Skip to main content

Kurdish Central Sorani - The Second Epistle to the Corinthians

Page 1

‫‪ ٢‬کۆرنتیۆس‬ ‫بەشی یەکەم‬ ‫‪1‬پۆڵس‪ ،‬نێردراوی عیسا مەسیح بە ویستی خودا و تیمۆتێۆسی برامان‪ ،‬بۆ کڵێسای خودا کە لە کۆرنتیۆسە و لەگەڵ هەموو پیرۆزەکانی‬ ‫هەموو ئاخایا‪.‬‬ ‫‪2‬نیعمەت و ئاشتی لەلیەن خودای باوکمان و یەزدانی مەسیحەوە بۆتان بێت‪.‬‬ ‫‪3‬سوپاس بۆ خودا‪ ،‬باوکی یەزدانی مەسیحی پەروەردگارمان‪ ،‬باوکی میهرەبانی و خودای هەموو ئاسوودەیی‪.‬‬ ‫‪4‬لە هەموو تەنگانەماندا دڵنەواییمان دەدات‪ ،‬بۆ ئەوەی بتوانین دڵنەوایی ئەو کەسانە بدەین کە لە هەر ناڕەحەتییەکدان‪ ،‬بەو ئاسوودەییەی کە‬ ‫خودا دڵنەواییمان پێدەبەخشێت‪.‬‬ ‫‪5‬چونکە وەک چۆن ئازارەکانی مەسیح لە ئێمەدا زۆرن‪ ،‬بە هەمان شێوە دڵنەواییمان لە ڕێگەی مەسیحەوە زۆرە‪.‬‬ ‫‪6‬ئەگەر ئازارمان هەبێت‪ ،‬ئەوە بۆ دڵنەوایی و ڕزگاری ئێوەیە‪ ،‬کە کاریگەرە لە بەرگەگرتنی هەمان ئەو ئازارانەی کە ئێمەش دەناڵێنین‪ ،‬یان‬ ‫دڵنەواییمان بۆ دڵنەوایی و ڕزگاری ئێوەیە‪.‬‬ ‫‪7‬هیوامان لە ئێوە چەسپاوە‪ ،‬دەزانین کە ئێوەش بەشدارن لە ئازارەکان‪ ،‬بە هەمان شێوەش لە دڵنەوایی‪.‬‬ ‫‪8‬برایان‪ ،‬ئێمە نامانەوێت ئێوە لەو ناڕەحەتییانەی لە ئاسیا بەسەرماندا هاتوون‪ ،‬بێ ئاگا بن‪ ،‬کە لە هێزماندا فشارمان خستۆتە سەر‪ ،‬تا لە ژیان‬ ‫بێهیوا بووین‪.‬‬ ‫‪9‬بەڵم ئێمە سزای لە سێدارەدانمان لە خۆماندا هەبوو‪ ،‬بۆ ئەوەی متمانەمان بە خۆمان نەبێت‪ ،‬بەڵکو متمانەمان بەو خودایە هەبێت کە‬ ‫مردووەکان زیندوو دەکاتەوە‪.‬‬ ‫‪10‬ئەو لە مردنێکی وا گەورە ڕزگاری کردین و ڕزگاری دەکات‪ ،‬متمانەمان پێی هەیە کە هێشتا ڕزگارمان دەکات‪.‬‬ ‫‪11‬ئێوەش بە دوعاکردن بۆ ئێمە هاوکاری دەکەن‪ ،‬بۆ ئەوەی بۆ ئەو دیارییەی کە بە زۆر کەس پێمان بەخشراوە‪ ،‬زۆر کەس لە پێناوماندا‬ ‫سوپاسی بکەن‪.‬‬ ‫‪12‬چونکە دڵخۆشیمان ئەمەیە‪ ،‬شایەتحاڵی ویژدانمانە‪ ،‬کە بە سادەیی و دڵسۆزی خودایی‪ ،‬نەک بە حیکمەتی جەستەیی‪ ،‬بەڵکو بە نیعمەتی‬ ‫خودا‪ ،‬لە جیهاندا گفتوگۆمان کردووە و زیاتریش بۆ ئێوە‪.‬‬ ‫‪13‬چونکە ئێمە هیچ شتێکی ترتان بۆ نانووسین‪ ،‬جگە لەوەی کە دەیخوێننەوە و دانیان پێدا بنێن ‪.‬و متمانەم هەیە تا کۆتایی دان بەوەدا بنێن؛‬ ‫‪14‬هەروەک چۆن ئێوەش لە ڕۆژی عیسا پەروەردگاردا‪ ،‬ئێمەش دڵخۆشکەری ئێوەین‪ ،‬وەک چۆن ئێوەش لە ڕۆژی عیسادا هی ئێمەن‪.‬‬ ‫‪15‬بەم متمانەیە پێشتریش بیرم لەوە بووەوە کە بێمە لی ئێوە‪ ،‬بۆ ئەوەی سوودی دووەمتان هەبێت‪.‬‬ ‫‪16‬بەلی ئێوەدا تێپەڕ بم بۆ مەقدۆنیا و لە مەقدۆنیاشەوە بگەڕێمەوە بۆ لی ئێوە و لە ئێوەش بەرەو یەهودا ببم‪.‬‬ ‫‪17‬کەواتە من بەم شێوەیە بیرم دەکردەوە‪ ،‬ئایا سووکایەتیم بەکارهێنا؟ یان ئەو شتانەی کە مەبەستمە‪ ،‬ئایا بەپێی جەستە مەبەستم هەیە‪ ،‬کە‬ ‫بەڵێ و نەخێر لەگەڵمدا هەبێت؟‬ ‫‪18‬بەڵم وەک چۆن خودا ڕاستە‪ ،‬قسەی ئێمە بۆ ئێوە بەڵێ و نەخێر نەبوو‪.‬‬ ‫‪19‬چونکە کوڕی خودا‪ ،‬عیسا مەسیح‪ ،‬کە لەلیەن ئێمە و سیلڤانۆس و تیمۆتێۆسەوە لە نێوانتاندا بانگەشەی بۆ کرا‪ ،‬بەڵێ و نەخێر نەبوو‪،‬‬ ‫بەڵکو لە ناو ئەودا بەڵێ بوو‪.‬‬ ‫‪20‬چونکە هەموو بەڵێنەکانی خودا لە ڕێگەی ئەوەوە بەڵێن و لە ناو ئەودایە ئامین‪ ،‬بۆ شکۆمەندی خودا لە ڕێگەی ئێمەوە‪.‬‬ ‫‪21‬ئەوەی لەگەڵ ئێوە لە مەسیحدا چەسپاندمان و مەسحی کردووین‪ ،‬خودایە‪.‬‬ ‫‪22‬ئەویش مۆری لەسەر داین و ڕۆحی لە دڵماندا بەخشیوە‪.‬‬ ‫‪23‬جگە لەوەش بانگەوازی خودا دەکەم بۆ ئەوەی شایەتحاڵی لەسەر گیانم بێت‪ ،‬کە هێشتا نەهاتوومەتە کۆرنتیس بۆ ئەوەی بەزەییتان پێ‬ ‫ببەخشێت‪.‬‬ ‫‪24‬نەک لەبەر ئەوەی ئێمە دەسەڵتمان بەسەر باوەڕتاندا هەیە‪ ،‬بەڵکو یارمەتیدەری خۆشیتانین‪ ،‬چونکە بە باوەڕ وەستاوین‪.‬‬ ‫بەشی دووەم‬ ‫‪1‬بەڵم من ئەمەم لەگەڵ خۆمدا دیاری کرد‪ ،‬کە بە قورسایی نەگەڕێمەوە لت‪.‬‬ ‫‪2‬چونکە ئەگەر دڵتەنگتان بکەم‪ ،‬کێیە دڵخۆشم دەکات‪ ،‬جگە لەوەی کە من دڵتەنگم دەکات؟‬ ‫‪3‬منیش ئەمەم بۆ نووسی‪ ،‬نەک کاتێک هاتم‪ ،‬دڵتەنگم بێت لەوانەی کە دەبێ دڵخۆش بم ‪.‬متمانەم بە هەمووتان هەیە‪ ،‬کە خۆشی من خۆشی‬ ‫هەمووتانە‪.‬‬ ‫‪4‬چونکە لە ناخۆشی و ناڕەحەتی دڵەوە بە فرمێسکێکی زۆرەوە بۆم نووسی ‪.‬نەک بۆ ئەوەی دڵتەنگ بن‪ ،‬بەڵکو بۆ ئەوەی ئەو خۆشەویستییە‬ ‫بزانن کە من زۆرترم بۆتان هەیە‪.‬‬ ‫‪5‬بەڵم ئەگەر کەسێک خەمبار بووبێت‪ ،‬ئەوا منی دڵتەنگ نەکردووە‪ ،‬بەڵکو بەشێکی دڵتەنگی کردووم‪ ،‬بۆ ئەوەی پارەی زۆر لە هەمووتان‬ ‫نەدەم‪.‬‬ ‫‪6‬ئەم سزایە بەسە بۆ کەسێکی ئاوا‪ ،‬کە زۆر کەس بەسەریاندا سەپێنراوە‪.‬‬ ‫‪7‬بەپێچەوانەوە پێتان باشترە لێی خۆشبن و دڵنەوایی بدەن‪ ،‬نەک ئەو جۆرە کەسە بە خەمێکی زۆرەوە قووت بدرێت‪.‬‬ ‫‪8‬بۆیە لێتان دەپاڕێمەوە کە خۆشەویستی خۆتان بۆ ئەو پشتڕاست بکەنەوە‪.‬‬ ‫‪9‬چونکە بۆ ئەم مەبەستەش نووسیومە‪ ،‬تا بزانم بەڵگەی ئێوە بزانم کە ئایا لە هەموو شتێکدا گوێڕایەڵن یان نا‪.‬‬


