ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ
١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
پێنج کتێبی پیرۆز لە کاتێکدا کە دەمێنێتەوە ،پیاوەکان دەستی و دەستی ژنەکەی و دەستی دوو کچەکەییان گرت .یەزدان میهرەبانی لەگەڵیدا ،هێنایانە ١٩: ١٦دەرەوە و لە دەرەوەی شار دایاننا .سەرەتای ژیان سەیرکە ،خزمەتکارەکەت نیعمەتی لەبەرچاوتدا دۆزیەوە و تۆ ڕەحمەتی خۆتت گەورەتر کرد ،کە لە ڕزگارکردنی ژیانمدا نیشانت ١٩: ١٩دام .ناتوانم بۆ شاخ ڕزگارم بێت ،نەک هەندێک خراپە بمگرێت و بمرم .سەرەتای ژیان .فەرمووی :یەزدانی پەروەردگاری ئیبراهیمی گەورەم پیرۆز بێت ،کە ئاغای منی لە میهرەبانی و ڕاستییەکەی بێبەش نەکردووە ٢٤:٢٧سەرەتای ژیان من شایستەی کەمترین هەموو میهرەبانی و هەموو ئەو ڕاستییە نیم کە بە بەندەکەت نیشانت دا .چونکە بە دارەکەم بەسەر ئەم ٣٢:١٠ئوردنەدا تێپەڕیم .ئێستاش بوومەتە دوو تیپ .سەرەتای ژیان ٣٩:٢١بەڵم یەزدان لەگەڵ یوسف بوو ،بەزەیی پێیدا و لەبەردەم پارێزەری زیندانەکەدا نیعمەتی پێدا .سەرەتای ژیان خودای گەورە لەبەردەم پیاوەکەدا بەزەییتان پێ ببەخشێت ،بۆ ئەوەی براکەی ترتان و بنیامین بنێرێت .ئەگەر لە منداڵەکانم خەمبار ٤٣: ١٤بم ،منیش خەمبارم .سەرەتای ژیان تۆ بە ڕەحمەتی خۆت ئەو گەلەت بردە دەرەوە کە ڕزگارت کردوون ،بە هێزی خۆت ڕێنماییت کردوون بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی ١٥:١٣پیرۆزت .دەرچوون ٢٠:٦بەزەیی بە هەزاران کەس کە منیان خۆشدەوێت و فەرمانەکانم دەپارێزن .دەرچوون کورسییەکی میهرەبانی لە زێڕی پاک دروست بکە ،درێژی دوو باڵ و نیو و پانی باڵ و نیوێک .دوو کەڕوبی لە زێڕ دروست بکە ،لە دوو سەری کورسی بەزەیی دروستیان بکە .کەڕوبێک لە سەرێک دروست بکە و کەڕوبەکەی تر لە سەرەکەی تر ،لە کورسی میهرەبانی کەڕوبەکان لە دوو سەرەکەی دروست بکە .کەڕوبەکان باڵەکانیان بەرز دەکەنەوە و کورسی میهرەبانی بە باڵەکانیان دادەپۆشن و ڕوویان لە یەکتر دەبێت .ڕووخساری کەڕوبەکان بەرەو کورسی میهرەبانی دەبێت .کورسی میهرەبانی لە سەرەوە لەسەر کەشتییەکە دابنێ .لە کەشتییەکەدا ئەو شایەتحاڵییە دادەنێیت کە من پێت دەدەم ».لەوێ لەگەڵت کۆدەبمەوە و لە سەرەوەی کورسی میهرەبانییەوە ،لە نێوان ئەو دوو کەڕوبییەی کە لەسەر سندوقی شایەتحاڵییە ،لەگەڵتدا قسە دەکەم ،سەبارەت بە ٢٥: ١٧ -٢٢هەموو ئەو شتانەی کە بە فەرمانی نەوەی ئیسرائیل پێت دەدەم .دەرچوون ٢٦:٣٤کورسی میهرەبانی لەسەر سندوقی شایەتحاڵی لە پیرۆزترین شوێن دادەنێیت .دەرچوون لەبەردەم ئەو پەردەیەی کە لە تەنیشت سندوقی شایەتحاڵییە ،لەبەردەم ئەو کورسییەی کە بەسەر شایەتحاڵەکەدایە ،کە لەگەڵت ٣٠: ٦کۆدەبمەوە ،بیخەیتە بەردەم .دەرچوون ٣١: ٧چادری کۆبوونەوە و سندوقی شایەتحاڵی و کورسی میهرەبانی کە لەسەریەتی و هەموو کەلوپەلی چادرەکە .دەرچوون ،وتی« :هەموو چاکەکارییەکانم لەبەردەمتدا تێدەپەڕێنم و ناوی یەزدان لەبەردەمتدا ڕادەگەیەنم .هەرکەسێک میهرەبان دەبم ٣٣: ١٩میهرەبان دەبم بەو کەسەی کە بەزەیی پێدا بێتەوە .دەرچوون
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
یەزدان لەبەردەمیدا تێپەڕی و ڕایگەیاند« :یەزدان ،یەزدانی پەروەردگار ،میهرەبان و میهرەبان و خۆڕاگر و زۆر لە چاکە و ڕاستی .پاراستنی ڕەحم بۆ هەزاران کەس ،لێخۆشبوون لە تاوان و سەرپێچی و گوناه و ئەوەش بە هیچ شێوەیەک تاوانباران پاک ٣٤: ٦ -٧ناکاتەوە؛ تاوانی باوکان لەسەر منداڵەکان و منداڵەکانی منداڵەکان ،تا نەوەی سێیەم و چوارەم .دەرچوون ٣٥: ١٢سندوق و دارەکانی لەگەڵ کورسی میهرەبانی و پەردەی پۆشاکەکە .دەرچوون کورسی میهرەبانی لە زێڕی پاک دروست کرد ،درێژی دوو باڵ و نیو بوو و پانی باڵ و نیوێک بوو .دوو کەڕوبی لە زێڕ دروست کرد ،لە یەک پارچە لێی دروست کرد ،لەسەر دوو سەری کورسی میهرەبانی .کەڕوبێک لەم لوە و کەڕوبێکی دیکە لەم لوە ،لە کورسی میهرەبانییەوە کەڕوبەکانی لە دوو سەرەکەی دروست کرد .کەڕوبەکان باڵەکانیان بەرزکردەوە و بە باڵەکانیان بەسەر کورسی میهرەبانیدا داپۆشیبوو ،ڕوویان لە یەکتر بوو .تەنانەت تا کورسی میهرەبانیش ڕووخساری کەڕوبەکان بوو .دەرچوون ٣٧: ٦ -٩ ٣٩:٣٥سندوقی شایەتحاڵی و دارەکانی و کورسی میهرەبانی .دەرچوون شایەتحاڵییەکەی برد و خستە ناو سندوقەکەوە و دارەکانی لەسەر سندوقەکە دانا و کورسی میهرەبانییەکەی سەرەوەی خستە سەر ٤٠:٢٠سندوقەکە .دەرچوون یەزدان بە موسای فەرموو« :بە هارونی براکەت بڵێ ،هەموو کات نەچێتە شوێنی پیرۆزی ناو پەردە لەبەردەم کورسی میهرەبانی ١٦:٢کە لەسەر سندوقەکەدایە .بۆ ئەوەی نەمرێت ،چونکە من لە هەوردا لەسەر کورسی میهرەبانی دەردەکەوم .لێڤیا بخورەکە دەخاتە سەر ئاگرەکە لەبەردەم یەزدان ،بۆ ئەوەی هەوری بخورەکە ئەو کورسییەی کە لەسەر شایەتحاڵییە داپۆشێت و نەمرێت .لە خوێنی گاکە وەردەگرێت و بە پەنجەی لەسەر کورسی میهرەبانی بەرەو ڕۆژهەڵت دەیڕژێنێت .لەبەردەم کورسی ڕەحمەتیدا حەوت جار لە خوێنەکە بە پەنجەی دەڕژێنێت .پاشان بزنی قوربانی گوناه کە بۆ گەلە دەکوژێت و خوێنەکەی بهێنێتە ناو پەردەیەکەوە و بەو خوێنە وەک خوێنی گاکە بکات و بەسەر کورسی میهرەبانی و لەبەردەم کورسی میهرەبانیدا بیپرژێنێت .لێڤیا ١٦: ١٣ -١٥ کاتێک موسا چووە ناو چادرەکەی کۆبوونەوە بۆ ئەوەی قسەی لەگەڵ بکات ،لە کورسی میهرەبانییەوە کە لەسەر سندوقی ٧:٨٩شایەتحاڵی بوو ،لە نێوان دوو کەڕوبەکەوە گوێی لە دەنگی کەسێک بوو کە قسەی لەگەڵ دەکرد .ژمارەکان یەزدان خۆڕاگر و میهرەبانییە ،لە تاوان و سەرپێچی خۆش دەبێت ،بە هیچ شێوەیەک تاوانباران پاک ناکاتەوە ،تاوانی باوکان بەسەر منداڵەکاندا تا نەوەی سێیەم و چوارەم بەسەردا دەسەپێنێت .لێت ببورە ،لە تاوانەکانی ئەم گەلە بە پێی گەورەیی میهرەبانیت و ١٤: ١٨ -١٩وەک چۆن لەم گەلە خۆش بوویت ،لە میسرەوە تا ئێستا .ژمارەکان (چونکە یەزدانی پەروەردگارت خودایەکی میهرەبانە) وازت لێناهێنێت و نە لەناوت دەبات و پەیمانی باوباپیرانت لەبیر ناکات کە ٤:٣١سوێندی پێداون .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٥:١٠بەزەیی بە هەزاران کەس کە منیان خۆشدەوێت و فەرمانەکانم دەپارێزن .دووبارەکردنەوەی دووبارە کاتێک یەزدانی پەروەردگارت ئەوانیان لەبەردەمتدا ڕزگار دەکات .لێیان دەدەیت و بە تەواوی لەناویان دەبەیت .پەیمانیان لەگەڵ مەکە و ڕەحمیان پێ مەکە .بۆیە بزانە یەزدانی پەروەردگارت ،ئەو خودایە ،خودای دڵسۆزە ،کە پەیمان و میهرەبانییە لەگەڵ ئەوانەی خۆشیان دەوێت و فەرمانەکانی دەپارێزن تا هەزار نەوە .بۆیە ئەگەر گوێ لەم حوکمانە بگرن و جێبەجێیان بکەن و .جێبەجێیان بکەن ،یەزدانی پەروەردگارتان ئەو پەیمان و میهرەبانییەتان بۆ دەپارێزێت کە سوێندی بۆ باوباپیرانتان خواردووە ٧:٢ ،٩،١٢دووبارەکردنەوەی دووبارە هیچ لە نەفرەت لێکراوەکە بە دەستتەوە نالکێنرێت ،تاکو یەزدان لە توندی تووڕەیی خۆی بگەڕێتەوە و بەزەییتان پێ ببەخشێت و ١٣: ١٧بەزەییتان پێدا بێتەوە و زۆرتان بکات ،وەک چۆن سوێندی بە باوباپیرانت خواردووە .دووبارەکردنەوەی دووبارە ئەی یەزدان ،میهرەبان بە گەلەکەت ئیسرائیل کە ڕزگارت کردووە و خوێنی بێتاوان مەخەنە سەر گەلی ئیسرائیل .خوێنیشیان لێ ٢١: ٨خۆش دەبێت .دووبارەکردنەوەی دووبارە
2
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
ئەی گەلن لەگەڵ گەلەکەی شاد بن ،چونکە تۆڵەی خوێنی بەندەکانی دەکاتەوە و تۆڵەی نەیارەکانی دەکاتەوە و میهرەبان دەبێت بۆ ٣٢:٤٣خاکەکەی و گەلەکەی .دووبارەکردنەوەی دووبارە
مێژوو سیخوڕەکان پیاوێکیان بینی کە لە شارەکە هاتە دەرەوە و پێیان گوت« :تکایە دەرگای چوونە ناو شارەکەمان پیشان بدە ،ئێمەش بەزەییتان پێدەدەین ».دادوەرەکان 1:24 ٧:١٥ساموئێل . ٢بەڵم میهرەبانیم لێی دوورناکەوێتەوە ،وەک چۆن لە شاولم وەرگرتووە ،کە لەبەردەمتدا لبردم ،لە کاتێکدا تۆ تەنها دوێنێ هاتوویت ،ئایا ئەمڕۆ وابکەم لەگەڵمان سەر و خوارەوە بڕۆیت؟ چونکە دەڕۆم بۆ کوێ کە دەتوانم بگەڕێوە و براکانت وەربگرمەوە ،میهرەبانی و ڕاستی لەگەڵتدا بێت 2 ».ساموئێل 15:20 ساموئێل . ٢لەگەڵ میهرەبانەکان خۆت بە میهرەبان نیشان دەدەیت و لەگەڵ مرۆڤی ڕاستگۆشدا ڕاستگۆیی خۆت نیشان دەدەیت ٢٢:٢٦ ٢٢:٥١ساموئێل . ٢ئەو تاوەری ڕزگاری پاشاکەیە ،بۆ هەتا هەتایە بەزەیی بە مەسحکراوەکەی و داود و نەوەکەیدا دێتەوە داود بە گادی گوت« :من لە تەنگانەیەکی زۆردام ،با ئێستا بکەوینە دەستی یەزدان .چونکە میهرەبانییەکانی زۆرن ،با نەکەومە دەستی مرۆڤ 2 ».ساموئێل 24:14 سلێمانیش گوتی« :تۆ میهرەبانییەکی زۆرت بە خزمەتکارەکەت داودی باوکم نیشان دا ،بەو پێیەی بە ڕاستی و ڕاستودروستی و ڕاستگۆیی لەگەڵتدا لەبەردەمتدا ڕۆیشت .ئەم میهرەبانییە گەورەیەت بۆ پاراستووە ،کە کوڕێکت پێبەخشی تا لەسەر تەختەکەی ٣:٦دابنیشێت ،وەک ئەمڕۆ .یەکەمی پاشاکان ئینجا گوتی« :یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل ،هیچ خودایەک وەک تۆ نییە ،لە ئاسمانی سەرەوە و لە ژێر زەویدا ،پەیمان و ٨:٢٣میهرەبانی لەگەڵ خزمەتکارەکانت بپارێزێت کە بە هەموو دڵیان لەبەردەمتدا دەڕۆن .یەکەمی پاشاکان ٢٠:٣١خزمەتکارەکانی پێیان گوت« :ئەوەتا ئێستا بیستوومانە کە پاشاکانی بنەماڵەی ئیسرائیل پاشای میهرەبانن .یەکەمی پاشاکان ١٦:٣٤سوپاسی یەزدان بکە .چونکە چاکە؛ چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .یەکەمی تەمەنەکان لەگەڵ ئەوانیشدا هیمان و یەدوتون و ئەوانی دیکە کە هەڵبژێردراون ،کە بە ناویان دەربڕدراون ،سوپاسی یەزدان بکەن ،چونکە ١٦:٤١میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .یەکەمی تەمەنەکان من باوکی دەبم و ئەویش کوڕم دەبێت ،بەزەیی خۆم لێی لێ وەرناگرم ،وەک چۆن لە پێش تۆوە ڕەحمەتیم لێ وەرگرتووە .یەکەمی ١٧:١٣تەمەن داود بە گادی گوت« :من لە تەنگانەیەکی زۆردام ،با ئێستا بکەومە دەستی یەزدان .چونکە میهرەبانییەکانی زۆر گەورەن ،بەڵم با ٢١: ١٣نەکەومە دەستی مرۆڤ ».یەکەمی تەمەن ئینجا داود نەخشی پەنجەرە و ماڵەکانی و گەنجینەکانی و ژوورەکانی سەرەوە و ژوورەکانی ناوەوەی و شوێنی کورسی میهرەبانی بە سلێمان کوڕەکەی دا .یەکەمی تەمەن 28:11 ٢ ١:٨ی تەمەن ».سلێمان بە خودای گوت« :بەزەییت بە داودی باوکمدا بەزەیی و منت کردە پاشایەتی لە جیاتی ئەو هەروەک چۆن شمشاڵژەنەکان و گۆرانیبێژەکان وەک یەک دەنگ بوون ،لە ستایشکردن و سوپاسگوزاری یەزدان یەک دەنگیان ».لێدا .کاتێک بە شمشاڵ و سەمبڵ و ئامێری مۆسیقا دەنگیان بەرزکردەوە و ستایشیان بۆ یەزدان کرد و گوتیان« :چونکە چاکە ٢ ٥:١٣ی تەمەن .چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە ،ئەو کاتە ماڵەکە پڕ بوو لە هەورێک ،ماڵی یەزدان
3
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل ،هیچ خودایەک وەک تۆ لە ئاسمان و لە زەویدا نییە .پەیمان دەپارێزن و بەزەیی بە خزمەتکارەکانتدا دەڕۆن ،کە بە هەموو دڵیان لەبەردەمتدا دەڕۆن .ئەی یەزدانی پەروەردگار ،ڕووخساری مەسحکراوەکەت ,42هەڵمەگەڕێنەوە ،میهرەبانییەکانی داود بەندەکەت لەبیر بکە 2 .تەمەنەکان 6:14 کاتێک هەموو نەوەی ئیسرائیل بینیان چۆن ئاگرەکە دابەزیوە و شکۆمەندی یەزدان بەسەر ماڵەکەدا ،بە ڕووخسارەوە کڕنۆشیان .بردە سەر زەوی و لەسەر شەقامەکە کڕنۆشیان برد و پەرستشیان کرد و ستایشیان بۆ یەزدان کرد و گوتیان« :چونکە چاکە چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .کاهینەکانیش لە ئەرکەکانیان چاوەڕوان بوون ،لێڤییەکانیش بە ئامێری مۆسیقای یەزدان کە داودی پاشا بۆ ستایشکردنی یەزدان دروستی کردبوو ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە دەمێنێتەوە ،کاتێک داود بە ٢ ٧:٣ ،٦ی تەمەن .خزمەتەکەیان ستایشی دەکرد .کاهینەکان شمشاڵیان لەبەردەمیان لێدا و هەموو ئیسرائیل وەستابوون کاتێک ڕاوێژی لەگەڵ گەل کرد ،گۆرانیبێژانی بۆ یەزدان دانا ،کە ستایشی جوانی پیرۆزی بکەن ،کاتێک لەبەردەم سوپاکەدا ٢ ٢٠:٢١ی تەمەن .دەچوونە دەرەوە و بڵێن :یەزدان ستایش بکەن .چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە چونکە ئەگەر ڕوو لە یەزدان بکەنەوە ،براکانتان و منداڵەکانتان لەبەردەم ئەوانەی دیلیان دەبەن ،بەزەیییان پێدا دێتەوە ،تاکو .بگەڕێنەوە بۆ ئەم خاکە ،چونکە یەزدانی پەروەردگارتان میهرەبان و میهرەبانە ،ئەگەر بگەڕێنەوە لی ئەو ڕووتان لێ لنادات ٢ ٣٠: ٩ی تەمەن بە ستایشکردن و سوپاسگوزاری بۆ یەزدان گۆرانییان دەگوت .چونکە چاکە ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتا هەتایە بەرامبەر بە ئیسرائیل بەردەوامە ».هەموو گەل بە هاوارێکی گەورە هاواریان دەکرد ،کاتێک ستایشیان بۆ یەزدان دەکرد ،چونکە بناغەی ماڵی ٣:١١یەزدان دانرابوو .عەزرا لەبەردەم پاشا و ڕاوێژکارەکانی و هەموو سەرۆکە بەهێزەکانی پاشادا ڕەحمەتی بۆ کردم .منیش بەهێز بووم ،وەک چۆن دەستی ٧:٢٨یەزدانی پەروەردگارم لەسەرم بوو ،سەرکردەکانی ئیسرائیلم کۆکردەوە تا لەگەڵمدا سەرکەون .عەزرا چونکە ئێمە کۆیلیەتی بووین؛ بەڵم خوداکەمان لە کۆیلیەتیماندا وازی لێ نەهێناین ،بەڵکو لەبەردەم پاشاکانی فارسدا ڕەحمەتی بۆ کردین ،تا زیندووکردنەوەیەکمان پێبدات ،ماڵی خوداکەمان دابنێت و وێرانەکانی چاک بکاتەوە و دیوارێکمان پێبدات لە یەهودا و ٩:٩ئۆرشەلیم .عەزرا گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگاری ئاسمان ،خودای گەورە و ترسناک ،کە پەیمان و میهرەبانی بۆ ئەو کەسانە دەپارێزێت کە خۆشیان دەوێت و فەرمانەکانی جێبەجێ دەکەن .ئەی پەروەردگار ،لێت دەپاڕێمەوە ،با ئێستا گوێت لە دوعای بەندەکەت و دوعای بەندەکانت بێت ،کە ئارەزووی ترسان لە ناوت دەکەن ،ئەمڕۆش سەرفراز بن ،بەندەکەت ،ئەمڕۆش بەزەیی پێ ببەخشە .چونکە ,11من جام هەڵگری پاشا بووم .نەحەمی 1:5 ڕەتیان کردەوە گوێڕایەڵی بن و بیریان لەو سەرسوڕهێنەرانە نەبوو کە لە نێوانیاندا کردووتە .بەڵم ملیان ڕەق کردەوە و لە یاخیبوونیاندا کاپتنێکی دیاری کرد بۆ گەڕانەوە بۆ کۆیلیەتی خۆیان ،بەڵم تۆ خودایەکی ئامادەیت بۆ لێخۆشبوون ،میهرەبان و میهرەبانیت ،درەنگ لە توڕەبوون و میهرەبانیت ،و وازت لێ نەهێناون .بەڵم تۆ بە میهرەبانییە جۆراوجۆرەکانتەوە لە بیابان وازت لێ نەهێناون ،ستوونی هەورەکە بە ڕۆژ لێیان دوور نەکەوتەوە و ڕێبەرایەتیان بکات لە ڕێگاکەدا .نە ستوونی ئاگر لە شەودا ،بۆ ئەوەی ڕووناکییان پیشان بدات و ئەو ڕێگایەی کە دەبێ تێیدا بڕۆن .هەربۆیە ڕادەستی دوژمنەکانیان کرد ،کە بێزاریان دەکرد ،لە کاتی تەنگانەیان کە هاواریان بۆ کردیت ،لە ئاسمانەوە گوێت لێیان بوو .بەپێی میهرەبانییە فرەچەشنەکانت ڕزگارکەرت پێبەخشیون ،کە لە دەستی دوژمنەکانیان ڕزگاریان کرد .بەڵم دوای پشوودان ،جارێکی تر خراپەیان لەبەردەمتدا کردەوە ،بۆیە تۆ لە دەستی دوژمنەکانیاندا جێتهێشت ،تا دەسەڵتیان بەسەردا هێنا ،بەڵم کاتێک گەڕانەوە و هاواریان بۆ کردیت ،لە ئاسمانەوە گوێت لێیان بوو .زۆر جاریش بەپێی میهرەبانییەکانت ڕزگارت کردوون؛ بەڵم لەبەر میهرەبانییە گەورەکانت بە تەواوی لەناوت نەبرد و وازت لێ نەهێنا .چونکە تۆ خودایەکی میهرەبان و میهرەبانیت .کەواتە ،خودای گەورە و بەهێز و ترسناکمان ،کە پەیمان و میهرەبانی دەپارێزیت ،با هەموو ئەو ناڕەحەتیانەی کە بەسەر ئێمە و پاشاکانمان و سەرکردەکانمان و کاهینەکانمان و پێغەمبەرەکانمان و باوباپیرانمان و هەموو گەلەکەتدا هاتووە ،لە سەردەمی پاشاکانی ئاشوورەوە تا ئەمڕۆ ،کەم دەرنەچێت .نەحەمی ٩:١٧ ، ١٩،٢٧-٢٨،٣١-٣٢ فەرمانم بە لێڤیەکان کرد کە خۆیان پاک بکەنەوە و بێنە و دەروازەکان بپارێزن ،بۆ ئەوەی ڕۆژی شەممە پیرۆز بکەن .ئەی خودای ١٣:٢٢من لەم بارەیەوە بیرم بکەرەوە و بە پێی گەورەیی میهرەبانیت بەزەییم پێ ببەخشە .نەحەمی
4
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
هۆنراوە ٣٧:١٣ئەو دەیکات ،جا بۆ ڕاستکردنەوە بێت ،یان بۆ خاکەکەی ،یان بۆ میهرەبانی .ئەیوب (بۆ سەرۆکی مۆسیقاژەنی نێگینۆت ،زبورێکی داود ).گوێم لێ بگرە کاتێک بانگ دەکەم ،ئەی خودای ڕاستودروستیم ،تۆ گەورەت ٤:١کردم کاتێک لە ناڕەحەتیدا بووم .ڕەحمم پێ بکە و گوێ لە دوعاکەم بگرە .زبور ٥:٧بەڵم من بە زۆری میهرەبانیتەوە دەچمە ماڵەکەتەوە و لە ترسی تۆ بەرەو پەرستگای پیرۆزەکەت دەپەرستم .زبور ،ئەی یەزدان ڕەحمم پێ بکە .چونکە من لوازم :ئەی یەزدان چاکم بکەرەوە .چونکە ئێسکەکانم بێزارن .ئەی یەزدان بگەڕێوە ٦:٢ ،٤گیانم ڕزگار بکە ،ئای لە پێناو میهرەبانیت ڕزگارم بکە .زبور .ئەی یەزدان ڕەحمم پێ بکە .ئەو ناخۆشیانەی من لەبەرچاو بگرن کە ڕقیان لێمە ،تۆ کە لە دەروازەکانی مردن بەرزم دەکەیتەوە ٩:١٣زبور ١٣: ٥بەڵم من پشتم بە ڕەحمەتی تۆ بەستووە؛ دڵم بە ڕزگاربوونت شاد دەبێت .زبور لەگەڵ میهرەبانەکان خۆت بە میهرەبان نیشان دەدەیت؛ لەگەڵ پیاوێکی ڕاستگۆدا ڕاستگۆیی خۆت نیشان دەدەیت؛ ڕزگارییەکی ١٨:٢٥ ،٣٠گەورە دەدات بە پاشاکەی؛ بۆ هەتا هەتایە بەزەیی بە مەسحکراوەکەی و داود و نەوەکەیدا دێتەوە .زبور ٢١: ٧چونکە پاشا پشتی بە یەزدان بەستووە و بە میهرەبانی بەرزترین ناجووڵێت .زبور ٢٣: ٦بەڕاستی چاکە و میهرەبانی بە درێژایی ژیانم بەدوایمدا دێن و بۆ هەتاهەتایە لە ماڵی یەزدان نیشتەجێ دەبم .زبور ئەی یەزدان ،میهرەبانییە ناسکەکانت و میهرەبانییەکانت لەبیر بکە .چونکە ئەوان لە کۆنەوە بوون .گوناهەکانی گەنجیم و سەرپێچیەکانم لەبیر مەکە ،ئەی یەزدان ،بە پێی میهرەبانیت لە پێناو چاکەی خۆتدا من لەبیر بکە .هەموو ڕێگاکانی یەزدان میهرەبانی و ڕاستین بۆ ئەوانەی پەیمان و شایەتحاڵیەکانی دەپارێزن .ڕوو لە من بکە و ڕەحمم پێ بکە .چونکە من وێران و ٢٥:٦ -٧،١٠،١٦ئازارم .زبور ٢٦: ١١بەڵم منیش بە یەکپارچەیی خۆمدا دەڕۆم ،بمفرۆشن و میهرەبان بن .زبور ٢٧: ٧ئەی یەزدان ،گوێ بگرە کاتێک بە دەنگم هاوار دەکەم ،بەزەییم پێدا بێتەوە و وەڵمم بدەرەوە .زبور ٣٠:١٠ئەی یەزدان گوێ بگرە و بەزەییم پێدا بێتەوە ،یەزدان تۆ یارمەتیدەرم بە .زبور من دڵخۆش دەبم و دڵخۆش دەبم بە میهرەبانیت ،چونکە تۆ ناڕەحەتی منت لەبەرچاو گرتووە .تۆ ڕۆحی منت لە ناخۆشیدا ناسیوە؛ ئەی یەزدان بەزەییم پێدا بێتەوە ،چونکە من لە تەنگانەدام ،چاوم بە خەم و پەژارە ،بەڵێ ،گیان و سکم .ڕووخسارت بەسەر ٣١:٧ ،٩،١٦بەندەکەتدا بدرەوشێنەوە ،لە پێناو میهرەبانیت ڕزگارم بکە .زبور ٣٢:١٠خەم و پەژارە بۆ خراپەکاران زۆر دەبێت ،بەڵم ئەوەی پشت بە یەزدان بەستووە ،میهرەبانی دەوری دەدات .زبور سەیرکە ،چاوی یەزدان لەسەر ئەوانەیە کە لێی دەترسن ،چاوی ئەوانەن کە هیوایان بە میهرەبانییەکەی هەیە .یەزدان ،با ٣٣:١٨ ،٢٢میهرەبانیت بەسەرماندا بێت ،بەو پێیەی هیوامان پێت هەیە .زبور ٣٦:٥ئەی یەزدان ،میهرەبانیت لە ئاسمانەکاندایە .وە دڵسۆزیت دەگاتە هەورەکان .زبور خراپەکار قەرز دەکات و نایداتەوە ،بەڵم ڕاستودروست بەزەیی پێدەبەخشێت و دەبەخشێت .هەمیشە میهرەبان و قەرز دەدات .وە ٣٧:٢١ ،٢٦تۆوەکەی بەرەکەتدارە .زبور ٤٠:١١ئەی یەزدان ،میهرەبانییە ناسکەکانت لە من مەپارێزە ،با میهرەبانیت و ڕاستییەکانت بەردەوام بمپارێزن .زبور 5
