûmetbûya,ewhildikişiyasertextê padîşahhetagavasîûyekem,ûpadîşahdadiketgavasîû şeşemînûbiwîrediaxivî

45Egerewyekjixelkêasayîbûya,ewhildikişiyapileya sêyem,ûpadîşahdadiketpileyaçaremûpêrediaxivî,û adetawanjîewbûkuherkesêkubihemûheftêzimanan dizanibûbiaxive,ewjiheftêpileyanhildikişiya,ûdiçûjor ûdiaxivîhetakudigihîştpadîşah

46Ûherkesêkunekaribûheftêyantemambike,ewbiqasî zimanênkudizanibûbiaxive,hildikişiya

47ÛdiwanrojandeliMisrêadetbûkukesekliserwan hukumneke,jibilîkesênkubiheftêzimanandiaxivin.

48ÛgavaYûsifhatberpadîşah,ewliberpadîşahheta erdêtewandûewhilkişiyaserpileyasêyemîn,ûpadîşahli serpileyaçaremînrûniştûbiYûsifreaxivî.

49PadîşahjiÛsivregot:«Minxewnekdîtûşîrovekarek tunekuwêrastşîrovebikeMinîroemirdakuhemû sêrbazûşehrezayênMisrêwerinbermin.Minxewnênxwe jiwanrevegotinûkesekîjîewbirastîjiminreşîrove nekir»

50Ûpiştîvêyekêminîrolisertebihîstkutumirovekîjîr îûtudikarîherxewnakutudibihîzîrastşîrovebikî

51ÛsivbersivaFirewndaûgot:«BilaFirewnxewnênxwe yênkuwîdîtinevebêje;şîrovekirinjiXwedêrene.Firewn xewnênxwe,xewnagaûxewnaguhêngenimjiÛsivre vegotûpadîşahdevjiaxaftinêberda

52ÛhingêYûsifliberpadîşahbiruhêXwedêcilkirû hemûtiştênkujiwêrojêûpêvewêbihatanaserêpadîşah dizanibûûşîrovekirinarastaxewnapadîşahdizanibûûli berpadîşahaxivî.

53ÛYûsifliberçavênpadîşahdilovanîdît,ûpadîşahguh ûdilêxwexwarkirûhemûgotinênYûsifbihîstÛYûsifji padîşahregot:«Nefikirekuewduxewnin,çimkîewtenê xewneke,jiberkutiştêkuXwedêhilbijartiyekuli seranserêwelêtbike,wîdixewnaxwedenîşanîpadîşah daye,ûevşîroveyarastaxewnateye:

54Heftgaûgamêşênbaşheftsalin,ûheftgaûgamêşên xirabjîheftsalin;evxewneke

55Vaye,diheftsalênkutênde,liseranserêwelêt firehîyekemezinwêhebe,ûpiştîwêheftsalênbirçîbûnê wêlipeywanbên,xelayîyekepirgiran;ûhemûfirehîwêji welêtbêjibîrkirinûxelayîwêniştecihênwelêtbixwe

56Padîşahxewnekdît,ûjibervêyekêxewnjiFir’ewnre hatdubarekirin,jiberkuevtiştjialiyêXwedêvehatiye destnîşankirinûXwedêwêdidemeknêzîkdewêpêkbîne.

57Nihaezêşîretekêbidimteûcanêteûcanêniştecihên welêtjixirabiyabirçîbûnêrizgarbikim,kutuliseranserê padîşahiyaxwelimirovekîpiraqilmendûzanabigere,ku hemûkarûbarênhikûmetêbizanibe,ûwîliserwelatê Misrêserkartayînbikî.

58ÛbilaewzilamêkutuliserMisrêdatînî,dibindestê xwedeserkardeyne,dakuewhemûxwarinênsalênxweş ênkutênberhevbikinûgenimkombikinûdiembarênte yêndiyarkirîdebihêlin

59Ûbilaewxwarinjiboheftsalênbirçîbûnêbiparêzin,da kuewjiboteûgelêteûtevahiyawelatêtepeydabibe,û tuûwelatêtejiberbirçîbûnêneyênqirkirin

60Bilafermanbêdayînkuhemûniştecîhênwelêtdiheft salênbaşde,herkesjizeviyaxwe,jihercûrexwarinê berhevbikeûdiembarênxwedebicihbike,dakudirojên birçîbûnêdejiwanrepeydabibeûewpêbijîn

61Evşîrovekirinarastaxewnateye,ûevşîretakujibo rizgarkirinagiyanêteûgiyanêhemûxulamêntehatiye dayîne

62PadîşahbersivdaûjiYûsifregot:«Kîdibêjeûkî dizanekugotinênterastin?»Ûwîjipadîşahregot:«Evê jibotenîşanekbejibohemûgotinênmin,kuewrastinû şîretaminjibotebaşe»

63Vayejinateîroliserkursiyazayînêrûniştiyeûewê kurekîbînedinyayêûtuêpêreşabibî;gavakuzarokêteji zikêdiyaxwederkeve,kurêteyêpêşîkuevdusalberê çêbûyewêbimireûtuêbizarokêkuîrojitereçêbibe, teselîbibî.

64Ûsivevgotinjipadîşahregotintemamkir,liber padîşahtewandûderketGavaÛsivjicempadîşahderket, ewnîşanênkuÛsivjipadîşahregotibûndiwêrojêdepêk hatin

65Ûşahbanûyêdiwêrojêdekurekanîdinyayêûpadîşah mizgîniyakurêxwebihîstûkêfxweşbû,ûgavaku peyamnêrjicempadîşahderket,xulamênpadîşahkurê mezinêpadîşahlierdêmirîdîtin

66Limalapadîşahşînûdengekmezinhebû,padîşahew bihîstûgot:«Evçidengûşînekumindimalêde bihîstiye?»Ûjipadîşahregotinkukurêwîyêmezin miriye;wêdemêpadîşahzanîkuhemûgotinênYûsifrast in,ûpadîşahjibokurêxwebizarokêkudiwêrojêdejiwî reçêbû,wekîkuYûsifgotibû,teselîda

BEŞA49

1Piştîvantiştan,padîşahşandûhemûefserûxulamên xwe,hemûmîrûeşrafênpadîşahcivandinûhemûhatin berpadîşah

2Padîşahjiwanregot:«Vaye,wehemûgotinênvîzilamê Îbranîûhemûnîşanênkuwîgotibûnkuwêpêkwerindîtin ûbihîstin,lêyekjigotinênwîjîneketerdê»

3Tudizanîkuwîşîrovekirinekerastaxewnêdayeûbê gumanewêpêkwere,jibervêyekênihaşêwirbikeû bizanibekatuêçibikîûwelatçawajibirçîbûnêrizgar bibe.

4Nihalêbigereûbibîne,geloyekîwekwîheye,kudidilê wîdeşehrezayîûzanînhebe,ûezêwîliserwelêtdeynim.

5ÇimkîtebihîstiyekuzilamêÎbranîçişîretdayevê derbarêdakuwelatjibirçîbûnêxilasbibe,ûezdizanimku welatjibirçîbûnêxilasnabebêyîşîretazilamêÎbranî,yê kuşîretdamin.

6Hemûyanbersivapadîşahdanûgotin:«ŞîretakuÎbranîli servêyekêdayebaşe;niha,eypadîşahême,vaye tevahiyawelêtdidestêtedeye,tiştêkujiterebaşxuya dike,bike»

7Wîkesêkutuhilbijêrîûyêkutubiaqilmendiyaxwe dizanîaqilmendeûdikarebiaqilmendiyaxwewelêtrizgar bike,padîşahwêwîtayînbikekuliserwelêtdibindestê xwedebe.

8Padîşahjihemûefseranregot:«Minfikirîkujidemaku XwedêhertiştêkugotiyejizilamêÎbranîreeşkerekiriye, liseranserêwelêtkesekwekwîaqilmendûşehrezatuneye; egerdiçavêwedebaşbe,ezêwîliserwelêtdeynim, çimkîewêbişehrezayiyaxwewelêtrizgarbike.»

9Hemûefseranbersivapadîşahdanûgotin:«Lêbelêdi qanûnênMisrêdehatiyenivîsandinûdivêneyêbinpêkirin kukeseknikareliserMisrêpadîşahiyêbikeûpiştîpadîşah nebeyêduyemîn,lêkesekîkuhemûzimanênmirovan dizane»

10Loma,xudanêmeûpadîşahême,vayeevzilamêÎbranî tenêbizimanêÎbranîdiaxive,ûewçawadikareliserme bibeduyemînkesêdibindesthilatdariyêde,zilamekîku zimanêmejînizane?

11Nihaemjitericadikinkutuwîbişînîûbilaewwere pêşiyate,ûwîdihertiştîdebiceribîneûçikutumaqûl dibînîbike

12Padîşahgot:«Wêsibêwerekirinûtiştêkutegotbaş e.»Ûhemûefserwêrojêhatinberpadîşah.

13ÛwêşevêXudanyekjimilyaketênxweyênxizmetkar şandûewçûwelatêMisrêbaÛsivMilyaketêXudanliser Ûsivsekinîûvaye,Ûsivşevêlimalaxwediyêxwedi zindanêdedinavnivînanderazabû,jiberkuxwediyêwîji berjinawîewdîsaxistibûzindanê

14MilyaketewjixewêhişyarkirûYûsifrabûserxweûli serlingênxwerawesta,ûmilyaketêXudanlihemberîwî rawestiyabûMilyaketêXudanbiYûsifreaxivîûwîdiwê şevêdehemûzimanênmirovanfêrîwîkirûnavêwîkir Yûsif

15ÛmilyaketêXudanjiwîçû,Ûsivvegeriyaûliser nivînênxwedirêjbû.Ûsivjidîtinakudîtmatmayîma.

16Ûsibê,padîşahhemûefserûxulamênxwegazîkirinû hemûhatinûliberpadîşahrûniştinPadîşahfermandaku Ûsivbînin.XulamênpadîşahçûnûÛsivanînberFirewn.

17Ûpadîşahderketderveûliserpileyêntexthilkişiya,û Yûsifbihemûzimananbipadîşahreaxivî,ûYûsifçûcem wîûbipadîşahreaxivîhetakuewdipileyaheftêyande gihîştberpadîşah,ûewliberpadîşahrûnişt

18PadîşahjiboÛsivgelekşabû,ûhemûkarmendên padîşahjîgavahemûgotinênÛsivbihîstin,bipadîşahre gelekşabûn

19Evyekliberçavênpadîşahûserkarbaşxuyabûku ÛsivlisertevahiyawelatêMisrêwekîduyemînpiştî padîşahweretayînkirinPadîşahjiÛsivregot:

20TeşîretdaminkuezliserwelatêMisrêzilamekî aqilmenddeynimserkar,dakubiaqilêxwewelêtji birçîbûnêrizgarbike;jibervêyekê,jiberkuXwedêev hemûtiştûhemûgotinêntejitereeşkerekirine,li seranserêwelêtzilamekîaqilmendûşehrezamînatetune ye 21ÛêdînavêtewêneÛsifbe,lênavêtewêZafnat Paneahbe;tuwêpiştîminduyemînbî,ûhemûkarûbarên hukumdariyaminwêligorîgotinatebin,ûgelêminwêli gorîgotinatederkeveûbikevehundir

22Herwihaxulamûefserênminwêjibindestêtemûçeya xweyakumehanejiwanretêdayînbistînin,ûhemûgelê welêtwêlibertebitewîne;tenêlisertextêminezêjite mezintirbim

23Padîşahzengilaxwejidestêxwederxistûdanîserdestê Yûsif,ûpadîşahcilûbergênşahaneliYûsifkir,tacek zêrîndanîserserêwîûzincîrekzêrîndanîserstûyêwî

24Padîşahfermandaxulamênxweûewlisererebeya duyemînapadîşah,kulihembererebeyapadîşahdiçû, siwarkirinûewliserhespêmezinûbihêzjihespên padîşahsiwarkirûdikolanênwelatêMisrêrebirin.

25Padîşahfermandakuhemûyênkulidef,tembûrû amûrêndinênmuzîkêdilîstinbiYûsifrederkevin;hezar def,hezarmekholotûhezarnebalimlipeywîçûn

26Ûpênchezarmêr,bişûrênkişandîyêndidestênxwede yêngeş,ûewliberYûsifdimeşiyanûdilîstin,ûbîsthezar jimezinênpadîşahbikemberênçermênbizêrpêçayî,li milêrastêyêYûsifdimeşiyan,ûbîsthezarlimilêçepêyê wî,ûhemûjinûkeçikliserbanandiçûnanlikolanan radiwestiyanûliYûsifdilîstinûkêfxweşdibûn,ûli xuyabûnaYûsifûlibedewiyawîtemaşedikirin

27Gelêpadîşahlipêşûlipiştwîdiçûn,rêbibixûrûbi kasyayêûbihercûrebîhnxweşênxweşbêhndikirinûli serrêmurûalobelavdikirinûbîstzilamanevgotinli seranserêwelêtbidengekîbilindliberwîragihandin:

28Tuvîmirovîdibînîkupadîşahewwekcîgirêxwe hilbijartiye?Hemûkarûbarênhikûmetêwêjialiyêwîve bênbirêvebirin,ûyêkufermanênwîbinpêbike,anjîheta erdêliberwîneçeerdê,wêbimire,jiberkuewlidijî padîşahûcîgirêwîserîhildide

29Ûgavamizgînvandevjibelavbûnêberdan,hemûgelê MisrêliberÛsivserêxwetewanderdêûgotin:«Bila padîşahbijî,bilapadîşahêwîyêduyemjîbijî!»Hemû niştecihênMisrêliserrêserêxwetewandGavamizgînvan nêzîkîwanbûn,ewserêxwetewandûbihercûredef, mekolûneballiberÛsivşabûn

30ÛYûsifliserhespêxweçavênxweberbiezmananve bilindkirûqêriyaûgot:«Ewfeqîranjiaxêradike,feqîran jizibilradikeEyXudanêOrdiyan,bextewareewmirovê kubitebawerdike»

31ÛsivbixulamûkarmendênFirewnreliseranserê welatêMisrêgeriyaûwanhemûwelatêMisrêûhemû xezîneyênpadîşahnîşanîwîdan

32ÛYûsifvegeriyaûwêrojêçûcemFirewn,ûpadîşahli welatêMisrêmilkêYûsifda,milkêzevîûrezêntirî,û padîşahsêhezartelantzîvûhezartelantzêr,kevirênonîks ûbdelyûmûgelekdiyariyandaYûsif.

33RojadinpadîşahfermandahemûgelêMisrêkujiÛsiv repêşkêşûdiyariyanbîninûherkesêkufermanapadîşah binpêbikedivêbimire;likolanabajêrcihekîbilindçêkirin ûliwircilûbergbelavkirinûherkesêkutiştekjiÛsivre anî,ewlicihêbilinddanî

34HemûgelêMisrêtiştekavêtinnavcihêbilind,yekî guharekîzêrîn,yêdinjîguharûguhar,ûfiraxêncûrbecûr ênjizêrûzîvçêkirî,ûkevirênonîksûbdelyûmavêtinser cihêbilind;heryekîjitiştêkuhebûyawîda

35ÛYûsifevhemûhildaûxistnavxezîneyênxwe,û hemûefserûeşrafênpadîşahbilindkirinYûsif,ûgelek diyariyandanwî,jiberkupadîşahewhilbijartibûkubibe yêduyemîn

36PadîşahşandbaPotîferayêkurêAhîramêkahînêOnêû keçawîyabiçûkOsnathgirtûdaÛsivwekjin

37Keçikpirxweşikbû,keçikekbû,zilamekkuqetnas nedikir,ûÛsivewwekjinanîûpadîşahjiÛsivregot:«Ez Fîrewnim,ûjibilîtekeswênewêredestanlingêxwe bilindbikedakuliseranserêwelatêMisrêrêberiyagelê minbike.»

38ÛgavaÛsivliberFirewnsekinî,sîsalîbûûÛsivjiber padîşahderketûliMisrêbûpadîşahêduyemîn.

39PadîşahsedxulamdaÛsivdakudimalawîdexizmeta wîbikin,Ûsivjîgelekxulamşandinûkirînûewdimala Ûsivdeman.

40HingêÛsivjixwerexaniyekpirmezinmînaxanîyên padîşahanliberhewşaqesrapadîşahavakir,ûwîdixanî deperestgehekmezinçêkir,xuyangekpirxweşikûjibo rûniştinawîguncan;sêsalanjiboavakirinaxaniyêxwe xebitî

41ÛYûsifjixweretextekîpirxweşikjizêrûzîvçêkir,û ewbikevirênonîksûbdelyûmêpêça,ûliserwêşibandina tevahiyawelatêMisrêûşibandinaçemêMisrêyêku tevahiyawelatêMisrêavdideçêkir;ûYûsiflisertextê xwedimalaxwedebiewlehîrûniştûXudanşehrezayiya Yûsifzêdekir.

42HemûxelkêMisrê,xulamênFirewnûmîrênwîjiÛsiv pirhezdikirin,çimkîevyekjiXudanjiboÛsivbû

43ÛYûsifartêşekeşerkerhebû,biordiyanûleşkeranjiçil hezarûşeşsedmêranpêkdihatkudikarinçekanhilgirin dakualîkariyapadîşahûYûsiflidijîdijminbikin,jibilî efserênpadîşah,xulamênwîûniştecihênMisrêyên bêhejmar

44ÛYûsifmertalûriman,kepçeûzirxûkevirênavêtina berazandamêrxasênxweyênbihêzûhemûartêşaxwe.

BEŞA50

1DiwêdemêdezarokênTarşîşêlidijîkurênÎsmaîlhatinû biwanreşerkirinûzarokênTarşîşêdemekdirêj Îsmaîliyantalankirin.

2ÛdiwanrojandezarokênÎsmaîlhindikbûnûew nekarînliserzarokênTarşîşêbiserbikevinûpirzorliwan hatdayîn.

3ÛkalûpîrênÎsmaîliyanjipadîşahêMisrêretomarek şandinûgotin:«Ezjiteredibêjim,serkarûleşkerên xulamênxwebişînedakualîkariyamebikindakuemli dijîzarokênTarşîşêşerbikin,çimkîemdemekdirêjeku wandiqedînin»

4Fir’ewnÛsivbimêrxasûordiyaxweyabihêzû mêrxasênxweyênbihêzjiqesrapadîşahşand 5EwçûnwelatêHawîlayêcemzarokênÎsmaîl,dakulidijî zarokênTarşîşêalîkariyawanbikinûzarokênÎsmaîlbi zarokênTarşîşêreşerkirinûÛsifTarşîşîtêkbirûhemû welatêwanxistbindestêxweûzarokênÎsmaîlhetaroja îroliwirdijîn.

6ÛgavawelatêTarşîşêhatebindestkirin,hemûTarşîşî revînûgihîştinsînorêbirayênxwe,zarokênJavan,ûYûsif bihemûmêrxasûartêşaxweyabihêzvegeriyaMisrê,yek jiwanjîwindanebû

7Ûdidestpêkasalêde,disaladuyemînapadîşahiyaYûsif liserMisrêde,Xudanheftsalanliseranserêwelêtgelek bereketda,wekkuYûsifgotibû,çimkîXudandiwanrojan deheftsalanhemûberhemênerdêpîrozkirûwanxwarinû pirtêrbûn

8Ûdiwêdemêde,dibindestêYûsifdekarmendhebûn,û ewhemûxwarinênsalênbaşberhevdikirin,salbisal genimkomdikirinûdixistinnavxezîneyênYûsif

9Ûhergavakuewxwarinberhevdikirin,Ûsiffermanda kuewgenimêdinavsîwanandebîninûhinekjiaxazeviyê jîbixwerebînindakuxeranebe

10ÛYûsifsalbisalligorvêyekêkirûwîwekqûma deryayêgelekgenimkomkir,çimkîembarênwîpirbûnû jiberpirbûnawannedihatinhejmartin

11HerwihahemûniştecihênMisrêdiheftsalênbaşdebi gelektiştandiembarênxwedehercûrexwarinberhev kirin,lêwanwekîkuÛsivkir,ewnekir

12ÛhemûxwarinakuYûsifûMisriyandiheftsalên firehiyêdeberhevkiribûn,jibodebaratevahiyawelêt,ji boheftsalênxelayêwekembarhatindabînkirin

13ÛxelkêMisrê,jibokudidemabirçîbûnêdedebara xwebikin,herkesîembarûcihêveşartinaxwebigenim tijîkirin

14Ûsifhemûxwarinênkukomkiribûlihemûbajarên Misrêbicihkir,hemûembargirtinûnobedardanînser wan

15JinaYûsif,Osnath,keçaPotîfera,dukurjiwîreanîn, MinaşeûEfrayîm,ûYûsifsîûçarsalîbûdemakuew çêbûn

16Ûxortmezinbûnûligorrêûşîretênwîçûn,ewjirêya kubavêwanfêrîwankiribû,neberbirastêvenejîberbi çepêveneçûn

17Xudanbixortanrebûûewmezinbûnûdihemû şehrezayiyêûdihemûkarûbarênhikûmetêdexwedî têgihîştinûjêhatîbûnbûnHemûkarmendênpadîşahû mezinênwîyênjiniştecihênMisrêxortanbilinddikirinû ewdinavzarokênpadîşahdemezindibûn

18Ûheftsalênbereketêyênkuliseranserêwelêthebûn,li dawiyêmanûheftsalênxelayêpiştîwanhatin,wekku Ûsivgotibû,ûxelayîliseranserêwelêtbelavbû

19HemûgelêMisrêdîtkuliwelatêMisrêxeladestpê kiriyeûhemûgelêMisrêembarêngenimvekirin,çimkî xelaliserwanzêdebûbû

20Ûhemûxwarinakudiembarênwandebû,tijîkêzikan bûûneguncawbûjiboxwarinê,ûliseranserêwelêtxela zêdebûûhemûniştecîhênMisrêhatinûliberFirewn girîyan,jiberkuxelagiranliserwanbû

21WanjiFirewnregot:«Xwarinbidexulamênxwe,çima emûzarokênmeliberçavêntejibirçîbûnêbimirin?»

22ÛFir’ewnbersivawandaûgot:«Çimahûngazîmin dikin?MaYûsiffermannedakudiheftsalênfirehiyêde genimjibosalênbirçîbûnêwerehilanîn?Çimaweguh nedadengêwî?

23GelêMisrêbersivapadîşahdaûgot:«Bicanêtesaxbe, axayême,xulamêntehertiştêkuÛsivfermandakirine, çimkîxulamêntediheftsalênbereketêdehemûberhemên zeviyênxweberhevkirinûhetarojaîrodiembarande danîn»

24Ûgavakuxelaliserxulamêntezêdebû,meembarên xwevekirin,ûvayehemûberhemênmetijîkêzikanbûnû jiboxwarinêneguncawbûn

25GavapadîşahhertiştêkubiserêxelkêMisrêdehatibû bihîst,jiberxelayêpirtirsiyaûpirtirsiya;ûpadîşah bersivagelêMisrêdaûgot:«Jiberkuevhemûtiştbiserê wedehatine,herinbaYûsif,hertiştêkuewjiweredibêje bikin,fermanênwîneşikînin

26HemûgelêMisrêçûnbaYûsifûjêregotin:«Xwarin bideme,lêçimaemlibertejibirçîbûnêbimirin?Çimkî mediheftsalandeberhemênxweberhevkir,wekkute fermanda,ûmeewdanînserembarê,ûevyekbiserême dehat.»

27ÛgavaÛsivhemûgotinêngelêMisrêûtiştênkubiserê wandehatibûnbihîst,hemûembarênxweyênberheman vekirûewfirotgelêMisrê

28Xelalîliseranserêwelêtzêdebû,ûlihemûwelatanxela hebû,lêliwelatêMisrêberhemhebûkubihatafirotin.

29HemûxelkêMisrêjibokirînagenimdihatincemÛsif, çimkîxelaliserwanzêdebûûhemûgenimêwanxera bûbû,ÛsifherrojewdifirothemûxelkêMisrê.

30HemûniştecihênwelatêKenanêûFilîstiyan,yênlialiyê dinêUrdunê,zarokênrojhilatûhemûbajarênwelatêndûr ûnêzîkbihîstinkuliMisrêgenimheye,ûhemûhatin Misrêkugenimbikirin,jiberkuxelaliserwangiranbû

31ÛYûsifembarêngenimvekirinûserkardanînserwan ûewherrojradiwestinûjiherkesêkudihatredifirotin

32ÛsivdizanibûkubirayênwîjîwêwerinMisrêdaku genimbikirin,jiberkuliseranserêwelêtxelahebû.Ûsiv fermandahemûgelêxwekuewvêyekêliseranserê welatêMisrêbelavbikinûgot:

33Jibopadîşah,yêduyemînûmezinênwanevekuher kesêkubixwazeliMisrêgenimbikire,xulamênxwe neşîneMisrêdakubikirin,lêkurênwîûherwehaher MisrîanKenanî,kujidepoyênkirînagenimliMisrêwere ûhereûliseranserêwelêtbifiroşe,ewêbimire,jiberku kesnikarebikirejibilîdebaramalbatawî

34Ûherkesêkuduansêheywananrêberîbike,wêbimire, çimkîmirovtenêdikareheywanêxwerêberîbike

35ÛYûsifnobedarliberderiyênMisrêdanînûfermanda wanûgot:«Herkesêkuweregenimbikire,bilahetaku navêwî,navêbavêwîûnavêbavêbavêwîneyênivîsandin, bilaewnekevehundirûhertiştêkudirojêdehatiye nivîsandin,bilaêvarênavênwanjiminrebişînindakuez navênwanbizanim»

36ÛsivliseranserêwelatêMisrêserkardanînûfermanda wankuvanhemûtiştanbikin.

37ÛYûsifevhemûtiştkirûevrêziknamedanî,daku bizanibebirayênwîkengêtênMisrêdakugenimbikirin;û gelêYûsifherrojligorîvangotinûrêziknameyênku Yûsiffermandabû,liMisrêbelavdibû

38Hemûniştecihênrojhilatûrojavaûhemûdinyayêliser qanûnûrêzikênkuÛsifliMisrêdanîbûbihîstin,û niştecihêndeverêndûrêndinyayêhatinûrojbirojliMisrê genimdikirinûdûrediçûn

39HemûefserênMisrêwekîkuÛsivfermandabû,kirinû dergehvanhemûkesênkujibokirînagenimdihatinMisrê, navênwanûnavênbavênxwedinivîsandinûherrojêvarê liberÛsivdianîn.

BEŞA51

1PiştîvêyekêAqûbbihîstkuliMisrêgenimheye,gazî kurênxwekirkuherinMisrêdakugenimbikirin,çimkîli serwanjîbirçîbûnekgiranhebû,ûwîgazîkurênxwekirû got:

2Vaye,ezdibihîzimkuliMisrêgenimheyeûhemûgelên dinyayêdiçinwirdakuwîbikirinNihaçimahûnliber hemûdinyayêxwetêrdikin?HûnjîherinMisrêûdinav yênkutênwirdejimerehinekîgenimbikirin,dakuem nemirin

3KurênAqûbguhdandengêbavêxweûrabûndakuherin Misrêdakudinavyêndinênkuhatibûnwirdegenim bikirin

4BavêwanAqûbemirdawanûgot:«Gavahûndikevin bajêr,jiberniştecihênwelêt,bihevrediyekderîre nekevinhundir»

5KurênAqûbçûnMisrêûkurênAqûbhertiştkirin,wekî kubavêwanfermandabûwan,ûAqûbBinyamînneşand, çimkîwîgot:«Nebekuqezayekliserrêwekîbirayêwî wereserêwîjî»ÛdehkurênAqûbçûn

6ÛgavakurênAqûbdirêdediçûn,jitiştêkubiÛsiv kiribûnpoşmanbûnûbihevreaxivînûgotin:«Em dizaninkubirayêmeÛsivçûyeMisrê,ûnihaemêlicihê kuemdiçinliwîbigerin,ûhekeemwîbibînin,emêwîji xwediyêwîbifîdyeyêbistînin,ûhekena,bizorê,ûemêji bowîbimirin.»

7KurênAqûbliservêyekêrazîbûnûjiberÛsivxwexurt kirin,dakuwîjidestêaxayêwîrizgarbikinKurênAqûb çûnMisrê.GavaewnêzîkîMisrêbûn,jihevveqetiyanûji dehderiyênMisrêderbasbûnDergevanandiwêrojêde navênwannivîsandinûêvarêewanînbaÛsif

8Ûsivnavjidestêdergevanênbajêrxwendinûdîtku birayênwîjidehderiyênbajêrketinehundirûwêdemê ÛsivfermandakuliseranserêwelatêMisrêevyekbê ragihandinûgot:

9Hemûparêzvanênembaranderkevin,hemûembarên genimbigirinûbilatenêyekvekirîbimîne,dakuyênku tênjêbikirin.

10ÛhemûefserênYûsifwêdemêwisakirinûhemû embargirtinûtenêyekvekirîhiştin

11ÛYûsifnavênbirayênxweyênnivîskîdanwîyêkuli serdikanavekirîbûûjêregot:«Herkesêkujibokirîna genimwerebate,navêwîbipirse,ûgavamirovênbivan navanwerinpêşiyate,wanbigireûbişîne,ûwanjîew şandin»

12ÛgavakurênAqûbhatinbajêr,ewlibajêrlihev civiyandakuberîkirînagenimliÛsifbigerin.

13Ewçûnberdîwarênfahişeyanûsêrojanlinavdîwarên fahişeyanliÛsivgeriyan,jiberkuwangumandikirku Ûsivwêdinavdîwarênfahişeyandewere,jiberkuÛsiv pirxweşikûbişikbû,ûkurênAqûbsêrojanliÛsiv geriyanûewnedîtin

14Ûewzilamêkuliserdikanêbû,linavênkuÛsivdabû wîgeriya,lênedît

15ÛwîjiÛsivreşandûgot:«Evsêrojderbasbûnûew mirovênkutenavênwandaneminnehatine;Ûsivxulam şandinkuliseranserêMisrêvanmirovanbigerinûbînin berÛsiv»

16XulamênÛsivçûnûhatinMisrêlêwannedîtin,çûn Goşenêlêewliwirtunebûn,dûreçûnbajarêRamsesêlê wannedîtin.

17Ûsivşazdehxulamşandindakubirayênxwebigerin,û ewçûnûliçaraliyênbajêrbelavbûn,çarjixulamketin malafahişeyanûwandehzilamliwirdîtinkulibirayê xwedigeriyan.

18Ûwançarzilamanewgirtinûanînberwîûhetaerdêli berwîtewandinÛsivliperestgehaxwelisertextêxwe rûniştibû,cilênşahanelixwekiribûûtacekzêrînamezinli serserêwîhebûûhemûmêrxasênbihêzlidorawî rûniştibûn.

19KurênAqûbÛsifdîtin,ûxuyangûbedewiyawîûrûyê wîdiçavênwandeecêbxuyabû,ûwandîsahetaerdêli berwîtewand.

20ÛYûsifbirayênxwedîtûewnaskirin,lêwanewnas nekir,jiberkuYûsifdiçavênwandepirmezinbû,jiber vêyekêwanewnasnekir

21Ûsivjiwanregot:«Hûnjikutên?»Hemûyanbersivda ûgotin:«XulamêntejiwelatêKenanêhatinekugenim bikirin,çimkîliseranserêwelêtxelaheyeûxulamênte bihîstinekuliMisrêgenimheye,jibervêyekêewdinav yêndindehatinekugenimbikirindakudebaraxwe bikin»

22Ûsivbersivawandaûgot:«Hegerhûnhatinekubikirin, wekîkuhûndibêjin,çimahûnjidehderiyênbajêrderbas dibin?Tenêdibekuhûnhatinekuliwelêtsîxuriyêbikin»

23HemûyanbihevrebersivaÛsivdanûgotin:«Newisa yeaxayêmin,emrastdibêjin,xulamêntecasûsnînin,lê emhatinekugenimbikirin,çimkîhemûxulamênte birayênhevin,kurênyekmirovîneliwelatêKenanê,û bavêmeemirdameûgot:«Gavahûndikevinbajêr,jiber niştecihênwelêt,bihevrejiyekderiyînekevinhundir»

24Ûsifdîsabersivawandaûgot:«Evtiştêkuminjiwere gotiyeye:Hûnhatinekuliwelêtsîxuriyêbikin,jibervê yekêhûnhemûjidehderiyênbajêrderbasbûn;hûnhatine kutazîbûnawelêtbibînin.

25Bêgumanherkesêkutêgenimbikire,ewdiçeûhûnsê rojinliwelêtin,ûhûndinavdîwarênfahişeyandeçidikin kuhûnevsêrojintêdene?Bêgumancasûsjîvantiştan dikin

26WanjiYûsifregot:«Dûrîaxayêmebekuwisabiaxive, çimkîemdiwanzdehbirane,kurênbavêmeAqûbliwelatê Kenanê,kurêÎshaq,kurêBirahîm,Îbranîne,ûvaye,yê herîbiçûkîroliwelatêKenanêlicembavêmeyeûyekjî nemaye,jiberkuewjimewindabûbû,ûmefikirîkudibe kuewlivîwelatîbe,jibervêyekêemliseranserêwelêtli wîdigerinûhetagihîştinemalênfahişeyandakuliwirli wîbigerin.»

27Ûsivjiwanregot:«Maweliseranserêdinyayêliwî geriyaye,hetakutenêMisirmayekuhûnlêbigerin?Û birayêwejî,tevîkuliMisrêbû,dimalênfahişeyandeçi bike?MawenegotiyekuhûnjikurênÎshaqêkurêBirahîm in,ûkurênAqûbwêdimalênfahişeyandeçibikin?»

28Wanjêregot:«JiberkumebihîstkuÎsmaîliyanewji medizînûjimerehatgotinkuwanewliMisrêfirotiyeû xulamête,birayême,pirxweşikûbiqîmete,jibervê yekêmegumankirkuewêbêgumandimalênfahişeyan debe,jibervêyekêxulamênteçûnwirdakuliwîbigerin ûjibowîfîdyebidin»

29Ûsivdîsabersivawandaûgot:«Bêgumanhûn derewandikinûderewandikin,dakuhûnjixwerebibêjin kuhûnkurênBirahîmin;birastîjîFir’ewnsaxe,hûn casûsin,jibervêyekêhûnhatinemalênfahişeyandaku hûnneyênnaskirin»

30Ûsivjiwanregot:«Niha,egerhûnwîbibîninûaxayê wîjiwepereyekpirzêdebixwaze,hûnêbidinê?»Wangot: «Wêbêdayîn»

31Ûwîjiwanregot:«Egeraxayêwîrazînebekubi pereyekgiranjêveqete,hûnêjibowîçibikin?»Wan bersivdaûgotin:«Egerewwînedeme,emêwîbikujinû birayêxwebigirinûherin.»

32Ûsivjiwanregot:«Evtiştêkuminjiweregotiyeye; hûncasûsin,jiberkuhûnhatinekuxelkêwelêtbikujin, çimkîmebihîstkudubirayênwejiberxwişkawehemû

xelkêŞexemêliwelatêKenanêkuştine,ûhûnnihajiber birayêxwehatinekuliMisrêjîhemantiştîbikin.»

33Tenêbivêyekêezêbizanimkuhûnmirovênrastin; egerhûnjinavxweyekîbişîninmalêdakubirayêweyê biçûkjibavêwebîneûwîbînevirbamin,ûbivêyekêezê bizanimkuhûnrastdibêjin

34Ûsivgazîheftêmêrxasênxweyênbihêzkirûjiwanre got:«Vanmêranbigirinûbîninqereqolê.»

35Ûzilamênbihêzdehzilamgirtin,ewgirtinûavêtin qereqolêûewsêrojandiqereqolêdeman

36ÛrojasisiyanÛsivewjiqefesêderxistinûjiwanregot: «Hekehûnmirovênrastin,jibokuhûnsaxbimînin,jixwe rewihabikin:Yekjibirayênwewêdiqefesêdebimîne demakuhûnherinûgenimjibomalbataxwebibinwelatê Kenanêûbirayêxweyêbiçûkbîninûbîninvirbamin,da kuezbizanimhûndemakuhûnvêyekêdikinmirovênrast in»

37ÛYûsifjinavwanderketûçûhundirêodeyêûgelek giriya,çimkîdilovaniyawîjibowanzêdebû,rûyêxwe şuştûvegeriyacemwan,Şimûnjiwangirtûfermandaku ewbêgirêdan,lêŞimûnnexwestkuwisabêkirin,jiberku ewzilamekîpirbihêzbûûewnikaribûnwîgirêdin.

38ÛYûsifgazîmêrxasênxweyênbihêzkirûheftê mêrxasbişûrênderxistîdidestênxwedehatinpêşiyawî,û kurênAqûbjiwantirsiyan.

39ÛYûsifjiwanregot:«Vîmirovîbigirinûhetaku birayênwîwerinbawî,wîdizindanêdebihêlinLê mêrxasênYûsifbilezûbezhatinûhemûyanŞimûngirtin dakuwîgirêdinŞimûnqîrînekbilindûtirsnakdaûqîrîn jidûrvehatbihîstin

40HemûmêrxasênYûsifjidengêqîrînêgelektirsiyanû ketinerdê

41HemûmêrênkubiÛsivrebûnreviyan,çimkîewji jiyanaxwepirditirsiyanûtenêÛsivûkurêwîMinaşeli wirmanMinaşekurêÛsivjîhêzaŞimûndîtûpirhêrsbû 42ManasakurêÛsivrabûserxweûçûcemŞimûn,lê ManasabimûştiyekêlipiştastûyêwîdaûhêrsaŞimûn rawestiya

43ManaşeŞimûngirtûbizorêewgirt,ewgirêdaûbirnav qefesêûhemûkurênAqûbjikirinaxortmatmayîman.

44Şimûnjibirayênxweregot:«Divêtukesjiwenebêje kuevlêdanaMisrîye,lêevlêdanamalabavêmine»

45Ûpiştîvêyekê,Yûsiffermandakugazîwîkesêkuli serembarêhatibûdanînbikin,dakukîsikênwanbiqasîku ewdikarinhilgirinbigenimtijîbike,ûpereyêherkesî vegerînekîsikawî,ûjiborêxwarinbidewan,ûwîbivî awayîbiwankir

46Ûsivfermandawanûgot:«Hayjixwehebinkuhûn fermanaminaanînabirayêxwe,wekîkuminjiwere gotiye,neşikîninGavahûnbirayêxwebîninvirbamin, wêdemêezêbizanimkuhûnmirovênrastinûhûnêdi welêtdebazirganiyêbikinûezêbirayêwevegerînimba weûhûnêbiaştîvegerinbabavêxwe»

47Hemûyanbersivdanûgotin:«ÇawakuXudanême gotiye,emêwisabikin!»Ûhetaerdêliberwîtewandin

48Herkesîgenimêxweliserkerêxwehildaûçûnwelatê Kenanêcembavêxwe.EwgihîştinotêlêûLêwîkîsika xwevekirdakuxwarinbidekerêxweLêwîdîtkupereyê wîyêgiranhînjîdikîsikêwîdeye

49Ewzilamgelektirsiyaûjibirayênxweregot:«Pereyê minvegeriyanûvaye,ewdikîsêmindeye.»Ewzilam gelektirsiyanûgotin:«Xwedêevçibimekir?»

50Ûhemûyangotin:«KuyedilovaniyaXudanjibavû kalênmere,jiBirahîm,ÎshaqûAqûbre,kuXudanîrome dadestêpadîşahêMisrêdakulidijîmehîlebike?»

51Cihûdajiwanregot:«BêgumanemliberXudan Xwedayêxwegunehkarin,jiberkumebirayêxwe,goştê xwefirotiye,ûhûnçimadibêjin:«KuyedilovaniyaXudan jibavûkalênme?»

52Rûbenjiwanregot:«Minjiwerenegot:‘Lidijîkur gunehnekin!’lêweguhnedamin?NihaXwedêwîjime dixwaze.Hûnçawadibêjin:‘KuyedilovaniyaXudanji bavûkalênme?’»

53Ûewşevliwîcîhîman,ûewsibehêzûrabûnûgenim liserkerênxwebarkirinûewbirinûçûnûgihîştinmala bavêxweliwelatêKenanê

54ÛAqûbûmaliyênwîderketinpêşwaziyakurênxwe,û AqûbdîtkubirayêwanSîmeonnelicemwane,ûAqûbji kurênxweregot:«BirayêweSîmeonlikuye,ezwî nabînim?»KurênwîhertiştêkuliMisrêhatibûserêwanjê regotin.

BEŞA52

1Ûewketinmalênxwe,herkesîtûrikênxwevekirinû dîtinkutûrikênpereyênherkesîliwirin;jibervêyekêew ûbavêwanpirtirsiyan.

2Aqûbjiwanregot:«Evçiyekuwebiminkir?Min birayêweYûsifşandkulirewşawebipirseûwejiminre got:«Cenawirekîkovîewxwar.»

3Şimûnbiwereçûkuxwarinêbikireûhûndibêjinku padîşahêMisrêewxistiyezindanêûhûndixwazin Binyamînjîbibindakuwîbikujinûporêminêspîbi xemgînîjiberBinyamînûbirayêwîYûsifbîningorê

4Jibervêyekê,kurêminnihabiwerenayêxwarê,çimkî birayêwîmiriyeûewtenêmaye,ûdirêyakuhûntêde diçindedibekuzirarêbiserêwîjîwere,çawakubiserê birayêwîhatiye

5Rûbenjibavêxweregot:«Hegerezkurêteneynimû nedimberte,tudêherdukurênminbikujî»Aqûbjîji kurênxweregot:«LivirbimîninûneçinMisrê,çimkî kurêminbiwerenayêMisrêûmînabirayêxwenamire.»

6Cihûdajiwanregot:«Hetakugenimxilasbibe,jiwîdûr bisekinin,paşêewêbêje:«Birayêxwebibinxwarê,gava kuewbibînekucanêwîûcanêmalbatawîjiberbirçîbûnê dixetereyêdeye»

7Ûdiwanrojande,liseranserêwelêtxelapirdijwarbûû hemûxelkêdinyayêdiçûnMisrêdakuxwarinbikirin,ji berkuxeladinavwandepirzêdebûûkurênAqûbsalekû dumehliKenanêmanhetakugenimêwanqediya 8Ûpiştîkugenimêwanqediya,hemûmalbataAqûbji birçîbûnêtengavbûûhemûzarokênkurênAqûblihev civiyanûnêzîkîAqûbbûnûhemûlidorawîgeriyanûjê regotin:«Nanbideme,çimaemhemûliberçavênteji birçîbûnêbimirin?»

9Aqûbgotinênzarokênkurêxwebihîstûgelekgiriya,û dilovaniyawîjibowançêbûAqûbgazîkurênxwekirû hemûhatinûliberwîrûniştin

10Aqûbjiwanregot:«Mawenedîtiyekuîrozarokênwe lisermindigirînûdibêjin:‘Nanbidinme,lêtune?Niha vegerinûjimerepiçekxwarinbikirin

11Cihûdabersivdaûjibavêxweregot:«Heketubirayê mebimerebişînî,emêherinxwarêûjiteregenimbikirin, lêheketuwîneşînîemêherinxwarê,çimkîbêguman padîşahêMisrêbitaybetîmeemirkirûgot:«Hetaku birayêtebiwerenebe,hûnêrûyêminnebînin,çimkî padîşahêMisrêpadîşahekîbihêzûbihêze,ûhekeembêyî birayêxweherinbawî,emêhemûwerinkuştin»

12Matunizanîûtenebihîstiyekuevpadîşahpirbihêzû jîre,ûliseranserêdinyayêkesekîmînawîtuneye?Vaye, mehemûpadîşahêndinyayêdîtineûmeyekîmînawî padîşahî,padîşahêMisrê,nedîtiye;bêgumandinavhemû padîşahêndinyayêdekesekjiAbîmelek,padîşahê Filîstiyan,mezintirtuneye,lêpadîşahêMisrêjiwî mezintirûbihêztire,ûAbîmelektenêdikarebiyekji efserênwîrewereberawirdkirin

13Bav,teqesrawîûtextêwî,ûhemûxulamênwîyênli berwîrawestayînedîtine;teewpadîşahlisertextêxwebi rûmetûxuyangêxweyêşahane,bicilênxweyênşahaneû tacekzêrînamezinliserserêxwenedîtiye;terûmetû rûmetakuXwedêdayewînedîtiye,jiberkuliseranserê dinyayêkesekîmînawîtune

14Bav,teşehrezayî,têgihîştinûzanînakuXwedêdidilê wîdedayenedîtiye,ûdengêwîyêşîrîndemakuewbime rediaxivînebihîstiye

15Bav,emnizaninkênavênmeûhertiştêkubiserême dehatiye,wîjitejîpirsîûgot:«Bavêtehînsaxeûbaşe?»

16TenedîtiyekukarûbarênhikûmetaMisrêjihêlawîve, bêyîkujiaxayêxweFir'ewnbipirse,birêvebibin;teew tirsûxofakuwîliserhemûMisriyançêkir,nedîtiye

17Ûherwehademakuemjiwîçûn,megefxwarkuemê liMisrêjîwekîbajarêndinênAmoriyanbikin,ûemji hemûgotinênwîyênkuwîlisermewekîsîxurandigotin pirhêrsbûn,ûnihademakuemdîsawerinpêşberîwî,tirsa wîdêbikevesermehemûyan,ûyekjimedênikaribe tiştekîpiçûkanmezinjêrebibêje

18Nihabavo,emjitelavadikinkurikbimerebişîne,em herinxwarêûjibodebaraxwexwarinjiterebikirin,ûji birçîbûnênemirinAqûbgot:«Çimateewqasxerabîlimin kirkujipadîşahregotkubirayekîteheye?Evçiyekute biminkir?»

19CihûdajibavêxweAqûbregot:«Kurikbidedestêmin ûemêrabinherinMisrêûgenimbikirinûpaşêvegerin,û gavaemvegerin,egerkurnelicemmebe,bilasûcdariya tehetahetayêliserminbe»

20Tehemûzarokênmedîtinekujibirçîbûnêliserte digirînûdidestêtedetuhêztunekuwantêrbikî?Niha biladilovaniyatejibowanwereûbirayêmebimere bişîneûemherin

21ÇimkîçawawêdilovaniyaXudanjibavûkalênmereli sertebêxuyakirin,gavatudibêjîkupadîşahêMisrêwê kurêtebistîne?BinavêXudanêzindî,ezêwînehêlimheta kuezwîbînimûlibertedeynim;lêjibomejiXudandua bikekuewbimeredilovanîbike,dakuemliberpadîşahê Misrêûmirovênwîbixweşîûdilovanîwerinpêşwazîkirin, çimkîegermederengnemaba,emênihacarekedinbikurê terevegeriyabûna

22Aqûbjikurênxweregot:«EzbiXudanXwedêbawer imkuewêwerizgarbikeûliberçavênpadîşahêMisrêû liberçavênhemûmirovênwîdilovaniyêbidewe»

23Niharabeûherebawîmirovî,jitiştênkuliwelêttên bidestxistindiyariyekêbigireûbîneberwî,ûbila XwedayêHerîZorliberwîrehmêliwebikeûbirayênwe yênBinyamînûŞimûnbiwerebişîne

24HemûzilamrabûnûbirayêxweBinyamînbirinû diyariyekmezinjibaştirînwelêtgirtin,ûherwihaduqat zîvjîgirtin

25AqûbbitundîfermandakurênxwederbarêBinyamîn deûgot:«Dirêyakuhûndiçindehayjiwîhebinûdirêde, nejîliMisrê,xwejiwîdûrnexin.»