‫‪ ٢‬کۆرنتیۆس‬

‫‪10‬ئەوەی ئێوە لە هەر شتێک خۆشبن‪ ،‬منیش لێی خۆش دەبم‪ ،‬چونکە ئەگەر لە هەر شتێک خۆش بووم و لێی خۆش بووم‪ ،‬لە پێناو ئێوەدا لە‬ ‫کەسایەتی مەسیحدا لێی خۆش بووم‪.‬‬ ‫‪11‬بۆ ئەوەی شەیتان سوودمان لێ وەربگرێت‪ ،‬چونکە ئێمە لە پیلنەکانی بێ ئاگا نین‪.‬‬ ‫‪12‬هەروەها کاتێک هاتمە ترۆئاس بۆ بانگەشەی ئینجیلی مەسیح و دەرگایەک لەلیەن یەزدانەوە بۆم کرایەوە‪.‬‬ ‫‪13‬لە ڕۆحمدا هیچ پشوویەکم نەبوو‪ ،‬چونکە تیتۆسی برامم نەدۆزیەوە‪ ،‬بەڵم بە ماڵئاوایی لێکردنم و لەوێشەوە چوومە مەقدۆنیا‪.‬‬ ‫‪14‬سوپاس بۆ خودا کە هەمیشە دەبێتە هۆی سەرکەوتنمان لە مەسیحدا و بۆنی زانینی خۆی لە هەموو شوێنێک لە ڕێگەی ئێمەوە‬ ‫دەردەخات‪.‬‬ ‫‪15‬چونکە ئێمە لی خودا بۆنێکی خۆشی مەسیحین‪ ،‬لە ڕزگاربووان و لەناوچوون‪.‬‬ ‫‪16‬بۆ ئەو کەسەی ئێمە بۆنی مردنین تا مردن ‪.‬بۆ ئەوی دیکەش بۆنی ژیان بۆ ژیان ‪.‬وە کێ بەسە بۆ ئەم شتانە؟‬ ‫‪17‬چونکە ئێمە وەک زۆر نین کە قسەی خودا تێکدەدەن‪ ،‬بەڵکو وەک دڵسۆزی‪ ،‬بەڵکو وەک خودا‪ ،‬لەبەردەم خودادا بە مەسیح قسە دەکەین‪.‬‬ ‫بەشی سێیەم‬ ‫‪1‬ئایا دەست دەکەینەوە بە دەستخۆشیکردن لە خۆمان؟ یان پێویستمان بە ئێمەش وەک هەندێکی تر نامەی دەستخۆشی هەیە بۆ ئێوە‪ ،‬یان‬ ‫نامەی دەستخۆشی لە ئێوە؟‬ ‫‪2‬ئێوە ئەو نامەیەی ئێمەن کە لە دڵماندا نووسراون و لەلیەن هەموو مرۆڤەکانەوە ناسراون و دەیخوێننەوە‪.‬‬ ‫‪3‬چونکە ئێوە بە ئاشکرا ڕاگەیەندراون کە نامەی مەسیحن کە لەلیەن ئێمەوە خزمەت دەکرێت‪ ،‬نەک بە ڕەنگ‪ ،‬بەڵکو بە ڕۆحی خودای‬ ‫زیندوو نووسراوە ‪.‬نەک لە تەختەی بەرد‪ ،‬بەڵکو لە تەختەی گۆشتی دڵدا‪.‬‬ ‫‪4‬ئێمەش لە ڕێگەی مەسیحەوە متمانەمان بە خودا هەیە‪.‬‬ ‫‪5‬نەک ئەوەی کە ئێمە بەس بین لە خۆمانەوە بۆ ئەوەی هیچ شتێک وەک خۆمان بیر بکەینەوە ‪.‬بەڵم بەسبوونی ئێمە لە خوداوەیە؛‬ ‫‪6‬ئێمەی کردە خزمەتکاری پەیمانی نوێ ‪.‬نەک لە پیت‪ ،‬بەڵکو لە ڕۆح‪ ،‬چونکە پیت دەکوژێت‪ ،‬بەڵم ڕۆح ژیان دەبەخشێت‪.‬‬ ‫‪7‬بەڵم ئەگەر خزمەتکردنی مردن کە لە بەردەکاندا نووسرابوو و هەڵکەندراوە‪ ،‬شکۆمەند بوو‪ ،‬بەجۆرێک نەوەی ئیسرائیل نەیاندەتوانی بە‬ ‫چەقبەستوویی سەیری ڕووخساری موسا بکەن بۆ شکۆمەندی ڕووخساری ‪.‬ئەو شکۆمەندییە دەبوو لەناو ببرێت‪.‬‬ ‫‪8‬چۆن خزمەتکردنی ڕۆح تا ڕادەیەک شکۆمەند نابێت؟‬ ‫‪9‬چونکە ئەگەر خزمەتکردنی مەحکومکردن شکۆمەندی بێت‪ ،‬خزمەتکردنی ڕاستودروستی زۆر زیاترە لە شکۆمەندیدا‪.‬‬ ‫‪10‬چونکە ئەو شکۆمەندییەش شکۆمەندی لەم ڕووەوە شکۆمەندی نەبوو‪ ،‬بەهۆی ئەو شکۆمەندییەی کە سەرکەوتووە‪.‬‬ ‫‪11‬چونکە ئەگەر ئەوەی نەماوە شکۆمەند بوو‪ ،‬ئەوە زۆر زیاتر شکۆمەندە‪.‬‬ ‫‪12‬کەواتە ئێمە هیوایەکی وامان هەیە‪ ،‬زۆر بە ڕوونی قسە دەکەین‪.‬‬ ‫‪13‬نەک وەک موسا کە پەردەی لەسەر ڕووخساری دانا‪ ،‬بۆ ئەوەی نەوەی ئیسرائیل نەتوانن بە توندی سەیری کۆتایی ئەو شتە بکەن کە‬ ‫هەڵوەشاوەتەوە‪.‬‬ ‫‪14‬بەڵم مێشکیان کوێر بوو‪ ،‬چونکە تا ئەمڕۆش لە خوێندنەوەی پەیمانی کۆن هەمان پەردەی لنەدراوە ‪.‬ئەو پەردەیە لە مەسیحدا لەناو‬ ‫دەچێت‪.‬‬ ‫‪15‬بەڵم تا ئەمڕۆش کە موسا دەخوێندرێتەوە‪ ،‬پەردەکە لەسەر دڵیان دەبێت‪.‬‬ ‫‪16‬بەڵم کاتێک ڕوو لە یەزدان دەکات‪ ،‬پەردەکە دەبڕدرێت‪.‬‬ ‫‪17‬یەزدان ئەو ڕۆحە‪ ،‬لە کوێ ڕۆحی یەزدان بێت‪ ،‬ئازادی هەیە‪.‬‬ ‫‪18‬بەڵم هەموومان بە ڕووخسارێکی کراوە کە وەک شووشەیەک شکۆمەندی یەزدان دەبینین‪ ،‬لە شکۆمەندییەوە بۆ شکۆمەندی‬ ‫دەگۆڕدرێین بۆ هەمان وێنە‪ ،‬وەک چۆن بە ڕۆحی یەزدان‪.‬‬ ‫بەشی چوارەم‬ ‫‪1‬بۆیە ئێمە ئەم خزمەتەمان هەیە‪ ،‬وەک چۆن میهرەبانیمان وەرگرتووە‪ ،‬بێهێز نابین‪.‬‬ ‫‪2‬بەڵم وازتان لە شتە شاراوەکانی ناپاکی هێناوە‪ ،‬بە فێڵبازی نەڕۆیشتوون و بە فێڵبازی مامەڵەیان لەگەڵ وشەی خودادا کردووە ‪.‬بەڵم بە‬ ‫دەرکەوتنی ڕاستی خۆمان لەبەردەم ویژدانی هەموو کەسێکدا لەبەردەم خودادا بەرز دەکەینەوە‪.‬‬ ‫‪3‬بەڵم ئەگەر ئینجیلەکەمان شاراوە بێت‪ ،‬بۆ ئەوانەی ون بوون شاراوەتەوە‪.‬‬ ‫‪4‬خودای ئەم جیهانە بیری ئەوانەی باوەڕیان پێنەکراوە کوێر کردووە‪ ،‬نەک ڕووناکی ئینجیلی شکۆمەندی مەسیح کە وێنەی خودایە‪ ،‬بۆیان‬ ‫نەدرەوشێتەوە‪.‬‬ ‫‪5‬چونکە ئێمە خۆمان بانگەشەی بۆ ناکەین‪ ،‬بەڵکو عیسای مەسیحی یەزدان ‪.‬و خۆمان بەندەی ئێوەین لە پێناو عیسا‪.‬‬ ‫‪6‬چونکە خودا کە فەرمانی دا ڕووناکی لە تاریکییەوە بدرەوشێتەوە‪ ،‬لە دڵماندا درەوشایەوە‪ ،‬بۆ ئەوەی ڕووناکی ناسینی شکۆمەندی خودا‬ ‫لەبەردەم عیسا مەسیحدا بدات‪.‬‬ ‫‪7‬بەڵم ئێمە ئەم گەنجینەیەمان لەناو دەفرە زەوییەکاندا هەیە‪ ،‬بۆ ئەوەی گەورەیی دەسەڵت لە خوداوە بێت نەک لە ئێمە‪.‬‬ ‫‪8‬ئێمە لە هەموو لیەک تووشی شڵەژان بووین‪ ،‬بەڵم ناڕەحەت نین ‪.‬ئێمە سەرمان لێ شێواوە‪ ،‬بەڵم لە نائومێدیدا نین؛‬ ‫‪9‬گۆشەگیری کرا‪ ،‬بەڵم وازیان لێ نەهێنرا ‪.‬فڕێدرایە خوارەوە‪ ،‬بەڵم لەناو نەچوو؛‬ ‫‪10‬هەمیشە لە جەستەماندا مردنی عیسای یەزدان هەڵدەگرین‪ ،‬بۆ ئەوەی ژیانی عیساش لە جەستەماندا دەربکەوێت‪.‬‬ ‫‪11‬چونکە ئێمەی زیندوو هەمیشە لەبەر عیسا ڕادەستی مردن دەکەین‪ ،‬تاکو ژیانی عیساش لە جەستەی فانیمان دەربکەوێت‪.‬‬