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
گوتم :یەزدان ،میهرەبان بە لەگەڵم ،گیانم چاک بکەرەوە .چونکە گوناهم لە دژی تۆ کردووە ».بەڵم تۆ ئەی یەزدان ،میهرەبان بە ٤١:٤ ،١٠لەگەڵم و زیندووم بکەرەوە ،تا تۆڵەیان بۆ بدەمەوە .زبور ٤٤:٢٦بۆ یارمەتیمان هەستە و لە پێناو میهرەبانیت ڕزگارمان بکە .زبور (بۆ سەرۆکی مۆسیقاژەن ،زبورێکی داود ،کاتێک ناتان پێغەمبەر هاتە لی ،دوای ئەوەی چووە باتشەبا ).خودایە ،بەپێی ٥١: ١میهرەبانیت بەزەییم پێدا بێتەوە ،بەپێی زۆری میهرەبانییە ناسکەکانت سەرپێچیەکانم بسڕەوە .زبور ٥٢:٨بەڵم من وەک زەیتونێکی سەوزم لە ماڵی خودادا :متمانەم بە ڕەحمەتی خودا هەیە بۆ هەمیشە و هەمیشە .زبور (،بۆ سەرۆکی مۆسیقاژەنی یۆناتێلمرچۆکیم ،میختامی داود ،کاتێک فەلەستینییەکان لە گات بردیان ).خودایە ،میهرەبان بە لەگەڵم ٥٦:١چونکە مرۆڤ دەیویست قووتم بدات .ئەو ڕۆژانە شەڕ دەکات ستەمم لێدەکات .زبور (،بۆ سەرۆکی مۆسیقاژەن ،ئەلتاشیت ،میختامی داود ،کاتێک لە ئەشکەوتەکە لە شاول هەڵهات ).ئەی خودایە ،میهرەبان بە لەگەڵم چونکە گیانم متمانەی بە تۆیە ،بەڵێ ،لە سێبەری باڵەکانتدا پەنا دەبەمەوە ،تا ئەم بەڵیانە تێدەپەڕن .لە ئاسمانەوە دەنێرێت و لە سووکایەتی ئەو کەسە ڕزگارم دەکات کە دەیەوێت قووتم بدات .سەلح .خودا ڕەحمەتی خۆی و ڕاستییەکەی دەنێرێت .چونکە ٥٧:١ ،٣،١٠میهرەبانیت بۆ ئاسمانەکان زۆرە و ڕاستیت بۆ هەورەکان .زبور کەواتە ئەی یەزدانی پەروەردگاری سوپاسالر ،خودای ئیسرائیل ،بەئاگابە بۆ ئەوەی سەردانی هەموو نەتەوەکان بکەیت ،بەزەیی بە هیچ سەرپێچیکارێکی خراپ مەبە .سەلح .خودای میهرەبانی من ڕێگریم لێدەکات :خودا ڕێگەم پێدەدات ئارەزووی خۆم لەسەر دوژمنەکانم ببینم .بەڵم من گۆرانی لە دەسەڵتی تۆ دەڵێم؛ بەڵێ ،بەیانی بە دەنگی بەرز گۆرانی بۆ ڕەحمەتی تۆ دەڵێم ،چونکە تۆ لە .ڕۆژی تەنگانەمدا بەرگری و پەناگە بوویت .ئەی هێزم ،گۆرانی بۆ تۆ دەڵێم ،چونکە خودا بەرگری منە و خودای میهرەبانییە ،10،16-17زبور 59:5 ٦١: ٧بۆ هەمیشە لەبەردەم خودادا دەمێنێتەوە :ئەی ڕەحمەت و ڕاستی ئامادە بکە ،کە بتوانێت بیپارێزێت .زبور ٦٢: ١٢هەروەها ئەی پەروەردگار ،میهرەبانی هی تۆیە ،چونکە تۆ بە پێی کارەکانی پاداشتی هەر کەسێک دەدەیتەوە .زبور ٦٦:٢٠سوپاس بۆ خودا کە دوعای منی لێ نەگەڕاندەوە و نە ڕەحمەتی خۆی لە من .زبور (بۆ سەرۆکی مۆسیقاژەنی نێگینۆت ،زبورێک یان گۆرانییەک ).خودا میهرەبان بێت لەگەڵمان و بەرەکەتمان پێ ببەخشێت؛ و ٦٧:١ڕووخساری بەسەرماندا بدرەوشێتەوە؛ سەلح .زبور بەڵم سەبارەت بە من ،دوعای من بۆ تۆیە ،ئەی یەزدان ،لە کاتێکی پەسەندکراودا :ئەی خودایە ،بە زۆری میهرەبانیت گوێم لێ بگرە ،بە ڕاستی ڕزگاربوونت .ئەی یەزدان گوێم لێ بگرە؛ چونکە میهرەبانیت باشە ،بەپێی زۆری میهرەبانییە ناسکەکانت ڕووم ٦٩:١٣ ،١٦لێ بکە .زبور ئایا ڕەحمەتەکەی پاک و خاوێنی بۆ هەمیشە نەماوە؟ ئایا بەڵێنەکەی بۆ هەمیشە شکست دەهێنێت؟ ئایا خودا لەبیری کردووە ٧٧: ٨ -٩میهرەبان بێت؟ ئایا بە تووڕەییەوە میهرەبانییە ناسکەکانی داخستووە؟ سەلح .زبور ئەی تاوانەکانی پێشوومان لەبیر مەکە ،با میهرەبانییە ناسکەکانت بە خێرایی ڕێگریمان لێ بکەن ،چونکە ئێمە زۆر نزم ٧٩:٨بووینەتەوە .زبور ئەی یەزدان ڕەحمەتی خۆتمان پێ ببەخشە و ڕزگاری خۆتمان پێ ببەخشە .ڕەحمەت و ڕاستی پێکەوە کۆدەبنەوە؛ ڕاستودروستی ٨٥:٧ ،١٠و ئارامی یەکتریان ماچ کردووە .زبور ئەی پەروەردگار ،میهرەبان بە لەگەڵم ،چونکە من ڕۆژانە هاوارت بۆ دەکەم .چونکە تۆ پەروەردگار ،باشیت و ئامادەیت بۆ لێخۆشبوون .و میهرەبانی بۆ هەموو ئەوانەی بانگت دەکەن .چونکە ڕەحمەتی تۆ بۆ من گەورەیە ،ڕۆحی منت لە دۆزەخی نزم ڕزگار کرد .بەڵم تۆ ئەی پەروەردگار ،خودایەکی پڕ لە بەزەیی و میهرەبان و خۆڕاگر و پڕ لە میهرەبانی و ڕاستییت .ڕووم
6
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
٨٦:٣ ، ٥،١٣، ١٥بکەوە و بەزەییم پێدا بێتەوە .هێزی خۆت بدە بە خزمەتکارەکەت و کوڕی کەنیزەکەکەت ڕزگار بکە ».زبور١٦ (مەشیل لە ئیتانی عەزرا ).من بۆ هەمیشە گۆرانی بۆ میهرەبانییەکانی یەزدان دەڵێم ،بە دەمم دڵسۆزی تۆ بۆ هەموو نەوەکان ئاشکرا دەکەم .چونکە وتم :میهرەبانی بۆ هەمیشە بنیات دەنێت ،دڵسۆزیت لە ئاسمانەکاندا جێگیر دەکەیت .دادپەروەری و دادپەروەری شوێنی نیشتەجێبوونی تەختە ،میهرەبانی و ڕاستی لەبەردەمتدا دەڕۆن .بەڵم دڵسۆزی و میهرەبانیم لەگەڵیدا دەبێت ،بە ٨٩:١ناوی منەوە قۆچەکەی بەرز دەبێتەوە .ڕەحمەتی خۆم بۆ هەتاهەتایە بۆی دەپارێزم و پەیمانم لەگەڵیدا دەوەستێت .زبور٢،١٤،٢٤،٢٨ ٩٠:١٤ئەی زوو بە ڕەحمەتی خۆت تێرمان بکە؛ بۆ ئەوەی بە درێژایی ڕۆژەکانمان شاد بین و دڵخۆش بین .زبور ٩٤: ١٨کاتێک گوتم :پێم دەخلیسکێت .بەزەیی تۆ ،ئەی یەزدان ،منی هەڵگرت .زبور ئەو میهرەبانی و ڕاستییەکەی بەرامبەر بە بنەماڵەی ئیسرائیل لەبیر کردووە ،هەموو کۆتاییەکانی زەوی ڕزگاری خوداکەمانیان ٩٨:٣بینیوە .زبور ١٠٠:٥چونکە یەزدان چاکە .ڕەحمەتی ئەو هەمیشەییە؛ ڕاستییەکەی تا هەموو نەوەکان دەمێنێتەوە .زبور ( ١٠١: ١زبورێکی داود ).گۆرانی بۆ میهرەبانی و دادگایی دەڵێم ،ئەی یەزدان گۆرانی بۆ تۆ دەڵێم .زبور ١٠٢:تۆ هەڵدەستیت و بەزەیی بە سیهۆندا بێتەوە ،چونکە کاتی ڕەزامەندی بەسەریدا هاتووە ،بەڵێ ،کاتی دیاریکراو هاتووە .زبور ١٣ کێ ژیانت لە لەناوچوون ڕزگار دەکات؛ تاجی میهرەبانی و میهرەبانی و میهرەبانی ناسکت لەسەر دادەنێت؛ یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .چونکە وەک چۆن ئاسمان لە سەرووی زەویەوە بەرزە ،میهرەبانییەکەی بەرامبەر بەو کەسانە گەورەیە کە لێی دەترسن .بەڵم میهرەبانی یەزدان لە ئەبەدەوە تا هەتاهەتایە لەسەر ئەوانەی لێی دەترسن و ١٠٣: ٤،٨،١١،١٧ڕاستودروستییەکەی بۆ منداڵنی منداڵە .زبور ستایشی یەزدان بکەن .سوپاسی یەزدان بکە .چونکە چاکە ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .باوباپیرانمان لە سەرسوڕهێنەرەکانی تۆ لە میسر تێنەگەیشتن .زۆری میهرەبانییەکانتیان لەبیر نەکرد؛ بەڵم لە دەریادا ،تەنانەت لە دەریای ١٠٦:١ ،٧،٤٥سووریشدا وروژاندی .ئینجا پەیمانەکەی بۆیان بیر هێنایەوە و بەپێی زۆری میهرەبانییەکانی تەوبەی کرد .زبور ١٠٧: ١سوپاسی یەزدان بکە ،چونکە چاکە ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .زبور ١٠٨:٤چونکە میهرەبانیت لە ئاسمانەکان زۆرە ،ڕاستیەکەت دەگاتە هەورەکان .زبور با هیچ کەسێک نەبێت کە ڕەحمەتی پێ بکات ،با کەسیش نەبێت کە ڕەحمەتی منداڵە بێ باوکەکانی بکات .چونکە بیری هێنایەوە کە بەزەیی نەدات ،بەڵکو گۆشەگیری لە هەژار و هەژار دەکرد ،تەنانەت دڵشکاوەکانیش بکوژێت .بەڵم ئەی خودایە یەزدان ،لەبەر ناوی خۆت بۆم بکە ،چونکە میهرەبانیت باشە ،ڕزگارم بکە .ئەی یەزدانی پەروەردگارم ،یارمەتیم بدە ،بەپێی ڕەحمەتی خۆت ١٠٩:١٢ ،١٦،٢١،٢٦ڕزگارم بکە .زبور ئەی یەزدان ،نەک بۆ ئێمە ،نەک بۆ ئێمە ،بەڵکو شکۆمەندی بە ناوی خۆت بدە ،لەبەر میهرەبانیت و لە پێناو ڕاستی خۆت .زبور ١١٥: ١ ١١٦: ٥یەزدان میهرەبان و ڕاستگۆیە .بەڵێ ،خوداکەمان میهرەبانە .زبور ١١٧:٢چونکە میهرەبانییەکەی بەرامبەرمان زۆرە ،ڕاستی یەزدان بۆ هەتاهەتایە بەردەوامە .ستایشی یەزدان بکەن .زبور
7
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
.سوپاسی یەزدان بکە .چونکە چاکە ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .ئێستا با ئیسرائیل بڵێت :میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .ئێستا با ماڵی هارون بڵێن :میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .ئێستا ئەوانەی لە یەزدان دەترسن با بڵێن :میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە ١١٨: ١ -٤،٢٩سوپاسی یەزدان بکە .چونکە چاکە ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .زبور ئەی یەزدان ،با میهرەبانیت بۆ منیش بێت ،ڕزگاری تۆ ،بەپێی قسەکەت .بە هەموو دڵم داوای نیعمەتم کرد ،بەپێی قسەکەت میهرەبان بە لەگەڵم .ئەی یەزدان ،زەوی پڕە لە میهرەبانیت ،ڕێساکانت فێرم بکە .با میهرەبانیت بۆ دڵنەواییم بێت ،بەپێی قسەکەت بۆ بەندەکەت .با میهرەبانییە ناسکەکانت بێتە لم ،تا بژیم ،چونکە یاساکەت دڵخۆشی منە .بەپێی ڕەحمەتی خۆت مامەڵە لەگەڵ .بەندەکەت بکە و ڕێساکانتم فێر بکە .سەیرم بکە و میهرەبان بە لەگەڵم ،وەک چۆن لەگەڵ ئەوانەی ناوتیان خۆشدەوێت دەیکەیت ١١٩: ٤١،٥٨،٦٤،٧٦ئەی یەزدان ،میهرەبانییە ناسکەکانت گەورەن ،بەپێی حوکمەکانت زیندووم بکەرەوە .زبور٧٧،١٢٤،١٣٢،١٥٦ سەیرکە ،وەک چۆن چاوی خزمەتکاران سەیری دەستی ئاغاکانیان دەکات و وەک چاوی کچێک سەیری دەستی خاتوونەکەی دەکات .بۆیە چاوەکانمان چاوەڕوانی یەزدانی پەروەردگارمانن ،تا بەزەییمان پێدا بێتەوە .یەزدان ،ڕەحممان پێ بکە ،ڕەحممان پێ ١٢٣:٢ -٣بکە ،چونکە زۆر پڕ بووین لە سووکایەتیکردن .زبور ١٣٠: ٧با ئیسرائیل هیوای بە یەزدان هەبێت ،چونکە لی یەزدان میهرەبانی هەیە و ڕزگارکردنی زۆر لەگەڵیدا هەیە .زبور ١٣٦زبور .سوپاسی یەزدان بکە .چونکە چاکە ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 1 .سوپاسی خودای خوداوەندەکان بکە ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 2 .سوپاس بۆ یەزدانی ئاغاکان ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 3 .بۆ ئەو کەسەی کە تەنها سەرسوڕهێنەرە گەورەکان دەکات ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 4 .بۆ ئەو کەسەی بە حیکمەت ئاسمانەکانی دروست کردووە ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 5 .بۆ ئەو کەسەی کە زەوی بۆ سەر ئاوەکان درێژکردەوە ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 6 .بۆ ئەو کەسەی کە ڕووناکی گەورەی دروست کرد ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 7 .خۆر بە ڕۆژ حوکمڕانی بکات ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 8 .مانگ و ئەستێرەکان بە شەو حوکمڕانی بکەن ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 9 .بۆ ئەو کەسەی کە میسری لە یەکەم منداڵەکانیاندا ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 10. 10 .ئیسرائیلیشی لە نێوانیان دەرهێنا ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 11 .بە دەستێکی بەهێز و بە قۆڵێکی درێژ ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 12. 12 .بۆ ئەو کەسەی کە دەریای سووری بەسەر بەشەکاندا دابەش کرد ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 13 .ئیسرائیلیشی بەناودا تێپەڕاند ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 14 .بەڵم فیرعەون و سوپاکەی لە دەریای سووردا ڕووخاند ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 15 .بۆ ئەو کەسەی گەلەکەی بە بیاباندا برد ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 16 .بۆ ئەو کەسەی لە پاشا گەورەکانی برد ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 17 .پاشا بەناوبانگەکانی کوشت ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 18 .سیحۆنی پاشای ئەمۆرییەکان ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 19 .ئۆگی پاشای باشان ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 20 .خاکەکەیان بەخشی بە میرات ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 21 .میراتێکە بۆ ئیسرائیل بەندەی ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 22. 22 .ئەو لە سایەی نزمدا ئێمەی لەبیر کرد ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 23 .ئێمەی لە دوژمنەکانمان ڕزگار کرد ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 24 .ئەو کەسە خۆراک دەدات بە هەموو گۆشتێک ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 25 .سوپاسی خودای ئاسمان بکە ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە 26 یەزدان ئەوەی پەیوەندی بە منەوە هەیە ،تەواو دەکات ،ئەی یەزدان ،میهرەبانیت بۆ هەتاهەتایە ،واز لە کارەکانی دەستی خۆت ١٣٨:٨مەهێنە .زبور ١٤٣: ١٢لە میهرەبانیت دوژمنەکانم ببڕە و هەموو ئەوانەی گیانم دەناڵێنن لەناو ببە ،چونکە من بەندەی تۆم .زبور
8
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
یەزدان میهرەبان و پڕ لە بەزەییە .خاو لە توڕەیی و بەزەیی زۆر .یەزدان لەگەڵ هەمووان چاکە ،میهرەبانییەکەی بەسەر هەموو ١٤٥: ٨ -٩کارەکانیدایە .زبور ١٤٧: ١١یەزدان دڵخۆش دەبێت بەوانەی لێی دەترسن و ئەوانەی هیوایان بە میهرەبانییەکەی هەیە .زبور ٣:٣با میهرەبانی و ڕاستی وازت لێ نەهێنن ،بە ملی خۆتەوە بیانبەستە .لەسەر مێزی دڵت بیاننووسە .پەندەکانی ١١:مرۆڤی میهرەبان چاکە لەگەڵ ڕۆحی خۆی دەکات ،بەڵم ئەوەی دڕندە دەبێت جەستەی خۆی تووشی کێشە دەکات .پەندەکانی ١٧ ١٢: ١٠مرۆڤی ڕاستودروست گرنگی بە ژیانی دڕندەکەی دەدات ،بەڵم میهرەبانی ناسکی خراپەکاران دڕندەیە .پەندەکانی ئەوەی دراوسێی خۆی سووکایەتی پێدەکات گوناه دەکات ،بەڵم ئەوەی بەزەیی بە هەژاردا بێتەوە ،بەختەوەرە .ئایا هەڵە ناکەن کە خراپە دابڕێژن؟ بەڵم میهرەبانی و ڕاستی بۆ ئەوانەی چاکە دادەڕێژن دەبێت .ئەوەی هەژار دەچەوسێنێتەوە سەرزەنشتی ١٤: ٢١ -٢٢،٣١دروستکەرەکەی دەکات ،بەڵم ئەوەی ڕێزی لێبگرێت ،بەزەیی بە هەژاردا دێتەوە .پەندەکانی ١٦: ٦بە میهرەبانی و ڕاستی تاوان پاک دەکرێتەوە ،بە ترسی یەزدان مرۆڤ لە خراپە دوور دەکەوێتەوە .پەندەکانی ٢٠:٢٨میهرەبانی و ڕاستی پاشا دەپارێزن ،تەختەکەی بە میهرەبانی بەرز دەبێتەوە .پەندەکانی ٢١: ٢١ئەوەی بەدوای ڕاستودروستی و میهرەبانیدا بگەڕێت ،ژیان و ڕاستودروستی و شکۆمەندی دەدۆزێتەوە .پەندەکانی ٢٨:ئەوەی تاوانەکانی داپۆشێت سەرفراز نابێت ،بەڵم ئەوەی دانیان پێدا بنێت و وازیان لێبهێنێت ،بەزەیی پێیدا دێتەوە .پەندەکانی ١٣
پێشبینی بۆیە یەزدان بە گەنجەکانیان شاد نابێت و بەزەیی بە بێ باوک و بێوەژنەکانیاندا نایەت ،چونکە هەر کەسێک دووڕوو و خراپەکارە ٩:١٧و هەموو دەمێک گەمژەیی دەڵێت .بۆ هەموو ئەمانە توڕەیییەکەی نەگەڕاوەتەوە ،بەڵکو دەستی درێژ بووەتەوە .ئیشایا چونکە یەزدان بەزەیی بە یاقوبدا دێتەوە و ئیسرائیل هەڵدەبژێرێت و لە خاکی خۆیان دایاندەنێت ،بێگانەکان لەگەڵیان دەچن و بە ١٤: ١ماڵی یاقوبەوە دەلکێن .ئیشایا بە میهرەبانی تەختەکە جێگیر دەبێت ،بە ڕاستی لە چادرەکەی داود لەسەری دادەنیشێت و دادوەری دەکات و بەدوای دادگاییکردندا ١٦: ٥دەگەڕێت و ڕاستودروستی پەلە دەکات .ئیشایا کاتێک لقەکانی وشک دەبنەوە ،دەشکێنرێن ،ژنەکان دێن و ئاگریان تێبەردەدەن ،چونکە گەلێکی بێ تێگەیشتنە ،بۆیە ئەوەی ٢٧: ١١دروستی کردوون بەزەیی پێیان ناداتەوە و ئەوەی دروستی کردوون هیچ چاکەیەکیان پێ نادات .ئیشایا بۆیە یەزدان چاوەڕێ دەکات ،تا میهرەبانیتان لەگەڵدا بێت ،بۆیە بەرز دەکرێتەوە ،تا بەزەییتان پێدا بێتەوە ،چونکە یەزدان خودای ٣٠: ١٨دادوەرییە ،پیرۆزە هەموو ئەوانەی چاوەڕێی دەکەن .ئیشایا من لە گەلەکەم تووڕە بووم ،میراتەکەم پیس کرد و دایە دەستت ،تۆ هیچ ڕەحمت پێ نەکردن .زۆر بە قورسی یۆرۆکەت لەسەر ٤٧:٦کۆنەکان داناوە .ئیشایا نە برسی دەبن و نە تینوو دەبن؛ نە گەرما و نە خۆر لێیان نادات ،چونکە ئەوەی بەزەیی پێیاندا بێتەوە ،ڕێبەرایەتییان دەکات و ،لەلی کانییەکانی ئاوەوە ڕێنمایییان دەکات .ئەی ئاسمانەکان گۆرانی بڵێن؛ و شاد بە ئەی زەوی؛ ئەی شاخەکان ،گۆرانی بڵێن ٤٩: ١٠، ١٣چونکە یەزدان دڵنەوایی گەلەکەی داوە و بەزەیی بە ئازاردەرەکانیدا دێتەوە .ئیشایا
9
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