26Aqûbjinavkurênxwerabûûdestênxwedirêjkirinûji bokurênxwejiXudanreduakirûgot:«YaXudan, Xwedayêerdûezmanan,peymanaxweyabibavême Birahîmrebibîrbîne,yabibavêminÎshaqrebibîrbîneû bikurênminredilovanîbikeûwannededestêpadîşahê Misrê;ezjiXwedêlavadikimkujibodilovaniyaxwebike ûhemûzarokênminrizgarbikeûwanjidestêMisrêrizgar bikeûherdubirayênwanjiwanrebişîne»

27HemûjinênkurênAqûbûzarokênwançavênxweber biezmananvebilindkirinûhemûliberXudangiriyanû gazîwîkirinkubavûkalênwanjidestêpadîşahêMisrê rizgarbike.

28ÛAqûbjibopadîşahêMisrêtomareknivîsandûda destêCihûdaûkurênxwejibopadîşahêMisrêûgot:

29JixulamêteAqûb,kurêÎshaq,kurêBirahîmÎbranî, mîrêXwedê,jipadîşahêbihêzûşehreza,eşkerekerêsiran, padîşahêMisrêre,silav

30Bilajixudanêmin,padîşahêMisrêrebizanibekuli welatêKenanêlisermexelagiranbû,ûminkurênxwe şandinbatekujimerepiçekxwarinbikirindakuem xwedîderkevin.

31Çimkîkurênminlidoraminkombûneûezjiber pîrbûnênikarimbiçavênxwebibînim,çimkîçavênminji berpîrbûnêpirgiranbûne,ûherrojjibokurêmin,jibo Yûsifêkujiberminwindabû,digirîm,ûminfermanda kurênxwekugavaewhatinMisrê,jiberniştecihênwelêt, ewjideriyênbajêrdernekevin.

32ÛminfermandawankuliMisrêbigerindakukurê minYûsifbigerin,belkîewliwirwîbibînin,ûwanewdît, ûteewwekcasûsênwelêthesiband.

33MamelisertenebihîstiyekutexewnaFir'ewnşîrove kiriyeûbirastîjêregotiye?Matuçawabiaqilmendiya xwenizanekukurênmincasûsinanna?

34Jibervêyekê,eyxudanêminûpadîşahêmin,vaye, minkurêxwelipêşiyateşandiye,wekîkutejikurênmin regotibû;Ezjitericadikimkuçavênxweliserwîbigirî hetakuewbiaştiyêbibirayênxwerevegerebamin

35Matunizanî,yanjîtenebihîstiyekuXwedayêmeçibi FirewnkirdemakuwîdiyaminSaragirt,ûçibiAbîmelek padîşahêFilîstiyankirjiberwê,ûherwehabavême BirahîmçibinehpadîşahênElamêkir,çawawîhemîbi çendzilamênkubiwîrebûnkuştin?

36ÛherwehaherdukurênminŞimûnûLêwîçibiheşt bajarênAmoriyankirin,çawawanewjiberxwişkawan Dînayêwêrankirin?

37ÛherwehajiberbirayêxweBinyamîn,wanjibo windakirinabirayêwîYûsifxweteselîkirin;gavakuew

bibîninkudestêkesekîjibowîserdestdibe,ewêjibowî çibikin?

38EypadîşahêMisrê,matunizanekuhêzaXwedêbime reye,ûXwedêhergavduayênmedibihîzeûherrojme nahêle?

39Ûgavakurênminjiminrebehsakiryarênteyênbiwan rekirin,minjibertegazîXudannekir,çimkîwêdemêtu dêbimirovênxwereberîkukurêminBinyamînbihata pêşiyatewindabibûya,lêminfikirîkujiberkukurêmin Şimûndimalatedebû,dibekutubiwîredilovanîbikî,ji bervêyekêminevtiştbitenekir

40NihavayekurêminBinyamînbikurênminretêbate, balaxwebidewîûçavênxwedeyneserwî,hingêXwedê wêçavênxwedeyneserteûliseranserêpadîşahiyate

41Nihaminhertiştêkudidilêmindeyejiteregot,ûva yekurênminbibirayênxweretênbate,rûyêhemûerdêji bowanbikoleûwanbiaştiyêbibirayênxwerebişîne 42ÛAqûbewtomardakurênxwedadestêCihûdayêda kubidinpadîşahêMisrê.

BEŞA53

1KurênAqûbrabûnûBinyamînûhemûdiyariyanbirinû çûnMisrêûliberÛsivsekinîn

2ÛsivbirayêxweBinyamînbiwanredîtûsilavdawanû evzilamhatinmalaÛsiv

3ÛYûsiffermandaserkarêmalaxwekuxwarinêbide birayênxwe,ûwîjîwisakir.

4Ûnîvro,ÛsivşandpeywanzilamankubiBinyamînre werinpêşiyawî,ûzilamanjiserkarêmalaÛsivrebehsa zîvênkuditûrikênwandehatibûnvegerandinkirin,ûwîji wanregot:«Wêjiwerebaşbe,netirsin!»Ûwîbirayêwan Şimûnanîbawan

5Şimûnjibirayênxweregot:«XwedayêMisriyangelek dilovanîliminkir,wekkuwebiçavênxwedît,wîez negirt,çimkîgavahûnjibajêrderketin,wîezazadkirimû dimalaxwededilovanîliminkir.»

6CihûdadestêBinyamîngirtûewhatinberÛsivûheta erdêliberwîtewand

7ÛzilamandiyarîdanÛsivûhemûliberwîrûniştinû Ûsivjiwanregot:«Hûnbaşin,zarokênwebaşin,bavê weyêkalbaşe?»Wangot:«Başe»ÛCihûdatomarêku AqûbşandibûhildaûdadestêÛsiv.

8ÛYûsifnamexwendûnivîsarabavêxwezanî,xwest bigirîûçûodeyekehundirînûgelekgiriyaûderket

9ÛçavênxwebilindkirûbirayêxweBinyamîndîtûgot: «Evbirayêweyekuwejiminreqalawîkir?»Û

BinyamînnêzîkîÛsivbû,Ûsivdestêxwedanîserserêwîû jêregot:«BilaXwedêliterehmbikekurêmin»

10ÛgavaÛsivbirayêxwe,kurêdiyaxwedît,dîsaxwest bigirîûkethundirêodeyêûliwirgiriya,rûyêxweşuştû derketûnegirîûgot:«Xwarinêamadebikin».

11ÛYûsifkasekêgirtkujêvedixwar,ewjizîvbûkubi kevirênonîksûbdelyûmêxemilandîbûÛYûsifliber çavênbirayênxwedemakuewbiwîrerûniştibûnxwarinê likasêda

12Ûsivjimirovanregot:«Ezbivêkasaxwarinêdizanim kuRûbenêpêşî,ŞimûnûLêwîûCihûda,ÎsaxarûZebûlon jidayikekêne,ligorînifşênxwerûninûbixwin»

13Ûwîyêndinjîligorîjidayikbûnawanrêzkirinûgot: «Ezdizanimkuevbirayêweyêbiçûkbêbiraye,ûezjî,

mînawî,bêbirame,jibervêyekêbilaewbiminrerûneû xwarinêbixwe.»

14ÛBinyamînliberÛsivhilkişiyaûlisertextrûnişt,û mêrankirinênÛsivdîtinûewjiwanmatmayîman;û mêranwêdemêbiÛsivrexwarinûvexwarin,ûwîhingê diyarîdanwan,ûÛsivdiyariyekdaBinyamîn,ûMinaşeû Efrayîmkirinênbavêxwedîtin,ûwanjîdiyarîdanwî,û Osnatdiyariyekdawî,ûewpêncdiyarîdidestêBinyamîn debûn

15ÛYûsifşerabjiwanreanîkuvexwin,lêwannexwest vexwinûgotin:«JirojakuYûsifwindabûve,meşerab venexwariyeûxwarinênxweşnexwariye»

16ÛÛsivsondxwarûewpirzordanwanûwandiwê rojêdebiwîregelekvexwarinPiştreÛsivberêxweda birayêxweBinyamîndakubiwîrebiaxiveÛBinyamîn hînjîliberÛsivlisertextrûniştibû.

17Ûsivjêregot:«Tezarokanînedinyayê?»Ûwîgot: «Dehkurênxulamêteheneûevinnavênwan:Bela,Bexêr, Aşbal,Gêra,Neman,Axî,Roş,Mûpîm,KûpîmûOrd.Min navênwanlisernavêbirayêxweyêkuminnedîtiyedanîn 18Ûwîfermandawankunexşeyastêrkanawîbîninber wî,kuYûsifhemûdemandizanibû,ûYûsifjiBinyamînre got:«MinbihîstiyekuÎbranîbihemûşehrezayiyêdizanin, matutiştekîliservêyekêdizanî?»

19ÛBinyamîngot:«Xulamêtehemûşehrezayiyakubavê minfêrîminkiriyejîdizaneÛsivjiBinyamînregot: «NihalivêamûrêbinêreûfêmbikekubirayêteÛsivli Misrêlikuye,yêkutegotçûyeMisrê.»

20ÛBinyamînliwêamûrêbinexşeyastêrkênezmanan nihêrî,ûewaqilmendbûûtêdenihêrîdakubizanibe birayêwîlikuye,ûBinyamîntevahiyaaxaMisrêkirçar parçe,ûwîdîtkuewkesêkulisertextliberwîrûniştibû birayêwîYûsifbû,ûBinyamînpirmatmayîma,ûgava YûsifdîtkubirayêwîYûsifewqasmatmayîmaye,wîji Binyamînregot:«Teçidît,ûçimatumatmayîmayî?»

21ÛBinyamînjiÛsivregot:«Ezjivêyekêdibînimku birayêminÛsivlivirbiminrelisertextrûniştiye.Ûsivjê regot:«EzYûsifim,birayête,vêyekêjibirayênxwere eşkereneke;vaye,gavaewbiçin,ezêtebiwanrebişînim ûezêfermanbidimkuewdîsavegerinbajêrûezêteji wandûrbixim»

22Ûegerewcesaretbikinûjiboteşerbikin,wêdemêez êbizanimkuewjitiştêkubiminkirinepoşmanbûne,ûez êxwejiwanreeşkerebikim,ûegerewteberdindemaku eztebigirim,wêhingêtudêbiminrebimînî,ûezêbi wanreşerbikim,ûewêbiçin,ûezêjiwanrenebimnas.

23Diwêdemêde,Ûsivfermandaefserêxwekutûrikên wanbixwarinêtijîbike,pereyêherkesîbixetûrikênwîû kasajîbixetûrikênBinyamînûjiborêxwarinbidewan,û wanjîwisabiwankir

24Rojadinewzilamserêsibêzûrabûnûgenimliser kerênxwebarkirinûbiBinyamînreçûnûbibirayêxwe BinyamînreçûnwelatêKenanê

25GavaewjiMisrêdûrneçûn,Ûsivfermandaserkarê malaxweûgot:«Rabe,berîkuewjiMisrêpirdûrbikevin, lipeyvanmirovanbikeveûjiwanrebêje:«Çimawekasa axayêmindizî?»

26ÛefserêÛsivrabûûgihîştwanûhemûgotinênÛsivji wanregot;gavawanevtiştbihîst,ewpirhêrsbûnûgotin: «Yêkukasaaxayêtejêrebêdîtin,ewêbimireûemjî bibinkole»

27Ûewbilezûbezçûnûheryekjiwantûrikênxweji kerêxwedanxwarê,litûrikênxwenihêrînûkasadi tûrikênBinyamîndehatdîtinHemûyancilênxweçirandin ûvegeriyanbajêr.LiserrêliBinyamînxistin,bênavberlê dixistinhetakuewgihîştbajêrûliberÛsivsekinîn.

28HêrsaCihûdagurbûûgot:«Vîzilamîîrotenêjibo wêrankirinaMisirêezvegerandim»

29ÛewmirovgihîştinmalaÛsivûdîtinkuÛsivliser textêxwerûniştiyeûhemûmêrxasênbihêzlirastûçepê wîrawestiyane

30Ûsivjiwanregot:«Evçikarêweyekuwekasamina zîvstandûhûnçûn?Lêezdizanimkuwekasaminstand dakuhûnbizaninbirayêwelikîjanbeşêwelête.»

31Cihûdagot:«Emjixweyêxwereçibêjin,emçi biaxivinûemçawaxwemafdarbibînin?Xwedêîrosûcê hemûxulamêntedît,jibervêyekêîroevtiştbimekir.»

32ÛsivrabûûBinyamîngirtûbizorêjibirayênwîgirt EwgihîştmalêûderîliberwankilîtkirÛsivfermanda serkarêmalaxwekujiwanrebêje:«Padîşahwihadibêje: ‘Bixêrûsilametîherinbabavêxwe,vayeminewzilamê kukasamindidestêwîdehatibûdîtin,girt

BEŞA54

1ÛgavaCihûdatiştênkuYûsifbiwanrekiriyedît, Cihûdanêzîkîwîbûûderîşikandûbibirayênxwerehat pêşiyaYûsif

2CihûdajiÛsivregot:«Bilaevyekdiçavêaxayêminde nedijwarxuyabike,jikeremaxwe,geloxulamêtedikare libertepeyvekêbibêje?»Ûsivjêregot:«Biaxive»

3CihûdaliberÛsivaxivî,birayênwîjîliwirliberwan rawestiyabûnCihûdajiÛsivregot:«Gavaemcarayekem hatinbaxweyêxwekuxwarinbikirin,teemwekcasûsên welêthesabkirinûmeBinyamînanîberte,ûtuîrojî tinazêxwebimedikî»

4Jibervêyekê,bilapadîşahgotinênminbibihîzeûezjite ricadikimbirayêmebişînekuewjîbimerewerebabavê me,dakuîrocanêteûhemûniştecihênMisrênemirin

5Matunizanîdubirayênmin,ŞimûnûLêwî,jiber xwişkameDînayêçianînserêbajarêŞexemêûheft bajarênAmoriyan,ûherwehajibobirayêxweBinyamîn çikirin?

6Ûezbihêzaxwe,kujiherduyanmezintirûbihêztirim, îroliserteûwelatêtetêm,egertunexwazîbirayême bişînî

7MatenebihîstiyekuXwedayême,yêkuemhilbijart,ji berSarayêdiyame,yakujibavêmestand,çibiFirewnkir? Wîewûmalbatawîbibelayêngiranlêda,kuhetarojaîro Misrîvêkerametêjihevredibêjin?Xwedayêmejîwêji berBinyamînêkuteîrojibavêwîstandûjiberwan xerabiyênkutuîroliwelatêxwelisermedikî,wisabite bike;çimkîXwedayêmewêpeymanaxweyabibavême Birahîmrebibîrbîneûxerabiyêbîneserte,jiberkuteîro canêbavêmexemgînkiriye

8Nihaguhbidegotinênminênkuminîrojiteregotineû birayêmebişînekuhere,nexwetuûgelêwelatêtebişûr nemirin,çimkîhûnhemûnikarinliserminbiserbikevin.

9ÛsivbersivaCihûdadaûgot:«Çimatedevêxwefireh vekirûtuçimalisermepesnêxwedidîûdibêjî:«Hêzbite reye?BirastîjîFirewnsaxe,egerezfermanbidimhemû

mêrxasênxwekubitereşerbikin,bêgumantuûev birayêntedêdinavçîmêdebinavbibin.»

10CihûdajiÛsivregot:«Bêgumanjiteûjigelêtere lazimekuhûnjiminbitirsin.BinavêXudanêzindî,eger ezcarekêşûrêxwederxim,ezêcarekedinwîneximber qalikêhetakuezîrohemûMisriyannekujim,ûezêjite destpêbikimûjiFirewn,efendiyête,biqedînim»

11ÛYûsifbersivdaûjêregot:«Bêgumanhêznetenêya teye;ezjitebihêztirûbihêztirim,bêgumanheketuşûrê xwebikşînîezêwîbidimstûyêteûstûyêhemûbirayên te»

12Cihûdajêregot:«Egerezîrodevêxwelidijîtevekim, ezêtedaqurtînimûtujiserrûyêerdêbêjîûîroji padîşahiyatebêjî»Ûsivgot:«Egertudevêxwevekî,ez dikarimdevêtebikevirekîbigirimhetakutunikaribî peyvekêjîbibêjî;binêreçendkevirlibermene,birastîez dikarimkevirekîbigirimûtêximdevêteûçeneyênte bişkînim»

13Cihûdagot:«Xwedêşahidedinavberamedekume hetanihanexwestiyebitereşerbikin,tenêbirayêmebide meûemêjiteherin»Ûsivbersivdaûgot:«Birastîjî Firewn,egerhemûpadîşahênKenanêbiwerebicivin,hûn êwîjidestêminnegirin»

14Nihaherebabavêxwe,ûbirayêtewêjiminrebibe kole,çimkîwîmalapadîşahdizîkiriye.Cihûdagot:«Çiji tereûçijiborûmetapadîşahe,bêgumanpadîşahjimala xwe,liseranserêwelêt,zîvûzêrdişîne,çiwekîdiyarîanjî wekîxerc,ûtuhînjîliserkasaxwediaxivîkutexistibû kîsikabirayêmeûdibêjîkuwîewjitedizîye?»

15XwedênekekubirayêmeBinyamînanjîtukesjinifşa Birahîmvêyekênekedakujiteanjikesekîdin,çipadîşah be,çimîrbe,çijîjikesekîdin,diziyêbike

16Nihadevjivêsûcdarkirinêberde,dakuhemûdinyabi gotinêntenebihîze,yênkudibêjin:‘PadşêMisrêjibo hindikzîvbivanmirovanreşerkir,wansûcdarkirû birayêwanwekkolegirt’

17ÛYûsifbersivdaûgot:«Vêkasêjixwerebigireûji minhereûbirayêxwewekkolebihêle,çimkîdizmafê kolebûnêye»

18Cihûdagot:«Çimatujigotinênxweşermnakîku birayêmedihêlîûkasaxwedistînî?Bêguman,egertu kasaxwebidîme,anjîhezarqatzêdetir,emêbirayêxwe jibopereyêkudidestêtukesîdeyenehêlin,dakuemli serwînemirin»

19ÛYûsifbersivda:«Çimatebirayêxweterkkirûewbi bîstzîvfirothetarojaîro,maçimatujîhemantiştîbivî birayêxwerenakî?»

20Cihûdagot:«Xudandinavberaminûtedeşahideku emşerêntenaxwazin;nihabirayêmebidemeûemêbê pevçûnjiteherin»

21ÛYûsifbersivdaûgot:«Egerhemûpadîşahênwelêt bicivin,ewênikaribinbirayêtejidestêminbistînin. Cihûdagot:«Gavabavêmedibînekubirayêmebimere nayêûliserwîxemgîndibe,emêçijibavêxwerebêjin?»

22Ûsivbersivdaûgot:«Evtiştêkutudêjibavêxwere bêjîyeûbêje:‘Rêzlipeyselikêçûye

23Cihûdagot:«Bêgumantupadîşahî,çimatuvantiştan dibêjîûhukmênderewîndidî?Weyliwîpadîşahîkuwek teye»

24Ûsivbersivdaûgot:«Digotinênminênkuminjibo birayêweÛsivgotdetudarizandinekderewtuneye,çimkî

wehemûyanewbibîstzîvfirotMidyaniyan,lêwe hemûyanewjibavêxweînkarkirûjêregotin: ‘Cenawirekîxerabewxwariye,Ûsivperçeperçebûye’»

25Cihûdagot:«VayeagirêŞemdidilêmindedişewite, ezêhemûaxatebiagirbişewitînim.»Ûsivbersivdaûgot: «BêgumanTamaraxwîşkateyamêrête,yakukurênte kuştin,agirêŞexemêvemirand»

26Cihûdagot:«Hekeezmûyekjilaşêxwederxim,ezê hemûMisrêbixwînawêtijîbikim»

27Ûsivbersivdaûgot:«Adetêteevekutuwisabikîku tebibirayêxweyêkutefirotiyekir,ûtekincêwîdixwînê deşilkirûanîbabavêxwedakuewbêjekuheywanekî xerabewxwariyeûevxwînawîye.»

28GavaCihûdaevtiştbihîst,ewpirhêrsbûûhêrsawîdi hundirêwîdeşewitî,ûliwêderêkevirekliberwîhebûku giraniyawînêzîkîçarsedşekelbû.HêrsaCihûdagurbûû kevirbidestekîxwegirtûavêtezmananûbidestêxweyê çepêgirt

29Paşêewxistbinlingênxweûbihemûhêzaxweliser rûniştûkevirjihêzaCihûdayêbûtoz

30ÛsivkiryaraCihûdadîtûgelektirsiya,lêwîfermanda kurêxweManasaûwîjîbikevirêdinjîmînakiryara CihûdakirCihûdajibirayênxweregot:«Bilatukesjiwe nebêjekuevzilamMisrîye,lêbikirinavêyekêewji malbatabavêmeye.»

31ÛYûsifgot:«Netenêjiwerehêztêdayîn,çimkîemjî mirovênbihêzin,ûçimahûnlisermehemûyanpesnê xwedidin?»ÛCihûdajiYûsifregot:«Ezjiteredibêjim birayêmebişîneûîrowelatêxwewêranneke»

32ÛYûsifbersivdaûjiwanregot:«Herinûjibavêxwe rebêjin,wekkuweliserbirayêxweYûsifgot,heywanekî xerabewxwariye»

33CihûdabibirayêxweNeftelîrepeyivîûjêregot:«Lez bike,nihahereûhemûkolanênMisrêbijmêreûwereji minrebêje»Şimûnjêregot:«Bilaevtiştjiterenebe tengahiyê;ezênihabiçimçiyêûkevirekîmezinjiçiyê rakimûliserherkesêliMisrêwêbişkînimûhemûyênku têdenebikujim»

34ÛÛsivhemûgotinênkubirayênwîliberwîdigotin bihîst,lêwannizanibûkuÛsivwanfêmdike,jiberkuwan texmîndikirkuewbiÎbranînizanebiaxive

35ÛYûsifjigotinênbirayênxwepirtirsiyakuewMisrê wêrannekin,ûwîfermandakurêxweMinaşeûgot:«Niha biçeûhemûniştecihênMisrêûhemûmêrxasênmêrxasli cemminbicivîne,bilanihaliserhespanûpeyaûbiher cûreamûrênmuzîkêwerinbamin.»Minaşeçûûwisakir.

36NeftelîçawakuCihûdafermandabûwî,çû,çimkî Neftelîwekgayênbilezsivikûlingênwîbilindbûn,liser guhêngenimdiçûûewdibinwîdenedişkestin

37ÛewçûûhemûkolanênMisrêjimartinûdîtkuew diwanzdehinBilezhatûjiCihûdayêregotCihûdayêjîji birayênxweregot:«Lezbikinûherkesşûrêxwedeyne serpiştaxweûemêliserMisrêwerinûhemûyanbikujin ûkesekîdinnemîne»

38ÛCihûdagot:«Vaye,ezêsêkolananbihêzaxwe wêranbikim,ûhûnêheryekkolanekwêranbikin»Û gavaCihûdaevtiştdigot,nihêrîkuniştecîhênMisrêû hemîzilamênbihêzbihercûreamûrênmuzîkêûbiqîrînek bilindberbiwanvehatin

39Ûhejmarawanpêncsedsiwarûdehhezarpiyade,ûçar sedzilambûnkubêşûrûrimê,tenêbidestûhêzaxwe dikarîbûnşerbikin

40Hemûmêrxasênbihêzbibahozûhawarekemezinhatin ûhemûkurênAqûbdorpêçkirinûewtirsandinûerdji dengêhawarawanlerizî

41ÛgavakurênAqûbevleşkerdîtin,ewjijiyanaxwepir tirsiyan,ûYûsifevyekkirdakukurênAqûbbitirsîneû arambibin

42ÛCihûda,gavadîtkuhinjibirayênwîditirsiyan,jiwan regot:«ÇimahûnditirsindemakukeremaXwedêbimere ye?»ÛgavaCihûdadîtkuhemûgelêMisrêbifermana Yûsifwandorpêçkiriyedakuwanbitirsîne,tenêYûsif fermandawanûgot:«Destêxwenedintukesîjiwan»

43HingêCihûdalezkirûşûrêxwekişandûbidengekî bilindûtalqîriya,bişûrêxwelêdaûlierdêketûhînjîli dijîhemûgelqîrînkir

44ÛgavaXudanevtiştkir,tirsûxofaCihûdaûbirayên wîxistsermêrxasûhemûgelêkulidorawanbûn.

45Hemûbidengêqîrînêreviyanûjitirsanketinserhevû gelekjiwanmirin,hemûjîjiberCihûdaûbirayênwîûji berÛsifreviyan.

46Ûdemakuewdireviyan,Cihûdaûbirayênwîhetamala FîrewnlipeywançûnûhemûreviyanCihûdadîsaliber Yûsifrûniştûwekşêrekîliwîqîrkirûqîrînekmezinû dijwarlêkir

47DengêqîrînêjidûrvehatbihîstinûhemûxelkêSukotê bihîstinûhemûMisirjidengêqîrînêlerizîûdîwarênMisir ûwelatêGoşenêjilerizînaerdêhilweşiyanûFirewnjîji textêxweketerdêûhemûjinênducanîyênMisirûGoşenê gavadengêlerizînêbihîstin,zarokêxwewindakirin,jiber kuewpirtirsiyan

48Firewinxeberşandûgot:«Evçitiştekuîroliwelatê Misrêqewimîye?»Ewhatinûhertiştjidestpêkêheta dawiyêjêregotinFirewintirsiyaûşaşmaûgelekîtirsiya

49Gavaevhemûtiştbihîst,tirsawîzêdetirbûûjiÛsivre şandûgot:«TeÎbranîanînebaminkuhûnhemûMisrê wêranbikin;tudêbivîxulamêdizçibikî?Berdeûbi birayênxwerehere,bilaemjî,tuûhemûMisir,jiber xerabiyawannemirin.»

50Ûegertunexwazîvêyekêbikî,hemûtiştênminênhêja jixwebavêjeûbiwanreherewelatêwan,egertujêhez bikî,çimkîewêîrotevahiyawelatêminwêranbikinû hemûgelêminbikujin;hetahemûjinênMisrêbiqîrîna xwejîjiberxwewindakirine;bibînekuwantenêbiqîrîn ûaxaftinaxweçikirine,ûegerewbişûrşerbikin,ewê welêtwêranbikin;nihatiştêkutudixwazîhilbijêre,çiez beçiÎbranîbe,çiMisirbeçiwelatêÎbranîbe.

51EwhatinûhemûgotinênFirewnênkuwîliserwî gotibûnjiÛsivregotinÛsivjigotinênFirewnûCihûda pirtirsiyaûbirayênwîhînjîliberÛsivbihêrsûhêrs sekinîbûn.HemûkurênAqûbmînagurînaderyayêûpêlên wêliÛsivqîrkirin

52ÛsivjibirayênxweûjiberFir'ewngelekditirsiyaû Ûsivlibahanedigeriyakuxwejibirayênxwerebidenasîn, dakuewhemûMisrêwêrannekin

53ÛsivfermandakurêxweMinaşşe,Minaşşeçûûnêzîkî Cihûdabû,destêxwedanîsermilêwîûhêrsaCihûda rawestiya

54Cihûdajibirayênxweregot:«Bilatukesjiwenebêje kuevkarêxortekîMisrîye,çimkîevkarêmalabavêmin e»

55ÛgavaÛsivdîtûzanîkuhêrsaCihûdarawestiyaye,ew nêzîkbûkubizimanênermbiCihûdarebipeyive.

56ÛsivjiCihûdaregot:«Birastîturastdibêjîûîrote îdiayênxweyênliserhêzaxwepiştrastkirin,ûbila Xwedayêteyêkujitehezdike,rehetiyatezêdebike;lêbi rastîjiminrebêjeçimajinavhemûbirayênxwetujiber xortbiminregengeşîdikî,jiberkutukesîjiminre peyvekjîliserwînegotiye»

57CihûdabersivaÛsivdaûgot:«Birastîtudizanîkuezji bokurlicembavêwîkefîlbûmûmingot:‹Hekeezwî neynimbawî,ezêhetahetayêsûcdarêwîbim›»

58Jibervêyekêezjinavhemûbirayênxwevenêzîkîte bûm,jiberkumindîtkutunexwazîbihêlîkuewjitehere; jibervêyekênihaezdikarimdiçavêtedekeremaxwe bibînimkutuwîbişînîkubimerewere,ûezêwekîcîgirê wîbimînim,dakudihertiştêkutudixwazîxizmetêlite bikim,jiberkutuminbişînîherkuderêezêbiçimkubi enerjiyekmezinxizmetatebikim

59Nihaminbişînebapadîşahekîbihêzkulidijîteserî hildaye,ûtudêbizanibîezêçibiwîûbiwelatêwîbikim; herçendsiwarîûpiyadeanjîmilletekîpirbihêzhebejî,ez êhemûyanbikujimûserêpadîşahbînimberte.

60MatunizanîanjînebihîstiyekubavêmeBirahîmbi xulamêxweEliyezerredişevekêdehemûpadîşahên Elamêbileşkerênxwetêkbirin,yekjîsaxnehiştin?Ûji wêrojêvehêzabavêmejimerewekmîratek,jibomeûji bonifşamehetahetayêhatdayîn

61ÛYûsifbersivdaûgot:«Turastdibêjî,ûderewdidevê tedetune,jiberkujimerejîhatgotinkuÎbranîxwedîhêz inûXudanXwedayêwanjiwanpirkêfxweşe,ûkîdikare liberwanbisekine?»

62Lêbelê,bivîşertîezêbirayêtebişînim,egertubirayê wî,kurêdiyawî,yêkutegotewjiteçûyeMisrê,liber minbînî;ûgavatubirayêwîjiminrebînî,ezêwîlişûna wîbigirim,jiberkutukesjibavêxwejibowînebûye garantî,ûgavaewwerecemmin,ezêbirayêwîyêkutuji bowîbûyîgarantîbiterebişînim.

63GavakuCihûdaevtiştgot,hêrsawîlidijîÛsivgurbû ûjiçavênwîxwînrijiyaûjibirayênxweregot:«Evmirov îroçawadixwazexweûhemûMisrêtunebike!»

64ŞimûnbersivdaÛsivûgot:«Mamedidestpêkêdejite renegotkuemnizaninewçûyekuderê,ûgeloewmirîye ansaxe,ûçimaaxayêminvantiştandibêje?»

65ÛYûsiflirûyêCihûdanihêrîûdîtkugavawîjêregot: «Birayêxweyêdinlişûnavîbirayîbînebamin,hêrsawî destpêkir»

66ÛYûsifjibirayênxweregot:«Bêgumanwegotku birayêwemiriyeanjîwindabûye,nihaegerezîrogazîwî bikimûewwerepêşiyawe,mahûnêwîlişûnabirayêwî bidinmin?»

67ÛYûsifdestbiaxaftinêkirûqîrkir:«Yûsif,Yûsif,îro werebaminûxwenîşanîbirayênxwebideûlibawan rûne»

68ÛgavaYûsifevtiştliberwangot,heryekîbiawayekî cudanihêrîdakubibîninYûsifwêjikuderêwereberwan

69Ûsivhemûkirinênwandîtûjiwanregot:«Çimahûnli virûwirdinêrin?EzYûsifimkuwefirotiyeMisrê,jiber vêyekêbilahûnxemgînnebinkuweezfirotim,çimkî

Xwedêezberîweşandimdakudidemabirçîbûnêde bibimalîkar.»

70GavabirayênwîgotinênÛsivbihîstin,jiwîgelek tirsiyanûCihûdajîjiwîgelektirsiya.

71ÛgavaBinyamîngotinênÛsivbihîst,ewlihundirê malêlipêşiyawanbûûBinyamînbezîbabirayêxweÛsiv, ewhembêzkirûxweavêtstûyêwîûewgiriyan

72ÛgavabirayênÛsivdîtinkuBinyamînliserstûyê birayêxweketiyeûbiwîregiriyaye,ewjîliserÛsivketin ûewhembêzkirinûbiÛsivregelekgiriya

73DenglimalaYûsifhatbihîstinkuewbirayênYûsifin, ûevyekliFîrewngelekxweşhat,jiberkuewjiwan ditirsiyakuMisrêwêrannekin.

74ÛFir'ewnxulamênxweşandinbaYûsifdakujibo birayênwîyênkuhatibûnbawîpîrozbikin,ûhemû serokênartêşûleşkerênkuliMisrêbûnhatinbaYûsifşa bibin,ûhemûMisirjibobirayênYûsifpirşabû

75ÛFir’ewnxulamênxweşandinbaYûsifûgot:«Ji birayênxwerebêjekuhertiştêxwebîninûbilawerinba min,ezêwanlibaştirînwelatêMisrêbicihbikim»Ûwan jîwisakir

76ÛYûsiffermandawîkesêkulisermalawîbûku diyarîûcilûbergjibirayênwîrebîne,ûwîgelekcilû bergênpadîşahiyêûgelekdiyarîjiwanreanîn,ûYûsifew dinavbirayênxwedebelavkirin.

77Ûwîjiherbirayêxwerecilênzêrûzîvûsêsedzîvda ûYûsiffermandakuhemûvancilênxwelixwebikinû bîninberFir’ewn.

78ÛgavaFir'ewndîtkuhemûbirayênYûsifmêrxasû bedewbûn,pirkêfxweşbû

79PaşêewjiberFir'ewnderketindakuherinwelatê Kenanê,cembavêxwe,ûbirayêwanBinyamînjîbiwanre bû

80ÛYûsifrabûûjiFîrewnyanzdeherebedawan,ûYûsif erebeyaxwedawan,kudirojakuliMisrêtacgirt,daku bavêxwebîneMisrê,lêsiwarbû;ûYûsifjihemûzarokên birayênxwerecilênligorîhejmarawanûjiheryekîresed zîvşand,ûjijinênbirayênxwerejîjicilênjinênpadîşah cilûbergşandin,ûewşandin

81Ûdehmêrdaherbirayêxwe,dakubiwanreherin welatêKenanêûxizmetêjiwanrebikin,dakudemaew tênMisrê,xizmetêjizarokênwanûhemûtiştênwanre bikin.

82ÛYûsifbidestêbirayêxweBinyamîndehciljibodeh kurênxweşandin,parekjizarokêndinênkurênAqûb zêdetir.

83ÛjiboFîrewnpêncîzîvûdeherebejiheryekîre şandin,ûdehkerênkuhemûtiştênxweşênMisrêbarkirî bûnjibavêwîreşandin,ûdehkerênjinênkugenim,nan ûxwarinjibobavêwîûhemûyênkubiwîrebûn,wek xwarinûvexwarinênrê

84Wîcilênzîvûzêr,bixûrûmur,gûzûxemlênjinanbi pirranîjixwişkaxweDînareşandinûewjijinênFir'ewnji jinênBinyamînrejîşandin

85Ûwîjihemûbirayênxweûjinênwanrehercûre kevirênonîksûbdelyûmda,ûjihemûtiştênhêjayêndi navgelêmezinêMisrêde,jihemûtiştênbihatişteknema jibilîtiştênkuYûsifjimalabavêxwereşandibû

86Ûbirayênxweşandûewçûn,ûbirayêxweBinyamînjî biwanreşand.

87ÛYûsifbiwanrederketdakubiwanredirêdebiçe sînorênMisrêûfermandawankuewwerinMisrê.

88Ûwîjiwanregot:«Liserrêşernekin,çimkîevji Xudanbûkugelekmiletjibirçîbûnêbiparêze,çimkîhîn pêncsalêndinjîwêliwelêtxelahebe.»

89Ûwîfermandawanûgot:«Demakuhûnbigihîjin welatêKenanê,jinişkêvedernekevinpêşberîbavêmin,lê biaqilmendîtevbigerin.»

90ÛYûsifdevjifermankirinawanberda,ewzivirîû vegeriyaMisrê,ûkurênAqûbbişahîûkêfxweşîçûn welatêKenanêbabavêxweAqûb

91Ûewgihîştinsînorênwelêtûjihevregotin:«Emêdi vêmijarêdeliberbavêxweçibikin?Egeremjinişkêve werinbawîûmeseleyêjêrebibêjin,ewêjigotinênmepir bitirseûbaweriyaxwebimeneyne»

92Ûewçûnhetakunêzîkîmalênxwebûn,ûwanSerax, keçaAşêr,dîtkujibopêşwazîkirinawanderdikeve,û keçikpirbaşûjîrbû,ûdizanibûçawaliserharpêlêdide 93Ûwangazîwêkirûewhatpêşiyawan,ûwêewmaç kirin,ûwanewgirtûtembûrekdanwêûgotin:«Nihahere pêşiyabavême,ûliberwîrûne,ûlitembûrêbixe,ûvan gotinanbêje.»

94Ûwanfermandawêkubiçemalawan,ûwêtembûr hildaûbilezberbiwanveçû,ûewhatûlinêzîkîAqûb rûnişt.

95Ûwêbaşlêxistûstrangot,ûbigotinênxweyênşîrîn got,Yûsif,apêmin,saxe,ûewliseranserêwelatêMisrê hukumdarîdike,ûnemiriye.

96Ûwêvangotinandubareûbilêvkir,ûAqûbgotinênwê bihîstinûewjiwîrexweşhatin

97Wîguhdarîkirdemakuwêducaranûsêcaranew dubarekirin,ûkêfawîjişîrîniyagotinênwêketdilêAqûb, ûruhêXwedêliserwîbû,ûwîdizanibûkuhemûgotinên wêrastin.

98GavaSeraxevgotinliberwîgotin,Aqûbpîrozkirûjê regot:«Keçamin,bilamirinqetlisertesernekeve,çimkî teruhêminvejand.Tenêliberminwekîkutegotiye bipeyive,çimkîtebihemûgotinênxweezşakirim»

99Ûwêberdewamkirbistranbêjiyavangotinan,ûAqûb guhdarîkirûevyekjêrexweşhat,ûewkêfxweşbû,û ruhêXwedêliserwîbû

100Demakuewhînbiwêrediaxivî,kurênwîbihespû erebeyanûcilênpadîşahîûxulamênkulipêşiyawan direviyanhatinbawî

101ÛAqûbrabûserxwedakuwanpêşwazîbike,ûdîtku kurênwîcilênpadîşahîlixwekiribûnûhemûxezîneyên kuYûsifjiwanreşandibûdîtin

102Ûwanjêregot:«AgahdarbekubirayêmeYûsifsaxe ûewliseranserêwelatêMisrêhukumdarîdikeûeweku çawamejiteregot,ewbimerepeyivî»

103ÛAqûbhemûgotinênkurênxwebihîstûdilêwîji gotinênwanlêda,çimkîhetakuwîhemûtiştênkuYûsif dabûwanûtiştênkuwîşandibûnwîûhemûnîşanênku Yûsifjiwanregotibûnedît,ewnikaribûbaweriyaxwebi wanbîne

104ÛwanderîliberwîvekirinûhemûtiştênkuYûsif şandibûnîşanîwîdan,heryekîtiştêkuYûsifşandibûdawî, ûewzanibûkuwanrastîgotibû,ûewbiçîrokakurêxwe pirkêfxweşbû

105ÛAqûbgot:«JibominbesekukurêminYûsifhîn saxe,ezêberîmirinaxwebiçimûwîbibînim»

106Kurênwîhertiştêkubiserêwandehatibûjêregotin ûAqûbgot:«EzêdakevimMisrêdakukurêxweû dûndanawîbibînim»

107AqûbrabûserxweûcilênkuÛsifjiwîreşandibûnli xwekirûpiştîkuşuştûporêxwetevizand,serpoşakuÛsif jiwîreşandibûdanîserserêxwe

108HemûxelkêmalaAqûbûjinênwancilênkuÛsivji wanreşandibûlixwekirinûjiboÛsivpirkêfxweşbûnku ewhînsaxbûûliMisrêhukumdarîdikir

109HemûxelkêKenanêevtiştbihîstinûhatinûbiAqûb repirşabûnkuewhînjîsaxbû

110ÛAqûbsêrojanjibowanziyafetekçêkir,ûhemû padîşahênKenanêûesilzadeyênwelêtxwarinûvexwarin ûdimalaAqûbdeşabûn

BEŞA55

1PiştîvêyekêAqûbgot:«EzêbiçimkurêxweliMisrê bibînimûdûrevegerimwelatêKenanêkuXwedêji Birahîmregotibû,çimkîeznikarimjiwelatêkuezlêji dayikbûmderkevim»

2AwapeyvaXudanjêrehatûgot:«Bihemûmaliyênxwe vedakeveMisrêûliwirbimîne,jidaketinaMisrênetirse, çimkîezêliwirtebikimmiletekîmezin»

3Aqûbdidilêxwedegot:«Ezêbiçimûbibînimkagelo tirsaXwedêdidilêkurêxwededinavhemûniştecihên Misrêdehînjîheye?»

4XudanjiAqûbregot:«LiserÛsivnetirse,çimkîewhîn jîbêqusûriyaxwediparêzekujiminrexizmetbike,wekî kudiçavêtedebaşxuyadike»ÛAqûbjibokurêxwepir kêfxweşbû.

5DiwêdemêdeAqûbligorgotinaXudanfermandakur ûmalbataxwekuherinMisrêûAqûbbikurûhemû malbataxwererabûûbişahîûdilşadiyêjiwelatêKenanê jiBîrşebayêderketûewçûnwelatêMisrê

6ÛgavaewnêzîkîMisrêbûn,AqûbCihûdaberîxweşand baÛsivdakurewşaliMisrênîşanîwîbide.Cihûdaligor gotinabavêxwekirLezkirûbezîûhatbaÛsivLiwelatê GoşenêjibohemûmalbatawîcihekdanîCihûdavegeriya ûbirêveçûbabavêxwe.

7Ûsiverebegirtûhemûmêrxasênxweyênbihêz, xulamênxweûhemûefserênMisrêcivandin,dakuherin pêşwaziyabavêxweAqûbbikin.FermanaÛsivliMisrê hatbelavkirinûgot:«HerkesêkuneçepêşwaziyaAqûb, wêbimire»

8Rojadin,YûsifbihemûMisrêre,bileşkerekîmezinû bihêz,derketrê,hemûyancilênketenûbinefşîlixwe kiribûnûbiamûrênzîvûzêrûbiamûrênxweyênşerjîli xwekiribûn

9Hemûbihercûreamûrênmuzîkê,bitembûrûdefançûn pêşiyaAqûb,liseranserêrêmurûdaragûzêbelavkirinû hemûbivîawayîçûn,ûjiqîrînawanerdlerizî.

10HemûjinênMisrêliserbanûsûrênMisrêçûn pêşwaziyaAqûbûtacapadîşahîyaFirewnliserserêÛsif bû,çimkîFirewnewşandibûbawîdakudidemaçûyîna pêşwaziyabavêxwedelixwebike

11ÛgavaÛsivpêncîgaqdûrîbavêxwebû,jierebeyê daketûberbibavêxwevemeşiyaHemûefserênMisrêû esilzadeyandîtinkuÛsivpeyaberbibavêxweveçûye,ew jîjierebeyêdaketinûpeyaberbiAqûbvemeşiyan.

12ÛgavaAqûbnêzîkîwargehaYûsifbû,Aqûbwargeha kubiYûsifreberbiwîvedihatdîtûevyekjêrexweşhat ûAqûbmatmayîma

13ÛAqûbjiCihûdaregot:«Ewzilamêkuezdiwargeha Misrêdedibînim,cilênpadîşahîlixwekiriye,cilûbergek pirsorlixwekiriyeûtacekpadîşahîliserserêwîheye,kî ye,kujierebeyaxwedaketiyeûberbimevetê?Cihûda bersivabavêxwedaûgot:«EwkurêteYûsifpadîşahe.» ÛAqûbbidîtinarûmetakurêxwekêfxweşbû

14Ûsivnêzîkîbavêxwebûûliberbavêxwetewandû hemûmêrênwargehêjîliberAqûbhetaerdêliberwî tewand

15ÛAqûbbazdaûbilezçûcemkurêxweÛsifûxweavêt stûyêwîûmaçkirHerduyangiriyanÛsifjîbavêxwe hembêzkirûmaçkirHerduyangiriyanûhemûxelkê Misrêjîbiwanregiriyan.

16AqûbjiÛsivregot:«Piştîkuminrûyêtedît,ezêbi şahîbimirim,jiberkutuhînsaxûbirûmetî»

17KurênAqûbûjinênwanûzarokênwanûxulamênwan ûhemûmalbataAqûbbiÛsivrepirgiriyan,ewmaçkirin ûbiwîrepirgiriyan

18ÛpiştreÛsivûhemûgelêwîvegeriyanMisrê.Aqûbû kurênwîûhemûzarokênmalbatawîbiÛsivrehatinMisrê ÛsivewliherêmaherîbaşaMisrê,liwelatêGoşenê,bicih kirin.

19Ûsivjibavûbirayênxweregot:«EzêherimûjiFirewn rebêjim:‹Birayênminûmalbatabavêminûhertiştêwan hatinebaminûvayeewliwelatêGoşenêne.›

20ÛÛsivwisakirûjibirayênxweRûben,ÎsaxarZebûlon ûbirayêxweBinyamînhildaûewdanîberFirewn 21ÛsivjiFirewnregot:«Birayênminûmalbatabavêmin ûhertiştêwan,tevîpezûdewarênwan,jiwelatêKenanê hatinecemmindakuliMisrêbimînin,jiberkuxelagiran liserwanbû.

22Fir’ewnjiÛsivregot:«Bavûbirayênxwelibeşaherî başawelêtbicihbike,hemûtiştênqencjiwankêmnekeû jibereketênwelêtbidewanxwarin.»

23Ûsivbersivdaûgot:«Vaye,minewliwelatêGoşenê bicihkirine,jiberkuewşivanin,bilaewliGoşenê bimîninûjiMisriyancudakeriyênxwebiçêrînin.»

24FirewnjiÛsivregot:«Hertiştêkuewjiteredibêjin,bi birayênxwebike»KurênAqûbliberFirewntewandinû biaştîjicemwîderketin.PiştreÛsivbavêxwebircem Firewn

25AqûbhatûliberFirewnserêxwexwarkir,Aqûbjî Firewnpîrozkirûçûderve;Aqûbûhemûkurênwîûhemû malbatawîliwelatêGoşenêbicihbûn

26Disaladuyemde,yanîdisedûsîsaliyajiyanaAqûbde, Ûsivdihemûrojênbirçîbûnêde,ligorîzarokênxwe,nan dabavûbirayênxweûhemûmalbatabavêxwe;tiştekji wanrekêmnebû

27ÛYûsifbeşaherîbaşatevahiyawelêtdawan;hemû rojênYûsifde,baştirînbeşaMisrêlicemwanbû;ûYûsif hersalcilûbergdawanûhemûmalbatabavêxwe;û kurênAqûbdihemûrojênbirayêxwedebiewlehîliMisrê man

28ÛAqûbhertimlisersifraYûsifdixwar,Aqûbûkurên wîbişevûrojjisifraYûsifdernediketin,jibilîtiştêku kurênAqûblimalênxwedixwarin

29ÛdirojênxelayêdehemûMisriyanjimalaYûsifnan dixwarin,çimkîhemûMisriyanjiberxelayêhertiştêxwe firotin

30ÛYûsifhemûerdûzeviyênMisrêbinanjiboFir’ewn kirî,ûYûsifdihemûrojênbirçîbûnêdehemûMisrêbinan dabînkir,ûYûsifhemûzîvûzêrênkujibogenimêkuli seranserêwelêtkirîbûn,dihatincemwî,berhevkir,ûwî gelekzêrûzîvkomkir,jibilîkevirênonîks,bdelyûmû cilênhêjayênkudemapereyênwanxilasbûn,jiheraliyê welêtjiYûsifreanîn

31ÛYûsifhemûzîvûzêrêkuketibûdestêwî,nêzîkîheftê ûdutelantênzêrûzîv,ûherwehakevirênonîksûbdelyûm bigelektiştan,hildaûYûsifçûûewliçarparçeyanveşart, ûwîbeşekliçolênêzîkîDeryayaSor,ûbeşeklikêleka çemêPerat,ûbeşasêyemînûçaremînliçolêlihember çolêPersûMedyayêveşart.