‫‪ ٢‬کۆرنتیۆس‬

‫‪12‬کەواتە مردن لە ئێمەدا کاردەکات‪ ،‬بەڵم ژیان لە ئێوەدا‪.‬‬ ‫‪13‬ئێمە هەمان ڕۆحی باوەڕمان هەیە‪ ،‬وەک ئەوەی نووسراوە« ‪:‬باوەڕم هەبوو‪ ،‬بۆیە قسەم کردووە ‪.‬ئێمەش باوەڕمان هەیە‪ ،‬و بۆیە قسە‬ ‫دەکەین؛‬ ‫‪14‬چونکە دەزانین ئەوەی عیسا یەزدانی زیندوو کردۆتەوە ئێمەش بە عیسا زیندوو دەکاتەوە و لەگەڵتان پێشکەشمان دەکات‪.‬‬ ‫‪15‬چونکە هەموو شتێک لە پێناو ئێوەدایە‪ ،‬بۆ ئەوەی نیعمەتە زۆرەکە بەهۆی سوپاسگوزاری زۆر کەسەوە بۆ شکۆمەندی خودا زیاد بکات‪.‬‬ ‫‪16‬لەبەر ئەوەش بێهێز نابین ‪.‬بەڵم ئەگەر مرۆڤی دەرەوەمان لەناو بچێت‪ ،‬بەڵم مرۆڤی ناوەوە ڕۆژ بە ڕۆژ نوێ دەبێتەوە‪.‬‬ ‫‪17‬چونکە ئازارە سووکەکەمان کە بۆ ساتێکە‪ ،‬قورسایی شکۆمەندی زۆر گەورەتر و هەمیشەییمان بۆ دروست دەکات‪.‬‬ ‫‪18‬لە کاتێکدا ئێمە سەیری ئەو شتانە ناکەین کە دەبینرێن‪ ،‬بەڵکو سەیری ئەو شتانە دەکەین کە نابینرێن ‪.‬بەڵم ئەو شتانەی کە نابینرێن‬ ‫هەتاهەتایین‪.‬‬ ‫بەشی پێنجەم‬ ‫‪1‬چونکە دەزانین ئەگەر ماڵە زەمینیەکەمان لەم چادرە هەڵبوەشێتەوە‪ ،‬بینایەکی خودامان هەیە‪ ،‬خانوویەک کە بە دەست دروست نەکراوە‪ ،‬لە‬ ‫ئاسمانەکاندا هەمیشەیی‪.‬‬ ‫‪2‬چونکە ئێمە بەم کارە دەناڵێنین‪ ،‬زۆر ئارەزووی ئەوە دەکەین کە ماڵەکەمان کە لە ئاسمانەوە هاتووە‪ ،‬لەبەر بکەین‪.‬‬ ‫‪3‬ئەگەر وابێت ئێمە بە جل و بەرگەوە ڕووت نابینرێتەوە‪.‬‬ ‫‪4‬چونکە ئێمەی ئەم چادرە دەگرین و بارگرانیمان لەسەرە‪ ،‬نەک لەبەر ئەوەی بمانەوێت جل و بەرگمان لەبەر بکەین‪ ،‬بەڵکو لەبەر بکەین‪،‬‬ ‫تا مردن لە ژیان قووت بدرێت‪.‬‬ ‫‪5‬ئەو کەسەی کە ئێمەی لە پێناو هەمان شتدا کاری کردووە‪ ،‬خودایە‪ ،‬کە ڕۆحی بەهێزی پێبەخشیوین‪.‬‬ ‫‪6‬بۆیە هەمیشە متمانەمان بەخۆمان هەیە‪ ،‬دەزانین کە لە ماڵەوە لە جەستەداین‪ ،‬لە یەزدان دوورین‪.‬‬ ‫( ‪7‬چونکە ئێمە بە باوەڕ دەڕۆین نەک بە بینین‪).‬‬ ‫‪8‬ئێمە دڵنیاین‪ ،‬دەڵێم‪ ،‬زیاتر ئامادەین لە جەستە دوور بین و لەگەڵ یەزدان ئامادە بین‪.‬‬ ‫‪9‬بۆیە ئێمە زەحمەت دەکێشین‪ ،‬بۆ ئەوەی لە ئامادەبوون یان ئامادەنەبوون‪ ،‬لەلیەن ئەوەوە قبوڵمان بکرێت‪.‬‬ ‫‪10‬چونکە هەموومان دەبێ لەبەردەم کورسی دادوەری مەسیح دەرکەوین ‪.‬بۆ ئەوەی هەرکەسێک ئەو کارانەی لە جەستەی خۆیدا کردوویانە‬ ‫وەربگرێت‪ ،‬بە پێی ئەوەی کردوویەتی‪ ،‬جا چاک بێت یان خراپ‪.‬‬ ‫‪11‬بۆیە بە زانینی ترس و تۆقاندنی یەزدان‪ ،‬مرۆڤەکان ڕازی دەکەین ‪.‬بەڵم ئێمە بۆ خودا دەرکەوتین؛ متمانەم هەیە لە ویژدانەکانتاندا‬ ‫دەردەکەون‪.‬‬ ‫‪12‬چونکە ئێمە جارێکی دیکە خۆمان بۆ ئێوە ڕاناگرین‪ ،‬بەڵکو دەرفەتتان پێدەدەین کە لە پێناوماندا شکۆمەند بن‪ ،‬بۆ ئەوەی هەندێک وەڵمی‬ ‫ئەو کەسانەتان هەبێت کە لە ڕواڵەتدا شانازی دەکەن نەک لە دڵدا‪.‬‬ ‫‪13‬جا ئێمە سەرسوڕهێنەر بین‪ ،‬ئەوە بۆ خودایە‪ ،‬یان هۆشیار بین‪ ،‬ئەوە بۆ ئێوەیە‪.‬‬ ‫‪14‬چونکە خۆشەویستی مەسیح ناچارمان دەکات ‪.‬چونکە ئێمە بەم شێوەیە حوکم دەدەین کە ئەگەر یەکێک لە پێناو هەمووان مرد‪ ،‬ئەوا‬ ‫هەموویان مردوون‪.‬‬ ‫‪15‬بۆ هەمووان مرد‪ ،‬بۆ ئەوەی ئەوانەی لە ژیاندان بۆ خۆیان نەژین‪ ،‬بەڵکو بۆ ئەو کەسە بژین کە لە پێناویاندا مرد و زیندوو بووەوە‪.‬‬ ‫‪16‬بۆیە لەمەودوا کەس بە گۆشت ناناسین‪ ،‬ئەگەرچی مەسیحمان بە جەستە ناسی‪ ،‬بەڵم ئێستا چیتر نایناسین‪.‬‬ ‫‪17‬بۆیە ئەگەر کەسێک لە مەسیحدا بێت‪ ،‬ئەوا بوونەوەرێکی نوێیە‪ ،‬شتە کۆنەکان تێپەڕین ‪.‬سەیرکە‪ ،‬هەموو شتێک نوێ بووەتەوە‪.‬‬ ‫‪18‬هەموو شتێک لە خوداوەیە‪ ،‬کە ئێمەی بە عیسا مەسیح لەگەڵ خۆی ئاشت کردووەتەوە و ئەرکی ئاشتەوایی پێبەخشیوین‪.‬‬ ‫‪19‬واتە خودا لە مەسیحدا بوو‪ ،‬جیهانی لەگەڵ خۆیدا ئاشتکردەوە‪ ،‬سەرپێچییەکانیان بۆ نەدەزانی ‪.‬و وشەی ئاشتەوایی پێبەخشیوین‪.‬‬ ‫‪20‬ئێستا ئێمە باڵیۆزی مەسیحین‪ ،‬وەک ئەوەی خودا لە ڕێگەی ئێمەوە داوای لێبوردنتان لێ بکات‪.‬‬ ‫‪21‬چونکە ئەوی کردە گوناه لە پێناو ئێمەدا‪ ،‬کە گوناهی نەدەزانی ‪.‬بۆ ئەوەی لە ڕێگەی ئەوەوە ببینە ڕاستودروستی خودا‪.‬‬ ‫بەشی شەشەم‬ ‫‪1‬ئێمەش وەک کرێکاران لەگەڵ ئەودا‪ ،‬داواتان لێدەکەین کە نیعمەتی خودا بە خۆڕایی وەرنەگرن‪.‬‬ ‫( ‪2‬چونکە دەڵێت« ‪:‬لە سەردەمێکی پەسەندکراودا گوێم لێتە و لە ڕۆژی ڕزگاریدا یارمەتیت دا‪.‬‬ ‫‪3‬لە هیچ شتێکدا هیچ تاوانێک مەدەن‪ ،‬بۆ ئەوەی خزمەتەکە تاوانبار نەکرێت‪.‬‬ ‫‪4‬بەڵم لە هەموو شتێکدا خۆمان وەک خزمەتکاری خودا پەسەند بکەین‪ ،‬لە سەبرێکی زۆر و لە ناخۆشی و لە پێویستی و ناڕەحەتیدا‪.‬‬ ‫‪5‬لە لێدان‪ ،‬لە زیندان‪ ،‬لە ئاژاوە‪ ،‬لە زەحمەت‪ ،‬لە چاودێری و لە ڕۆژوو‪.‬‬ ‫‪6‬بە پاکی و بە زانین و بە خۆڕاگری و بە میهرەبانی و بە ڕۆحی پیرۆز و بە خۆشەویستی بێ ساختە‪.‬‬ ‫‪7‬بە وشەی ڕاستی‪ ،‬بە هێزی خودا‪ ،‬بە زرێپۆشی ڕاستودروستی لە دەستی ڕاست و چەپ‪.‬‬ ‫‪8‬بە شەرەف و بێشەرەف‪ ،‬بە قسەی خراپ و قسەی باش‪ ،‬وەک فریودەر‪ ،‬بەڵم ڕاستگۆ‪.‬‬ ‫‪9‬وەک نەناسراو و لەگەڵ ئەوەشدا ناسراوە ‪.‬وەک مردن و‪ ،‬سەیرکە‪ ،‬ئێمە دەژین؛ وەک سزادراو و نەکوژراو؛‬ ‫‪10‬وەک خەمبار‪ ،‬بەڵم هەمیشە شاد ‪.‬وەک هەژار‪ ،‬بەڵم زۆر کەس دەوڵەمەند دەکات؛ وەک ئەوەی هیچیان نەبێت و لەگەڵ ئەوەشدا خاوەنی‬ ‫هەموو شتێک بن‪.‬‬ ‫‪11‬ئەی کۆرنتیەکان‪ ،‬دەممان بۆتان کراوە‪ ،‬دڵمان گەورە بووە‪.‬‬