بۆ ساتێکی بچووک وازم لێ هێنایت؛ بەڵم بە میهرەبانییەکی زۆرەوە کۆت دەکەمەوە .لە تووڕەیییەکی کەمدا بۆ ساتێک ڕووخسارم لێت شاردەوە؛ بەڵم بە میهرەبانی هەمیشەیی بەزەیی پێت دەهاتمەوە ،یەزدانی فریادڕەس دەفەرموێت .چونکە چیاکان دەڕۆن و گردەکان لدەبرێن .بەڵم میهرەبانی من لێت دوور ناکەوێتەوە و پەیمانی ئاشتیم لناچێت ،یەزدانی بەزەیی پێت دەفەرموێت .ئیشایا ٥٤: ٧-٨،١٠ گوێت مەیل بکە و وەرە لم ،گوێ بگرە و گیانت زیندوو دەبێتەوە .منیش پەیمانێکی هەمیشەیی لەگەڵ تۆدا دەبەستم ،ئەویش میهرەبانییە دڵنیاکانی داود .با خراپەکار واز لە ڕێگای خۆی بهێنێت و ناڕاستگۆش بیرەکانی ،با بگەڕێتەوە بۆ لی یەزدان و ٥٥: ٣،٧بەزەیی پێیدا بێتەوە .و بۆ خوداکەمان ،چونکە زۆر لێی خۆش دەبێت .ئیشایا ڕاستودروست لەناو دەچێت و کەس نایخاتە دڵیەوە ،مرۆڤە میهرەبانەکان دەبرێن ،کەس بیر لەوە ناکاتەوە کە ڕاستودروست لە ٥٧: ١خراپەی داهاتوو دوور دەخرێتەوە .ئیشایا کوڕانی بێگانە دیوارەکانت دروست دەکەن و پاشاکانیان خزمەتت دەکەن ،چونکە لە تووڕەیی خۆمدا لێتمدا ،بەڵم لە نیعمەتمدا ٦٠:١٠بەزەییم پێتدا هاتەوە .ئیشایا من باسی میهرەبانییەکانی یەزدان و ستایشەکانی یەزدان دەکەم ،بەپێی هەموو ئەو شتانەی کە یەزدان بە ئێمەی بەخشیوە و ئەو چاکە گەورەیەی بەرامبەر بە ماڵی ئیسرائیل ،کە بەپێی میهرەبانی و میهرەبانییەکانی پێی بەخشیون .لە ئاسمانەوە سەیری خوارەوە بکە و لە شوێنی نیشتەجێبوونی پیرۆزی و شکۆمەندی خۆتەوە ببینە ،کوا زەوقی و هێزت و دەنگی ڕیخۆڵەکانت و میهرەبانیت ٦٣: ٧،١٥بەرامبەرم؟ ئایا خۆیان ڕاگیراون؟ ئیشایا ،بڕۆ ئەم قسانە بەرەو باکوور ڕابگەیەنە و بڵێ :یەزدان دەفەرموێت ،ئەی ئیسرائیلی پاشەکشەکراو بگەڕێوە .یەزدان دەفەرموێت ٣: ١٢تووڕەیی خۆم بەسەرتاندا ناکەوێت ،چونکە من میهرەبانم ،بۆ هەتا هەتایە توڕەیی ناپارێزم .یەرمیا ،کەوان و ڕم دەگرن؛ دڕندەن ،و هیچ ڕەحمێکیان نییە؛ دەنگیان وەک دەریا هاوار دەکات؛ سواری ئەسپ دەبن ،ئەی کچی سیهۆن ٦:٢٣وەک پیاو بۆ شەڕکردن لەگەڵتدا ڕیزکراون .یەرمیا یەزدان دەفەرموێت :من بەیەکەوە دەیانکوژم ،باوک و کوڕەکان بەیەکەوە ،یەزدان دەفەرموێت :بەزەیی نادامەوە و نە بەزەیی پێمدا ١٣: ١٤بێتەوە ،بەڵکو لەناویان دەبەم .یەرمیا چونکە یەزدان ئەمە دەفەرموێت« :مەچنە ناو ماڵی ماتەمینی ،نە مەڕۆ بۆ ماتەمینی و نە ماتەمینییان ،چونکە ئارامیی خۆمم لەم ١٦:٥گەلە سەندووە ،یەزدان دەفەرموێت :میهرەبانی و میهرەبانی ».یەرمیا یەزدان دەفەرموێت :دوای ئەوە سدقیا پاشای یەهودا و خزمەتکارەکانی و گەل و ئەوانەی لەم شارەدا ماونەتەوە لە تاعون و شمشێر و برسێتی ڕزگار دەکەم ،بۆ دەستی نەبوخودرەسری پاشای بابل و دەستی دوژمنەکانیان و دەستی ئەوانەی کە بەدوای گیانی خۆیاندا دەگەڕێن ،ئەویش بە لێواری شمشێر لێیان دەدات .بەزەیییان پێ نادات و نە بەزەیی پێیاندا بێتەوە و نە بەزەیی پێیاندا بێتەوە .یەرمیا ٢١: ٧ یەزدان ئەمە دەفەرموێت :سەیرکە ،دیلەکانی چادرەکانی یاقوب دەگەڕێنمەوە و بەزەیی بە شوێنی نیشتەجێبوونیدا دێتەوە .شارەکە ٣٠: ١٨لەسەر کەڵەکەکەی خۆی بنیات دەنرێت و کۆشکەکەش بەو شێوەیە دەمێنێتەوە .یەرمیا ئایا ئەفرایم کوڕی ئازیزم؟ ئایا منداڵێکی دڵخۆشە؟ چونکە لەو کاتەوەی دژی ئەو قسەم کردووە ،هێشتا بە پەرۆشییەوە یادی ٣١:٢٠دەکەمەوە ،بۆیە ڕیخۆڵەکانم لە پێناویدا تووشی شڵەژان دەبن .یەزدان دەفەرموێت :بە دڵنیاییەوە بەزەیی پێیدا دێتەوە .یەرمیا دەنگی شادی و دەنگی شادی و دەنگی زاوا و دەنگی بووک ،دەنگی ئەوانەی دەڵێن :یەزدانی سوپاسالر ستایش بکەن ،چونکە یەزدان چاکە .چونکە میهرەبانی ئەو بۆ هەتاهەتایە بەردەوامە و ئەوانەی قوربانی ستایش دەهێننە ماڵی یەزدان .یەزدان دەفەرموێت :چونکە من دیلەکانی خاکەکە دەگەڕێنمەوە ،وەک سەرەتا .ئینجا نەوەی یاقوب و داودی خزمەتکارم فڕێ دەدەم ،تاکو هیچ کام لە نەوەکانی نەبم بە فەرمانڕەوای نەوەی ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب ،چونکە دیلبوونیان دەگەڕێنمەوە و بەزەیییان پێدا ٣٣: ١١،٢٦بێتەوە .یەرمیا ٤٢: ١٢منیش بەزەییتان پێدەدەم ،تا بەزەییتان پێدا بێتەوە و بگەڕێنەوە بۆ خاکی خۆتان .یەرمیا
10
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
کەوان و نیمچە دەگرن ،دڕندەن و ڕەحم ناکەن ،دەنگیان وەک دەریا هاوار دەکات و سواری ئەسپ دەبن ،هەرکەسێک وەک پیاوێک بۆ شەڕ ،لە دژی تۆ ،ئەی کچی بابل .یەرمیا 50:42 ،لە میهرەبانی یەزدانەوەیە کە ئێمە لەناو ناچین ،چونکە بەزەییەکانی شکست ناهێنن .بەڵم هەرچەندە خەم و پەژارە دروست بکات ٣:٢٢،٣٢بەڵم بەپێی زۆری میهرەبانییەکانی بەزەیی پێدا دێتەوە .ماتەمینی بۆیە یەزدانی پەروەردگار ئەمە دەفەرموێت :ئێستا دیلەکانی یاقوب دەگەڕێنمەوە و بەزەیی بە هەموو بنەماڵەی ئیسرائیلدا دێتەوە و ٣٩:٢٥ئیرەیی بە ناوی پیرۆزەکەم دەبەم .حەزەقێل کە ئارەزووی ڕەحمەتی خودای ئاسمان بکەن سەبارەت بەم نهێنییە؛ بۆ ئەوەی دانیال و هاوڕێکانی لەگەڵ باقی داناکانی بابل لەناو ٢:١٨نەچن .دانیال بۆیە ئەی پاشا ،با ئامۆژگارییەکانم جێگەی تۆ بێت و بە ڕاستودروستی گوناهەکانت بشکێنە و تاوانەکانت بە میهرەبانی بۆ هەژاران ٤:٢٧بشکێنە .ئەگەر ڕەنگە درێژبوونەوەی ئارامیی تۆ بێت .دانیال منیش لە یەزدانی پەروەردگارمم پاڕانەوە و دانم بەوەدا ناوە و گوتم« :ئەی یەزدان ،خودای گەورە و ترسناک ،پەیمان و ،میهرەبانیت بۆ ئەوانەی خۆشیان دەوێت و فەرمانەکانی جێبەجێ دەکەیت .میهرەبانی و لێخۆشبوون هی یەزدانی پەروەردگارمانە هەرچەندە لە دژی یاخی بووین .ئەی خودای من گوێت مەیل بکە و گوێ بگرە .چاوەکانت بکەرەوە و سەیری وێرانەکانمان بکە و ئەو شارەی کە بە ناوی تۆ ناوتراوە ،چونکە ئێمە بۆ ڕاستودروستیەکانمان پاڕانەوەکانمان پێشکەش ناکەین ،بەڵکو بۆ میهرەبانییە ٩: ٤، ٩، ١٨گەورەکانت .دانیال ئینجا دووگیان بووەوە و کچێکی لەدایک بوو .خودا پێی فەرموو« :ناوی لۆروهاما ،چونکە چیتر بەزەیی بە بنەماڵەی ئیسرائیلدا نایەت .بەڵم بە تەواوی دەیانبەم .بەڵم من ڕەحم بە ماڵی یەهودا دەکەم و بە یەزدانی پەروەردگاریان ڕزگاریان دەکەم و بە کەوان و شمشێر و شەڕ و ئەسپ و سوارەکان ڕزگاریان ناکەم .هۆشع 7-1:6 ٢:٤منیش ڕەحم بە منداڵەکانی ناکەم؛ چونکە ئەوان منداڵی لەشفرۆشییەکانن .هۆشع منیش بۆ هەتا هەتایە دەستگیراندارت دەکەم .بەڵێ ،من بە ڕاستودروستی و لە دادگاییکردن و بە میهرەبانی و میهرەبانی دەستگیراندارت دەکەم .منیش لە زەویدا بۆم دەچێنم .ڕەحم بەو ژنە دەکەم کە ڕەحمەتی بەدەست نەهێنابوو .منیش بەو کەسانە دەڵێم ٢: ١٩،٢٣کە گەلی من نەبوون :تۆ گەلی منیت .دەڵێن« :تۆ خودای منیت ».هۆشع ئەی نەوەی ئیسرائیل گوێ لە قسەی یەزدان بگرن ،چونکە یەزدان لەگەڵ دانیشتوانی خاکەکەدا ناکۆکی هەیە ،چونکە نە ڕاستی و ٤:١نە میهرەبانی و نە زانینی خودا لە خاکەکەدا هەیە .هۆشع ٦:٦چونکە من ئارەزووی میهرەبانیم دەکرد ،نەک قوربانیکردن .و ناسینی خودا زیاتر لە قوربانی سووتاندن .هۆشع بە ڕاستودروستی بۆ خۆتان بچێنن ،بە میهرەبانی دروێنە بکەن .زەوییە بێدارەکانتان بشکێنن ،چونکە کاتی ئەوە هاتووە بەدوای ١٠:١٢یەزداندا بگەڕێن ،تا ئەو دێت و ڕاستودروستیتان بەسەردا ببارێنێت .هۆشع ١٢: ٦بۆیە ڕوو لە خوداکەت بکە ،بەزەیی و حوکمدان بپارێزە و بەردەوام چاوەڕوانی خوداکەت بە .هۆشع ئاشوور ڕزگارمان ناکات؛ ئێمە سواری ئەسپ نابین ،چیتر بە کاری دەستەکانمان ناڵێین« :ئێوە خوداوەندی ئێمەن ،چونکە بێ ١٤:٣باوک بەزەیی بە تۆدا دێتەوە ».هۆشع دڵتان بدڕێنن نەک جلەکانتان و ڕوو لە یەزدانی پەروەردگارتان بکەن ،چونکە میهرەبان و میهرەبان و درەنگ لە توڕەبوون و ٢:١٣میهرەبانی و لە خراپەکارییەکەی پەشیمان دەبێتەوە .یۆئێل ٢:٨ئەوانەی کە چاودێری پووچەڵەکانی درۆ دەکەن ،واز لە ڕەحمەتی خۆیان دەهێنن .یونا
11
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
ئینجا لە یەزدان پاڕایەوە و گوتی« :ئەی یەزدان ،ئایا ئەمە قسەی من نەبوو ،کاتێک هێشتا لە وڵتەکەم بووم؟» بۆیە پێشم هەڵتم بۆ تارشیش ،چونکە دەمزانی کە تۆ خودایەکی میهرەبانیت ،میهرەبانیت ،درەنگ لە توڕەبوون و میهرەبانیت و لە خراپەکاریت ٤:٢پەشیمان دەبیتەوە .یونا ئەی مرۆڤ ،ئەوەی بە باشی نیشان دایت .یەزدان چیت لێ دەخوازێت ،جگە لەوەی دادپەروەری بکەیت و میهرەبانیت خۆشبوێت ٦:٨و بە خۆبەزلزانین لەگەڵ خوداکەتدا بڕۆن؟ میکا کێ خودایەک وەک تۆیە کە لە تاوانەکان خۆش بێت و بە سەرپێچییەکانی پاشماوەی میراتەکەیدا تێدەپەڕێت؟ تووڕەیی خۆی بۆ هەتاهەتایە ناپارێزێت ،چونکە دڵخۆشە بە میهرەبانی .ڕاستی بۆ یاقوب و میهرەبانی بۆ ئیبراهیم ئەنجام دەدەیت ،کە لە کۆنەوە ٧: ١٨، ٢٠سوێندت بە باوباپیرانمان خواردووە .میکا ئەی یەزدان ،گوێم لە قسەکانت بوو و ترسام :ئەی یەزدان ،لە ناوەڕاستی ساڵەکاندا کارەکانت زیندوو بکەرەوە ،لە ناوەڕاستی ٣:٢ساڵەکاندا .لە تووڕەییدا ڕەحمەتی لەبیر بکە .حەبەقوق ئینجا فریشتەی یەزدان وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەی یەزدانی سوپاسالر ،تا کەی بەزەیی بە ئۆرشەلیم و شارەکانی یەهودا ناداتەوە ،کە ئەم هەشت و دە ساڵە تووڕە بوویت؟» بۆیە یەزدان ئەمە دەفەرموێت :بە میهرەبانییەوە دەگەڕێمەوە ئۆرشەلیم ،ماڵەکەم ١: ١٢، ١٦تێیدا دروست دەکرێت ،یەزدانی سوپاسالر دەفەرموێت و هێڵێک بۆ ئۆرشەلیم درێژ دەکرێتەوە .زەکەریا یەزدانی سوپاسالر بەم شێوەیە دەفەرموێت« :دادپەروەری ڕاستەقینە جێبەجێ بکە و هەر کەسێک بەزەیی و بەزەیی بە براکەیدا ٧:٩بێتەوە .زەکەریا ماڵی یەهودا بەهێز دەکەم و ماڵی یوسف ڕزگار دەکەم و دەیانهێنمەوە بۆ شوێنی خۆیان .چونکە بەزەییم پێیان دێتەوە ،وەک ئەوەی ١٠: ٦فڕێیان نەدابێتم ،چونکە من یەزدانی پەروەردگاریانم و گوێیان لێدەگرم .زەکەریا
ئینجیل و کردەوەکانی پێغەمبەران ٥:٧خۆشبەختن ئەوانەی میهرەبانن ،چونکە ڕەحمیان پێدەگات .مەتا ،بەڵم ئێوە بڕۆن و بزانن ئەمە مانای چییە :من بەزەیی دەدەم نەک قوربانی ،چونکە من نەهاتوومەتە بانگی ڕاستودروستەکان بەڵکو گوناهباران بۆ تەوبەکردن .کاتێک عیسا لەوێ ڕۆیشت ،دوو کوێر بەدوایدا هاتن و هاواریان دەکرد و گوتیان« :ئەی کوڕی ٩: ١٣،٢٧داود ،بەزەییمان پێدا بێتەوە ».مەتا ١٢: ٧بەڵم ئەگەر بزانن ئەمە مانای چییە ،من بەزەیی دەدەم ،نەک قوربانی ،بێ تاوانەکان مەحکوم نەدەکرد .مەتا ژنێکی کەنعانیش لەو کەناراوانە هاتە دەرەوە و هاواری لێکرد و گوتی« :ئەی یەزدان ،کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە .کچەکەم ١٥:٢٢بە دڵتەنگی شەیتانێک بێزار بووە .مەتا پەروەردگار ،بەزەیی بە کوڕەکەمدا بێتەوە ،چونکە شێتە و ئازاری زۆری هەیە ،چونکە زۆرجار دەکەوێتە ناو ئاگرەوە و ١٧: ١٥زۆرجاریش دەکەوێتە ناو ئاوەوە .مەتا ،دوو کوێر کە لە لی ڕێگاکە دانیشتبوون ،کاتێک بیستیان عیسا بەلیدا تێدەپەڕێت ،هاواریان کرد و گوتیان« :ئەی پەروەردگار کوڕی داود ،بەزەییمان پێدا بێتەوە ».خەڵکەکەش سەرزەنشتیان کردن ،چونکە بێدەنگ بوون ،بەڵم ئەوان زیاتر هاواریان کرد و ٢٠:٣٠-٣١گوتیان« :ئەی یەزدان ،کوڕی داود ،بەزەییمان پێدا بێتەوە ».مەتا ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕووەکان! چونکە دەهەمی نەعنا و ئەنیس و جیر دەدەن و بابەتە قورسەکانی یاسا و ٢٣:٢٣دادوەری و میهرەبانی و باوەڕتان لبردووە .مەتا کاتێک بیستبووی عیسای ناسرییە ،دەستی کرد بە هاوارکردن و گوتی« :عیسا کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە ».زۆر کەسیش ١٠: ٤٧-٤٨فەرمانیان پێکرد کە بێدەنگ بێت ،بەڵم ئەو زیاتر هاوار دەکات« :ئەی کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە ».مارک
12
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
ڕەحمەتی ئەو لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر لەسەر ئەو کەسانەیە کە لێی دەترسن .ئیسرائیل بەندەی خۆی هەڵگرتووە ،بۆ یادی میهرەبانییەکەی .دراوسێکانی و ئامۆزاکانی بیستیان کە چۆن یەزدان میهرەبانییەکی زۆری پێدا .لەگەڵیدا شاد بوون .بۆ جێبەجێکردنی ئەو ڕەحمەتەی کە بەڵێنمان بە باوباپیرانمان داوە ،و یادی پەیمانی پیرۆزی ئەو بکەین؛ لە ڕێگەی ڕەحمەتی ناسکی ١:٥٠، ٥٤، ٥٨، ٧٢،٧٨خودامانەوە؛ کە بەهاری ڕۆژ لە بەرزەوە سەردانی کردین ،لوقا ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا بەڵم سامرییەک کە لە گەشتەکەیدا بوو ،هاتە ئەو شوێنەی کە لێی بوو ،کاتێک بینی بەزەیی پێیدا هاتەوە و چووە لی و برینەکانی ،بەستەوە و ڕۆن و شەرابی ڕشت و لەسەر ئاژەڵەکەی خۆی دانا و هێنایە میوانخانەیەک و ئاگاداری بووەوە .سبەینێ کە ڕۆیشت دوو پارەی دەرهێنا و دای بە خانەخوێ و پێی گوت« :ئاگاداربە .هەرچی زیاتر خەرج بکەیت ،کاتێک دێمەوە ،دەیدەمەوە .پێت وایە کام لەم سێ کەسە دراوسێی ئەو کەسە بوو کە کەوتە نێو دزەکانەوە؟ ئینجا گوتی« :ئەو کەسەی بەزەیی پێدا هاتەوە ».ئینجا ١٠:٣٧عیسا پێی گوت « :بڕۆ و تۆش بە هەمان شێوە بکە ».لوقا هاوار دەکات و گوتی« :باوک ئیبراهیم ،بەزەییم پێدا بێتەوە و لزارۆس بنێرە ،تا نوکی پەنجەی لە ئاودا نوقم بکات و زمانم سارد ١٦:٢٤بکاتەوە .چونکە من لەم بڵێسەیەدا ئازار دەچێژم .لوقا ١٧: ١٣ئەوانیش دەنگیان بەرز کردەوە و گوتیان« :عیسا ،مامۆستا ،بەزەییمان پێدا بێتەوە ».لوقا باجگرەکەش کە لە دوورەوە وەستابوو ،نەیویست چاوەکانی بەرەو ئاسمان بەرز بکاتەوە ،بەڵکو سنگی دا و گوتی« :خودا بەزەیی پێمدا بێتەوە کە گوناهبارم ».هاواری کرد و گوتی« :عیسا ،کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە ».ئەوانەی پێشیان ڕۆیشتن ١٨: ١٣، ٣٨-٣٩سەرزەنشتیان کرد تا بێدەنگ بێت ،بەڵم زیاتر هاوار دەکات« :ئەی کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە ».لوقا سەبارەت بە زیندووکردنەوەی لە مردن ،ئێستا چیتر نەگەڕێتەوە بۆ خراپبوون ،بەم شێوەیە گوتی« :من ڕەحمەتی دڵنیای داودت ١٣:٣٤پێدەدەم ».کارەکانی پێغەمبەران
نامەکان چونکە بە موسا دەفەرموێت« :بەزەیی بەو کەسەدا دێتەوە کە بەزەییم پێی بێت و بەزەییم پێیدا بێتەوە ».کەواتە لە لیەن ئەو کەسەوە نییە کە دەیەوێت و نە لە ڕاکردن ،بەڵکو لە خوداوە کە میهرەبانی نیشان دەدات .بۆیە بەزەیی بەو کەسەدا دێتەوە کە دەیەوێت ڕەق ،بکاتەوە .بۆ ئەوەی دەوڵەمەندی شکۆمەندی خۆی لەسەر قاپەکانی میهرەبانی کە پێشتر بۆ شکۆمەندی ئامادەی کردبوو ،بناسێنێت ٩: ١٥-١٦، ١٨، ٢٣ڕۆمیان .چونکە وەک چۆن لە ڕابردوودا باوەڕتان بە خودا نەکردووە ،بەڵم ئێستا بەزەیی بەزەییتان پێگەیشتووە بەهۆی بێباوەڕییانەوە ١١:٣٠-٣٢چونکە خودا هەمووانی بە بێباوەڕی کۆتایی پێهێناوە ،تاکو بەزەیی بە هەموواندا بێتەوە .ڕۆمیان بۆیە برایان ،بە میهرەبانی خودا داواتان لێدەکەم کە جەستەتان وەک قوربانییەکی زیندوو و پیرۆز و پەسەندکراو لەلیەن خوداوە پێشکەش بکەن ،ئەمەش خزمەتێکی عەقڵنییە .یان ئەوەی ئامۆژگاری دەکات ،بە ئامۆژگاری ،ئەوەی دەبەخشێت ،با بە سادەیی ١٢: ١،٨بیکات .ئەوەی فەرمانڕەوایی دەکات ،بە کۆششەوە؛ ئەو کەسەی بەزەیی و بە دڵخۆشیەوە بەزەیی دەبەخشێت .ڕۆمیان وە بۆ ئەوەی نەتەوەکان شکۆمەندی خودا بکەن بەهۆی میهرەبانییەکەیەوە .وەک نووسراوە« :لەبەر ئەم مەبەستە لەناو نەتەوەکان ١٥: ٩دانت پێدا دەنێم و گۆرانی بۆ ناوت دەڵێم ».ڕۆمیان ئێستا سەبارەت بە کچان هیچ فەرمانێکم لەلیەن یەزدانەوە نییە ،بەڵم حوکمەکەم دەدەم ،وەک ئەوەی لەلیەن یەزدان ڕەحمەتی ٧:٢٥وەرگرتبێت بۆ ئەوەی دڵسۆز بم .یەکەمی کۆرنتیۆس ١:٣کۆرنتیۆس . ٢سوپاس بۆ خودا ،باوکی پەروەردگارمان عیسا مەسیح ،باوکی میهرەبانی و خودای هەموو ئاسوودەیی ٤:١کۆرنتیۆس . ٢بۆیە کە ئێمە ئەم خزمەتەمان هەیە ،وەک چۆن بەزەییمان وەرگرتووە ،بێهۆش نابین ٦:١٦هەرکەسێک بەپێی ئەم ڕێسایە دەڕۆن ،ئاشتی و میهرەبانی و میهرەبانی و ئیسرائیلی خوداش بێت .گەلتیەکان 13
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
٢:٤بەڵم خودا کە دەوڵەمەندە بە میهرەبانی ،بەهۆی ئەو خۆشەویستییە گەورەیەی کە پێی خۆشویستوین ،ئەفسیان کەواتە ئەگەر دڵنەوایی لە مەسیحدا هەبێت ،ئەگەر ئاسوودەیی خۆشەویستی هەبێت ،هاوڕێیەتی ڕۆح هەبێت ،ڕیخۆڵە و میهرەبانی ٢:١هەبێت ،فیلیپیان چونکە بەڕاستی تا مردن نەخۆش بوو ،بەڵم خودا بەزەیی پێیدا هات .نەک تەنها لەسەر ئەو ،بەڵکو لەسەر منیش ،نەک خەمێک ٢:٢٧لەسەر خەم و پەژارەم هەبێت .فیلیپیان بۆیە وەک هەڵبژێردراوەکانی خودا ،پیرۆز و خۆشەویست ،ڕیخۆڵەی میهرەبانی و میهرەبانی و خۆبەزلزانین و نەرم و نیان و ٣: ١٢خۆڕاگری لەبەر بکەن .کۆلۆسیان بۆ تیمۆسی کوڕی خۆم لە باوەڕدا :نیعمەت و میهرەبانی و ئاشتی لە خودای باوکمان و عیسا مەسیحی پەروەردگارمانەوە .یەکەم ١:٢تیمۆتێۆس پێش کوفر و گۆشەگیرکەر و بریندار بوو ،بەڵم ڕەحمم پێکرا ،چونکە بە بێباوەڕی بە نەزانی ئەوەم کرد .نیعمەتی پەروەردگارمان زۆر بوو لەگەڵ باوەڕ و خۆشەویستی کە لە عیسای مەسیحدا هەیە .ئەمە قسەیەکی دڵسۆزە و شایەنی هەموو قبوڵکردنە ،کە عیسا مەسیح هاتە جیهان بۆ ڕزگارکردنی گوناهباران .کە من سەرۆکی ئەوانەم .بەڵم بەم هۆیەوە بەزەییم پێدا هات ،تا سەرەتا عیسا مەسیح هەموو تابورییەک لە مندا دەربخات ،بۆ ئەوەی نموونەیەک بێت بۆ ئەوانەی کە لەمەودوا باوەڕیان پێی هەبێت بۆ ژیانی ١: ١٣-١٦هەتاهەتایی .یەکەم تیمۆتێۆس بۆ تیمۆتێۆس کوڕە خۆشەویستەکەم :نیعمەت و میهرەبانی و ئاشتی لە خودای باوک و مەسیحی عیسا پەروەردگارمانەوە .یەزدان بەزەیی بە ماڵی ئۆنێسیفۆردا ببەخشێت .چونکە زۆرجار ئارامی دەکردەوە و شەرم لە زنجیرەکەم نەدەکرد ،یەزدان پێی ببەخشێت ١: ٢،تیمۆتێۆس . ٢لەو ڕۆژەدا ڕەحمەتی یەزدان بەخۆیەوە ببینێت ،لە ئەفسوس چەند شتێکی خزمەت کردم ،زۆر باش دەزانیت ١٦، ١٨ بۆ تیتۆس ،کوڕی خۆم بەپێی باوەڕێکی هاوبەش :نیعمەت و میهرەبانی و ئاشتی ،لەلیەن خودای باوک و یەزدانی مەسیحی ١:٤ڕزگارکەرمانەوە .تیتۆس نەک بە کارە ڕاستودروستەکان کە کردوومانە ،بەڵکو بەپێی میهرەبانی خۆی ڕزگاری کردین ،بە شۆردنی نوێبوونەوە و ٣: ٥نوێکردنەوەی ڕۆحی پیرۆز .تیتۆس بۆیە لە هەموو شتێکدا پێویست بوو وەک براکانی بێت ،تاکو سەرۆک کاهینێکی میهرەبان و دڵسۆز بێت لە شتەکانی خودادا ،بۆ ٢:١٧ئەوەی لە بەرامبەر گوناهەکانی گەلدا ئاشتەوایی بکاتەوە .عیبرانییەکان .بۆیە با بە بوێری بێینە سەر تەختی نیعمەت ،تاکو بەزەییمان پێ بگات و نیعمەت بدۆزینەوە بۆ یارمەتیدان لە کاتی پێویستیدا ٤:١٦عیبرانییەکان ٨: ١٢چونکە من میهرەبان دەبم بەرامبەر بە ناڕەواکانیان و گوناه و تاوانەکانیان چیتر لەبیر ناکەم .عیبرانییەکان ٩:٥لەسەری کەڕوبی شکۆمەندی سێبەری کورسی میهرەبانییان کردووە .کە ئێستا ناتوانین بە تایبەتی باسی بکەین .عیبرانییەکان ١٠:٢٨ئەو کەسەی یاسای موسا سووکایەتی پێکرد ،بەبێ ڕەحم لە ژێر دوو سێ شایەتحاڵدا مرد :عیبرانییەکان ٢:١٣چونکە ئەو کەسەی بەزەیی نەدات ،دادگایی دەبێت .و میهرەبانی لە دژی دادگاییکردن شاد دەبێت .یاقوب بەڵم ئەو حیکمەتەی لە سەرەوەیە سەرەتا پاکە ،پاشان ئاشتیخوازە ،نەرم و نیان و ئاسانە بۆ مامەڵەکردن ،پڕە لە میهرەبانی و ٣:١٧بەرهەمی باش ،بێ لیەنگری و بێ دووڕوویی .یاقوب
14
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
سەیرکە ،ئەوان بەختەوەر دەزانین کە بەرگە دەگرن .ئێوە لە سەبر و خۆڕاگری ئەیوبتان بیستووە و کۆتایی یەزدانتان بینی .کە ٥:١١یەزدان زۆر بەزەییە و بەزەیی ناسکە .یاقوب سوپاس بۆ خودا و باوکی پەروەردگارمان عیسا مەسیح ،کە بەپێی میهرەبانییە زۆرەکەی ئێمەی لەدایک کردۆتەوە بۆ هیوایەکی ١:٣زیندوو بە زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح لە مردن ،یەکەمی پەترۆس ئەوان لە سەردەمدا گەل نەبوون ،بەڵم ئێستا گەلی خودان ،بەزەیییان پێ نەهاتبوو ،بەڵم ئێستا بەزەیییان پێگەیشت .یەکەمی ٢:١٠پەترۆس نیعمەت و میهرەبانی و ئاشتی لە خودای باوک و لە یەزدانی عیسا مەسیحی کوڕی باوکەوە لە ڕاستی و خۆشەویستیدا لەگەڵتان ١:٣یۆحەنا . ٢بێت ١:٢میهرەبانی و ئاشتی و خۆشەویستیتان زۆر بێت .یەهودا خۆتان لە خۆشەویستی خودادا بهێڵنەوە ،بەدوای ڕەحمەتی یەزدانی مەسیحی پەروەردگارمان بن بۆ ژیانی هەتاهەتایی .یەهودا ١:٢١