32Ûwîbeşekjizêrûzîvêmayîhildaûdahemûbirayên xweûhemûmalbatabavêxweûhemûjinênmalbatabavê xwe,ûyênmayîjînêzîkîbîsttelantzêrûzîvbirmala Firewn

33ÛYûsifhemûzêrûzîvêkumabûdaFirewnûFirewn ewxistxezîneyêûpiştîwêrojênbirçîbûnêliwelêtbidawî bûnûwanliseranserêwelêtçandinûçinînûsalbisal mîqdaraxweyaasayîbidestxistin;tiştekkêmasîliwan nema.

34ÛsivliMisrêbiewlehîmaûhemûwelatdibinşîretawî debû,bavêwîûhemûbirayênwîliwelatêGoşenêbicih bûnûewkirinmilk.

35ÛYûsifgelekkalûpîrbû,temenêwîgihîştibûastê,û herdukurênwî,EfrayîmûMinaşşe,hertimlimalaAqûb, tevîzarokênkurênAqûb,birayênwan,man,dakurêyên Xudanûşerîetawîhînbibin

36AqûbûkurênwîliwelatêMisrê,liwelatêGoşenê, dimanûliwirbicihdibûnûliwirzêdedibûnûzêdedibûn.

BEŞA56

1AqûbliwelatêMisrêhevdehsaljiyaûrojênjiyanaAqûb sedûçilûheftsalbûn

2DiwêdemêdeAqûbnexweşiyekegiranketûjibervê yekêmir,ûwîşandûkurêxweYûsifjiMisrêgazîkir ÛsifkurêwîjiMisrêhatûYûsifjîvegeriyababavêxwe

3AqûbjiÛsivûkurênwîregot:«Vayeezdimirim,û Xwedayêbavûkalênwewêserdanawebikeûwe vegerînewîwelatî,kuXudansondxwariyekupiştîwe bideweûzarokênwe.Jibervêyekê,gavaezbimrim,min dişikeftaliMaxpelayêyaliHebronê,liwelatêKenanê,li nêzîkîbavûkalênmindeveşêrin.»

4ÛAqûbsondxwarkukurênxweliMaxpêlayê,li Hîbronê,wîveşêrinûkurênwîjîliservêyekêsond xwarin

5Ûwîemirdawanûgot:«XudanXwedayêxwere xizmetêbikin,çimkîewêkubavûkalênwerizgarkir,wê wejîjihemûtengahiyêrizgarbike»

6ÛAqûbgot:«Hemûzarokênxwegazîminbikin»Hemû zarokênkurênAqûbhatinûliberwîrûniştinAqûbwan pîrozkirûjiwanregot:«XudanXwedayêbavûkalênwe wêhezarqatîzêdetirbideweûwepîrozbikeûbilaew pîroziyabavêweBirahîmbidewe»Ûhemûzarokênkurên Aqûbwêrojêpiştîkuwîewpîrozkirin,çûn.

7RojadinAqûbdîsagazîkurênxwekirûhemûkombûn ûhatinbawîûliberwîrûniştin.Aqûbwêrojêberîmirina xwekurênxwepîrozkirinHerkesîligorîbereketaxwe pîrozkir;vaye,dipirtûkaqanûnaXudanajiboÎsraîlêde hatiyenivîsandin.

8AqûbjiCihûdaregot:«Kurêmin,ezdizanimkutujibo birayênxwezilamekîbihêzî;liserwanhukumbikeû kurêntewêhetahetayêliserkurênxwehukumbikin.»

9Tenêkevanûhemûçekênşerfêrîkurênxwebike,daku ewbikaribinşerênbirayêxweyêkuliserdijminênxwe hukumdike,bikin

10ÛAqûbwêrojêdîsafermandakurênxweûgot:«Va yeezîrodinavgelêxwededicivim;minjiMisrêbibinûli gorfermanaminlişikeftaMakpêlayêdeminveşêrin»

11Lêezjiwelavadikimkutukesjikurênwemin hilnegire,tenêhûn,ûhûnêwihabiminbikin,gavahûn cenazeyêminhilgirinûbiwêrebibinwelatêKenanêdaku minveşêrin

12Cihûda,ÎsaxarûZebûlonwêlirojhilatêtabûtamin hilgirin,libaşûrRûben,ŞimûnûGad,lirojavaEfrayîm, MinaşşeûBinyamîn,libakurDan,AşêrûNeftelî

13BilaLêwîtiştekîbiwerehilnegire,çimkîewûkurên wîwêsindoqapeymanaXudanbiÎsraêliyanrediwargehê dehilgirin,bilakurêminÛsifjîhilnegire,çimkîbila rûmetawîwekîpadîşahbe;lêbelê,EfrayîmûMinaşewêli şûnawanbin

14Gavahûnminbibin,hûnêwihabiminbikin;jihemû tiştênkuezfermanêdidimwe,tiştekîpaşguhnekin;ûgava hûnvêyekêbiminbikin,Xudanwêweûzarokênwepiştî wehetahetayêbiqencîbibîrbîne

15Ûhûnkurênmin,heryekjiwanrêzêlibiraûpismamê xwebigirinûlikurênxweûlikurênkurênxweyênpiştî xweemirbikinkuherrojjiXudanXwedayêbavûkalên xwerexizmetêbikin.

16Jibokuhûnliserwîwelatîrojênxweyênjiyanêdirêj bikin,tuûkurênxweûkurênkurênxwehetahetayê,gava hûnliberXudanXwedêyêxweqencîûrastîyêbikin,di hemûrêyênwîdeherin

17Ûtu,kurêminYûsif,ezjitericadikimkubirayênteû hemûxerabiyênwanbibaxşîne,jiberkuXwedêevyekji bofeydeyateûzarokênteferzkiriye

18Ûkurêmin,birayênxwejiniştecihênMisrêrenehêleû dilêwanneêşîne,çimkîezwandispêrimdestêXwedêûdi destêtededakutuwanjiMisriyanbiparêzî;ûkurênAqûb bersivabavêxwedanûgotin:«Bavême,hertiştêkuteji merefermankiriye,emêwisabikin;bilaXwedêtenêbi merebe»

19Aqûbjikurênxweregot:«Gavahûnhemûrêyênwî biparêzin,bilaXwedêbiwerebeJirêyênwîneberbi rastêvenejîberbiçepêve,dakuhûntiştênqencûrastli berçavênwîbikin»

20Ezdizanimkudirojêndawîdeliserwelêtgelek tengahiyêngiranwêbiserwedewerin,belêzarokênweû zarokênzarokênwe,tenêjiXudanrexizmetêbikinûewê wejihemûtengahiyêrizgarbike

21ÛwêbibekugavahûnlipeyXwedêbiçindaku xizmetawîbikinûzarokênxweûzarokênzarokênxwehîn bikinkuXudannasbikin,wêhingêXudanjinavzarokên wexulamekîjiweûzarokênwereradikeûXudanwêwe bidestêwîjihertengahiyêrizgarbikeûwejiMisrêderxe

ûwevegerînewelatêbavûkalênwedakuhûnbiewlehî wêmîratbigirin.

22ÛAqûbdevjiemirdayînakurênxweberda,lingênxwe kişandnavnivînan,mirûtevlîgelêxwebû.

23ÛYûsifketeserbavêxweûgiriyaûliserwîgiriyaû ewmaçkir,ûbidengekîtalgazîkirûgot:«Bavêmin, bavêmin!»

24JinênkurêwîûhemûmalbatawîhatinûliserAqûb ketinûliserwîgiriyanûbidengekîbilindliserAqûb qêriyan

25HemûkurênAqûbbihevrerabûnserxwe,cilênxwe çirandinûhemûyanxurlipiştaxwedanîn,rûyêxwekirin erdêûxwelîliserserêxweberbiezmananveavêtin.

26EvtiştjijinaOsnathÛsifrehatgotin,ewrabûûtûrikli xwekirûewûhemûjinênMisrîyênpêrehatinûjibo Aqûbşîngirtinûgiriyan.

27ÛhemûxelkêMisrêyênkuAqûbnasdikirin,wêrojê gavaevtiştbihîstinhatinûhemûMisrîgelekrojangiriya 28ÛgavajinbihîstinkuAqûbmiriye,jiwelatêKenanêjî hatinMisrêûliMisrêheftêrojanjibowîgiriyan

29Ûpiştîvêyekê,Ûsivfermandaxulamênxweyênbijîşk kubavêwîbimurûbixûrûhercûrebixûrûrûnêbîhnxweş mîzbikin,ûbijîşkanAqûbmîzkirin,wekîkuÛsivferman dabûwan

30HemûgelêMisrêûrûspîûhemûxelkêwelatêGoşenêli serAqûbgiriyanûşîngirtin,hemûkurênwîûzarokên malbatawîgelekrojanliserbavêxweAqûbşîngirtinûşîn girtin.

31Ûpiştîkurojêngirînawîderbasbûn,didawiyaheftê rojande,ÛsivjiFirewnregot:«Ezêherimûbavêxweli welatêKenanêveşêrim,wekîkuwîsondxwaribûmin,û piştreezêvegerim»

32FirewnÛsivşandûgot:«Herebavêxwe,wekkuwîgot ûwekkutesondxwar,veşêre.ÛÛsivûhemûbirayênxwe rabûnkuherinwelatêKenanêdakubavêxweAqûb veşêrin,wekkuwîjiwanregotibû»

33ÛFir’ewnemirdakuliseranserêMisrêbelavbibeû bêje:«HerkesêkubiYûsifûbirayênwîreneçewelatê KenanêdakuAqûbdefinbikin,wêbimire»

34HemûMisirjidengêFirewnbihîstûhemûbihevre rabûnserpiyanûhemûxulamênFirewn,rûspiyênmalawî ûhemûrûspiyênwelatêMisrêbiÛsivreçûnHemû karmendûesilzadeyênFirewnwekxulamênÛsivçûnku AqûbliwelatêKenanêveşêrin

35KurênAqûbtabûtakuewliserwêdirêjkiribûhilgirtin; ligorîhertiştêkubavêwanjiwanreemirkiribû,kurênwî jîwisabiwîkirin

36Darbestjizêrêsafbûûlidorawêbikevirênonîksû bdelyûmêhatibûxemilandin;ûqapaxadarbestêjizêr hatibûhunandinûbitêlanvehatibûgirêdan,ûçengelênji kevirênonîksûbdelyûmêliserwanhebûn

37ÛYûsiftacekzêrînamezindanîserserêbavêwîAqûb ûgopalekzêrînxistdestêwîûlidoradarbestê,wekîkudi jiyanapadîşahandeadethebû,dorpêçkirin

38HemûleşkerênMisrêbivîrêzîlipêşiyawîdiçûn,pêşî hemûzilamênbihêzênFir’ewnûzilamênbihêzênYûsif,û piştîwanjîyênmayîyênniştecihênMisrê,ûhemûbişûrû zirxênxwevehatibûnxemilandinûcilênşerliserwanbûn

39Hemûyênkudigirînûşîndigirtin,lihemberîtabûtêdûr diçûn,digirînûşînêdigirtin,ûyêndinjîlipeytabûtêdiçûn.

40ÛYûsifûmalbatawîbihevrenêzîkîcenazeyêçûn,bê pêlavûgirîyan,ûxulamêndinênYûsiflidorawîgeriyan; heryekjiwancilûbergênxwelixwekiribûnûhemûjîbi çekênxweyênşerçekdarbûn.

41PêncîxulamênAqûblipêşiyadarbestêçûnûliserrê murûgûzûhercûreyêbîhnxweşbelavkirinHemûkurên Aqûbênkudarbesthildigirtin,liserparfûmfiroşgehê dimeşiyan.XulamênAqûblipêşiyawandiçûnûliserrê bîhnxweşbelavdikirin

42ÛYûsifbikomekegirançûjorûwanherrojbivî awayîkirhetakugihîştinwelatêKenanêûgihîştingewriya Atadê,kulialiyêdinêUrdunêbû,ûliwêderêşînekepir mezinûgirangirtin.

43HemûpadîşahênKenanevtiştbihîstinûhemû,herkes jimalaxwe,sîûyekpadîşahênKenan,derketinûhemûbi mirovênxwerehatinkuliserAqûbşînbigirinûbigirîn.

44ÛhemûvanpadîşahantabûtaAqûbdîtin,ûtacêYûsifli serwêbû,ûwanjîtacênxwedanînsertabûtêûbitacan dorpêçkirin.

45ÛhemûvanpadîşahanliwîcihîbikurênAqûbûMisrê reşînekmezinûgiranjiboAqûbçêkirin,çimkîhemû padîşahênKenanêmêrxasiyaAqûbûkurênwîdizanibûn.

46ÛevdenggihîşteEsawûgot:«AqûbliMisrêmirû kurênwîûhemûMisirwîdibinwelatêKenanêdakuwî definbikin».

47EsawevtiştbihîstûliçiyayêSeîrdima,ûewbikurên xweûhemûgelêxweûhemûmalbataxwererabû, miletekîpirmezinbû,ûewhatinkuliserAqûbşînbigirin ûbigirîn

48ÛgavaEsawhat,jibobirayêxweAqûbşîngirt,hemû MisirûhemûKenandîsarabûnûliwir,digelEsaw,jibo Aqûbşînekmezingirtin

49ÛYûsifûbirayênwîbavêxweAqûbjiwiranînûçûn HîbronêdakuAqûbdişikeftêdelikêlekabavûkalênwî veşêrin

50EwgihîştinKireat-Arbayê,berbişikeftêve,ûgavaew hatin,EsawbikurênxwerelihemberÛsifûbirayênxwe sekinîûdişikeftêdeastengîçêkirinûgot:«Aqûbwêtêde neyêveşartin,jiberkuewameûbavêmeye»

51ÛÛsivûbirayênwîgotinênkurênEsawbihîstinû gelekhêrsbûnÛsivnêzîkîEsawbûûgot:«Evçigotine? BavêminAqûbpiştîmirinaÎshaq,bîstûpêncsalberê,ew jitebidewlemendiyekemezinkirî,ûhemûaxaKenanêjî jiteûjikurênteûjidûndanatepiştîtekirî»

52ÛAqûbewjibokurênxweûdûndanaxwepiştîxwe wekmîratekherheyîkirî,ûçimatuîrovantiştandibêjî?

53Esawbersivdaûgot:«Tuderewandibêjîûderewan dikî,çimkîminlivîwelatîtiştekîxwenefirot,wekkutu dibêjî,ûbirayêminAqûbjîlivîwelatîtiştekîminnekirî»

54Esawevtiştgot,dakubigotinênxweÛsivbixapîne, çimkîEsawdizanibûkudiwanrojande,demakuEsaw hertiştêxweyêliwelatêKenanêfirotAqûb,Ûsivliwir tunebû

55ÛsivjiEsawregot:«Bavêminevtiştdiqeydakirînê delicemtenivîsandineûbişahidanreşahidîkiriyeûva ye,ewlicemmeliMisrêye»

56Esawbersivdaûgot:«Qeydabîne,hertiştêkutudi qeydêdebibînî,emêwisabikin»

57ÛsivgazîbirayêxweNeftalîkirûgot:«Zûzûrazê, nesekine,ûezjitericadikimbireveMisrêûhemûtomarên kirînê,tomarênmohrkirîûyênvekirî,ûhemûtomarên

pêşînênkuhemûdanûstandinênmafêjidayikbûnêtêde hatinenivîsandin,bîne.»

58Ûtuwanbînevircemme,dakuemhemûgotinên Esawûkurênwîyênkuîrogotinejiwanbizanin.

59NeftelîguhdadengêYûsifûbilezûbezberbiMisrê vebazdaNeftelîjihemûgayênçolêsiviktirbû,jiberku ewbêyîkuwanbişkîne,lisergenimdiçû

60ÛgavaEsawdîtkuNeftelîçûyekutomaranbîne,ewû kurênwîlihemberşikeftêberxwedanaxwezêdekirinû EsawûhemûgelêwîrabûnserxweûlidijîÛsifûbirayên wîşerkirin

61HemûkurênAqûbûgelêMisrêlidijîEsawûmirovên wîşerkirinûkurênEsawûgelêwîliberkurênAqûbhatin şikandinûkurênAqûbjigelêEsawçilmêrkuştin

62ÛKûşîmkurêDan,kurêAqûb,wêdemêbikurênAqûb rebû,lêewnêzîkîsedgatîkdûrîcihêşerbû,çimkîewbi kurênAqûbrelikêlekatabûraAqûbmadakucihêşer biparêze

63ÛKûşîmlalûkerrbû,lêdîsajîdengêtirsûxofêdinav mirovandedibihîst

64Ûwîpirsîûgot:«Çimahûnmiriyannahêlindefinbikin, ûevtirsûxofekemezinçiye?»WanjîbigotinênEsawû kurênwîbersivdanwîEwdinîvêşerdebezîcemEsawû bişûrEsawkuştûserêwîjêkirûserêwîdûrketûEsawdi navxelkêşerdeket.

65ÛgavaKûşîmevyekkir,kurênAqûbliserkurênEsaw serketinûkurênAqûbbavêxweAqûbbizorêdişikeftêde veşartinûkurênEsawdîtin.

66ÛAqûbliHebronê,dişikeftaMakpêlayêde,ku BirahîmjikurênHîtîkirîbû,wekmilkêgoristanê,hate veşartinûbicilênpirbihahateveşartin.

67ÛtupadîşahekîewqasrûmetnedîtiyekuYûsifdi mirinabavêxwededayewî,jiberkuwîewbirûmeteke mezinveşartiyemînaveşartinapadîşahan.

68ÛYûsifûbirayênwîjibobavêxweheftrojşîngirtin

BEŞA57

1PiştîvêyekêkurênEsawliHebronêlidijîkurênAqûb şerkirinûkurênEsawliHebronêlidijîkurênAqûbşer kirinEsawhînjîmirîrazabûûnehatibûveşartin 2ŞerdinavberawandedijwarbûûkurênEsawliber kurênAqûbşikest.KurênAqûbjikurênEsawheştêmêr kuştinûjigelêkurênAqûbyekjînemirDestêYûsifliser hemûgelêkurênEsawserdestbûûwîZefo,kurêElîfaz, kurêEsaw,ûpêncîjimirovênwîdîlgirtinûwanbi zincîrênhesinîgirêdanûdandestêxulamênxwedakuwan bibinMisrê.

3ÛgavakurênAqûbZefoûgelêwîdîlgirtin,hemûyên kumayîjimalaEsawpirditirsiyanjijiyanaxwe,dakuew jîneyêndîlgirtin,ûhemûbiElîfazkurêEsawûgelêwîre, bilaşêEsawrereviyanûewçûnserrêyaxweyaberbi ÇiyayêSeîrve

4EwgihîştineçiyayêSêîrûEsawliSêîrveşartin,lêserê wîbixwereneanîbûnSêîr,çimkîewliwîcihêkuşerlê bûbû,liHîbronêhatibûveşartin

5ÛgavakurênEsawjiberkurênAqûbreviyan,kurên AqûbhetasînorênSeîrlipeywanketin,lêgavaewlipey wanketin,jinavwanyekkesjînekuştin,çimkîcenazeyê Esawkuewbixwerehilgirtintevlihevîliwançêkir,ew reviyanûkurênAqûbjiwanvegeriyanûgihîştincihêku

birayênwanliHebronêbûn,ûewwêrojêûrojadinliwir manhetakujişerbêhnaxwevedan.

6ÛrojasisiyanhemûkurênSeîrêHorîûhemûzarokên rojhilat,komekemezinwekqûmaderyayê,civandinûçûn ûdaketinMisrêdakubiYûsifûbirayênwîreşerbikin,da kubirayênxwerizgarbikin

7ÛsivûhemûkurênAqûbbihîstinkukurênEsawûkurên rojhilatêjiborizgarkirinabirayênxwehatineserwanda kuşerbikin

8ÛYûsifûbirayênwîûmêrxasênMisrêyênbihêz derketinûlibajarêRamsesêşerkirin,ûYûsifûbirayênwî likurênEsawûkurênrojhilatêdarbeyekmezindan 9Ûşeşsedhezarmêrjiwankuştin,ûhemûmêrxasên mêrxasênzarokênSeîrêHorîdinavwandekuştin;tenê çendkesjiwanman,ûgelekjizarokênrojhilatûji zarokênEsawjîkuştin;ûElîfazêkurêEsawûzarokên rojhilathemûjiberÛsifûbirayênwîreviyan

10ÛYûsifûbirayênwîhetagihîştinSukotêlipeywan çûn,lêdîsaliSukotêsîmêrjiwankuştin,yênmayîjî reviyanûheryekjiwanreviyanbajarêxwe

11ÛYûsifûbirayênwîûmêrxasênMisrêyênbihêzbi şahîûdilşadiyêjiwanvegeriyan,çimkîwanhemû dijminênxwetêkbiribûn

12ÛZefokurêElîfazûmirovênwîhînjîliMisrêjibo kurênAqûbkolebûn,ûêşawanzêdebû.

13ÛgavakurênEsawûkurênSeîrvegeriyanwelatêxwe, kurênSeîrdîtinkuewhemûjiberşerêkurênEsawketine destêkurênAqûbûgelêMisrê.

14KurênSeîrjikurênEsawregotin:«Wedîtin,jibervê yekêhûndizaninkuevartêşjiboweyeûnezilamekî bihêzûnejîyekîşerkerêpispormaye.»

15Nihajiwelatêmederkevin,jimeherinwelatêKenanêû liwelatêkubavûkalênwelêdijîn,çimadirojêndawînde zarokênwewêmîrasêjizarokênmebistînin?

16Lêzar'êdEsawguhnedanzar'êdSeîrûzar'êdSeîr fikirînkubiwanreşerbikin

17KurênEsawbidizîjiboEngeasêp'adşêAfrîkayê,ewjî Dînhaba,şandinûgotin:

18Jinavmirovênxweçendkesanbişînebameûbila werinbameûemêbizarokênSeîrêHorîreşerbikin, çimkîwanbiryardayekubimereşerbikindakumeji welêtderxînin

19ÛAngeaspadîşahêDînhabahêwisakir,çimkîdiwan rojandeewdostêzarokênEsawbû,ûAngeaspêncsed peyayênmêrxasûheştsedsiwarşandinbazarokênEsaw 20ÛkurênSeîrjikurênrojhilatûjikurênMidyanre şandinûgotin:«WedîtkukurênEsawçibimekirin,jiber kuemhemabêjehemûdişerêwanêbikurênAqûbre hatintunekirin»

21Nihawerinbameûalîkariyamebikin,ûemêbihevre lidijîwanşerbikin,ûemêwanjiwelêtderxîninûtola birayênxweyênkudişerêwandebibirayênxwe,kurên Aqûbre,jibowanmirin,hilînin

22HemûxelkêrojhilatguhdazarênSeîrûnêzîkîheştsed mêrbişûrênkişandîhatinbawanWêdemêzarênEsawli çolaParanêbizarênSeîrreşerkirin

23HingêzarênSeîrliserkurênEsawserketinbidest xistinûzarênSeîrdiwêrojêde,diwîşerîde,jizarên EsawnêzîkîdusedmêrjigelêAngaasêpadîşahê Dînhabahêkuştin.

24ÛdirojaduyemîndezarênEsawdîsahatinkucareke dinbizarênSeîrreşerbikin,ûşercaraduyemînlidijî zarênEsawdijwarbûûjiberzarênSeîrewpiracizbûn

25ÛgavazarênEsawdîtinkuzarênSeîrjiwanbihêztirin, hinjizarênEsawzivirînûalîkariyazarênSeîrêndijminên wankirin

26ÛdişerêduyemdeliEngeyasêpadîşahêDînhabahê,ji gelêzarênEsawpêncîûheştkesjîmirin.

27Ûdirojasisiyande,zarokênEsawbihîstinkuhinji birayênwanjiwandûrketinedakudişerêduyemîndeli dijîwanşerbikin;ûgavazarokênEsawevtiştbihîstin,şîn girtin

28Wangot:«Emçibikinbibirayênxweyênkujimedûr ketindakualîkariyazarokênSeîr,dijminênme,bikin?»Û zarokênEsawdîsajiboAngaasêpadîşahêDînhabayê şandinûgotin:

29Dîsazilamêndinjimerebişînekuembiwanrelidijî zarokênSeîrşerbikin,çimkîewducaranjimegirantirbûn 30ÛAngaasdîsanêzîkîşeşsedmêrxasşandinbazarokên Esaw,ûewhatinkualîkariyazarokênEsawbikin 31Ûpiştîdehrojan,zarokênEsawdîsaliçolaParanêli dijîzarokênSeîrşerkirin.ŞerlidijîzarokênSeîrpirdijwar bûZarokênEsawdiwêdemêdeliserzarokênSeîr serketinbidestxistinZarokênSeîrliberzarokênEsaw hatinşikandinûzarokênEsawnêzîkîduhezarmêrjiwan kuştin

32HemûmêrxasênzarênSeîrdivîşerîdemirinûtenê zarokênwanênbiçûklibajarênwanman.

33HemûMidyanûzarênrojhilatêjişerrevînûgavadîtin kuşerliserwandijware,ewzarênSeîrhiştinûreviyan ZarokênEsawhetakugihîştinwelatêwan,lipeyhemû zarênrojhilatketin

34ÛzarokênEsawjiwannêzîkîdusedûpêncîmêrkuştin ûjigelêzarokênEsawdiwîşerîdenêzîkîsîmêrmirin,lê evxerabîbisayabirayênwanênkujiwandûrketindaku alîkariyazarokênSeîrêHorîbikin,hatserêwanZarokên Esawdîsajixerabiyabirayênxwebihîstinûdîsajibervê yekêşîngirtin

35Ûpiştîşer,zarokênEsawvegeriyanûvegeriyanSeîr,û zarokênEsawewênkuliwelatêzarokênSeîrmabûnkuştin; wanjinûzarokênwanjîkuştin,jibilîpêncîxortûkeçikên kuwanhiştkubijîn,keseksaxnehiştin,ûzarokênEsaw ewnekuştin,ûxortbûnkoleûkeçikênkuwanwekjin girtin

36KurênEsawlicihêkurênSeîrliSeyîrêbicihbûnû welatêwanmîrasgirtinûkirinxwediyêwê.

37ÛzarokênEsawhemûmilkêwelêtjizarokênSeîrre girtin,pez,gaûkelûpelênwan,ûhertiştêkuzarokênSeîr bû,zarokênEsawgirtinûzarokênEsawliSeîrlişûna zarokênSeîrmanhetarojaîroZarokênEsawerdligorî malbatênwanlipênckurênEsawdabeşkirin

38Ûdiwanrojande,zarokênEsawbiryardankuliwelatê kuewlêbûnpadîşahekîliserxwetacbikinÛwanjihev regot:«Newisaye,çimkîewêliwelatêmeliserme padîşahiyêbikeûemêdibinşîretawîdebinûewêlidijî dijminênmeşerbike»,ûwanjîwisakir

39HemûzarokênEsawsondxwarinûgotin:«Jibilî zilamekîxerîbêkunejibirayênwane,tukesjibirayên wanliserwanhukumdarînakeÇimkîcanêhemûzarokên Esaw,jiberxerabiyakubirayênwanbizarokênSeîrreşer dikirin,lihemberkur,biraûhevalêxwepiracizdibû»

40JibervêyekêkurênEsawsondxwarinûgotin:«Jiwê rojêpêveewêjinavbirayênxwepadîşahekîhilnebijêrin, lêjiwelatekîxerîbpadîşahekîhilnebijêrinhetarojaîro»

41ÛliwirjigelêAngaas,padîşahêDînhabahê,zilamek hebû;navêwîBelakurêBeorbû,ewzilamekîpirmêrxas, xweşikûbedewûdihemûşehrezayiyêdezana,ûzilamekî xwedîaqilûşîretbû;ûdinavgelêAngaasdetukeswek wîtunebû.

42HemûkurênEsawewgirtinûewrûnkirinûewwek padîşahtackirin,liberwîtewandûjêregotin:«Bila padîşahbijî,bilapadîşahbijî»

43Ûwançarşefraxistinûheryekjiwanguharênzêrûzîv anjîzengilanjîbazinanînûewbizîvûzêr,bikevirên onîksûbdelyûmêpirdewlemendkirinûtextekîpadîşahîji wîreçêkirinûtacekîşahaneliserserêwîdanînûjibowî qesrekavakirinûewtêdebicihbûûliserhemûzarokên Esawbûpadîşah

44ÛgelêAngaêsjiboşerêxwejizar'êdEsawkirêyaxwe stendinûwêdemêçûnûvegeriyancemaxayêxweli Dînhabayê

45BelasîsalanliserkurênEsawpadîşahîkirûkurên EsawlişûnakurênSeîrliwîwelatîmanûewhetarojaîro biewlehîlişûnawanman

BEŞA58

1ÛdisîûdusaliyadaketinaÎsraêliyanboMisrêde,yanî disalaheftêûyekajiyanaYûsifde,diwêsalêdepadîşahê MisrêFirewnmirûkurêwîMegronlişûnawîpadîşahîkir 2ÛFîrewnberîmirinaxwefermandaYûsifkubibebavji bokurêxweMagron,ûMagrondibinlênêrînaYûsifû şîretawîdebe

3HemûMisirrazîbûnkuÛsivliserwanbibepadîşah, çimkîhemûMisiriyanjiÛsivhezdikirinhetaniha,tenê MegronêkurêFirewnlisertextêbavêxwerûniştibûûdi wanrojandelişûnabavêxwebûpadîşah

4Magronçilûyeksalîbûdemakudestbipadîşahiyêkir, ûçilsalanliMisrêpadîşahîkir,ûhemûMisrênavêwî Fir’ewnligornavêbavêwîdanî,wekîkuliMisrêjiher padîşahekîkuliserwanhukumdikirreadetbû.

5ÛgavaFir’ewnlişûnabavêxwehukumdarîkir,wî qanûnênMisrêûhemûkarûbarênhikûmetêdanîdestê Yûsif,wekkubavêwîfermandabûwî.

6ÛYûsifliserMisrêbûpadîşah,çimkîewliserhemû MisrêserwerbûûhemûMisirdibinlênêrînawîûşîretawî debû,çimkîpiştîmirinaFîrewn,hemûMisirberbiYûsif veçûnûewpirjiwîhezdikirinkuliserwanpadîşahîbike 7Lêdinavwandehinkeshebûnkujêheznedikirinû digotin:«Tuxerîbeklisermehukumdarînake»Lêdiwan rojande,piştîmirinaFîrewn,hemûhukumdariyaMisrêket sermilêYûsif,ewserwerbûûbêyîkukesekmudaxele bike,liseranserêwelêtçibixwazedikir.

8HemûMisirdibinçavdêriyaYûsifdebû,Yûsifbihemû dijminênxweyênlidoraxwereşerkirûewbindestkirin; herwihahemûwelatûhemûFilistînîhetasînorênKenanê jîbindestkirin,ûhemûdibindesthilatdariyawîdebûnû salanebacêdidanYûsif.

9ÛFir’ewnpadîşahêMisrêlişûnabavêxwelisertextê xwerûnişt,lêewdibinçavdêrîûşîretaYûsifdebû,wekî kudidestpêkêdedibinçavdêrîûşîretabavêxwedebû.

10EwnetenêliwelatêMisrê,bişîretaYûsif,hukumdarî kir,lêYûsifdiwêdemêdeliseranserêwelêt,jiMisrêheta çemêmezinêPerath,hukumdarîkir

11ÛYûsifdihemûrêyênxwedeserkeftîbû,ûXudanbi wîrebû,ûXudandidilêMisriyanûliseranserêwelêtde şehrezayî,rûmet,rûmetûhezkirinazêdetirdaYûsif,û Yûsifçilsalanliseranserêwelêthukumdarîkir

12HemûwelatênFilistîniyanûKenanûSîdon,ûlialiyê dinêUrdunê,dihemûrojênjiyanawîdejiboÛsiv diyariyandianînûhemûwelatdidestêÛsivdebû,ûwan salanexercêdianîn,wekîkuhatibûdiyarkirin,jiberku Ûsivlidijîhemûdijminênxweyênderdorêşerkiribûû wanbindestkiribû,ûhemûwelatdidestêÛsivdebû,û ÛsivliMisrêbiewlehîlisertextêxwerûniştibû

13Ûhemûbirayênwî,kurênAqûb,dihemûrojênYûsif debiewlehîliwelêtdiman,ûewliwelêtpirzêdebûnû berhemdarbûn,ûwandihemûrojênxwedexizmeta Xudankir,wekkubavêwanAqûbfermandabûwan 14Ûpiştîgelekrojûsalan,gavakuzarokênEsawliwelatê xwebipadîşahêxweBelarebiaramîdiman,zarokênEsaw liwelêtzêdeûberdarbûn,ûwanbiryardakuherinûbi kurênAqûbûhemûMisrêreşerbikinûbirayêxweZefo, kurêElîfaz,ûmirovênwîrizgarbikin,jiberkuewdiwan rojandehînjîxulamênYûsifbûn

15ÛkurênEsawe-nameşandincemhemûkurênrojhilatû wanbiwanreaştîçêkirûhemûkurênrojhilathatincem wandakubikurênEsawrebiçinMisrêşerbikin

16ÛjigelêAngaas,padîşahêDînhabahêjîhatinbawan,û wanjîjizarokênÎsmaîlreşandinûewjîhatinbawan

17HemûevgelkombûûhatSeîrdakudişerêzarokên Esawdealîkariyawanbike,ûevwargehpirmezinûbi mirovantijîbû,wekqûmaderyayêpirzêdebû,nêzîkîheşt sedhezarzilam,piyadeûsiwarbûn,ûhemûevleşkerçûn MisrêdakubikurênAqûbreşerbikin,ûlikêlekaRamses wargehdanîn

18ÛYûsifbibirayênxwere,bimêrxasênMisrêyênbihêz re,nêzîkîşeşsedmêr,derketûwanliwelatêRamsesêbi wanreşerkir;ûkurênAqûbdiwêdemêde,dipêncîsaliya kurênAqûbdekuçûnMisrê,angodisîsaliyapadîşahiya BeladeliserkurênEsawliSeîr,dîsabikurênEsawreşer kirin

19ÛXudanhemûmêrxasênEsawûzarokênrojhilatêdan destêÛsivûbirayênwîûgelêEsawûzarokênrojhilatli berÛsivhatinşikandin

20ÛjigelêEsawûzarokênrojhilatêkuhatinkuştin, nêzîkîdusedhezarmêrliberkurênAqûbketinûpadîşahê wanBelakurêBeordişerdebiwanreketGavakurên Esawdîtinkupadîşahêwandişerdeketiyeûmiriye, destênwandişerdelawazbûn

21ÛsifûbirayênwîûhemûMisirhînjîlisergelêmala Esawdixistin,ûhemûgelêEsawjikurênAqûbditirsiyaû jiberwandireviya.

22ÛYûsifûbirayênwîûhemûMisrîrêwîtiyekrojekêli peywançûn,ûwandîsanêzîkîsêsedmêrjiwankuştin,li serrêliwandixistinûpiştreewjiwanvegeriyan

23ÛYûsifûhemûbirayênwîvegeriyanMisrê,yekjiwan jîwindanebû,lêjiMisriyandiwanzdehkesmirin.

24ÛgavaYûsifvegeriyaMisrê,wîfermandakuZefoû mirovênwîdîsaweringirêdan,ûwanewbihesinan girêdanûêşawanzêdekirin.

25HemûgelênjikurênEsawûkurênrojhilat,heryekbi şermîvegeriyabajarêxwe,çimkîhemûmêrxasênkubi wanrebûndişerdeketibûn

26ÛgavazarokênEsawdîtinkupadîşahêwandişerde miriye,ewlezkirinûjigelêrojhilatzilamekgirtin;navê wîYewbabkurêZeraxbû,jiwelatêBotzrayê,ûewlişûna Bela,padîşahêxwe,liserwankirinpadîşah

27ÛEyûblişûnawîlisertextêBelawekpadîşahrûniştû EyûbdehsalanliEdomêliserhemûzarokênEsaw padîşahîkirûjiwêrojêûpêvezarokênEsawêdîneçûn şerêkurênAqûbbikin,çimkîkurênEsawmêrxasiyakurên Aqûbdizanibûnûjiwanpirditirsiyan

28LêjiwêrojêûpêvezarênEsawjizarênAqûbnefret kirin,ûnefretûdijminahîdinavberawandedihemûrojan depirxurtbû,hetarojaîro

29Piştîvêyekê,piştîdehsalan,Yobab,kurêZerax,ji Botzrayê,mir,ûzarokênEsawzilamekjiwelatêTemanê girtinkunavêwîXûşambû,ûlişûnaYobabewkirin padîşahliserxwe,ûXûşamliEdomêbîstsalanliserhemû zarokênEsawpadîşahîkir

30ÛdiwanrojandepadîşahêMisrêYûsifûbirayênwîû hemûzarokênÎsraêlliMisrêbiewlehîdiman,tevîhemû zarokênYûsifûbirayênwî,bêastengîanqezayekxerabû diwêdemêdewelatêMisrêdirojênYûsifûbirayênwîde jişerbêhnaxwevedida.

BEŞA59

1EvnavênkurênÎsraêlinkuliMisrêdimanûbiAqûbre hatibûnHemûkurênAqûb,herkesbimalbataxweve hatinMisrê.

2KurênLêayêRûben,Şimûn,Lêwî,Cihûda,Îsaxarû ZebûlonûxwişkawanDînabûn

3KurênRahêlêjîÛsivûBinyamînbûn.

4KurênZîlpayê,xizmetkaraLêayê,GadûAşêrbûn 5ÛkurênBîlha,xizmetkaraRahêlê,DanûNeftelîbûn 6Evewnifşênwanbûnkuberîhatinawanbibavêxwe AqûbreboMisrê,liwelatêKenanêjiwanreçêbûn

7KurênRûbenHenox,Pallû,KetsronûKarmîbûn

8KurênŞimûnYemûêl,Yamîn,Ohad,Yaxîn,Soxarû ŞawûlêkurêjinaKenanîbûn

9KurênLêwîGêrşon,KêhatûMêrarîûxwişkawan Yokebedbûn,yakudidemadaketinawanaMisrêdeji wanreçêbû

10KurênCihûdajîEr,Onan,Şêlah,PerezûZeraxbûn 11ErûOnanliwelatêKenanêmirin;kurênPerezKêzron ûXamûlbûn

12KurênÎsaxarTola,Pûva,EyûbûŞomronbûn.

13KurênZebûlonSered,ElonûYaxleelbûn,ûkurêDan Kûşimbû

14KurênNeftelîYaxsîl,Gunî,ÎtserûŞîlambûn

15KurênGadevbûn:Zifyon,Çaggî,Şûnî,Ezbon,Erî, ArodîûArelî

16KurênAşêrCîmna,Cîşva,Cîşvî,Berîyaûxwişkawan Seraxbûn;kurênBerîyajîÇeberûMalkîelbûn

17KurênBinyamînBela,Bexêr,Aşbel,Gêra,Neman,Axî, Roş,Mûpîm,KûpîmûOrdbûn.

18KurênYûsifênkuliMisrêjêreçêbûn,Minaşeû Efrayîmbûn

19HemûcanênkujipiştaAqûbderketin,heftêcanênwan bûn;evewinkubibavêxweAqûbrehatinMisrêdakuli

wirbimîninÛsivûhemûbirayênwîliMisrêbiewlehî manûdihemûrojênjiyanaÛsivdejixwarinênherîbaşên Misrêxwarin

20ÛsivnodûsêsalliwelatêMisrêjiyaûÛsivliserhemû Misrêheştêsalpadîşahîkir.

21ÛgavarojênmirinaÛsivnêzîkbûn,wîşandgazî birayênxweûhemûmalbatabavêxwekirûhemûlihev civiyanûliberwîrûniştin.

22Ûsivjibirayênxweûjihemûmalbatabavêxweregot: «EzdimirimûXwedêwêbêgumanserdanawebikeûwe jivîwelatîderxeûbibewîwelatîkuwîjibavûkalênwe resondxwaribûkubidewan»

23ÛgavaXwedêserdanawebikeûwejivirbibewelatê bavûkalênwe,wêhingêhestiyênminjîjivirbiwere bibin

24ÛsivkurênÎsraêljibodûndanawanpiştîwansond xwarûgot:«BêgumanXwedêwêserdanawebikeûhûnê hestiyênminjivirbixwerebînin»

25Ûpiştîvêyekê,diwêsalêde,disalaheftêûyekema daketinaÎsraêliyanboMisrêde,Ûsivmir

26ÛgavaÛsivliwelatêMisrêmir,sedûdehsalîbû Hemûbirayênwîûhemûxulamênwîrabûnûwekadetê xweÛsivtembelkirinBirayênwîûhemûMisirheftê rojanliserwîşîngirtin

27ÛwanÛsivxistnavtabûtektijîbiharatûhercûrerûnê bîhnxweşûewlikêlekaçem,yanîliSîhor,veşartin,û hemûkurûbirayênwî,ûhemûmalbatabavêwîheftroj şînliserwîdanîn.

28ÛpiştîmirinaYûsif,diwanrojandehemûMisriyan destbihikumdariyaliserzarokênÎsraêlkirin,ûFîrewn, padîşahêMisrê,kulişûnabavêxwehikumdarîkir,hemû qanûnênMisrêgirtûhemûhikûmetaMisrêdibin şêwirmendiyaxwedebirêvebir,ûewbiewlehîlisergelê xwehikumdarîkir.

BEŞA60

1Ûgavasalhat,salaheftêûdiduyanakuÎsraêlîji daketinaMisrêderbasbûn,piştîmirinaYûsif,Sêfokurê ElîfazêkurêEsaw,bimirovênxwerejiMisrêreviyaûçû.

2EwgihîştAfrîkayê,yanîDînhabahê,cemAngeas padîşahêAfrîkayêûAngeaswanbirûmetekemezin pêşwazîkirûSêfokirserokêartêşaxwe.

3ÛSêfoliberçavênAngaasûgelêxwedilovanîdîtû SêfogelekrojanserokêartêşapadîşahêAfrîkayêAngaas bû.

4ÛZefopadîşahêAfrîkayêAngaasxapandkuhemûartêşa xwekombikedakuherebiMisriyanreûbikurênAqûbre şerbikeûtolabirayênxwejiwanhilîne

5LêAngaasguhnedaZefokuvêyekêbike,çimkîAngaas dizanibûkuewbihêzakurênAqûbûdişerêwanêbi kurênEsawreçikiribûnbiartêşawî.

6ÛdiwanrojandeZepholiberçavênAngaasûhemû gelêxwepirmezinbû,ûewhertimwandixapandkulidijî Misrêşerbikin,lêewnexwestin

7ÛdiwanrojandeliwelatêKîttimzilameklibajarê Puzimnahebû,navêwîUzubû,ûewjihêlazarokên Kîttimvebiawayekîxerabhatexwedakirin,ûzilammirû kurekçênebû,tenêkeçekhebûkunavêwêJanyabû

8Keçikpirxweşik,bedewûjîrbû,liseranserêwelêtkesek mînawêjihêlabedewîûşehrezayiyêvetunebû

9GelêAngeas,padîşahêAfrîkayê,wêdîtûhatinûpesnê wêdanwî,ûAngeasjizarokênChittimrepeyamekşandû xwestkuwêjixwerewekjinekêbigire,ûgelêChittim razîbûkuwêwekjinekêbidinwî.

10ÛgavakuqasidênAngeasjiwelatêKîtîmêderketinrê dakubirêbikevin,wayeqasidênTurnuspadîşahê BibentuyêgihîştinKîtîmê,jiberkuTurnuspadîşahê BibentuyêjîqasidênxweşandindakujiboxweJanya bixwazin,dakujixwerewekjinekêbigire,jiberkuhemû mirovênwîjîwêpesnêwîdabûn,jibervêyekêwîhemû xulamênxweşandinbawê

11XulamênTurnushatinKîtîmêûjibojinekêjipadîşahê wan,JanyaxwestinkuwêbibinbaTurnus.

12ÛxelkêKîtîmêjiwanregot:«Emnikarinwêbidin,ji berkupadîşahêAfrîkayêAngeasberîhatinatexwestku ewwêjixwerewekjinbigire,ûemwêbidinwî,ûniha emnikarinvêyekêbikinkuAngeaskeçikêjidestbidinda kuwêbidinTurnus»

13ÇimkîemjiAngeaspirditirsin,dibekuewbişerlidijî meneyêûmetunebike,ûTurnus,efendiyête,nikaribeme jidestêwîrizgarbike

14ÛgavakuqasidênTurnushemûgotinênzarokênKîtîm bihîstin,ewvegeriyancemaxayêxweûhemûgotinên zarokênKîtîmjêregotin

15ÛzarokênKîttimjiAngeasrebîranînekşandinûgotin: "Vaye,TurnusgazîJanyakiriyedakuwêjixwerewek jinekêbigire,ûmewihabersivawîda;ûmebihîstkuwî hemûartêşaxwekomkiriyedakubiçeşerêlidijîte,ûew dixwazejirêyaSardunyayêderbasbibedakulidijîbirayê teLûkosşerbike,ûpiştîwêewêwereşerêlidijîte"

16ÛAngeasgotinênzarokênKîttimênkuwanditomarê dejiwîreşandinbihîst,ûhêrsawîgeşbûûewrabûser xweûhemûartêşaxwekomkirûbirêyagiravênderyayê, rêyaSardunyayê,hatbabirayêxweLûkos,padîşahê Sardunyayê

17ÛNiblos,kurêLucus,bihîstkuapêwîAngeastê,ûew biartêşekegiranderketpêşwaziyawî,ûwîewmaçkirû hembêzkir,ûNiblosjiAngeasregot:"Demakutujibavê minliserrewşawîbipirsî,kengêezêbiterebiçimşerbi Turnusre,jêbixwazekuminbikeserokêartêşaxwe,û Angeaswisakir,ûewhatbabirayêxweûbirayêwîhat pêşwaziyawî,ûwîliserrewşawîpirsî

18ÛAngeasjibirayêxweLûkosxwestkurewşawîbaşbe ûkurêxweNîblosbikeserokêartêşaxwe,ûLûkoswisakir, ûAngeasûbirayêwîLûkosrabûnserxweûberbiTurnus veçûnşer,ûartêşekemezinûxelkekgiranbiwanrehebû. 19ÛewbikeştiyanhatûewgihîştinparêzgehaAştoraşê, ûnihêrîTurnusberbiwanvehat,jiberkuewçû Sardunyayêûniyetawîewbûkuwêwêranbikeûpiştreji wirbiçeAngeasdakubiwîreşerbike

20ÛAngeasûLûkosbirayêwîligeliyêKanopyayêrastî Turnushatin,ûliwêderêdinavberawandeşerekîdijwar ûdijwarçêbû

21ÛşerlidijîLukosêpadîşahêSardunyayêdijwarbû,û hemûartêşawîket,ûkurêwîNiblosjîdiwîşerîdeket 22ÛapêwîAngeasfermandaxulamênxweûwanjibo Niblostabûtekzêrînçêkirûewtêdedanîn,ûAngeasdîsa lidijîTurnusşerkir,ûAngeasjiwîbihêztirbû,ûwîew kuşt,ûwîhemûgelêxwebidevêşûrlêda,ûAngeastola dozaNibloskurêbirayêxweûdozaartêşabirayêxwe Lucushilda

23ÛgavaTurnusmir,destênwankesênkujişersaxman qelsbûn,ûewjiberAngeasûLûkosbirayêwîreviyan.

24ÛAngeasûbirayêwîLûkoshetarêyasereke,kudi navberaAlphanuûRomahêdeye,lipeywançûnûhemû artêşaTurnusbidevêşûrkuştin.