‫‪ ٢‬کۆرنتیۆس‬

‫‪12‬ئێوە لە ئێمەدا گرژ نەبوون‪ ،‬بەڵکو لە ڕیخۆڵەکانی خۆتان گرژ بوون‪.‬‬ ‫‪13‬بۆ پاداشتێک‪ ،‬وەک ئەوەی لەگەڵ منداڵەکانمدا قسە دەکەم‪ ،‬ئێوەش گەورە بن‪.‬‬ ‫‪14‬ئێوە بە یەکسانی لەگەڵ بێباوەڕاندا نەبەسترێنەوە‪ ،‬چونکە ڕاستودروستی لەگەڵ ناڕاستگۆیی چ هاوبەشییەکی هەیە؟ ڕووناکی چ‬ ‫هاوبەشییەکی لەگەڵ تاریکیدا هەیە؟‬ ‫‪15‬مەسیح چ هاوئاهەنگی لەگەڵ بێلیال هەیە؟ یان ئەوەی باوەڕ دەهێنێت چ بەشێکی لەگەڵ کافرێکدا هەیە؟‬ ‫‪16‬پەرستگای خودا چ ڕێکەوتنێکی لەگەڵ بتەکاندا هەیە؟ چونکە ئێوە پەرستگای خودای زیندوون ‪.‬وەک خودا فەرموویەتی« ‪:‬لەناویاندا‬ ‫دەژیم و لەناویاندا دەڕۆم »‪.‬منیش دەبمە خودایان و ئەوانیش دەبنە گەلی من»‪.‬‬ ‫‪17‬بۆیە لە نێوانیان دەربچن و جیا بن‪ ،‬یەزدان دەفەرموێت و دەست لە شتە پیسەکە مەدەن ‪.‬و منیش وەرتان دەگرم‪،‬‬ ‫‪18‬دەبێتە باوکێک بۆ ئێوە‪ ،‬ئێوەش دەبنە کوڕ و کچم‪ ،‬یەزدانی گەورە دەفەرموێت‪.‬‬ ‫بەشی حەوتەم‬ ‫‪1‬کەواتە خۆشەویستان‪ ،‬با خۆمان پاک بکەینەوە لە هەموو پیسییەکی گۆشت و ڕۆح‪ ،‬پیرۆزی لە ترسی خودادا تەواو بکەین‪.‬‬ ‫‪2‬وەرمان بگرن؛ ئێمە ستەممان لە هیچ کەسێک نەکردووە‪ ،‬هیچ کەسێکمان گەندەڵ نەکردووە‪ ،‬فێڵمان لە هیچ کەسێک نەکردووە‪.‬‬ ‫‪3‬من ئەمە ناڵێم بۆ ئەوەی مەحکومتان بکەم‪ ،‬چونکە پێشتر وتم کە ئێوە لە دڵماندان بۆ ئەوەی لەگەڵتان بمرن و بژین‪.‬‬ ‫‪4‬بوێری قسەکردنم بەرامبەر بە ئێوە گەورەیە‪ ،‬شکۆمەندیم بۆ ئێوە گەورەیە‪ ،‬پڕم لە دڵنەوایی‪ ،‬لە هەموو تەنگانەماندا زۆر دڵخۆشم‪.‬‬ ‫‪5‬چونکە کاتێک گەیشتینە مەقدۆنیا‪ ،‬جەستەمان پشوویەکی نەبوو‪ ،‬بەڵم لە هەموو لیەکدا تووشی شڵەژان بووین ‪.‬لە دەرەوەی شەڕەکان‬ ‫بوون‪ ،‬لە ناوەوە ترسەکان بوون‪.‬‬ ‫‪6‬بەڵم خودا کە دڵنەوایی ئەوانە دەدات کە فڕێدراون‪ ،‬بە هاتنی تیتۆس دڵنەوایی داین‪.‬‬ ‫‪7‬نەک تەنها بە هاتنی‪ ،‬بەڵکو بەهۆی ئەو دڵنەواییەی کە لە ئێوەدا دڵنەوایی پێدرا‪ ،‬کاتێک ئارەزووی پڕ لە دڵتان‪ ،‬ماتەمینی و بیری پڕ لە‬ ‫گەرمیتان بۆ منی پێ ڕاگەیاندین ‪.‬بەجۆرێک زیاتر دڵخۆش بووم‪.‬‬ ‫‪8‬هەرچەندە بە نامەیەک خەمبارتان کردم‪ ،‬بەڵم پەشیمان ناکەمەوە‪ ،‬هەرچەندە پەشیمان بوومەوە‪ ،‬چونکە تێدەگەم کە هەمان نامە خەمبارتان‬ ‫کردووە‪ ،‬هەرچەندە بۆ ماوەیەک بوو‪.‬‬ ‫‪9‬ئێستا من دڵخۆشم‪ ،‬نەک ئەوەی خەمبار بوویت‪ ،‬بەڵکو دڵتەنگ بوویت بۆ تەوبەکردن‪.‬‬ ‫‪10‬چونکە خەم و پەژارەی خودا تەوبەکردنە بۆ ڕزگاربوون کە پەشیمان نەبێتەوە‪ ،‬بەڵم خەم و پەژارەی جیهان مردن بەدوای خۆیدا‬ ‫دەهێنێت‪.‬‬ ‫‪11‬چونکە سەیرکە هەر ئەم شتە‪ ،‬کە ئێوە بە جۆرێکی خوداپەرستانە خەمبار بوون‪ ،‬چ وریایەکتان لە ئێوەدا کردووە‪ ،‬بەڵێ‪ ،‬چ تووڕەیییەک‪،‬‬ ‫بەڵێ‪ ،‬چ ترسێک‪ ،‬بەڵێ‪ ،‬چ ئارەزووی توند‪ ،‬بەڵێ‪ ،‬چ جۆش و خرۆشێک ‪.‬بەڵێ‪ ،‬چ تۆڵەیەک !لە هەموو شتێکدا خۆتان پەسەند کرد کە لەم‬ ‫بابەتەدا ڕوون بن‪.‬‬ ‫‪12‬بۆیە ئەگەرچی بۆتانم نووسیبێتم‪ ،‬بەڵم نەک لەبەر هۆکارەکەی کە هەڵەی کردووە‪ ،‬نە لەبەر هۆکارەکەی کە هەڵەی کردووە‪ ،‬بەڵکو بۆ‬ ‫ئەوەی گرنگیدانمان بۆ ئێوە لەبەردەم خودادا دەربکەوێت‪.‬‬ ‫‪13‬بۆیە بە ئاسوودەیی ئێوە دڵنەواییمان پێدرا‪ ،‬بەڵێ‪ ،‬زۆر زیاتر دڵخۆش بووین بەهۆی خۆشی تیتۆسەوە‪ ،‬چونکە ڕۆحی لەلیەن‬ ‫هەمووتانەوە تازە بووەوە‪.‬‬ ‫‪14‬چونکە ئەگەر شانازی بە شتێکەوە کردبێتم‪ ،‬شەرم ناکەم ‪.‬بەڵم وەک چۆن هەموو شتێکمان بە ڕاستی پێتان گوت‪ ،‬بە هەمان شێوە‬ ‫شانازیمان کە لەبەردەم تیتۆسدا کردوومە‪ ،‬ڕاستی دەبینرێت‪.‬‬ ‫‪15‬سۆز و خۆشەویستی ناوەوەی بەرامبەرتان زۆرترە‪ ،‬لە کاتێکدا گوێڕایەڵی هەمووتانی لەبیرە‪ ،‬کە چۆن بە ترس و لەرزەوە پێشوازیتان‬ ‫لێکرد‪.‬‬ ‫‪16‬بۆیە دڵخۆشم کە لە هەموو شتێکدا متمانەم بە ئێوە هەیە‪.‬‬ ‫بەشی هەشتەم‬ ‫‪1‬برایان‪ ،‬ئێمەش بە نیعمەتی خودا کە بە کڵێساکانی مەقدۆنیا بەخشیوە‪ ،‬ئاگادارتان دەکەینەوە‪.‬‬ ‫‪2‬چۆن لە تاقیکردنەوەیەکی گەورەی تەنگانەدا زۆری خۆشی و هەژاری قووڵیان زۆر بوو بۆ دەوڵەمەندی بەخشندەیی ئەوان‪.‬‬ ‫‪3‬چونکە من شایەتحاڵی دەسەڵتیان دەدەم‪ ،‬بەڵێ‪ ،‬لە دەرەوەی دەسەڵتی ئەوانیش خۆیان ئامادە بوون‪.‬‬ ‫‪4‬زۆر داوای لێبوردنمان لێدەکەن کە بەخششەکە وەربگرین و هاوبەشی خزمەتکردنی پیرۆزەکان لە ئەستۆ بگرین‪.‬‬ ‫‪5‬ئەوان ئەمەیان کرد‪ ،‬نەک وەک ئەوەی ئێمە هیوامان بۆ دەخواست‪ ،‬بەڵکو سەرەتا خۆیان بەخشی بە یەزدان و بە ئێمەش بە ویستی خودا‪.‬‬ ‫‪6‬بەجۆرێک ئێمە داوای تیتۆسمان کرد‪ ،‬کە وەک خۆی دەستی پێکردبوو‪ ،‬ئەویش هەمان نیعمەت لە ئێوەدا تەواو بکات‪.‬‬ ‫‪7‬بۆیە وەک چۆن لە هەموو شتێکدا زۆرن‪ ،‬لە باوەڕ و قسەکردن و زانست و لە هەموو کۆشش و خۆشەویستییەک بۆ ئێمە‪ ،‬بزانن لەم‬ ‫نیعمەتەشدا زیاد دەبن‪.‬‬ ‫‪8‬من بە فەرمان نازانم‪ ،‬بەڵکو بە بۆنەی پێشکەوتنی ئەوانی تر و بۆ سەلماندنی دڵسۆزی خۆشەویستیت‪.‬‬ ‫‪9‬چونکە ئێوە نیعمەتی یەزدانی مەسیحی پەروەردگارمان دەزانن‪ ،‬کە ئەگەرچی دەوڵەمەند بوو‪ ،‬بەڵم لە پێناو ئێوەدا هەژار بوو‪ ،‬بۆ ئەوەی‬ ‫ئێوە بە هەژارییەکەی دەوڵەمەند بن‪.‬‬ ‫‪10‬لێرەدا ئامۆژگاری خۆم دەدەم‪ ،‬چونکە ئەمە بەسوودە بۆ ئێوە‪ ،‬کە پێشتر دەستتان کردووە نەک تەنها بۆ ئەنجامدانی‪ ،‬بەڵکو ساڵێک‬ ‫لەمەوبەریش بۆ پێشەوە‪.‬‬