ئەپۆکریفا بە دەنگی بەرز گۆرانییان بۆ ستایشی یەزدان گوت ،چونکە میهرەبانی و شکۆمەندی ئەو بۆ هەمیشە لە هەموو ئیسرائیلدایە1 . ئەسدراس 5:61 ئێستاش تا ڕادەیەک لە تۆوە بەزەییمان پێدراوە ،ئەی پەروەردگار ،کە ڕەگ و ناوێکمان لە شوێنی پیرۆزگاکەتدا بەجێماوە1 . ئەسدراس 8:78 چونکە وازتان لە من هێناوە ،منیش وازتان لێ دەهێنم .کاتێک دەتانەوێت من بەزەییتان پێ ببەخشم ،من بەزەییتان پێ نادات2 ». ئەسدراس 1:25 بەڵم ئێستا چیتان لێ بکەم؟ من بێوەژن و جێهێڵراوم ،ئەی منداڵەکانم بڕۆ و داوای ڕەحمەتی یەزدان بکە 2 .ئەسدراس 2:4 یەزدانی پەروەردگار دەفەرموێت ،منداڵەکانت کە خەوتوون لەبیر بکە ،چونکە من لە لوەکانی زەوی دەیانهێنمە دەرەوە و بەزەیییان پێ دەبەخشم ،چونکە من میهرەبانم .منداڵەکانت لە باوەش بگرە تا دێم و ڕەحمیان پێ بکەم ،چونکە بیرەکانم دەڕژێن و نیعمەتم لەدەست ناچێت 2 .ئەسدراس 32-2:31 وە وەک ملەوەن لە جیهاندا تێدەپەڕین و ژیانمان سەرسوڕمان و ترسە و شایەنی ئەوە نین بەزەییمان پێ بگات 2 .ئەسدراس 4:24 منیش وەڵمم دایەوە و گوتم :دەزانم پەروەردگار ،بەرزترین بە میهرەبان ناودەبرێت ،بەو پێیەی بەزەیی بەو کەسانەدا دێتەوە کە هێشتا نەهاتوونەتە جیهان ،هەروەها میهرەبانییەکی گەورەیە ،چونکە زیاتر و زیاتر میهرەبانی بۆ ئەوانەی ئێستا و ڕابردوو و هەروەها بۆ ئەوانەی داهاتوو زۆرتر دەکات .چونکە ئەگەر میهرەبانییەکانی زۆر نەکات ،جیهان لەگەڵ ئەو کەسانەدا بەردەوام نەدەبوو کە میراتگرانە 2 .ئەسدراس 67-7:62،66 بۆ ئەوەی ئەو شتەی کە دروست کراوە بۆ ماوەیەک خۆراک بدرێت ،تا تۆ بیخەیتە ژێر ڕەحمەتی خۆتەوە .چونکە ئێمە و باوباپیرانمان لەم جۆرە نەخۆشیانە بێزارین ،بەڵم بەهۆی ئێمەی گوناهبارەوە پێت دەوترێت میهرەبان .چونکە ئەگەر ئارەزووی ،بەزەییمان پێدا بێت ،پێت دەوترێت میهرەبان ،بۆ ئێمە کە هیچ کارێکی ڕاستودروستیمان نییە .چونکە ئەی پەروەردگار ڕاستودروستی و چاکەکاریت بەم شێوەیە ڕادەگەیەنرێت ،ئەگەر میهرەبانیت لەگەڵ ئەوانەی متمانەیان بە کارە چاکەکان نییە .لێمان توڕە مەبە ،بەڵکو بەزەیی بە گەلەکەت ببەخشە و بەزەیی بە میراتەکەی خۆتدا بێتەوە ،چونکە تۆ میهرەبانیت لەگەڵ دروستکراوەکانت 2 .ئەسدراس 32،36،45-8:11،31 بۆیە قورساییە گەورەکەت هەڵبشێوێنە و خەم و پەژارە زۆرەکانت لببە ،بۆ ئەوەی جارێکی دیکە بەهێز بەزەیی پێتدا بێتەوە و بەرزترین پشوو و ئارامیت پێبدات لە ماندووبوونت 2 .ئەسدراس 10:24 15
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
بۆ ئەوەی هەموو زەوی تازە بێتەوە و بگەڕێتەوە و لە توندوتیژیی تۆ ڕزگاری بێت و هیوای دادگایی و میهرەبانی ئەو کەسەی دروستی کردووە 2 .ئەسدراس 11:46 چونکە باقی گەلەکەم بە میهرەبانی ڕزگاری دەکات ،ئەوانەی لەسەر سنوورەکانم فشاریان خستۆتە سەر و تا هاتنی ڕۆژی دادگاییکردن کە لە سەرەتاوە قسەم لەگەڵ کردوویت ،شادیان دەکات .سەبارەت بە منیش وازم لێ نەهێناون و لە ئێوەش دوور نەکەوتومەتەوە ،بەڵکو هاتوومەتە ئەم شوێنە ،بۆ ئەوەی دوعا بۆ وێرانبوونی سیۆن بکەم و داوای ڕەحمەتی بکەم بۆ ئەو شوێنە نزمەی پیرۆزگاکەتان 2 .ئەسدراس 12:34،48 بۆیە ئەگەر وابێت تێگەیشتنی خۆتان ملکەچ بکەن و دڵتان چاک بکەنەوە ،بە زیندووی دەهێڵرێنەوە و دوای مردن ڕەحمەتتان پێدەگات 2 .ئەسدراس 14:34 ئەی پەروەردگار تۆ دادپەروەریت و هەموو کارەکانت و هەموو ڕێگاکانت میهرەبانی و ڕاستین و تۆ بۆ هەمیشە بە ڕاستی و ٣:٢دادپەروەرانە حوکم دەدەیت .تۆبیت ،شەیتان بۆنی دەکات و هەڵدێت و ئیتر ناگەڕێتەوە ،بەڵم کاتێک هاتیتە لی ،هەردووکتان هەستن و لە خودای میهرەبان بپاڕێنەوە کە بەزەییتان پێدا دێتەوە و ڕزگارتان دەکات ،مەترسن ،چونکە لە سەرەتاوە بۆت دیاری کراوە .تۆ دەیپارێزیت و ئەویش لەگەڵتدا دەڕوات ».جگە لەوەش پێم وایە کە منداڵت دەبێت .ئێستا کاتێک تۆبیاس ئەم قسانەی بیست ،خۆشی دەویست و دڵی بە شێوەیەکی ٦:١٧کاریگەر لەگەڵیدا گرێدرا .تۆبیت ڕاگوێل گوتی« :ئەوا لەمەودوا بەپێی شێوازەکە بیبە ،چونکە تۆ ئامۆزای ئەویت و هی تۆیە ،خودای میهرەبانیش لە هەموو شتێکدا ٧:١٢سەرکەوتنی باشت پێدەبەخشێت ».تۆبیت تۆ جێگای ستایشیت ،چونکە تۆ دڵخۆشت کردم؛ و ئەوەش بۆ من نەهاتووە کە گومانم لێی بوو؛ بەڵم تۆ بە پێی میهرەبانییە گەورەکەت مامەڵەت لەگەڵ ئێمە کردووە .تۆ جێگای ستایشیت چونکە ڕەحمت بە دوو کەس کردووە کە تاقانە منداڵی باوکیان ٨:١٦-١٧بوون :ڕەحمەتیان پێ ببەخشە ئەی پەروەردگار و ژیانیان بە تەندروستی تەواو بە خۆشی و میهرەبانییەوە .تۆبیت بەڵم تۆبیاس لەبەردەمیاندا سوپاسی کرد ،چونکە خودا بەزەیی پێیدا هات .کاتێک لە سارا بووکەکەی نزیک بووەوە ،بەرەکەتی خستە سەری و گوتی« :کچ ،تۆ بەخێرهاتن ،خودا بەرەکەتدار بێت کە تۆی هێنایە لی ئێمە و پیرۆز بێت باوکت و دایکت ».لە نێو هەموو براکانی کە لە نەینەوا بوون ،خۆشی هەبوو .تۆبیت 11:17 چونکە شەق دەدات و بەزەیی پێدا دێتەوە ،بەرەو دۆزەخ دەباتە خوارەوە و سەری هەڵدەداتەوە ،کەسیش نییە خۆی لە دەستی بپارێزێت .لە بەرامبەر تاوانەکانماندا شەقمان لێدەدات و بەزەییمان پێدا دێتەوە و لە هەموو نەتەوەکان کۆمان دەکاتەوە ،کە لە نێوانیاندا بڵوی کردوونەتەوە .ئەگەر بە هەموو دڵ و بە هەموو عەقڵەوە ڕوو لە لی بکەن و لەبەردەمیدا ڕاستگۆیی بکەن ،ئەوا ڕووت لێدەکاتەوە و ڕووخساری خۆی لێتان ناشارێتەوە .بۆیە بزانە چیت لێدەکات و بە هەموو دەمت دان بەودا بنێ و ستایشی یەزدانی بەهێز بکە و پاشای هەتاهەتایی بەرز بکەرەوە .لە خاکی دیلێتی خۆمدا ستایشی دەکەم و هێز و شکۆمەندی خۆی بۆ نەتەوەیەکی گوناهبار ڕادەگەیەنم .ئەی گوناهباران ،بگەڕێنەوە و دادپەروەری بکەن لەبەردەمیدا ،کێ دەتوانێت بزانێت کە قبوڵتان دەکات و بەزەییتان پێدا بێتەوە؟ ئەی ئۆرشەلیم ،شارە پیرۆزەکە ،لە بەرامبەر کارەکانی منداڵەکانتدا شەقت لێدەدات و جارێکی دیکە ١٣:٢،٥-٦،٩بەزەیی بە کوڕانی چاکەکاراندا دێتەوە .تۆبیت وە کە دیسانەوە خودا ڕەحمیان پێدەکات و دەیانگەڕێنێتەوە بۆ ئەو خاکە ،لەوێ پەرستگایەک دروست دەکەن ،بەڵم وەک یەکەمیان نا ،تا کاتی ئەو سەردەمە تەواو دەبێت .دواتر لە هەموو شوێنەکانی دیلبوونیان دەگەڕێنەوە و ئۆرشەلیم بە شکۆمەندی بنیات دەنێن و ماڵی خودا بۆ هەمیشە بە بینایەکی شکۆمەندەوە تێیدا دروست دەکرێت ،وەک پێغەمبەران باسیان کردووە .بەم شێوەیە هەموو گەلن ستایشی یەزدان دەکەن و گەلەکەی دان بە خودادا دەنێت و یەزدان گەلەکەی بەرز دەکاتەوە .هەموو ئەوانەی بە ڕاستی و دادپەروەری یەزدانی پەروەردگاریان خۆشدەوێت ،دڵخۆش دەبن و بەزەیی بە براکانماندا دەبەخشنەوە .بەڵم یاسا و فەرمانەکان ١٤:٥،٧،٩بپارێزە و بە میهرەبانی و دادپەروەرانە خۆت نیشان بدە ،بۆ ئەوەی باش بێت بۆت .تۆبیت ئینجا ئۆزیاس پێی گوتن« :برایان ،بوێر بن ،با پێنج ڕۆژ بەرگە بگرین ،لەو بۆشاییەدا یەزدانی پەروەردگارمان میهرەبانی خۆی ٧:٣٠بەرەو ئێمە بگەڕێنێتەوە .چونکە بە تەواوی وازمان لێناهێنێت .یودیس کاتژمێر
16
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
ئینجا بە دەنگێکی بەرز پێی گوتن« :ستایش بکە ،ستایشی خودا بکە ،ستایشی خودا بکە ،دەڵێم ،چونکە ڕەحمەتی خۆی لە ماڵی ١٣:١٤ئیسرائیل نەسەندووەتەوە ،بەڵکو ئەم شەو دوژمنەکانی بە دەستی من لەناوبردووە ».یۆدیس چونکە شاخەکان لە بناغەکانیانەوە لەگەڵ ئاوەکاندا دەجوڵێن ،بەردەکان وەک مۆم لەبەردەمتدا دەتوێنەوە ،بەڵم تۆ میهرەبانیت ١٦:١٥لەگەڵ ئەوانەی لە تۆ دەترسن .یۆدیس بۆیە فەرمانمان داوە کە هەموو ئەوانەی بە نووسراو بە ئامان کە بۆ کاروبارەکان دەستنیشان کراوە و لە تەنیشتمانەوە ئاماژەتان ،پێدەدەن ،هەموویان لەگەڵ ژن و منداڵەکانیان بە شمشێری دوژمنەکانیان بە تەواوی لەناو دەچن ،بەبێ هەموو ڕەحم و بەزەیییەک ١٣:٦لە چواردەهەمین ڕۆژی دوانزەهەمین مانگی ئادار لەم ساڵەدا :زیادکردنەکان بۆ ئەستێر گوێ لە دوعاکانم بگرە و میهرەبان بە میراتەکەت ،خەمەکانمان بکە بە خۆشی ،تا بژین ،ئەی پەروەردگار و ستایشی ناوەکەت ١٣:١٧بکەین ،ئەی پەروەردگار ،دەمی ئەوانەی ستایشت دەکەن لەناو مەبە .زیادکردنەکان بۆ ئەستێر بۆیە هەر شار و وڵتێک کە بەپێی ئەم شتانە نەکات ،بەبێ ڕەحم بە ئاگر و شمشێر لەناو دەچێت و نەک تەنها بۆ مرۆڤەکان ١٦:٢٤ناتوانرێت تێپەڕێنرێت ،بەڵکو بۆ هەمیشە ڕق و کینەتر دەبێت بۆ دڕندە و باڵندە کێوییەکان .زیادکردنەکان بۆ ئەستێر ئەوانەی پشتیان پێی بەستووە ،لە ڕاستی تێدەگەن ،ئەوانەی دڵسۆزن لە خۆشەویستیدا لەگەڵیدا دەمێننەوە ،چونکە نیعمەت و ٣:٩میهرەبانی بۆ پیرۆزەکانیەتی ،ئەویش گرنگی بە هەڵبژێردراوەکانی دەدات .حیکمەتی سلێمان گەل ئەمەیان بینی و تێنەگەیشتن و ئەمەیان لە مێشکی خۆیاندا نەخستەڕوو ،کە نیعمەت و میهرەبانی ئەو لەگەڵ پیرۆزەکانیدایە و ٤:١٥ڕێزی لە هەڵبژێردراوەکانی خۆی دەگرێت .حیکمەتی سلێمان ٦:٦چونکە میهرەبانی بەم زووانە لە خراپترینەکان خۆش دەبێت ،بەڵم پیاوە بەهێزەکان زۆر ئازار دەدرێن .حیکمەتی سلێمان ٩:١ئەی خودای باوباپیرانم و پەروەردگاری میهرەبانی ،کە هەموو شتێکت بە قسەی تۆ دروست کردووە ،حیکمەتی سلێمان چونکە کاتێک دادگایی کران هەرچەندە بەڵم بە میهرەبانی سزا دەدرا ،دەیانزانی چۆن بێ خوداکان بە تووڕەیی دادگایی دەکرێن و ١١:٩ئەشکەنجە دەدرێن ،بە شێوەیەکی تر تینوو دەبن جگە لە دادپەروەرەکان .حیکمەتی سلێمان بەڵم تۆ ڕەحم بە هەمووان دەکەیت؛ چونکە تۆ دەتوانیت هەموو شتێک بکەیت و چاوت لە گوناهی مرۆڤەکان دەبڕیت ،چونکە ١١:٢٣ئەوان چاک دەبنەوە .حیکمەتی سلێمان بەڵم بەم جۆرە کارانە گەلەکەت فێرکرد کە مرۆڤی دادپەروەر میهرەبان بێت و منداڵەکانتت کردووە بە هیوایەکی باش کە تۆبەی گوناهەکانت پێببەخشیت .بۆیە لە کاتێکدا تۆ سزامان دەدەیت ،هەزار جار زیاتر بە دوژمنەکانمان دەدەیت ،بەو مەبەستەی کە .کاتێک حوکم دەدەین ،بە وردی بیر لە چاکەی تۆ بکەینەوە و کاتێک خۆمان دادگایی دەکرێین ،بەدوای ڕەحمەتیدا بگەڕێین ١٢: ١٩،٢٢حیکمەتی سلێمان ١٥: ١بەڵم تۆ ئەی خودایە ،بەخشندە و ڕاستگۆیت ،خۆڕاگر و بە میهرەبانی هەموو شتێک ڕێکدەخەیت ،حیکمەتی سلێمان بەڵم کوڕەکانت ددانی ئەژدیها ژەهراویەکان زاڵ نەبوون ،چونکە میهرەبانیت هەمیشە لەگەڵیان بوو و چاکیان دەکردەوە .حیکمەتی ١٦:١٠سلێمان سەبارەت بە بێ خوداکان ،تا کۆتایی تووڕەیی بێ ڕەحمیان بەسەریاندا هات ،چونکە پێشتر دەیزانی چی دەکەن .حیکمەتی سلێمان ١٩:١ ئێوەی لە یەزدان دەترسن ،چاوەڕوانی میهرەبانییەکەی بن .و مەڕۆن ،نەک بکەون ».ئێوەی لە یەزدان دەترسن ،هیوای چاکە و خۆشی و میهرەبانی هەمیشەیی .چونکە یەزدان پڕە لە بەزەیی و میهرەبانی و خۆڕاگری و زۆر بەزەییدار و لە گوناهەکان خۆش ٢: ٧، ٩،١١دەبێت و لە کاتی تەنگانەدا ڕزگاری دەکات .ئیکلیسیاستیکۆس
17
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
گوتی« :ئێمە دەکەوینە دەستی یەزدان ،نەک بە دەستی مرۆڤەکان ،چونکە وەک چۆن شکۆمەندییەکەی هەیە ،بەزەیی ئەویش ٢:١٨هەروایە ».ئیکلیسیاستیکۆس وە مەڵێ ڕەحمەتی ئەو گەورەیە؛ بەهۆی زۆری گوناهەکانمەوە ئارام دەبێتەوە ،چونکە میهرەبانی و تووڕەیی لێیەوە دێت و ٥:٦تووڕەیییەکەی لەسەر گوناهبارانە .ئیکلیسیاستیک ئەگەر کەسێکی ملی ڕەق لە خەڵکدا هەبێت ،سەرسوڕهێنەرە ئەگەر بەبێ سزا ڕزگاری بێت ،چونکە ڕەحمەتی و تووڕەیی لەگەڵدایە .بەهێزە بۆ لێبوردن و ڕژاندنی ناڕەزایی .هەروەک چۆن میهرەبانییەکەی زۆرە ،ڕاستکردنەوەیشی زۆرە ،بەپێی کارەکانی دادگایی دەکات بۆ هەموو کارێکی میهرەبانی ،چونکە هەرکەسێک بەپێی کارەکانی خۆی دەدۆزێتەوە .ڕەحمەتی ئەو بۆ ١٦: ١١-١٢،هەموو بوونەوەرێک ئاشکرایە؛ و بە چەقبەستوویەک ڕووناکی خۆی لە تاریکی جیا کردۆتەوە .ئیکلیسیاستیکۆس ١٤، ١٦ کێ هێزی شکۆمەندی خۆی دەژمێرێت؟ کێ میهرەبانییەکانیشی دەگێڕێتەوە؟ بۆیە خودا سەبریان هەیە و ڕەحمەتی خۆی بەسەریاندا دەڕێژێت .ڕەحمەتی مرۆڤ بەرامبەر بە دراوسێکەیەتی؛ بەڵم ڕەحمەتی یەزدان لەسەر هەموو جەستەیە ،سەرزەنشت دەکات و پەروەردە دەکات و فێری دەکات و وەک شوان مەڕەکانی دەگەڕێنێتەوە .بەزەیی بەو کەسانەدا دێتەوە کە دیسپلین وەردەگرن و بە .پەرۆشەوە بەدوای حوکمەکانیدا دەگەڕێن .پێش حوکمدان خۆت بپشکنە و لە ڕۆژی سەردانەکەدا ڕەحمەتت دەبێت ١٨: ٥، ١١، ١٣-١٤، ٢٠ئیکلیسیاستیکۆس نەزانییەکانم زیاد نەبن و گوناهەکانم بۆ لەناوچوونم زۆر بن و لەبەردەم نەیارەکانمدا بکەوم و دوژمنیشم بە من شاد بێت ،کە ٢٣:٣هیواکەم دوورە لە میهرەبانیت .ئیکلیسیاستیکۆس ٢٨:٤هیچ ڕەحمێک بە مرۆڤێک ناکات کە وەک خۆی بێت ،داوای لێخۆشبوون لە گوناهەکانی خۆی دەکات؟ ئیکلیسیاستیکۆس ئەوەی میهرەبان بێت قەرز دەداتە دراوسێی خۆی .ئەوەی دەستی بەهێز دەکات ،فەرمانەکان دەپارێزێت .بەڵم لەگەڵ پیاوێکی ٢٩: ١،٨هەژاردا سەبر بگرە و دوا مەکە لە میهرەبانی .ئیکلیسیاستیکۆس تا هەر کەسێک بەپێی کردەوەکانی خۆی و کارەکانی مرۆڤەکان بەپێی پلنەکانیان بداتەوە .تا حوکمی گەلەکەی بدات و بە میهرەبانی خۆی شادیان بکات .میهرەبانی لە کاتی تەنگانەدا وەرزییە ،وەک هەوری باران لە کاتی وشکەساڵیدا .ئیکلیسیاستیکۆس ٣٥: ١٩-٢٠ ئەی یەزدانی پەروەردگاری هەمووان بەزەییمان پێدا بێتەوە و سەیرمان بکە ،ئەی یەزدان ،ڕەحم بەو گەلە بکە کە ناوت لێنراوە و ٣٦:ئیسرائیلیش کە ناوی یەکەم منداڵت ناوە .میهرەبان بە ئۆرشەلیم ،شارە پیرۆزەکەت ،شوێنی پشوودانەکەت .ئیکلیسیاستیکۆس ١، ١٢-١٣ ٤٤:١٠بەڵم ئەمانە پیاوی میهرەبان بوون ،ڕاستودروستییان لەبیر نەکراوە .ئیکلیسیاستیکۆس ،پیاوێکی میهرەبانی لێ دەرهێنا ،کە لەبەردەم هەموو جەستەدا ڕەزامەندی بەدەستهێنا ،موسا ،خۆشەویستەکەی خودا و مرۆڤەکان ٤٥:١یادگاریەکەی پیرۆزە .ئیکلیسیاستیکۆس لە سەردەمی موساشدا کارێکی میهرەبانییان کرد ،ئەو و کالێبی کوڕی یەفون ،بەو پێیەی بەرەنگاری کۆبوونەوەکە بوون و ٤٦: ٧خەڵکیان لە گوناه ڕاگرت و خراپەکارەکانیان ئارامکردەوە .ئیکلیسیاستیکۆس بەڵم یەزدان هەرگیز میهرەبانی خۆی بەجێناهێڵێت و هیچ کام لە کارەکانی لەناو ناچێت و نە نەوەکانی هەڵبژێردراوەکانی هەڵدەوەشێنێتەوە و تۆوی ئەو کەسەی خۆشی دەوێت لێی وەرناگرێت ،بۆیە پاشماوەیەکی بە یاقوب بەخشی و ڕەگێکیشی لە داود ٤٧:٢٢بەخشی .ئیکلیسیاستیکۆس بەڵم ئەوان هاواریان لە یەزدانی میهرەبان کرد و دەستیان بەرەو ئەو درێژ کرد ،یەکسەر پیرۆز لە ئاسمانەوە گوێی لێیان بوو و بە ٤٨:٢٠خزمەتی ئیسای ڕزگاری کردن .ئیکلیسیاستیکۆس
18
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
گەلەکەش بە دوعاکردن لەبەردەم ئەو میهرەبانەدا داوای لە یەزدانی باڵتر کرد ،تا ڕێوڕەسمی یەزدان کۆتایی هات و خزمەتەکەی تەواو کرد .بۆیە ئێستا ستایشی خودای هەمووان بکەن ،کە تەنها لە هەموو شوێنێک کارە سەرسوڕهێنەرەکان دەکات و لە سکی دایکییەوە ڕۆژەکانمان بەرز دەکاتەوە و بەپێی میهرەبانی خۆی مامەڵەمان لەگەڵ دەکات .کە ڕەحمەتی خۆی لەگەڵ ئێمەدا پشتڕاست بکاتەوە ،و لە کاتی خۆیدا ڕزگارمان بکات! ئیکلیسیاستیکۆس 50:19،22،24 بە گوێرەی زۆری میهرەبانی و گەورەیی ناوەکەت ڕزگاری کردم ،لە ددانی ئەو کەسانەی کە ئامادە بوون بمخۆن و لە دەستی ئەوانەی کە بەدوای ژیانمدا دەگەڕان و لە ئازارە جۆراوجۆرەکان کە هەمبوو .ئینجا بیرم لە ڕەحمەتی تۆ کردەوە ،ئەی پەروەردگار و لە کردەوەکانی کۆنت ،چۆن ئەوانەی چاوەڕێت دەکەن ڕزگاریان دەکەیت و لە دەستی دوژمنان ڕزگاریان دەکەیت .با ڕۆحت بە ٥١: ٣،٨،٢٩ڕەحمەتی ئەو شاد بێت ،شەرم لە ستایشەکەی نەکەیت .ئیکلیسیاستیکۆس ئەی یەزدانی پەروەردگارمان ،تۆ دوای هەموو چاکەکانت و بەپێی هەموو ئەو میهرەبانییە گەورەیەی خۆت مامەڵەت لەگەڵ ٢:٢٧کردین ،باروخ .ئەی پەروەردگار گوێ بگرە و ڕەحم بە؛ چونکە تۆ میهرەبانیت ،بەزەییمان پێدا بێتەوە ،چونکە لەبەردەمتدا گوناهمان کردووە ٣:٢باروخ چونکە هیوای من لە هەمیشەییدایە کە ڕزگارتان بکات .و خۆشی لە پیرۆزەوە بۆم هاتووە ،بەهۆی ئەو میهرەبانییەی کە بەم ٤:٢٢زووانە لە ڕزگارکەری هەمیشەییمانەوە بۆتان دێت .بارۆک چونکە خودا بە خۆشحاڵییەوە ئیسرائیل لە ڕووناکی شکۆمەندیدا ڕێبەرایەتی دەکات بەو میهرەبانی و ڕاستودروستییەی کە لەلیەوە ٥:٩دێت .بارۆک ١:٣٨ناتوانن ڕەحم بە بێوەژن بکەن ،چاکە لەگەڵ بێ باوکیش بکەن .نامەی یەرمیا لە پێناوی ئیبراهیمی خۆشەویستت و لەبەر خاتری ئیسحاقی بەندەکەت و لە پێناو ئیسرائیلە پیرۆزەکەتدا ،ڕەحمەتی خۆت لە ئێمە ،دوور مەخە .نە لەم کاتەدا شازادە ،یان پێغەمبەر ،یان سەرکردە ،یان قوربانی سووتاندن ،یان قوربانی ،یان قوربانی ،یان بخور یان شوێنێک نییە بۆ قوربانیکردن لەبەردەمتدا و بۆ ئەوەی ڕەحمەتی لێبکەیتەوە .شەرمەزارمان مەکە ،بەڵکو بە میهرەبانیت و بە پێی زۆری میهرەبانیت مامەڵەمان لەگەڵ بکە .سوپاسی یەزدان بکە ،چونکە میهرەبانە ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .ئەی هەموو ئەوانەی یەزدان دەپەرستن ،خودای خوداوەندەکان ستایش بکەن و ستایشی بکەن و سوپاسی بکەن ،چونکە میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .نوێژی عەزاریا 68-1:12،15،19،67 نوێژی مەنەشە 1:1 ئەی یەزدان ،خودای گەورەی باوباپیرانمان ،ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب و نەوە ڕاستگۆکانیان .ئاسمان و زەوی بە هەموو ڕازاندنەوەکانیەوە دروست کردووە .کە بە وشەی فەرمانەکەت دەریات بەستووە .کە قووڵییەکەی داخستووە و بە ناوی ترسناک و شکۆمەندەکەتەوە مۆر کردووە .کە هەموو مرۆڤەکان لێی دەترسن و لەبەردەم دەسەڵتی تۆدا دەلەرزن .چونکە شکۆمەندی شکۆمەندیت بەرگەی ناگیرێت و هەڕەشەی تووڕەیی تۆ بەرامبەر بە گوناهباران گرنگە ،بەڵم بەڵێنی میهرەبانیت ناپێوانەیە و لێی .ناکۆڵرێتەوە؛ چونکە تۆ بەرزترین پەروەردگاریت ،بەزەیی زۆر و خۆڕاگر و زۆر میهرەبان و پەشیمان لە خراپەکانی مرۆڤەکان ،تۆ ئەی پەروەردگار ،بەپێی چاکە گەورەکەت بەڵێنی تەوبەکردن و لێخۆشبوونت بەو کەسانە داوە کە گوناهیان بەرامبەر کردووە لە میهرەبانییە بێکۆتاکانت تەوبەت بۆ گوناهباران دیاری کردووە ،تا ڕزگاریان بێت .کەواتە ئەی یەزدان ،کە خودای ڕاستودروستەکانیت ،تەوبەکردنت بۆ ڕاستودروستەکان دانەناوە ،وەک ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب کە گوناهیان لە دژی تۆ نەکردووە .بەڵم تۆ تەوبەکردنت بۆ من داناوە کە گوناهبارم ،چونکە لە ژمارەی خۆڵەکانی دەریا زیاتر گوناهم کردووە .ئەی پەروەردگار ،سەرپێچیەکانم زۆرن ،سەرپێچیەکانم زۆرن ،شایستەی ئەوە نیم کە بەرزایی ئاسمان ببینم و ببینم لەبەر زۆری تاوانەکانم .بە چەقۆی ئاسنی زۆرەوە کڕنۆش کەوتووم ،کە ناتوانم سەرم بەرز بکەمەوە و هیچ ئازادییەکم نییە ،چونکە تووڕەیی تۆم وروژاندووە و خراپەم لەبەردەمتدا کردووە ،ویستی تۆم نەکرد و فەرمانەکانتم جێبەجێ نەکرد ،قێزەونەکانم داناوە و تاوانەکانم زۆرتر کردووە .ئێستا ئەژنۆی دڵم دادەنێم و لە نیعمەتت لێت دەپاڕێمەوە .گوناهم کرد ،ئەی پەروەردگار ،گوناهم کردووە و دان بە تاوانەکانمدا دەنێم ،بۆیە بە خۆبەزلزانینەوە داوای لێدەکەم ،لێم خۆشبە ،ئەی پەروەردگار ،لێم خۆشبە و بە تاوانەکانم لەناوم مەکە .بۆ ،هەمیشە لێم توڕە مەبە ،بە تەرخانکردنی خراپە بۆ من؛ نە من مەحکوم مەکەن بۆ بەشەکانی خوارەوەی زەوی .چونکە تۆ خودایت خودای ئەوانەی تەوبە دەکەن .لە مندا هەموو چاکەکارییەکانت نیشان دەدەیت ،چونکە تۆ منی ناشایستە ،بەپێی میهرەبانییە گەورەکەت ڕزگارت دەکەیت .بۆیە بە درێژایی ژیانم بۆ هەتا هەتایە ستایشی تۆ دەکەم ،چونکە هەموو هێزەکانی ئاسمان ستایشی .تۆ دەکەن و شکۆمەندی تۆیە بۆ هەتا هەتایە .ئامین