25ÛLukospadîşahêSardunyayêfermandaxulamênxwe kutabûtekjisifirçêbikinûlaşêkurêwîNiblostêde deyninûewliwêderêveşartin.

26Ûwanliwirliserrêyaserekebircêkbilindavakirinû hetarojaîrojînavêwêbinavêNibloslêkirinûwan TurnuspadîşahêBibentujîliwirbiNiblosreveşartin

27ÛliserrêyaserekeyadinavberaAlphanuûRomahêde goraNibloslialiyekîûgoraTurnuslialiyêdine,ûheta rojaîrojîdinavberawanderêyekheye

28ÛdemakuNibloshateveşartin,bavêwîLucusbiartêşa xwevegeriyawelatêxweSardunya,ûAngeasbirayêwî padîşahêAfrîkayêbigelêxwereçûbajarêBibentu,ango bajarêTurnus

29ÛniştecihênBibentuyêdengêwîbihîstinûpirjê tirsiyan,ûbigirîûlavayanderketinpêşwaziyawî,û niştecihênBibentuyêjiAngeaslavakirinkuwannekujeû bajarêwanwêranneke;ûwîjîwisakir,jiberkuBibentu diwanrojandewekîyekjibajarênzarokênChittimdihat hesibandin;jibervêyekêwîbajarwêrannekir

30LêjiwêrojêûpêveleşkerênpadîşahêAfrîkayêdiçûn Kîtîmêdakuwêtalanbikinûwêbişkînin,ûhergavaku ewdiçûn,Zefo,serokêartêşaAngeas,biwanrediçû 31ÛpiştîvêyekêbûkuAngeasbiartêşaxwevezivirîû ewgihîştinbajarêPuzimna,ûAngeasjiwirJaniyakeça UzujixwerekirjinûewanîbajarêxweyêAfrîkayê

BEŞA61

1ÛdiwêdemêdeFir’ewnpadîşahêMisrêfermanda hemûgelêxwekujibowîqesrekexurtliMisrêavabikin 2ÛwîfermandakurênAqûbkudiavakirinêdealîkariya Misriyanbikin,ûMisriyanjiboxanîyekpadîşahîqesrek xweşikûxweşikçêkirin,ûewtêdebicihbûû hukumdariyaxwenûkirûbiewlehîhukumdarîkir 3ÛZebûlonêkurêAqûbdiwêsalêde,yanîdisalaheftêû diduyanadaketinaÎsraêliyanboMisrêde,mirZebûlondi sedûçardehsaliyaxwedemirûewxistintabûtêûdan destêzarokênxwe.

4ÛdisalaheftêûpêncandebirayêwîSîmeonmir,ewdi demamirinaxwedesedûbîstsalîbû,ûewjîxistintabûtê ûdandestêzarokênwî.

5ÛZefokurêElîfazêkurêEsaw,serokêartêşaEngayas padîşahêDînhabahê,herrojEngayasteşwîqdikirkujibo şeramadebibeûliMisrêbikurênAqûbreşerbike,lê Engayasnexwestvêyekêbike,jiberkuxulamênwîhemû hêzakurênAqûb,tiştênkuwandişerêwandebikurên Esawrekiribûn,jiwîrevegotibûn.

6ÛdiwanrojandeZefoherrojEngaîsteşwîqdikirkudi wanrojandebikurênAqûbreşerbike

7Piştîdemekê,AngaasguhdagotinênZephoûrazîbûku liMisrêbikurênAqûbreşerbike,ûAngaashemûgelê xwe,gelekwekqûmaliserperavaderyayê,amadekirû biryardakuhereMisrêdakuşerbike

8ÛdinavxulamênAngaasdexortekîpanzdehsalîhebû, navêwîBelamêkurêBeorbûûxortpirjîrbûûhunera sêrbaziyêdizanibû

9ÛAngaasjiBilamregot:«Ezjitericadikim,bi sêrbaziyêjibomesêrbaziyêbike,dakuembizaninkîdivî şerêkuemnihaberbiwîvediçindebiserdikeve»

10ÛBelamfermandakumûmbînin,ûwîjiwêşêweya erebeûsiwarançêkirkuartêşaAngeasûartêşaMisrê temsîldikin,ûewxistinnavavênkubijêhatîhatine amadekirinkujibowêarmancêhebûn,ûwîşaxêndarên myrtledidestêxwedegirtin,ûwîjêhatîbûnaxwebikaranî, ûwîewliseravêlihevanîn,ûdinavavêdewêneyên dişibinleşkerênAngeasxuyabûnkuliberwêneyêndişibin MisriyanûkurênAqûbdikevin

11ÛBelamevtiştjiEngeasregot,ûEngeasbêhêvîbûû xweçekdarnekirdakuhereMisrêşerbike,ûewlibajarê xwema

12ÛgavaSêfokurêElîfazdîtkuAngaasjiderketinaşerê biMisriyanrebêhêvîbû,SêfojiAfrîkayêjiberAngaas reviyaûçûKîtîmê

13HemûgelêKîttimêewbirûmetekemezinpêşwazîkirû ewkirêkirdakuhemûrojandişerênwandeşerbikeû Zefodiwanrojandepirdewlemendbûûleşkerênpadîşahê Afrîkayêdiwanrojandehînjîbelavbûnûzarokên KîttimêjiberleşkerênAngeaspadîşahêAfrîkayêkuberbi wanvediçûn,liÇiyayêKûptîzyayêciviyanûçûn

14RojekêZefogolikekeciwanwindakirûçûkulêbigere, dengêgolikawêlidoraçiyêbihîst.

15ÛZefoçûûdîtkulibinêçiyêşikeftekmezinheye,ûli wirkevirekmezinliberderiyêşikeftêhebû,ûZefokevir şikandûewketnavşikeftêûdîtkuheywanekmezinga dixwar;jinavînêjorvedişibiyamirovekî,ûjinavînêjêrve dişibiyaheywanekî,ûZeforabûserxweliserheywanûbi şûrênxweewkuşt.

16ÛniştecihênKîtîmêevtiştbihîstinûpirkêfxweşbûnû gotin:«Emêçibivîmirovîbikinkuevheywanêkupezên mexwariyekuştiye?»

17Hemûyandisalêdecivandindakurojekêjibowîpîroz bikinûnavêwêrojêdanîbûnZefoûsalbisaldiwêrojêde pêşkêşênvexwarinêjiwîredianînûdiyariyanjiwîre dianîn

18DiwêdemêdeJanyakeçaUzujinapadîşahAngeas nexweşket,ûnexweşiyawêjihêlaAngeasûefserênwîve pirgiranhathîskirin,ûAngeasjişehrezayênxweregot: "EzêçibiJanyabikimûezêçawawêjinexweşiyawê qencbikim?"Ûşehrezayênwîjêregotin:"Jiberku hewayawelatêmenewekîhewayawelatêChittime,ûava menewekîavawane,jibervêyekêşahbanûnexweş ketiye.

19Jiberkujiberguherînahewaûavêewnexweşket,û herwehajiberkuliwelatêxwewêtenêavakujiPurmayê dihatvedixwar,kubavûkalênwêbipirananîbûn

20ÛAngeasfermandaxulamênxwe,ûewdifiraxênavê PurmayêyênaîdîChittimdeanînbawî,ûwanewavbi hemûavênwelatêAfrîkayêrepîvand,ûwandîtkuewav jiavênAfrîkayêsiviktirin

21ÛAngeasevtiştdît,ûwîfermandahemûefserênxwe kukevirbiranbihezaranûdehhezaranbicivînin,ûwan kevirbêhejmarbikolin,ûavakerhatinûpirekpirxurtava kirin,ûkaniyaavêjiwelatêChittimbirinAfrîkayê,ûew avjiboJaniaşahbanûûjibohemûxemênwêbûn,dakujê vexweûpêbipêje,bişoûserşokêbike,ûherwehahemû tovênkuxwarinjêtêbidestxistinûhemûfêkiyênerdêbi wêavbide

22ÛpadîşahfermandakuewaxaÇîtîmêbikeştiyên mezinbînin,ûwankevirjîanîndakupêavabikin,û avakeranjiboşahbanûyaJanyaqesravakirin,ûşahbanûji nexweşiyaxweqencbû.

23ÛdişoreşasalêdeleşkerênAfrîkayêwekîhercarê berdewamkirinkuberbiwelatêKîttimêvewerindaku talanbikin,ûZefokurêElîfazraporawanbihîst,ûwî fermandaderbarêwandeûwîbiwanreşerkir,ûewjiber wîreviyan,ûwîwelatêKîttimêjiwanrizgarkir

24ÛzarokênKîtîmmêrxasiyaZefodîtin,ûzarokênKîtîm biryardanûZefoliserwankirinpadîşah,ûewliserwan bûpadîşah,ûdemakuewpadîşahîdikir,ewçûnku zarokênTubalûhemûgiravênderdorêbindestbikin.

25ÛpadîşahêwanZepholipêşiyawançûûwanbiTubal ûgiravênreşerkir,ûwanewbindestkirin,ûgavaewji şervegeriyan,wanhikûmetawîjibowînûkir,ûwanjibo wîqesrekpirmezinjiborûniştinûkursiyawîyapadîşahî avakirin,ûwanjibowîtextekmezinçêkir,ûZephopêncî salanlisertevahiyaaxaKîttimûliseraxaÎtalyayê hukumdarîkir

BEŞA62

1Diwêsalêde,disalaheftêûnehanadaketinaÎsraêliyan boMisrêde,RûbenêkurêAqûbliwelatêMisrêmir.Rûben sedûbîstûpêncsalîbûdemakumir,ewxistintabûtêû dandestêzarokênwî

2ÛdisalaheştêdebirayêwîDanmir;ewdimirinaxwe desedûbîstsalîbû,ûewjîxistintabûtêûdandestê zarokênwî

3ÛdiwêsalêdepadîşahêEdomêXûşammir,ûpiştîwî HadadkurêBedadsîûpêncsalanhukumdarîkir;ûdisala heştêûyekêdeÎsaxarkurêAqûbliMisrêmirÎsaxardi mirinaxwedesedûbîstûdusalîbû,ûewliMisrêxistin tabûtêûdandestêzarokênwî

4ÛdisalaheştêûduduyandebirayêwîAşêrmir,ewdi demamirinaxwedesedûbîstûsêsalîbû,ûewliMisrêdi tabûtêdehatdanînûdandestêzarokênwî

5ÛdisalaheştêûsêyandeGadmir,ewdimirinaxwede sedûbîstûpêncsalîbû,ûewliMisrêxistinnavtabûtêû dandestêzarokênwî

6Ûdisalaheştêûçarande,yanîdisalapêncîya padîşahiyaHadad,kurêBedad,padîşahêEdomêde,Hadad hemûzarokênEsawcivandûhemûartêşaxwe,nêzîkîçar sedhezarmêr,amadekirûberbiwelatêMowabêveçûû çûkubiMowabêreşerbikeûwanbikebacgir.

7ÛzarokênMowabêevtiştbihîstinûgelektirsiyan,ûwan jizarokênMidyanêreşandinkualîkariyawanbikindaku biHadadêkurêBedad,padîşahêEdomêreşerbikin

8ÛHadadgihîştwelatêMowabê,Mowabûzar'ên MidyanêderketinkupêşîyawîbigirinûlizeviyaMowabê lidijîwîrêzaşerdanîn.

9ÛHadadbiMowabreşerkirûjizarokênMowabû Midyangelekkeshatinkuştin,nêzîkîdusedhezarmêr

10ŞerliserMowabêpirdijwarbû,ûgavazarênMowabê dîtinkuşerliserwandijware,destênxwesistkirinûpişta xwedanwanûzarênMidyanêhiştinkuşerbidomînin.

11ÛzarokênMidyanêniyetaMowabnizanibûn,lêwandi şerdexwexurtkirinûbiHadadûhemûartêşawîreşer kirin,ûhemûMidyanliberwîketin.

12ÛHadadhemûMidyaniyanbilêdanekegiranxistûbi devêşûrewkuşt,jiyênkuhatibûnalîkariyaMowabê, keseknehişt

13ÛgavahemûzarênMidyanêdişerdemirinûzarênli Mowabêreviyabûn,HadadwêdemêhemûMowabiyankir bacgirûewketinbindestêwîûhersalbacêdidan,wekîku hatibûfermankirinHadadvegeriyawelatêxwe

14Ûdişoreşasalêde,gavayênmayîyênxelkêMidyanê yênkuliwelêtbûnbihîstinkuhemûbirayênwanjibo MowabêdişerêlidijîHadaddemirine,jiberkuzarokên MowabêdişerdepiştaxwedaneMidyanêûjiboşer hiştibûn,wêdemêpêncjimîrênMidyanêbibirayênxwe yênmayîyênkuliwelatêwanmabûnrebiryardankubi Mowabêreşerbikindakutolabirayênxwehilînin 15ÛkurênMidyanêjihemûbirayênxweyênrojhilatû hemûbirayênxwereşandin,hemûkurênKeturahhatinku alîkariyaMidyanêbikindakubiMoabîreşerbikin

16ÛkurênMowabêevtiştbihîstinûgelekîtirsiyanku hemûkurênrojhilatêjiboşerlidijîwanciviyane,ûkurên MowabêjibowelatêEdomêjiHadadêkurêBedadre bîranînekşandinûgotin:

17Nihawerincemmeûalîkariyamebikinûemê Midyaniyantêkbibin,çimkîewhemûlihevciviyanûbi hemûbirayênxweyênrojhilatrehatinedijîmedakuşer bikin,dakutolaMidyaniyanhilînin,yênkudişerdemirin.

18ÛHadad,kurêBedad,padîşahêEdom,bihemûartêşa xweveçûwelatêMowabêdakubiMidyanreşerbike,û MidyanûzarokênrojhilatlizeviyaMowabêbiMowabêre şerkirin,ûşerdinavberawandepirdijwarbû

19ÛHadadhemûzarokênMidyanûzarokênrojhilatbi devêşûrkuştinûwêdemêHadadMowabjidestêMidyan rizgarkirûyênkujiMidyanûzarokênrojhilatmabûnji berHadadûartêşawîreviyanûHadadhetawelatêwanli peywançûûbiqirkirinekepirgiranliwandaûyênkuştî liserrêketin

20ÛHadadMowabjidestêMidyanrizgarkir,çimkîhemû zarokênMidyanêketinberdevêşûrûHadadzivirîû vegeriyawelatêxwe

21Ûjiwêrojêve,zarokênMidyanêjizarokênMowab nefretkirin,jiberkuewjibowandişerdeketibûn,ûdi tevahiyarojandedinavberawandedijminatiyekmezinû dijwarhebû

22ÛhemûyênkujiMidyanêliserrêyawelatêMowabê bûn,bişûrêMowabêhatinkuştin,ûhemûyênkuji MowabêliserrêyawelatêMidyanêbûn,bişûrêMidyanê hatinkuştin.MidyanbiMowabêûMowabêbiMidyanêre gelekrojanwihakirin

23ÛdiwêdemêdeCihûdakurêAqûbliMisrêmir,disala heştêûşeşemînaçûnaAqûbboMisrêdeCihûdadimirina xwedesedûbîstûnehsalîbûWîewtembûrkirinûxistin navtabûtêûewdandestêzarokênwî

24ÛdisalaheştêûnehandeNeftalîmir,ewsedûsîûdu salîbû,ûewxistinnavtabûtêûdandestêzarokênwî

25ÛdisalanodûyekemadaketinaÎsraêliyanboMisrêde, yanîdisalasîsalîyaserweriyaZefokurêElîfaz,kurê Esaw,liserzarokênKîtîm,zarokênAfrîkayêwekhercarê êrîşîzarokênKîtîmkirindakuwantalanbikin,lêdivan sêzdehsalandeewnehatibûnêrîşîwan

26Ûewdiwêsalêdehatinserwan,ûZefokurêElîfazbi çendzilamênxweveçûserwanûbiawayekîhovaneli wanda,ûleşkerênAfrîkayêjiberZeforeviyanûyênkuştî

liberwîketin,ûZefoûzilamênwîlipeywançûn,çûnûli wanxistinhetakuewnêzîkîAfrîkayêbûn.

27ÛpadîşahêAfrîkayêAngaastiştêkuZefokiribûbihîst ûevyekpiracizkirûAngaashemûrojanjiZefoditirsiya.

BEŞA63

1ÛdisalanodûsêyandeLêwî,kurêAqûb,liMisrêmir. GavaLêwîmir,ewsedûsîûheftsalîbûEwxistintabûtê ûdandestêzarokênwî

2ÛpiştîmirinaLêwî,gavahemûMisriyandîtkukurên Aqûb,birayênÛsiv,mirine,hemûMisriyandestbizorêli zarokênAqûbkirinûjiyanawantalîkirin,jiwêrojêheta rojakujiMisrêderketin,ûhemûrezûzeviyênkuÛsiv dabûwan,ûhemûxanîyênxweşikênkugelêÎsraêllê dijiyan,ûhemûrûnêMisriyan,diwanrojande,hemûji kurênAqûbgirtin

3DiwanrojandedestêhemûMisriyanliserzarênÎsraêl girantirbûûMisriyanhetakuzarênÎsraêljiberMisriyanji jiyanaxwebêzarbûn,zirarêdanÎsraêliyan

4Ûdiwanrojande,disalasedûduduyanadaketinaÎsraêl boMisrêde,padîşahêMisrêFirewnmirûkurêwîMelolli şûnawîpadîşahîkirûhemûmêrxasênMisrêûhemûnifşê kuYûsifûbirayênwînasdikirin,diwanrojandemirin

5Ûlişûnawannifşekîdinrabû,kukurênAqûbûhemû qenciyênkuwanbiwanrekiribûnûhemûhêzawanli Misrênasnekiribû

6Jiwêrojêûpêve,hemûMisirdestbiêşandinajiyana kurênAqûbkirûbihercûrekedadijwarewêşandin,jiber kuwanbavûkalênxwenasnedikirinkudirojênbirçîbûnê deewrizgarkiribûn.

7EvjîjiXudanbû,jibozarokênÎsraêl,dakudirojênwan êndawîndesûdêbidewan,dakuhemûzarokênÎsraêl XudanXwedayêxwenasbikin.

8ÛjibokunîşanûkerametênmezinênkuXudanwêli MisrêjibogelêxweÎsraêlbikirabizanibin,dakuzarokên ÎsraêljiXudanXwedayêbavûkalênxwebitirsinûdi hemûrêyênwîde,ewûdûndanawanpiştîwan,dihemû rojandebimeşin

9Melolbîstsalîbûdemakudestbipadîşahiyêkir,ûnodû çarsalanpadîşahîkir,ûhemûMisirnavêwîFir'ewnligor navêbavêwîdanî,wekîkuliMisirêjiboherpadîşahekî kuliserwanhukumdikir,adetbû.

10DiwêdemêdehemûleşkerênpadîşahêAfrîkayê Angaasderketinrêdakuwekîhercarliseranserêwelatê Kîtîmêbelavbibinûtalanêbikin.

11ÛZefokurêElîfazêkurêEsawdengêwanbihîstûbi artêşaxwederketpêşberîwanûliwirliserrêbiwanreşer kir

12ÛZepholeşkerênpadîşahêAfrîkayêbidevêşûrkuşt, yekjiwannehiştûyekjîvenegeriyabaefendiyêxweli Afrîkayê.

13ÛAngaasbihîstkuZefokurêElîfazçilihemûleşkerên xwekiribû,kuewqirkiribûn,ûAngaashemûleşkerên xwe,hemûmirovênwelatêAfrîkayê,civandin,gelekwek qûmaliberderyayê

14ÛAngeasjibirayêxweLûkosreşandûgot:«Bihemû mirovênxwerewerebaminûalîkariyaminbikekuez ZefoûhemûzarokênKîttimênkumirovênminwêran kirinetêkbibim,ûLûkosbihemûartêşaxwe,hêzekpir

mezin,hatdakualîkariyabirayêxweAngeasbikedakubi ZefoûzarokênKîttimreşerbike.

15ÛZefoûzarokênKîtîmevtiştbihîstin,gelektirsiyanû tirsekemezinketdilêwan.

16ÛZefonameyekjîjiboHadadêkurêBedadêpadîşahê EdomêûjibohemûzarokênEsawşandwelatêEdomêû got:

17MinbihîstiyekupadîşahêAfrîkayêAngeasbibirayê xweretêbamedakulidijîmeşerbike,ûemjiwîpir ditirsin,jiberkuartêşawîpirmezine,nemazejiberkuew bibirayêxweûartêşaxweretêserme

18Nihatujîbiminrewereûalîkariyaminbike,ûemêbi hevrelidijîAngeasûbirayêwîLûkosşerbikin,ûtuême jidestênwanrizgarbikî,lêegernewisabe,bizanibeku emêhemûbimirin

19KurênEsawnameyekjikurênKîtîmûjipadîşahêwan Zeforeşandinûgotin:«EmnikarinlidijîAngeasûgelêwî şerbikin,jiberkuevçendsalinkudinavberamede peymanekeaştiyêheye,jirojênBelapadîşahêyekemûji rojênYûsifkurêAqûbpadîşahêMisrêve,demakumeli aliyêdinêUrdunêbavêxweveşart,pêreşerkir

20ÛgavaZefogotinênbirayênxwe,zarokênEsaw,bihîst, ewdevjiwanberdaûZefojiAngaaspirtirsiya

21ÛAngeasûbirayêwîLûkoshemûhêzênxwe,nêzîkî heştsedhezarmêr,lidijîzarokênKîttimrêzkirin.

22HemûzarokênKîtîmjiSêforegotin:«Jibomeji Xwedayêbavûkalênxweduabike,belkîewmejidestê Angaasûartêşawîrizgarbike,çimkîmebihîstiyekuew Xwedayekîmezineûhemûyênkupêbawerdikinrizgar dike»

23ÛZefogotinênwanbihîstûliXudangeriyaûgot: 240XudanXwedayêBirahîmûÎshaqbavûkalênmin,îro ezdizanimkutuXwedayekîrastî,ûhemûxwedayên miletanpûçûbêkêrin.

25ÎropeymanaxweyabibavêmeBirahîmre,yakubavû kalênmejimeregotin,jiminrebibîrbîneûîrojibo xatirêbavûkalênmeBirahîmûÎshaqbiminredilovanî bikeûminûzarokênKîtîmjidestêpadîşahêAfrîkayêyê kujiboşertêsermexilasbike

26ÛXudanguhdadengêSêfoûjiberBirahîmûÎshaqrêz lêgirtûXudanSêfoûzarokênKîtîmjidestêAngaasûgelê wîrizgarkir

27ÛwêrojêZefolidijîpadîşahêAfrîkayê,Angaasû hemûgelêwîşerkirûXudanhemûgelêAngaasdadestê zarokênKîtîm

28ŞerlidijîAngeasdijwarbûûZephohemûzilamên AngeasûLûkosêbirayêwîbişûrkuştinûhetaêvarawê rojênêzîkîçarsedhezarzilamjiwanmirin.

29ÛgavaAngeasdîtkuhemûmirovênwîmirine,wî nameyekjihemûniştecihênAfrîkayêreşanddakuwerin bawî,dakudişerdealîkariyawîbikin,ûdinameyêde nivîsand:HemûyênkuliAfrîkayêne,bilajidehsalîûjor vewerinbamin;bilahemûwerinbamin,ûhekeewneyê ewêbimire,ûhertiştêkuwîheye,bihemûmalbatawîre, padîşahwêbistîne

30HemûniştecihênAfrîkayêjigotinênAngeastirsiyanû nêzîkîsêsedhezarmêrûkur,jidehsalîûjor,jibajêr derketinûhatinAngeas

31Ûdidawiyadehrojande,AngeasşerêlidijîZephoû zarokênKîtîmjinûvedadestpêkirinûşerdinavberawan depirmezinûdijwarbû

32ÛjiartêşaAngeasûLucos,Zephogelekbirîndarşandin destêxwe,nêzîkîduhezarkes,ûSosiphtar,serokêartêşa Angeas,diwîşerîdeşehîdket

33ÛgavaSosîftarket,leşkerênAfrîkîpiştaxwedanrevê, ûewreviyan,ûAngeasûLûkosbirayêwîjîbiwanrebûn.

34ÛZefoûzarokênKîttimlipeywanketin,ûwanliser rêhînjîbigiranîliwandan,nêzîkîdusedzilam,ûwanli peyAzdrubalkurêAngeasketinkubibavêxwereviyabû, ûwanliserrêbîstzilamênwîkuştin,ûAzdrubalji zarokênKîttimreviya,ûwanewnekuşt

35ÛAngeasûLûkosêbirayêwîbiyêndinrereviyan,û ewreviyanûbitirsûxofekêgihîştinAfrîkayê,ûAngeas hemûrojanditirsiyakuZephokurêElîfazbiwîreşerneke.

BEŞA64

1ÛBilaamêkurêBeorwêdemêbiEngaasredişerdebû, ûgavawîdîtkuZefoliserEngaasserdikeve,ewjiwir reviyaûçûKîtîmê.

2ÛZefoûzarokênKîtîmewbirûmetekemezinpêşwazî kirin,çimkîZefoşehrezayiyaBilamdizanibû,ûZefogelek diyariyandaBilamûewlicemwîma.

3ÛgavaZefojişervegeriya,fermandakuhemûzarokên Kîtîmêyênkubiwîreçûbûnşerbênhejmartin,ûnihêrîku yekjîwindanebû.

4ÛZephobivêyekêkêfxweşbû,padîşahiyaxwenûkirû jibohemûxulamênxweziyafetekçêkir

5LêSêfoXudanbibîrneanîûnefikirîkuXudandişerde alîkariyawîkiriyeûwîewûgelêwîjidestêpadîşahê Afrîkayêrizgarkiriye,lêdîsajîdirêyênzarokênKîtîmû zarokênxerabênEsawdemeşiya,dakujixwedayêndinre xizmetbikekubirayênwî,zarokênEsaw,fêrîwîkiribûn;ji bervêyekêtêgotin:"Jixerabanxerabîderdikeve"

6ÛZefobiewlehîliserhemûzarokênKîtîmêhukumdarî kir,lêXudanêkuwîûhemûgelêwîjidestêpadîşahê Afrîkayêrizgarkiribûnasnedikir;ûleşkerênAfrîkayêêdî wekîhercarênehatinKîtîmêdakutalanbikin,jiberkuew jihêzaZefodizanibûnkuwanhemûyanbidevêşûrkuştibû, jibervêyekêAngeashemûrojanjiZefokurêElîfazûji zarokênKîtîmêditirsiya.

7Diwêdemêde,gavakuZefojişervegeriyaûdîtkuew çawaliserhemûgelênAfrîkayêserdikeveûwandişerde bişûrtêkdibe,wêdemêZefobizarokênKîtîmreşîretkir kuherinMisrêdakubikurênAqûbûbiFirewnpadîşahê Misrêreşerbikin

8ÇimkîSêfobihîstkumêrxasênMisrêmirineûYûsifû birayênwî,kurênAqûb,mirine,ûhemûzarokênwan, zarokênÎsraêl,liMisrêmane.

9SêfofikirîkuherelidijîwanûhemûMisirêşerbike,da kutolabirayênxwe,zarokênEsawhilîne,yênkuÛsivbi birayênxweûhemûMisirêreliwelatêKenanê,demaku ewçûnHebronêAqûbveşêrin,ewtêkbirin.

10ÛZefoqasidşandinbaHadadêkurêBedad,padîşahê Edomê,ûbahemûbirayênwî,kurênEsaw,ûgotin:

11MatenegotkutulidijîpadîşahêAfrîkayêşernakî, çimkîewendamêpeymanateye?Vaye,minbiwîreşer kirûwîûhemûgelêwîkuşt.

12JibervêyekêminbiryardakuezlidijîMisrêûzar'êd Aqûbênkuliwirinşerbikimûezêjiwantolhildanê hilînimjibotiştêkuÛsiv,birayênwîûbavûkalênwîli

welatêKenanêbimekirin,gavaewçûnbavêxweli Hîbronêveşêrin.

13Niha,egerhûndixwazinwerinbamindakuhûndişerê lidijîwanûMisrêdealîkariyaminbikin,wêdemêemê tolabirayênxwehilînin.

14ÛzarokênEsawguhdangotinênZefoûzarokênEsaw, miletekîpirmezin,lihevciviyanûçûnkudişerde alîkariyaZefoûzarokênKîtîmbikin.

15ÛZefojihemûzarokênrojhilatûhemûzarokênÎsmaîl rebivangotinanpeyamşandûewkombûnûdişerêlidijî MisrêdejiboalîkariyaZefoûzarokênKîtîmhatin

16Hemûvanpadîşahan,padîşahêEdomûzarokênrojhilat, hemûzarokênÎsmaîlûZefopadîşahêKîtîmderketinû hemûartêşênxweliHebronêrêzkirin

17Ûwargehpirgiranbû,dirêjahiyawêsêrojbû,gelek mirovwekqûmaliserperavaderyayêhebûnkunayên hejmartin

18Hemûpadîşahûleşkerênwandaketinûlidijîhemû MisrêşerkirinûligeliyêPatrosêbihevrekondanîn.

19HemûMisrêdengêwanbihîstûhemûgelêwelatêMisrê ûhemûbajarênMisrê,nêzîkîsêsedhezarmêr,lihev civiyan.

20ÛxelkêMisrêjîjibozarokênÎsraêlênkuwanrojanli welatêGoşenêbûn,şandinbawanûherinûbivan padîşahanreşerbikin.

21ÛzilamênÎsraêllihevciviyanûnêzîkîsedûpêncî zilambûnûçûnşerdakualîkariyaMisriyanbikin

22ÛzilamênÎsraîlûMisrê,nêzîkîsêsedhezarzilamûsed ûpêncîzilam,derketinûçûnşerêvanpadîşahan,ûji derveyêwelatêGoşenêlihemberPatrosêbicihbûn

23MisriyanbawernedikirinkuÎsraêlîbiwanredi wargehênwandebihevrejiboşerbiçin,çimkîhemû Misriyandigotin:«BelkîzarênÎsraêlmebidindestêzarên EsawûÎsmaîl,çimkîewbirayênwanin».

24HemûMisriyanjiÎsraêliyanregotin:«Hûnlivirbihev relicihêxwebisekinin,emêherinûlidijîzarokênEsawû Îsmaîlşerbikin,ûegerevpadîşahlisermebiserbikevin, hûnbitevahîwerinserwanûalîkariyamebikin»Û Îsraêliyanjîwisakir

25ÛZefokurêElîfazkurêEsawpadîşahêKîtîmê,ûHadad kurêBedadpadîşahêEdomê,ûhemûwargehênwan,û hemûzarokênrojhilat,ûzarokênÎsmaîl,miletekîpirjimar wekqûmê,ligeliyêPatrosêlihemberTaxpanchesêbihev rewargehdanîn

26ÛBilamêkurêBeorêSûrîliwirdinavordiyaZefode bû,çimkîewbizarokênKîtîmrehatibûşer,ûBilamêdi çavêZefoûmirovênwîdemirovekîpirbirûmetbû

27ÛSêfojiBilamregot:«Biceribînekujibomefalêbike, dakuembizaninkîdişerdebiserdikeve,emanMisrî»

28Bilamrabûûhunerafalbaziyêceriband,dizanînawêde jîjêhatîbû,lêewtevlihevbûûkardidestêwîdexerabû

29Ûwîdîsaceribandlêbiserneket,ûBilambêhêvîbûû devjêberdaûtemamnekir,çimkîevjiXudanbû,daku ZefoûgelêwîbikevedestêÎsraêliyan,yênkudişerêxwe debiXudan,Xwedayêbavûkalênxwe,bawerkiribûn

30SêfoûHadadhêzênxwerêzkirinûhemûMisrî,nêzîkî sêsedhezarmêr,bitenaserêxwelidijîwançûn,ûyekji Îsraêliyanjîbiwanrenebû

31HemûMisriyanlidijîPathrosûTaxpanchesbivan padîşahanreşerkirinûşerlidijîMisriyandijwarbû.

32ÛpadîşahdiwîşerîdejiMisriyanbihêztirbûn,ûdiwê rojêdenêzîkîsedûheştêzilamênMisriyanmirin,ûnêzîkî sîzilamênjihêzênpadîşahan,ûhemûzilamênMisriyanji berpadîşahanreviyan,jibervêyekêzarokênEsawû ÎsmaîllipeyMisriyanketinûhetacihêkuwargeha zarokênÎsraêllêbû,liwandan

33HemûMisriyanqîrkirinûgotin:«Bilezîninûalîkariya mebikinûmejidestêEsaw,ÎsmaîlûzarokênKîtîmrizgar bikin»

34SedûpêncîzilamênjizarokênÎsraêljicihêxweberbi wargehênvanpadîşahanvereviyanûzarokênÎsraêlji XudanXwedayêxwereqîrkirinkuwanrizgarbike

35ÛXudanguhdaÎsraêlûXudanhemûmirovên padîşahandadestêwanZarokênÎsraêllidijîvan padîşahanşerkirinûzarokênÎsraêlnêzîkîçarhezar zilamênpadîşahankuştin.

36Xudantirsûxofekemezinliordiyapadîşahanbelavkir, ûtirsakurênÎsraêlliserwanket

37HemûartêşênpadîşahanjiberzarokênÎsraêlreviyanû zarokênÎsraêllipeywanketinûhetasînorênwelatêXûşê liwandan

38ÛzarênÎsraêlliserrêduhezarmêrjiwankuştinûyek jizarênÎsraêljînemir

39ÛgavaMisriyandîtinkuzarokênÎsraêlbiçendkesan bipadîşahanreşerkirineûşerlidijîwanpirdijwarbûye,

40JiberşerêdijwarhemûMisrîjijiyanaxwepirditirsiyan ûhemûMisrîreviyan,herkesxwejileşkerênrêzkirîveşart ûxweliserrêveşartinûÎsraêliyanhiştinkuşerbikin.

41ÛkurênÎsraêlliserbazênpadîşahanderbekegiran xwarinûpiştîkuwanewhetasînorêwelatêXûşêderxistin, ewjiwirvegeriyan.

42ÛhemûÎsraêliyantiştêkuMisriyanbiwankiribû,hay jixwehebûkuewdişerdejiberwanreviyabûnûewbi tenêhiştineşerbikin.

43Jibervêyekê,zarokênÎsraêljîbihîlekarîtevgeriyanû gavakuzarokênÎsraêljişervedigeriyan,liserrêçend Misriyandîtinûliwirliwandan.

44Ûdemakuwandikuştin,wanevgotinjiwanregotin:

45Çimahûnjimedûrketinûem,çendmilet,hiştinkuem lidijîvanpadîşahanşerbikinkumiletekîmezinhebûku mebişkîne,dakuhûnbivîawayîcanêxwerizgarbikin?

46ÛderbarêhinkesênkuÎsraêlîliserrêrastîwanhatinde, zarokênÎsraêljihevredigotin:«Lêxe,lêxe,çimkîew Îsmaîl,anEdomî,anjîjizarokênKîtîme»Ewliserwî sekinînûewkuştinûewzaninkuewMisrîye

47ZarokênÎsraêlevtiştbihîlekarîlidijîMisriyankirin,ji berkuwandişerdedevjiwanberdabûnûjiberwan reviyabûn.

48ÛzarênÎsraêlbivîawayîliserrêjiMisriyannêzîkîdu sedmêrkuştin

49HemûMisriyanewxerabiyakuzar'êdÎsraêlliwan kiribûndîtin,lemahemûMisriyanjizar'êdÎsraêlgelekî tirsiyan,çimkîwanqewatawanamezindîtibûûyekjiwan jîneketibû

50HemûzarênÎsraêlbikêfxweşîliserrêyaxweyaberbi GoşenêvevegeriyanûyênmayîyênMisrêjîherkes vegeriyacihêxwe.

BEŞA65

1Piştîvantiştan,hemûşêwirmendênFirewn,padîşahê Misrê,ûhemûrûspiyênMisrêlihevciviyanûhatinber padîşahûhetaerdêserêxwedanînerdêûliberwîrûniştin

2ŞêwirmendûrûspiyênMisrêjipadîşahregotin:

3VayegelêÎsraêljimemezintirûbihêztire,ûtudizanî hemûxerabiyakuwandirêdebimekirdemakuemjişer vegeriyan

4Ûtehêzawanabihêzjîdîtiye,jiberkuevhêzjibavû kalênwane,jiberkutenêçendzilamlidijîgelekmirovên wekqûmêrabûnûliberdevêşûrxistin,ûjiwanyekjî neketiye,jibervêyekêhekeewpirbûnawêhingêwanbi tevahîtunebikira

5Nihaşîretekêbidemekuemçibiwanbikin,hetakuem wanhêdîhêdîjinavxwetunebikin,dakuewdiwelêtdeji mepirtirnebin

6ÇimkîegerzarokênÎsraêlliwelêtzêdebibin,ewêjime rebibinasteng,ûegerşerekçêbibe,ewêbihêzaxweya mezinlidijîmebidijminêmerebibinyekûlidijîmeşer bikin,mejiwelêttunebikinûjiwêderkevin.

7PadîşahbersivarûspiyênMisrêdaûjiwanregot:«Ev planakulidijîÎsraîlêhatiyepêşniyarkirine,emêjê dernekevin.

8Vaye,liwelêtPîtomûRamseshene,bajarênkujiboşer nehatineparastin,jimeûwerelazimekuemwanava bikinûwanxurtbikin.

9Nihatujîhereûbihîlekarîyêlihemberwantevbigereû liMisirêûliGoşenêbifermanapadîşahdengekîbelavbike ûbêje:

10EyhemûxelkêMisrê,Goşenê,Patrosêûhemû niştecihênwan!PadîşahfermandayemekuemPîtomû Ramsesêavabikinûwanjiboşerxurtbikin;kîjiweji hemûMisrê,jizarokênÎsraêlûjihemûniştecihênbajaran bixwazebimereavabike,wêligorîfermanapadîşahher rojmûçeyaherkesîbistîne;jibervêyekêpêşîherinûbi aqilmendîbikin,xwebicivîninûwerinPîtomûRamsesê avabikin

11Ûdemakuhûnavadikin,bifermanapadîşahherrojli seranserêMisrêevcelebbelavokbelavbikin

12ÛgavahinjizarokênÎsraêlwerinkubitereavabikin, divêturojaneçendrojanmûçeyêwanbidîwan.

13Ûpiştîkuewbiwerebikirêyaxweyarojaneavabikin, herrojyekbiyekbidizîxwejiwandûrbixin,ûwêhingê hûnêrabinûbibinserkarêkarûberpirsênwan,ûhûnê paşêwanbihêlinkubêmûçeavabikin,ûhekeewred bikin,wêhingêbihemîhêzaxwewanneçarbikinkuava bikin.

14Ûegertuvêyekêbikî,dêjibomebaşbekuemwelatê xwelidijîzarokênÎsraêlxurtbikin,jiberkujiber westandinaavakirinûxebatê,zarokênÎsraêlwêkêmbibin, jiberkutudêwanrojbirojjijinênwanbêparbikî 15ÛhemûrûspiyênMisrêşîretapadîşahbihîstinûşîretdi çavênwanûdiçavênxulamênFirewnûdiçavênhemû Misrêdexweşxuyabûûwanligorgotinapadîşahkir

16HemûxulamjipadîşahdûrketinûlihemûMisrê,li TaxpanchesûGoşenêûlihemûbajarênderdoraMisrê, belavokbelavkirinûgotin:

17TedîtkuzarokênEsawûÎsmaîlçibimekirin,yênku hatinlidijîmeşerkirinûxwestinmetunebikin

18Jibervêyekêpadîşahfermandamekuemwelêtxurt bikin,bajarênPîtomûRamsesavabikinûwanjiboşer xurtbikin,gerewdîsawerinserme

19HerkesêjiwejihemûMisrêûjizarokênÎsraêlkubi mereavabikewere,wêmûçeyawîyarojanejipadîşah bistîne,ligorîfermanawîjimere

20ÛgavaMisirûhemûzarênÎsraêlhemûgotinên xulamênFirewnbihîstin,jiMisirêûzarênÎsraêlhatinkubi xulamênFirewn,PîtomûRamsesreavabikin,lêjizarên Lêwîtukesbibirayênxwerenehatkuavabikin

21HemûxulamênFirewnûmîrênwîdidestpêkêdebi xapandinêhatinkubihemûÎsraêlrewekkarkerênrojane avabikinûdidestpêkêdeheqêxweyêrojanedidanÎsraêl

22XulamênFirewinbihemûÎsraêlreavakirinûmehekê biÎsraêlrediwîkarîdexebitîn

23Ûdidawiyamehêde,hemûxulamênFir’ewndestpê kirinkuherrojbidizîjigelêÎsraêlveqetin

24ÛÎsraêlîwêdemêbikarberdewamkirin,lêwanwê demêheqêxweyêrojanedistandin,jiberkuhinjimêrên MisrîwêdemêhînjîbiÎsraîlêrekardikirin;jibervêyekê MisriyandiwanrojandeheqêxwedidanÎsraêl,dakuew, hevkarênwanênMisrî,jîheqêkedaxwebistînin.

25ÛdidawiyasalekûçarmehandehemûMisrîjizarokên Îsraêlvekişiyan,jibervêyekêzarokênÎsraêlbitenêdikar deman.

26ÛpiştîkuhemûMisrîjizarokênÎsraêlvekişiyan,ew vegeriyanûbûnzordarûefserliserwan,ûhinjiwanwek serkarênkarliserzarokênÎsraêlsekinîn,dakuhertiştêku ewjibomûçeyakedaxwedidanwanjiwanbistînin 27MisriyanrojbirojwihalizarokênÎsraêldikirin,daku dikarêwandezehmetiyêbikişînin.

28HemûzarênÎsraêlbitenaserêxwediwêxebatêdebûn ûMisriyanjiwêdemêûpêvetumûçenedanzarênÎsraêl

29ÛgavahinjiÎsraêliyanjiberkumûçenedidanwan,ji kardûrketin,wêdemêbacgirûxulamênFirewnzorliwan danûbilêdanêngiranliwandanûbizorêewvegerandin, dakubibirayênxwerebixebitin.HemûMisriyandihemû rojandebizarokênÎsraêlrewisadikirin

30HemûzarênÎsraîljivêyekêpirditirsiyanûhemûzarên Îsraîlvegeriyanûbêperebitenaserêxwexebitîn.

31ÛzarokênÎsraêlPîtomûRamsesavakirin,ûhemû zarokênÎsraêlkarkirin,hinekankerpîççêdikirin,hinekan avadikirin,ûzarokênÎsraêlhemûwelatêMisrêûdîwarên wêavakirinûxurtkirin,ûzarokênÎsraêlgeleksalandi xebatêdebûn,hetakudemakuXudanwanbibîranîû wanjiMisrêderxisthat.

32LêzarokênLêwî,jidestpêkêhetarojakujiMisrê derketin,bibirayênxweyênÎsraîlredikardenexebitîn

33ÇimkîhemûzarokênLêwîdizanibûnkuMisriyanev hemûgotinbixapandinêjiÎsraîliyanregotibûn,jibervê yekêzarokênLêwîdevjinêzîkbûnabibirayênxwere berdakubiwanredestbixebatêbikin

34ÛMisriyanêdîbalaxwenedankuzarokênLêwî bixebitînin,jiberkuewdidestpêkêdenelicembirayên xwebûn,jibervêyekêMisriyanewbitenêhiştin.

35ÛdestênmêrênMisrêdiwîkarîdebitundîlidijîzarên ÎsraêlbûnûMisriyanbidijwarîzarênÎsraêlneçarkirinku bixebitin

36Misriyanbixebatadijwar,diçêkirinaçîmentoû kerpîçandeûhercûrekarênzeviyande,canêzarokên Îsraêltalûkekirin

37ZarokênÎsraêljiMelol,padîşahêMisrêregotin«Meror, padîşahêMisrê»,jiberkudirojênwîdeMisriyanbiher cûrekaranjiyanawantehlkiribû

38MisriyanhemûkarênkuzarokênÎsraêldidanxebatê,bi dijwarîdikirindakuzarokênÎsraêltengavbikin.Lêçiqas wantengavdikirin,ewewqaszêdedibûnûmezindibûnû MisrîjiberzarokênÎsraêlxemgîndibûn.

BEŞA66

1DiwêdemêdeHadadkurêBedad,padîşahêEdomê,mir ûSamlayêjiMesrekayê,jiwelatêkurênrojhilat,lişûnawî padîşahîkir

2DisalasêzdehêyapadîşahiyaFirewnpadîşahêMisrêde, kuewsedûbîstûpêncsalbûkuÎsraêlîdaketinMisrê, SamlahejdehsalanliserEdompadîşahîkiribû.

3Ûgavaewbûpadîşah,wîleşkerênxwekişandkuherinû lidijîZefokurêElîfazûzarokênKîtîmşerbikin,jiberku wanlidijîAngeaspadîşahêAfrîkayêşerkiribûûwan hemûartêşawîtunekiribû

4Lêewpêreşernekir,çimkîzar'êdEsawpêşîyawîgirtin ûgotin:«Ewbirêwane».Samlaguhdadengêzar'êdEsaw ûbihemûordîyaxwevevegeriyawelatêEdomêûneçû şerêlidijîSêfokur'êElîfaz

5Firewinp'adşêMisrêevyekbihîstûgot:«Samlap'adşê EdombiryardayekubizarokênKîtîmêreşerbike,ûpiştre wêwerekulidijîMisrêşerbike»

6GavaMisriyanevtiştbihîstin,wanbarêzarokênÎsraêl zêdekir,dakuÎsraêlîwekîkudirojênHadaddedişerê xweyêbizarokênEsawrekirin,biwannekin

7MisriyanjizarênÎsraêlregotin:«Lezbikinûkarêxwe bikin,karêxwetemambikinûwelêtxurtbikin,daku zarênEsaw,birayênwe,neyênşerême,çimkîewêjiberte werinserme.»

8ZarokênÎsraêlrojbirojkarêmêrênMisrêdikirinû MisriyanjîlizarokênÎsraêldixistindakudiwelêtde hejmarawankêmbikin.

9LêbelêherkuMisriyankedaliserzarokênÎsraêlzêde dikir,zarokênÎsraêljîzêdedibûnûzêdedibûnûhemû MisirbizarokênÎsraêltijîbû.

10ÛdisedûbîstûpêncsaliyadaketinaÎsraêlboMisrêde, hemûMisriyandîtinkuşêwrawanlidijîÎsraêlbiserneket, lêewzêdeûmezinbûnûwelatêMisrêûwelatêGoşenêbi zarokênÎsraêltijîbûn

11HemûrûspiyênMisrêûşehrezayênwêhatinber padîşahûliberwîtewandinûliberwîrûniştin.

12HemûrûspiyênMisrêûşehrezayênwîjipadîşahre gotin:«Bilapadîşahherûherbijî!Teşîretlidijîzarokên Îsraêldameûmeligorgotinapadîşahbiwankir.»

13Lêbelêligorîzêdebûnakedê,ewliwelêtzêdedibinû mezindibin,ûvaye,tevahiyawelêtbiwantijîye.

14Jibervêyekê,eyxweyêmeûpadîşahême,çavênhemû Misrêlisertenekubiaqilmendiyaxweşîretêbidîwan,da kuewbiserÎsraîlêdebibinûwanjiholêrakin,anjîwanji welêtkêmbikin;ûpadîşahbersivawandaûgot:«Divê mijarêdeşîretêbidinwekuembizaninemçibikinbi wan»

15Ûefserekî,yekjişêwirmendênpadîşah,kunavêwî Eyûbbû,jiMezopotamyayê,liwelatêUzê,bersivapadîşah daûgot:

16Hegerjipadîşahrexweşbe,bilaguhbideşîretaxulamê xwe;ûpadîşahjêregot:«Biaxive»

17Eyûbliberpadîşah,mîranûliberhemûrûspiyênMisrê peyivîûgot:

18Binêreşîretapadîşahkuwîberêliserkedazarokên Îsraêlşîretkiribûpirbaşe,ûdivêtujiwanênkudixebitin hetahetayêjihevdernexî

19Lêevşîretekuhûndikarinwankêmbikin,gerji padîşahrebaşxuyabikekuwanbiêşînin.