‫‪ ٢‬کۆرنتیۆس‬

‫‪11‬بۆیە ئێستا ئەنجامدانی ئەو کارە ئەنجام بدە ‪.‬بۆ ئەوەی وەک چۆن ئامادەیی بۆ ئیرادە هەبوو‪ ،‬بە هەمان شێوەش لە شتێک کە ئێوە هەیەتی‬ ‫ئەنجام بدرێت‪.‬‬ ‫‪12‬چونکە ئەگەر سەرەتا بیرێکی ئیرادە هەبێت‪ ،‬ئەوا بەپێی ئەوەی مرۆڤ هەیەتی قبوڵ دەکرێت‪ ،‬نەک بەپێی ئەوەی نییە‪.‬‬ ‫‪13‬چونکە مەبەستم ئەوە نییە کە کەسانی دیکە ئارام بکرێنەوە و ئێوەش بارگرانیتان لەسەر بێت‪.‬‬ ‫‪14‬بەڵم بە یەکسانی‪ ،‬بۆ ئەوەی لەم کاتەدا زۆرەکەت ببێتە دابینکردن بۆ کەمیی ئەوان‪ ،‬بۆ ئەوەی زۆری ئەوانیش دابینکردنی کەمیی ئێوە‬ ‫بێت‪ ،‬بۆ ئەوەی یەکسانی هەبێت‪.‬‬ ‫‪15‬وەک نووسراوە« ‪:‬ئەو کەسەی زۆری کۆکردبووەوە‪ ،‬هیچی نەبوو ‪.‬ئەوەی کەمی کۆکردبووەوە‪ ،‬کەمی نەبوو‪.‬‬ ‫‪16‬بەڵم سوپاس بۆ خودا کە هەمان خەمی تیتۆسی بۆ ئێوە خستۆتە دڵی تیتۆسەوە‪.‬‬ ‫‪17‬چونکە بەڕاستی ئەو ئامۆژگارییەکەی قبوڵ کرد ‪.‬بەڵم پێشڕەوتر بوو‪ ،‬بە ئارەزووی خۆی چووە لی ئێوە‪.‬‬ ‫‪18‬براکەمان لەگەڵیدا ناردووە‪ ،‬کە ستایشی لە ئینجیلدا لە هەموو کڵێساکاندا هەیە‪.‬‬ ‫‪19‬نەک تەنها ئەوە‪ ،‬بەڵکو لە کڵێساکان هەڵبژێردرا بۆ ئەوەی لەگەڵمان گەشت بکات بەم نیعمەتە‪ ،‬کە لەلیەن ئێمەوە بۆ شکۆمەندی هەمان‬ ‫پەروەردگار و ڕاگەیاندنی بیری ئامادەکراوتان بەڕێوەدەچێت‪.‬‬ ‫‪20‬خۆتان لەم شتە بەدوور بگرن‪ ،‬تاکو کەس تاوانبارمان نەکات لەم شتە زۆرەی کە ئێمە بەڕێوەی دەبەین‪.‬‬ ‫‪21‬دابینکردنی شتە ڕاستگۆکان‪ ،‬نەک تەنها لەبەردەم یەزدان‪ ،‬بەڵکو لەبەردەم مرۆڤەکانیشدا‪.‬‬ ‫‪22‬براکەمان لەگەڵیان ناردووە‪ ،‬کە زۆرجار لە زۆر شتدا بە پەرۆش بووین‪ ،‬بەڵم ئێستا زۆر بە پەرۆشتر‪ ،‬لەسەر ئەو متمانە زۆرەی کە بە‬ ‫ئێوەم هەیە‪.‬‬ ‫‪23‬هەرکەسێک پرسیار لە تیتۆس بکات‪ ،‬ئەوا هاوبەشی منە و هاوکارمە سەبارەت بە ئێوە‪ ،‬یان پرسیار لە براکانمان بکرێت‪ ،‬ئەوان‬ ‫نێردراوی کڵێساکان و شکۆمەندی مەسیحن‪.‬‬ ‫‪24‬بۆیە بەڵگەی خۆشەویستیتان و شانازیکردنمان بۆ ئێوە بۆ ئەوان و لەبەردەم کڵێساکاندا نیشان بدەن‪.‬‬ ‫بەشی ‪٩‬‬ ‫‪1‬چونکە سەبارەت بە خزمەتکردنی پیرۆزەکان‪ ،‬زیادە بۆ من کە بۆتان بنووسم‪.‬‬ ‫‪2‬چونکە پێشکەوتنی بیرکردنەوەتان دەزانم‪ ،‬کە شانازیتان پێوە دەکەم بۆ ئەوانی مەقدۆنیا‪ ،‬کە ئاخایا ساڵێک لەمەوبەر ئامادە بوو ‪.‬زەوقی‬ ‫ئێوە زۆر کەسی تووڕە کردووە‪.‬‬ ‫‪3‬بەڵم من براکانم نارد‪ ،‬نەک شانازیکردنمان بۆ ئێوە لەم پێناوەدا بێهودە بێت ‪.‬بۆ ئەوەی وەک وتم ئامادەبن‪.‬‬ ‫‪4‬بۆ ئەوەی ئەگەر خەڵکی مەقدۆنیا لەگەڵم بێن و بێ ئامادەکاریتان بینی‪ ،‬ئێمەش لەم شانازییە دڵنیایە شەرممان نەکات‪.‬‬ ‫‪5‬بۆیە بە پێویستم زانی ئامۆژگاری براکان بکەم کە پێشتر بچنە لی ئێوە و پێشوەختە بەخششەکانتان پڕبکەنەوە‪ ،‬کە پێشتر ئاگادارتان‬ ‫بووبێتەوە‪ ،‬بۆ ئەوەی ئەو کەسە ئامادە بێت‪ ،‬وەک بەخشندەیی‪ ،‬نەک وەک تەماح ‪.‬‬ ‫‪6‬بەڵم ئەمە دەڵێم ‪:‬ئەوەی کەم دەچێنێت‪ ،‬کەمیش دروێنە دەکات ‪.‬ئەوەی چاندنێکی زۆر دەکات‪ ،‬زۆریش دەچنێتەوە‪.‬‬ ‫‪7‬هەرکەسێک بەو شێوەیەی کە لە دڵی خۆیدا مەبەستیەتی‪ ،‬با بیدات ‪.‬نەک بە ناڕەزایی و بە پێویستی‪ ،‬چونکە خودا بەخشەرێکی دڵخۆشی‬ ‫خۆشدەوێت‪.‬‬ ‫‪8‬خودا توانای ئەوەی هەیە هەموو نیعمەتێکتان بۆ زیاد بکات ‪.‬بۆ ئەوەی هەمیشە لە هەموو شتێکدا بەس بێت بۆ هەموو کارێکی باش‪.‬‬ ‫( ‪9‬وەک نووسراوە« ‪:‬پشو بڵو بووەوە‪ ،‬بەخشی بە هەژاران‪ ،‬ڕاستودروستییەکەی بۆ هەتاهەتایە دەمێنێتەوە»‪.‬‬ ‫‪10‬ئەوەی تۆو بۆ چاندنکار دەبەخشێت‪ ،‬نان بۆ خواردنتان دەبەخشێت و تۆوی چێنراوتان زۆرتر بکەن و بەرهەمی ڕاستودروستیتان زیاد‬ ‫بکەن‪.‬‬ ‫‪11‬لە هەموو شتێکدا دەوڵەمەند بووین بۆ هەموو بەخشندەیی‪ ،‬ئەمەش لە ڕێگەی ئێمەوە سوپاسگوزاری خودا دەکات‪.‬‬ ‫‪12‬چونکە بەڕێوەبردنی ئەم خزمەتە نەک تەنها کەمیی پیرۆزەکان دابین دەکات‪ ،‬بەڵکو بە سوپاسگوزاری زۆر بۆ خوداش زۆرە‪.‬‬ ‫‪13‬لە کاتێکدا بە تاقیکردنەوەی ئەم خزمەتە خودا شکۆمەند دەکەن بەهۆی ملکەچبوونتان بۆ ئینجیلی مەسیح و دابەشکردنی ئازادانەتان بۆ‬ ‫ئەوان و هەموو مرۆڤەکان‪.‬‬ ‫‪14‬بە دوعای ئەوان بۆ ئێوە‪ ،‬کە تامەزرۆی نیعمەتێکی زۆری خودا لە ئێوەدا دەگەڕێن‪.‬‬ ‫‪15‬سوپاس بۆ خودا بۆ بەخششەکەی کە نەگێڕدراوە‪.‬‬ ‫بەشی ‪١٠‬‬ ‫‪1‬من پۆڵس خۆم بە نەرم و نیان و نەرمی مەسیح لێتان دەپاڕێمەوە‪ ،‬کە لە ئامادەبوونمدا لە نێوانتاندا خۆبەزلزانم‪ ،‬بەڵم لە ئامادەنەبوونمدا‬ ‫بوێرم بەرامبەرتان‪.‬‬ ‫‪2‬بەڵم داواتان لێدەکەم کە بوێر نەبم کاتێک ئامادە دەبم بەو متمانەیەی کە پێموایە بوێر بم بەرامبەر بە هەندێک کەس کە وا بیرمان دەکەنەوە‬ ‫وەک ئەوەی بەپێی جەستە ڕۆیشتین‪.‬‬ ‫‪3‬هەرچەندە بە جەستەدا دەڕۆین‪ ،‬بەڵم بە پێی گۆشت شەڕ ناکەین‪.‬‬ ‫( ‪4‬چونکە چەکی شەڕەکانمان جەستەیی نین‪ ،‬بەڵکو بەهێزن لە ڕێگەی خوداوە بۆ ڕووخاندنی قەڵکان‪).‬‬ ‫‪5‬فڕێدانی خەیاڵ و هەموو شتێکی بەرز کە خۆی بەرز دەکاتەوە دژی زانینی خودا و هەموو بیرکردنەوەیەک دەهێنێتە دیل بۆ گوێڕایەڵی‬ ‫مەسیح‪.‬‬ ‫‪6‬ئامادەبن بۆ تۆڵەسەندنەوە لە هەموو سەرپێچییەک‪ ،‬کاتێک گوێڕایەڵیتان جێبەجێ دەبێت‪.‬‬