19
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
داود بەهۆی ئەوەی میهرەبان بوو ،خاوەنی تەختی شانشینی هەمیشەیی بوو 1 .مەکابیەکان 2:57 پاشان جەماعەتەکە کۆکرایەوە ،بۆ ئەوەی ئامادەبن بۆ شەڕ و نوێژ بکەن و داوای ڕەحم و بەزەیی بکەن 1 .مەکابیەکان 3:44 ئێستا با هاوار بکەین بۆ ئاسمان ،ئەگەر ڕەنگە یەزدان بەزەییمان پێدا بێتەوە و پەیمانی باوباپیرانمان لەبیر بکەین و ئەمڕۆ ئەم سوپایە لەبەردەمماندا لەناو ببەین ،دوای ئەمە چوونە ماڵەوە و گۆرانییەکی سوپاسگوزارییان گوت و لە ئاسماندا ستایشی یەزدانیان کرد ،چونکە چاکە ،چونکە ڕەحمەتی ئەو بۆ هەتاهەتایە بەردەوامە 1 .مەکابیەکان 4:10،24 گوتیان« :بەپێی خراپەکاریمان مامەڵەمان لەگەڵ مەکە ،بەڵکو بەپێی میهرەبانیت 1 ».مەکابیەکان 13:46 بەڵم ئێستا من پیر بووم و ئێوەش بە ڕەحمەتی خودا تەمەنتان تەواو بووە ،ئێوە لەبری من و براکەم بن و بڕۆن و شەڕ بۆ نەتەوەکەمان بکەن و یارمەتی ئاسمانەوە لەگەڵتان بێت 1 .مەکابییەکان 16:3 نوێژەکەش بەم شێوەیە بوو؛ ئەی پەروەردگار ،یەزدانی پەروەردگار ،دروستکەری هەموو شتێک ،تۆ ترسناک و بەهێز و ڕاستگۆ ١:٢٤مەکابییەکان ، ٢و میهرەبانیت و تاکە پاشای بەخشندەیت کاتێک جێرمی زانی ،تاوانباریان کرد و گوتی« :ئەو شوێنە نازانرێت تا ئەو کاتەی کە خودا گەلەکەی کۆدەکاتەوە و پێشوازییان لێدەکات بۆ میهرەبانی ».وەک لە یاسادا بەڵێنی دابوو ،بەم زووانە بەزەییمان پێدا دێتەوە و لە هەموو خاکەکانی ژێر ئاسمانەوە کۆمان دەکاتەوە بۆ شوێنی پیرۆز ،چونکە لە ناڕەحەتییە گەورەکان ڕزگاری کردین و شوێنەکەی پاککردەوە 2 .مەکابیەکان 2:7،18 بەڵم جەیسن بەبێ بەزەییدا هاوڵتیانی خۆی کوشت ،بەو پێیەی کە بەدەستهێنانی ڕۆژی ئەوان لە نەتەوەکەی خۆی ڕۆژێکی زۆر ناخۆش دەبێت بۆی؛ بەڵم پێی وابوو ئەوان دوژمنی ئەو بوون ،نەک هاووڵتیانی وڵتەکەی کە ئەو داگیری کردوون2 . مەکابییەکان 5:6 بۆیە هەرگیز ڕەحمەتی خۆی لە ئێمە ناکێشێتەوە ،هەرچەندە سزای ناخۆشی بدات ،بەڵم هەرگیز واز لە گەلەکەی ناهێنێت .بەڵم بێ گومان دروستکەری جیهان کە نەوەی مرۆڤی پێکهێناوە و سەرەتای هەموو شتێکی دۆزیەوە ،هەروەها بە ڕەحمەتی خۆی هەناسە و ژیانتان پێدەبەخشێتەوە ،وەک چۆن ئێستا لەبەر یاساکانی خۆت سەیری خۆتان ناکەن .لەم ئازاردەرە مەترسە ،بەڵکو شایەنی براکانتیت ،مردنت وەربگرە تا لەگەڵ براکانتدا بە میهرەبانییەوە پێشوازیت لێبکەمەوە .بەڵم من وەک براکانم جەستە و ژیانم پێشکەش بە یاساکانی باوباپیرانمان دەکەم ،لە خودا دەپاڕێمەوە کە بە خێرایی بەزەیی بە نەتەوەکەماندا ببەخشێت .و بە ئازار و بەڵکان دان بەوەدا بنێیت کە ئەو تەنیا خودایە 2 .مەکابیەکان 6:16،23،29،37 کاتێک مەکابیۆس لەگەڵیدا بوو ،نەیتوانی بەرگەی نەتەوەکان بگرێت ،چونکە تووڕەیی یەزدان گۆڕا بۆ میهرەبانی .بۆیە کاتێک زرێپۆشەکانیان کۆکردەوە و دوژمنەکانیان تاڵن کرد ،نزیکەی شەممە خۆیان سەرقاڵ کرد ،ستایش و سوپاسێکی زۆریان بۆ یەزدان بەخشی ،کە تا ئەو ڕۆژە پاراستی ،کە سەرەتای میهرەبانی بوو کە بەسەریاندا هاتبوو .کاتێک ئەمە کرا و دوعایەکی هاوبەشیان کرد ،داوای لە پەروەردگاری میهرەبان کرد کە بۆ هەمیشە لەگەڵ بەندەکانی ئاشت بێتەوە 2 .مەکابیەکان 8:5،27،29 کاتێک خۆی نەیتوانی بەرگەی بۆنی خۆی بگرێت ،ئەم قسانەی گوت« :باشە ملکەچی خودا بێت و مرۆڤێکی فانی ئەگەر خودا بووایە ،بە شانازییەوە بیر لە خۆی نەکاتەوە ».ئەم کەسە خراپە سوێندیشی بە یەزدان خوارد ،کە ئێستا چیتر بەزەیی پێیدا نایەت و ٩:مەکابیەکان : ٢بەم شێوەیە گوتی :شارە پیرۆزەکە (کە بەپەلە دەچووە سەری و بیکاتە شوێنی ناشتنی هاوبەش) ئازاد دەکات ١٢-١٤ کاتێک ئەوە تەواو بوو ،بە تەختی کەوتنە خوارەوە و لە یەزدان پاڕانەوە کە چیتر نەچنە ناو ئەو جۆرە ناڕەحەتیانە .بەڵم ئەگەر ئیتر گوناهیان لە دژی کرد ،ئەوا خۆی بە میهرەبانی سزایان بدات و نەدرێنە دەست گەلنی کوفر و بەربەری .لە دامێنی قوربانگاکە کەوتە خوارەوە و داوای لێکرد کە میهرەبان بێت لەگەڵیان و دوژمنەکانیان بێت و دوژمنەکانیان بێت ،وەک یاسا باسی دەکات 2 .مەکابیەکان 10:4،26
20
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
پاشان هەموویان پێکەوە ستایشی خودای میهرەبانیان کرد ،و دڵخۆش بوون ،بەجۆرێک کە ئامادە بوون نەک تەنها لەگەڵ مرۆڤەکاندا شەڕ بکەن ،بەڵکو لەگەڵ زۆربەی دڕندە دڕندەکان ،و دیوارە ئاسنییەکان کون بکەن .بەم شێوەیە بە زرێپۆشەکانیانەوە ١١: ٩-١٠مەکابییەکان . ٢بەرەو پێشەوە ڕۆیشتن و یارمەتیدەرێکیان لە ئاسمانەوە هەبوو ،چونکە یەزدان میهرەبان بوو لەگەڵیان جا کاتێک هەموویان پێکەوە ئەم کارەیان کرد و بە گریان و بەڕۆژووەوە داوای لە پەروەردگاری میهرەبان کرد و سێ ڕۆژ لەسەر زەوی پاڵکەوتن ،یەهودا ئامۆژگاری کردن و فەرمانی دا کە ئامادەبن 2 .مەکابییەکان 13:12
حەنۆخ بەڵم لەگەڵ چاکەکاران ئاشتی دروست دەکات .و هەڵبژێردراوەکان دەپارێزێت ،وە ڕەحمەتیان لەسەر دەبێت .هەموویان هی خودا دەبن و سەرفراز دەبن و هەموویان بەرەکەتدار دەبن .یارمەتی هەموویان دەدات و ڕووناکییان بۆ دەردەکەوێت و لەگەڵیان ئاشت دەبێتەوە .حەنۆخ 1:18 بەڵم ئێوە خۆڕاگر نەبوون و فەرمانەکانی یەزدانتان جێبەجێ نەکردووە ،بەڵم ئێوە ڕووتان کردۆتەوە و بە دەمی ناپاکتان قسەی سەربەرزی و ڕەقتان لە دژی گەورەیی ئەو کردووە .ئای ئەی دڵڕەقەکان ،هیچ ئارامییەک نادۆزنەوە .بۆیە ڕۆژەکانتان ڕیسوا .دەکەن ،ساڵنی ژیانتان لەناو دەچن ،ساڵنی لەناوچوونتان لە ڕیسواکردنی ئەبەدیدا زۆر دەبن و هیچ ڕەحمێکتان بۆ نادۆزرێتەوە ،لەو ڕۆژانەدا ناوەکانتان دەکەنە ڕسواکردنێکی هەمیشەیی بۆ هەموو ڕاستودروستەکان ،بە ئێوە هەموو ئەوانەی نەفرەت دەکەن نەفرەت دەکەن ،هەموو گوناهباران و بێ خوداکان بەهۆی ئێوەوە سووکایەتی دەکەن ،بۆ ئێوەی بێ خودا نەفرەتێک دەبێت .وە هەموو ئەو . . .شاد دەبن ،لێخۆشبوون لە گوناهەکان دەبێت ،و هەموو میهرەبانی و ئاشتی و لێبوردەیییەک دەبێت :ڕزگاربوون بۆیان دەبێت ،ڕووناکییەکی باش .بۆ هەموو ئێوەی گوناهبار ڕزگاری نابێت ،بەڵم نەفرەت لەسەر هەمووتان دەمێنێتەوە .حەنۆخ ٥: ٤-٦ کوشتنی خۆشەویستەکانیان دەبینن و بۆ لەناوچوونی منداڵەکانیان دەگرین و تا ئەبەد دوعا دەکەن ،بەڵم بەزەیی و ئاشتی بەدەست ١٢: ٦ناهێنن .حەنۆخ لە ڕۆژانی کۆتاییدا بینینی حوکمدانی ڕاستگۆیان لەسەر دەبێت لەبەردەم ڕاستودروستەکاندا بۆ هەمیشە :لێرەدا میهرەبانەکان بەرەکەتی پەروەردگاری شکۆمەندی ،پاشای هەمیشەیی دەبەن .لە ڕۆژانی دادگاییکردن بەسەر یەکەمیاندا ،بەرەکەتی پێدەبەخشن ٢٧: ٣-٤بۆ ئەو میهرەبانییەی بەپێی ئەو ڕەحمەتەی کە بەشی خۆیان پێبەخشیون .حەنۆخ ٣٨: ٦لەو کاتەوە کەس بەدوای ڕەحمەتی خۆیدا ناگەڕێت لە پەروەردگاری ڕۆحەکان چونکە ژیانی کۆتایی هاتووە .حەنۆخ ،لەو ڕۆژانەدا حەنۆخ کتێبی زەوقی و تووڕەیی و کتێبی ناڕەحەتی و دەرکردنی وەرگرت .پەروەردگاری ڕۆحەکان دەفەرموێت ٣٩:٢ڕەحمەتیان پێ نادرێت .حەنۆخ لێرەدا چاوەکانم شوێنی نیشتەجێبوونیان لەگەڵ فریشتە ڕاستودروستەکانی بینی ،و شوێنی پشوودانیان لەگەڵ پیرۆزەکاندا .داوای لێبوردنیان کرد و شەفاعەتیان کرد و دوعایان بۆ نەوەی مرۆڤەکان کرد ،ڕاستودروستی وەک ئاو لەبەردەمیاندا ڕژا ،ڕەحمەتی ٣٩: ٥وەک شەبنەم لەسەر زەوی :بەم شێوەیە بۆ هەتا هەتایە لەنێوانیاندایە .حەنۆخ پێی وتم' :ئەمە یەکەم میکائیلە ،میهرەبان و خۆڕاگر ،دووەمیان کە بەسەر هەموو نەخۆشییەکان و هەموو برینەکانی نەوەی مرۆڤەکاندا دانراوە ،ڕافائێڵە ،سێیەمیش کە بەسەر هەموو دەسەڵتەکاندا دانراوە ،جبریلەیلە ،چوارەمیش کە لەسەر تەوبەکردن دانراوە بۆ هیوای ئەوانەی ژیانی هەتاهەتایی بە میرات دەگرن ،ناوی فانوێڵە '.وە ئەمانە چوار فریشتەی پەروەردگاری ڕۆحەکان ٤٠: ٩و ئەو چوار دەنگەن کە لەو ڕۆژانەدا بیستم .حەنۆخ ،هەروەها لە دادگاییکردنیدا ڕاستگۆیە ،لە ئامادەبوونی شکۆمەندیدا ناڕەوایی خۆی ناپارێزێت .لەمەودوا هیچ ڕەحمێکیان پێ ناکەم ٥٠: ٤-٥پەروەردگاری ڕۆحەکان دەفەرموێت .حەنۆخ میکائیل فریشتەیەکی دیکەی لە ناو پیرۆزەکانەوە نارد و زیندووم کردەوە ،کاتێک هەستایەوە ڕۆحم گەڕایەوە .چونکە نەمتوانیبوو بەرگەی نیگای ئەم سوپایە و جەنجاڵی و لەرزینی ئاسمان بگرم .میکائیل پێی وتم :بۆچی بە بینینێکی لەو شێوەیە دڵتەنگ بوویت؟ .تا ئەم ڕۆژە ڕۆژی ڕەحمەتی ئەو بەردەوام بوو؛ و میهرەبان و خۆڕاگری بووە بەرامبەر بەو کەسانەی لەسەر زەوی نیشتەجێن کاتێک ڕۆژ و دەسەڵت و سزا و دادگایی هات کە پەروەردگاری ڕۆحەکان بۆ ئەوانەی یاسای ڕاستگۆ ناپەرستن و بۆ ئەوانەی 21
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
،ئینکاری حوکمی ڕاست و دروستی دەکەن و بۆ ئەوانەی کە ناوی ئەو بە بەتاڵی دەگرن ئامادەی کردووە--ئەو ڕۆژە ئامادە کراوە بۆ هەڵبژێردراوەکان پەیمانێک ،بەڵم بۆ گوناهباران ئینکویزیشنێک .کاتێک سزای پەروەردگاری ڕۆحەکان بەسەریاندا بێت ،ئەوا بۆ ئەوەی سزای پەروەردگاری ڕۆحەکان نەیەت ،بێهودە و منداڵەکان لەگەڵ دایکیان و منداڵەکان لەگەڵ باوکیان دەکوژێت .دواتر ٦٠: ٤-٦حوکمەکە بەپێی ڕەحمەتی ئەو و سەبر و خۆڕاگرییەکەی ڕوودەدات .حەنۆخ لەو ڕۆژەدا بە ڕۆحی ئیمان و بە ڕۆحی حیکمەت و بە ڕۆحی سەبر و بە ڕۆحی میهرەبانی و بە ڕۆحی حوکمدان و ئاشتی و بە ڕۆحی چاکە ،بەرەکەت و شکۆمەندی و بەرزکردنەوە و بەرزکردنەوە و هەمووان بە یەک دەنگ دەڵێن" :خۆشبەختە ،و ناوی :پەروەردگاری ڕۆحەکان بۆ هەتا هەتایە پیرۆز بێت" .هەموو ئەوانەی لە ئاسمانەوە لە سەرەوە نەخەون بەرەکەتی پێدەبەخشن :هەموو پیرۆزەکان کە لە ئاسمانن بەرەکەتی پێدەبەخشن ،هەروەها هەموو هەڵبژێردراوەکانیش کە لە باخچەی ژیاندا نیشتەجێن هەروەها هەموو ڕۆحێکی ڕووناکی کە توانای بەرەکەت و شکۆمەندی و بەرزکردنەوەی و پیرۆزکردنی ناوی پیرۆزی تۆی هەیە ،و هەموو گۆشتێک بە بێ پێوەر ناوی تۆ شکۆمەند و بەرەکەتی بۆ هەمیشە و هەتا هەتایە .چونکە میهرەبانی پەروەردگاری ڕۆحەکان گەورەیە و خۆڕاگر و هەموو کارەکانی و هەموو ئەو شتانەی کە دروستی کردووە بۆ ڕاستودروستەکان و ٦١: ١١-١٣هەڵبژێردراوان ئاشکرا کردووە ،بەناوی پەروەردگاری ڕۆحەکانەوە .حەنۆخ هەموو پاشاکان و بەهێزەکان و بەرزەکان و ئەوانەی فەرمانڕەوایی زەوی دەکەن ،بە ڕووخساری خۆیانەوە لەبەردەمیدا دەکەونە خوارەوە و دەپەرستن و هیوایان لەسەر ئەو کوڕە مرۆڤە دادەنێن و داوای لێدەکەن و داوای ڕەحمەتی لێدەکەن لە دەستی .حەنۆخ ٦٢: ٩ ئاخ بۆ ئێوەی نادروستیتان خۆشدەوێت ،بۆچی هیوای چاکە بۆ خۆتان دەخوازن؟ بزانە دەدرێنە دەستی چاکەکاران و ملتان دەبڕن و ٩٨:١٢دەتانکوژن و ڕەحمتان پێ ناکەن ».حەنۆخ
جاشر وە ئێمە هاتینە ئەم خاکە بۆ ئەوەی لە برسێتی دوور بکەوینەوە و ئەم ڕووداوە خراپە بەسەرمدا هاتووە؛ ئێستا ئەی یەزدانی پەروەردگار ،ڕزگارمان بکە و لە دەستی ئەم ستەمکارە ڕزگارمان بکە و لە پێناو ڕەحمەتی خۆتدا چاکەم لەگەڵ بکە .یاشر ١٥:١٨ ،ئەی پەروەردگار : ٦٧لەو کاتەدا فریشتەکانی میهرەبانی هاتنە بەردەم یەزدان و سەبارەت بە ئیسحاق قسەیان لەگەڵ کرد و گوتیان تۆ پاشایەکی میهرەبان و بەزەییداریت بەسەر هەموو ئەو شتانەی کە لە ئاسمان و زەویدا دروستت کردووە و پشتگیری هەموویان دەکەیت .بۆیە لە جیاتی ئیسحاقی خزمەتکارەکەت فیدیە و ڕزگارکردن بدە ،بەزەیی بە ئیبراهیم و ئیسحاقی کوڕی بەزەیی پێدا ٢٣: ٦٦-٦٧بێتەوە ،کە ئەمڕۆ فەرمانەکانت جێبەجێ دەکەن ».یاشر ڕیبێکا بە ئیسحاقی گوت« :ئەی گەورەم ،بەڕاستی بیستوومە کە سارای دایکت لە ڕۆژگاری خۆیدا نەزۆک بووە ،تا ئیبراهیمی باوکت ،پەروەردگارم دوعای بۆ کرد و دووگیان بوو ».کەواتە ئێستا هەستە و لە خوداش بپاڕەوە و ئەویش گوێ لە دوعاکەت دەگرێت و لە ڕێگەی میهرەبانییەکانیەوە یادمان بکاتەوە .ئیسحاق گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگاری ئاسمان و زەوی ،کە چاکە و :میهرەبانییەکانت زەوی پڕ دەکەن ،تۆ باوکمت لە ماڵی باوکی و لە شوێنی لەدایکبوونی وەرگرت و هێنایتە ئەم خاکە و پێت گوت خاکەکە دەدەم بە نەوەکەت ،تۆش بەڵێنت پێدا و پێت ڕاگەیاند ،من نەوەکانت زۆرتر دەکەم ».وەک ئەستێرەکانی ئاسمان و وەک ٢٦: ٢-٣،٦خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریا ،ئێستا قسەکانت پشتڕاست بکرێنەوە کە لەگەڵ باوکمدا وتت ».یاشێر منیش دوای ئەوە بە میهرەبانی و میهرەبانی گەورەی خودا گا و کەر و ئاژەڵ و پیاو خزمەتکار و خزمەتکارم بەدەستهێنا .یاشر ٣٢:٥ چونکە دەزانم بە میهرەبانی و میهرەبانی ئەم سامانەم بەدەستهێناوە؛ ئێستا لێت دەپاڕێمەوە کە ئەمڕۆ بە میهرەبانیت ڕزگارم بکەیت ٣٢:٢٣و وەڵمم بدەیتەوە .یاشر تۆ ئەو کەسەی کە شەڕەکان دەوروژێنیت و وەستاندنی ،لە دەستی تۆدا هێز و هێز هەیە بۆ بەرزکردنەوە و دابەزاندن؛ ئەی دوعاکەم لەبەردەمتدا قبوڵکراو بێت کە بە ڕەحمەتی خۆت ڕووم لێبکەیتەوە ،دڵی ئەم پاشاکان و گەلەکەیان بە ترسی کوڕەکانم سەرسام بکەیت و ئەوان و ئۆردوگاکانیان بترسێنیت و بە میهرەبانییەکی گەورەت هەموو ئەوانەی متمانەیان پێت هەیە ڕزگار بکەیت ،چونکە ئەوە تۆیت کە دەتوانیت خەڵک بخەیتە ژێر دەسەڵتمان و گەلن لە ژێر دەسەڵتی ئێمەدا بچووک بکەیتەوە .جاشر 34:70 22
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
یاقوب بۆ کوڕەکانی لە یەزدانی پاڕانەوە و دەستەکانی بۆ یەزدان درێژ کرد و گوتی« :خودا تۆ خودایەکی گەورەیت ،تۆ باوکمانیت ،تۆ ئێمەت پێکهێنا و ئێمەش کاری دەستی تۆین .داوات لێدەکەم لە ڕێگەی ڕەحمەتی خۆتەوە کوڕەکانم لە دەستی دوژمنەکانیان ڕزگار بکەیت ،کە ئەمڕۆ دێن بۆ ئەوەی شەڕیان لەگەڵ بکەن و لە دەستیان ڕزگاریان بکەن ،چونکە لە دەستی تۆدا هێز و هێز هەیە ،بۆ ڕزگارکردنی کەم کەس لە زۆر کەس .هێزی دڵ و هێز بدە بە کوڕەکانم ،خزمەتکارەکانت ،بۆ شەڕکردن لەگەڵ دوژمنەکانیان ،بۆ ئەوەی بیانکەونە ژێردەستە و دوژمنەکانیان بکەونە بەردەمیان ،با کوڕەکانم و خزمەتکارەکانیان بە دەستی نەوەی کەنعان نەمرن .بەڵم ئەگەر لە چاوتدا باش بوو ژیانی کوڕەکانم و خزمەتکارەکانیان ببەیت ،بە میهرەبانییەکی زۆرەوە بە ٣٧: ١٤-١٦دەستی خزمەتکارەکانتەوە بیانبە ،بۆ ئەوەی ئەمڕۆ بە دەستی پاشاکانی ئەمۆرییەکان لەناو نەچن .یاشر یاقوب بە کوڕەکانی گوت« :من متمانەم بە یەزدانی پەروەردگار هەیە کە ڕزگارتان بکات و لەبەردەم پاشای میسر و هەموو پیاوەکانیدا نیعمەتتان پێ ببەخشێت ».کەواتە ئێستا هەستە و بڕۆ بۆ لی پیاوەکە و لەو شتانەی کە لە خاکەکەدا دەستدەکەوێت دیارییەک بۆ دەستی خۆتان وەربگرن و بیهێننە بەردەمی ،خودای گەورە بەزەییتان پێ ببەخشێت لەبەردەمیدا ،تا بنیامین و براکانی شیمعون لەگەڵتان بنێرێت .هەموو پیاوەکان هەستان و بنیامینی برایان گرت و دیارییەکی زۆریان لە باشترینەکانی خاکەکە گرت و دوو بەشی زیویشیان برد .یاقوب بە توندی فەرمانی بە کوڕەکانی کرد سەبارەت بە بنیامین :فەرمووی« :ئاگاداربن لەو ڕێگایەی کە تێیدا دەڕۆن و لە ڕێگادا و لە میسریش خۆتان لێ جیا مەکەنەوە ».یاقوب لە کوڕەکانی هەستا و دەستەکانی درێژ کرد و لەسەر کوڕەکانی لە یەزدانی پاڕانەوە و گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگاری ئاسمان و زەوی ،پەیمانەکەت لەگەڵ ئیبراهیمی باوکمان لەبیر بکە ،لەگەڵ ئیسحاقی باوکم لەبیرت بێت و لەگەڵ کوڕەکانمدا میهرەبانانە مامەڵەیان لەگەڵ بکە و مەیاندە بەدەست پاشای میسر .بیکە من داوای لێدەکەم خودایە لە پێناو میهرەبانیت و هەموو منداڵەکانم ڕزگار بکە و لە دەسەڵتی میسر ڕزگاریان بکە و دوو برایان بۆ بنێرە .یاشر 26-52:22
یۆبیلی ئەی پەروەردگار با میهرەبانیت بەسەر گەلەکەتدا بەرز بێتەوە و ڕۆحێکی ڕاستگۆیان تێدا دروست بکات و ڕۆحی بێلیار حوکمیان نەکات بۆ ئەوەی لەبەردەمتدا تۆمەتباریان بکات و لە هەموو ڕێگاکانی ڕاستودروستی بیانخاتە تەڵەوە ،تاکو لە پێش ڕووخسارت لەناو بچن .یۆبیلیەکان 1:19 نووسراوە و دیاری کراوە کە ڕەحم بە هەموو ئەو کەسانە دەکات کە ساڵنە جارێک لە هەموو تاوانەکانیان دەگەڕێنەوە .یۆبیلیەکان 5:18 لەبەردەم یەزدانی پەروەردگاری خۆیدا دوعای کرد و وتی :خودای ڕۆحی هەموو جەستە ،کە بەزەیی پێدام .من و کوڕەکانمی لە ئاوی لفاو ڕزگار کرد ،وەک چۆن کوڕانی لەناوچوونت لەناوبرد ،نەیکردم .چونکە نیعمەتت بەرامبەرم گەورە بووە ،میهرەبانیت بۆ ڕۆحم گەورە بووە؛ با نیعمەتت بەسەر کوڕەکانمدا بەرز بێتەوە ،ڕۆحە خراپەکان حوکمڕانیان نەکەن .نەک لەسەر زەوی لەناویان ببەن .یۆبیلیەکان 10:3 ئینجا تارا باوکی پێی گوت؛ بە ئارامی بڕۆ :خودای هەتاهەتایی ڕێگاکەت ڕاست بکاتەوە .یەزدان لەگەڵت بێت و لە هەموو خراپەیەک بتپارێزێت و لەبەردەم ئەوانەی دەتبینن نیعمەت و میهرەبانی و نیعمەتت پێ ببەخشێت و هیچ کام لە منداڵەکانی مرۆڤ ١٢:٢٩دەسەڵتیان بەسەرتدا نەبێت زیانت پێ بگەیەنێت؛ بە ئارامی بڕۆ .یۆبیلیەکان خزمەتیان مەکە ،نە بیانپەرستە ،بەڵکو خزمەت بە خودای باڵ بکەن و بەردەوام بیپەرستن :و هەمیشە هیوا بە ڕووخساری بخوازن ،و ڕاستگۆیی و ڕاستودروستی لەبەردەمیدا کار بکەن ،تا ئەو ڕەزامەندیتان پێ ببەخشێت و ڕەحمەتی خۆیتان پێ ،ببەخشێت ،و بەیانیان و ئێواران بارانتان بەسەردا ببارێت ،و هەموو ئەو کارانەتان بەرەکەتدار بکەن کە لەسەر زەوی کردوویانە و بەرەکەت بخەنە سەر نان و ...ئاوەکەت بەرەکەت بخەرە سەر بەرهەمی سکی خۆت و بەرهەمی خاکەکەت و مەڕوماڵت و ٢٠:٩مەڕەکانت .یۆبیلیەکان خودایە گیان ،ڕەحمەتی تۆ و ئارامی تۆ لەسەر بەندەکەت و لەسەر تۆوی کوڕەکانی بێت ،تا بۆ تۆ نەتەوەیەکی هەڵبژێردراو و .میراتێک بن لە نێوان هەموو گەلنی سەر زەوی لەمەودوا تا هەموو ڕۆژانی نەوەکانی سەر زەوی ،تا هەموو سەردەمەکان ٢٢:٩یۆبیلیەکان وە بەرەکەتی یاقوب دا و وتی :کوڕەکەم ،کە بە هەموو دڵ و سۆزەوە دڵخۆشم پێی ،نیعمەت و ڕەحمەتی تۆ هەمیشە لەسەر ئەو و ٢٢:٢٨لەسەر نەوەکەی بەرز بێتەوە .یۆبیلیەکان 23