20Emdemekdirêjejişerditirsinûmegot:«GavaÎsraêlli welêtberhemdarbibe,egerşerçêbibe,ewêmejiwelêt derxin.»

21Hegerjipadîşahrexweşbe,bilafermanekderkeveûdi qanûnênMisrêdebênivîsandinkunayênbetalkirin,kuher kurêkurêkujiÎsraêliyançêdibe,divêxwînawîlisererdê bêrijandin

22Bivêyekê,gavahemûkurênÎsraêlêyênkurbimirin, xerabiyaşerênwanwêbiqede;bilapadîşahwisabikeû hemûpîrikênÎbranîgazîwanbikeûfermanbidewankuvê yekêbikin;evtiştlipadîşahûmîranxweşhatûpadîşahli gorgotinaEyûbkir

23PadîşahşandgazîpîrikênÎbranîkirin,navêyekêŞefraû navêyadinPûabû.

24Pîrikhatinberpadîşahûliberwîsekinîn

25Padîşahjiwanregot:«DemakuhûnjijinênÎbranîre pîriktiyêbikinûwanliserkursiyanbibînin,egerkurbe, wêdemêhûnwîbikujin,lêegerkeçbe,wêdemêewbijî»

26Lêhegerhûnvêyekênekin,ezêweûhemûmalênwe bişewitînim.

27LêpîrikjiXwedêditirsiyanûguhnedanpadîşahêMisrê ûnejîgotinênwî,ûgavajinênÎbranîkurankeçjipîrikêre dianîndinyayê,wêdemêpîrikêhertiştêkupêwîstbûjibo zarokdikirûewdihiştsax;pîrikhemûrojanwisadikirin

28Evtiştjipadîşahrehatgotinûwîşandgazîpîrikankir ûjiwanregot:«Çimaweevtiştkirûzarokansaxhiştin?»

29Pîrikanbersivdanûliberpadîşahbihevrepeyivînû gotin:

30BilapadîşahnefikirekujinênÎbranîwekjinênMisrîne, çimkîhemûzarokênÎsraêlbêzarin,ûberîkupîrikbêba wan,ewtêndinyayê,ûemxizmetkarêntene,gelekrojin kutujinekeÎbranîlisermezarokneaniyedinyayê,çimkî hemûjinênÎbranîpîrikênxwene,jiberkuewbêzarin

31ÛFir’ewngotinênwanbihîstûdivêmeseleyêde baweriyaxwebiwananîûpîrikjipadîşahdûrketin,û Xwedêqencîbiwankirûgelpirzêdeûzêdebû

BEŞA67

1LiwelatêMisrêzilamekhebûjinifşêLêwî,navêwî Emrambû,kurêKêhat,kurêLêwî,kurêÎsraêl.

2Evzilamçûûjinekanî,binavêYokebedkeçaLêwî, xwişkabavêxwe.Ewsedûbîstûşeşsalîbûûewçûbawê.

3Jinikducanîmaûkeçekanîdinyayêûnavêwêdanî Mîryam,jiberkudiwanrojandeMisriyancanêzarên Îsraêltazîkiribûn

4Ewdîsaducanîbûûkurekanîdinyayêûnavêwîdanî Harûn,çimkîdirojênducanîbûnawêde,Fir’ewndestbi rijandinaxwînakurênÎsraêlêyênkurkir

5DiwanrojandeZefokurêElîfazêkurêEsaw,padîşahê KîtîmêmirûYaneaslişûnawîpadîşahîkir

6ÛdemakuZefoliserzarokênKîtîmpadîşahîkirpêncî salbûûewmirûlibajarêNabnaliwelatêKîtîmhate veşartin

7ÛJaneas,yekjimêrxasênbihêzênzarokênKîtîm,piştî wîpadîşahîkirûpêncîsalanpadîşahîkir

8ÛpiştîmirinapadîşahêKîtîmê,BilaamêkurêBeorji welatêKîtîmêreviyaûçûMisrê,cemFirewinêpadîşahê Misrê

9ÛFir’ewnewbirûmetekemezinpêşwazîkir,jiberku wîbehsaşehrezayiyawîbihîstibû,diyariyandawîûewkir şêwirmendûewbilindkir

10BilamliMisrêbihemûesilzadeyênpadîşahrebirûmet maûesilzadeyanewbilindkirin,jiberkuhemûyan dixwestinşehrezayiyawîhînbibin

11ÛdisedûsîsaliyadaketinaÎsraêlboMisrêde,Firewn xewndîtkuewlisertextêxweyêpadîşahiyêrûniştiye Çavênxwebilindkirûdîtkuzilamekîpîrliberwî radiwesteûdidestênwîdeterazûyekhebû,mînaterazûya kubazirganbikartînin

12ÛkalêpîrterazûhildaûliberFirewndaliqand

13ÛkalêpîrhemûrûspiyênMisrêûhemûesilzadeû mezinênwêhildan,ewbihevvegirêdaûditerazûyekêde danî

14Ûwîşîrekîşîrîhildaûxistnavterazûyadin,ûşîrîji hemûyanserdesttirbû

15ÛFir’ewnjivêdîtinatirsnakmatmayîma,çimakurikli serhemûyanserdestbû,ûFir’ewnşiyarbûûdîtkuew xewnbû

16Fir'ewnsibêzûrabûûhemûxulamênxwegazîkirû xewnjiwanregot,ûewzilampirtirsiyan.

17Padîşahjihemûşehrezayênxweregot:«Jikeremaxwe xewnakumindîtşîrovebikin,dakuezbizanim»

18ÛBilamêkurêBeorbersivapadîşahdaûjêregot:«Ev jibilîxerabiyekemezinkuwêdirojêndawîndeliser Misrêderkeve,tiştekîdinnîşannade»

19ÇimkîkurekîwêjiÎsraêlêreçêbibe,ewêhemûMisirû niştecihênwêwêranbikeûÎsraêliyanbidestêxweyê bihêzjiMisrêderxe

20Jibervêyekê,eypadîşah,liservêmijarêşêwirbike,da kutuhêviyazarokênÎsraêlûhêviyawantunebikî,berîku evxerabîliserMisrêrabe

21PadîşahjiBilamregot:«EmêçibiÎsraêlbikin? Bêgumanmedidestpêkêdebiawayekîlidijîwanşêwir kirûnekarîliserwanbiserbikeve»

22Nihajikeremaxweşîretekêlidijîwanbide,dakuem biwanserbikevin

23Bilambersivapadîşahdaûgot:«Nihabişînegazîher duşêwirmendênxwebike,emêbibîninkaewliservê mijarêçişîretdikinûpiştrexulamêtewêbiaxive»

24Padîşahşandûgazîherduşêwirmendênxwe,Reûêlê MidyanîûEyûbêÛzîkir,ûewhatinûliberpadîşah rûniştin

25Padîşahjiwanregot:«Vaye,wexewnakumindîtû şîrovekirinawêbihîstiye;nihaşîretbidinûbizaninû bibîninkaçibizarokênÎsraêlbêkirin,dakuembikaribin liserwanbiserbikevin,berîkuxerabiyawanliserme derkeve.»

26ÛReûêlêMidyanîbersivdapadîşahûgot:«Bila padîşahbijî,bilapadîşahhetahetayêbijî»

27Hegerjipadîşahrebaşbe,biladevjiÎbranîberdeûwan bihêle,biladestêxwelidijîwandirêjneke

28ÇimkîevewinkuXudandirojênberêdehilbijartûji navhemûmiletêndinyayêûpadîşahêndinyayêwek mîrateyaxwegirt;ûkîheyekudestêxwebêcezalidijî wandirêjkiriye,kuXwedayêwantolawannegirtiye?

29BêgumantudizanîkugavaBirahîmdaketMisrê, Fir’ewn,padîşahêberêyêMisrê,Sarayajinaxwedîtûew jixwerewekjinanî,çimkîBirahîmgot:«Ewxwişkamin e»,jiberkuewditirsiyakumirovênMisrêwîjiberjinawî nekujin.

30ÛgavapadîşahêMisrêSaragirt,Xwedêewûmalbata wîbibelayêngiranliwîûlimalbatawîxist,hetakujina wîSarayêjiBirahîmrevegerandûewbaşbû.

31XwedêAbîmelekêGerarî,padîşahêFilîstiyan,jiber SarayêjinaBirahîmcezadawîûjimêrhetaheywanan hemûmalzarokgirt

32GavaXwedayêwandixewnaşevêdehatbaAbîmelek ûewtirsand,dakuewSarayakuewgirtibûvegerîneba Îbrahîm,ûpiştrehemûgelêGerarêjiberSarayêhatin cezakirin,ÎbrahîmjibowanjiXwedayêxweduakirûew guhdalavawîûwîewqenckirin.

33Abîmelekjihemûvêxerabiyakubiserêwîûgelêwîde hatibûtirsiya,ewvegeriyacemBirahîm,jinaxweSara,û gelekdiyariyanbiwêredawî.

34GavawîewjiGerarêderxist,wîwisabiÎshaqjîkir,û Xwedêtiştênecêbbiwîkir,hemûkaniyênGerarêhişkbûn ûdarênwanênberhemdarnedan.

35HetakuAbîmelekêGerarîûAhûzat,yekjihevalênwî, ûPîxol,serokêartêşawî,hatinbawîûliberwîtewandinû hetaerdêserêxwetewand.

36Ûwanjêxwestkujibowanlavabike,ûwîjibowanji Xudanreduakir,ûXudanjêlavakirûwîewqenckirin

37Aqûbjî,zilamêbêqusûr,bisayabêqusûriyaxwejidestê birayêxweEsawûjidestêLabanêbirayêdiyaxweyêSûrî, yêkudixwestcanêwîbikuje,rizgarbû,herwihajidestê hemûpadîşahênKenan,yênkulidijîwîûzarokênwî civiyabûndakuwantunebikin,ûXudanwanjidestên wanrizgarkir,kuewzivirînserwanûliwanxistin,çimkî kêdestêxwebêcezaliserwandirêjkiriye?

38BirastîFir’ewnêberê,bavêbavête,gavaku şehrezayiyawîdît,YûsifkurêAqûbliserhemûmîrên welatêMisrêbilindkir,çimkîbişehrezayiyaxwehemû niştecihênwelêtjibirçîbûnêrizgarkir

39PiştîvêyekêwîfermandaAqûbûzarokênwîku dakevinMisrê,dakubisayafedakariyawan,welatêMisrê ûwelatêGoşenêjibirçîbûnêxilasbibin

40Niha,egerdiçavêntedebaşbe,devjitunekirina zarokênÎsraêlberde,lêegernebidilêtebekuewliMisrê bimînin,wanjivirderxe,dakuewherinwelatêKenanê, welatêkubavûkalênwanlêdiman

41GavaFir'ewngotinênÎtrobihîstin,ewgelekliserwî hêrsbû,jiberçavênpadîşahbişermrabûûçûMidyanê, welatêxwe,ûçopaÛsivjîbixwerebir.

42PadîşahjiEyûbêUzîyîpirsî:«EyEyûb,tuçidibêjîûtu çişîretêdidîÎbranî?»

43Eyûbjipadîşahregot:«Vaye,hemûniştecihênwelêtdi bindestêtedene,bilapadîşahçikudiçavênwîdexweş xuyadike,bike»

44PadîşahjiBilamregot:«Bilam,tuçidibêjî,gotinaxwe bêjekuemguhbidinê?»

45Bilamgotepadîşah:«Jihemûtiştênkupadîşahlidijî Îbranîşîretkirine,ewêbênxilaskirinûpadîşahnikarebitu şîretekêliserwanserdestbibe»

46Çimkîegertubifikirîkuwanbiagirêgurkêmbikî,tu nikarîliserwanbiserbikevî,çimkîbêgumanXwedayê wanBirahîmbavêwanjiÛraKildaniyanrizgarkir;ûeger

tubifikirîkuwanbişûrtunebikî,bêgumanbavêwan Îshaqjiwêrizgarbû,ûberaneklişûnawîhatdanîn.

47Ûegerbikedûxebatadijwartubifikirîkuwankêm bikî,tudivêyekêdejîbisernakevî,çimkîbavêwanAqûb dihercûrexebatadijwardexizmetaLabankirûserfiraz bû

48Jibervêyekê,eyPadîşah,guhbidegotinênmin,çimkî evşîretakulidijîwanhatiyedayîne,kutubiwêliserwan serdikeveûdivêtujêdûrnekevî

49Hegerpadîşahbixwaze,bilafermanbidekuhemû zarokênwanênkujiîroûpêveçêbibin,bênavêtinnav avê,çimkîbivêyekêtudikarînavêwanjêbibî,jiberku nejiwanûnejîjibavênwan,bivîrengînehatine ceribandin

50ÛpadîşahgotinênBilambihîstin,ûevtiştlipadîşahû mîranxweşhatûpadîşahligorgotinaBilamkir.

51PadîşahfermandakuliseranserêwelatêMisrê fermanekbêderxistinûqanûnekbêderxistinûbêgotin: «JiîroûpêveherkurêkurêkujiÎbranîreçêbibe,wêbê avêtinnavavê»

52Firewingazîhemûxulamênxwekirûgot:«Nihaherin ûliseranserêwelatêGoşenêbigerinkuzarokênÎsraêllêne, ûbibîninkuherkurêkujiÎbranîçêdibedivêwereavêtin çem,lêherkeçêsaxbihêlin»

53ÛgavazarokênÎsraêlevgotinakuFir’ewnfermandabû bihîstin,kuzarokênxweyênkurbavêjinçem,hinekji mirovanjijinênxweveqetiyanûyêndinjîbiwanve girêdayîman.

54Ûjiwêrojêûpêve,gavademazayînêjibowanjinên Îsraîlîyênkulicemmêrênxwemabûnhat,ewçûnzeviyê dakuliwirzarokanbînindinyayê,ûwanlizeviyêzarok anîndinyayê,zarokênxwelizeviyêhiştinûvegeriyan malênxwe

55ÛXudanêkujibavûkalênwanresondxwaribûku wanpirbike,yekjimilyaketênxweyênxizmetkarênli ezmananşanddakuherzarokekbiavêbişo,rûnbikeû bipêçeûdukevirênnermbixedestênwîkujiyekêşîrûji yêdinhingivdimijand,ûwîporêwîhetaçokênwîmezin kir,dakubiwêxweveşêre;dakuwêrehetbikeûbi dilovaniyaxwepêvegirêdayîbimîne.

56ÛgavaXwedêdilovanîliwankirûxwestwanliser rûyêerdêzêdebike,wîfermandakuerdêxwewanqebûl bikedakuhetademamezinbûnawantêdebimînin,piştî kuerdêdevêxwevekirûewvereşandûewjibajêrwek giyayêerdêûgiyayêdaristanêşînbûn,ûheryekjiwan vegeriyamalbataxweûmalabavêxwe,ûewlicemwan man

57ÛzarokênzarokênÎsraêllisererdêmînagiyayêzeviyê bûn,bikeremaXwedêjiwanre

58GavahemûMisriyanevtiştdîtin,herkesbinîrûgêçên xweyênçolêveçûzeviyaxweûwekkumerivdidema çandinêdeerddiçîne,ewcotkirin.

59Ûgavawancotdikir,ewnekarînzirarêbidinpitikên zarokênÎsraêl,jibervêyekêgelpirzêdeûzêdebû

60ÛFir’ewnherrojfermandakarmendênxwekuherin GoşenêdakulizarokênÎsraêlbigerin

61Ûgavaewgeriyanûdîtin,bizorêjisingêdiyawîgirtin ûavêtinçem,lêkeçiklicemdiyawîhiştinMisriyandi hemûrojandebiîsraêliyanwihadikirin

BEŞA68

1DiwêdemêderuhêXwedêliserMeryemê,keçaEmram ûxwişkaHarûn,bûûewderketderveûlisermalê pêxemberîtîkirûgot:«Vaye,vêcarêjibavûdiyamin kurekwêjimereçêbibeûewêÎsraêljidestênMisrê rizgarbike»

2GavaEmramgotinênkeçaxwebihîst,ewçûûjinaxwe vegerandmalê,piştîkuwîewdûrxistibû,diwêdemêde kuFir’ewnfermandabûkuherkurêkurêmalbataAqûb bavêjinnavavê

3Piştîsêsalanjidûrxistinawê,EmramjinaxweYokebed anîûewhatbawêûewducanîma

4Ûdidawiyaheftmehandejidemaducaniyêwêkurek anîdinyayêûtevahiyamalêbironahiyekmezintijîbû mînaronahiyarojûheyvêdidemaşewqawande

5Ûgavajinêdîtkuzarokbaşeûxweştêdîtin,wêewsê mehandiodeyekehundirîndeveşart

6DiwanrojandeMisriyankomployekkirinkuhemû Îbranîyênliwirtunebikin.

7JinênMisrîçûnGoşenêkuzarokênÎsraêllêbûn,û zarokênxweyênkuhînnedikarînbiaxivinlisermilênxwe hilgirtin.

8Ûdiwanrojande,gavajinênÎsraêlzarokanîndinyayê, herjinekêkurêxwejiberMisriyanveşart,dakuMisriyan jianînawanhaydarnebinûwanjiwelêtnekujin.

9JinênMisrîgihîştinGoşenêûzarokênwanênbêaxêvli sermilênwanbûnGavajinekeMisrîketmalajineke Îbranî,zarokawêdestbigirîkir.

10Ûgavaewqîriya,zarokêkudiodeyahundirdebû bersivawêda,jinênMisrîçûnûlimalaFirewnevyek gotin.

11Fir'ewnkarmendênxweşandinkuzarokanbigirinû bikujin;MisrîjîherrojbijinênÎbranîwisadikirin

12Ûdiwêdemêde,nêzîkîsêmehanpiştîveşartinakurê xwejialiyêYokebedve,evtiştlimalaFirewnhatezanîn

13Jinikêberîhatinazabitanlezkirkukurêxwebibe,ûji bowîsindoqekjidarênkêranhilda,bigilûqûmêrêpêça, zaroktêdedanîûewlikêlekaçemdinavşemitokande danî

14XwişkawîMeryemjidûrvesekinîdakubizanibeçiwê biwîbêûçibigotinênwêbê

15ÛdiwêdemêdeXwedêgermahiyekdijwarliwelatê Misrêbelavkir,wekîrojêdigerawîdegoştêmirovan şewitandûMisriyanpirtengavkir

16Jibergermahiyazêdeyakulaşêwandişewitand,hemû Misrîdaketinçemdakuxwebişon.

17ÛBatiya,keçaFir’ewn,jibergermahiyazêdeçûçem dakuxwebişo,ûkeçikênwêûhemûjinênMisrêjîli kêlekaçemdimeşiyan

18ÛBatiyaçavênxweberbiçemvehildaûkeştîliser avêdîtûxizmetkaraxweşandkuwêbîne

19Ûwêewvekirûzarokdît,ûvaye,zarokdigirî.Dilêwê pêşewitîûgot:«EvyekjizarokênÎbranîye»

20HemûjinênMisrêyênkulikêlekaçemdimeşiyan, dixwestinwîbimijin,lêewnemijîya,çimkîevyekji Xudanbû,dakuwîvegerînesersîngadiyawî

21WêdemêxwişkawîMeryemêlikêlekaçemdinav jinênMisrîdebû,evyekdîtûjikeçaFirewnregot:«Ez herimjinekeÎbranîbînimdakujibotezarokşîrbide?»

22KeçaFirewngotê:«Here!»Ewjinaciwançûûgazî diyazarokkir

23KeçaFir’ewnjiYok’ebedregot:«Vîzarokîjiminre bibeûşîrbidemin,ezêheqête,dusifîkzîv,rojanebidim te»Jinikêjîzarokhildaûşîrdawî

24Ûpiştîdusalan,gavakuzarokmezinbû,wêewanîba keçaFirewnûewjiwêrewekkurekîbûûwênavêwîdanî Mûsa,çimkîwêgot:«Jiberkuminewjiavêderxist»

25BavêwîEmramnavêwîdanîÇabar,çimkîwîgot:«Ji bowîewbijinaxweyakuwîewjiwêdûrxistibûre hevaltîkir»

26ÛdiyawîYokebednavêwîdanîYekuthiel,jiberkuwê got:«MinewjiXwedayêHerîZorhêvîkiriyeûXwedêew vegerandbamin»

27XwişkawîMeryemênavêwîJereddanî,çimkîewli peywîdaketçemdakubizanibekadawiyawîwêçawabe

28HarûnêbirayêwînavêwîdanîAbîZenûxûgot:«Bavê minjiberxwedevjidiyaminberdaûvegeriyabawê».

29ÛKêhat,bavêEmram,navêwîdanîAbîgdor,jiberku XwedêjiberwîşikestinamalaAqûbtamîrkir,dakuêdî nikaribinkurênxwebavêjinavê.

30DayêwannavêwîdanîEbîSoxoûgot:«Ewsêmehan dikonêxwedejiberzarokênHamveşartîma»

31HemûÎsraêlnavêwîdanîŞemayayêkurêNetanêl, çimkîwangot:«DirojênwîdeXwedêqîrînawanbihîstû wanjidestêzordaranrizgarkir»

32MûsalimalaFirewnbûûjiboBatiya,keçaFirewn, wekkurekîbûûMûsadinavzarokênpadîşahdemezinbû

BEŞA69

1ÛpadîşahêEdomêdiwanrojande,disalahejdehêya padîşahiyaxwedemirûdiperestgehaxwedekuwîjibo xwewekîrûniştgehaxweyapadîşahiyêliwelatêEdomê avakiribû,hateveşartin

2KurênEsawşandinPetorê,kuliberçeme,ûjiwir xortekîçavxweşûxuya-xuyaanîn,navêwîŞawûlbû,ûli şûnaSamlayêewkirinpadîşahliserxwe

3ŞawûlçilsalanliwelatêEdomêliserhemûkurênEsaw padîşahîkir

4ÛgavaFir'ewnp'adşêMisrêdîtkuşîretakuBilamşîret dabûzar'êdÎsraêlênegihîştserî,lêdîsajîewliseranserê welatêMisrêzêdeûberdarbûn,

5HingêFir’ewndiwanrojandefermandakuliseranserê MisrêjibozarokênÎsraêlbelavokekbêbelavkirinûbê gotin:«Tukesjikedaxweyarojanetiştekîkêmneke»

6Ûewkesêkudikarêxweyêrojanede,çidiçîmentoyê deçijîdikerpîçande,kêmasiyekbibîne,wêdemêkurêwî yêbiçûkdêlişûnawîweredanîn

7DiwanrojandekedaMisrêliserzarokênÎsraêlzêdebû ûhekedikedarojaneyakesekîdekerpîçekkêmbibûya, Misriyankurêwîyêherîbiçûkbizorêjidiyawîdigirtinû wîdixistinnavavahiyê,licihêkerpîçênkubavêwîkêm hiştibû.

8ÛmêrênMisrêrojbiroj,dihemûrojêndirêjde,wihali hemûÎsraêliyandikirin

9LêqebîleyaLêwîdiwêdemêdejidestpêkêvebibirayên xweyênÎsraîlîrenexebitî,çimkîzarokênLêwîdizanibûn kuMisriyandidestpêkêdebihîlekarîlidijîÎsraîliyan dikirin

1ÛdisalasêyemînajidayikbûnaMûsade,Fîrewnli ziyafetekêrûniştibû,demakuşahbanûAlparanîtlirastêwî ûBatiyaliçepêwîrûniştibû,ûxortêMûsalisersingêwê dirêjkirîbû,ûBilaamkurêBeorbiherdukurênxwere,û hemûmîrênpadîşahiyêliberpadîşahlisersifrêrûniştibûn.

2Ûxortdestêxwedirêjîserêpadîşahkirûtacjiserê padîşahrakirûdanîserserêxwe

3Ûgavapadîşahûmîrankarêkulawikkiribûdîtin, padîşahûmîrantirsiyan,ûzilamekîjicîranêxwere matmayîma

4Padîşahjimîrênkuliberwîlisersifrêrûniştibûnpirsî: «Eymîran,hûndivêmijarêdeçidibêjinûhûnçidibêjin, ûjibervêkiryarê,dêçihukmliserkurikbêdayîn?»

5ÛBelamêkurêBeorsêrbazliberpadîşahûmîranbersiv daûgot:«Eyxudanêminûpadîşahêmin,nihaxewnaku tejigelekrojanvedîtiyeûyakuxulamêtejitereşîrove kiriye,bibîrbîne»

6JibervêyekêevzarokekjizarokênÎbranîyekuruhê Xwedêdiwandeye,ûbilaxweyêminpadîşahnefikireku vîxortîevkarbêzanînkiriye

7ÇimkîewkurekîÎbranîye,ûşehrezayîûtêgihîştinpêre ye,herçendewhînzarokeke,ûbişehrezayîevyekkiriye ûpadîşahiyaMisrêjixwerehilbijartiye

8ÇimkîeveadetêhemûÎbranîkupadîşahanûesilzadeyan dixapînin,vanhemûtiştanbihîlekarîdikin,daku padîşahêndinyayêûmirovênwanbitirsînin

9BêgumantudizanîkubavêwanBirahîmwisakir,ku artêşaNemrûdpadîşahêBabîlêûAbîmelekpadîşahê GerarêxapandûwelatêzarokênHîtîtûhemûpadîşahiyên Kenanêbidestxist

10ÛewdaketMisrêûjiboSarayajinaxwegot:«Ew xwişkamine»,dakuMisirûpadîşahêwêbixerê

11KurêwîÎshaqjîgavaçûGerarêûliwirma,wisakirû hêzawîliserartêşaAbîmelek,p'adşêFilîstiyan,serket.

12WîherwihafikirîkupadîşahiyaFilistîniyanjîxerabike, bigotinakuRebekayajinawîxwişkawîye

13Aqûbjîbibirayêxwerexiyanetkirûmafênixurîû bereketawîjidestêwîstand

14PaşêewçûPadan-Aramê,malaLabanêbirayêdiyaxwe, ûbixapandinêkeçawî,pezûhertiştêwîjiwîstendû reviyaûvegeriyawelatêKenanêcembavêxwe

15KurênwîbirayêxweÛsiffirotin;ewçûMisrêûbûkole ûdiwanzdehsalandizîndanêdema.

16HetakuFirewnêberêxewndîtin,ewjizindanêderxist ûjiberkuwîxewnênxwejêreşîrovedikirin,ewjihemû mîrênMisrêbilindtirkir.

17ÛgavaXwedêliseranserêwelêtxelayekçêkir,wîgazî bavêxweûhemûbirayênxweûhemûmalbatabavêxwe kirûbêpereûbêberdêlxwedîliwanderketûMisrîkirîn wekkoleyan

18Jibervêyekê,xudanêminpadîşah,vayeevzarokli şûnawanliMisrêrabûye,dakuligorîkirinênwanbikeû biherpadîşah,mîrûdadwerekîrebilîze

19Hegerpadîşahbidilêxwebe,bilaemnihaxwînawîli sererdêbirijînin,nebekuewmezinbibeûhikûmetêji destêtebistîneûhêviyaMisrêpiştîkuewpadîşahîbike windabibe.

20Bilamjipadîşahregot:«Werinemgazîhemûhakimên Misrêûşehrezayênwêbikinûjimerebibêjinkagelo wekîkutegot,cezayêmirinêliservîkurîheyeanna, hingêemêwîbikujin»

21ÛFir’ewnşandgazîhemûşehrezayênMisrêkirûew hatinberpadîşah.MilyaketekîXudandinavwandehatû ewmînayekjişehrezayênMisrêbû

22Padîşahjimirovênaqilmendregot:«Bêgumanwe bihîstiyekuvîkurêÎbranîyêkudimalêdeyeçikiriye,û Bilaamdivêmeseleyêdewihahukumkiriye»

23Nihahûnjîdadbarbikinûbibîninkaçiheqêkurjibo kiryarakukiriyeheye.

24Ûmilyaket,kudişibiyayekjişehrezayênFirewn,liber hemûşehrezayênMisrêûliberpadîşahûmîranwiha bersivdaûgot:

25Hegerpadîşahbidilêxwebe,bilapadîşahmirovan bişînekukevirêonîksûkomirekîagirînbîninpêşiyawîû wanliberzarokdeynin,ûegerzarokdestêxwedirêjbike ûkevirêonîksbigire,wêdemêemêbizaninkuxortbi aqilmendîhertiştêkukiriyekiriye,ûdivêemwîbikujin.

26Lêegerdestêxwedirêjîserkomirbike,emêbizaninku wîevtiştbizanînnekiriye,ûewêbijî

27Ûevyekdiçavênpadîşahûmîrandebaşxuyabû,û padîşahligorgotinamilyaketêXudankir

28Padîşahemirdakukevirêonîksûkomirbîninûliber Mûsadeynin.

29Ûwankurdanîpêşiyaxwe,ûkurhewldakudestêxwe dirêjîkevirêonîksêbike,lêmilyaketêXudandestêwîgirt ûdanîserkomir,ûkomirdidestêwîdevemirî,ûwîew hildaûxistdevêxwe,ûbeşekjilêvênwîûbeşekjizimanê wîşewitî,ûdevûzimanêwîgiranbû

30Ûgavapadîşahûmîranevyekdîtin,ewfêmkirinku Mûsabiaqilmendîneçûbûserserêpadîşahûtacjiserwî rakiribû

31Lomapadîşahûmîrandevjikuştinazarokberda,Mûsa limalaFirewnmaûmezinbû,ûXudanjîbiwîrebû

32Ûgavakukurlimalapadîşahbû,cilênbinefşîlixwe kiribûnûdinavzarokênpadîşahdemezindibû.

33ÛgavaMûsalimalapadîşahmezinbû,Batiyakeça Fir'ewnewwekkurekîxwedihesibandûhemûmalbata Fir'ewnhurmetênîşanîwîdidaûhemûmirovênMisrêjê ditirsiyan

34ÛewherrojdiçûûdihatwelatêGoşenê,liwirbirayên wî,zarokênÎsraêllêbûn,ûMûsaherrojwanditengasiya bêhnaxweûxebatadijwardedidît

35Mûsajiwanpirsîûgot:«Çimaevkarrojbirojliserwe têkirin?»

36Ûwanhertiştêkubiserêwandehatibûûhemû fermanênkuFir’ewnberîjidayikbûnawîliserwandabûn, jiwîregotin.

37ÛwanhemûşîretênkuBilaamêkurêBeorlidijîwan şîretkiribûn,ûherwehatiştênkuwîlidijîwîşîretkiribûn dakuwîbikujedemakuwîtacêpadîşahjiserêwîrakir

38GavaMûsaevtiştbihîstin,hêrsawîlidijîBilamgurbû ûxwestwîbikujeûrojbirojjibowîdikemînêdebû

39ÛBelamjiMûsaditirsiya,ewûherdukurênwîrabûnû jiMisirêderketinûreviyanûcanêxwerizgarkirinûçûn welatêXûşê,cemKîkyanos,padîşahêXûşê

40Mûsalimalapadîşahbû,diçûûdihat,Xudanliber Firewn,liberhemûxulamênwîûliberhemûgelêMisrê keremdawîûwanjiMûsapirhezkir.

41ÛrojakuMûsaçûGoşenêdakubirayênxwebibînehat, wîzar'êdÎsraêldibarûxebatawanadijwardedîtinû Mûsajiberwanxemgînbû.

42MûsavegeriyaMisrêûçûmalaFirewn,çûberpadîşah ûMûsaliberpadîşahçokda.

43MûsajiFirewnregot:«Ezjitericadikim,xudanêmin, ezhatimekudaxwazekbiçûkjitebipirsim,rûyêminvala nezivirîne.»Firewnjêregot:«Bibêje.»

44MûsajiFirewnregot:«Bilarojekêjixulamênte, zarokênÎsraêlênkuliGoşenêne,rebêhnaxwevedin»

45PadîşahbersivaMûsadaûgot:«Vaye,mindivê mijarêderûyêtebilindkirdakudaxwazatebicihbînim»

46ÛFirewinemirdakuliseranserêMisirûGoşenê belavokbêbelavkirinûbêgotin:

47PadîşahjiwehemûzarokênÎsraêlrewihadibêje:“Şeş rojankarûxebataxwebikin,lêrojaheftemînbêhnaxwe vedinûtukarekînekin;wekkupadîşahûMûsakurê Batiyafermankirine,hûnêhemûrojanwisabikin”

48Mûsajibervêyekêkupadîşahdabûwîkêfxweşbûû hemûgelêÎsraêlwekîkuMûsaemirdabûwan,wihakir

49ÇimkîevtiştjiXudanbozarênÎsraêlbû,çimkîXudan destbibîranînazarênÎsraêlkiribûdakuwanjiboxatirê bavûkalênwanrizgarbike

50XudanbiMûsarebûûnavûdengêwîliseranserê Misrêbelavbû.

51MûsadiçavêhemûMisriyanûhemûzarokênÎsraêlde mezinbû,jibogelêxweÎsraêlqenciyêdigeriyaûjibowan jipadîşahregotinênaştiyêdigot.

BEŞA71

1GavaMûsahejdehsalîbû,xwestkudêûbavêxwe bibîneûçûbawanliGoşenêGavaMûsanêzîkîGoşenêbû, gihîştcihêkuzarokênÎsraêllêdixebitînûbarênwandît. WîdîtkuyekîMisrîliyekjibirayênxweyênÎbranîdixe

2GavazilamêkulêhatibûxistinMûsadît,ewbazdabawî dakualîkariyêbike,çimkîMûsadimalaFirewndepir rêzdarbûûwîjêregot:«Xwedayêmin,liminmiqatebe, evMisrîşevhatmalamin,mingirêdaûliberçavênmin hatbajinamin,ûnihajîdixwazecanêminbistîne.»

3GavaMûsaevtiştêxerabbihîst,hêrsawîlidijîMisrîpê ketûewzivirîvîalîûwîalîûgavadîtkuliwirkestune, wîMisrîlêxistûewdinavqûmêdeveşartûÎbranîjidestê yêkulêdixistrizgarkir

4ÛÎbranîçûmalaxwe,Mûsajîvegeriyamalaxweû derketûvegeriyamalapadîşah.

5Ûgavazilamvegeriyamalê,wîfikirîkujinaxweberde, çimkîdimalaAqûbdenerastbûkuzilamekpiştîkujina xweqirêjkir,biçecemjinaxwe.

6Jinikçûûbirayênxweregot,lêbirayênjinêxwestinwî bikujin,lêewreviyamalaxweûxelasbû.

7RojadinMûsaçûbabirayênxweûdîtkudukespev diçinûwîjiyêxerabregot:«Çimatulicîranêxwedixî?»

8Wîbersivdaûjêregot:«Kêtelisermewekserokû dadwerdanî?Matudifikirîkuminjîbikujî,wekkuteyê Misrîkuşt?»Mûsatirsiyaûgot:«Birastîjîevtişthatiye zanîn?»

9ÛFîrewnbivêbûyerêbihîstûfermandakuMûsabê kuştin,lomaXwedêmilyaketêxweşandûewbişiklê serleşkerêparêzvananliFîrewnxuyabû.

10MilyaketêXudanşûrjidestêserokêparêzvanangirtû serêwîjêkir,çimkîrûyêserokêparêzvananbûbûmîna rûyêMûsa.

11MilyaketêXudandestêrastêyêMûsagirt,ewjiMisrê derxistûewjiderveyîsînorênMisrê,çilrojrêdawî.

12TenêbirayêwîHarûnliwelatêMisrêmaûwîjizarên Îsraêlrepêxemberîtîkirûgot:

13XudanXwedayêbavûkalênwewihadibêje:«Herkes kirêtîyênçavênxwebavêjeûbipûtênMisrêxweneqirêj bike»

14Ûwêdemêzar'êdÎsraêlserhildankirinûguhnedan Harûn

15ÛXudanfikirîkuwantunebike,egerXudanpeymana kubiBirahîm,ÎshaqûAqûbreçêkiribûbibîrneaniya 16DiwanrojandedestêFirewnlisergelêÎsraêlpirdijwar bûûewperçiqandinûzordarkirinhetawêdemêku Xwedêpeyvaxweşandûbalaxwedawan

BEŞA72

1DiwanrojandedinavberazarokênKuşûzarokên rojhilatûAramêdeşerekîmezinçêbûûlidijîpadîşahê Kuşkuewdidestêwîdebûn,serîhildan

2LomaKîkyanospadîşahêKuşbihemûzarokênKuşre, kugelekwekqûmêbûn,derketderveûçûkulidijîAramê ûzarokênrojhilatşerbike,dakuwanbixebindestêxwe 3ÛgavaKîkyanusderket,wîBelamêsêrbazûherdukurên wîhiştinkubajêrûyênherînizmênwelêtbiparêzin.

4JibervêyekêKîkianusçûbaAramûzarokênrojhilat,li dijîwanşerkirûewkuştin,ûewhemûbirîndarliber Kîkianusûgelêwîketinerdê.

5Ûwîgelekjiwandîlgirtinûewwekberêxistinbin destêxwe,ûliseraxawankonvedandakuwekhercarji wanbacêbistîne.

6ÛgavapadîşahêXûşêewhiştkubajêrûbelengazên bajêrbiparêze,ewrabûserxweûbigelêwelêtreşîretkir kulidijîpadîşahKîkianusserîhildin,dakudemaew vegeremalê,nehêlinewbikevebajêr

7Gelêwelêtguhdawîûsondxwarinûewliserxwekirin padîşahûherdukurênwîjîkirinserokênartêşê.

8Lomaewrabûnûdîwarênbajêrliherdugoşeyanbilind kirinûavahiyekpirxurtavakirin

9Liquncikasêyem,dinavberabajarûçemêkutevahiya welatêXûşdorpêçdikirdebêhejmarxendekankolandinû avaçemliwirrijandin

10Liquncikaçaremînwanbisêrbazîûefsûnênxwegelek markomkirin,bajarxurtkirinûtêdebicihbûn,ûkesli berwanderneketûnejîkethundir

11ÛKîkianuslidijîAramûzarokênrojhilatşerkirûew wekberêbindestkirin,ûwanbacênxweyênasayîdanwî, ûewçûûvegeriyawelatêxwe.

12ÛgavakuKîkyanuspadîşahêXûşêûhemûserokên hêzanbiwîrenêzîkîbajarêxwebûn,çavênxwebilind kirinûdîtinkudîwarênbajêrhatineavakirinûpirbilind bûne,jibervêyekêmêrjivêyekêmatmayîman.

13Ûwanjihevregot:«Jiberkuwandîtkuemdişerde derengmaneûjimepirditirsin,jibervêyekêwanevtişt kirûdîwarênbajêrbilindkirinûewxurtkirindaku padîşahênKenanênekevinşerlidijîwan»

14Padîşahûleşkernêzîkîderiyêbajêrbûnûserêxwerakir ûdîtkuhemûderiyênbajêrgirtîne,ûgazînobedarankirin ûgotin:«Jimerevekin,dakuembikevinbajêr»

15LênobedaranbifermanasêrbazBelaam,padîşahêwan, nehiştinkuewbikevinbajarêwan

16Lomaliberderiyêbajêrlidijîwanşerkirinûdiwêrojê desedûsîzilamjiartêşaliKîkianusêmirin.

17Ûrojadinwanşerberdewamkirûlikêlekaçemşer kirin;wanhewldakuderbasbibinlênekarîn,jibervê yekêhinjiwandiçalandenoqbûnûmirin.

18Lomapadîşahfermandawankudaranbibirindaku refênkudikarinpêrederbasbibinçêbikin,ûwanjîwisa kir.

19Ûgavaewgihîştincihêxendekan,avbiaşandizivirîû dusedmirovliserdehqeyikanxeniqîn

20Ûrojasisiyanewhatinkulialiyêkumarlêbûnşer bikin,lêewnekarînnêzîkîwirbibin,çimkîmaransedû heftêmêrjiwankuştin,ûwandevjişerêlidijîXûşêberda ûnehsalanXûşdorpêçkirin,kesderneketûnejîket hundir

21Diwêdemêde,demakuşerûdorpêçalidijîXûşêhebû, MûsajiberFirewnjiMisrêreviyaFirewnjiberku dixwestwîbikuje,dixwestkuewMisrîbikuje

22GavaMûsajiberFir'ewnjiMisrêreviya,hejdehsalîbû ûreviyaûçûwargehaKîkyanos,kuwêdemêXûşdorpêç kiribû

23MûsanehsalandiwargehaKîkyanosêpadîşahêXûşê dema,hemûdemakuwanXûşdorpêçdikir,ûMûsabi wanrediçûûdihat

24PadîşahûmîrûhemûşervanjiMûsahezdikirin,jiber kuewmezinûhêjabû,bejnawîwekşêrekîesilzadebû, rûyêwîwekrojêbû,ûhêzawîwekyaşêrekîbû,ûew şêwirmendêpadîşahbû.

25Ûdidawiyanehsalande,Kikianusbinexweşiyeke kujervehategirtin,ûnexweşiyawîserdestbû,ûewdiroja heftemîndemir.

26Xulamênwîewtembelkirinûewbirinûliberderiyê bajêr,libakurêwelatêMisrêveşartin

27Ûwanliserwîavahiyekxweşikûxurtûbilindava kirin,ûlijêrkevirênmezindanîn

28NivîsênpadîşahhemûhêzapadîşahêxweKikianusû hemûşerênwîyênkuwîkiribûliserwankeviran nivîsandin,vayeewîroliwirhatinenivîsandin

29PiştîmirinaKîkianuspadîşahêXûşê,jiberşergelek xemgînbû.

30Jihevregotin:«Jimereşîretbidinkaemnihaçibikin, jiberkuemnehsalinliçolêjimalênxwedûrdijîn»

31Gerembêjinemêlidijîbajêrşerbikin,gelekjimedê birîndarbibinanjîwerinkuştin,ûgeremlivirdidorpêçê debimînin,emêjîbimirin

32ÇimkînihahemûpadîşahênAramêûyênrojhilatêwê bibihîzinkupadîşahêmemiriye,ûewêjinişkêvebi awayekîdijminaneêrîşîmebikin,ûewêlidijîmeşerbikin ûjimetumayînehêlin

33Lomanihaemherinûpadîşahekîliserxwedeyninû hetakubajarradestîmebêkirin,emdidorpêçêdebimînin

34ÛwanxwestkuwêrojêzilamekîjiartêşaKîkianusji bopadîşahhilbijêrin,ûwantiştekwekîMûsanedîtkuli serwanhukumbike

35Ûwanlezkirûheryekîcilênwîderxistinûavêtinerdê, wangirekîmezinçêkirinûMûsaliserdanîn

36Ûewrabûnûbiboriyanlêxistinûliberwîqîrkirinû gotin:«Bilapadîşahbijî,bilapadîşahbijî!»

37HemûgelûeşrafansondxwarinkuAdoniyaşahbanû, Kuşî,jinaKîkiyanos,bidinwîûdiwêrojêdeMûsakirin padîşahliserxwe

38WêrojêhemûgelêXûşêdaxûyaniyekbelavkirûgot: «HerkesjimilkêxwetiştekîbideMûsa.»

39Ûwançarşefeklisergirekîraxistinûherkesîtiştekji tiştêkuhebûavêtnavwê,yekîguharekîzêrînûyêdinjî pereyek.

40Herwihajikevirênonîks,bdelyûm,încûmermerê, zarokênKuşjîgelekzîvûzêravêtinMûsa

41Mûsahemûzîvûzêr,hemûamûrûkevirênbdelyûmû onîksênkuhemûzarokênXûşdabûnwîhildaûewdinav xezîneyênxwededanîn

42ÛwêrojêMûsalişûnaKîkyanosêpadîşahêKûşêliser kurênXûşêpadîşahîkir

BEŞA73

1DipêncîûpêncemînsalapadîşahiyaFirewnpadîşahê Misrêde,yanîdisedûpêncîûheftemînsalakuÎsraêlî daketinMisrê,MûsaliQûşêpadîşahîkir

2MûsabîstûheftsalîbûgavaliserQûşêpadîşahîkirûçil salanpadîşahîkir

3ÛXudandiçavêhemûzarokênXûşdedilovanîûkerem daMûsaûzarokênXûşpirjêhezkirin,jibervêyekê MûsajialiyêXudanûmirovanvehathezkirin

4Ûdirojaheftemînapadîşahiyawîde,hemûkurênXûşli hevciviyanûhatinberMûsaûhetaerdêliberwîtewandin.

5Hemûzarokanliberpadîşahbihevrepeyivînûgotin: «Jimereşîretbidekuembibîninkaemêçibivîbajarî bikin.»

6Çimkîevnehsalinkuemdorabajêrdorpêçdikinûme zarokûjinênxwenedîtine

7Padîşahbersivdawanûgot:«Hegerhûndihemûtiştên kuezjiwerefermandikimdeguhbidindengêmin,wê demêXudanwêbajarbidedestêmeûemêwîbixinbin destêxwe.»

8Çimkîegeremmînaşerêberêyêkumeberîmirina Kîkianusbiwanrekir,biwanreşerbikin,gelekjimedê mînaberêbirîndarbikevin.

9Jibervêyekê,livirşîretekjibowedivêmijarêdeheye: Gerhûnguhbidindengêmin,wêhingêbajardêbikeve destême.

10Hemûleşkeranbersivapadîşahdanûgotin:«Hertiştê kuxweyêmefermanbide,emêbikin»

11Mûsajiwanregot:«Derbasbibinûdinavtevahiya wargehêdedengekîjihemûgelrerakinûbêjin:

12Padîşahwihadibêje:‘Herinnavdaristanêûjixortên legleganbixwerebînin,herkesxortekîdidestêxwede bigire

13Ûherkesêkuligorgotinapadîşahtevbigereûzarokê xweneyne,wêbimireûpadîşahwêhertiştêwîbistîne

14Ûgavatuwanbînî,ewêdibinparastinatedebin,tu wanxwedîbikîhetakuewmezinbibin,ûtuwanfêrî bazdanêbikî,mînakurêçaciwanênbaze.

15Hemûzar'êdKûşêgotinênMûsabihîstinûrabûnûli seranserêwargehêdengekbelavkirinûgotin:

16JiwehemûzarokênXûşêre,padîşahfermandideku hûnhemûbihevreherindaristanêûliwirleglegênciwan, herkeskurêxwedidestêxwedebigireûwanbibinmalê.

17Herkesêkufermanapadîşahbinpêbike,wêwerekuştin ûpadîşahwêhertiştêxwebistîne

18Hemûgelwisakir,çûndaristanêûliserdarênçaman hilkişiyanûheryekjiwanhemûciwanênleglegangirtin,

ewbirinçolêûbifermanapadîşahewmezinkirin,ûwan fêrîwankirinkumînabazênciwanbirevin.

19Ûpiştîkuleglegênciwanhatinxwedîkirin,padîşah fermandakusêrojanbirçîbimînin,ûhemûgeljîwisakir.

20Ûdirojasisiyande,padîşahjiwanregot:«Xwebihêz bikinûbibinmêrxas,ûherkeszirxênxwelixwebikinû şûrêxweliserwîbigirin,ûherkeslihespêxwesiwarbibe ûherkeslegenaxweyaciwanbigiredestêxwe.»

21Emêrabinûlicihêkumarlêne,lidijîbajêrşerbikin; ûhemûgelwekîkupadîşahfermandabû,kir

22Ûheryekjiwankurêxweyêbiçûkgirtdestêxweûçûn, ûgavaewgihîştincihêmaran,padîşahjiwanregot:«Her yekjiwankurêxweyêbiçûkberbimaranvebişînin.»

23Ûheryekjiwanligorfermanapadîşahleglegêxweyê ciwanşandin,ûleglegênciwanlisermaranbazdanûwan hemûxwarinûjiwirtunekirin.