‫‪ ٢‬کۆرنتیۆس‬

‫‪7‬ئایا بە ڕواڵەتی دەرەوە سەیری شتەکان دەکەن؟ ئەگەر کەسێک متمانەی بە خۆی هەبێت کە هی مەسیحە‪ ،‬با لە خۆیەوە بیر لەوە بکاتەوە‪،‬‬ ‫کە وەک چۆن هی مەسیحە‪ ،‬ئێمەش هی مەسیحین‪.‬‬ ‫‪8‬ئەگەرچی تا ڕادەیەک زیاتر شانازی بە دەسەڵتی خۆمانەوە بکەم‪ ،‬کە یەزدان بۆ بنیاتنانەوە پێی بەخشیوین نەک بۆ لەناوبردنی ئێوە‪ ،‬بەڵم‬ ‫شەرم ناکەم‪.‬‬ ‫‪9‬بۆ ئەوەی وا دەرنەکەوێت کە بە نامە ئێوە دەترسێنم‪.‬‬ ‫‪10‬چونکە نامەکانی قورسن و بەهێزن ‪.‬بەڵم بوونی جەستەی لوازە و قسەکانی سووکایەتی پێدەکرێت‪.‬‬ ‫‪11‬با کەسێکی ئاوا بیر لەوە بکاتەوە‪ ،‬کە ئێمە لە کاتی ئامادەنەبوونمان بە نامە لە قسەداین‪ ،‬لە کاتی ئامادەبوونماندا لە کرداردا وا دەبین‪.‬‬ ‫‪12‬چونکە ئێمە ناوێرین خۆمان لە ژمارەکە بکەین‪ ،‬یان خۆمان بەراورد بکەین لەگەڵ هەندێک کەس کە دەستخۆشی لە خۆیان دەکەن‪ ،‬بەڵم‬ ‫ئەوان خۆیان بە خۆیان دەپێون و خۆیان لە نێوان خۆیاندا بەراورد دەکەن‪ ،‬ژیر نین‪.‬‬ ‫‪13‬بەڵم ئێمە شانازی بە شتەکانەوە ناکەین بەبێ پێوانەی خۆمان‪ ،‬بەڵکو بەپێی ئەو ڕێسایەی کە خودا بەسەریدا دابەشی کردووین‪ ،‬پێوەرێک‬ ‫بۆ ئەوەی بگەینە ئێوە‪.‬‬ ‫‪14‬چونکە ئێمە لە پێوانەی خۆمان زیاتر درێژ ناکەینەوە‪ ،‬وەک ئەوەی دەستمان بۆ ئێوە نەگەیشتبێت‪ ،‬چونکە ئێمەش لە بانگەشەی ئینجیلی‬ ‫مەسیحدا گەیشتوینەتە لی ئێوە‪.‬‬ ‫‪15‬شانازی بە شتە بێ پێوانەییەکانمانەوە نەکەین‪ ،‬واتە بە ماندووبوونی کەسانی دیکە ‪.‬بەڵم کاتێک باوەڕتان زیاد دەبێت‪ ،‬هیوامان هەبێت کە‬ ‫بەپێی حوکمڕانیمان بە زۆری لەلیەن ئێوەوە گەورەتر دەبین‪.‬‬ ‫‪16‬بۆ ئەوەی لە ناوچەکانی ئەودیوتان ئینجیل بانگەشەی بۆ بکەین و شانازی بەو شتانەی کەسێکی ترەوە نەکەین کە بۆ دەستمان ئامادە‬ ‫کراوە‪.‬‬ ‫‪17‬بەڵم ئەوەی شانازی دەکات‪ ،‬با شانازی بە یەزدان بکات‪.‬‬ ‫‪18‬چونکە ئەوەی ستایشی خۆی دەکات‪ ،‬پەسەند نییە‪ ،‬بەڵکو ئەوەی یەزدان ستایشی دەکات‪.‬‬ ‫بەشی ‪١١‬‬ ‫‪1‬خۆزگە بە خودا دەتوانن کەمێک لە گەمژەییمدا بەرگەم بگرن‪ ،‬بەڕاستی تەحەمولم بکەن‪.‬‬ ‫‪2‬چونکە من بە ئیرەیی خوداییەوە ئیرەییتان پێ دەبەم‪ ،‬چونکە تۆم لەگەڵ یەک مێرددا هاوسەرگیری کردووە‪ ،‬تا وەک کچێکی پاک و خاوێن‬ ‫پێشکەشتان بکەم بۆ مەسیح‪.‬‬ ‫‪3‬بەڵم دەترسم‪ ،‬وەک چۆن مار بە فێڵبازییەکەی حەوای فریودا‪ ،‬بە هەمان شێوە بیرکردنەوەتان لە سادەیی کە لە مەسیحدا هەیە‪ ،‬خراپ بێت‪.‬‬ ‫‪4‬چونکە ئەگەر هاتن بانگەشەی عیسایەکی دیکە بکات کە ئێمە بانگەشەی بۆ نەکردوون‪ ،‬یان ڕۆحێکی دیکە وەربگرن کە وەرتان‬ ‫نەگرتووە‪ ،‬یان ئینجیلێکی دیکە کە قبوڵتان نەکردووە‪ ،‬دەتوانن بەرگەی بگرن‪.‬‬ ‫‪5‬چونکە پێم وایە کەمێک لە گەورەترین نێردراوان لە دواوە نەبووم‪.‬‬ ‫‪6‬بەڵم ئەگەرچی لە قسەکردندا بێئەدەب بم‪ ،‬بەڵم لە زانستدا نا ‪.‬بەڵم ئێمە لە هەموو شتێکدا لە نێوانتاندا دەرکەوتین‪.‬‬ ‫‪7‬ئایا من تاوانم کردووە لە خۆبەزلزانین بۆ ئەوەی بەرزتر ببنەوە‪ ،‬چونکە بە ئازادی ئینجیلی خودام پێ ڕاگەیاندوون؟‬ ‫‪8‬کڵێساکانی ترم دزی و کرێم لێ وەرگرت بۆ ئەوەی خزمەتتان بکەم‪.‬‬ ‫‪9‬کاتێک لەگەڵتان بووم و کەم بووم‪ ،‬هیچ کەسێک نەبووم‪ ،‬چونکە ئەوەی کەم بووم‪ ،‬براکانی مەقدۆنیا دابینیان دەکرد‪ ،‬لە هەموو شتێکدا‬ ‫خۆمم پاراستووە لە قورسایی ئێوە و هتد ئایا خۆم دەهێڵمەوە‪.‬‬ ‫‪10‬وەک چۆن ڕاستی مەسیح لە مندایە‪ ،‬کەس ڕێگریم لێناکات لەم شانازیکردنە لە ناوچەکانی ئەخایا‪.‬‬ ‫‪11‬بۆچی؟ چونکە خۆشم دەوێی نەخێر؟ خودا دەزانێت‪.‬‬ ‫‪12‬بەڵم ئەوەی دەیکەم‪ ،‬دەیکەم‪ ،‬بۆ ئەوەی بۆنە لەوان ببڕم کە ئارەزووی بۆنە ‪.‬بۆ ئەوەی شانازییان پێدەکەن‪ ،‬وەک ئێمەش بدۆزرێتەوە‪.‬‬ ‫‪13‬چونکە ئەمانە نێردراوی درۆزن و فێڵبازن و خۆیان دەگۆڕن بۆ نێردراوانی مەسیح‪.‬‬ ‫‪14‬هیچ سەرسوڕمانێک نییە ‪.‬چونکە شەیتان خۆی دەگۆڕێت بۆ فریشتەیەکی ڕووناکی‪.‬‬ ‫‪15‬بۆیە شتێکی گەورە نییە ئەگەر خزمەتکارەکانیشی بگۆڕدرێن و ببنە خزمەتکاری ڕاستودروستی ‪.‬کە کۆتاییان بەپێی کارەکانیان دەبێت‪.‬‬ ‫‪16‬دیسانەوە دەڵێم ‪:‬با کەس بە گەمژەم نەزانێت ‪.‬ئەگەر نا‪ ،‬بەڵم وەک گەمژەیەک وەرم بگرم‪ ،‬تا کەمێک شانازی بە خۆمەوە بکەم‪.‬‬ ‫‪17‬ئەوەی دەیڵێم‪ ،‬بە پێی یەزدان نایڵێم‪ ،‬بەڵکو بە گەمژەیی بەم متمانەیەی شانازییەوە دەیڵێم‪.‬‬ ‫‪18‬چونکە زۆر کەس شانازی بە جەستەوە دەکەن‪ ،‬منیش شانازی دەکەم‪.‬‬ ‫‪19‬چونکە ئێوە بە خۆشحاڵیەوە ئازاری گەمژەکان دەدەن‪ ،‬چونکە خۆتان دانا‪.‬‬ ‫‪20‬چونکە ئەگەر پیاوێک بتانخاتە کۆیلیەتی‪ ،‬ئەگەر پیاوێک بتانخوات‪ ،‬ئەگەر کەسێک لێتان وەربگرێت‪ ،‬ئەگەر پیاوێک خۆی بەرز‬ ‫بکاتەوە‪ ،‬ئەگەر پیاوێک لێتان بدات‪ ،‬ئازار دەچێژن‪.‬‬ ‫‪21‬من وەک ئەوەی باسی سەرزەنشت دەکەم‪ ،‬وەک ئەوەی لواز بووین ‪.‬بەڵم هەرکەسێک بوێر بێت‪ ،‬بە گەمژەییەوە قسە دەکەم‪ ،‬منیش‬ ‫بوێرم‪.‬‬ ‫‪22‬ئایا ئەوان عیبرین؟ منیش هەروا‪ ،‬ئایا ئەوان ئیسرائیلین؟ منیش هەروا‪ ،‬ئایا ئەوان تۆوی ئیبراهیمن؟ منیش هەروا‪.‬‬ ‫‪23‬ئایا ئەوان خزمەتکاری مەسیحن؟ (وەک گەمژەیەک قسە دەکەم )من زیاترم؛ لە کاری زۆرتر‪ ،‬لە هێڵەکانی سەرووی پێوەر‪ ،‬لە‬ ‫زیندانەکاندا زۆرتر‪ ،‬لە مردن زۆرجار‪.‬‬ ‫‪24‬لە جولەکەکان پێنج جار چل شەقم لێدرا جگە لە یەک لێدان‪.‬‬ ‫‪25‬سێ جار بە چەقۆ لێمدرا‪ ،‬جارێک بەردبارانم کرا‪ ،‬سێ جار تووشی کەشتی نوقم بووم‪ ،‬شەو و ڕۆژێک لە قووڵییدا بووم‪.‬‬