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
وە گوناهبارانی نەتەوەکانیان لە خەو هەڵدەستێنێت ،کە نە ڕەحمیان هەیە و نە بەزەیییان هەیە ،و ڕێز لە کەسایەتی کەس ناگرن ،نە .پیر و نە گەنج و نە هیچ کەسێک ،چونکە ئەوان لە هەموو منداڵەکانی مرۆڤ خراپتر و بەهێزترن بۆ ئەنجامدانی خراپە توندوتیژی دژی ئیسرائیل و سەرپێچی لە یاقوب دەکەن ،خوێنێکی زۆر بەسەر زەویدا دەڕژێت ،کەسیش کۆکردنەوە و ناشتنی ٢٣:٢٣نامێنێت .یۆبیلیەکان ئێسکەکانیان لە زەویدا پشوو دەدەن ،ڕۆحەکانیان خۆشییەکی زۆریان دەبێت ،دەزانن کە ئەوە پەروەردگارە کە حوکم دەدات ،و ٢٣:٣١میهرەبانی بە سەدان و هەزاران و هەموو ئەوانەی خۆشیان دەوێت .یۆبیلیەکان یاقوب لە شەودا هەموو شتێکی بۆ باوکی گێڕایەوە ،چۆن یەزدان میهرەبانییەکی زۆری پێدا و چۆن لە هەموو ڕێگاکانیدا سەرفرازی کرد و لە هەموو خراپەیەک پاراستی .ئیسحاق ستایشی خودای ئیبراهیمی باوکی کرد ،کە میهرەبانی و ڕاستودروستی ٣١:٢٤-٢٥خۆی لە کوڕانی ئیسحاقی بەندەی خۆی نەکێشابووەوە .یۆبیلیەکان ٣٥:٥پێم بڵێ دایە چ چەوتییەکت لە مندا بینیوە و لێی دوور دەبمەوە و ڕەحمەتی بەسەرمدا دێت .یۆبیلیەکان ئەویش پێی گوت :داوات لێدەکەم کە ئەو ڕۆژەی دەمرم ،من بمبەیتەوە ژوورەوە و لە نزیک سارا ،دایکی باوکت بمنێژیت و تۆ و یاقوب یەکترتان خۆش بوێت و هیچ کامیان ئارەزووی خراپەیان ناکەن بەرامبەر بە یەکتر ،بەڵکو تەنها خۆشەویستی یەکتریان نییە ،و بەم شێوەیە سەرفراز دەبن ،کوڕەکانم ،و لە ناوەڕاستی خاکەکەدا ڕێزیان لێدەگیرێت ،و هیچ دوژمنێک بەسەرتاندا شاد ٣٥:٢٠نابێت ،و دەبیتە خێر و بەرەکەت و ئا ڕەحم لە چاوی هەموو ئەوانەی خۆشیان دەوێیت .یۆبیلیەکان کاتژمێر پیاوانی حەبرۆنیش ناردیان بۆ لی و گوتیان« :ئەوەتا براکەت هاتۆتە سەرت بۆ ئەوەی شەڕت بکات ،چوار هەزار کەسی بە شمشێرەوە بەستووە و قەڵغان و چەکیان هەڵگرتووە .چونکە یاقوبیان لە عیسۆ زیاتر خۆشدەویست .بۆیە پێیان گوت؛ چونکە یاقوب ٣٧:١٥پیاوێکی ئازادتر و میهرەبانتر بوو لە عیسۆ .یۆبیلیەکان یەزدان لە چاوی فیرعەوندا نیعمەت و میهرەبانی بە یوسف دا ،فیرعەونیش بە خزمەتکارەکانی گوت .پیاوێکی دانا و ژیر وەک ئەم پیاوە نادۆزینەوە ،چونکە ڕۆحی یەزدان لەگەڵیەتی .خاکی میسر لەبەردەم فیرعەوندا بەهۆی یوسفەوە ئارام بوو ،چونکە یەزدان ،لەگەڵیدا بوو ،بۆ هەموو نەوەکانی لەبەردەم هەموو ئەوانەی دەیانناسی و ئەوانەی بیستوویانە ،نیعمەت و میهرەبانییان پێبەخشی ٤٠:٥،٩شانشینی فیرعەونیش بە باشی ڕێکخرابوو ،شەیتان و کەسی خراپ تێیدا نەبوو .یۆبیلیەکان ئیسرائیل بە یوسفی گوت :ئێستا با بمرم لەو کاتەوەی تۆم بینیوە ،ئێستا یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل پیرۆز بێت خودای ئیبراهیم و خودای ئیسحاق کە ڕەحمەتی خۆی و نیعمەتەکەی لە یاقوبی بەندەی خۆی نەگرتووە .یۆبیلیەکان 45:3
کتێبە ونبووەکانی کتێبی پیرۆز کاتێک هەموویان سەرقاڵی نوێژ بوون ،سەرۆک کاهینەکە بەپێی شێوازی ئاسایی چوو بۆ ڕاوێژکردن بە خودا .یەکسەر دەنگێک لە کەشتییەکە و لە کورسی میهرەبانییەوە هات ،کە هەموو ئامادەبووان بیستیان ،کە دەبێ بە پێشبینییەکی ئیشایا کە پاکیزەی پێ بدرێت و دەستگیرانی بکرێت ،لێی بپرسرێت یان بەدوایدا بگەڕێت .چونکە ئیشایا دەفەرموێت :دارێک لە ڕەگی یەسەی دێتە دەرەوە و گوڵێک لە ڕەگەکەیەوە هەڵدەقوڵێت ،ڕۆحی یەزدان لەسەری دادەنیشێت ،ڕۆحی حیکمەت و تێگەیشتن ،ڕۆحی ٥:١٢-١٥ئامۆژگاری و توانا ،ڕۆحی زانین و تەقوا ،ڕۆحی ترس لە یەزدان پڕی دەکات .ئینجیلی لەدایکبوونی مەریەم لە مێژووی دوانزە هۆزی ئیسرائیلدا کە دەیخوێنینەوە کەسێکی دیاریکراو هەبوو بە ناوی یواخیم ،کە زۆر دەوڵەمەند بوو ،دوو قوربانی پێشکەش بە یەزدانی پەروەردگار کرد ،ئەم بڕیارەی دابوو :مادەکەم بۆ سوودی هەموو گەل دەبێت ،و بۆ ئەوەی ڕەحمەتی یەزدانی پەروەردگارم هەبێت بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکانم .پرۆتێڤانجیلیۆن 1:1 ئینجا شیمئۆن لە مەریەمی پیرۆز نزیک بووەوە و دەستەکانی بەرەو لی درێژ کرد و بە یەزدانی مەسیحی گوت« :ئێستا ئەی پەروەردگارم ،بەندەکەت بە ئاشتی دەڕوات ،بەپێی قسەی تۆ .چونکە چاوەکانم میهرەبانیتیان بینی کە بۆ ڕزگارکردنی هەموو گەلن ئامادەت کردووە .ڕووناکییەک بۆ هەموو گەل و شکۆمەندی گەلەکەت ئیسرائیل 1 .ئینجیلی کۆرپەیی 9-2:8 ئینجا گوتی« :ئەی پەروەردگار ،تۆ میهرەبانیت ،میهرەبانیت و میهرەبانیت .تۆ دوو کوڕت پێدام؛ یەکێکیان بۆ خۆتت بردووە ،ئەی ئەمی ترم لێم ببەخشە 1 .ئینجیلی کۆرپە 11:4 24
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
پاشان مەریەمی پیرۆز وتی :ڕەحمەتی یەزدانی مەسیح بەسەرتدا بێت .کەمێک لەو ئاوەی کە جەستەی عیسا مەسیحی پێ شۆردووە ،فەرمانی پێکردن نەخۆشەکە بەو ئاوە بشۆن .کە کاتێک کردیان ،لە ئێستادا چاک بووەوە؛ بۆیە ئەوان و هەموو ئەوانەی ئامادەبوون ،ستایشی خودایان کرد؛ و پڕ بوون لە خۆشی ،گەڕانەوە بۆ شارەکەی خۆیان و بەو هۆیەوە ستایشی خودایان کرد1 . ئینجیلی کۆرپە 21-12:19 پاشان یەکسەر عیسای پەروەردگاریان پەرست و داوای لێکرد و گوتیان« :ئەی عیسای پەروەردگارمان ،کوڕی مەریەم ،تۆ بەڕاستی ئەو شوانە چاکەی ئیسرائیلیت! ڕەحم بە خزمەتکارەکانت بکە ،کە لەبەردەمتدا وەستاون و گومانیان نییە ،بەڵکو تۆ پەروەردگار هاتوویت بۆ ڕزگارکردن ،نەک لەناوبردن .دوای ئەوە کاتێک عیسا یەزدان فەرمووی ،نەوەی ئیسرائیل وەک ئەسیوپییەکان لە نێو خەڵکدا وایە؛ ژنەکان گوتیان« :ئەی پەروەردگار ،هەموو شتێک دەزانیت ،هیچ شتێک لێت شاراوە نییە .بەڵم ئێستا داوای لێدەکەین و لە میهرەبانیت دەپاڕێینەوە کە ئەو کوڕانە بگەڕێنیتەوە بۆ دۆخی پێشوویان 1 .ئینجیلی کۆرپە 9-17:8 .ئەمە ئەو کەسەیە کە ئێمە بە هەموو ڕێزێکەوە دەیپەرستین ،چونکە ئەو ژیان و بوونمان پێبەخشی ،و لە سکی دایکمانەوە هێناین کە لە پێناو ئێمەدا جەستەیەکی مرۆڤی وەرگرت و ئێمەی ڕزگار کرد ،تا بە میهرەبانی هەمیشەیی لە باوەشمان بگرێت و نیعمەت و چاکەی ئازاد و گەورە و بەخشندەی خۆیمان بۆ نیشان بدات .شکۆمەندی و ستایش و دەسەڵت و حوکمڕانی بۆ ئەو بێت ،لەمەودوا بۆ هەتا هەتایە ،ئامین 1 .ئینجیلی کۆرپە 7-22:5 ،ئینجا جولەکەیەکی دیکە هاتە دەرەوە و گوتی« :من کوێر بووم ،گوێم لە دەنگ بوو ،بەڵم کەسم نەدەبینی .کاتێک عیسا دەڕۆیشت گوێم لە خەڵکەکە بوو کە بەو شوێنەدا تێدەپەڕین و پرسیم چی لەوێیە؟ پێیان وتم عیسا بەلیدا تێدەپەڕێت ،پاشان هاوارم کرد و :گوتم :عیسا کوڕی داود ،ڕەحمم پێ بکە .ئینجا وەستا و فەرمانی دا کە من بهێنرێنە لی و پێی وتم« :چیت دەوێت؟» گوتم پەروەردگار ،تا بینینم وەربگرم .پێی وتم :بینینەکەت وەربگرە ،یەکسەر بینیم و بەدوایدا ڕۆیشتم و دڵخۆش بووم و سوپاسگوزار ٥:٢٠-٢٣بووم .ئینجیلی نیکۆدیمۆس ١٤ئینجیلی نیکۆدیمۆس بەڵم کاتێک یەکەم پیاوی ئادەمی باوکمان ئەم قسانەی بیست کە عیسا لە ئوردون مەعمودی وەرگرتووە ،بانگی سێتی کوڕی 1 .کرد و گوتی ،هەموو ئەو شتانەی کە لە میکائیل ،فریشتەی سەرەکی بیستوتە ،بۆ کوڕەکانتان ،پیاوسالرەکان و پێغەمبەران ،ڕابگەیەنن 2 .کاتێک تۆم نارد بۆ دەروازەکانی بەهەشت ،بۆ ئەوەی داوای لێبوردن لە خودا بکەم کە کاتێک نەخۆش بووم سەرم مەسح بکات ،ئینجا سێت لە باوباپیران و پێغەمبەران نزیک بووەوە و گوتی« :من سێت کە لە دەروازەکانی بەهەشتدا لە خودا دەپاڕێمەوە 3 فریشتەی یەزدانم بینی ،میکائیل بۆم دەرکەوت و گوتی« :لەلیەن یەزدانەوە بۆت نێردراوە .من بۆ سەرۆکایەتی جەستەی مرۆڤ .دانراوم پێت دەڵێم سێت ،بە گریانەوە لە خودا مەپاڕێوە و داوای لێبکە بۆ زەیتی درەختی میهرەبانی کە ئادەمی باوکت بەهۆی 4 .سەرئێشەکەیەوە مەسح بکەیت .چونکە بە هیچ شێوەیەک ناتوانی بەدەستی بهێنیت تا ڕۆژ و کاتەکانی کۆتایی ،واتە تا پێنج هەزار و پێنج سەد ساڵ تێدەپەڕێت 5 ئەو کاتە مەسیحی میهرەبانترین کوڕی خودا دێتە سەر زەوی بۆ ئەوەی جەستەی مرۆڤی ئادەم زیندوو بکاتەوە و لە هەمان کاتدا 6 .جەستەی مردووەکان زیندوو بکاتەوە ،کاتێک دێت لە ئوردن مەعمودیەت وەردەگرێت ئینجا بە زەیتی میهرەبانی خۆی هەموو ئەوانەی باوەڕیان پێی هەیە مەسح دەکات .و ڕۆنی ڕەحمەتی ئەو تا نەوەکانی داهاتوو 7 .بەردەوام دەبێت ،بۆ ئەوانەی کە لە ئاو و ڕۆحی پیرۆز لەدایک دەبن بۆ ژیانی هەتاهەتایی کاتێک لەو کاتەدا میهرەبانترین کوڕی خودا ،مەسیح عیسا ،دێتە خوارەوە بۆ سەر زەوی ،ئادەمی باوکمان دەناسێنێت بە 8 .بەهەشت ،بە درەختی میهرەبانی .کاتێک هەموو باوکسالرەکان و پێغەمبەران هەموو ئەمانەیان لە سێت بیست ،زیاتر دڵخۆش بوون 9 پاشان یەزدان دەستی ئادەمی گرت ،ڕادەستی میکائیلی فریشتەی سەرەکی کرد؛ و بردیانە بەهەشت ،پڕ لە میهرەبانی و ٢٠:١شکۆمەندی؛ ئینجیلی نیکۆدیمۆس ،کاتێک هەموو ئەم حیساباتەیان لە دزەکەوە بیست ،هەموو باوکسالرەکان بە یەک دەنگ ووتیان :پیرۆز بێت ئەی خودای گەورە باوکی چاکەی هەمیشەیی و باوکی میهرەبانی ،کە وەها نیعمەتت بەو کەسانە کردووە کە گوناهبار بوون بەرامبەری ،و گەیاندوویتە .بەر ڕەحمەتی بەهەشت و لە نێوان ڕزق و ڕۆحییە گەورە و ڕۆحییەکانتدا داناویت ،لە ڕۆحی و ڕۆحیدا ژیانی پیرۆز .ئامین ٢٠:١٤ئینجیلی نیکۆدیمۆس
25
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
ئەمە ئەوەندەیە کە خودا ڕێگەی پێداین پەیوەندیمان لەگەڵ ئێوەدا هەبێت؛ کەواتە ستایش و ڕێزی لێبکەن و تەوبە بکەن ،ئەویش ،بەزەییتان پێدا دێتەوە ».ئاشتی بۆ ئێوە بێت لەلیەن یەزدانی پەروەردگار عیسا مەسیح و ڕزگارکەری هەموومانەوە .ئامین ،ئامین ٢١:٦ئامین .ئینجیلی نیکۆدیمۆس بژیم یان بمرم؛ چونکە بۆ من ژیان دەبێتە ژیان بۆ مەسیح ،مردن دەبێتە خۆشی .وە پەروەردگارمان ڕەحمەتی خۆیمان ١: ٨-٩پێدەبەخشێت ،تا ئێوەش هەمان خۆشەویستیتان هەبێت و هاوبیر بن .نامەی پۆڵس بۆ لودیقییەکان .ئێوە پڕ بوون لە پلنی باش ،بە ئامادەیییەکی زۆرەوە کردتان و بە متمانەیەکی ئایینی دەستەکانتان بۆ خودای گەورە درێژ کرد داوای لێدەکرد میهرەبان بێت لەگەڵتان ،ئەگەر لە شتێکدا بەبێ ئارەزووی خۆت گوناهتان لە دژی کردبێت 1 .کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان 1:11 بۆیە با گوێڕایەڵی ویستی نایاب و شکۆمەندی ئەو بین .و داوای ڕەحمەت و چاکەی ئەو دەکەین ،با لەسەر ڕووخساری خۆمان لەبەردەمیدا بکەوین و خۆمان فڕێ بدەینە سەر ڕەحمەتی ئەو؛ هەموو بێهودە و ناکۆکی و ئیرەیی کە بەرەو مردن دەبات ،لببەن1 . کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان 5:1 ،میهرەبان بن و ڕەحمتان پێدەگات؛ لێتان خۆشبە ،لێتان خۆش دەبن ،هەروەک چۆن دەیکەن ،بە هەمان شێوە بەسەرتاندا دێت هەروەک چۆن دەبەخشن ،بە هەمان شێوە پێتان دەدرێت ،هەروەک چۆن دادوەری دەکەن ،بە هەمان شێوە دادگایی دەکرێن .وەک چۆن لەگەڵ ئەوانی تردا میهرەبانن ،خوداش میهرەبان دەبێت لەگەڵتان ،بە چ پێوانەیەک کە پێوانە دەکەن ،بە هەمان پێوانە جارێکی تر بۆتان دەپێورێت 1 .کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان 7:4 بەڵم با لەگەڵ یەکتردا میهرەبان بین ،بەپێی بەزەیی و شیرینی ئەو کەسەی کە دروستمان کردووە .چونکە نووسراوە :میهرەبانەکان زەوی بە میرات دەگرێت .ئەوانەی بێ خراپەن لەسەری دەمێننەوە ،بەڵم سەرپێچیکاران لە ڕووخساری لەناو دەچن 1 .کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان 10-7:9 بەڵم لەگەڵ ئەوەشدا خۆی بە خودای وت« :ئەی خودایە ،بەپێی میهرەبانیت بەزەییم پێدا بێتەوە .بەپێی زۆری میهرەبانییە ناسکەکانت ،سەرپێچیەکانم بسڕەوە 1 .کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان 8:25 هەموو ئەمانە دروستکەری گەورە و پەروەردگاری هەمووانی هەیە ،فەرمانی پێکراوە ئاشتی و یەکدەنگی بپارێزن؛ باش بوون بۆ هەمووان .بەڵم بە تایبەتی بۆ ئێمە کە لە ڕێگەی عیسا مەسیحی پەروەردگارمانەوە بەرەو ڕەحمەتی ئەو هەڵدێن؛ شکۆمەندی و شکۆمەندی بۆ هەتا هەتایە .ئامین 1 .کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان 18-9:17 ناخۆشیەکانی خراپەکاران زۆرن؛ بەڵم ئەوانەی پشتیان بە یەزدان بەستووە ،میهرەبانی دەیانگرێتەوە .باوکی بەزەیی و بەخشندەمان ڕیخۆڵەی بەزەیی بەرامبەر بەو کەسانە هەیە کە لێی دەترسن؛ و بە میهرەبانی و خۆشەویستییەوە نیعمەتەکانی خۆی دەبەخشێتە هەموو ئەو کەسانەی کە بە عەقڵێکی سادە دێنە لی 1 .کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان 9-11:8 چونکە هەموو شتێک لەلیەن خوداوە دەبینرێت و دەبیسترێت؛ با لێی بترسین و کارە خراپەکانمان کە لە ئارەزووی ناخۆشەوە سەرچاوە دەگرن ،لببەین .بۆ ئەوەی بە میهرەبانی ئەو لە سزای داهاتوو ڕزگارمان بێت .بۆیە با بە دڵی پیرۆزەوە بێینە لی و دەستی پاک و بێگەرد بەرز بکەینەوە بۆی .باوکی بەخشندە و میهرەبانمان خۆشدەوێت ،کە وای لێکردووین بەشداری هەڵبژاردنەکەی بکەین 1 .کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان 13:1،6 بۆیە با دوعا بۆ ئەو کەسانەش بکەین کە کەوتوونەتە ناو گوناهەوە .بۆ ئەوەی بە خۆبەزلزانین و میانڕەوییان پێبەخشراوە ،نەک ملکەچی ئێمە بن ،بەڵکو ملکەچی ویستی خودا بن .چونکە بەم ڕێگایە یادێکی بەرهەمدار و تەواو بەدەست دەهێنن ،بە میهرەبانییەوە ،چ لە دوعاکانمان بۆ خودا و چ لە باسکردنمان لەبەردەم پیرۆزەکانیدا .ڕاستودروستەکان ،دەڵێت ،بە میهرەبانی ڕێنماییم دەکەن و سەرزەنشتم دەکەن .بەڵم با زەیتی گوناهباران سەرم قەڵەو نەکات 1 ».کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان 2،7-23:1 ئەو کاتە زۆر میهرەبانییەکی گەورەی بەرامبەر بە ئێمە نیشان داوە؛ و بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ ئەوە ،ئێمە کە لە ژیانداین ،ئێستا چیتر قوربانی ناکەین بۆ خوداوەندە مردووەکان و هیچ پەرستنێکیان بۆ ناکەین ،بەڵکو بەهۆی ئەوەوە گەیاندراوینەتە ناسینی باوکی ڕاستی .بۆیە برایان ،با بە کارەکانمان دان بەودا بنێین .بە خۆشویستنی یەکتر؛ لە زینا نەکردن و قسەی خراپ لە دژی یەکتر و ئیرەیی بە یەکتر نەکردن؛ بەڵم بە مامناوەند بوون ،میهرەبان بوون ،باش بوون 2 .کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان 2:8،13
26
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
چونکە ئێمە بێ تێگەیشتن نین ،دەبێ لە دیزاینی باوکی میهرەبانمان تێبگەین .چونکە ئەو قسەمان لەگەڵ دەکات ،ئامادەیە ئێمە کە لە هەمان هەڵەدا بووین سەبارەت بە قوربانییەکان ،بەدوای ئەوەدا بگەڕێین و بدۆزینەوە کە چۆن لێی نزیک ببینەوە .نامەی گشتی ٢:١١بەرناباس جگە لەوەش سەبارەت بە شەممە نووسراوە ،لە دە فەرمانەکەدا کە خودا لە چیای سینا ڕووبەڕووی موسا وتووە .شەممەی یەزدان بە دەستی پاک و بە دڵێکی پاک پیرۆز بکەن .وە لە شوێنێکی تریش دەڵێت؛ ئەگەر منداڵەکانت شەممەکانم بپارێزن ،ئەوا من بەزەییم .بەسەریاندا دەهێنم ».وە تەنانەت لە سەرەتای دروستکردندا باسی شەممە دەکات .خودا لە شەش ڕۆژدا کارەکانی دەستەکانی کرد لە ڕۆژی حەوتەمدا تەواویان کرد ،ڕۆژی حەوتەمیش پشووی دا و پیرۆزی کرد .منداڵەکانم بیربکەنەوە ،ئەوە مانای چییە ،لە .شەش ڕۆژدا تەواویان کرد .مانای ئەویش ئەمەیە؛ کە لە شەش هەزار ساڵدا یەزدانی پەروەردگار هەموو شتێک کۆتایی پێدەهێنێت ١٣: ١-٤نامەی گشتی بەرنابا من هەم دەزانم کە کێم ،هەم بۆ کێ دەنووسم؛ من ،کەسێکی مەحکوم :ئێوە ،ئەوانەی بەزەییتان وەرگرتووە :من ،بەرکەوتەی ٣:٩مەترسی؛ ئێوە ،لە بەرامبەر مەترسیدا پشتڕاستکراونەتەوە .نامەی ئیگناتیۆس بۆ ئەفسیان هەروەها دوعای بۆ بکە؛ ئەوان بە ڕەحمەتی خودا پێویستیان بە دوعاکانتان هەیە ،تا شایستەی ئەو بەشە بم کە خەریکە بەدەستی ٣:٥دەهێنم ،بۆ ئەوەی بە ڕەتکراوە نەدۆزمەوە .نامەی ئیگناتیۆس بۆ ترالیانەکان ئیگناتیۆس کە پێی دەوترێت تیۆفۆرۆس ،بۆ ئەو کڵێسایەی کە ڕەحمەتی لە شکۆمەندی باوکی بەرز و تاقانە کوڕەکەی عیسا مەسیح وەرگرتووە؛ خۆشەویست و ڕۆشنبیر لە ڕێگەی ویستی کێ ویستی هەموو شتێک کە بەپێی خۆشەویستی عیسا مەسیح خودامان کە هەروەها سەرۆکایەتی لە شوێنی ناوچەی ڕۆمەکان دەکات .و کە بە ناوی عیسا مەسیحەوە سڵو دەکەم کە هەم لە گۆشت و هەم لە ڕۆحدا یەکگرتووە لەگەڵ هەموو فەرمانەکانی و پڕ بووە لە نیعمەتی خودا؛ هەموو خۆشییەک لە عیسا مەسیحی خودامان .نامەی ئیگناتیۆس بۆ ڕۆمییەکان 1:1 بەڵم شەرم دەکەم وەک یەکێک لەوان هەژمار بکرێم ،چونکە منیش شایستە نیم ،لە نێوانیاندا بچووکتر بم و وەک کەسێک کە لە کاتی خۆیدا لەدایک بووم .بەڵم لە ڕێگەی میهرەبانییەوە بەدەستم هێناوە کە کەسێک بم ،ئەگەر بگەمە لی خودا .نامەی ئیگناتیۆس ٣:١٠بۆ ڕۆمییەکان .ئیگناتیۆس کە پێی دەوترێت تیۆفۆرۆس ،بۆ کڵێسای خودای باوک و عیسا مەسیحی پەروەردگارمان کە لە فیلدلفیا لە ئاسیادایە ڕەحمەتی بەدەستهێناوە ،لە هاوسەنگی خودادا جێگیر بووە و هەمیشە بە ئازاری پەروەردگارمان شاد بووە و بە زیندووبوونەوەیەوە بە هەموو میهرەبانییەوە بەدیهاتووە .بە تایبەتی ئەگەر لەگەڵ قەشە و ئەو سەرۆکانەی کە لەگەڵیدان ،و ئەو دیاکۆنانەی کە بەپێی :بیری عیسا مەسیح دانراون ،یەکگرتوو بن؛ کە بەپێی ویستی خۆی بە ڕۆحی پیرۆزی خۆی بە هەموو پتەوییەوە جێگیر کردووە نامەی ئیگناتیۆس بۆ فیلدلفیاییەکان 1:1 بەڵم دوعای ئێوە بۆ خودا من تەواو دەکات ،تا بگەمە ئەو بەشەی کە بە میهرەبانی خودا بۆم تەرخان کراوە :هەڵتن بۆ ئینجیل ٢:٢وەک گۆشتی مەسیح .و بۆ نێردراوان سەبارەت بە سەرۆکایەتی کڵێسا .نامەی ئیگناتیۆس بۆ فیلدلفیاییەکان ئیگناتیۆس کە پێی دەوترێت تیۆفۆرۆس ،بۆ کڵێسای خودای باوک و عیسا مەسیحی خۆشەویست ،کە خودا بە میهرەبانییەوە بە هەموو بەخششێکی باش بەرەکەتی بەخشیوە؛ پڕ بوون لە ئیمان و خێرخوازی ،بەجۆرێک کە ئەمە لە هیچ بەخششێکدا کەم نییە؛ شایستەی خودان و لە پیرۆزەکاندا بەرهەمدارن :ئەو کڵێسایەی لە سمیرنای ئاسیایە .هەموو خۆشییەک ،لە ڕێگەی ڕۆحە بێگەردەکەیەوە ،و قسەی خودا .نامەی ئیگناتیۆس بۆ سمیرنییەکان 1:1 ٣:٢٣نیعمەت و میهرەبانی و ئارامی و سەبر بۆ هەمیشە لەگەڵتان بێت .نامەی ئیگناتیۆس بۆ سمیرنییەکان پۆلیکارپ و ئەو سەرۆکانەی لەگەڵیدان ،بۆ کڵێسای خودا کە لە فیلیپییە .و یەزدانی مەسیحی ڕزگارکەرمان زۆر بێت .نامەی پۆلیکارپ بۆ فیلیپییەکان 1:1 بەڵم بیرمان هێنایەوە کە یەزدان فێری کردووین و دەڵێت« :دادوەر مەدەن و دادگایی ناکرێن ».لێتان خۆش بن و لێتان خۆش دەبن؛ میهرەبان بن ،بەزەییتان پێدەگات .چونکە بە هەمان پێوانە کە ئێوە پێوانە دەکەن ،دووبارە بۆتان دەپێورێتەوە .نامەی پۆلیکارپ بۆ فیلیپییەکان 1:10