24Ûgavapadîşahûgeldîtinkuhemûmarliwîcihîhatine tunekirin,hemûgelqîrînekemezinkir

25Ûewnêzîkîbajêrbûnûlidijîwîşerkirin,ewgirtinû ewxistinbindestêxweûketinnavbajêr

26Ûwêrojêjihemûxelkêbajêrhezarûsedmêrmirin, hemûyênkulibajêrdiman,lêjixelkêkudorpêçkiribûn yekjînemir

27HemûzarokênXûşçûnmalaxwe,heryekçûcemjina xwe,zarokênxweûhemûtiştênxwe.

28GavasêrbazBilaemdîtkubajarhatiyegirtin,derîvekir ûew,herdukurûheştbirayênwîreviyanûvegeriyan MisrêbaFirewn,padîşahêMisrê.

29EwsêrbazûsêrbazinkudipirtûkaŞerîetêdebehsa wantêkirin,demakuXudanbelaliserMisrêanî,li hemberMûsasekinîn.

30BiaqilêxweMûsabajargirtûzarokênKuşewlişûna KîkyanospadîşahêKuşdanînsertext

31TacêpadîşahîdanînserserêwîûAdoniyaşahbanûya Kuşî,jinaKîkiyanus,wekjindanwî

32MûsajiXudanXwedayêbavûkalênxweditirsiya, neçûcemwêûçavênxwejîberbiwêvenezivirand.

33ÇimkîMûsabibîranîkuBirahîmçawaxulamêxwe Eliyezersondxwaribûûjêregotibû:«TujikeçênKenanî jibokurêminÎshaqjinekênestînî.»

34HerwehatiştêkuÎshaqkirdemakuAqûbjibirayêxwe reviya,gavakuwîfermandawîûgot:«TujikeçênKenan jinekênegirîûbitukesîjizarokênHamrehevalbendiyê neke»

35ÇimkîXudanXwedayêmeHamêkurêNûh,zarokênwî ûhemûdûndanawî,wekxulamdazarokênŞemûzarokên Yafetûpiştîwanjîjibodûndanawanahetahetayê

36JibervêyekêMûsadihemûrojênkuliserXûşê padîşahîkirde,nedilêxweûnejîçavênxweberêxweda jinaKîkiyanos

37MûsatevahiyajiyanaxwejiXudanXwedayêxwe ditirsiyaûMûsadihemûdilêxweûcanêxwedebirastîli berXudandimeşiya,dihemûrojênjiyanaxwedejirêya rastderneket;nejirêyarastûnejîjirêyaçepêyaku Birahîm,ÎshaqûAqûbtêdeçûne,derneket

38MûsadipadîşahiyazarokênKûşdexwexurtkirûbi aqilmendiyaxwerêberiyazarokênKûşkirûMûsadi padîşahiyaxwedeserfirazbû

39ÛdiwêdemêdeAramîûzarokênrojhilatbihîstinku padîşahêXûşêKîkyanusmiriye,jibervêyekêAramîû zarokênrojhilatdiwanrojandelidijîXûşêserîhildan

40MûsahemûzarênXûş,miletekîpirbihêz,nêzîkîsî hezarmêr,civandinûderketkubiAramîûzarênrojhilatre şerbike

41Ûewpêşîçûnbazarokênrojhilat,ûgavazarokên rojhilatxeberawanbihîstin,ewçûnpêşiyawanûbiwanre şerkirin

42Şerlidijîzarokênrojhilatêdijwarbû,jibervêyekê XudanhemûzarokênrojhilatdadestêMûsaûnêzîkîsêsed mêrkuştîketinerdê

43Hemûzarokênrojhilatêpaşvevekişiyan,Mûsaû zarokênXûşlipeywançûnûwanbindestkirinûligorî adetêwanbacdanserwan

44MûsaûhemûgelêpêrejiwirçûnwelatêAramêdaku şerbikin

45ÛgelêAramêjîçûpêşiyawanûlidijîwanşerkirû XudanewdadestêMûsaûgelekjimêrênAramêbirîndar ketinerdê

46ÛAramjîjialiyêMûsaûgelêKûşvehatinbindestkirin ûbacênxweyênasayîjîdan.

47MûsaAramîûzarokênrojhilatkirinbindestêzarokên KûşûMûsaûhemûgelêkupêrebûn,vegeriyanwelatê Kûş.

48MûsadipadîşahiyazarokênXûşdexwebihêzkirû XudanbiwîrebûûhemûzarokênXûşjêditirsiyan

BEŞA74

1DidawiyasalandeŞawûlêpadîşahêEdomêmirûBaalKenankurêAxborlişûnawîpadîşahîkir

2DisalaşazdehêyapadîşahiyaMûsaliserKûşêde,BaalKenanêkurêAxborliwelatêEdomêsîûheştsalanliser hemûkurênEdomêpadîşahîkir

3Dirojênwîde,MowablidijîhêzaEdomserîhilda,ji rojênHadadêkurêBedadve,kuwîewûMidyantêkbirin ûMowabxistinbindestêEdom

4ÛgavaBaal-KenankurêAxborliserEdomêpadîşahîkir, hemûzarênMowabdilsoziyaxwejiEdomêberdan.

5ÛpadîşahêAfrîkayêAngeasdiwanrojandemir,ûkurê wîAzdruballişûnawîpadîşahîkir

6ÛdiwanrojandeJaneaspadîşahêzarokênKîttimmir,û ewdiperestgehawîdekuwîjiboxwelideştaKanopyayê wekîwargehekavakiribû,veşartin,ûLatinuslişûnawî hukumdarîkir.

7DibîstûdusaliyapadîşahiyaMûsaliserzarokênKûşde, LatînosçilûpêncsalanliserzarokênKîtîmpadîşahîkir 8Ûwîjixwerebircêkmezinûbihêzjîavakir,ûliwir perestgehekxweşikjibocihêrûniştinêavakir,daku hikûmetaxwebirêvebibe,wekîkuadetbû.

9Disalasêyemînaserweriyaxwede,wîfermanekdakuji hemîmirovênxweyênjêhatîreweredayîn,yênkugelek keştîjibowîçêkirin

10ÛLatinushemûhêzênxwecivandin,ûewbikeştiyan hatin,ûçûnwirdakubiAzdrubalkurêAngeaspadîşahê Afrîkayêreşerbikin,ûewhatinAfrîkayêûbiAzdrubalû artêşawîreşerkirin

11ÛLatinusliserAzdrubalserdestbû,ûLatinusji AzdrubalewkanalaavêyakubavêwîjizarokênKîttim anîbû,demakuwîJaniyakeçaUzîjixwerejinanî,stend, jibervêyekêLatinuspirakanalaavêhilweşandûli tevahiyaartêşaAzdrubalderbeyekgiranlêda.

12ÛzilamênbihêzênmayîyênAzdrubalxwexurtkirin,û dilênwanbihesûdiyêtijîbûn,ûewmirinxwestin,ûdîsa bipadîşahêKîttimêLatinusreketinşer

13ÛşerlidijîhemûzilamênAfrîkayêdijwarbû,ûew hemûliberLatinusûgelêwîbirîndarketin,ûpadîşah Azdrubaljîdiwîşerîdeket

14ÛpadîşahAzdrubalkeçekpirxweşikhebû,navêwê Uşpezenabû,ûhemûmêrênAfrîkayêjiberbedewîû xuyabûnawêyaxweşik,şiklêwêlisercilênxwe neqişandin

15ÛmirovênLatinusUshpezena,keçaAzdrubal,dîtinû pesnêwêdanjipadîşahêxweLatinusre

16ÛLatinusfermandakuwêbîninbawî,ûLatinus Ushpezenawekjinekgirt,ûewvegeriyaserrêyaxweya berbiChittimve

17ÛpiştîmirinaAzdrubalkurêAngeasbû,demaku Latinusjişervegeriyawelatêxwe,hemûniştecihên AfrîkayêrabûnserxweûAnîbalkurêAngeas,birayêbiçûk êAzdrubal,girtinûlişûnabirayêxwelisertevahiyaaxa Afrîkayêewkirinpadîşah

18Ûdemakuewbûpadîşah,wîbiryardakubiçeÇîtîmê dakubizarokênÇîtîmêreşerbike,dakutoladozabirayê xweAzdrubalûdozaniştecihênAfrîkayêhilîne,ûwîew kir

19Ûwîgelekkeştîçêkirin,ûewbihemûartêşaxwehat wir,ûewçûKîtîmê

20LomaAnîbalbizarokênKîtîmreşerkirûzarokên KîtîmliberAnîbalûartêşawîbirîndarketinûAnîbaltola birayêxwehilda

21ÛAnîbalhejdehsalanbizarokênKîtîmêreşerkir,û AnîballiwelatêKîtîmêmaûdemekdirêjliwirkonveda.

22ÛAnîbalzarokênKîtîmbitundîliwanda,mezinû mîrênwankuşt,ûjimayîyagelnêzîkîheştêhezarmêr kuşt.

23Ûdidawiyarojûsalande,Anîbalvegeriyawelatêxwe yêAfrîkayêûlişûnabirayêxweAzdrubalbiewlehî hukumdarîkir.

BEŞA75

1Diwêdemêde,disedûheştêsaliyadaketinaÎsraêliyan boMisrêde,jizarokênÎsraêl,hemûjieşîraYûsif,ji zarokênEfrayîmkurêYûsif,sîhezarmêrxasûpeyaji Misrêderketin

2ÇimkîwandigotkuewdemakuXudandidemênberêde jibozarokênÎsraêldestnîşankiribû,kuwîjiBirahîmre gotibû,temambû

3Ûvanmirovankemberênxwegirêdanûheryekîşûrê xwelikêlekaxweûheryekîzirxêxweliserxwedanî,bi hêzaxwebawerbûnûbidestekîxurtjiMisrêderketin

4Lêwanjiborêxwarinneanîn,tenêzîvûzêr,hetananê wêrojêjîneanîn,jiberkuwandifikirîkujiFilistîniyan xwarinbidestbixin,lêegernewisabûya,wêbizorêbi destbixin

5Evzilamgelekbihêzûmêrxasbûn,yekzilamdikaribûli dûhezarzilamîbikeveûduzilamdikarindehhezarzilamî têkbibin,jibervêyekêewbihêzaxwebawerbûnûher wekîxwebihevreçûn

6ÛewberbiwelatêGatêveçûnûdaketinûşivanênGatê dîtinkupezênzarokênGatêdiçêrînin.

7Ûjişivananregotin:«Hinekjipezbidinmekuem bixwin,çimkîembirçîne,jiberkuîromenannexwariye.»

8Şivanangot:«Maewpezandewarênmenekuemwan biperebidinwe?»KurênEfrayîmhatinkuwanbizorê bibin.

9ŞivanênGatêbidengekîbilindliserwanqîriyan,hawara wanjidûrvehatbihîstin,ûhemûzarokênGatêderketinba wan.

10ÛgavakurênGatêkirinênxerabênkurênEfrayîmdîtin, ewvegeriyanûzilamênGatêcivandin,ûherkesîzirxê xwelixwekirinûjiboşerderketincemkurênEfrayîm 11LigeliyêGatêewbiwanreşerkirinûşerpirdijwarbû ûwêrojêgelekkesjihevkuştin.

12Rojaduyemîn,kurênGatêjihemûbajarênFilîstiyanre şandinkualîkariyawanbikinûgotin:

13Werincemmeûalîkariyamebikin,dakuemzarokên Efrayîmbişkînin,yênkujiMisirêhatinedakupezênme bigirinûbêsedemlidijîmeşerbikin

14NihacanêzarokênEfrayîmjibirçîbûnûtîbûnê westiyabû,çimkîsêrojbûnnannexwaribûnÇilhezarmêr jibajarênFilîstiyançûnalîkariyaxelkêGatê

15EvzilambizarokênEfrayîmredişerdebûnûXudan zarokênEfrayîmdandestêFilistîniyan

16Wanhemûzar'êdEfrayîm,hemûyênkujiMisirê derketibûn,kuştin,jidehmêrênkujişerreviyabûnpêve keseknema

17ÇimkîevxerabîjiXudanlidijîzar'êdEfrayîmbû, çimkîwanpeyvaXudanbinpêkirinûjiMisirêderketin, berîkuewdembê,yakuXudandirojênberêdejiÎsraêlre destnîşankiribû

18ÛjiFilîstiyanjîgelekkesmirin,nêzîkîbîsthezarmêr,û birayênwanewhilgirtinûlibajarênxweveşartin

19ÛzarokênEfrayîmênkuştîgelekrojûsalanligeliyê Gatêmanûnehatinveşartinûgelîbihestiyênmirovantijî bû

20ÛewmirovênkujişerreviyabûngihîştinMisrêûher tiştêkubiserêwanhatibûjihemûÎsraêliyanregotin.

21BavêwanEfrayîmgelekrojanjibowanşîngirtû birayênwîhatinkuteselîbidinwî

22Ûewhatbajinaxweûwêkurekanîdinyayê,ûnavêwî danîBerîya,jiberkuewdimalawîdebêbextbû

BEŞA76

1MûsakurêAmramdiwanrojandehînliwelatêKûşê padîşahbûûdipadîşahiyaxwedeserfirazbûûwî hikûmetazarokênKûşêbiedalet,rastdarîûdurustîbirêve bir.

2HemûzarokênKuşdihemûrojênkuMûsapadîşahîliser wankirdejiMûsahezdikirinûhemûniştecihênwelatê Kuşjiwîpirditirsiyan

3ÛdiçilsaliyaserweriyaMûsaliserXûşêde,Mûsaliser textêpadîşahiyêrûniştibûûşahbanûAdoniyaliberwîbûû hemûesilzadelidorawîrûniştibûn

4ŞahbanûAdoniyaliberpadîşahûmîrangot:«Evçitişte kuhûn,zarokênKûş,divêdemêdirêjdedikin?»

5BêgumantudizanîkuevzilamçilsalinkuliserXûşê hukumdarîkiriye,ewnêzîkîminnebûyeûjixwedayên zarokênXûşêrexizmetnekiriye

6Nihaguhbidinê,eyzarokênXûşê,ûbilaevmirovêdîli serwehukumneke,jiberkuewnejigoştêmeye

7VayekurêminMenakrusmezinbûye,bilaewliserwe hukumbike,çimkîjiboweçêtirekuhûnxizmetakurê axayêxwebikin,jixizmetkirinaxerîbekî,xulamêpadîşahê Misrê.

8HemûgelûesilzadeyênzarênXûşêgotinênkuAdoniya şahbanûyêdiguhênwandegotibûnbihîstin

9Hemûgelhetaêvarêamadekariyandikirûsibêzûrabûn ûMenakrusêkurêKîkianuskirinpadîşah.

10HemûzarokênKuşditirsiyandestêxwelidijîMûsa dirêjbikin,çimkîXudanbiMûsarebûûzarokênKuş sondakudabûnMûsabibîranîn,jibervêyekêwantu zirarênedawî

11LêzarokênKuşgelekdiyarîdanMûsaûewbirûmeteke mezinjicemwanşandin

12MûsajiwelatêKûşderketûçûmalaxweûliserKûşê padîşahînekir.GavaMûsajiwelatêKûşderket,ewşêstû şeşsalîbû,çimkîevjiXudanbû,çimkîewdemhatibûku wîdirojênberêdedestnîşankiribûdakuÎsraêlji tengahiyazarokênHamderxe.

13MûsaçûMidyanê,çimkîjiberFirewnditirsiyaku vegereMisrê,ûçûliMidyanêliberkaniyekeavêrûnişt

14HeftkeçênReûêlêMidyanîçûnkukeriyênbavêxwe biçêrînin

15Ewhatinserkaniyêûavkişandindakukeriyêbavê xweavbidin.

16ŞivanênMidyanêhatinûewderxistin,Mûsajîrabû alîkariyawankirûpezavdawan

17EwvegeriyanbabavêxweRewûêlûjiwîregotinku Mûsajibowançikiriye

18Wangot:«ZilamekîMisrîmejidestêşivananrizgarkir, jibomeavderxistûpezavda.»

19ÛReûêljikeçênxweregot:«Ewlikuye?Weçimaew zilamhişt?»

20ÛReûêlşandpeywî,ewanîûanîmalê,ûwîjîpêre nanxwar

21MûsajiReûêlregotkuewjiMisrêreviyayeûçilsalan liserXûşêhukumdarîkiriye,ûpiştrewanhukumdarîji destêwîstandiyeûewbiaştî,birûmetûdiyariyanşandiye

22ÛgavaRewûelgotinênMûsabihîstin,Rewûeldidilê xwedegot:«Ezêvîmirovîbiximzindanê,dakuezliwir zarokênXûşlihevbînim,çimkîewjiwanreviyaye»

23ÛewgirtinûavêtinzindanêûMûsadehsaldizindanê dema.GavaMûsadizindanêdebû,SîforakeçaReûêlli wîdilovanîkirûherdembinanûavêxwedîliwîderket

24HemûzarênÎsraêlhînliwelatêMisrêbûnûbihercûre karêndijwarxizmetaMisriyandikirinûdiwanrojande destêMisriyanliserzarênÎsraêlbitundîberdewamdikir

25DiwêdemêdeXudanFirewnpadîşahêMisrêliwîxist ûewjibinêlingêwîhetaserêwîbinexweşiyakotîbûnêlê da;jiberzordariyalizarokênÎsraêl,diwêdemêdeevbela jialiyêXudanveliserFirewnpadîşahêMisrêhat

26ÇimkîXudanguhdaduayagelêxwe,zarokênÎsraêl,û hawarawanjiberxebatawanadijwargihîştwî

27LêhêrsawîjiwanvenegeriyaûdestêFir’ewnhînjîli dijîzar’êdÎsraêldirêjbûûFir’ewnliberXudanstûyêxwe hişkkirûnîrêxweliserzar’êdÎsraêlzêdekirûbihercûre xebatadijwarjiyanawantehlkir.

28ÛgavaXudanbelaliserFirewnpadîşahêMisrêanî,wî jişehrezaûsêrbazênxwexwestkuwîqencbikin

29Ûaqilmendûsêrbazênwîjêregotin:«Egerxwîna zarokênbiçûklibirînênwîbêxistin,ewêbaşbibe»

30ÛFir’ewnguhdawanûxizmetkarênxweşandin Goşenêcemzar’êdÎsraêldakuzar’êdwanênbiçûkbibin.

31XizmetkarênFirewnçûnûbizorêpitikênzarokênÎsraêl jisingêdayikênwandigirtinûherroj,herrojzarokek dianînbaFirewn,ûbijîşkanewdikuştinûliserbelayê didan;wanherrojwihadikir

32ÛhejmarazarokênkuFir'ewnkuştinsêsedûheftêû pêncbû.

33LêXudanguhnedabijîşkênpadîşahêMisrêû nexweşiyekegiranherkudiçûzêdedibû

34ÛFir'ewndehsalbiwêbelaket,lêdilêFir'ewnhînjîli hemberzar'êdÎsraêlhişktirbû

35ÛdidawiyadehsalandeXudanbibelayênwêranker berdewamkirkuFirewnbiêşîne

36ÛXudanbitûmorûnexweşiyekegiranlizikêwîdaû ewbelaveguherîkunêngiran.

37DiwêdemêdeherduwezîrênFirewnjiwelatêGoşenê hatin,kuhemûzarênÎsraêllêbûn,çûnmalaFirewnûjêre gotin:«MedîtkuzarênÎsraêldikarêxwedesistûbêxem bûn»

38ÛgavaFir’ewngotinênwezîrênxwebihîst,hêrsawîli dijîzarokênÎsraêlpirgurbû,jiberêşalaşêxwepirxemgîn bû

39Ûwîbersivdaûgot:«NihakuzarênÎsraêldizaninku eznexweşim,ewvedigerinûtinazêxwebimedikin,niha erebeyaminjibomingirêdin,ezêbiçimGoşenêûezê tinazênzarênÎsraêlbibînimkuewpêtinazênxwebimin dikin.Jibervêyekêxulamênwîerebejibowîgirêdin.»

40Ûewgirtinûliserhespêsiwarkirin,çimkîewnikarîbû bitenaserêxwesiwarbibe;

41Ûdehsiwarûdehpeyabixwerehildanûçûcem ÎsraêliyanliGoşenê

42ÛgavaewgihîştinsînorêMisrê,hespêpadîşahderbasî cihekîtengbû,kudivalahîyarezêdebilindbû,jiherdu aliyanvedorpêçkirîbû,welatênizmûdeştlialiyêdinbû 43Ûhespliwêderêbilezûbezbazdanûlihevxistin,û hespêndinjîlihespêpadîşahxistin.

44Ûhespêpadîşahdemakupadîşahlêsiwarbûketnav deştanizm,ûgavaewket,erebeliserrûyêpadîşahzivirîû hespliserpadîşahdirêjbû,ûpadîşahqêriya,jiberkulaşê wîpirêşiyabû

45Ûgoştêpadîşahjiwîhatqetandinûhestiyênwîşikestin ûewnikarîbûsiwarbibe,çimkîevtiştjiXudanjibowîbû, çimkîXudanqîrînagelêxwe,zarokênÎsraêl,ûtengahiya wanbihîstibû

46Xulamênwîewlisermilênxwe,hêdîhêdî,hilgirtinû ewvegerandinMisrê,ûsiwarênkubiwîrebûnjî vegeriyanMisrê.

47Ûewdanînnavnivînawî,ûpadîşahzanîkudawiyawî hatiyekubimire,jibervêyekêAparanîthşahbanûyajina wîhatûliberpadîşahgiriya,ûpadîşahjîbiwêregelek giriya.

48Ûhemûesilzadeûxulamênwîwêrojêhatinûpadîşah diwêtengahiyêdedîtin,ûbiwîregelekgiriyan

49Ûmîrênpadîşahûhemûşêwirmendênwîşîretli padîşahkirinkulişûnawî,herkesêkuewjikurênxwe hilbijêre,yekîliwelêtbikepadîşah.

50Jibilîzarokênpadîşahênjicariyênxwe,sêkurûdu keçênwîhebûnkuAparanît,şahbanûyajinawî,jêre anîbûndinyayê.

51Ûevnavênwanbûn,Othrîyêmezin,Adîkamêduyem, ûMorîyonêsêyem,ûxwişkênwan,navêBatiyayêmezinû navêAkuzîyêdin

52ÛOtrî,kurêpêşîyêpadîşah,digotinênxwede mirovekîehmeq,bilezûbêaqilbû.

53LêEdîkammerivekîjîrûzanabû,hemûşehrezayiya Misrêzanabû,lêxuyabûbêexlaq,qalindûkinbû, dirêjahiyawîzendekbû.

54ÛgavapadîşahdîtkukurêwîEdîkamdihertiştîdejîr ûşehrezaye,wîbiryardakupiştîmirinawîewlişûnawî bibepadîşah

55ÛwîjixwerejinekbinavêGedûda,keçaAbîlot,anî Ewdehsalîbûûjiwêçarkurjêreanîn.

56Ûpiştreçûûsêjinanîûheştkurûsêkeçjêreçêbûn

57Ûbêserûberîpirzêdeliserpadîşahbelavbû,ûgoştêwî wekgoştêlaşekîkudihavînêde,digermahiyarojêde,li serzeviyêtêavêtin,bêhndikir

58Ûgavapadîşahdîtkunexweşiyawîpirzêdeliserwî xurtbûye,wîfermandakukurêxweEdîkambîninbawîû ewlişûnawîliserwelêtkirinpadîşah

59Ûpiştîsêsalan,padîşahbişerm,rezîlûbêzarîmir,û xulamênwîewhilgirtinûdigorapadîşahênMisrêdeli ZoanMisraîmêveşartin

60Lêbelêwekkulibapadîşahandibû,ewneterikandin, çimkîgoştêwîrizîbûûjiberbêhnabêhnêewnikaribûn nêzîkîwîbibinkuterikbikin,jibervêyekêewbilezûbez veşartin

61ÇimkîevxerabîjiXudanbûliserwî,çimkîXudanjibo xerabiyakuwîdirojênwîdeliÎsraêlkiribû,xerabîlê vegerandibû

62Ûewbitirsûşermêmir,ûkurêwîEdîkamlişûnawî padîşahîkir

BEŞA77

1AdîkambîstsalîbûdemakuliserMisrêpadîşahîkir,çar salanpadîşahîkir.

2DidusedûşeşsaliyadaketinaÎsraêlboMisrêde,Edîkam liserMisrêpadîşahîkir,lêewdipadîşahiyaxwedeewqas dirêjliserMisrênemakubavûkalênwîpadîşahîkiribûn.

3BavêwîMelolliMisrênodûçarsalanhukumdarîkir,lê dehsalnexweşketûmir,jiberkuliberXudanxerabkar bû.

4HemûMisriyannavêEdîkamFir'ewn,weknavêbavû kalênwî,liwîdanîbûn,çawakuliMisrêbû

5HemûşehrezayênFirewnnavêEdîkamdanînAxûz,kubi zimanêMisrîkurttêgotinAxûz

6Edîkamgelekîkirêtbû,yekzendekûyeksîngdirêjbûû rihekîwîyêmezinhebûkudigihîşthetabinêlingênwî

7ÛFîrewnlisertextêbavêxwerûniştdakuliserMisrê hukumbikeûbiaqilmendiyaxwehukumdariyaMisrêbirê vebir.

8Ûdemakuewhukumdarîdikir,ewdixerabiyêdejibavê xweûhemûpadîşahênberêçêtirbûûnîrêxweliser zarokênÎsraêlzêdekir

9ÛewbixulamênxwereçûGoşenêcemzarokênÎsraêl, karliserwanzêdekirûjiwanregot:«Karêxweyêrojane temambikinûbiladestênwejiîroûpêvejikarêmesist nebin,wekîkuwedirojênbavêmindedikir»

10ÛwîjinavzarokênÎsraêlserkardanînserwan,ûjinav xulamênxweserkardanînservanserkaran

11Ûwîmîqdarekkerpîçliserwandanîdakuewligorî wêhejmarê,rojbiroj,bikin,ûewvegeriyaûçûMisrê.

12Diwêdemêde,serkarênFirewn,ligorîfermanaFirewn, emirdanserkarênkurênÎsraêlûgotin:

13Firewnwihadibêje:«Herrojkarêxwebikeûkarêxwe temambike,ûmîqdarakerpîçanarojanebiparêze;tiştekî kêmneke

14Ûwêwisabekuegerkerpîçênrojaneyênwekêmbin, ezêzarokênweyênbiçûklişûnawandeynim

15SerkarênMisrêdiwanrojande,wekîkuFirewnferman dabûwan,wisakirin

16HergavakudipîvanarojaneyakerpîçênzarokênÎsraêl dekêmasîyekdihatdîtin,serkarênFirewndiçûncemjinên zarokênÎsraêlûzarokênzarokênÎsraêlbiqasîkerpîçên kêmasîdigirtin,wanbizorêjiçokêndiyênwandigirtinûli şûnakerpîçanwandixistinavahiyê;

17Demakudêûbavênwanliserwandigirînûdigirîn demakudengêgirînapitikênxwedidîwarêavahiyêde dibihîstin.

18ÛserkarênkarliserÎsraîlêserketin,kuÎsraêlîzarokên xwediavahiyêdebicihbikin,hetakuzilamekîkurêxwe didîwêrdedanîûxaçerêliserwîdanî,çavênwîliserwî digirînûhêsirênwîliserkurêwîdiherikin

19SerkarênMisrêgelekrojanbizarokênÎsraêlwihakirin ûkesîdilovanîlizarokênÎsraêlnekirûdilêwîpêneşewitî.

20Ûhejmarahemûzarokênkudiavahiyêdehatinkuştin dusedûheftêbû,hinjiwanlişûnakerpîçênkujihêla bavênwanvekêmmabûn,liserwanavakiribûn,ûhinji wanjîmirîjiavahiyêderxistin

21ÛdirojênAdîkamde,zehmetiyakuliserzarokên Îsraêldihatferzkirin,jiyakudirojênbavêwîdedikirin, zêdetirbû

22ZarokênÎsraêlherrojjiberkarêxweyêgiranaxîn dikirin,çimkîwanjixweredigot:«Vaye,gavaFir’ewn bimire,kurêwîwêrabeûkarêmesivikbike!»

23Lêwankarêpaşînjiyêberêbêtirzêdekir,ûzarokên Îsraêljivêyekêaxînkişandinûqîrînawanjiberkedawan gihîştXwedê

24ÛXwedêdiwanrojandedengêzarokênÎsraêlûqîrîna wanbihîstûXwedêpeymanaxweyakubiBirahîm,Îshaq ûAqûbrekiribû,jiwanreanîbîraxwe

25XwedêbarêzarokênÎsraêlûkarêwanêgirandiwan rojandedîtûbiryardakuwanrizgarbike.

26MûsakurêEmramdiwanrojandehînjîdizindanêde, limalaReûêlêMidyanîgirtîbû,ûSîforakeçaReûêlrojbi rojbidizîxwarinêdidawî.

27MûsadehsalandizindanamalaReûêldegirtîma

28Ûdidawiyadehsalande,kuewsalayekemaserweriya Fir’ewnliserMisrêbû,lişûnabavêxwe,

29SîforayêjibavêxweReûêlregot:«Keseklipeywî zilamêÎbranîyêkutedehsalindizindanêdegirêdaye, napirseûnagere.»

30Niha,egerliberçavêtebaşbe,bilaembişîninûbibînin kaewsaxeyanmirîye,lêbavêwênizanibûkuwêew xwedîkiriye

31BavêwêReûêlbersivdaûjêregot:«Gelotiştekîwisa qewimîyekumirovekdehsalanbêxwarindizindanêde bimîneûbijî?»

32Sîpporahêbersivabavêxwedaûgot:«Bêgumante bihîstiyekuXwedayêÎbraniyanmezinûtirsnakeûher demjibowankerametandike»

33EweyêkuBirahîmjiÛraKildaniyan,Îshaqjişûrê bavêxweûAqûbjimilyaketêXudanêkulidevêçemê Yabûqêpêreşerdikir,rizgarkir

34Wîgelektiştbivîmirovîrekirine,wîewjiçemêMisrê ûjişûrêFirewnûjizarokênXûşrizgarkiriye,wisajî dikarewîjibirçîbûnêrizgarbikeûwîsaxbike

35EvyekliberçavêReûêlxweşhatûwîligorgotina keçaxwekirûjibokubizanibeçibiserêMûsahatiye, mirovşandinzindanê

36ÛwîdîtkuMûsadizindanêdeliserlingênxwe radiwesta,pesnêXwedayêbavûkalênxwedidaûdua dikir

37ÛReûêlemirdakuMûsajizindanêderxînin,wîewtirş kirinûcilênzindanaxweguhertinûnanxwar

38PaşêMûsaçûnavbaxçeyêReûêlkulipiştmalêbûûli wirjiXudanXwedayêxwereduakir,yêkujibowîgelek kerametênmezinkiribû

39Ûdemakuewduadikir,lihemberxwenihêrîûdîtku darekjisafîrêdierdêdehatiyedanînûdinîvêbaxçede hatiyeçandin

40Ûewnêzîkîdarêbûûnihêrî,ûvayenavêXudan XwedayêOrdiyanliserhatibûnexşandin,liserdarêhatibû nivîsandinûpêşxistin

41Ûwîewxwendûdestêxwedirêjkirûewwekdareke daristanêjinavdaristanêderxist,ûçodidestêwîdebû.

42ÛevewçoyekuhemûkarênXwedayêmepêhatine kirin,piştîkuwîerdûezmanûhemûleşeyênwan,derya, çemûhemûmasiyênwanafirandin.

43ÛgavaXwedêAdemjibaxçeyêAdenêderxist,wîçoq girtdestêxweûçûerdêkujêhatibûgirtin,cotkir

44ÛewçoqdaketbaNûhûdaSemûdûndanawî,hetaku ewgihîştdestêBirahîmêÎbranî

45ÛgavaBirahîmhemûhebûnaxwedakurêxweÎshaq, evçojîdawî.

46ÛgavaAqûbreviyaPadan-Aramê,ewhildadestêxwe ûgavavegeriyababavêxwe,ewlipeyxwenehişt

47GavakuewdaketMisrê,ewhildadestêxweûdaÛsiv, jibirayênxwezêdetirparek,çimkîAqûbewbizorêji birayêxweEsawstendibû

48PiştîmirinaYûsif,esilzadeyênMisrêhatinmalaYûsif ûdarketdestêReûêlêMidyanîGavaewjiMisrêderket, ewhildadestêxweûdibaxçeyêxwedeçand

49HemûmêrxasênbihêzênKînîyanhewldankuwê bidizin,demakuewdixwestinkeçawîSîforayêbigirin,lê ewbiserneketin

50EwdardibaxçeyêReûêldeçandîmahetakuewhatku mafêwîhebûûewgirt

51ÛgavaReûêlçoqdidestêMûsadedît,ewecêbmayîma ûkeçaxweSîforadawîwekjin

BEŞA78

1WêdemêBaal-KenankurêAxbor,padîşahêEdomêmirû limalaxweliwelatêEdomêhatveşartin

2Piştîmirinawî,kurênEsawmirovşandinwelatêEdomê ûjiwirzilamekîkuliEdomêbû,binavêHadad,anînûli şûnaBaalKenan,padîşahêxwe,ewliserxwekirin padîşah

3HadadçilûheştsalanliserkurênEdompadîşahîkir

4Ûgavaewbûpadîşah,wîbiryardakulidijîzarokên Mowabşerbike,wanbikebindesthilatdariyazarokên

Esawwekîberê,lêewnekarî,jiberkuzarokênMowabev tiştbihîstin,rabûnûlezkirinkujinavbirayênxwe padîşahekjiboxwehilbijêrin

5Paşêwangelekmiletkomkirinûbirayênxweyên Ammonşandinbawandakualîkariyawanbikindakuli dijîHadadêpadîşahêEdomşerbikin

6ÛHadadtiştêkuzarokênMowabkiribûbihîst,jiwan gelektirsiyaûdevjişerêlidijîwanberda.

7Diwanrojande,liMidyanê,MûsakurêEmram,Sîforaya keçaReûêlêMidyanîjixwereanîjin

8ÛSîforaliserrêyênkeçênAqûbmeşiya,ewbirastîjîne wekîSara,Rebeka,RahêlûLêayêbû

9Sîpporaducanîmaûkurekanîdinyayêûnavêwîdanî Gêrşom,çimkîgot:«Ezliwelatekîxerîbbûm»Lêbi fermanaxezûrêxweReûêl,wîpêşçermêxwesinetnekir 10Ewdîsaducanîbûûkurekanîdinyayê,lêpêşçermêwî sinetkirûnavêwîdanîEliyezer,çimkîMûsagot:«Çimkî Xwedayêbavûkalênminalîkarêminbûûminjişûrê Firewnrizgarkir».

11ÛFir’ewnpadîşahêMisrêdiwanrojandekedazarokên ÎsraêlpirzêdekirûnîrêxweliserzarokênÎsraêlgirantir kir.

12WîfermandakuliMisrêbelavokbêbelavkirinûbê gotin:«Êdîjiboçêkirinakerpîçankayênedingel,bilaew herinûligorîdîtinaxwekayêberhevbikin.»

13Herwihabilaewherrojçendkerpîçênkuewêçêkin bidinûtiştekîjiwankêmnekin,jiberkuewdikarêxwe debêkarin.

14ÛzarokênÎsraêlevbihîstin,şîngirtinûaxînkişandin,û jibertehliyacanêxwegazîXudankirin 15ÛXudanhawarazarokênÎsraêlbihîstûzilmaku Misriyanliwandikirdît

16Xudanjigelêxweûjimîrataxwehesûdbû,dengêwan bihîstûbiryardakuwanjitengahiyaMisrêderxeûwelatê Kenanêwekmilkêwanbidewan

BEŞA79

1DiwanrojandeMûsalialiyêdinêçolaSînêpezêxezûrê xweReûêlêMidyanîdiçêrandûçolêkujixezûrêxwe stendibûdidestêwîdebû

2Rojekê,keriyekjikeriyêderket,Mûsalipeywîçûûew gihîştçiyayêXwedê,liHorêbê.

3ÛgavaewgihîştHorêbê,Xudanliwirdinavdeviyêdeli wîxuyabûûdîtkudeviyêagirpêdişewite,lêagirnikaribû wêbişewitîne.

4Mûsajivêdîtinêgelekmatmayîma,jibervêyekê deviyêneşewitî,ûewnêzîkbûkuvêtiştêmezinbibîne,û XudanjinavagirgazîMûsakirûfermandawîkuhere Misrê,cemFir’ewnpadîşahêMisrê,dakuzarokênÎsraêlji xizmetaxweberde

5XudanjiMûsaregot:«Here,vegereMisrê,çimkîhemû ewmirovênkudixwestincanêtebikujinmirine,ûtuji FirewnrebibêjîkuzarênÎsraêljiwelatêwîberde»

6ÛXudannîşanîwîdakuliMisrêliberçavênFirewnû xulamênwînîşanûkerametbike,dakuewbawerbikinku Xudanewşandiye.

7MûsaguhdahemûtiştênkuXudanjêregotibûn, vegeriyacemxezûrêxweûmeselejêregot,Rewûeljîjêre got:«Bixêrûsilamethere».

8MûsarabûkuhereMisrê,jinûkurênxwebixwerebirû liserrêlimêhvanxaneyekêma.MilyaketekîXwedêdaket xwarêûlidijîwîfersendekgeriya

9Ûewdixwestwîjiberkurêwîyênixurîbikuje,jiberku wîewsinetnekiribûûpeymanakuXudanbiBirahîmre kiribû,xerakiribû

10ÇimkîMûsaguhdabûgotinênxezûrêxwekujêre gotibû,kukurêxweyêpêşîsinetneke,jibervêyekêwî ewsinetnekir

11SîforayêdîtkumilyaketêXudanlidijîMûsalifersendê digereûwêzanîkuevyekjiberwêyekêyekuwîkurêwê Gêrşomsinetnekiriye

12Zipporabilezûbezjikevirêntûjênliwirhilda,kurê xwesinetkirûmêrûkurêxwejidestêmilyaketêXudan rizgarkir

13WêrojêHarûnêkurêEmram,birayêMûsa,liMisrêli kêlekaçemdimeşiya

14ÛXudanliwîcîyîlêxuyabûûjêregot:«Nihahere çolê,berbiMûsave».EwçûûliçiyayêXwedêrastîwîhat ûewmaçkir

15HarûnçavênxwebilindkirûSîforajinaMûsaûzarokên wêdîtûjiMûsapirsî:«Evjibotekîne?»

16Mûsajêregot:«Ewjinaminûkurênminin,yênku XwedêliMidyanêdanemin»EvtiştHarûnjiberjinû zarokênwêxemgînkir.

17HarûnjiMûsaregot:«Jinikêûzarokênwêberdekuew herinmalabavêwê»MûsaguhdagotinênHarûnûwisa kir.

18SîforabizarokênxwerevegeriyaûewçûnmalaReûêl ûliwirmanhetakudemaXudanhatkuserdanagelêxwe kirûwanjiMisrêjidestêFirewnderxist.

19MûsaûHarûnhatinMisrêbacivatazarokênÎsraêlû hemûgotinênXudanjiwanregotinûgelgelekşabû

20RojadinMûsaûHarûnzûrabûnûçûnmalaFir'ewnû wançopaXwedêdidestênxwedegirtin

21Ûgavaewgihîştinberderiyêpadîşah,duşêrênciwanbi amûrênhesinîliwirhatibûngirtin,ûkesjipêşiyawan dernediketûdernediket,jibilîwankesênkupadîşah fermandabûkuwerin,demakusêrbazhatinûbiefsûnên xweşêrkişandin,ûevyekwanbirinbapadîşah.

22Mûsalezkirûçoqliserşêranhildaûewberdan,û MûsaûHarûnçûnmalapadîşah

23Şêrjîbişahîbiwanrehatin,lipeywançûnûşabûn mînakukûçikgavaxwediyêxwejizeviyêvedigerejibo wîşadibe

24GavaFir’ewnevtiştdît,ewliserwêyekêmatmayîma ûjivêxeberêgelekîtirsîya,çimkîxuyabûnawanmîna xuyabûnazarokênXwedêbû.

25FirewnjiMûsaregot:«Tuçidixwazî?»Wanbersîva wîdaûgotin:«XudanXwedayêÎbraniyanmeşandiyeba te,dakuemjiterebêjin:‹Gelêminberdekuewjiminre xizmetêbikin.›»

26GavaFirewingotinênwanbihîst,liberwangelekî tirsiyaûjiwanregot:«Îroherinûsibêjîvegerincem min»Wanjîligorgotinapadîşahkir

27Ûgavaewçûn,Fir’ewngazîsêrbazBilaamûkurênwî YanîsûYambrîsûhemûsêrbaz,sêrbazûşêwirmendên padîşahkirûhemûhatinûliberpadîşahrûniştin

28PadîşahhemûgotinênkuMûsaûbirayêwîHarûnjêre gotibûnjiwanregot,ûsêrbazanjipadîşahregot:«Lêev

zilamçawahatinbate,jiberşêrênkuliberderîasê mabûn?»

29Padîşahgot:«Çimkîwançopêxwelidijîşêranrakirû ewberdanûhatinbamin,ûşêrjîwekkukûçikjibo pêşwazîkirinaxwediyêxwekêfxweşdibe,jiwanşabûn.»

30ÛBelamêkurêBeorsêrbazbersivdapadîşahûgot: «Evjisêrbazênmînamepêvenetiştekîdinin»

31Nihajibervêyekêgazîwanbikin,bilawerinûemwan biceribînin,ûpadîşahjîwisakir

32SibêFir’ewngazîMûsaûHarûnkirkuwerinber padîşah,wanjîçîpaXwedêhildanûhatinbapadîşahûjê regotin:

33XudanXwedayêÎbraniyanwihagot:«Gelêminbişîne kujiminrexizmetbikin»

34Padîşahjiwanregot:«Lêkîwêbawerbikekuhûn peyamberênXwedêneûhûnbifermanawîtênbamin?»

35Jibervêyekê,nihadivêmijarêdekerametekêan nîşanekêbide,ûwêdemêdêbawerîbigotinênkutudibêjî bêanîn.

36HarûnlezkirûçopaljidestêxweavêtberFirewnû xulamênwîûçopalbûmar

37Ûsêrbazanevyekdîtinûheryekîçopêxweavêtinerdê ûewbûnmar

38MarêjiçopaHarûnserêxwebilindkirûdevêxwevekir dakuçopênsêrbazandaqurtîne.

39ÛBelamêsêrbazbersivdaûgot:«Evtiştjirojênberê veheye,kumarcîranêxwedadiqurtîneûzindiyanhevdu dixwin.»

40Nihawêvegerîneçîpekêwekîkuberêbû,ûemêçîpên xwejîvegerîninwekîkuberêbûn,ûhekeçîpateçîpênme daqurtîne,wêhingêemêbizaninkuruhêXwedêditede ye,ûhekenewusabe,tutenêhunermendekîmînameyî

41ÛHarûnlezkirûdestêxwedirêjkirûdûvêmargirtû ewdidestêwîdebûçîp,ûsêrbazanjîbiçîpênxweheman tiştkirin,ûheryekjidûvêmarêxwegirtin,ûewwekîberê bûnçîp

42Ûgavaewdîsabûnwekdaran,daranHarûn daqurtandin

43Ûgavapadîşahevtiştdît,fermandakupirtûkatomarên kubipadîşahênMisrêvegirêdayînebînin,ûwanpirtûka tomaran,kronîkênpadîşahênMisrê,kuhemîpûtênMisrê têdehatibûnnivîsandin,anîn,jiberkuwandixwestnavê Yehowatêdebibînin,lêwanewnedît.

44Fir’ewnjiMûsaûHarûnregot:«Vaye,minnavê Xwedayêwedivêpirtûkêdenivîsînedîtûeznavêwî nizanim.»

45Şêwirmendûşehrezayanbersivapadîşahdanûgotin: «MebihîstiyekuXwedayêÎbraniyankurêşehrezayane, kurêpadîşahênkevnare»

46Fir’ewnberêxwedaMûsaûHarûnûjiwanregot:«Ez Xudanêkuwedazanînnasnakimûezgelêwîjînaşînim»

47Wanbersivdaûjipadîşahregotin:«NavêwîXudan XwedayêXwedayane,ûwîjirojênbavûkalênmeve navêxwelisermebelavkiriyeûemşandineûgotine: «HerinbaFirewnûjêrebêjin:Gelêminbişînekuewji minrexizmetbikin»

48Nihamebişîne,dakuemsêrojanliçolêrêwîtiyek bikinûliwirqurbanêbidinwî,çimkîjirojênkuemçûne Misrêve,wînequrbanaşewitandinê,nejîpêşkêşûnejî qurbanjidestênmenegirtiye,ûheketumeneşînî,hêrsawî

wêlidijîterabeûewêMisrêyanbinexweşiyêyanjîbişûr bixe.

49ÛFîrewnjiwanregot:«Nihahêzûqudretawîjiminre bêjin!»Wanjêregot:«Wîerdûezman,deryaûhemû masiyênwanafirandin,ronahîçêkir,tarîtîçêkir,baranli sererdêbarandûavda,giyaûgiyaşînkir,mirovû heywanûheywanêndaristanê,teyrênezmanûmasiyên deryayêafirandin,ûbidevêwîdijînûdimirin.

50Bêgumanwîtudizikêdiyatedeafirandîûbêhnajiyanê xisthundirêteûtemezinkirûlisertextêpadîşahiyaMisrê danîûewêbêhnateûcanêtejitebistîneûtevegerîneaxa kutujêhatîgirtin

51Ûhêrsapadîşahjigotinênwanpêketûjiwanregot: «Lêkîjihemûxwedayênmiletandikarevêyekêbike? Çemêminêmineûminewjiboxweçêkiriye»

52ÛewjixwedûrxistinûfermandakukarêliserÎsraêl jiduhûberêgirantirbe

53MûsaûHarûnjiberpadîşahderketinûdîtinkuzarokên Îsraêldirewşekexerabdene,jiberkuserkarênkarkarê wanpirgirankiribûn

54MûsavegeriyacemXudanûgot:«Çimatebigelêxwe rexerabîkir?JidemakuezhatimkujiFirewnrebêjimka teçijiminreşandiye,wîbiawayekîpirxerabligelêÎsraêl nihêrî»

55XudanjiMûsaregot:«Vaye,tuêbibînîkuFirewnwê bidestêdirêjkirîûbibelayêngiranzar'êdÎsraêljiwelatê xweberde»

56MûsaûHarûnliMisrêdinavbirayênxwe,zarokên Îsraêlde,man

57ÛjibozarokênÎsraîl,Misriyanbikarêgiranêkuliser wanferzdikirin,jiyanawantahlkir.

BEŞA80

1Ûpiştîdusalan,XudandîsaMûsaşandbaFirewndaku zarokênÎsraêlderxeûwanjiwelatêMisrêderxe

2MûsaçûmalaFir’ewnûgotinênXudanêkuewşandibû jêregot,lêFir’ewnguhnedadengêXudanûXwedêli MisrêhêzaxweliserFir’ewnûxulamênwîzêdekirû XwedêFir’ewnûgelêwîbibelayênpirmezinûdijwarli wanxist

3ÛXudanbidestêHarûnşandûhemûavênMisrê,bi hemûçemûnewalênwanve,veguherandxwînê.

4GavayekîMisrîhatkuavêvexweûbikşîne,likûpêxwe nihêrîûdîtkuhemûavbûbûxûnGavahatkujiqedeha xwevexwe,avadiqedehêdebûxûn.

5Ûgavajinekêhevîrêxwehêrkirûxwarinaxwepijand, xuyabûnawanbûwekxwînê.

6Xudandîsaşandûhemûavênwanbeqderxistinûhemû beqketinmalênMisriyan

7ÛgavaMisriyanavvedixwarin,zikêwantijîbeqandibû ûewdizikêxwededireqisînwekkudiçemdedireqisin.

8Hemûavawanavexwarinêûavapijandinêbûbeq,û demakuewdinavnivînênxwederadizan,xwêdanawan beqzêdekirin

9Tevîvanhemûyanjî,hêrsaXudanjiwanvenegeriyaû destêxweliserhemûMisriyandirêjkirdakubiher belayekgiranliwanbixe

10ÛwîesrarşandûtozawankirkêzikûkêzikliMisrêli sererdêhetadugalokanbilindbûn.

11Mêşjîpirzêdebûn,dinavhemûniştecîhênMisrêde,di goştêmirovûheywanande;Xudanmêşşandinserpadîşah ûşahbanûyêjîûjibermêşanMisirpirxemgînkir

12Tevîvêyekêjî,hêrsaXudannesekinîûdestêwîhînjîli serMisirêdirêjbû.

13XudanhercûreheywanênçolêşandinMisrêûewhatin ûhemûMisrê,mirovûheywan,darûhertiştêkuliMisrê bû,wêrankirin.

14ÛXudanmarênagirîn,dûpişk,mişk,kêzik,beqûyên dinşandinkudinavtozêdediçûn

15Mêş,qijik,kêvroşk,kêzikûmêş,heryekligorîcureyên xwekomin

16Hemûheywanênxişxişokûbaskdarligorîcureyênxwe hatinMisrêûMisriyanpirxemgînkirin

17ÛkêvroşkûmêşketinçavûguhênMisriyan

18Qûlpliserwanhatûewdûrxistin,ewjiwirderketinû ketinodeyênxweyênhundirînûqerpellipeywançû 19ÛgavaMisriyanxwejiberkomekeheywananveşartin, wanderiyênxwelidûwangirtin,ûXwedêfermanda Sulanuthêkudideryayêdebû,kuwereûhereMisrê 20Ûdestênwêdirêjbûn,dehgaqbiqasîgaqêmirovekî dirêjbûn.

21Ewçûserbananûtextûerdêvekirûewbirî,destêxwe dirêjînavmalêkirûkilîdûkilîtderxistûmalênMisrê vekir.

22Piştîvêyekê,komekeheywananketinnavmalên MisriyanûkomekeheywananMisriyanhelakkirinûew pirxemgînkirin.

23TevîvêyekêjîhêrsaXudanjiMisriyanvenekişiyaû destêwîhînjîlidijîwandirêjbû

24ÛXwedênexweşîşandûnexweşîliseranserêMisrê belavbû,liserhespûkerên,deveyan,keriyênpezû dewaranûlisermirovan

25GavakuMisrîserêsibêzûrabûndakupezênxwebibin çêrê,dîtinkuhemûpezênwanmirîbûn

26JipezênMisriyantenêyekjidehmaûjipezênÎsraêlli Goşenêyekjînemir.

27XwedêşewitînekliserlaşêMisriyanşandkuçermê wanqelişîûewliserhemûMisriyanjibinêlingênwan hetaserêwanbûxurînekegiran.

28Ûgelekbirîndigoştêwandehebûn,goştêwanheliya hetakuewrizîûpûçbûn

29TevîvêyekêjîhêrsaXudannesekinîûdestêwîhînjîli serhemûMisrêdirêjbû

30ÛXudanteyrokekepirgiranbarî,rezênwanliwanxist ûdarênfêkiyênwanşikandinûewhişkkirinkuewliser wanketin

31Hergiyayekkeskhişkbûûmir,çimkîagirêtevlihevdi navteyrokêdedaket,jibervêyekêteyrokûagirhertişt xwar

32Herwihamirovûheywanênkulidervebûnjiberagirû teyrokêmirinûhemûşêrênciwanwestiyan.

33XudangelekkêzikşandinûanînMisrê,kêzikênwek Chasel,Salom,ChargolûChagole,hercureyêkêzikan,û hemûtiştênkujiteyrokêmabûnxwarin

34HerçendMisrîberhemênzeviyêdixwarinjî,jiber kêzikankêfxweşbûnûpirdigirtinûjiboxwarinêxwê dikirin

35Xudanbayekîmezinjideryayêrakirûhemûkêzik,heta yênşorjî,birinûavêtinDeryayaSor;dinavsînorênMisrê deyekkêzikjînema

36XwedêtaristanîşandserMisrê,hemûwelatêMisrêû Patrosêsêrojantarîbû,gavamirovdestêxwedibirber devêxwe,mirovnikaribûdestêxwebibîne

37DiwêdemêdegelekjigelêÎsraêlmirin,yênkulidijî XudanserîhildabûnûguhnedanMûsaûHarûn,û baweriyaxwebiwanneanînkuXwedêewşandibûn 38Ûewêkugotibû:«EmjiMisrêdernakevin,dakuemli çolterekebêkesjibirçîbûnênemirin»,ûewêkuguhnedida dengêMûsa

39XudandisêrojêntariyêdewanbelakirûÎsraêliyandi wanrojandeewveşartin,bêyîkuMisrîhayjiwanhebin anjîjibowanşabibin

40SêrojanliMisrêtarîtiyekpirmezinbûûherkesêku dematarîtîhatlicihêxwedisekinî,licihêxwedisekinîû yêkurûniştîdisekinîûyêkudirêjdibûdihemanrewşêde dirêjdibûûyêkudimeşiyajîlisererdêdihemancihîde rûniştîmaEvtiştbiserêhemûMisriyandehathetaku tarîtîwindabû

41RojêntarîtiyêderbasbûnûXudanMûsaûHarûnşandin bazarokênÎsraêlûgot:«CejnaxwepîrozbikinûCejna xweyaDerbasbûnêbikin,çimkîezdinîvêşevêdedinav hemûMisriyandetêmûezêhemûzarokênwanênpêşîn, jizarokênmirovanbigirehetazarokênheywanan,bikujim ûgavaezCejnaweyaDerbasbûnêbibînim,ezêjiserwe derbasbibim.»

42ÛkurênÎsraêlligorhertiştêkuXudanliMûsaûHarûn emirkiribû,wêşevêwisakirin

43ÛnîvêşevêXudanlinavMisrêderketûhemûnifşên Misriyan,jinifşêmirovanbigirehetanifşêheywanan,li wanxist

44Firewinşevêrabû,ewûhemûxulamênwîûhemûMisrî, ûwêşevêliseranserêMisrêqîrînekemezinhebû,çimkî malektunebûkutêdecesedtunebûya

45HerwihaşûrênpêşiyênMisrêyênkudidîwarên xaniyênwandehatibûnkolandin,hatinhilweşandinûketin erdê

46Hetahestiyênzarokênwanênpêşîyênkuberîvêyekê miribûnûdimalênxwedeveşartin,diwêşevêdejialiyê kûçikênMisrêvehatinrakirinûkaşkirinberMisriyanû avêtinberwan.

47HemûMisriyanevxerabiyakujinişkêvehatibûserê wandîtinûhemûMisriyanbidengekîbilindqîrkirin

48HemûmalbatênMisrêwêşevêgiriyan,heryekjibo kurêxweûheryekjibokeçaxweyamezin,ûdengê qerebalixaMisrêwêşevêjidûrvedihatbihîstin

49ÛBatiyakeçaFir’ewnwêşevêbipadîşahrederket dervedakuliMûsaûHarûndimalênwandebigere,û wanewdimalênwandedîtin,dixwarinûvedixwarinûbi hemûÎsraêlreşadibûn

50ÛBatiyajiMûsaregot:«Maevxelataqenciyakumin jiterekiriye,tetemezinkirûtedirêjkir,ûteevxerabî anîserminûmalabavêmin?»

51Mûsajêregot:«BêgumanXudandehbelaanîneser Misrê;gelojiwanyekjiwanlitexerabîyekhat?Geloyek jiwanlitexist?»Wêgot:«Na»

52Mûsajêregot:«Herçendtukurêdiyaxweyêpêşîbîjî, tunamirîûdinavMisrêdetuxerabînayêserête.»

53Ûwêgot:«Çifeydeheyejibomin,gavaezpadîşah, birayêxweûhemûmalûxulamênwîdivêxerabiyêde dibînim,kuzarokênwîyênpêşînbihemûzarokênpêşînên Misrêrewindadibin?»

54Mûsajêregot:«Bêgumanbirayêteûmalbatawîû xulamênte,malbatênMisrê,guhnedangotinênXudan,ji bervêyekêevxerabîhatserêwan»

55ÛFir’ewnp’adşêMisrênêzîkîMûsaûHarûnûçend zar’êdÎsraêlbû,yênkuliwêderêbiwanrebûn,ûduaji wanrekirûgot:

56Rabinûbirayênxwe,hemûzar'êdÎsraêlêyênkuli welêtin,bipezûdewarênwanûhertiştêwanrebibin, tiştekjiwannehêlin,tenêjibominjiXudanXwedêyêxwe reduabikin

57MûsajiFir’ewnregot:«Vaye,herçendtukurêdiya xweyêpêşîyîjî,netirse,çimkîtunamirî,çimkîXudan fermandayekutubijî,dakuhêzaxweyamezinûdestê xweyêdirêjkirîyêxurtnîşanîtebide»

58ÛFir’ewnfermandakuzar’êdÎsraêlbênşandinû hemûMisrîyanhêzdanxwekuwanbişînin,çimkîwan digot:«Emhemûhelakdibin»

59HemûMisriyanÎsraêliyan,ligorsondaXudanadi navberawîûbavêmeBirahîmde,bidewlemendiyeke mezin,pezûdewarûtiştênhêjaşandinderve

60ÛzarokênÎsraêldişevêdederketinderengman,ûgava Misrîhatinbawankuwanderxin,jiwanregotin:«Maem dizinkuemdişevêdederkevin?»

61ÛzarênÎsraêljiMisriyanfiraxênzîvûfiraxênzêrûcil xwestinûzarênÎsraêljiMisriyantalankirin.

62MûsabilezûbezrabûçûberçemêMisrêûtabûtaÛsiv jiwirhildaûbixwerebir

63Zar’êdÎsraêljî,herkesîtabûtabavêxweûherkesî tabûtêneşîraxwehildan

BEŞA81

1ZarokênÎsraêljibilîzarokanûjinênwan,nêzîkîşeşsed hezarmêrbipeyajiRamsesêberbiSukotêveçûn.

2Gelekelaletûgelekpezûdewarjîbiwanreçûn

3ÛemrêmayînazarokênÎsraêlliwelatêMisrêdusedû dehsalbû,kuewbizehmetîliwirman.

4Ûdidawiyadusedûdehsalande,Xudanbidestêxwe yêbihêzzarokênÎsraêljiMisrêderxist

5ÛkurênÎsraêljiMisrê,jiGoşenêûjiRamsesêrêketinû dirojapanzdehêmehayekemdeliSukotêkondanîn

6MisriyanhemûzarokênxweyênpêşîyênkuXudanlê dabûnveşartinûhemûMisriyansêrojankuştiyênxwe veşartin

7ÛkurênÎsraêljiSukotêrêketinûliEtomê,lidawiya çolê,kondanîn.

8Ûdirojasisiyande,piştîkuMisriyanzarokênxweyên pêşînveşartin,gelekmêrjiMisrêrabûnûlipeyÎsraêliyan çûndakuwanvegerîninMisrê,jiberkuewpoşmanbûn kuwanÎsraêliyanjikoletiyawanberdan

9Zilamekîjicîranêxweregot:«BêgumanMûsaûHarûn jiFirewnregotine:Emêsêrojanrêwîtiyekliçolêbikinû jiXudanXwedayêxwerequrbanêbidin»

10Nihaemsibêzûrabinûwanvegerînin,ûegerewbime revegerinMisrêcemaxayênxwe,emêbizaninku baweriyawanbiwanheye,lêegerewvenegerin,emêbi wanreşerbikinûbihêzekmezinûdestekxurtwan vegerînin

11HemûesilzadeyênFirewnsibêrabûnûnêzîkîheftsed hezarmêrjîpêrebûn,ûwêrojêjiMisrêderketinûgihîştin cihêkuzarênÎsraêllêbûn

12HemûMisriyandîtinûdîtinkuMûsa,Harûnûhemû zar'êdÎsraêlliberPî-Hahîrotêrûniştibûn,dixwarinû vedixwarinûcejnaXudanpîrozdikirin

13HemûMisriyanjiÎsraêliyanregotin:«Bêgumanwe got:EmêsêrojanliçolêrêwîtiyekbikinûjiXwedayêxwe requrbanêbidinûvegerin»

14Jibervêyekê,îropêncrojderbasdibinkutuçûyî,çima tuvenegerîcemxwediyênxwe?

15MûsaûHarûnbersivdanwanûgotin:«ÇimkîXudan Xwedayêmedimedeşahidîdaûgot:Hûnêdîvenagerin Misrê,lêemêherinwelatekîkuşîrûhingivlêdiherike, çawakuXudanXwedayêmejibavûkalênmeresond xwaribûkubideme.»

16ÛgavaesilzadeyênMisrêdîtinkuzarokênÎsraêlguh nedanwanûvenegeriyanMisrê,wanxweamadekirinku biÎsraêlreşerbikin.

17ÛXudandilêzarênÎsraêlliserMisriyanxurtkir,ewpir liwanketinûşerliserMisriyandijwarbûûhemûMisrîji berzarênÎsraêlreviyan,jiberkugelekjiwanbidestê Îsraêlmirin

18EsilzadeyênFir’ewnçûnMisrêûjiFir’ewnregotin: «Zar’êdÎsraêlrevîyaneûêdîvenagerinMisrê,ûMûsaû Harûnbivîawayîbimereaxivîn»

19ÛFir’ewnevtiştbihîst,dilêwîûdilêhemûxulamênwî lidijîÎsraîlêzivirîûewjişandinaÎsraêlpoşmanbûn;û hemûMisriyanşîretliFir’ewnkirinkulidûzarokênÎsraêl bikevedakuwanvegerîneserbarêxwe 20Ûheryekjibirayêxweregot:«Meevçikirkume Îsraêljixulamtiyêberda?»

21XudandilêhemûMisriyanxurtkirkulidûÎsraêliyan bikevin,çimkîXudandixwestMisriyanliDeryayaSor hilweşîne

22Firewnrabûûerebeyaxwegirêdaûfermandakuhemû Misriyanbicivin,jibilîzarokûjinanzilameknema.

23HemûMisrîbiFirewnrederketinkulidûzar'êdÎsraêl bikevinûwargehaMisrîwargehekepirmezinûgiranbû, nêzîkîdehsedhezarmêrhebûn.

24HemûxelkêvêwargehêçûnûlipeyzarokênÎsraêl ketindakuwanvegerîninMisrê,ûewgihîştinwanênkuli kêlekaDeryayaSorwargehdanîne.

25ÎsraêliyançavênxwebilindkirinûdîtinkuhemûMisrî lipeywantênÎsraêljitirsamezinketinûqîrînaxwedan Xudan.

26ÛjiberMisriyan,zarokênÎsraêlbûnçarbeşûdi ramanênwandejihevcudabûn,jiberkuewjiMisriyan ditirsiyanûMûsabiheryekîjiwanreaxivî.

27YekemlîwayjizarokênRûben,ŞimûnûÎsaxarpêk dihat,ûwanbiryardakuxwebavêjinderyayê,çimkîewji Misriyanpirditirsiyan

28Mûsajiwanregot:«Netirsin,bisekininûrizgariya Xudanbibîninkuewêîrojibowebike»

29PîladuyemjizarokênZebûlon,BinyamînûNeftelîpêk hat,ûwanbiryardakubiMisriyanrevegerinMisrê

30Mûsajiwanregot:«Netirsin,çimkîweîroçawa Misriyandîtin,hûnêêdîwanherûhernebînin»

31BeşasêyemjizarokênCihûdaûYûsifpêkdihat,ûwan biryardakuherinşerêMisriyanbikinûbiwanreşerbikin.

32Mûsajiwanregot:«Licihênxwebisekinin,çimkî Xudanwêjiboweşerbike,hûnêbêdengbimînin»

33YekîneyaçaremînjizarokênLêwî,GadûAşêrpêk dihat,ûwanbiryardakubikevinnavMisriyandakuwan

bişkînin,ûMûsajiwanregot:«Licihênxwebimîninû netirsin,tenêgazîXudanbikinkuewwejidestênwan rizgarbike»

34PiştîvêyekêMûsajinavgelrabû,jiXudanreduakirû got:

35YaXudanXwedayêhemûdinyayê,nihagelêxweyêku tejiMisrêderxistxilasbike,ûbilaMisrîpesnêxwenedin kuhêzûqudretawane.

36XudanjiMûsaregot:«Çimatugazîmindikî?Jizarên Îsraêlrebêjekuewherin;ûtujîçopêxweliserderyayê dirêjbikeûwêbikeduparçeûzarênÎsraêlwêjiwir derbasbibin»

37Mûsawisakir,çopêxweliserderyayêhildaûewjihev veqetand

38AvaderyayêbûduwanzdehbeşûzarokênÎsraêlbipeya, bipêlavan,wekkumirovekdirêyekeamadekirîrederbas dibe,derbasbûn

39ÛXudanbidestêMûsaûHarûnliMisrêûdideryayê dekerametênxwenîşanîzarokênÎsraêlda.

40ÛgavazarokênÎsraêlketinderyayê,Misrîlipeywan hatinûavaderyayêdîsaliserwandaûhemûdinavavêde noqbûnûjibilîFir’ewn,kuşikirjiXudanrekirû baweriyaxwepêanî,tukesnemaJibervêyekêXudandi wêdemêdeewbiMisriyanrenehiştkubimire

41ÛXudanfermandamilyaketekîkuwîjinavMisriyan derxe,MisriyanewavêtinseraxaNînewaûwîdemekdirêj liserwêhukumdarîkir

42ÛdiwêrojêdeXudanÎsraêljidestêMisrêrizgarkirû hemûzarokênÎsraêldîtinkuMisrîmirineûdestêmezinê XudanditiştênkuwîliMisrêûdideryayêdekiribûde dîtin.

43HingêMûsaûzarokênÎsraêlevstranjiXudanregotin, dirojakuXudanMisrîliberwanxwarkirin

44HemûÎsraêlbihevrestrandigotin:«EzêjiXudanre bistrêm,çimkîewpirbilindbûye,hespûsiwarêwîavêtiye deryayê;vaye,dipirtûkaqanûnaXwedêdehatiye nivîsandin.»

45Piştîvêyekê,zar'êdÎsraêlbirêketinûliMarayêkon danînXudanliwêderêliMarayêqanûnûhukmdan zar'êdÎsraêl.Xudanemirdazar'êdÎsraêlkudihemûrêyên wîdebimeşinûjêrexizmetbikin

46ÛewjiMarahêrêketinûgihîştinÊlîmê,ûliÊlîmê diwanzdehkaniyênavêûheftêdarênxurmeyêhebûn,û zarokanliwirlikêlekaavêkondanîn

47ÛewjiElîmêrêketinûdirojapanzdehêmehaduyemîn apiştîderketinawanjiMisrêdegihîştinçolaSînê.

48DiwêdemêdeXudanmanadazarokênÎsraêlku bixwinûXudanrojbirojjiezmananxwarinjibozarokên Îsraêlbarand

49ÛzarokênÎsraêlçilsalanmannaxwarin,hemûrojênku ewliçolêbûn,hetakuewgihîştinwelatêKenanêkuwêbi destbixin.

50ÛewjiçolaSînêderketinûliAlûşêkondanîn

51ÛewjiAlûşêçûnûliRefîdîmêwargehdanîn

52ÛgavazarênÎsraêlliRefîdîmêbûn,Amalêkêkurê ElîfazêkurêEsaw,birayêZefo,hatkubiÎsraêlreşerbike 53Ûwîheştsedûyekhezarmêr,sêrbazûsêrbaz,anînûli RefîdîmêjiboşerêlidijîÎsraîlêamadebû

54WanşerekîmezinûdijwarlidijîÎsraêlêkirûXudan AmalêkûgelêwîdadestêMûsaûzarokênÎsraêlûdestê YêşûyêkurêNûn,Efratî,xulamêMûsa

55Ûzar'êdÎsraêlAmalêkûgelêwîbidevêşûrdankuştin, lêşerlidijîzar'êdÎsraêlgelekdijwarbû.

56ÛXudanjiMûsaregot:«Vêtiştîwekbîranînekêdi pirtûkekêdebinivîseûdeynedestêYêşûyêkurêNûn, xulamêxwe,ûfermanêbidezarokênÎsraêlûbêje:«Gava hûnbigihîjinwelatêKenanê,hûnêbîranînaAmalêkjibin ezmananbitevahîjêbibin»

57Mûsajîwisakir,pirtûkhildaûevgotinlisernivîsandû got:

58BîrbîneAmalêkçilitekirliserrêgavatujiMisirê derdiketî

59Yêkuliserrêrastîtehatûlipiştatexist,hetaliwanên kulipiştteqelsbûndemakutulawazûwestiyayîbûyî.

60Jibervêyekê,gavaXudanXwedayêteliserwelatêku XudanXwedayêtewekmîratdidete,dakutuwêbidest bixî,jihemûdijminênteyênlidoraterihetîbidete,hingê tudêbîranînaAmalêkjibinezmananjêbikî,tudêwêjibîr nekî

61ÛpadîşahêkuliAmalêk,anlibîranînawî,anli dûndanawîrehmêbike,vayeezêjêhesabbipirsimûezê wîjinavgelêwîqutbikim

62Mûsaevhemûtiştdipirtûkekêdenivîsandûliservan hemûtiştanşîretlizarokênÎsraêlkir

BEŞA82

1ÛkurênÎsraêljiRefîdîmêderketinûdimehasisiyanaji derketinawanjiMisrêde,liçolaSînayêkondanîn.

2DiwêdemêdeReûêlêMidyanî,xezûrêMûsa,bikeça xweSîforaûherdukurênwêrehat,çimkîwîjikerametên kuXudanbiÎsraêlrekiribûbihîstibû,kuwîewjidestê Misrêrizgarkiribûn

3ÛRewûêlhatbaMûsaliçolê,licihêkuewlêrûniştibû, liwirçiyayêXwedêhebû.

4Mûsabirûmetekemezinçûpêşwaziyaxezûrêxweû hemûÎsraêljîpêrebû

5ÛReûêlûzarokênwîgelekrojandinavÎsraêliyande manûjiwêrojêveReûêlXudannaskir

6ÛdimehasêyemaderketinazarokênÎsraêljiMisrêde, dirojaşeşemamehawêde,XudanliÇiyayêSînayêdeh emirdanÎsraêl

7ÛhemûÎsraêlhemûevfermanbihîstinûhemûÎsraêldi wêrojêdebiXudangelekşabû.

8ÛrûmetaXudanliserÇiyayêSînayêrûniştûgazîMûsa kirûMûsadinavewrekîdehatûhilkişiyaçiyê 9Mûsaçilrojûçilşevanliserçiyêma;nenanxwarûnejî avvexwar,ûXudanqanûnûrêzikênwîfêrîwîkirdaku zarokênÎsraêlhînbike.

10ÛXudandehfermanênkuwîjizarokênÎsraêlreferz kiribû,liserdulewheyênkevirînivîsandin,yênkuwîdabû MûsadakufermanbidezarokênÎsraêl

11Ûpiştîçilrojûçilşevan,gavaXudanliserÇiyayê SînayêaxaftinaxwebiMûsareqedand,Xudanlewheyên kevirîyênkubitiliyaXwedêhatibûnnivîsandindanMûsa 12ÛgavazarênÎsraêldîtinkuMûsajibodaketinajiçiyê derengmaye,ewlidoraHarûnkombûnûgotin:«Em nizaninçibivîmirovî,Mûsa,hatiye.»

13Niharabe,jimerexwedayekîçêkekulipêşiyamebiçe, dakutunemirî

14Harûnjigelgelekîditirsiyaûfermandawankuzêr bîninûwîjiwîjibogelgolikekçêkir

15ÛXudanjiMûsaregot,berîkuewjiçiyêdakeve xwarê:«Dakevexwarê,çimkîgelêteyêkutejiMisrê derxistxerabûye»

16Jixweregolikekîhelandîçêkirineûliberwîtewandine, nihadevjiminberde,dakuezwanjiserrûyêerdêjiholê rakim,çimkîewmiletekîserhişkin

17MûsajibogeljibogolikêkuçêkiribûnlavajiXudan kirûjibowîduakir.Piştrejiçiyêdaketûherdulewheyên kevirîdidestênwîdebûnkuXwedêdabûnwîdaku fermanêbideÎsraêliyan

18ÛgavaMûsanêzîkîwargehêbûûgolikakugel çêkiribûdît,hêrsaMûsapêketûwîlewheyênbinçiyê şikandin.

19Mûsahatartêşêûgolikhilda,biagirşewitandûhûrkir hetakubûtozekehûr,ewreşandseravêûdaÎsraêliyanku vexwin.

20Ûjiwankesênkugolikçêkiribûn,nêzîkîsêhezarkesbi şûrênhevmirin

21RojadinMûsajigelregot:«EzêhilkişimbaXudan, belkîezbikaribimjibogunehênweyênkuweliber Xudankirinekefaretbikim»

22MûsadîsaçûcemXudanûçilrojûçilşevanlicem Xudanma

23ÛdinavçilrojandeMûsajibozarokênÎsraêljiXudan lavakir,ûXudanguhdaduayaMûsa,ûXudanjiboÎsraêl jêlavakir

24HingêXudanjiMûsaregotkudulewheyênkevirî bibireûwanbînebaXudan,kuewdehfermananliserwan binivîse

25Mûsawisakir,daketxwarêûherdulewhebirînûçû ÇiyayêSînayêcemXudan,ûXudandehemirliser lewheyannivîsand

26MûsahînçilrojûçilşevanlicemXudanmaûXudan qanûnûfermanandawîkuwanjiÎsraêlrebigihîne.

27ÛXudanfermandawîderbarêzarokênÎsraêldekuew jiboXudancihekîpîrozçêbikin,dakunavêwîtêde bimîne,ûXudanşiklûşêweyacihêpîrozûhemûamûrên wênîşanîwîda

28Ûdidawiyaçilrojande,Mûsajiçiyêdaketxwarêûher dulewhedidestêwîdebûn.

29MûsahatbagelêÎsraêlûhemûgotinênXudanjiwanre gotûqanûn,rêzikûhukmênkuXudanfêrîwîkiribû,fêrî wankir.

30MûsapeyvaXudanjizarokênÎsraêlregotkujibowî cihekîpîrozbêçêkirin,dakudinavzarokênÎsraêldebijî

31GeljihemûqencîyênkuXudanbinavgîniyaMûsaji wanregotibûnpirkêfxweşbûûgot:«Emêhertiştêku Xudanjiteregotiyebikin.»

32Ûgelwekyekmirovîrabûûpêşkêşênxweşpêşkêşî pîrozgehaXudankirinûherkesîpêşkêşaXudanjibo xebatapîrozgehêûjibohemîxizmetawêanî

33HemûzarokênÎsraêl,heryekjiwanjiboxebata pîrozgehaXudan,jihertiştêkudidestêwîdebû,zêr,zîvû sifirûhertiştêkujibopîrozgehêbikêrhatîbû,anîn

34Hemûmirovênşehrezayênkudikardeperwerdedibûn hatinûligorîhertiştêkuXudanfermandabû,herkesdi karêkulêperwerdebûbûde,perestgehaXudançêkirin;û hemûmirovênşehrezayênkudidilêxwedeperwerde dibûn,perestgeh,alavênwêûhemûamûrênxizmetapîroz çêkirin,wekîkuXudanfermandabûMûsa.

35Karêçêkirinapîrozgehakonêpiştîpêncmehantemam bûûzarokênÎsraêlhertiştêkuXudanjiMûsareemir kiribû,kirin

36ÛwanperestgehûhemûalavênwêanînbaMûsa;mîna wênîşanakuXudannîşanîMûsadabû,zarokênÎsraêljî wisakirin

37Mûsadîtkuewkarçawaye,ûwanewçawakuXudan emirdabûwî,kir.Mûsawanpîrozkir.

BEŞA83

1Ûdimehaduwanzdehemînde,dirojabîstûsêyêmehêde, MûsaHarûnûkurênwîhildan,cilênwanliwankirinûew rûnkirinûwekkuXudanlêemirkiribûbiwankirMûsa hemûpêşkêşênkuXudanwêrojêlêemirkiribûn,anî

2PiştreMûsaHarûnûkurênwîhildanûjiwanregot: «Hûnheftrojanliberderiyêkonêrazanêbimînin,çimkîji minrewihahatiyefermankirin»

3HarûnûkurênwîhertiştêkuXudanbinavgîniyaMûsa emirdabûwankirinûheftrojanliberderiyêkonê pîrozgehêman

4Ûdirojaheştande,kuewrojayekemamehayekembû, disaladuyemînaderketinaÎsraêliyanjiMisrêde,Mûsa perestgehçêkirûMûsahemûalavênkonûhemûalavên perestgehêdanîûhertiştêkuXudanjêregotibûkir.

5MûsagazîHarûnûkurênwîkirûwanjiboxweûjibo zar'êdÎsraêlpêşkêşaşewitandinêûpêşkêşagunehêanîn, çawakuXudanliMûsaemirkiribû.

6WêrojêherdukurênHarûn,NadabûAbîhû,agirêxerîb hildanûanînberXudan,yêkufermannedabûwan,ûagir jiberXudanderketûwanşewitandûewdiwêrojêdeli berXudanmirin

7RojakuMûsaavakirinacihêpîroztemamkir,serekên zarokênÎsraêldestbipêşkêşkirinapêşkêşênxwejibo vekirinagorîgehêliberXudankirin

8Ûwanhermîrekîjiborojekê,herrojmîrekîjibo diwanzdehrojanpêşkêşênxwepêşkêşkirin.

9Ûhemûpêşkêşênkuherkesîdirojaxwedeanîn,yek tasekezîvabigiraniyasedûsîşêkel,yektasekezîvabi giraniyaheftêşêkelligorîşêkelapîrozgehê,herdujîtijî ardêtenikbûn,birûnvejibopêşkêşaxwarinêhatibûn tevlihevkirin

10Kevçiyek,bigiraniyadehşêkelzêr,tijîbixûr.

11Genegayekîciwan,beranekî,berxekîsalekîjibopêşkêşa şewitandinê

12Ûyekjibizinanwekpêşkêşagunehê.

13Ûboqurbanaaştiyê,duga,pêncberan,pêncbizinênkur, pêncberxênyeksalî.

14Bivîawayî,herduwanzdehmîrênÎsraêlrojbiroj,her kesdirojaxwede,dikirin

15Piştîvêyekê,dirojasêzdehêmehêde,Mûsafermanda zarokênÎsraêlkuCejnaDerbasbûnêpîrozbikin.

16ÛzarênÎsraêlCejnaDerbasbûnêdirojaçardehêmehê dediwextêwêdepîrozkirin,çawakuXudanjiMûsare emirkiribû,zarênÎsraêljîwisakirin

17Ûdimehaduyemînde,dirojapêşînamehaduyemînde, XudanjiMûsarepeyivîûgot:

18SerênhemûnêrênÎsraêljibîstsalîûjorbijmêre,tuû birayêteHarûnûdiwanzdehserokênÎsraêl

19MûsawisakirûHarûnbidiwanzdehmîrênÎsraêlrehat ûwanzarokênÎsraêlliçolaSînayêjimartin

20ÛhejmarakurênÎsraêlligormalênbavûkalênwan,ji bîstsalîûjorve,şeşsedûsêhezarûpêncsedûpêncîbû.

21LêzarênLêwîdinavbirayênxwe,zarênÎsraêlde nehatinjimartin.

22ÛhejmarahemûnêrênÎsraêljiyekmehîûjor,bîstûdu hezarûdusedûheftêûsêbû

23ÛhejmarazarênLêwîjiyekmehîûjortirbîstûdu hezarbû.

24Mûsaherkeskahînûlêwîdanînserxizmetaxweûbarê xwe,dakudipîrozgehakondexizmetêbikin,çawaku XudanliMûsaemirkiribû

25Ûdirojabîstemînamehêde,ewrjiserkonêşahidiyê haterakirin.

26Diwêdemêde,zarokênÎsraêljiçolaSînayêrêwîtiya xweberdewamkirinûrêwîtiyeksêrojîkirinûewrliser çolaParanêsekinî;liwirhêrsaXudanlidijîÎsraêlêgurbû, jiberkuwanXudanacizkiribûûjêxwarinxwestibûnda kubixwin

27ÛXudanguhdadengêwanûxwarindawankuwan mehekêxwar

28LêpiştîvêyekêhêrsaXudanlidijîwanpêketûewbi qirkirinekemezinliwandaûewliwirliwîcihîhatin veşartin

29Ûzar'êdÎsraêlnavêwîcîyîdanîbûnKebrotHattaava, çimkîwanewkesênkuşehwetagoştdixwestliwir veşartin

30JiKebrot-HataavayêçûnûliHaserotê,kuliçolaParanê ye,konvedan.

31ÛgavazarokênÎsraêlliHazerotêbûn,jiberMûsahêrsa XudanliMeryemêrabûûewwekberfêspîbûûbi kotîbûnêsipîbû.

32Ûewheftrojanliderveyîkampêma,hetakupiştî nexweşiyaxweyacûmbûnêdîsahatwergirtin

33PiştregelêÎsraêljiHaserotêrêketûlidawiyaçola Paranêkonvedan

34Diwêdemêde,XudanjiMûsaregotkujikurênÎsraêl, yekjihereşîrekê,diwanzdehmêrbişînedakuherinwelatê Kenanêkeşifbikin

35Mûsaherduwanzdehkesşandinûewhatinwelatê Kenanêdakulêbigerinûlêkolînbikin,ûwantevahiya welêtjiçolaSînêhetaRexobêûhetakudigihîjeHamotê keşifkirin

36PiştîçilrojanewhatinbaMûsaûHarûnûwanpeyvên kudidilêwandebûnjiwanreanînDehjiwanzilaman xeberênxerabjizarokênÎsraêlreliserwelatêkuewlê geriyaneanînûgotin:«Jibomeçêtirekuemvegerin Misrêjiçûnavêerdê,welatekîkuniştecîhênxwedixwe»

37LêYêşûyêkurêNûnûKalêbêkurêYîfûneh,yênkuji wankesênkuliwîwelatîgeriyanbûn,gotin:«Evwelatpir başe»

38HegerXudanjimerazîbe,wêmebînevîwelatîûbide me,çimkîewwelatekîkuşîrûhingivjêdiherikeye.

39Lêzar'êdÎsraêlguhnedanwanûguhdangotinênwan dehmeriva,yênkuxeberênxirabliserwîwelatîbelav kiribûn

40ÛXudanmirmirînazar'êdÎsraêlbihîstûhêrsbû,sond xwarûgot:

41JibilîKalebkurêYîfûnehûYêşûkurêNûn,bêguman jivînifşêxerabjibîstsalîûjorvetukesvîwelatînabîne

42Lêbelêevnifşêxerabwêdivêçolêdewindabibe,û zarokênwanwêwerinwelêtûewêwêbidestbixin;jiber

vêyekêhêrsaXudanlidijîÎsraîlêpêket,ûewçilsalandi çolêdegeriyanhetadawiyawînifşêxerab,jiberkuewli peyXudanneçûn

43GeldemekdirêjliçolaParanêmaûpiştrebirêya DeryayaSorberbiçolterêveçûn.

BEŞA84

1DiwêdemêdeQoraxkurêÎtzerkurêKêhatkurêLêwî gelekzilamjizarokênÎsraêlgirtûrabûnûbiMûsaû Harûnûtevahiyacivînêreşerkirin

2Xudanliserwanhêrsbû,erdêdevêxwevekirûew, malênwanûhertiştêwanûhemûmirovênQorax daqurtand

3PiştîvêyekêXwedêgeldemekdirêjbirêyaÇiyayêSeîr gerand.

4WêdemêXudanjiMûsaregot:«Lidijîzar'êdEsawşer dernexe,çimkîeztiştekîjiwannadimte,hetakupêliser bikeve,çimkîminçiyayêSeîrwekmîratdaEsaw.»

5Jibervêyekê,zarênEsawdidemênberêdelidijîzarên Seîrşerkirin,ûXudanzarênSeîrdandestêzarênEsawû ewjiberwanqirkirin,ûzarênEsawlişûnawanmanheta rojaîro

6JibervêyekêXudanjizar'êdÎsraêlregot:«Lidijîzar'êd Esaw,birayêdxwe,şernekin,çimkîliwelatêwantiştekji werenîne,lêhûndikarinjiwanxwarinbipereyanbikirin ûbixwin,ûhûndikarinjiwanavbipereyanbikirinû vexwin.»

7ÛkurênÎsraêlligorgotinaXudankirin

8ÛkurênÎsraêldemekdirêjliçolêgeriyan,birêyaÇiyayê SînayêgeriyanûdestnedankurênEsawûewnozdehsalan liwêherêmêman

9Diwêdemêde,padîşahêzarokênKîtîm,Latînos,diçilû pêncsaliyapadîşahiyaxwede,kuewjîçardehsaliya derketinazarokênÎsraêljiMisrêye,mir

10ÛewlicihêkuwîliwelatêKîtîmêjixwereçêkiribû veşartinûAbîmnaslişûnawîsîûheştsalanpadîşahîkir.

11Ûdiwanrojande,didawiyanozdehsalande,zarên ÎsraêljisînorêzarênEsawderbasbûnûhatinûjirêyaçola Mowabêderbasbûn.

12XudanjiMûsaregot:«Mowabêdorpêçnekeûlidijî wanşerneke,çimkîezjiwelatêwantiştekînadimte»

13ÛzarokênÎsraêlnozdehsalandirêyaçolaMowabêre derbasbûnûlidijîwanşernekirin

14ÛdisalasîûşeşemînaderketinazarênÎsraêljiMisrê de,XudandilêSîhon,padîşahêAmoriyan,lixwexistûew şerkirûderketkulidijîzarênMowabşerbike

15SîxonqasidanşandincemBeorkurêYanaaskurê Bilaam,şêwirmendêpadîşahêMisrê,ûcemBilaamkurêwî, dakunifirliMowabêbikinûewbikevedestêSîxon

16ÛewqasidçûnûBeorkurêYaneasûBilaamkurêwîji PetorêMezopotamyayêanîn.LomaBeorûBilaamkurêwî hatinbajarêSîhonûliberSîhonpadîşahêAmoriyannifirli Mowabûpadîşahêwankirin

17SîxonbihemûartêşaxweveçûMowabêûlidijîwan şerkir,wanbindestkirûXudanewdandestêwîSîxonjî padîşahêMowabêkuşt.

18SîhondişerdehemûbajarênMowabêgirt;wîHeşbon jîjiwangirt,çimkîHeşbonyekjibajarênMowabêbûû SîhonmîrûeşrafênxweliHeşbonêbicihkirinûdiwan rojandeHeşbonaîdîSîhonbû

19JibervêyekêBeorûkurêwîBilaam,yênkumeselê diaxivîn,evgotingotin:«WerinHeşbonê,bajarêSîhonwê wereavakirinûxurtkirin»

20WeyliteMoab!Tuwindabûyî,eygelêKemoşê!Vaye, liserpirtûkaqanûnaXwedêhatiyenivîsandin.

21ÛgavaSihonMowabfetihkir,wîcerdevanlibajarên kujiMowabêstendibûndanînûhejmarekemezinji zarokênMowabêdişerdeketindestêSihonûwîkurû keçênwangelekgirtinûpadîşahêwankuşt;ûSihon vegeriyawelatêxwe

22SîhongelekdiyariyênzîvûzêrdanBeorûkurêxwe Bilam,ewberdaûewçûnMezopotamyayê,limalûwelatê xwe.

23Wêdemêhemûzar'êdÎsraêljirêyaçolaMowabêderbas bûnûvegeriyanûdoraçolaEdomêgirtin

24Hingêhemûcivat,dimehapêşîyaçilsaliyaderketina wanjiMisrêde,gihîştçolaSînêûzar'êdÎsraêlliwir,li Qadeşê,liçolaSînê,bicihbûnûMeryemêliwirmirûli wirhatveşartin.

25DiwêdemêdeMûsaqasidanşandinbaHadadê padîşahêEdomêûgot:«BirayêteÎsraêlwihadibêje:‘Ezji teredibêjim,bilaezjiwelatêtederbasbibim,emêji zeviyanûjirezanderbasnebin,emêavabîrêvenexwin; emêdirêyapadîşahdebimeşin’»

26Edomjêregot:«Tujiwelatêminderbasnabî.»Û EdombimiletekîmezinderketpêşberîÎsraêl

27ÛkurênEsawnehiştinkukurênÎsraêljiwelatêwan derbasbibin,jibervêyekêÎsraêlîjiwandûrketinûlidijî wanşernekirin

28BerîvêyekêXudanemirdabûzarênÎsraêlûgotibû: «HûnêlidijîzarênEsawşernekin»,jibervêyekêzarên Îsraêljiwandûrketinûlidijîwanşernekirin

29Hingêzar'êdÎsraêljiQadeşêçûnûhemûgelgihîşte ÇiyayêHorê.

30WêdemêXudanjiMûsaregot:«JibirayêxweHarûn rebêjekuewêliwirbimire,çimkîewêneyêwelatêku mindayezar'êdÎsraêl.»

31ÛHarûndisalaçilemînde,dimehapêncemînde,di rojayekemamehêde,bifermanaXudanhilkişiyaÇiyayê Horê.

32ÛgavaHarûnliÇiyayêHorêmir,ewsedûbîstûsêsalî bû

BEŞA85

1PadîşahêKenanîyêArad,yêkulibaşûrdima,bihîstku Îsraêlîbirêyacasûsanhatineûhêzênxwejiboşerkirinali dijîÎsraêliyanrêzkir.

2ÛzarokênÎsraêlgelekjêditirsiyan,jiberkuartêşekewî yamezinûgiranhebû,jibervêyekêzarokênÎsraêlbiryar dankuvegerinMisrê

3ÛkurênÎsraêlbiqasîsêrojanrêwîtiyekberbiMaserath BeniYaakonvevegeriyan,çimkîewjiberpadîşahêAradê pirtirsiyan

4ÛzarokênÎsraêlvenegeriyancihênxwe,jibervêyekê ewsîrojliBenîYakonêman

5ÛgavazarokênLêwîdîtinkuzarokênÎsraêlvenagerin, ewjiboxatirêXudanhesûdbûn,ûewrabûnûlidijî birayênxweyênÎsraêlşerkirin,ûkomekemezinjiwan kuştin,ûwanneçarkirinkuvegerincihêxwe,ÇiyayêHor.

6Ûgavaewvegeriyan,padîşahêAradhînjîartêşaxweji boşerêlidijîÎsraêliyanamadedikir.

7Îsraêlsondxwarûgot:«Hegertuvîgelîbidîdestêmin, ezêbajarênwanbitevahîwêranbikim.»

8XudanguhdadengêÎsraêlûKenanîyandadestêwanû ewûbajarênwanbitevahîwêrankirûnavêwîcihîdanî Horma

9ÛkurênÎsraêljiÇiyayêHorêrêketinûliObotêwargeh danînJiObotêjîrêketinûliÎye-Abarîmê,lisersînorê Mowabêwargehdanîn

10ÛzarênÎsraêljiMowabêreşandinûgotin:«Nihabila emjiwelatêtederbasbibinûbigihîjincihêxwe»Lêzarên MowabênehiştinkuzarênÎsraêljiwelatêwanderbasbibin, çimkîzarênMowabêpirditirsiyankuzarênÎsraêlwekîku SîhonpadîşahêAmoriyanbiwanrekiribû,bikin,ku welatêwangirtibûûgelekjiwankuştibû.

11JibervêyekêMowabnehiştkuÎsraêlîjiwelatêwî derbasbibinûXudanemirdazar'êdÎsraêlûgot:«Bilaew lidijîMowabêşernekin.»LomaÎsraêlîjiMowabêdûr ketin

12ÛkurênÎsraêljisînorêMowabêrêketinûgihîştinaliyê dinêArnonê,sînorêMowabê,dinavberaMowabû Amoriyande,ûlisînorêSîhonêpadîşahêAmoriyan,liçola Kedemotê,kondanîn

13ÛkurênÎsraêlqasidanşandinbaSîhon,padîşahê Amoriyanûgotin:

14Bilaemjiwelatêtederbasbibin,emênekevinnav zeviyanûnejînavrezêntirîyan,emêbirêyapadîşahîve biçinhetakuemjisînorêtederbasbibin,lêSîhonnehişt kuÎsraêlîderbasbibin

15SîhonhemûgelêAmoriyancivandinûçûçolêdakubi gelêÎsraêlreşerbikeûliYahasêlidijîÎsraîlêşerkir

16ÛXudanp'adşêAmorîyanSîhondadestêÎsraêlêû ÎsraêlhemûgelêSîhonbidevêşûrkuştûtolaMowabhilda.

17ÛzarênÎsraêljiAramêhetaYabûkê,welatêSîhonê xistindestêzarênAmmonûhemûtalanabajaranjîbixwe reanîn.

18ÎsraêlhemûevbajargirtinûÎsraêllihemûbajarên Amoriyanbicihbû

19HemûzarênÎsraêlbiryardankulidijîzarênAmmonşer bikin,dakuwelatêwanjîbidestbixin

20HingêXudanjizarênÎsraêlregot:«ZarênAmmon dorpêçnekinûlidijîwanşernekin,çimkîezjiwelatêwan tiştekînadimweÛzarênÎsraêlguhdanpeyvaXudanûli dijîzarênAmmonşernekirin

21ÛzarokênÎsraêlzivirînûbirêyaBaşanêveçûnwelatê Og,padîşahêBaşanê,ûOg,padîşahêBaşanê,derketkubi Îsraêliyanreşerbike,ûgelekmêrxasûhêzekpirxurtji gelêAmoriyanbiwîrebûn

22ÛOgpadîşahêBaşanêzilamekîpirbihêzbû,lêNaaron kurêwîpirbihêzbû,jiwîjîbihêztirbû

23ÛOgdidilêxwedegot:«Vaye,tevahiyaordiyaÎsraêl sêparseyandigire,ezêbêşûrûbêrimêwandicihde bikujim»

24ÛOghilkişiyaserÇiyayêYahazêûjiwirkevirekî mezinhilda,kudirêjahiyawîsêparsabû,danîserserêxwe ûbiryardakubavêjeserwargehazarênÎsraêl,dakuhemû zarênÎsraêlbiwîkevirîbikuje

25MilyaketêXudanhatûkevirêliserêOgqulkirûkevir listûyêOgketûOgjibergiraniyakevirêliserstûyêwî keterdê

26WêdemêXudanjizar'êdÎsraêlregot:«Jiwînetirsin, çimkîezwîûhemûgelêwîûhemûwelatêwîdidimdestê weûhûnêçawakuwebiSîhonkir,biwîjîbikin»

27MûsabikomekehindikjizarênÎsraêlreberbiwîveçû ûMûsabidarekêliçokênlingênOgdaûewkuşt.

28PiştregelêÎsraêllipeyzarokênOgûhemûgelêwîketin ûewliwanxistinûqirkirinhetakujiwanyekjînema

29PiştîvêyekêMûsaçendjikurênÎsraêlşandindaku casûstiyaYazerêbikin,çimkîYazerbajarekîpirnavdarbû

30ÛsîxurçûnYazerêûewkeşifkirin,ûsîxuranbaweriya xwebiXudananînûlidijîmêrênYazerêşerkirin

31ÛvanmirovanYaazerûgundênwêgirtinûXudanew dandestêwanûwanAmorîyênkuliwirbûn,jiwir derxistin

32ÛzarokênÎsraêlwelatêherdupadîşahênAmoriyan, şêstbajarênkulialiyêdinêUrdunê,jiçemêArnonheta ÇiyayêHermanbûn,girtin

33ÛzarokênÎsraêlrêketinûgihîştindeştaMowabêkuli aliyêUrdunê,likêlekaErîhayêye.

34Ûzar'êdMowabêhemûxirabîyakuzar'êdÎsraêlliher dup'adşêdAmorîyan,liSîhonûOgkiribûnbihîstin,lema hemûmêrênMowabêjizar'êdÎsraêlgelekîtirsîyan.

35ÛrûspiyênMowabêgotin:«Vaye,herdupadîşahên Amoriyan,SîhonûOg,kujihemûpadîşahêndinyayê bihêztirbûn,nekarînlihemberzarokênÎsraêlbisekinin,em çawadikarinlihemberwanbisekinin?»

36Bêgumanwanberêpeyamekjimereşandibûnkuemdi rêyaxwedejiwelatêmederbasbibin,lêmenehiştewniha bişûrênxweyêngiranêrîşîmebikinûmetunebikin;û MowabjiberzarokênÎsraêlditengasiyêdebû,ûewji wanpirditirsiyan,ûwanbihevreşêwirînkaçibizarokên Îsraêlwerekirin

37ÛrûspiyênMowabêbiryardanûyekjiwanzilaman, BalaqêkurêSîporêMowabî,hildanûwêdemêewkirin padîşahliserwanBalaqzilamekîpirjîrbû

38ÛrûspiyênMowabêrabûnûjibokubiwanreaştiyê bikin,efûşandincemzarênMidyanê,çimkîdiwanrojan de,jirojênHadadêkurêBedadêpadîşahêEdomê,kuli zeviyaMowabêMidyanêtêkbir,hetavanrojan,dinavbera MowabûMidyanêdeşerekîmezinûdijminatiyekmezin hebû

39ÛzarênMowabêe-nameşandincemzarênMidyanêû wanbiwanreaştîçêkir.ÛrûspiyênMidyanêhatinwelatê MowabêdakujibozarênMidyanêaştîçêkin

40ÛrûspîyênMowabêbirûspîyênMidyanêreşêwirînku çibikindakucanêxwejidestêÎsraêliyanxilasbikin.

41HemûzarênMowabîjirûspiyênMidyanêregotin: «NihazarênÎsraêlhertiştêkulidorameyedixwin,çawa kugagiyayêzeviyêdixwin,çimkîwanwisabiherdu padîşahênAmoriyanênjimebihêztirkirin»

42ÛrûspîyênMidyanêgotineMowabê:«Mebihîstiyeku gavaSîxonp'adşêAmorîyanlidijîweşerkir,gavawîli serweserketûwelatêwegirt,wîjiMezopotamyayê şandibûcemBeorkurêYaneasûBilaamkurêwî,ûew hatinûnifirliwekirin;jibervêyekêdestêSîxonliserwe serketûwelatêwegirt

43NihatujîbişînecemkurêwîBilaam,çimkîewhînjîli welatêxwededimîne,ûheqêwîbidewî,dakuewbêû nifirlihemûgelêkutujêditirsîbikeÛrûspîyênMowabê evtiştbihîstinûliwanxweşhatkubişînincemBilaam kurêBeor

44HingêBalaqêkurêSîporp'adşêMowabêqasidanşandin cemBilamûgot:

45VayemiletekjiMisirêderketiye,rûyêerdêgirtiyeûli hemberminrûdine.

46Nihawereûnifirlivîgelîjiminrebike,çimkîewji minbihêztirin,dibekuezbikaribimlidijîwanşerbikimû wanderxim,çimkîminbihîstiyekuyêkutupîrozdikî pîrozeûyêkutunifirdikînifirlêhatiyekirin.

47HingêqasidêdBalaqçûncemBilamûBilamanînku nifirêlimiletbikedakulidijîMowabêşerbikin

48BilamhatcemBalaqkunifirliÎsraêlbike,ûXudanjê regot:«Nifirlivîgelîneke,çimkîewpîroze»

49ÛBalaqherrojBilamzordidakunifirliÎsraêlbike,lê BilamguhnedaBalaqjibergotinaXudanakuwîjiBilam regotibû

50ÛgavaBalaqdîtkuBilamdaxwazawîqebûlnake,rabû çûmalaxweûBilamjîvegeriyawelatêxweûjiwirçû Midyanê

51ÛkurênÎsraêljideştaMowabêrêketinûlikêleka UrdunêjiBêt-JesimotêhetaHabîl-Şîtîmê,lidawiyadeştên Mowabê,wargehdanîn

52ÛgavazarokênÎsraêllideştaŞîtîmêdiman,wandestbi kirinazinêbikeçênMowabîrekir

53Ûzar'êdÎsraêlnêzîkîMowabêbûnûzar'êdMowabê konêdxwelihemberwargehazar'êdÎsraêldanîn.

54Ûzar'êdMowabêjizar'êdÎsraêlditirsîyan,ûzar'êd Mowabêhemûqîzûjinênwanênbedewûbedewgirtin, zêrûzîvûcilênbiqîmetliwankirin.

55ÛkurênMowabîewjinliberderiyêkonênxwerûniştin, dakukurênÎsraêlwanbibîninûberêxwebidinwan,ûli dijîMowabîşernekin.

56HemûzarênMowabîevyeklizarênÎsraêlkirinûher mêrekîjinûkeçaxweliberderiyêkonêxwedanîHemû zarênÎsraêlkirinazarênMowabîdîtinûzarênÎsraêlberê xwedankeçênMowabîûçavnebariyawankirinûçûnba wan

57ÛgavaÎbranîyekdihatberderiyêkonêMowabêû keçekeMowabêdidîtûdidilêxwedewêdixwest,ûliber deriyêkonêtiştêkudixwestbiwêrediaxivî,demakuew bihevrediaxivîn,zilamênkonêderdiketinûbiÎbranîrebi vangotinandiaxivîn:

58Bêgumanhûndizaninkuembirane,emhemûjinifşa LûtûjinifşabirayêwîBirahîmin,çimahûnlicemme namînin,çimahûnjinanêmeûqurbanamenaxwin?

59ÛgavazarokênMowabîbigotinênxweewserûbin kirinûbigotinênxweyênxweşewxapandin,wanewdi konderûniştinûjibowîxwarinûqurbanîxwarin,ûwîji qurbanawanûjinanêwanxwar.

60Paşêşerabdanwîûewvexwarûserxweşbû,û keçikekebedewdanînberwî,ûwîçawakudixwestpêre kir,jiberkuewnizanibûçidike,jiberkuwîgelekşerab vexwaribû.

61ZarêdMowabîliwêderê,lideştaŞîtîmê,bivîawayî êrîşîÎsraêlkirinûjibervêyekêhêrsaXudanliÎsraêlêrabû ûlinavwandenexweşîyekbelavkirûjiÎsraêliyanbîstû çarhezarmêrmirin

62JizarokênŞimhûnzilamekhebû,navêwîZimrîbû, kurêSalû,kuliberçavênhemûÎsraêliyanbiKosbî,keça Sûr,padîşahêMidyanê,yêMidyanîretêkilîdanî

63ÛFîneyaskurêElazer,kurêHarûnêkahin,evxerabiya kuZimrîkiribûdît,rimêkhildaûrabûserxweûlipeywan

çû,herduyanjîqulkirûewkuştin,ûbelayêjiserzarokên Îsraêlsekinî.

BEŞA86

1Diwêdemêde,piştîbela,XudanjiMûsaûjiElazerê kurêHarûnêkahinregot:

2Serekênhemûcivatazar'êdÎsraêl,jibîstsalîûjor,hemû yênkuçûneartêşêbijmêre

3MûsaûElazerzarokênÎsraêlligormalbatênwan jimartinûhejmarahemûÎsraêliyanheftsedhezarûheft sedûsîbû

4ÛhejmarazarênLêwî,jiyekmehîûjorve,bîstûsê hezarbû,ûdinavvandejiyênkuMûsaûHarûnliçola Sînayêjimartin,tukestunebû

5ÇimkîXudanjiwanregotibûkuewêliçolêbimirin, lomahemûmirinûjibilîKalêbêkurêYîfûnehûYêşûyê kurêNûn,kesekjiwannemabû

6PiştîvêyekêXudanjiMûsaregot:«Jizar'êdÎsraêlre bêjekujiberdozabirayênxwe,zar'êdÎsraêl,jiMidyanê tolaxwehilînin»

7Mûsawisakirûzar'êdÎsraêljinavxwedwanzdehhezar mêrhilbijartin,jihereşîrekêhezarkesbûn,ûewçûn Midyanê

8ÛzarokênÎsraêllidijîMidyanêşerkirinûhemûmêr kuştin,herpêncmîrênMidyanêjîkuştin,ûBilaamêkurê Beorjîbişûrkuştin

9ZarêdÎsraêljinênMidyaniyan,zarokênwanênbiçûk,pez ûhertiştêwandîlgirtin

10HemûtalanûnêçîrhildanûbirincemMûsaûElazerêli deştênMowabê.

11ÛMûsaûElazerûhemûserokêncivatêbişahîderketin pêşwaziyawan

12ÛhemûtalanaMidyanêparvekirinûzarokênÎsraêlji berbirayênxwe,zarokênÎsraêl,jiMidyanêtolaxwehildan

BEŞA87

1DiwêdemêdeXudanjiMûsaregot:«Vaye,rojênte berbidawiyêvediçin,nihaYêşûyêkurêNûn,xulamêxwe bigireûwîbixenavkonêpîroz,ezêfermanêbidimêû Mûsajîwisakir

2Xudandikonêpîrozdedistûnekeewrdexuyabûû stûnaewrliberderiyêkonêpîrozsekinî

3XudanemirdaYêşûyêkurêNûnûjêregot:«Xurtû wêrekbe,çimkîtuyêzarokênÎsraêlbibîwîwelatêkumin sondxwariyekubidimwan,ûezêbiterebim»

4MûsajiYêşûregot:«Xurtûmêrxasbe,çimkîtuyêvî welatîbidîzarênÎsraêlmîrasûXudanwêbiterebe,ewê tenehêleûtebernede,netirseûbêhêvînebe»

5Mûsagazîhemûzar'êdÎsraêlkirûjiwanregot:«We hemûqencîyakuXudanXwedêyêweliçolêjiwerekir, dîtin»

6Nihahemûgotinênvêqanûnêbicîhbîninûdiriya XudanXwedayêxwedebimeşin,jiriyakuXudanemir dayewe,nerastênejîçepê,nejîrastê

7Mûsaqanûn,biryarûqanûnfêrîkurênÎsraêlkirkuli welêtçawakuXudanemirdabûwîbikin

8ÛwîrêyaXudanûqanûnênwîfêrîwankir;vaye,ewli serpirtûkaqanûnaXwedêhatinenivîsandin,kuwîbidestê MûsadayezarokênÎsraêl

9MûsaemirdakurênÎsraêlûXudanjêregot:«Here çiyayêAbarîmûliwirbimireûçawakuHarûnêbirayête hatkomkirin,tevlîgelêxwebibe»

10MûsaçawakuXudanemirdabûwî,hilkişiyajorûli wirliwelatêMowabêbifermanaXudanmir,diçilsaliya derketinazar'êdÎsraêljiwelatêMisrêde 11ÛzarokênÎsraêllideştênMowabêsîrojanjiboMûsa giriyanûrojêngirîûşînajiboMûsatemambûn.

BEŞA88

1PiştîmirinaMûsa,XudanjiYêşûyêkurêNûnregot:

2RabeûjiUrdunêderbasbibeûbiçewelatêkumindaye zar'êdÎsraêlûwêerdêbidêzar'êdÎsraêlmîrat

3Hercihêkulingênwelêbikevin,wêyawebe,jiçola Lubnanêhetaçemêmezin,çemêPeratê,wêsînorêwebe.

4Dihemûrojênjiyanatedekeslidijîtedernakeve;çawa kuezbiMûsarebûm,ezêbiterejîbim,tenêjibo bicihanînahemûqanûnênkuMûsajitereemirkiriye,xurt ûwêrekbe,jirêneçerastêûnejîçepê,dakutudihertiştê kutudikîdeserfirazbibî

5YêşûemirdaserkarênÎsraêlûgot:«Jinavwargehê derbasbibinûemirbidingelûbêjin:Jixwerexurek amadebikin,çimkîpiştîsêrojêndinhûnêjiUrdunê derbasbibindakuhûnvîwelatîbikinmilk.»

6Serkarêdzar'êdÎsraêlusakirinûemirdancimetêûwan hertiştêkuYêşûemirkiribû,ewkirin

7YêşûduzilamşandinkucesaretbidinwelatêErîhayêû ewzilamçûnûcesaretdanErîhayê

8PiştîheftrojanewhatinbaYêşûliwargehêûjêregotin: «Xudantevahiyawelêtdayedestêmeûniştecîhênwêji tirsanjibermedihelin»

9Ûpiştîwê,YêşûsibêûhemûÎsraêlbiwîrerabûnûji Şîtîmêrêketin,ûYêşûûhemûÎsraêlbiwîrejiUrdunê derbasbûnYêşûheştêûdusalîbûdemakuewbiÎsraêlre jiUrdunêderbasbû

10ÛdirojadehêmehayekemdegeljiUrdunêderketûli Gîlgalê,liquncikarojhilatêErîhayê,kondanîn

11ÛzarokênÎsraêlCejnaDerbasbûnêliGilgalê,lideştên Erîhayê,dirojaçardehêmehêdepîrozkirin,wekîkudi ŞerîetaMûsadehatiyenivîsandin

12ÛrojadinaCejnaDerbasbûnê,diwêdemêdemanna xilasbûûêdîjibozarokênÎsraêlmannatunebûûwanji berhemênwelatêKenanêxwarin

13ÛErîhabitevahîlihemberzar'êdÎsraêlgirtîbû,kes dernediketûnejîdiçûhundir.

14Ûdimehaduyemînde,dirojayekemamehêde,Xudan jiYêşûregot:«Rabe,vaye,minErîhaûhemûgelêwê danedestêteHemûleşkerêntewêrojêcarekêlidorabajêr bigerin,şeşrojanwisabikin»

15Ûkahînwêliboriyanbidin,ûgavahûndengêboriyê bibihîzin,hemûgelwêbidengekîbilindbiqîre,kudîwarên bajêrwêhilweşin;hemûgelwêherkeslidijîdijminêxwe derkeve

16ÛYêşûligorîhertiştêkuXudanlêemirkiribû,wisa kir

17Ûdirojaheftemîndeewheftcaranlidorabajêrgeriyan ûkahînanliboriyanlêxistin

18Ûdigeraheftemînde,Yêşûjigelregot:«Qîrbikin, çimkîXudantevahiyabajêrdayedestême.»

19TenêbajarûhertiştêkutêdeyewêjiXudanrenifirkirî be,ûxwejitiştênifirkirîbiparêzin,dakuhûnwargeha Îsraêlnifirkirînekinûwênexinnavtengasiyê

20LêhemûzîvûzêrûsifirûhesinwêjiboXudanbên pîrozkirin,ewêbikevinxezîneyaXudan.

21Gelliboriyanlêxistûbidengekîbilindqîrînkir, dîwarênErîhayêhilweşiyanûhemûgel,herkesrasterastli pêşiyaxwe,hilkişiyajor,bajargirtûhemûyênkutêde bûn,mêrûjin,ciwanûpîr,gaûpezûker,bidevêşûr kuştin

22Ûwantevahiyabajêrbiagirşewitand;tenêfiraxênzîv ûzêrûsifirûhesinavêtinxezîneyaXudan

23ÛYêşûwêdemêsondxwarûgot:«Nifirliwîmirovê kuYêrîhokêavadikebe!Ewêbingehawêbikurêxweyê mezindeyneûderiyênwêbikurêxweyêbiçûkdeyne»

24ÛAxanêkurêKarmî,kurêZabdî,kurêZerah,kurê Cihûda,bitiştênifirkirîxiyanetkir,jitiştênifirkirîhildaû dikonêdeveşart,ûhêrsaXudanlidijîÎsraêlêpêket

25Ûpiştîvêyekê,gavakuzarokênÎsraêljişewitandina Erîhayêvegeriyan,YêşûzilamşandinkucasûstiyaEyiyêjî bikinûlidijîwêşerbikin

26EwzilamçûnûbajarêAyîcesaretkirinûvegeriyanû gotin:«BilahemûgelbitereneçeAyî,bilanêzîkîsêhezar zilamherinûbajêrlêxin,çimkîmirovênwîhindikin»

27YêşûwisakirûnêzîkîsêhezarmêrjizarênÎsraêlbiwî reçûnûlidijîmêrênAyîşerkirin

28ŞerlidijîÎsraêlêdijwarbûûzilamênAyîsîûşeş zilamênÎsraêlkuştinûkurênÎsraêljiberzilamênAyî reviyan

29GavaYêşûevyekdît,cilênxweçirandinûliberXudan, ewûrûspiyênÎsraêlêdeverûketinerdêûxwelîliserserê xwerijandin

30Yêşûgot:«YaXudan,teçimaevgeljiÇemêUrdunê derbaskir?PiştîkuÎsraêlîpiştaxwedandijminênxwe,ez êçibêjim?»

31Jibervêyekê,nihahemûKenanî,yênkuliwîwelatî dijîn,wêvêyekêbibihîzin,doramebigirinûnavêmeji holêrakin

32ÛXudanjiYêşûregot:«Çimatubirûyêxwedikevî erdê?Rabe,here,çimkîÎsraêliyangunehkirineûjitiştê nifirkirîgirtine;ezêdîbiwanrenamînimhetakuewtiştê nifirkirîjinavwanneynin»

33YêşûrabûûgelcivandûbifermanaXudanUrîmanîû eşîraCihûdahatgirtinûAxanêkurêKarmîjîhatgirtin

34YêşûjiAxanregot:«Kurêminjiminrebêje,teçi kiriye?»Axangot:«MindinavtalanêdecilêŞînarêyê xweşikûdusedşêkelzîvûperçeyekzêrapêncîşêkeldît Minçavnebariyawankirûewgirtin,ûvaye,ewhemûdi navkondedierdêdeveşartîne»

35ÛYêşûzilamşandinkuçûnûewjikonêAxangirtinû anînbaYêşû

36YêşûAxanûevalavênwî,kurûkeçênwîûhertiştêwî hildanûewanîngeliyêAxor

37ÛYêşûliwirwanbiagirşewitandûhemûÎsraêliyan Axanbikevirandanberkeviranûwanliserwîgirekkevir bilindkirin;jibervêyekêwînavêwêderêdanîgeliyê Axor,bivîawayîhêrsaXudansistbûûpaşêYêşûhat bajêrûlidijîwîşerkir

38ÛXudanjiYêşûregot:«Netirseûnetirse,vayemin Ey,padîşahêwêûgelêwêdanedestêteûtuyêçawabi

Erîhaûpadîşahêwêbikî,wisabikî,tenêtalanawêûpezên wêjixwerebigirî,lipiştbajêrkemînekêdeyne.

39YêşûligorgotinaXudankirûjinavşervanansîhezar mêrxashilbijartûewşandinûewlidorabajêrkemîndanîn.

40Ûwîfermandawanûgot:«Demakuhûnmebibînin, emêbihîlekarîjiberwanbirevinûewêlipeymebikevin, hûnêjikemînêderkevinûbajarbigirin»Ûwanjîwisakir

41YêşûşerkirûxelkêbajêrberbiÎsraîlêveçûn,bêyîku bizaninewlipiştbajêrjibowankemînêdatînin

42YêşûûhemûÎsraêlîliberwanxwewestiyayînîşandan ûbihîlekarîbirêyaçolêreviyan

43ÛmêrênAyîhemûgelêkudibajêrdebûncivandinda kulipeyÎsraêliyanbikevin.Ewderketinûjibajêrdûr ketin,yekjînemaWanbajarvekirîhiştûlipeyÎsraêliyan ketin

44Ûewênkudikemînêdebûnjicihênxwerabûnûbilez hatinbajêrûewgirtinûşewitandinLêmirovênAyîpaşve vegeriyanûdîtinkudûyêbajêrberbiezmananvediçeû wanneçarmakunebialiyekîveûnejîbialiyêdinve paşvevekişin

45HemûmêrênAyîdinavÎsraêldebûn,hineklivîalî, hinekliwîalî,ûwanewliwanxistinkuyekjiwannema.

46ÛzarokênÎsraêlMeloşpadîşahêAyîsaxgirtinûanîn baYêşûûYêşûewliserdarekêdaliqandûewmir

47Piştîşewitandinabajêr,Îsraêlîvegeriyanbajêrûhemû yênkutêdebûnbişûrkuştin

48ÛhejmarawankesênkujimêrênAyîketibûn,jinûmêr, donzdehhezarbû;tenêpezûtalanabajêr,ligorgotina XudanjiYêşûre,ewbixwerebiribûn

49HemûpadîşahênliwîaliyêUrdunê,hemûpadîşahên Kenanê,xerabiyakuzarokênÎsraêlliErîhaûAyêkiribûn bihîstinûlihevciviyankulidijîÎsraêlşerbikin

50TenêniştecihênGîbonêjişerkirinalidijîÎsraêliyanpir ditirsiyan,jibervêyekêewbihîlekarîtevgeriyanûhatin baYêşûûhemûÎsraêliyanûjiwanregotin:«Emji welatekîdûrhatine,nihapeymanekêbimerebikin»

51ÛniştecihênGîbonêjizarênÎsraêlderbasbûn,ûzarên Îsraêlpeymanekbiwanreçêkirinûbiwanreaştîçêkirin, ûserokêncivînêsondxwarin,lêpaşêzarênÎsraêlzanîku ewcîranênwaninûdinavwandedijîn.

52Lêzar'êdÎsraêlewnekuştin,çimkîwanbiXudansond xwaribûnûewbûndarbirrînûavkêş

53Yêşûjiwanregot:«Çimaweezxapandimkuminev tiştbimekir?»Wanjîbersivdaûgotin:«Jiberkuhertiştê kutebihemûpadîşahênAmoriyankiribû,jixulamêntere hatgotinûemjijiyanaxwepirtirsiyanûmeevtiştkir.»

54ÛYêşûdiwêrojêdewanerkdarkirkudarbibirrinû avêderxînin,ûewwekkoleyanliserhemûeşîrênÎsraêl belavkirin

55ÛgavaAdonîsedekpadîşahêOrşelîmêhemûtiştênku ÎsraêlliErîhaûAyêkiribûnbihîst,wîşandbaHoham padîşahêHêbronêûbaPîrampadîşahêYarmûtê,baYafiya padîşahêLakîşêûbaDeberpadîşahêEglonêûgot:

56Werincemminûalîkariyaminbikin,dakuemzarokên ÎsraêlûniştecîhênGîbeonêyênkubizarokênÎsraêlreaştî kirine,bişkînin

57ÛewlihevciviyanûpêncpadîşahênAmoriyanbi hemûordiyênxweveçûn,miletekîpirmezinwekqûma beravaderyayê

58HemûpadîşahhatinûliberGîbonêkondanînûdestbi şerêlidijîniştecihênGîbonêkirinûhemûmirovênGîbonê

jiYêşûreşandinûgotin:«Zûwerecemmeûalîkariyame bike,çimkîhemûpadîşahênAmoriyanlihevciviyanekuli dijîmeşerbikin»

59ÛYêşûûhemûgelêşerkerjiGîlgalêderketin,ûYêşûji nişkêvehatbawanûvanpêncpadîşahanbiqirkirineke mezinliwanda

60ÛXudanewliberzarokênÎsraêlşermkir,yênkuli Gîbonêbiqirkirinekemezinliwandanûliserriyakuber biBêt-HoronêhetaMakedayêdiçepeywanketinûewji berzarokênÎsraêlreviyan

61Ûgavaewdireviyan,Xudanjiezmanankevirênteyrokê liserwanbarandinûjiqirkirinazarokênÎsraêlbêtirji kevirênteyrokêmirin.

62ÛkurênÎsraêllipeywanketinûliserrêdîsajîliwan dixistin,diçûnûliwandixistin

63Ûgavaewlêdixistin,rojberbiêvarêvediçûûYêşûli berçavênhemûgelgot:«Eyroj,liserGîbeonêbisekineû eyheyvligeliyêAjalonê,hetakumiletjidijminênxwe tolaxwehilîne.»

64ÛXudanguhdadengêYêşûûrojdinîvêezmanande sekinî,ûşeşûsîûçirkeyansekinî,ûheyvjîsekinîûlez nekirkutevahiyarojêhereava.

65Ûneberîwêûnejîpiştîwêrojekwusatunebûku Xudanguhbidedengêmirovekî,çimkîXudanjiboÎsraêl şerkir.

BEŞA89

1HingêYêşûevstrangot,dirojakuXudanAmorîda destêYêşûûzarokênÎsraêlde,ûliberçavênhemûÎsraêl got:

2YaXudan,tekarênmezinkirine,tekarênmezinkirine; kîwekteye?Lêvênminwêjinavêterebistirên

3Eyqencîûkelehamin,bircêminêbilind,ezêstraneknû jiterebêjim,bispasdarîjiterebêjim,tuhêzaxilasiyamin î

4Hemûpadîşahêndinyayêwêpesnêtebidin,serokên dinyayêwêjiterebistrên,zarokênÎsraêlwêbirizgariyate şabibin,ewêbistrênûpesnêhêzatebidin

5EyXudan,mebaweriyaxwebiteanî;megottu Xwedayêmeyî,çimkîtustargehûbircekebihêzamebûyî lidijîdijminênme

6Megazîtekirûşermnekir,mebaweriyaxwebiteanîû emrizgarbûn;gavamegazîtekir,tedengêmebihîst,te canêmejişûrrizgarkir,tekeremaxwenîşanîmeda,te rizgariyaxwedame,tebihêzaxwedilêmeşakir.

7Tujiborizgarkirinamederketî,bimilêxwegelêxwe rizgarkir;Tejiezmanênxweyênpîrozbersivameda,te emjidehhezaranmirovanrizgarkirin

8Rojûheyvliezmanansekinîn,ûtubixezebaxwelidijî zordaranrawestiyayîûhukmênxweliserwanfermanda

9Hemûmîrêndinyayêrabûnserpiyan,padîşahênmiletan lihevciviyan,ewjibertenelivîn,wanşerêntedixwestin

10Tubihêrsaxwelidijîwanrabûyîûxezebaxweliser wananî;tebihêrsaxweewtunekirinûdidilêxwedeew birîn

11Miletbixezebateşewitîn,padîşahîjiberxezebate lawazbûn,tedirojaxezebaxwedepadîşahanbirîndar kirin

12Texezebaxweliserwanrijand,xezebaxweyaxezebî ewgirtin;Teneheqiyawanzivirandserwanûdixerabiya wandeewbirîn

13Dafikdanîn,ketinnavwê,xweditorêdeveşartin,lingê wanasêma.

14Destêtejibohemûdijminênteamadebû,yênku digotin:«Bişûrêxweerddagirkirin,bimilêxwedibajêr derûniştin;»Terûyênwanbişermêtijîkir,teqiloçênwan anînerdê,tebixezebaxweewtirsandinûbihêrsaxweew tunekirin

15Erdjidengêtofanateliserwanlerizîûhejiya,tecanê wanjimirinêneparastûcanêwananîgorê

16Tedibahozaxwedelipeywançû,dibahozaxwede ewqelandin,baranawankirteyrok,ewketinçalênkûrda kunekaribinrabin

17Laşênwanwekzibilêkudinîvêkolanandehatiye avêtinbûn

18Ewdixezebatedehatinwêrankirinûhilweşandin,tebi hêzaxwegelêxwerizgarkir.

19Jibervêyekêdilêmebiteşadibe,canêmebixilasiya tebilinddibe

20Zimanênmewêhêzatevebêjin,emêbistrênûpesnê karênteyênecêbbidin

21Çimkîteemjidijminênmexilaskirin,teemjiyênkuli dijîmerabûnrizgarkirin,teewjipêşiyametunekirinû wandibinlingênmedetacîzkirin

22BivîawayîhemûdijminêntewêtunebibineyXudan, ûxerabwêbibinmînakayêkujihêlabayêvetêajotin,û hezkiriyêntewêbibinmînadarênkulikêlekaavêhatine çandin

23Piştîkuhemûpadîşahtêkbirin,YêşûûhemûÎsraêlîyên pêrevegeriyankampaliGilgalêûjiwanyekjînema

24Ûpêncpadîşahbipeyajişerbitenaserêxwereviyanû xwedişikeftekêdeveşartin,ûYêşûliqadaşerliwan geriyaûewnedîtin

25PaşêjiYêşûrehatgotin:«Padîşahhatindîtinûvaye, ewdişikeftekêdeveşartîne.»

26Yêşûgot:«Liberdevêşikeftêzilamandeynindaku wanbiparêzin,dakuxwenegirin»ÛzarokênÎsraêlwisa kirin.

27YêşûgazîhemûÎsraêlkirûjiserokênşerregot: «Lingênxwedeyninserstûyêvanpadîşahan»Yêşûgot: «Xudanwêbihemûdijminênwewisabike.»

28ÛpaşêYêşûfermandakupadîşahanbikujinûbavêjin şikeftê,ûkevirênmezinliberdevêşikeftêdeynin

29PiştreYêşûûhemûgelêkuwêrojêpêrebûnçûn Mekedayêûewbidevêşûrlêda

30Ûwîhemûmirovênbajêrbitevahîjiholêrakirûwekî kubiErîhayêkiribû,bipadîşahûgelêwîkir

31ÛjiwirderbasîLîbnayêbûûlidijîwêşerkir,ûXudan ewdadestêwîûYêşûewbidevêşûrûhemûcanênwîlê daûwekîkubiErîhayêkiribû,biwêûbipadîşahêwêkir.

32ÛjiwirewçûLakîşêdakulidijîwêşerbike,ûHoram padîşahêXezzeyêçûkualîkariyamirovênLakîşêbike,û Yêşûewûgelêwîhetakuyekjiwannema

33YêşûLakîşûhemûxelkêwêgirtûwekîkubiLîbnayê kiribû,biwêjîkir.

34YêşûjiwirderbasîEglonêbûûewjîgirtûewderû hemûgelêwêbidevêşûrkuşt

35ÛjiwirewderbasîHîbronêbûûlidijîwêşerkirûew girtûbitevahîwêrankir.JiwirjîbihemûÎsraêliyanve vegeriyaDebîrêûlidijîwêşerkirûewbidevêşûrlêda 36Ûhemûmirovêntêdeqirkir,yekjîsaxnehiştûçawa kubiErîhayêkiribû,ewbiwêûbipadîşahêwêkir.

37YêşûhemûpadîşahênAmoriyanjiKadeş-Barneayê hetaEzahêtêkbirûwelatêwandicihdegirt,çimkîXudan jiboÎsraêlşerkiribû.

38ÛYêşûbihemûÎsraêlregihîştartêşêliGîlgalê

39Diwêdemêde,gavaYabînpadîşahêXasorêhemû tiştênkuYêşûbipadîşahênAmoriyankiribûbihîst,Yabîn jiboYobatpadîşahêMidyanê,jiboLabanpadîşahê Şîmronê,jiboYefalpadîşahêAxşafêûjibohemû padîşahênAmoriyanpeyamşandûgot:

40Zûwerecemmeûalîkariyamebike,dakuemzarokên Îsraêlbişkînin,berîkuewbênsermeûwekîkubi padîşahêndinênAmoriyankirine,bimebikin

41ÛhemûvanpadîşahanguhdangotinênYabîn,padîşahê Xazorê,ûewbihemûwargehênxwe,hevdehpadîşah, derketinûgelêwanwekqûmaliserperavaderyayêpirbû, digelhespûerebeyênbêhejmar,ûewhatinûliberava Meromêbihevreçadirdanîn,ûewlihevciviyandakuli dijîÎsraîlêşerbikin

42ÛXudanjiYêşûregot:«Jiwannetirse,çimkîsibê nêzîkîvêdemêezêhemûyanlibertebidimkuştin,tudê qiloçênhespênwanbişkînîûerebeyênwanbişewitînî»

43ÛYêşûûhemûşervanjinişkêveliserwanhatinûli wanxistinûewketindestênwan,çimkîXudanewdabûn destêzar'êdÎsraêl

44Lomazar'êdÎsraêlbiordîyênxwevelipeyvanhemû padîşahanketinûhetakuyekjiwannema,ewliwanxistin. YêşûçawakuXudanjêregotibû,ewbiwankir

45ÛYêşûdiwêdemêdevegeriyaXazorêûbişûrlêdaû herkesêtêdetunekirûewbiagirşewitand.JiXazorê, YêşûderbasîŞîmronêbûûlêdaûbitevahîtunekir

46JiwirewçûbaAxşafêûçawakubiŞîmronkiribû,ew jîpêrekir.

47JiwirewçûAdûlamêûhemûmirovêntêdekuştûwekî kubiAxşafûŞîmronkiribû,ewbiAdûlamjîkir

48Ûewjiwanderbasîhemûbajarênpadîşahanbûkuwî ewlêdabûn,ûhemûmirovênkujiwanmabûnkuştûwan bitevahîtunekir

49Îsraîliyantenêtalanêûpezênxweweknêçîrbixwere anîn,lêherkesêkulêdixistin,nehiştinkukessaxbimîne

50ÇawakuXudanemirdabûMûsa,YêşûûhemûÎsraêljî wisakirin,ditiştekîdekêmasînebûn.

51LomaYêşûûhemûzarênÎsraêlliseranserêwelatê Kenanê,wekkuXudanjiwanregotibû,danûhemû padîşahênwan,sîûyekpadîşah,dankuştinûzarênÎsraêl tevahiyawelatêwangirtin

52JibilîpadîşahiyênSîhonûOg,yênkulialiyêdinê Urdunêne,kuMûsagelekbajarênwanxistibûûMûsaew danRûbeniyanûGadiyanûnîvêeşîraMinaşe

53ÛYêşûhemûpadîşahênkulivêaliyêUrdunêlirojava bûntêkbirûewwekmîratdaneheşîranûnîvêeşîraÎsraêl

54Yêşûpêncsalanbivanpadîşahanreşerkirûbajarên wandaÎsraêliyanûliseranserêbajarênAmorîû Kenaniyanerdjişerarambû

BEŞA90

1Diwêdemêde,disalapêncemînakugelêÎsraêlji Urdunêderbasbûbû,piştîkugelêÎsraêljişerêxweyêli dijîKenaniyanbêhnaxwevedabû,dinavberaEdomûgelê KîtîmdeşerênmezinûdijwarçêbûnûgelêKîtîmlidijî Edomşerkir.

2ÛAbîyanosêpadîşahêKîtîmêdiwêsalêde,yanîdisala sîûyekêyapadîşahiyaxwede,bihêzekemezinji mêrxasênbihêzênzarokênKîtîmêrederketûçûSeîrdaku lidijîzarokênEsawşerbike

3ÛHadadêp'adşêEdomêxeberawîbihîst,bimilletekî giranûbiordiyekexurtderketpêşberîwîûlizeviya Edomêbiwîreşerkir

4DestêKîtîmliserzarênEsawserdestbûûzarênKîtîmji zarênEsaw,bîstûduhezarmêrkuştinûhemûzarênEsaw jiberwanrevîn

5ZarokênKîtîmêlipeywanketinûgihîştinHadadê padîşahêEdomêEwlipêşiyawandireviyaWanewsax girtinûbirinbaAbîyanosêpadîşahêKîtîmê

6ÛAbîyanûsfermandakuewbêkuştin,ûHadad padîşahêEdomêdisalaçilûheştemînapadîşahiyaxwede mir

7ZarokênKîtîmîlipeyEdomêçûnûbiqirkirinekemezin ewtêkbirinûEdombûbindestêzarokênKîtîmî

8ÛzarokênKîtîmliserEdomêhukumdarîkirinûEdom ketbindestêzarokênKîtîmûjiwêrojêvebûyekpadîşahî.

9Ûjiwêdemêveewêdînikaribûnserêxwerakin,û padîşahiyawanbizarokênKîtîmrebûyek

10ÛAbîyanoliEdomêefserdanînûhemûzarokên EdomêbûnbirêberûbacgirênAbîyano,ûAbîyano vegeriyawelatêxwe,Kîtîmê

11Ûgavaewvegeriya,wîhukumdariyaxwenûkirûjibo xweqesrekefirehûbihêzjiborûniştgehekepadîşahîava kir,ûliserzarokênKîtîmûEdombiewlehîhukumdarîkir

12Diwanrojande,piştîkugelêÎsraêlhemûKenanîû Amorîjiwirderxistin,Yêşûpîrûkalbû

13ÛXudanjiYêşûregot:«Tupîrî,temendirêjîûbeşek mezinjiwelêtmayekubêmilkkirin.»

14Nihavîwelatîwekmîratjineheşîranûnîvêeşîra MinaşereparvebikeYêşûrabûûwekîkuXudanjêre gotibûkir.

15Ûwîhemûwelatligorîbeşênwanwekmîratlieşîrên Îsraêlparvekir

16LêjiqebîleyaLêwîremîratneda,pêşkêşênXudan mîrateyawane,wekîkuXudanbidestêMûsajiwanre gotibû

17ÛYêşûçiyayêHebronêdaKalêbêkurêYîfûneh,parek jibirayênwîzêdetir,wekkuXudanbinavgîniyaMûsa gotibû.

18Jibervêyekê,HebronhetarojaîrojiKalebûzarokên wîrebûmîrat

19ÛYêşûhemûerdbipişkêwekmîratlihemûÎsraêlê parvekir,wekkuXudanlêemirkiribû.

20ÛzarênÎsraêljimîrateyaxwebajar,çewlikjibopezû milkênwandanLewiyan,wekkuXudanliMûsaemir kiribû,zarênÎsraêljîwisakirinûwanerdbipişkparvekir, çimezinbeçibiçûkbe

21Ewçûnkuligorîsînorênxweerdmîrasbigirinûkurên ÎsraêlmîrasekdinavxwededanYêşûyêkurêNûn

22BigotinaXudan,bajarêkuwîdixwest,Timnath-Serach liÇiyayêEfrayîm,danwîûwîbajaravakirûlêbicihbû.

23EvewmîratinkukahînElazerûYêşûyêkurêNûnû serokênbavûkalêneşîranliŞîloyê,liberXudan,liber deriyêkonêpîrozgehêbipişkêlizarokênÎsraêlparvekirin ûdevjiparvekirinaerdêberdan.

24ÛXudanewerddaÎsraêliyanûwanewbidestxist, çawakuXudanjiwanregotibûûçawakuXudanjibavû kalênwanresondxwaribû

25ÛXudanjihemûdijminênwanênlidorawanrihetîda ÎsraêliyanûkeslihemberwanderneketûXudanhemû dijminênwandandestêwanûjihemûqenciyênkuXudan jizarokênÎsraêlregotibû,tiştekjîneçûserî,belêXudan hertiştpêkanî

26ÛYêşûgazîhemûzarokênÎsraêlkirûwanpîrozkirû fermandawankujiXudanrexizmetêbikin,ûpiştreew berdaûherkesçûbajarêxweûherkesçûmîrateyaxwe

27ÛzarokênÎsraêldihemûrojênYêşûdexizmetaXudan kirinûXudanjiherderêwanrehetîdawanûewbiewlehî libajarênxwerûniştin

28Ûdiwanrojande,AbianuspadîşahêKîtîmêdisalasîû heştemînapadîşahiyaxwede,angosalaheftemîna padîşahiyawîliserEdomê,mirûewlicihêkuwîjixwere avakiribûveşartin,ûLatinuslişûnawîpêncîsalan padîşahîkir

29Ûdidemaserweriyaxwedewîartêşekanîûçûûlidijî niştecihênBrîtanyaûKernanyayê,zarokênElîşakurê Javan,şerkirûliserwanserketûewkirinbacgir

30HingêwîbihîstkuEdomjibindestêKîtîmserîhildaye, ûLatînosçûbawanûewliwanxistûewbindestkirin,û ewxistinbindestêzarokênKîtîm,ûEdomdihemûrojan debizarokênKîtîmrebûyekpadîşahî

31ÛgeleksalanliEdomêpadîşahtunebû,ûhikûmetawan bizarokênKîtîmûpadîşahêwanrebû

32ÛdisalabîstûşeşemînapiştîkugelêÎsraêljiUrdunê derbasbû,yanîdisalaşêstûşeşemînapiştîkugelêÎsraêl jiMisrêderket,Yêşûpîrbû,ditemenêxwedegihîştibû sedûheştsalîbû,diwanrojande

33ÛYêşûgazîhemûÎsraêl,rûspiyênwan,dadwerû serkarênwankir,piştîkuXudanhemûÎsraêliyanjihemû dijminênwanênlidorawanbêhnaxweveda,ûYêşûji rûspiyênÎsraêlûdadwerênwanregot:«Vayeezpîrim,ji temenêxweyêmezinderketimûwedîtkuXudançibi hemûmiletênkuwîjiberwejiwanderxistiyekiriye, çimkîXudanjiboweşerkiriye.»

34NihaxwexurtbikinkuhûnhemûgotinênqanûnaMûsa biparêzinûpêkbînin,nejiwêberbirastêvenejîberbi çepêveneçinûnekevinnavwanmiletênkuliwelêtmane; navêxwedayênwanjîneyninbîraxwe,lêwekîkuweheta îrokiriye,xwebiXudanXwedayêxwevegirêdin.

35ÛYêşûgelekşîretlizarokênÎsraêlkirkudihemûrojên xwedejiXudanrexizmetêbikin

36HemûÎsraêliyangotin:«Emêhemûrojênxwe,emû zarokênxwe,zarokênzarokênxweûdûndanaxwe,heta hetayêjiXudanXwedayêxwerexizmetêbikin»

37ÛYêşûwêrojêpeymanekbigelreçêkirûzarokên Îsraêlberdaûherkesçûmîrateyaxweûbajarêxwe

38Ûdiwanrojande,demakuzarokênÎsraêlbiewlehîli bajarênxwediman,wantabûtêneşîrênbavûkalênxwe, yênkujiMisrêanîbûn,veşartin,heryekdimîratazarokên xwede,zarokênÎsraêldiwanzdehkurênAqûbveşartin,her yekdimilkêzarokênxwede.

39EvnavênbajarênkuwandiwanzdehkurênAqûb,yên kuzarokênÎsraêljiMisrêanîne,têdeveşartin.

40ÛwanRûbenûGadliwîaliyêUrdunê,liRomayê veşartin,yakuMûsadabûzarokênwan.

41ŞimûnûLêwîdibajarêMawdadeveşartin,kuwîdabû zarokênŞimûnûtaxênbajêrjibozarokênLêwîbûn

42ÛCihûdalibajarêBinyamînlihemberBêtlehmê veşartin.

43ÛhestiyênÎsaxarûZebûlonliSaydayê,diparakuji zarokênwanremade,veşartin

44Danlibajarêzarênxwe,liEştêlê,hatveşartinûNeftalî ûAşêrliQadêş-Neftaliyêveşartin,heryeklicihêxwe,ku dabûzarênxwe.

45ÛhestiyênÛsivliŞexemê,liwêzeviyêkuAqûbji HamorkirîbûûjiboÛsivbûbûmîrat,veşartin

46ÛwanBinyamînliOrşelîmê,lihemberYebûsiyan,ku dabûnzarênBinyamîn,veşartin;zarênÎsraêlbavûkalên xwe,heryeklibajarêzarênxweveşartin

47Ûpiştîdusalan,YêşûyêkurêNûnsedûdehsalîmir,û demakuYêşûyêliÎsraêlêhukumdarîkirbîstûheştsalbû ûÎsraêlhemûrojênjiyanaxwejiXudanrexizmetkir

48ÛmeseleyêndinênYêşûûşerênwîûşermezarkirinên wîyênkuwîbiwanÎsraêlşermezarkir,ûhertiştêkuwî fermandabûwan,ûnavênbajarênkuzarokênÎsraêldi rojênwîdexwediyêwanbûn,vaye,ewdipirtûkagotinên YêşûdejizarokênÎsraêlreûdipirtûkaşerênXudande hatinenivîsandin,kuMûsaûYêşûûzarokênÎsraêl nivîsandine.

49ÛkurênÎsraêlYêşûlisînorêmîratawî,liTîmnatSeraxê,kuliÇiyayêEfrayîmêdabûnwî,veşartin

50ÛElazerkurêHarûndiwanrojandemir,ûewligirêkî kuaîdîFîneyaskurêwîbû,kuliÇiyayêEfrayîmdabûnwî, veşartin

BEŞA91

1Diwêdemêde,piştîmirinaYêşû,zarokênKenaniyanhîn jîliwelêtbûnûÎsraêliyanbiryardankuwanderxin

2ÛzarokênÎsraêljiXudanpirsînûgotin:«Kîwêpêşîji bomebiçeKenaniyandakulidijîwanşerbike?»Xudan got:«Cihûdawêhere»

3ÛzarokênCihûdajiŞimûnregotin:«Bimerewerenav pişkame,ûemêlidijîKenaniyanşerbikinûemêbitere jîdinavpişkatedehilkişin»JibervêyekêzarokênŞimûn bizarokênCihûdareçûn

4Ûzar'êdCihûdaçûnûlidijîKenanîyanşerkirin,û XudanKenanîyandadestêzar'êdCihûdaûwanliBêzeqê dehhezarmêrliwandan.

5WanliBezêkêbiAdonî-bezêkreşerkirûewjiberwan reviyaWanewşopandinûewgirtinûewgirtinûtiliyên mezinêntiliyênwîyênmezinûlingênwîjêkirin

6Adonîbezekgot:«Sêheftêûdehpadîşahankutiliyên mezinêntiliyênwanênmezinûlingênwanhatibûnjêkirin, xwarinaxwelibinsiframinberhevkirin,çawakumin kiriye,XwedêjîwisaliminvegerandÛewanînOrşelîmê ûliwirmir»

7ZarokênŞimûnbizarokênCihûdareçûnûKenaniyanbi devêşûrliwandan

8ÛXudanbizarokênCihûdarebûûwançiyagirtdestê xwe,ûzarokênYûsifçûnBêtîlê,angoLûz,ûXudanbi wanrebû

9KurênÛsivBêt’elêcasûskirinûnobedaranzilamekdîtin kujibajêrderdiket,ewgirtinûjêregotin:«Nihaderiyê bajêrnîşanîmebideûemêdilovaniyêlitebikin»

10ÛwîzilamîderiyêbajêrnîşanîwandaûzarokênYûsif hatinûbajêrbidevêşûrlêdan.

11ÛewzilamûmalbatawîşandinbaHîtîtanûewçûba HîtîtanûwîbajarekavakirûnavêwêdanîLûzHemû ÎsraêlîdibajarênxwedemanûzarokênÎsraêlîjîdibajarên xwedemanZarokênÎsraêldihemûrojênYêşûûhemû rojênmezinande,yênkupiştîYêşûrojênxwedirêjkiribûn ûkarêmezinêXudankuwîjiboÎsraêlkiribûdîtin, xizmetaXudankirin

12ÛpiştîmirinaYêşû,rûspiyanhevdehsalanliÎsraêl hukumdarîkirin

13ÛhemûrûspiyênÎsraêlêdişerênwandelidijî KenaniyanşerkirinûXudanKenaniyanjiberzarokên Îsraêlderxist,dakuÎsraêliyanliwelatêwanbicihbike 14ÛhemûgotinênkujiBirahîm,ÎshaqûAqûbregotibûû sondakudabûkuwelatêKenaniyanbidewanûzarokên wan,pêkanî

15ÛXudanhemûaxaKenanêdaÎsraêliyan,wekkuwîji bavûkalênwanresondxwaribû,ûXudanwanjiyênli dorawanbêhnaxwevedaûÎsraêliyanbiewlehîlibajarên xwebicihbûn

16Xudanhetahetayêpîrozbe,amînûamîn.

17Xwexurtbikin,ûbiladilêhemûyênkubiXudanbawer dikincesaretbistîneDawî