‫‪ ٢‬کۆرنتیۆس‬

‫‪26‬زۆرجار لە گەشتەکاندا‪ ،‬لە مەترسییەکانی ئاو‪ ،‬لە مەترسییەکانی تاڵنچی‪ ،‬لە مەترسییەکانی هاووڵتیانی خۆم‪ ،‬لە مەترسییەکانی گەلن‪،‬‬ ‫لە مەترسییەکانی شار‪ ،‬لە مەترسییەکانی بیابان‪ ،‬لە مەترسییەکانی دەریا‪ ،‬لە مەترسییەکانی نێوان درۆزنەکاندا برایان؛‬ ‫‪27‬لە ماندوێتی و ئازاردا‪ ،‬زۆرجار لە چاودێریکردندا‪ ،‬لە برسێتی و تینوێتیدا‪ ،‬لە ڕۆژووگرتن زۆرجار‪ ،‬لە سەرما و ڕووتیدا‪.‬‬ ‫‪28‬جگە لەو شتانەی کە لە دەرەوەن‪ ،‬ئەوەی ڕۆژانە بەسەرمدا دێت‪ ،‬خەمی هەموو کڵێساکانە‪.‬‬ ‫‪29‬کێ لوازە و من لواز نیم؟ کێ توڕە دەبێت و منیش ناسووتم؟‬ ‫‪30‬ئەگەر پێویستم بە شکۆمەندی بێت‪ ،‬شانازی بەو شتانە دەکەم کە تایبەتن بە لوازییەکانم‪.‬‬ ‫‪31‬خودا و باوکی یەزدانی مەسیحی پەروەردگارمان‪ ،‬کە بۆ هەتاهەتایە پیرۆزە‪ ،‬دەزانێت کە من درۆ ناکەم‪.‬‬ ‫‪32‬لە دیمەشق‪ ،‬حاکم لە ژێر دەستی ئارتاس پاشا شاری دیمەشقی بە گارنیۆنێکەوە پاراست‪ ،‬ویستی دەستگیرم بکات‪.‬‬ ‫‪33‬لە پەنجەرەیەکەوە لە سەبەتەیەکدا لە لی دیوارەکەوە دابەزێنم و لە دەستی ڕزگارم بوو‪.‬‬ ‫بەشی ‪١٢‬‬ ‫‪1‬بێ گومان شکۆمەندی بۆ من بەسوود نییە ‪.‬دێم بۆ بینین و وەحییەکانی یەزدان‪.‬‬ ‫‪2‬من پیاوێکم لە مەسیحدا لە سەرووی چواردە ساڵ لەمەوبەرەوە ناسی‪( ،‬ئایا لە جەستەدایە‪ ،‬ناتوانم بزانم‪ ،‬یان لە جەستە دەرچووە‪ ،‬ناتوانم‬ ‫بزانم‪ ،‬خودا دەزانێت‪) ،‬کەسێکی لەو جۆرە هەڵگیرا بۆ ئاسمانی سێیەم‪.‬‬ ‫‪3‬من پیاوێکی لەو جۆرەم ناسی‪( ،‬چ لە جەستەدا بێت یان لە دەرەوەی جەستە‪ ،‬ناتوانم بڵێم ‪:‬خودا دەزانێت‪).‬‬ ‫‪4‬چۆن هێنرایە بەهەشت و گوێی لە قسەی نەگوتراو بوو‪ ،‬کە حەڵڵ نییە مرۆڤ بیڵێت‪.‬‬ ‫‪5‬شانازی بە کەسێکی لەو جۆرە دەکەم‪ ،‬بەڵم شانازی بە خۆمەوە ناکەم‪ ،‬بەڵکو شانازی بە لوازییەکانمەوە دەکەم‪.‬‬ ‫‪6‬هەرچەندە حەزم لێیە شانازی بکەم‪ ،‬بەڵم گەمژە نابم ‪.‬چونکە ڕاستی دەڵێم‪ ،‬بەڵم ئێستا وازی لێدەهێنم‪ ،‬نەک کەس زیاتر بیرم لێبکاتەوە‬ ‫لەوەی کە من دەزانێت و گوێی لە منە»‪.‬‬ ‫‪7‬بۆ ئەوەی بەهۆی زۆری وەحیەکانەوە بەرز نەبمەوە‪ ،‬دڕکێک لە گۆشتدا پێمدرا‪ ،‬پێغەمبەری شەیتان کە لێم بدات‪ ،‬نەک لە پێوەر زیاتر‬ ‫بەرز ببمەوە‪.‬‬ ‫‪8‬بۆ ئەم شتە سێ جار لە یەزدانم پاڕایەوە‪ ،‬تا لە من دوور بکەوێتەوە‪.‬‬ ‫‪9‬پێی وتم « ‪:‬نیعمەتی من بەسە بۆ تۆ‪ ،‬چونکە هێزم لە لوازیدا تەواو دەبێت »‪.‬بۆیە بە خۆشحاڵییەوە شانازی بە لوازییەکانمەوە دەکەم‪ ،‬تاکو‬ ‫هێزی مەسیح بەسەرمدا بێت‪.‬‬ ‫‪10‬بۆیە لە پێناو مەسیحدا بە لوازی و سەرزەنشت و پێویستی و گۆشەگیری و ناڕەحەتی دڵخۆشم‪ ،‬چونکە کاتێک لواز دەبم‪ ،‬ئەوا بەهێز‬ ‫دەبم‪.‬‬ ‫‪11‬من لە شکۆمەندیدا بووم بە گەمژە ‪.‬ئێوە ناچارتان کردم‪ ،‬چونکە دەبوو لەلیەن ئێوەوە دەستخۆشیم بکردایە‪ ،‬چونکە لە هیچ شتێکدا لە‬ ‫دوای نێردراوانی سەرەکی نیم‪ ،‬هەرچەندە هیچ نەبم‪.‬‬ ‫‪12‬بەڕاستی نیشانەکانی نێردراوی لە نێوانتاندا بە هەموو سەبر و نیشانە و سەرسوڕهێنەر و کارە بەهێزەکان لە نێوانتاندا کراوە‪.‬‬ ‫‪13‬چ شتێکە کە ئێوە لە کڵێساکانی دیکە کەمتر بوون‪ ،‬مەگەر من خۆم قورس نەبووم بۆتان؟ لەم هەڵەیەم خۆشبە‪.‬‬ ‫‪14‬سەیرکە‪ ،‬بۆ جاری سێیەم ئامادەم بێمە لی ئێوە ‪.‬منیش بۆتان قورس نابم‪ ،‬چونکە من بەدوای هی ئێوەدا ناگەڕێم‪ ،‬بەڵکو تۆ‪ ،‬چونکە نابێت‬ ‫منداڵەکان بۆ دایک و باوک کۆبکەنەوە‪ ،‬بەڵکو دایک و باوک بۆ منداڵەکان‪.