27
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
وە با گەورەکان بەزەیی و میهرەبان بن بەرامبەر بە هەمووان؛ وەرچەرخانیان لە هەڵەکانیان؛ گەڕان بەدوای ئەوانەی کە لوازن؛ .بێوەژن و بێ باوک و هەژار لەبیر نەکەن؛ بەڵم هەمیشە دابینکردنی ئەوەی کە باشە هەم لەبەردەم خودا و هەم لەبەردەم مرۆڤدا ٢:١٥نامەی پۆلیکارپ بۆ فیلیپییەکان یان چۆن دەتوانم هەرگیز لە یەزدان داوای لێبوردن بکەم بۆ تاوانە زۆر و گەورەکانم؟ بە چ قسەیەک لێی دەپاڕێمەوە کە میهرەبان 1:15بێت لەگەڵم؟ 1کتێبی شوانی هێرماس (دیدگاکان) بەڵم ئێستا ڕەحمەتی خودا بەزەیی بە تۆ و ماڵەکەتدا هاتەوە و زۆر دڵنەوایی تۆی پێداویت .تەنها بۆ تۆ سەرگەردان مەبە ،بەڵکو 1:23یەکسان بە و ماڵەکەت دڵنەوایی بدە 1 .کتێبی شوانی هێرماس (دیدگاکان) 2:11کاتێک گوێی لەم شتانە دەبێت ،خۆی دەپارێزێت و میهرەبانی بەدەست دەهێنێت 1 .کتێبی شوانی هێرماس (دیدگاکان) بەڵم ئەوانەی هەرگیز ئینکاری لێ ناکەن ،ئەو لە میهرەبانییە زۆر گەورەکەیەوە لەگەڵیاندا لەبار دەبێت 1 .کتێبی شوانی هێرماس (دیدگاکان) 2:20 ،ئەو بەردە چوارگۆشە و سپیانەی کە بە تەواوی لە جومگەکانیاندا یەکدەگرنەوە ،نێردراوان و قەشە و پزیشک و خزمەتکارەکانن کە لە ڕێگەی ڕەحمەتی خوداوە هاتوونەتە ژوورەوە و حوکمڕانییان کردووە و فێری کردووە و بە پیرۆزی و بێگەردی خزمەتیان بە هەڵبژێردراوانی خودا کردووە ،چ ئەوانەی خەوتوون و هێشتا ماونەتەوە؛ و هەمیشە لەگەڵیان ڕێککەوتوون و لەناو خۆیاندا 3:52ئارامیان هەبووە و گوێیان لە یەکتر بووە 1 .کتێبی شوانی هێرماس (دیدگاکان) وە بەڕاستی ژەهرەکانیان لەناو سندوقدا هەڵدەگرن ،بەڵم ئێوە ژەهر و هەوکردنتان لە دڵەکانتاندا هەڵدەگرن و پاکیان ناکەنەوە و هەستەکانتان تێکەڵ بە دڵێکی پاک دەکەنەوە ،بۆ ئەوەی ڕەحمەتی پاشای گەورەتان هەبێت 1 .کتێبی شوانی هێرماس (دیدگاکان) 3:103 ئەویش وەڵمی دامەوە« :ئەی پیاو ،هیچ شتێک لەگەڵ تۆدا نەبوو؟» منیش وەڵمم دایەوە ،خانم ،لەوێ دڕندەیەکی وەها چاوم پێی کەوت ،کە پێدەچوو بتوانێت گەلێکی تەواو بخوات؛ بەڵم بە هێزی خودا و بە ڕەحمەتی تاکەکەسی ئەو ،لێی ڕزگارم بوو 1 .کتێبی 4:16شوانی هێرماس (دیدگاکان) بۆیە پەروەردگاری میهرەبانمان بەزەیی بە دروستکراوەکەیدا هات و ئەو تەوبەیەی دیاری کرد و هێزی ئەو تەوبەیەی پێدام .بۆیە .پێت دەڵێم ،ئەگەر کەسێک دوای ئەو بانگەوازە گەورە و پیرۆزە لەلیەن شەیتان و گوناهەوە تاقیکرایەوە ،ئەوا یەک تەوبەی هەیە بەڵم ئەگەر زۆرجار گوناه بکات و تەوبە بکات ،سوودی بۆ کەسێکی لەو جۆرە نابێت؛ چونکە بەزەحمەت بۆ خودا دەژی2 . 4:22کتێبی شوانی هێرماس (فەرمانەکان) وا بیر مەکەرەوە ،بەڵکو بە هەموو دڵتەوە ڕوو لە یەزدان بکە و بێ گومان داوای لێ بکە و ڕەحمەتی یەزدان دەزانیت؛ چۆن 9:2وازت لێناهێنێت ،بەڵکو داواکاری ڕۆحت جێبەجێ دەکات 2 .کتێبی شوانی هێرماس (فەرمانەکان) بەڵم مرۆڤی دڵتەنگ هەمیشە بە خراپەکاری دەکات .یەکەم :خراپەکاری دەکات ،چونکە ڕۆحی پیرۆز دڵتەنگ دەکات ،کە بە مرۆڤ دەدرێت ،کە سروشتی دڵخۆشی هەیە .دیسانەوە نەخۆشی دەکات ،چونکە بە خەمەوە بۆ یەزدان نوێژ دەکات و یەکەمجار سوپاسگوزارانە دان بە میهرەبانییەکانی پێشوودا نانێت و ئەوەی داوای دەکات لە خودا بەدەستی ناهێنێت 2 .کتێبی شوانی هێرماس (فەرمانەکان) 10:20 .بۆیە کاتێک ڕەحمەتی یەزدان دەدرەوشێتەوە ،ئەوا ئەوانەی خزمەت بە خودا دەکەن ئاشکرا دەبن و بۆ هەمووان ڕوون دەبنەوە چونکە وەک چۆن لە هاویندا بەرهەمی هەموو دارێک پیشان دەدرێت و دەردەکەوێت ،بە هەمان شێوە کارەکانی چاکەکاران 4:3ڕادەگەیەنرێن و دەردەکەون و لەو جیهانەدا بە خۆشی و شادییەوە دەگەڕێنرێنەوە 3 .کتێبی شوانی هێرماس (هاوشێوە) بەڵم ئێستا خۆت بپارێزە؛ و بە بینینی خودا گەورە و میهرەبان ،چارەسەرێک دەدات بۆ ئەوەی پێشتر بە هەڵە کردووتە ،ئەگەر بۆ 5:62کاتێکی داهاتوو جەستە و ڕۆحت پیس نەکەیت؛ 3کتێبی شوانی هێرماس (هاوشێوە) ئەو دەڵێت ،بۆ ئەوەی بزانیت کە چاکە و میهرەبانی یەزدان گەورەیە و دەبێت بە ڕێزەوە بێت .ڕۆحی خۆی بەخشی بەو کەسانەی 8:46کە شایستەی تەوبەکردن بوون 3 .کتێبی شوانی هێرماس (هاوشێوە)
28
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
بۆ هەموو ئەمانە سوپاسی یەزدانم کرد ،کە بە میهرەبانییەوە بەرامبەر هەموو ئەوانەی ناوی لێنراوە ،فریشتەی تەوبەی بۆ ناردین بۆ ئەوەی سەرۆکایەتیمان بکات کە گوناهمان بەرامبەر کردووە .و ڕۆحی ئێمەی تازە کردۆتەوە کە خەریک بوو نەمێن و هیچ 9:135هیوایەکیان بە ڕزگاربوون نەبوو ،بەڵم ئێستا تازە بوونەتەوە بۆ نوێبوونەوەی ژیان 3 .کتێبی شوانی هێرماس (هاوشێوە) ئەوان بەو جۆرەن کە باوەڕیان پێکراوە ،و هەمیشە باش و ڕاستگۆ بوون؛ و بەبێ هیچ جیاوازییەک لە نێوان خۆیاندا ،بەڵم هێشتا بە بەندەکانی خودا شاد بوون ،کە ڕۆحی ئەم کچانەیان لەبەر کردبوو .و هەمیشە لە پێشەوە بووە بۆ ئەوەی ڕەحم بە هەموو مرۆڤەکان بکات ،بە ئامادەییەوە بەبێ سەرزەنشتکردن و بەبێ بیرکردنەوە لە ماندووبوونەکانیان بە هەموو مرۆڤەکان دەبەخشن3 . 9:211کتێبی شوانی هێرماس (هاوشێوە) پاشان لە ژێر پێدا مەڕۆ وتی ،ڕەحمەتی خۆی؛ بەڵکو ڕێزی لێ بگرن ،چونکە زۆر سەبر و خۆڕاگری هەیە بەرامبەر بە تاوانەکانتان ،و وەک یەکێک لە ئێوە نییە؛ بەڵم تەوبە بکەن ،چونکە ئەوە سوودی بۆ ئێوە دەبێت 3 .کتێبی شوانی هێرماس (هاوشێوە) 9:274
کتێبە لەبیرکراوەکانی عەدەن ،دیسانەوە ،هەروەها ،چونکە خودا میهرەبان و بەزەیی زۆرە ،و هەموو شتێک بە شێوەیەک بەڕێوەدەبات کە تەنها خۆی دەزانێت ئادەمی باوکمان لە سنووری ڕۆژئاوای باخچەکەدا نیشتەجێ کرد ،چونکە لەو دیوەوە زەوی زۆر فراوانە 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 1:8 کتێبی ئادەم و حەوا 1 3 پاشان خودا لە میهرەبانی خۆی بۆ ئادەم کە بە وێنە و هاوشێوەی خۆی دروست بووە ،بۆی ڕوون کردەوە کە ئەمانە 5000و 6 .ساڵن .و چۆن دواتر مرۆڤ دەهات و خۆی و نەوەکانی ڕزگار دەکات 500 بەڵم پێشتر خودا ئەم پەیمانەی لەگەڵ ئادەمی باوکمان بە هەمان شێوە بەستبوو ،پێش ئەوەی لە باخچە دەربچێت ،کاتێک لە لی 7 .ئەو دارە بوو کە حەوا میوەکەی وەرگرت و پێیدا بیخوات کاتێک ئادەمی باوکمان لە باخچەکە هاتە دەرەوە ،بەلی ئەو دارەدا تێپەڕی و بینی کە چۆن خودا سیمای گۆڕیوە بۆ فۆرمێکی تر 8 .و چۆن وشک بووەتەوە کاتێک ئادەم دەچووە لی ترسی و لەرز و کەوتە خوارەوە .بەڵم خودا بە میهرەبانی خۆی بەرزی کردەوە ،پاشان ئەم پەیمانەی 9 .لەگەڵدا بەست ،دیسانەوە ،کاتێک ئادەم لە لی دەروازەی باخچەکە بوو ،و کەڕوبەکەی بینی کە شمشێرێکی ئاگری چرپاوی بەدەستەوە بوو 10 کەڕوبەکە تووڕە بوو و چاوەکانی لێ بڕییەوە ،هەردوو ئادەم و حەوا لێی ترسان و پێیان وابوو مەبەستی کوشتنیان بووە .جا کەوتنە .سەر ڕووخسار و لە ترسەوە لەرزین .بەڵم بەزەیی پێیاندا هاتەوە و میهرەبانییان پێدا .لێیان گەڕایەوە بەرەو ئاسمان و لە یەزدانی پاڕانەوە و گوتی 11 .پەروەردگار ،تۆ بە شمشێرێکی ئاگرەوە منت نارد بۆ ئەوەی لە دەروازەی باخچەکەدا چاودێری بکەم 12 بەڵم کاتێک خزمەتکارەکانت ،ئادەم و حەوا ،منیان بینی ،لەسەر ڕووخساریان کەوتنە خوارەوە و وەک مردوو بوون .ئەی 13 پەروەردگارم چی لە بەندەکانت بکەین؟ .ئینجا خودا بەزەیی پێیاندا هاتەوە و میهرەبانییان پێدا و فریشتەی خۆی نارد بۆ ئەوەی باخچەکە بپارێزێت 14 ئەم لێوارە بەردییە هەڵواسراوە چییە بۆ ئەوەی پەنامان بدات ،بە بەراورد بەو ڕەحمەتی یەزدان کە سێبەری لەسەر داناین؟ 1کتێبی ئادەم و حەوا 4:6 پاشان هەستا ،دەستەکانی بەرەو خودا بڵوکردەوە و سکاڵی لەسەر تۆمار کرد بەهۆی ڕەحم و بەزەیی و وتی :خودایە ،لە گوناهەکەم خۆشبە ،ئەو گوناهەم کە کردوومە و لەبیرم مەکە 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 5:4 وە تۆ منت برد ،ئێسک و منت کردە ژنێک ،وەک ئەو گەشاوە ،بە دڵ و عەقڵ و قسەکردنەوە؛ لە گۆشتدا وەک خۆی .و تۆ منت بە هاوشێوەی ڕووخساری ئەو دروست کرد ،بە میهرەبانی و هێزی خۆت 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 5:10 کاتێک ئادەم و حەوا ئەم قسانەیان لە خوداوە بیست ،گریانی و گریانی زیاتریان کرد؛ بەڵم دڵیان لە خودادا بەهێز کرد ،چونکە ئێستا هەستیان دەکرد کە پەروەردگار بۆیان وەک باوک و دایکە؛ هەر لەبەر ئەم هۆکارەش لەبەردەمیدا گریان و داوای ڕەحمەتیان لێکرد 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 7:1 29
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
،پاشان خودا بە میهرەبان و میهرەبانەوە سەیری ئەوانی کرد کە بەم شێوەیە لەناو ئاوەکەدا پاڵکەوتوون و نزیک بوون لە مردن فریشتەیەکی نارد ،لە ئاوەکە هێنایانە دەرەوە و وەک مردوو لە کەناری دەریادا دایاننا 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 10:1 بەڵم پەروەردگاری میهرەبان سەیری مردنی ئادەمی کرد ،هەروەها سەیری بێدەنگی حەوای کرد لە ترسی تاریکی 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 12:5 پاشان کاتێک خودا کە میهرەبان و پڕ بەزەییە ،گوێی لە دەنگی ئادەم بوو ،پێی گوت :بەڵم کاتێک گوێم لە سەرپێچییەکەت بوو ،لەو ،ڕووناکی گەشاوەم بێبەش کردیت .بەڵم بەهۆی ڕەحمەتی خۆمەوە نەمکردی بە تاریکی ،بەڵکو کردم بە جەستەی خۆت لە گۆشت کە ئەم پێستەم بەسەریدا بڵوکردۆتەوە ،بۆ ئەوەی بەرگەی سەرما و گەرما بگرێت .بەڵم لە میهرەبانی خۆمدا ،تۆم کردووە وەک تۆ؛ کاتێک فەرمانەکەمت سەرپێچی کرد ،ئەی ئادەم ،لە باخچەکە دەرمکردیت و وام لێکردی بێیتە دەرەوە بۆ ئەم خاکە؛ و فەرمانی پێکردیت لەم ئەشکەوتەدا نیشتەجێ بیت؛ تاریکی بەسەرتدا هات ،وەک چۆن بەسەر ئەو کەسەدا هات کە فەرمانی منی سەرپێچی کرد 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 13:1،7،9 بەڵم خودای میهرەبان کە سەیری دروستکراوەکانی دەکات ،سەیری ئادەم و حەوای کرد کاتێک بە مردوویی کەوتبوون ،و قسەی خۆی بۆ نارد ،و زیندوویان کردەوە 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 21:8 پاشان ئادەم زیاتر گریا و وتی خودایە ڕەحمم پێ بکە تا ئەو شوێنەی کە دەیکەم بەسەرتدا بگرم .پاشان ئادەم و حەوا لە ژێر قوربانگاکە وەستان و گریان ،بەم شێوەیە داوای لێبوردنیان لە خودا کرد :لە سەرپێچی و گوناهەکانمان خۆشبە و بە چاوی میهرەبانیت سەیرمان بکە .چونکە کاتێک لە باخچەدا بووین ستایش و سروودەکانمان بێ وەستان لەبەردەمتدا بەرز دەبوونەوە1 . کتێبی ئادەم و حەوا 23:1،6 پاشان خودای میهرەبان ،چاکەکار و مرۆڤدۆست ،سەیری ئادەم و حەوا و خوێنی ئەوانی کرد کە وەک قوربانییەک بۆی هەڵیانگرتبوو؛ بەبێ فەرمانی لەلیەن ئەوەوە بۆ ئەو کارە .بەڵم سەری سوڕمابوون؛ و پێشکەشکردنەکانیان قبوڵ کرد .خوداش لە بەردەمی خۆیەوە ئاگرێکی گەشاوەی نارد ،کە پێشکەشکردنەکەیان سووتاند .بۆنی بۆنی شیرینی پێشکەشکردنەکەیان کرد ،و ڕەحمەتی پێکردن 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 3-24:1 و بەو هۆیەوە ئەوە دەزانرێت کە تۆ خودایەکی میهرەبانیت ،کە ناتەوێت مرۆڤ لەناو بچێت؛ ئەوانەی خۆشی ناوێت مرۆڤ بکەوێت؛ و کە بە دڕندەیی و خراپ و بە تەواوی لەناوبردنی هیچ کەسێک مەحکوم ناکەن 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 25:5 کاتێک سەیری هەموو ئەو شتە باشانە دەکەم کە تێیدا ژیاویت و بۆچی لێیان دەرچووی ،ئەوا بە ئامادەییەوە بەزەییتان پێدەدەم .بەڵم ناتوانم ئەو پەیمانە بگۆڕم کە لە دەممەوە دەرچووە؛ ئەگەرنا دەتهێنایەوە ناو باخچەکە .بەڵم کاتێک پەیمانەکە جێبەجێ بوو ،ئەوا تۆ و تۆوەکانت بەزەییم پێدەبەخشم و دەتگەیەنمە خاکێکی خۆشی ،کە نە خەم و نە ئازاری تێدا بێت .بەڵم خۆشی و خۆشی بەردەوام و ڕووناکی کە هەرگیز لەدەست نادات و ستایش کە هەرگیز نەوەستاوە؛ و باخچەیەکی جوان کە هەرگیز تێناپەڕێت 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 15-26:13 بەڵم کاتێک خودای میهرەبان بینی کە شەیتان ئارەزووی کوشتنی ئادەمی هەیە بە ئامێرە فرەچەشنەکانی ،و بینی کە ئادەم نەرم و نیان و بێ فێڵە ،خودا بە دەنگێکی بەرز لەگەڵ شەیتان قسەی کرد و جنێوی پێدا 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 29:1 کاتێک ئادەم ئەم قسانەی لە خوداوە بیست ،لەبەردەمیدا پەرستنی کرد .ئەو و حەوا پەرستن و سوپاسگوزارییان بۆ کرد ،چونکە بەزەیی و میهرەبانانە مامەڵەی لەگەڵدا کردبوون 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 31:4 لە ڕەحمەتی خۆت ،خودایە ،لەم بەڵ و تاقیکردنەوە ڕزگارم بکە و بمبە بۆ خاکێکی دیکەی جیاواز لەم ،ئەگەر نەتهێشت لە باخچەکەتدا نیشتەجێ بم 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 41:13 ئەو کاتە من بە میهرەبانی ڕۆحت و ڕۆحی چاکەکاران ڕزگار دەکەم ،تا لە باخچەی خۆمدا پشوویان پێ بدەم .وە ئەوەش کاتێک دەبێت کە کۆتایی جیهان دێت 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 42:6 بەڵم بە ڕەحمەتی خودا نەیتوانی ئەشکەوتەکە بسوتێنێت ،چونکە خودا فریشتەی خۆی بە دەوری ئەشکەوتەکەدا نارد بۆ ئەوەی لە ئاگرێکی لەو شێوەیە بپارێزێت ،تا کوژاوەتەوە 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 43:16
30
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
ئەگەر ڕەحمەتی من نەبوایە تۆ و سوپاکەتم لە زەوی لەناو دەبرد .بەڵم تا کۆتایی جیهان سەبرم لەگەڵ تۆ هەبوو 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 44:5 سەیرکە ،ئاگر لە دونیادا گۆشتی ئێمەی سووتاندووە؛ بەڵم چۆن دەبێت کاتێک ئێمە مردووین و شەیتان سزای ڕۆحمان دەدات؟ ئایا ڕزگاربوونمان درێژ و دوور نییە ،مەگەر خودا نەیەت و لە میهرەبانیدا بۆ ئێمە بەڵێنەکەی جێبەجێ نەکات؟ 1کتێبی ئادەم و حەوا 47:2 بەڵم ،لە ڕەحمەتی تۆدا ،هەروەک چۆن ئەو بەردە بەسەرتدا دەهاتە خوارەوە ،فەرمانم پێکرد کە چەترێک بەسەرتدا دروست بکات؛ و بەردی ژێرەوەت ،بۆ ئەوەی خۆی دابەزێنێت 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 49:7 بەڵم ئادەم و حەوا هەستانەوە و بە درێژایی ئەو شەو لە ئەشکەوتەکەدا لە خودا دوعایان کرد ،و داوای ڕەحمەتیان لێکرد 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 50:3 پاشان کاتێک جەستەی ئادەم و حەوا داپۆشرا ،وەستان و دوعایان کرد و داوای ڕەحمەتی یەزدان و لێخۆشبوونیان کرد و سوپاسیان کرد کە ڕەحمەتی پێکردوون و ڕووتی ئەوانی داپۆشیوە .بە درێژایی ئەو شەوە لە نوێژ نەوەستاون 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 52:11 .بەڵم خودا لە میهرەبانی خۆیدا ،لە ناو ئێمەوە دەریکرد بۆ ئەم زەوییە تاریکە؛ چونکە خۆی بووبوو بە تاریکی و کاری ناڕەوایی کتێبی ئادەم و حەوا 1 55:14 کەواتە دان بە نیعمەتمدا بنێ بەرامبەر بە تۆ ،و بەزەیی من بۆ تۆ ،بوونەوەری من؛ کە لەبەرامبەر سەرپێچییەکەت بەرامبەرم نەداومەتەوە ،بەڵم لە بەزەییم بۆت بەڵێنم پێداویت کە لە کۆتایی پێنج ڕۆژ و نیوە گەورەکەدا دێم و ڕزگارت دەکەم 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 56:7 چونکە لە دڵی خۆیدا دەیگوت« :کاتێک چل ڕۆژەکەیان بەڕۆژووبوون و نوێژکردن تەواو کرد ،خودا دەیانگەڕێنێتەوە بۆ دۆخی پێشوویان .بەڵم ئەگەر ئەو کارەی نەکردبا ،هێشتا لەبار دەبوو لەگەڵیان؛ و تەنانەت ئەگەر ڕەحمیان پێ نەکردبا ،ئایا هێشتا شتێکیان لە باخچە دەدا بۆ ئەوەی دڵنەوایییان بدات؛ وەک پێشتر دوو جار پێشتر 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 60:4 بەڵم من بە میهرەبانی و بەو نیعمەتەی کە بۆتان هەمبوو ،ڕێگەم نەدا لەناوتان ببات؛ بەڵم من لێت دوور خستمەوە 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 61:10 بەڵم بە ڕەحمەتی خودا هەر کە ئەو دوو هەنجیرە لە زەویدا بوون ،خودا ئامۆژگارییەکانی شەیتانی سەبارەت بەوانە شکست .پێهێنا؛ و کردیان بە دوو درەختی میوە ،کە سێبەری ئەشکەوتەکەیان گرتەوە .چونکە شەیتان ئەوانی لە لی ڕۆژهەڵتی نێژرابوو کتێبی ئادەم و حەوا 1 62:3 .کەواتە نەک تەنها لە پێناو ئەودا ئەم دارانە بە یەکجار گەورە بوون؛ بەڵم بەزەییم پێتدا هاتەوە و فەرمانم پێکردن گەشە بکەن ئەوانیش گەورە بوون و بوونە دوو درەختی گەورە ،تا سێبەری لقەکانیان بخەیتە سەر و پشوویەکت دەست بکەوێت .و کە واتان لێدەکەم هێزی خۆم و کارە سەرسوڕهێنەرەکانم ببینن 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 63:9 پاشان ئادەم لە یەزدان پاڕایەوە و وتی :ئەی پەروەردگار ،با بەو خواردنەی خواردوومانە لەناو نەچین .ئەی پەروەردگار ،لێمان مەدە؛ بەڵم بەپێی ڕەحمەتی گەورەی خۆت مامەڵەمان لەگەڵ بکە و وازمان لێ مەهێنە تا ڕۆژی ئەو بەڵێنەی کە پێتداوین 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 65:5 پاشان لە خودا دوعایان کرد کە ڕەحمیان پێ بکات؛ دوای ئەوە ،مێشکیان هێمن بوو ،دڵیان شکا و حەسرەتیان سارد بووەوە؛ ئەوانیش وەک بێگانە بوون لەسەر زەوی .ئەو شەوە ئادەم و حەوا لە ئەشکەوتەکەدا بەسەریان برد ،کە بەهۆی ئەو خواردنەی خواردبوویان بە قورسی خەوتبوون 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 65:10 ئەم قوربانییەیان لەسەر ئەو قوربانگایە پێشکەش کرد کە سەرەتا دروستیان کردبوو .وەستان و دوعایان کرد و داوای لێبوردنیان لە یەزدان کرد و گوتیان" :ئەی خودایە ،کاتێک لە باخچە بووین ،ستایشەکانمان وەک ئەم قوربانییە بۆ تۆ بەرز بووەوە؛ بێتاوانیمان وەک بخور بۆت بەرز بووەوە .بەڵم ئێستا خودایە ئەم پێشکەشکردنە لە ئێمە قبوڵ بکە و ئێمە مەگەڕێنەوە ،ڕەفتار لە ڕەحمەتی
31
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
تۆ ".پاشان خودا بە ئادەم و حەوای وت" :لەو کاتەوەی ئێوە ئەم قوربانییەتان داوە و پێشکەشتان کردووە ،من دەیکەم بە گۆشتی خۆم ،کاتێک دێمە سەر زەوی بۆ ئەوەی ڕزگارتان بکەم ،و بەردەوام لەسەر قوربانگایەک پێشکەشی دەکەم ،بۆ لێخۆشبوون و میهرەبانی ،بۆ ئەوانەی کە بەپێی پێویست بەشداریی تێدا دەکەن 1 ".کتێبی ئادەم و حەوا 12-68:11 خودا بە ئادەمی وت" :ئەمە بۆ تۆ دەبێتە داب و نەریتی ،کاتێک ناخۆشی و خەم و ناخۆشی بەسەرتدا دێت .بەڵم ڕزگاربوونت و ،چوونە ناو باخچەکەت ،نابێت تا ڕۆژەکان تەواو دەبن ،وەک ئەوەی لە نێوان من و تۆدا ڕێککەوتووین؛ ئەگەر وا نەبووایە دەمویست ،بەهۆی ڕەحمەتی و بەزەییمەوە بۆت ،بتگەڕێنمەوە بۆ باخچەکەم و بۆ نیعمەتم لە پێناو ئەو پێشکەشکردنەی کە تازە بۆ ناوم کردووتە 1 ".کتێبی ئادەم و حەوا 68:16 بەڵم کاتێک ئادەم ئەو تەنگانەی بینی کە حەوا تێیدا بووە ،هەستا و لە خودای دوعای کرد و وتی :ئەی پەروەردگار بە چاوی میهرەبانیت سەیرم بکە و لە ناڕەحەتییەکەی دەریبهێنە 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 74:4 پاشان خودا بە قابیلی گوت :هەرکەسێک تۆی دۆزیەوە ،ناتکوژێت .چونکە پێش ئەمە خودا بە قابیلی گوتبوو" :دەستبەرداری حەوت سزا دەبم لەسەر ئەو کەسەی قابیل دەکوژێت ".چونکە سەبارەت بە قسەی خودا بۆ قائیل وتی :براکەت لە کوێیە؟ خودا بە ڕەحمەتی بۆی وتووە ،بۆ ئەوەی هەوڵی ئەوە بدات و وای لێبکات تەوبە بکات 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 79:20 وە سەبارەت بەوەی کە خودا بە قابیلی وت" :نەفرەت لەو زەویەی کە خوێنی براکەت خواردووەتەوە" ئەوەش ،ڕەحمەتی خودا بوو بۆ قائین .چونکە خودا نەفرەتی لێ نەکرد ،بەڵکو نەفرەتی لە زەوی کرد؛ هەرچەندە ئەو زەوییە نەبوو کە هابیلی کوشتبوو ،و تاوانباری کردبوو .چونکە شایستە بوو کە نەفرەتەکە بکەوێتە سەر بکوژەکە؛ بەڵم خودا بە میهرەبانی بیرکردنەوەکانی خۆی بەجۆرێک بەڕێوەبرد کە کەس نەیزانێت و لە قابیل دوورکەوتەوە 1 .کتێبی ئادەم و حەوا 23-79:22 ئێستا ئەی ئادەم بە تێگەیشتن لە دڵت ،چەندین جار لە دەستی ئەو ڕزگارم کردوویت؛ بۆ ئەوەی نیشانت بدەم کە من خودایەکی میهرەبانم؛ و کە هیوای چاکەت بۆ دەخوازم ،و هیوای وێرانکاریت ناخوازم 2 .کتێبی ئادەم و حەوا 3:16 سەبارەت بە سێت ،کاتێک تەمەنی حەوت ساڵن بوو ،چاکە و خراپەی دەزانی ،و لە ڕۆژوو و نوێژدا بەردەوام بوو ،هەموو شەوەکانی لە پاڕانەوە لە خودا بۆ ڕەحمەت و لێخۆشبوون بەسەر دەبرد 2 .کتێبی ئادەم و حەوا 5:1 دوای ئەوە ،کاتێک لە قوربانگاکە دەهاتە خوارەوە و کۆتایی بە پێشکەشکردنەکەی هێنا ،شەیتان لە شێوەی فریشتەیەکی جواندا بۆی دەرکەوت ،کە بە ڕووناکی درەوشاوە بوو .بە دارێکی ڕووناکیەوە ،خۆی بە پشتێنێکی ڕووناکیەوە بەستراوەتەوە .بە زەردەخەنەیەکی جوانەوە سڵوی لە سێت کرد و دەستی کرد بە فریودانی بە قسەی جوان و پێی گوت :ئەی سێت بۆچی لەم شاخەدا دەمێنیتەوە؟ چونکە زبرە ،پڕە لە بەرد و خۆڵ و لە دار کە هیچ بەرهەمێکی باشی لەسەر نییە .بیابانێکی بێ شوێنی نیشتەجێبوون و بێ شارۆچکە؛ هیچ شوێنێکی باش نییە بۆ نیشتەجێبوون ،بەڵم هەمووی گەرمی و ماندوێتی و کێشەیە .تۆ لە دونیای ئێمەدا دەمێنیتەوە .و پشوو بدە لە دونیا و نەهامەتیەکانی؛ جارێکی تر هەست بە بێهێزی و ماندووبوون ناکەیت؛ هەرگیز پێشکەشکردنێک مەهێنە و داوای ڕەحمەتی مەکە .چونکە چیتر گوناه ناکەیت و سۆز و سۆزەکانت لێی ناجوڵێنیت 2 .کتێبی ئادەم و حەوا 5،9-5:4 پاشان سێت لەبەردەم تەرمی ئادەمی باوکی و حەوای دایکیدا وەستا و شەو و ڕۆژ نوێژی دەکرد و داوای ڕەحمەتی بەرامبەر خۆی و منداڵەکانی دەکرد؛ و کاتێک مامەڵەیەکی سەختی لەگەڵ منداڵێکدا هەبوو ،ئامۆژگاری دەکرد 2 .کتێبی ئادەم و حەوا 11:5 پاشان کە دروستکردنی سەقفەکە تەواو بوو ،فەرمانی پێکردن کە قوربانی بکەن .ئەوان بە پەرۆشەوە کاریان لەسەر ئەمانە کرد و هێنایان بۆ لی سێتی باوکیان کە بردیان و لەسەر قوربانگاکە پێشکەشی کرد .و لە خودای گەورە داوای کرد کە پێشکەشکردنەکانیان قبوڵ بکات و ڕەحم بە ڕۆحی منداڵەکانی بکات و لە دەستی شەیتان بیانپارێزێت 2 .کتێبی ئادەم و حەوا 12:5 پاشان مەحەلەلیل بەسەر گەلەکەیدا وەستا و بە ڕاستودروستی و بێتاوانی خۆراکیان پێدەدان و چاودێرییان دەکرد تا بزانێت هیچ پەیوەندییەکیان لەگەڵ نەوەی قابیلدا نەکردووە .هەروەها لە ئەشکەوتی گەنجینەکاندا بەردەوام بوو لە نوێژکردن و خزمەتکردن ،لەبەردەم تەرمی ئادەمی باوکمان ،داوای ڕەحمەتی خودای لە خۆی و گەلەکەی دەکرد؛ تا تەمەنی هەشت سەد و حەفتا ساڵ بوو کاتێک نەخۆش کەوت 2 .کتێبی ئادەم و حەوا 2-16:1 پاشان جارێد قوربانییەکی کرد و لەسەر قوربانگاکە پێشکەشی کرد ،وەک ئەوەی ئادەم فەرمانی پێکردبوو .کاتێک بەرەو قوربانگاکە دەچوو ،داوای ڕەحم و لێخۆشبوونی لە گوناهەکەی لە خودا کرد ،سەبارەت بە کوژانەوەی چراکە 2 .کتێبی ئادەم و حەوا 18:13
32
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
دیسان سوێندی پێدان و وتی :سوێند دەخۆم بە مردنی ئادەمی باوکمان و بە خوێنی هابیل و سێت و ئەنۆس و قەینان و مەحەلەلیل کە گوێم لێبگرن و لەم شاخە پیرۆزە نەچنە خوارەوە .چونکە لەو ساتەدا کە جێی دەهێڵیت ،دەگەڕێیتەوە بۆ ژیان و بەزەیی؛ ئیتر بە منداڵی خودا ناوتان ناهێنرێت ،بەڵکو بە منداڵی شەیتان ناودەبرێن 2 .کتێبی ئادەم و حەوا 20:27 پاشان جارێد لەبەردەم یەزدان گریاو ،داوای ڕەحم و لێخۆشبوونی لێکرد .بەڵم ئاواتی ئەوە بوو کە ڕۆحی لە جەستەی خۆی دوور بکەوێتەوە ،نەک ئەم قسانەی خودا ببیستێت سەبارەت بە دابەزینی منداڵەکانی لە چیای پیرۆز 2 .کتێبی ئادەم و حەوا 20:36 پاشان دوای ئەمە ،نەوەی سێت بەلڕێدا چوون و کەوتنە خوارەوە ،ئەوان و منداڵەکانیان و ژنەکانیان .کاتێک حەنۆخ و مەتوسال و لمەخ و نوح بینییان ،دڵیان بەهۆی کەوتنە گومانی پڕ لە بێباوەڕیەوە ئازاری چەشت .ئەوانیش دەگریان و بەدوای ڕەحمەتی خودادا دەگەڕان ،بۆ ئەوەی بیانپارێزێت و لەو نەوەیە خراپە دەریانبهێنێت 2 .کتێبی ئادەم و حەوا 22:3 ئەو دوو پیاوە بەرەو لی باکوور بردم ،و لەوێ شوێنێکی زۆر ترسناکیان نیشان دام ،لەو شوێنەدا هەموو جۆرە ئەشکەنجەیەک هەبوو :تاریکییەکی دڕندانە و تاریکییەکی بێ ڕووناکی ،و لەوێدا هیچ ڕووناکییەک نییە ،بەڵم ئاگرێکی تاریک بەردەوام لە سەرەوە بڵێسەی هەیە ،و ڕووبارێکی ئاگرین دێتە دەرەوە ،و هەموو ئەو شوێنە لە هەموو شوێنێک ئاگرە ،و هەموو شوێنێک بەستەڵەک و سەهۆڵ ،تینوێتی هەیە و لەرزین ،لە کاتێکدا بەندەکان زۆر دڕندانەن ،و فریشتەکان ترسناک و بێبەزەیین ،چەکی ١٠:١تووڕەیان هەڵگرتووە ،ئەشکەنجەدانی بێبەزەییانە و منیش گوتم :نهێنییەکانی حەنۆخ چونکە ڕەحمەتی یەزدان لەسەر ئەوانە دەبێت کە لێی دەترسن ...و بەزەیی بە ڕاستودروستەکاندا بێتەوە ،لە ناخۆشی گوناهبار ٣ڕزگاری دەکات ،بەپێی ڕەحمەتی خۆی بۆ خواپەرستەکانی ئەنجام دەدات ،زبورەکانی سلێمان ئەی پەروەردگار با ڕەحمەتی تۆ لەسەر هەموو ئەوانە بێت کە تۆیان خۆشدەوێت .زبورەکانی سلێمان 4 .چونکە تۆ چاکە و میهرەبانیت ،پەناگەی هەژاران؛ دڵخۆشکردنی ڕۆحی خۆبەزلزانەکان بە کردنەوەی دەستی خۆت لە میهرەبانیدا لەسەر هەموو زەوی ڕەحمەتی تۆ هەیە ئەی پەروەردگار لە چاکەکاریدا .زبورەکانی سلێمان 5 ٦پیرۆزە پەروەردگار ،کە بەزەیی بەو کەسانەدا دێتەوە کە بە دڵسۆزی خۆشیان دەوێت .زبورەکانی سلێمان چونکە تۆ میهرەبانیت و تا ئەو ڕادەیە توڕە نابیت کە ئێمە بخۆیت .تا ناوی تۆ لە ناوماندا نیشتەجێیە ،ئێمە ڕەحمەت دەبین؛ گەلن بەسەرماندا سەرناکەون .تۆ لەو کاتەی کە یارمەتیمان دەدەیت ،ئێمە جێگیر دەکەیت ،بەزەیی بە ماڵی یاقوب دەدەیت لەو ڕۆژەی کە ٧بەڵێنت دا یارمەتیان بدەیت .زبورەکانی سلێمان .ئەی خودایە بەزەییت بەسەرماندا بگەڕێوە و بەزەییمان پێدا بێتەوە؛ پەرشوبڵوی ئیسرائیل کۆبکەرەوە ،بە میهرەبانی و چاکە ٨زبورەکانی سلێمان ئەی خودای ئیسرائیل سەیرکە و بەزەیی پێدا بێتەوە ،چونکە ئێمە هی تۆین .وە ڕەحمەتی خۆت لە ئێمە لمەبە ،نەک هێرش بکەنە ٩سەرمان .ڕەحمەتی یەزدان بۆ ماڵی ئیسرائیل بێت بۆ هەتا هەتایە .زبورەکانی سلێمان ڕەحمەتی یەزدان لەسەر ئەوانەیە کە بە ڕاستی خۆشیان دەوێت ،یەزدان بە میهرەبانی بەندەکانی لەبیر دەکات .خودا لە شادی ئیسرائیلدا ڕەحم بە هەژاران دەکات .چونکە خودا بۆ هەمیشە چاکە و میهرەبانە ،کۆبوونەوەکانی ئیسرائیل ناوی یەزدان شکۆمەند ١٠دەکەن .زبورەکانی سلێمان ١١ڕەحمەتی یەزدان بۆ هەتا هەتایە لەسەر ئیسرائیل بێت .زبورەکانی سلێمان ١٣بەڵم لەسەر خواپەرستان ڕەحمەتی یەزدان و لەسەر ئەوانەی لێی دەترسن ڕەحمەتی ئەو .زبورەکانی سلێمان .لەو ڕۆژەدا نادۆزرێتەوە کە ڕاستودروستەکان ڕەحمیان پێدەگات .بەڵم خواپەرستانی یەزدان بە خۆشی ژیان بە میرات دەگرن ١٤زبورەکانی سلێمان
33
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
.بەڵم ئەوانەی لە یەزدان دەترسن ،ڕەحمەتی تێدا دەبینن و بە بەزەیی خودایان دەژین .بەڵم گوناهباران بۆ هەتا هەتایە لەناو دەچن ١٥زبورەکانی سلێمان لەگەڵ گوناهبارەکە لە دەروازەکانی شیعل نزیک بوومەوە ،کاتێک ڕۆحم لە یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل دوورکەوتەوە ،ئایا یەزدان بە میهرەبانی هەمیشەیی خۆی یارمەتیم نەدابوو .خودایە ڕەحمەتی خۆت لێم لببە و یادگاری خۆت لە دڵم نەهێڵەرەوە تا دەمرم .ئەگەر ڕاستودروست لە هەموو ئەم تاقیکردنەوانەدا بەرگە بگرێت ،ئەوا لە یەزدان میهرەبانی وەردەگرێت .زبورەکانی ١٦سلێمان چونکە هێزی خوداکەمان بۆ هەمیشە لەگەڵ میهرەبانییە ،شانشینی خوداکەمان بۆ هەمیشە بەسەر گەلندایە لە دادگادا .لە نێو !ئەوانەدا کەسێک نەبوو کە لە ناوەڕاستی قودسدا ڕەحمەتی و ڕاستی بکات .یەزدان ڕەحمەتی خۆی بۆ ئیسرائیل خێراتر بکات ١٧زبورەکانی سلێمان .پەروەردگار ،ڕەحمەتی تۆ بۆ هەمیشە لەسەر کارەکانی دەستەکانتە؛ چاکەی تۆ بە دیارییەکی دەوڵەمەندەوە بەسەر ئیسرائیلدایە حوکمەکانت بە میهرەبانی لەسەر هەموو زەوی جێبەجێ دەکرێن؛ خۆشەویستی تۆ بۆ نەوەی ئیبراهیم ،نەوەی ئیسرائیلە .خودای .گەورە ئیسرائیل پاک بکاتەوە لە ڕۆژی ڕەحمەت و نیعمەت ،نەوەیەکی باش کە لە ڕۆژانی ڕەحمەتدا لە ترسی خودادا بژی ١٨سەلح .زبورەکانی سلێمان ٣:٧من نامۆ نابم ،چونکە لی پەروەردگاری بەرز و میهرەبان هیچ ڕق و کینەیەک نییە .ئۆدێسەکانی سلێمان ئەی پەروەردگار ،میهرەبانییەکانت لێم دوور مەخەرەوە ،میهرەبانیت لێم مەسەنەوە .بە پێی زۆری میهرەبانییە ناسکەکانت ،بەم .شێوەیە پێم دەبەخشیت .و پەلە بکەین لە جێبەجێکردنی داواکارییەکانمان؛ تۆش توانای هەموو پێداویستییەکانمان هەیە .هالێلویا ١٤: ٣،٩ئۆدێسەکانی سلێمان دەمم دەکەمەوە و ڕۆحی ئەو شکۆمەندی یەزدان و جوانییەکانی لە مندا دەڵێت؛ کاری دەستەکانی و کارکردنی پەنجەکانی :زۆری ١٦: ٦-٧میهرەبانییەکانی و هێزی قسەکانی .ئۆدێسەکانی سلێمان ڕۆح سکی پاکیزەی کردەوە و ئەویش دووگیانی وەرگرت و لەدایک بوو؛ و کچە بە ڕەحمەتی زۆرەوە بوو بە دایکێک؛ ١٩:٦ئۆدێسەکانی سلێمان ٢٩:٣بەپێی میهرەبانییەکانی بەرزی کردمەوە ،بەپێی جوانییە نایابەکەی بەرزی کردمەوە :سلێمان خودایە تۆ دەزانیت ئەگەرچی خۆم ڕزگار بکەم ،بەڵم بەهۆی یاساکەتەوە بە ئازاری ئاگرین دەمرم .ڕەحم بە گەلەکەت بکە ،سزای ئێمەش لە پێناو ئەواندا تێربوون بێت .خوێنم بکەنە پاککردنەوە و ڕۆحم وەربگرن بۆ فیدیەی ڕۆحیان 4 .مەکابیەکان 3:17 وە تەنانەت دادپەروەری ئیلهی ڕەحممان پێدەکات ،ئەگەر بەهۆی پێویستییەوە ناچار بین لە ترسدا تەسلیمی پاشا دەبین .بۆچی ئەم ژیانە ئازیزەمان لێ فڕێ بدەین و خۆمان لەم دونیا شیرینە بدزین؟ 4مەکابیەکان 4:35 چونکە ئێمە بەزەیی تۆ دەزانین ،لە بەرامبەر پێشێلکردنی یاسادا ژیانمان پێدەبەخشین ،شتێک کە لە مردن قورسترە بەرگەی بگرین 4 .مەکابیەکان 5:5 شەڕ شەڕێکی پیرۆز و شەرەفمەندانە بەناوی ڕاستودروستییەوە ،کە لە ڕێگەیەوە ئەو پەروەردگارە دادپەروەرەی کە چاودێری باوباپیرانمان دەکرد ،بەزەییدار بێت لەگەڵ گەلەکەی و تۆڵە لە ستەمکارە نەفرەت لێکراوەکە بکاتەوە 4 .مەکابیەکان 5:20 بانگەوازی خودای باوباپیرانم دەکەم کە میهرەبان بێت لەگەڵ نەتەوەکەم 4 .مەکابییەکان 6:12 بەڵم حەیقەر بڕابووە ناو حەشارگەکە و گوێی لە گریانی کۆیلەکانی و دراوسێکانی بوو و ستایشی خودای بەرزی میهرەبانی ٣:٦١دەکرد و سوپاسی دەکرد و هەمیشە نوێژی دەکرد و لە خودای بەرز دەپاڕایەوە .چیرۆکی ئەهیکار
34
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
:بەڵم ئەی پەروەردگارم! لەبەر ئەوەی من لەبەردەمت دەرکەوتم ،با گرنگیت پێ نەدات چەوساندنەوەت بکات! پادشا پێی گوت پیرۆز بێت خودا کە بەزەیی پێدایت و زانی کە ستەمت لێ کراوە و ڕزگاری کردیت و لە کوشتن ڕزگاری کردیت .چیرۆکی ٤:٣٠ئەهیکار کاتژمێر .نیعمەتێکتان پێدەدرێت و هەموو نەوەکانتان تا یەزدان بۆ هەمیشە لە میهرەبانییە ناسکەکانیدا سەردانی هەموو نەتەوەکان دەکات ٢:٦پەیمانی لێڤی ئەگەر لە ڕێگەی ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب ،باوباپیرانمانەوە بەزەییتان پێ نەهاتبێت ،یەک لە نەوەکانمان لەسەر زەوی ٤:٢٣نەمێنێتەوە .پەیمانی لێڤی لە پێناو پارەدا مناڵەکانم لەدەستدا ،ئەگەر تەوبە و زەلیلبوونم و دوعاکانی باوکم قبوڵ نەکرابا ،دەبوو بێ منداڵ بمرم .بەڵم خودای ٣:٤٣-٤٤باوباپیرانم ڕەحمەتی پێدام ،چونکە بە نەزانی ئەو کارەم کرد .پەیمانی یەهودا جا ئایا ئەم فەرمانانە بە منداڵەکانتان دەدەن ،بۆ ئەوەی ئەگەر گوناهیان کرد ،خێراتر بگەڕێنەوە بۆ لی یەزدان .چونکە میهرەبانە و ٢:٤ڕزگاریان دەکات ،تەنانەت بۆ ئەوەی بیانگەڕێنێتەوە بۆ خاکەکەیان .پەیمانی ئیسحاق بەڵم کاتێک ئارەزووی کوشتنییان دەکرد ،زۆر بە فرمێسکەوە سوێندم پێدان کە تاوانبار نەبن بەم تاوانە .چونکە شیمعون و گاد هاتنە سەر یوسف بۆ ئەوەی بیکوژن ،ئەویش بە فرمێسکەوە پێی گوتن :بەزەییم پێدا بێتەوە براکانم ،بەزەیی بە ڕیخۆڵەکانی یاقوبی باوکماندا بێتەوە ،دەستەکانتان مەخەنە سەرم بۆ ئەوەی خوێنی بێتاوان بڕێژن ،چونکە من گوناهم لە دژی ئێوە نەکردووە .پەیمانی ١: ٨-٩زابولون ئێستاش منداڵەکان ،من ئێوە بۆ ئەوەی فەرمانەکانی یەزدان جێبەجێ بکەن و بەزەیی بە دراوسێکانتاندا بێتەوە و بەزەییتان بە هەموواندا بێتەوە ،نەک تەنها بەرامبەر بە مرۆڤەکان ،بەڵکو بەرامبەر بە ئاژەڵەکانیش .لەبەر هەموو ئەمانە یەزدان بەرەکەتی پێبەخشیم ،کاتێک هەموو براکانم نەخۆش بوون ،بەبێ نەخۆشی ڕزگارم بوو ،چونکە یەزدان مەبەستی هەریەکەیان دەزانێت .بۆیە منداڵەکانم ،لە دڵتاندا بەزەییتان پێدا بێتەوە ،چونکە وەک چۆن مرۆڤ لەگەڵ دراوسێکەی دەکات ،یەزدانیش بە هەمان شێوە لەگەڵی دەکات .چونکە کوڕەکانی براکانم بەهۆی یوسفەوە نەخۆش بوون و دەمرن ،چونکە لە دڵیاندا ڕەحمیان نەدەکرد .بەڵم کوڕەکانم ٢: ١-٤بەبێ نەخۆشی پارێزراو بوون ،وەک دەزانن .پەیمانی زابولون کەواتە ئێوە ،منداڵەکانم ،ئایا ئێوە لەو شتانەی کە خودا پێتان دەبەخشێت ،بێ دوودڵی بەزەیی و میهرەبانی بۆ هەموو مرۆڤەکان ،نیشان بدەن و بە دڵێکی باشەوە بیبەخشن بە هەموو مرۆڤێک .ئەگەر توانای ئەوەیان نییە بیبەخشن بەو کەسەی کە پێویستییە بەزەیی پێیدا بێتەوە .دەزانم دەستم ئەو شتەی نەدۆزیەوە کە بیدەم بەو کەسەی کە پێویستی بوو ،لەگەڵیدا ڕۆیشتم بە گریانەوە بۆ ماوەی حەوت فۆرلۆنگ و ڕیخۆڵەکانم بە بەزەییەوە تامەزرۆی بەرەو ڕووی دەڕۆیشتم .بۆیە منداڵەکانم ،بەزەیی بە هەموو پیاوێک بەزەییتان پێدا بێتەوە ،تا یەزدان بەزەییتان پێدا بێتەوە و بەزەییتان پێدا بێتەوە .چونکە لە ڕۆژانی کۆتاییدا خودا بەزەیی ٢: ١٦-٢٠خۆی دەنێرێتە سەر زەوی و هەر شوێنێک ڕیخۆڵەی میهرەبانی بدۆزێتەوە ،تێیدا نیشتەجێیە .پەیمانی زابولون دوای ئەمانە یادی یەزدان دەکەنەوە و تەوبە دەکەن ،ئەویش بەزەییتان پێدا دێتەوە ،چونکە ئەو میهرەبان و بەزەییە .پەیمانی ٢:٣٠زابولون و بەم شێوەیە کاتێک دەگەڕێنەوە لی یەزدان ڕەحمەتتان پێدەگات و ئەو دەتانباتە ناو پیرۆزگاکەی خۆی و ئەویش ئارامتان ٢:٩پێدەبەخشێت .پەیمانی دان دوای ئەوەی کەم بووینەوە و کەم بوون ،دەگەڕێنەوە و دان بە یەزدانی پەروەردگارتان دەگرن .و بەپێی ڕەحمەتە زۆرەکەی .دەتانگەڕێنێتەوە بۆ خاکەکەتان .دوای ئەوەی دێنە خاکی باوباپیرانیان ،جارێکی دیکە یەزدان لەبیر دەکەنەوە و بێ خودا دەبن یەزدان لەسەر ڕووی هەموو زەوی پەرش و بڵویان دەکاتەوە ،تا بەزەیی یەزدان دێت ،پیاوێک ڕاستودروستی بکات و میهرەبانی بۆ هەموو ئەوانەی دوور و نزیکن .پەیمانی نەفتالی 32-1:30 بۆیە بەو پێیەی جگەرم بێ بەزەییانە لە دژی یوسف دانرابوو ،لە جگەرمیشدا بێ بەزەییانە ئازارم چەشت ،و بۆ ماوەی یازدە مانگ ١:٣٦دادگایی کرام ،بۆ ماوەیەکی زۆر کە لە یوسف توڕە بووم .پەیمانی گاد
35
ڕەحمەتی خودا و مرۆڤ ١٠٣: ٨یەزدان میهرەبان و میهرەبانە ،درەنگ توڕەیی و میهرەبانییە .زبور ٦:٣٦کەواتە ئێوەش میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە .لوقا
مرۆڤ ڕقی لە پیاوی میهرەبان و نادادپەروەرە و ئەو پیاوەی زینا دەکات و بەڕۆژوو دەبێت :ئەمەش دوو لیەنی هەیە ،بەڵم هەموو کارەکە باشە ،چونکە ئەو شوێن نموونەی پەروەردگار دەکەوێت ،بەو پێیەی چاکەی بەڕواڵەت وەک چاکەی ڕاستەقینە وەرناگرێت .پەیمانی ئاشێر 1:24 بەڵم یەزدان لە ڕێگەی میهرەبانی ناسکی خۆیەوە و لە پێناو ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوبدا بە باوەڕەوە کۆتان دەکاتەوە .پەیمانی ئاشێر 1:45 فڕێدرامە زیندان ،لێمدرا ،گاڵتەم پێکرا؛ بەڵم یەزدان ڕێگەی پێدام بەزەیی بدۆزمەوە ،لەبەردەم پارێزەری زیندانەکەدا .پەیمانی ١:٢٠یوسف بۆیە بە بیرێکی باشەوە شوێنکەوتووی بەزەیی ئەو بن ،تا ئێوەش تاجی شکۆمەندی لەبەر بکەن .چونکە مرۆڤی چاک چاوێکی ڕەشی نییە .چونکە بەزەیی بە هەموو مرۆڤەکان دەدا ،هەرچەندە گوناهبار بن ».ئەگەرچی بە نیازێکی خراپەوە لەبارەیەوە پلن دابنێن ،بەڵم بە چاکەکردن بەسەر خراپەدا زاڵ دەبێت ،لەلیەن خوداوە قەڵغان دەکرێت .ڕاستودروستەکانیش وەک ڕۆحی خۆی خۆشدەوێت .ئەگەر کەسێک شکۆمەند بێت ،ئیرەیی پێ نابات .ئەگەر کەسێک دەوڵەمەند بوو ،ئیرەیی نابات؛ ئەگەر کەسێک ئازا بێت ،ستایشی دەکات .ئەو پیاوە فەزیلەتمەندەی کە ستایشی دەکات؛ بەزەیی بە مرۆڤی هەژاردا دێتەوە؛ لەسەر لوازەکان بەزەیی پێدا دێتەوە؛ بۆ خودا گۆرانی ستایش دەڵێت .پەیمانی بنیامین 26-1:23 چونکە ئەگەر کەسێک توندوتیژی بەرامبەر پیاوێکی پیرۆز بکات ،پەشیمان دەبێتەوە .چونکە مرۆڤی پیرۆز بەزەیی بە سووکایەتیپێکەرەکەیدا دەبەخشێت و بێدەنگ دەبێت .پەیمانی بنیامین 1:31
36