‬‬ ‫‪15‬من زۆر بە خۆشحاڵییەوە خەرج دەکەم و خەرج دەبم بۆ ئێوە ‪.‬هەرچەندە تا زیاتر تۆم خۆش بوێت‪ ،‬کەمتر خۆشەویست دەبم‪.‬‬ ‫‪16‬بەڵم وا بێت‪ ،‬من بارگرانیم لەسەر ئێوە نەخستە سەر‪ ،‬بەڵم بە فێڵبازی و فێڵم لێتان گرت‪.‬‬ ‫‪17‬ئایا من قازانجێکم لە ئێوە وەرگرتووە لە ڕێگەی هیچ کام لەوانەی کە بۆتانم ناردووە؟‬ ‫‪18‬داوام لە تیتۆس کرد و برایەکم لەگەڵیدا نارد ‪.‬ئایا تیتۆس قازانجی لە تۆ کرد؟ ڕۆیشتین ئێمە بە هەمان ڕۆح نەبووین؟ ڕۆیشتین ئێمە لە‬ ‫هەمان هەنگاوەکاندا نەبووین؟‬ ‫‪19‬دیسانەوە پێتان وایە ئێمە بیانووتان بۆ دەهێنینەوە؟ ئێمە لە مەسیحدا لەبەردەم خودادا قسە دەکەین‪ ،‬بەڵم خۆشەویستان‪ ،‬هەموو شتێک‬ ‫دەکەین بۆ بنیاتنانی ئێوە‪.‬‬ ‫‪20‬چونکە دەترسم کە دێم ئێوە وەک ئەوەی دەمانەوێت نەتدۆزمەوە و وەک ئەوەی ئێوە ناتانەوێت بۆتان بدۆزمەوە‪ ،‬نەک مشتومڕ و ئیرەیی‬ ‫و تووڕەیی و ناکۆکی و قسەی پشتەوە و چرپە و چرپە و چرپە و چرپە و چرپە و چرپە و چرپە ‪.‬ئاوسانی‪ ،‬گێژاو‪:‬‬ ‫‪21‬بۆ ئەوەی کاتێک دێمەوە‪ ،‬خوداکەم لە نێوانتاندا زەلیلم بکاتەوە و زۆرێک لەوانەی کە پێشتر گوناهیان کردووە‪ ،‬پەشیمان نەبمەوە و لە‬ ‫ناپاکی و زینای و شەهوەتی کە کردوویانە‪ ،‬پەشیمان نەبوومەوە‪.‬‬ ‫بەشی ‪١٣‬‬ ‫‪1‬ئەمە سێیەم جارە دێم بۆ لتان ‪.‬هەموو قسەیەک بە دەمی دوو یان سێ شایەتحاڵ چەسپێنرێت‪.‬‬ ‫‪2‬پێشتر پێم وتوون و پێشبینیتان دەکەم‪ ،‬وەک ئەوەی ئامادە بم‪ ،‬بۆ جاری دووەم ‪.‬ئێستاش لە ئامادەنەبوونم بۆ ئەوانەی تا ئێستا گوناهیان‬ ‫کردووە و بۆ هەموو ئەوانی تر دەنووسم‪ ،‬ئەگەر بگەڕێمەوە‪ ،‬بەزەییم پێ نادات‪.‬‬ ‫‪3‬لەبەر ئەوەی ئێوە بەدوای بەڵگەیەکدا دەگەڕێن کە مەسیح لە مندا قسە دەکات‪ ،‬کە بۆ ئێوە لواز نییە‪ ،‬بەڵکو لە ئێوەدا بەهێزە‪.‬‬ ‫‪4‬هەرچەندە بە لوازی لە خاچ درا‪ ،‬بەڵم بە هێزی خودا دەژی ‪.‬چونکە ئێمەش لەلی ئەو لوازین‪ ،‬بەڵم بە هێزی خودا بەرامبەر بە ئێوە‬ ‫لەگەڵیدا دەژین‪.‬‬ ‫‪5‬خۆتان بپشکنن کە ئایا لە باوەڕدا بوون یان نا ‪.‬خۆتان بسەلمێنن ‪.‬ئایا خۆتان نازانن کە عیسا مەسیح لە ئێوەدایە‪ ،‬مەگەر ڕەت نەکرێنەوە؟‬


‫‪ ٢‬کۆرنتیۆس‬

‫‪6‬بەڵم متمانەم هەیە کە دەزانن کە ئێمە ڕەتکراوە نین‪.‬‬ ‫‪7‬ئێستا لە خودا دەپاڕێمەوە کە هیچ خراپەیەک نەکەن ‪.‬نەک ئەوەی ئێمە پەسەندکراو دەرکەوین‪ ،‬بەڵکو بۆ ئەوەی ئێوە ڕاستگۆیانە بکەن‪،‬‬ ‫هەرچەندە ئێمە وەکو ڕەتکراوە بین‪.‬‬ ‫‪8‬چونکە ئێمە ناتوانین هیچ شتێک لە دژی ڕاستی بکەین‪ ،‬جگە لە ڕاستی‪.‬‬ ‫‪9‬چونکە ئێمە دڵخۆش دەبین کاتێک ئێمە لوازین و ئێوەش بەهێزن‪.‬‬ ‫‪10‬بۆیە ئەم شتانە دەنووسم کە نەم‪ ،‬نەک لە ئامادەبوونمدا تیژی بەکاربهێنم‪ ،‬بەپێی ئەو هێزەی کە یەزدان پێی بەخشیووم بۆ بنیاتنانەوە نەک‬ ‫لەناوبردن‪.‬‬ ‫‪11‬لە کۆتاییدا برایان‪ ،‬ماڵئاوا ‪.‬کامڵ بە‪ ،‬ئاسوودەیی باش بە‪ ،‬یەک عەقڵ بە‪ ،‬بە ئارامی بژی؛ خودای خۆشەویستی و ئاشتی لەگەڵتان دەبێت‪.‬‬ ‫‪12‬بە ماچێکی پیرۆز سڵو لە یەکتر بکەن‪.‬‬ ‫‪13‬هەموو پیرۆزەکان سڵوتان لێدەکەن‪.‬‬ ‫‪14‬نیعمەتی یەزدانی مەسیح و خۆشەویستی خودا و هاوبەشی ڕۆحی پیرۆز لەگەڵ هەمووتان بێت ‪.‬ئامین( ‪.‬نامەی دووەم بۆ کۆرنتیەکان لە‬ ‫فیلیپی شارێکی مەقدۆنیا لەلیەن تیتۆس و لوکاسەوە نووسراوە‪).‬‬


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Kurdish Central Sorani - The Second Epistle to the Corinthians by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu