ڕەشەبا و ڕەشەبا کاتێک فەرمانێکی بۆ باران و ڕێگایەکی بۆ ڕەشەبای ڕەشەبا دەرکرد :ئینجا بینی و ڕایگەیاند؛ ئامادەی کرد ،بەڵێ ،و لێی گەڕا .بە مرۆڤی ٢٨: ٢٦-٢٨گوت« :ئەوە ترس لە یەزدان ،ئەوە حیکمەتە .وە دوورکەوتنەوە لە خراپە تێگەیشتنە .ئەیوب
پێنج کتێبی پیرۆز موسا چەقۆکەی بەرەو ئاسمان درێژکردەوە ،یەزدان ڕەشەبا و تەپوتۆزی نارد ،ئاگرەکەش بەسەر زەویدا ڕۆیشت .یەزدان .تەپوتۆزی بەسەر خاکی میسردا باران کرد .داوای لە یەزدان بکەن (چونکە بەسە) کە چیتر ڕەشەبا و تەپوتۆزێکی بەهێز نەمێنێت منیش وازتان لێدەهێنم و چیتر نامێنەوە ».موسا پێی گوت« :هەر کە لە شارەکە چوومە دەرەوە ،دەستەکانم بۆ یەزدان بڵو دەکەمەوە .ڕەشەباش کۆتایی دێت و تەپوتۆزیش نابێت .بۆ ئەوەی بزانیت کە زەوی هی یەزدانە .موسا لە شارەکە لە لی فیرعەونەوە هاتە دەرەوە و دەستەکانی بۆ یەزدان بڵوکردەوە ،ڕەشەبا و تەپوتۆز وەستا و باران بەسەر زەویدا نەباری .کاتێک .فیرعەون بینی کە باران و تەپوتۆز و ڕەشەباکان وەستاون ،گوناهی زیاتری کرد و دڵی ڕەق کردەوە و خۆی و خزمەتکارەکانی ٩:٢٣ ، ٢٨-٢٩،٣٣-٣٤دەرچوون .لە سێیەم ڕۆژی بەیانیدا ،ڕەشەبا و ڕەشەبا و هەورێکی ئەستوور لەسەر چیاکە هات و دەنگی شمشاڵەکە زۆر بەرز بوو ١٩: ١٦بەجۆرێک هەموو ئەو خەڵکەی لە ئۆردوگاکەدا بوون لەرزیان لێهات .دەرچوون هەموو گەلەکە ڕەشەبا و ڕەشەبا و دەنگی شمشاڵ و دوکەڵی شاخیان بینی ،کاتێک گەلەکە بینییان ،دوور کەوتنەوە و لە دوورەوە ٢٠: ١٨وەستان .دەرچوون
مێژوو نەیارانی یەزدان پارچە پارچە دەکرێن .لە ئاسمانەوە ڕەشەبا بەسەریاندا دەڕژێت ،یەزدان دادوەری لەسەر کۆتاییەکانی زەوی دەکات .هێز دەدات بە پاشاکەی و قۆچی مەسحکراوەکەی بەرز دەکاتەوە 1 .ساموئێل 2:10 کاتێک ساموئێل قوربانی سووتاندنی پێشکەش دەکرد ،فەلەستییەکان لە شەڕکردن لەگەڵ ئیسرائیل نزیک بوونەتەوە ،بەڵم یەزدان لەو ڕۆژەدا بە ڕەشەبایەکی گەورە بەسەر فەلەستینییەکان دا و سەریان لێ شێوا .لەبەردەم ئیسرائیلدا لێیان دا 1 .ساموئێل 7:10 ئایا ئەمڕۆ دروێنەی گەنم نییە؟ من بانگەواز بۆ یەزدان دەکەم ،ئەویش ڕەشەبا و باران دەنێرێت .بۆ ئەوەی بزانن و بزانن خراپەکارییەکانتان زۆرە ،کە لەبەردەم یەزدان کردتان و داوای پاشاتان لێکردوون .ساموئێل بانگی یەزدانی کرد .ئەو ڕۆژە -18یەزدان ڕەشەبا و بارانی نارد ،هەموو گەلەکە زۆر لە یەزدان و ساموێل ترسان 1 .ساموئێل 12:17 یەزدان لە ئاسمانەوە ڕەشەبای لێدا و بەرزترین دەنگی خۆی دەربڕی .تیری نارد و پەرش و بڵوی کرد .ڕەشەبا ،و ناڕەحەتیان : 14- 15کرد 2 .ساموئێل 22
ڕەشەبا و ڕەشەبا
کاتێک فەرمانێکی بۆ باران و ڕێگایەکی بۆ ڕەشەبای ڕەشەبا دەرکرد :ئینجا بینی و ڕایگەیاند؛ ئامادەی کرد ،بەڵێ ،و لێی گەڕا .بە مرۆڤی گوت« :ئەوە ترس لە یەزدان ،ئەوە حیکمەتە .وە ٢٨: ٢٦-٢٨دوورکەوتنەوە لە خراپە تێگەیشتنە .ئەیوب
هۆنراوە بڕوانە ،ئەمانە بەشێکن لە ڕێگاکانی ،بەڵم چەندە کەم بەشێکی لێ دەبیسترێت؟ بەڵم ڕەشەبای دەسەڵتەکەی کێ دەتوانێت تێبگات؟ ٢٦:١٤ئەیوب کاتێک فەرمانێکی بۆ باران و ڕێگایەکی بۆ ڕەشەبای ڕەشەبا دەرکرد :ئینجا بینی و ڕایگەیاند؛ ئامادەی کرد ،بەڵێ ،و لێی گەڕا .بە ٢٨:٢٦ -٢٨مرۆڤی گوت« :ئەوە ترس لە یەزدان ،ئەوە حیکمەتە .وە دوورکەوتنەوە لە خراپە تێگەیشتنە .ئەیوب لە ژێر هەموو ئاسماندا ئاراستەی دەکات و ڕەشەباکەی تا کۆتاییەکانی زەوی .لە دوای ئەو دەنگێک هاوار دەکات ،بە دەنگی گەورەی خۆی ڕەشەبا دەڕژێت .کاتێک دەنگی دەبیسترێت ،نایانهێڵێتەوە .خودا بە دەنگی خۆی بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر ٣٧: ٣-٥ڕەشەبا دەکات .ئەو شتە گەورەکان دەکات ،کە ئێمە ناتوانین لێی تێبگەین .ئەیوب کێ بۆ ڕژانی ئاوەکان ،یان ڕێگایەکی بۆ ڕەشەبای ڕەشەبا دابەش کردووە .بۆ ئەوەی باران بەسەر زەویدا ببارێت ،کە مرۆڤی تێدا نییە؛ لەسەر بیابانێک کە مرۆڤی تێدا نییە .بۆ تێرکردنی زەوی وێرانە و بەفیڕۆدان؛ و بۆ ئەوەی گوڵەبەڕۆژەی گیا ناسکەکە ٣٨:٢٥ -٢٧هەڵبکەوێت؟ ئەیوب ٣٨:٣٥ئایا دەتوانی ڕەشەبا بنێری ،تا ئەوان بچن و پێت بڵێن :ئێمە لێرەین؟ ئەیوب ئایا تۆ هێزت بە ئەسپەکە داوە؟ ئایا تۆ ملیت بە ڕەشەبا پۆشی؟ لە نێو شمشاڵەکاندا دەڵێت :ها ،ها؛ لە دوورەوە بۆنی شەڕ و ٣٩: ١٩ ،٢٥ڕەشەبای کاپتنەکان و هاوار دەکات .ئەیوب ٤٠: ٩ئایا قۆڵێکت وەک خودا هەیە؟ یان دەتوانی بە دەنگێکی وەک ئەو ڕەشەبا بکەیت؟ ئەیوب یەزدان لە ئاسمانەکاندا ڕەشەبای لێدا و بەرزترین دەنگی دا .بەردی تەپوتۆز و خەڵوزی ئاگر .بەڵێ ،تیرەکانی نارد و پەرش و ١٨: ١٣ -١٤بڵوی کرد .و ڕەشەباکانی تەقاندەوە و سەریان لێ شێوا .زبور ٢٩:٣دەنگی یەزدان لەسەر ئاوەکانە ،خودای شکۆمەندی ڕەشەبایە ،یەزدان لەسەر ئاوە زۆرەکانە .زبور ٧٧: ١٨دەنگی ڕەشەباکەت لە ئاسمان بوو ،ڕەشەباکان جیهانیان ڕووناک کردەوە ،زەوی دەلەرزی و دەلەرزی .زبور ٧٨:٤٨ماڵتەکانیشی بەخشی بە تەپوتۆز و مەڕەکانیان بە ڕەشەبایەکی گەرم بەخشی .زبور .تۆ لە تەنگانەدا بانگت کرد ،منیش ڕزگارم کردیت .لە شوێنی نهێنی ڕەشەبادا وەڵمم دایەوە :لە ئاوەکانی مێریبا تۆم تاقیکردەوە ٨١: ٧سەلح .زبور ٩٧:٤ڕەشەباکانی جیهانی ڕۆشنکردەوە :زەوی بینی ،و لەرزی .زبور ١٠٤: ٧بە سەرزەنشتکردنی تۆ هەڵهاتن .بە دەنگی ڕەشەباکەت بەپەلە ڕۆیشتن .زبور ئەو دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی هەڵمەکان لە کۆتاییەکانی زەویەوە؛ بۆ باران ڕەشەبا دروست دەکات؛ با لە گەنجینەکانیەوە دەهێنێتە ١٣٥: ٧دەرەوە .زبور ١٤٤: ٦ڕەشەبا فڕێ بدە و پەرش و بڵویان بکەرەوە ،تیرەکانت دەربهێنە و لەناویان ببە .زبور
پێشبینی یەزدانی سوپاسالر بە ڕەشەبا و بوومەلەرزە و ژاوەژاوێکی گەورە و زریان و زریان و بڵێسەی ئاگری سووتێنەر سەردانیت ٢٩: ٦دەکات .ئیشایا
2
ڕەشەبا و ڕەشەبا
کاتێک فەرمانێکی بۆ باران و ڕێگایەکی بۆ ڕەشەبای ڕەشەبا دەرکرد :ئینجا بینی و ڕایگەیاند؛ ئامادەی کرد ،بەڵێ ،و لێی گەڕا .بە مرۆڤی گوت« :ئەوە ترس لە یەزدان ،ئەوە حیکمەتە .وە ٢٨: ٢٦-٢٨دوورکەوتنەوە لە خراپە تێگەیشتنە .ئەیوب
کاتێک دەنگی بەرز دەکاتەوە ،ئاوێکی زۆر لە ئاسمانەکاندا هەیە و هەڵمەکان لە کۆتاییەکانی زەویەوە بەرز دەکاتەوە .بە باران ١٠:١٣ڕەشەبا دروست دەکات و با لە گەنجینەکانیەوە دەردەهێنێت .یەرمیا کاتێک دەنگی بەرز دەکاتەوە ،ئاوێکی زۆر لە ئاسمانەکاندا هەیە .هەڵمەکان لە کۆتاییەکانی زەویەوە بەرز دەکاتەوە ،بە باران ٥١:١٦ڕەشەبا دروست دەکات و با لە گەنجینەکانیەوە دەردەهێنێت .یەرمیا سەبارەت بە شێوەی بوونەوەرە زیندووەکان ،دەرکەوتنیان وەک خەڵوزی ئاگرین و وەک دەرکەوتنی چراکان بوو ،لە نێو بوونەوەرە زیندووەکاندا دەهاتە خوارەوە و دەهاتە خوارەوە .ئاگرەکەش گەشاوە و لە ئاگرەکە ڕەشەبا دەرچوو .وە بوونەوەرە -14زیندووەکان وەک دەرکەوتنی ڕەشەبایەک ڕایانکرد و گەڕانەوە .حەزەقێل 1:13 .ئینجا چاوەکانم بەرزکردەوە و سەیرم کرد ،پیاوێکم بینی کە کەتانێکی لەبەردا بوو ،کەمەرەکەی بە زێڕی وردی ئۆفاز بەسترابوو هەروەها جەستەی وەک زەردە و ڕووخساری وەک ڕەشەبا و چاوەکانی وەک چرای ئاگر و قۆڵ و پێیەکانی وەک ڕەنگی مسی ١٠: ٥- ٦پۆلێشراو و دەنگی قسەکانی وەک دەنگی جەماوەرێک .دانیال گالیسکەکان لە شەقامەکاندا تووڕە دەبن ،لە ڕێگا فراوانەکاندا دژی یەکتر دادپەروەر دەبن ،وەک مەشخەڵ دەچن و وەک ڕەشەبا ٢:٤ڕادەکەن .ناحوم .یەزدان بەسەریاندا دەبینرێت و تیرەکەی وەک ڕەشەبا دەڕوات و یەزدانیش شمشاڵ لێدەدات و بە گێژەڵوکەی باشوورەوە دەڕوات ٩:١٤زەکەریا
ئینجیلەکان چونکە وەک چۆن ڕەشەبا لە ڕۆژهەڵتەوە دێتە دەرەوە و تا ڕۆژئاوا دەدرەوشێتەوە .هاتنی کوڕی مرۆڤیش بەم شێوەیە دەبێت .مەتا ٢٤:٢٧ پاشان بوومەلەرزەیەکی گەورە ڕوویدا ،چونکە فریشتەی یەزدان لە ئاسمانەوە دابەزی و هات و بەردەکەی لە دەرگاکە وەرگێڕایەوە و لەسەری دانیشت .ڕووخساری وەک ڕەشەبا بوو ،جلەکانی وەک بەفر سپی بوو ،پاسەوانەکان لە ترسی ئەو ٢٨: ٢-٤دەلەرزین و وەک مردوو بوون .مەتا ٣: ١٧یاقوب کوڕی زێبدی و یۆحەنا برای یاقوب .ناوی بنەماڵەی بۆیانێرگێس ،واتە کوڕانی ڕەشەبا .مارک ١٠: ١٨پێی گوتن « :شایتانم بینی وەک ڕەشەبایەک لە ئاسمانەوە دەکەوێت ».لوقا چونکە وەک چۆن ڕەشەبا کە لە بەشێکی ژێر ئاسمانەوە ڕووناک دەبێتەوە ،تا بەشێکی دیکەی ژێر ئاسمان دەدرەوشێتەوە .کوڕی ١٧:٢٤مرۆڤیش لە ڕۆژگاری خۆیدا بەم شێوەیە دەبێت .لوقا خەڵکەکە کە لەوێ وەستابوون و گوێیان لێ بوو ،گوتیان ڕەشەبایە ،هەندێکی تر گوتیان« :فریشتەیەک قسەی لەگەڵ کرد ».یۆحەنا ١٢:٢٩
وەحی .لە تەختەکە ڕەشەبا و ڕەشەبا و دەنگ دەرچوون ،حەوت چرای ئاگر لەبەردەم تەختەکەدا دەسووتێن ،کە حەوت ڕۆحی خودان ٤:٥پەخشانی ».بینیم کە بەرخەکە یەکێک لە مۆرەکانی کردەوە و گوێم لە دەنگی ڕەشەبا بوو ،یەکێک لە چوار گیاندارەکە دەیگوت« :وەرە بزانە ٦:١پەخشانی فریشتەکە بخورەکەکەی گرت و پڕی کرد لە ئاگری قوربانگاکە و فڕێیدایە سەر زەوی ،دەنگ و ڕەشەبا و ڕەشەبا و ٨:٥بوومەلەرزەیەک هات .پەخشانی 3
ڕەشەبا و ڕەشەبا
کاتێک فەرمانێکی بۆ باران و ڕێگایەکی بۆ ڕەشەبای ڕەشەبا دەرکرد :ئینجا بینی و ڕایگەیاند؛ ئامادەی کرد ،بەڵێ ،و لێی گەڕا .بە مرۆڤی گوت« :ئەوە ترس لە یەزدان ،ئەوە حیکمەتە .وە ٢٨: ٢٦-٢٨دوورکەوتنەوە لە خراپە تێگەیشتنە .ئەیوب
بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات ،وەک شێرێک هاوار دەکات ،کاتێک هاوار دەکات ،حەوت ڕەشەبا دەنگیان بەرزکردەوە .پەخشانی ١٠:٣ کاتێک حەوت ڕەشەباکە دەنگیان بەرزکردەوە ،خەریک بوو بنووسم ،گوێم لە دەنگێک بوو لە ئاسمانەوە پێی وتم« :ئەو شتانەی ١٠:٤حەوت ڕەشەباکە گوتوویانە مۆر بکە و مەینووسە ».پەخشانی پەرستگای خودا لە ئاسمان کرایەوە و سندوقی پەیمانەکەی لە پەرستگاکەیدا بینرا ،ڕەشەبا و دەنگ و ڕەشەبا و بوومەلەرزە و ١١: ١٩تەپوتۆزی گەورە هاتە خوارەوە .پەخشانی لە ئاسمانەوە گوێم لە دەنگێک بوو ،وەک دەنگی ئاوی زۆر و وەک دەنگی ڕەشەبایەکی گەورە ،گوێم لە دەنگی چەقۆژەنەکان بوو ١٤:٢کە بە چەپکە گوڵەکانیان دەژەنن .پەخشانی ،دەنگ و ڕەشەبا و ڕەشەبا دەهاتن .بوومەلەرزەیەکی گەورە ڕوویدا ،کە لەوەتەی مرۆڤەکان لەسەر زەوی بوون نەبووە ١٦: ١٨بوومەلەرزەیەکی هێندە بەهێز و ئەوەندە گەورە .پەخشانی گوێم لە دەنگی جەماوەرێکی زۆر و وەک دەنگی ئاوی زۆر و دەنگی ڕەشەبایەکی بەهێز بوو کە دەیانگوت« :ئەلێلویا ،چونکە ١٩:٦یەزدانی پەروەردگاری بەهێز حوکمڕانی دەکات ».پەخشانی
ئەپۆکریفا پێش ئەوەی ڕەشەبا و سووک بێت ،یان هەرگیز بناغەکانی بەهەشت دابنرێت 2 ،ئەسدراس 6:2 بروسکە دەکات و کێ نەترسێت؟ ڕەشەبا دەڕژێت و کێ ناترسێت؟ 2ئەسدراس 16:10 ١١:٥سەیرکە ژاوەژاوی گێژاو و ڕەشەبا و بوومەلەرزە و جەنجاڵی لە خاکەکەدا .زیادکردنەکان بۆ ئەستێر پاشان ڕەشەبای ئامانجدارە ڕاستەکان دەچنە دەرەوەی وڵت؛ لە هەورەکانەوە ،وەک لە کەوانێکی باش کێشراوەوە ،بەرەو نیشانەکە ٥:٢١دەفڕن .حیکمەتی سلێمان سزاکان بەسەر گوناهباراندا دەهاتن کە بە هێزی ڕەشەبا بەبێ نیشانەکانی پێشوو نەبوون ،چونکە بەپێی خراپەکارییەکانی خۆیان بە دادپەروەرییەوە ئازاریان دەچێژت ،بەجۆرێک ڕەفتارێکی سەختتر و ڕقاویتریان بەرامبەر بە نامۆکان بەکاردەهێنا .حیکمەتی ١٩:١٣سلێمان ٣٢:١٠پێش ئەوەی ڕەشەبا ڕەشەبا بڕوات؛ و لەبەردەم پیاوێکی شەرمەزاردا ڕەزامەندی دەڕوات .ئیکلیسیاستیکۆس .کاڵی نادادپەروەران وەک ڕووبارێک وشک دەبێتەوە و بە دەنگە دەنگ لەناو دەچێت ،وەک ڕەشەبایەکی گەورە لە باراندا ٤٠:١٣ئیکلیسیاستیکۆس بە فەرمانەکەی بەفر دەڕوخێنێت و بە خێرایی ڕەشەبای دادوەری خۆی دەنێرێت .ژاوەژاوی ڕەشەبا زەوی دەلەرزێنێت ،زریانی .باکوور و گێژەڵوکە بە هەمان شێوە ،وەک باڵندە دەفڕن بەفر بڵودەکاتەوە و کەوتنە خوارەوەی وەک ڕووناکی ملەوەنەکانە ٤٣: ١٣، ١٧ئیکلیسیاستیکۆس ٤٦:١٧یەزدان لە ئاسمانەوە ڕەشەبای دا و بە دەنگێکی زۆر دەنگی خۆی بیسترا .ئیکلیسیاستیکۆس چونکە خۆر و مانگ و ئەستێرەکان ،ڕووناک بوون و نێردراون بۆ ئەنجامدانی فەرمانگەکانیان ،گوێڕایەڵن .بە هەمان شێوە ڕەشەبا کاتێک هەڵدەدات ئاسانە دەبینرێت؛ و بە هەمان شێوە با لە هەموو وڵتێکدا دەهەژێت .نامەی یەرمیا 61-0 1:6
4
ڕەشەبا و ڕەشەبا
کاتێک فەرمانێکی بۆ باران و ڕێگایەکی بۆ ڕەشەبای ڕەشەبا دەرکرد :ئینجا بینی و ڕایگەیاند؛ ئامادەی کرد ،بەڵێ ،و لێی گەڕا .بە مرۆڤی گوت« :ئەوە ترس لە یەزدان ،ئەوە حیکمەتە .وە ٢٨: ٢٦-٢٨دوورکەوتنەوە لە خراپە تێگەیشتنە .ئەیوب
ئەی هەورەبروسکە و هەورەکان ،سفرەت لە یەزدان بکەن ،بۆ هەمیشە ستایشی بکەن و لە سەرووی هەموو شتێکەوە بەرز بکەنەوە .نوێژی عەزاریا 1:51 دەرگایەکی تایبەتی سەقفەکەیان کردەوە و بەردیان وەک ڕەشەبا فڕێدا و کاپتنەکەیان لێدا و پارچە پارچەیان کرد و سەریان لێدا و فڕێیاندا بۆ ئەوانەی لە دەرەوە بوون 2 .مەکابیەکان 1:16 بەڵم کاتێک شەڕەکە بەهێزتر بوو ،پێنج پیاوی جوان لە ئاسمانەوە بە ئەسپەوە دەرکەوتن و دوو کەسیان سەرکردایەتی جولەکەکانیان دەکرد ،و مەکابیۆسیان لە نێوانیاندا گرت و لە هەموو لیەک چەکیان داپۆشی و بە سەلمەتی هێشتیانەوە ،بەڵم تیر و ڕەشەبایان لە دوژمنان تەقاند ،بەجۆرێک کە بە کوێرەوەری و پڕ لە ...کێشە ،کوژران 2 .مەکابیەکان 30-10:29
حەنۆخ و یاشر و یۆبیلی بینینەکەش بەم شێوەیە پیشانی دام :سەیرکە ،لە بینینەکەدا هەورەکان بانگهێشتی کردم و تەمێک بانگی کردم ،و ڕێڕەوی ئەستێرەکان و ڕەشەباکان خێرا و خێرایان کردم ،باکانی ناو بینینەکەش وایان لێکردم بفڕم و بەرزیان کردەوە و بەرەو ئاسمان هەڵیانگرتم .چوومە ژوورەوە تا لە دیوارێک نزیک بوومەوە کە لە بلوری دروستکراوە و بە زمانی ئاگر دەورە دراوە ،دەستی کرد بە ترساندنم .چوومە ناو زمانەکانی ئاگرەوە و لە خانوویەکی گەورە نزیک بوومەوە کە لە بلوری دروستکرابوو ،دیوارەکانی ماڵەکەش وەک زەوییەکی چەقۆدار بوون کە لە بلوری دروستکرابوون و زەمینەکەی لە بلوری بوو .سەقفەکەی وەک ڕێڕەوی ١٤: ٨-١١ئەستێرەکان و ڕەشەباکان بوو ،لە نێوانیاندا کەروبی ئاگرین هەبوون و ئاسمانیان وەک ئاو ڕوون بوو .حەنۆخ وە بینینێکم بینی ،و سەیرکە! خانووی دووەم هەبوو ،گەورەتر بوو لە یەکەم و هەموو دەروازەکە لەبەردەممدا کراوە بوو و لە بڵێسەی ئاگر دروستکرابوو .وە لە هەموو ڕوویەکەوە لە شکۆمەندی و شکۆمەندی و ڕادەدا ئەوەندە سەرکەوتوو بوو کە ناتوانم شکۆمەندی و ڕادەی بۆتان باس بکەم .زەویەکەی لە ئاگر بوو ،لە سەرەوەی ڕەشەبا و ڕێڕەوی ئەستێرەکان و سەقفەکەی ئاگری ١٤: ١٥-١٧بڵێسەدار بوو .حەنۆخ شوێنی ڕووناکی و گەنجینەی ئەستێرەکان و ڕەشەبا و لە قووڵییەکانی کۆتاییدام بینی ،کەوان و تیر و چەقۆیەکی ئاگرین و ١٧:٣شمشێرێکی ئاگرین و هەموو ڕەشەباکانیان تێدا بوو .حەنۆخ لەوێ چاوەکانم نهێنییەکانی ڕەشەبا و ڕەشەبا و نهێنی باکانیان بینی کە چۆن دابەش بوون بەسەر زەویدا و نهێنی هەور و ٤١:٣شەبنەمەکان و لەوێشەوە بینیم کە لە کوێوە لەو شوێنەدا سەرچاوە دەگرن و لە کوێوە زەوی تۆزاوی تێر دەکەن .حەنۆخ منیش ڕەشەبای تر و ئەستێرەکانی ئاسمانم بینی و بینیم کە چۆن هەموویان بە ناوی خۆیانەوە بانگ کرد و گوێیان لێ گرت .وە بینیم کە چۆن لە تەرازوویەکی ڕاستدا بەپێی ڕێژەی ڕووناکییان کێش دەکرێن :پانایی فەزاکانیان و ڕۆژی دەرکەوتنیانم بینی و چۆن شۆڕشەکەیان ڕەشەبا بەرهەم دەهێنێت :و شۆڕشەکەیانم بینی بەپێی ژمارەی فریشتەکان و چۆن ئیمانیان لەگەڵ یەکتردا ٤٣: ١-٢دەپارێزن .حەنۆخ هەروەها دیاردەیەکی تر کە سەبارەت بە ڕەشەباکان بینیم :چۆن هەندێک لە ئەستێرەکان سەرهەڵدەدەن و دەبنە ڕەشەبا و ناتوانن لە ٤٤: ١فۆرمە نوێیەکەیان جیاببنەوە .حەنۆخ لەو ڕۆژانەدا چاوەکانم نهێنی ڕەشەباکان و ڕووناکیەکان و ئەو حوکمانەی دەبینی کە جێبەجێی دەکەن و بۆ نیعمەتێک یان نەفرەتێک وەک پەروەردگاری ڕۆحەکان دەیەوێت ڕووناکی دەکەنەوە .لەوێشدا نهێنییەکانی ڕەشەبام بینی ،و چۆن کاتێک لە ئاسمانەوە دەنگ دەداتەوە ،دەنگی دەبیسترێت و وای لێکردم ئەو حوکمانەی لەسەر زەوی جێبەجێ کراون ببینم ،جا بۆ خۆشگوزەرانی و نیعمەت بێت ،یان بۆ نەفرەتێک بەپێی قسەی پەروەردگاری ڕۆحەکان .و دوای ئەوە هەموو نهێنییەکانی ٥٩: ١-٣ڕووناکی و ڕەشەباکانم پیشاندرا و بۆ نیعمەت و بۆ تێرکردن ڕووناک دەبنەوە .حەنۆخ ڕەشەباکان بەپێی ئەو شوێنانەی کە دەکەونە خوارەوە و هەموو ئەو دابەشکاریانەی کە لە نێوان ڕەشەباکاندا ڕوودەدەن تا ڕووناک بێتەوە ،هەروەها سوپاکەیان بۆ ئەوەی یەکسەر گوێڕایەڵی بن .چونکە ڕەشەبا شوێنی پشوودانی هەیە کە بۆی دیاری کراوە لە کاتێکدا چاوەڕێی زەنگی خۆی دەکات .و ڕەشەبا و ڕەشەبا لەیەکتر جیا ناکرێنەوە و هەرچەندە یەک نین و دابەشنەکراون ،بەڵم هەردووکیان پێکەوە بە ڕۆحدا دەڕۆن و جیا نابنەوە .چونکە کاتێک ڕەشەبا سووک دەبێتەوە ،ڕەشەبا دەنگی خۆی دەدات و ڕۆح لە کاتی زەنگ لێدانەکەدا وەستانێک دەسەپێنێت و بە یەکسانی لە نێوانیاندا دابەش دەبێت؛ چونکە گەنجینەی چەقۆکانیان وەک خۆڵ
5
ڕەشەبا و ڕەشەبا
کاتێک فەرمانێکی بۆ باران و ڕێگایەکی بۆ ڕەشەبای ڕەشەبا دەرکرد :ئینجا بینی و ڕایگەیاند؛ ئامادەی کرد ،بەڵێ ،و لێی گەڕا .بە مرۆڤی گوت« :ئەوە ترس لە یەزدان ،ئەوە حیکمەتە .وە ٢٨: ٢٦-٢٨دوورکەوتنەوە لە خراپە تێگەیشتنە .ئەیوب
وایە و هەریەکەیان وەکو چەقۆکێشان بە کۆتێک دەگیرێن و بە هێزی ڕۆح دەگەڕێنرێنەوە دواوە و بەپێی چەندین بەشەکانی زەوی ٦٠: ١٣-١٥پاڵدەنرێنە پێشەوە .حەنۆخ دەنگی ڕەشەبا و ڕووناکی ڕەشەباکان لەوێ پارێزراون ،ژوورەکانی تەپوتۆز و ژوورەکانی بەستەڵەک و ژوورەکانی تەم و ٦٩:٢٣ژوورەکانی باران و شەبنەمیش لەوێ پارێزراون .حەنۆخ لەو ڕۆژەدا یەزدان هەموو زەوی لەرزاند و خۆر تاریک بوو و بناغەکانی جیهان تووڕە بوون و هەموو زەوی بە توندی جووڵیەوە و ڕەشەبا هەڵیکرد و ڕەشەبا هاوارێکی کرد و هەموو کانیاوەکانی سەر زەوی شکاون ،وەک ئەوەی پێشتر دانیشتووانەکەی نەیانزانیبوو؛ خوداش ئەم کارە بەهێزەی کرد ،بۆ ئەوەی کوڕەکانی مرۆڤ بترسێنێت ،تا چیتر خراپە لەسەر زەوی ٦:١١نەمێنێتەوە .یاشێر یەزدان ناڕەحەتی یوسفی بینی و یەزدان دیسانەوە ئەم پیاوانەی لێدا و سزای دا و یەزدان تاریکی بەسەر زەویدا گرت و ڕەشەبا .هەڵیکرد و ڕەشەباکە هاوارێکی کرد و زەوی بە دەنگی ڕەشەبا و بای بەهێز هەژاند و پیاوەکان ترسا و نەیانزانی بۆ کوێ بچن جاشێر 42:44 ،چونکە لە ڕۆژی یەکەمدا ئاسمانەکانی سەرەوە و زەوی و ئاوەکان و هەموو ئەو ڕۆحانەی کە لەبەردەمیدا خزمەت دەکەن فریشتەکانی ئامادەبوون و فریشتەکانی پیرۆزکردن و فریشتەکانی ڕۆحی ئاگر و فریشتەکانی ڕۆحی باکان و فریشتەکانی ڕۆحی هەورەکان و تاریکی و بەفر و تەپوتۆز و بەستەڵەکەکانی هۆر و فریشتەکانی دەنگەکانی دروستکرد و لە ڕەشەبا و ڕەشەبا و فریشتەکانی ڕۆحەکانی سەرما و گەرما و زستان و بەهار و پایز و هاوین و هەموو ڕۆحی بوونەوەرەکانی کە لە ئاسمانەکان و لەسەر زەویدان ،کۆتایی و تاریکی و ئێوارە و شەو و ڕووناکی و بەیانی و ڕۆژی دروست کردووە ،کە لە زانینی دڵیدا ئامادەی ٢:٢کردووە .یۆبیلیەکان
کتێبە ونبووەکانی کتێبی پیرۆز کە لە کاتێکدا پاسەوانی گۆڕی عیسایان دەکرد ،بوومەلەرزەیەک ڕوویدا؛ فریشتەیەکی خودامان بینی کە بەردی گۆڕەکەی لبرد و .لەسەری دانیشت .ڕووخساری وەک ڕەشەبا و جل و بەرگی وەک بەفر بوو .و لە ڕێگەی ترسەوە بووین وەک کەسانی مردوو ١٠:٣-٤ئینجیلی نیکۆدیمۆس لە کاتێکدا شەیتان و شازادەی دۆزەخ بەم شێوەیە قسەیان لەگەڵ یەکتر دەکرد ،لەناکاو دەنگێک وەک ڕەشەبا و پەلەقاژەی با هات و دەیگوت« :ئەی شازادەکان ،دەروازەکانتان بەرز بکەنەوە .و بەرز بن ،ئەی دەروازە هەمیشەییەکان ،پاشای شکۆمەندی دێتە ژوورەوە .ئینجا دەنگێکی گەورە هات ،وەک دەنگی ڕەشەبا دەیگوت :دەروازەکانتان بەرز بکەنەوە ،ئەی میرەکان .ئینجیلی ١٦: ١،١٣نیکۆدیمۆس کاتێک لە ڕێگاکەدا دەڕۆیشتم ،شایەتحاڵی ئەم شتانەم دا .کە هیرۆدس ئەم کارانەی بە من کرد ،لەگەڵمدا ڕاوێژکاری کرد و ناچاری .کردم دەستەکانم لە دژی چەکدار بکەم و دادوەری لەسەر هەمووان بکەم و دادپەروەر ،پەروەردگاری ڕاستودروستەکان شەق بدەم کاتێک لێی نزیک بووینەوە ،ئەی هیرۆدس ،دەنگێکی گەورە لە ئاسمانەوە بیسترا و ڕەشەبایەکی ترسناک و زەوی لەرزی و بۆنێکی شیرینی لێدا ،کە هەرگیز لە پەرستگای ئۆرشەلیمدا هەستی پێنەدەکرا .ئێستا کە لە ڕێگادا وەستابووم ،پەروەردگارمان منی بینی کە وەستابوو و لەگەڵ شاگردەکانی قسەی دەکرد .بەڵم لە دڵمدا دوعام کرد ،چونکە دەمزانی ئەوە ئەو کەسەیە کە ئێوە ڕادەستتان کردم ،کە ئەو پەروەردگاری شتە دروستکراوەکانە و دروستکەری هەمووانە .بەڵم ئێمە کە بینیمان ،هەموومان لەبەردەم پێیەکانیدا کەوتینە سەر ڕووخسارمان .منیش بە دەنگێکی بەرز گوتم« :ئەی پەروەردگار ،گوناهم کردووە ،کە دانیشتووم و دادوەریم لەسەر تۆ کرد ،کە تۆڵەی هەمووان بە ڕاستی دەدەیتەوە ».وە سەیرکە ،دەزانم کە تۆ خودای کوڕی خودایت و من مرۆڤایەتی تۆم بینی نەک خودایی تۆ .بەڵم هیرۆدس لەگەڵ نەوەی ئیسرائیل ناچاری کردم کە خراپەت لەگەڵ بکەم .بۆیە بەزەییم پێدا بێتەوە ئەی خودای ئیسرائیل! نامەکانی پیلتۆس و هیرۆدس کاتێک لە خاچ درا ،تاریکی بەسەر هەموو جیهاندا هات ،خۆر بۆ ماوەی نیو ڕۆژ تاریک بوو ،ئەستێرەکان دەرکەوتن ،بەڵم هیچ بریقەیەکیان تێدا نەبینرا .مانگیش گەشاوەیی خۆی لەدەستدا ،وەک ئەوەی ڕەنگی خوێنی لێ بێت؛ جیهانی کۆچکردووش قووتدرا؛ بەجۆرێک کە هەر پیرۆزگای پەرستگاکە ،وەک خۆیان پێی دەڵێن ،لە کاتی کەوتنیاندا بۆ جولەکەکان خۆیان دەرنەکەوت ،بەڵکو هەستیان بە چەقۆیەک کرد لە زەویدا و وەرچەرخانی ڕەشەبای یەک لە دوای یەک .لەناو ئەم ترسەدا مردووەکان هەستانەوە دەرکەوتن ،وەک جولەکەکان خۆیان شایەتحاڵی بوون و دەیانگوت ئەوە ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب و دوانزە پیاوە باوک و موسا و
6
ڕەشەبا و ڕەشەبا
کاتێک فەرمانێکی بۆ باران و ڕێگایەکی بۆ ڕەشەبای ڕەشەبا دەرکرد :ئینجا بینی و ڕایگەیاند؛ ئامادەی کرد ،بەڵێ ،و لێی گەڕا .بە مرۆڤی گوت« :ئەوە ترس لە یەزدان ،ئەوە حیکمەتە .وە ٢٨: ٢٦-٢٨دوورکەوتنەوە لە خراپە تێگەیشتنە .ئەیوب
ئەیوب بوون کە پێشتر وەک دەڵێن نزیکەی سێ هەزار و پێنج سەد ساڵ مردوون .زۆریش هەبوون کە خۆم بینیم لە جەستەدا دەرکەوتن و گریانی جولەکەکانیان دەکرد ،بەهۆی ئەو سەرپێچییەی کە لەلیەن ئەوانەوە ئەنجامدرا و بەهۆی لەناوچوونی جولەکەکان و یاساکەیان .نامەکانی پیلتۆس و هیرۆدس ترسی بوومەلەرزەکەش لە کاتژمێری شەشەمی ئامادەکارییەوە تا کاتژمێری نۆ بەردەوام بوو .کاتێک لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا ئێوارە بوو ،دەنگێک لە ئاسمانەوە هات و ئاسمان حەوت هێندە لە هەموو ڕۆژەکانی تر ڕووناکتر بوو .وە لە کاتژمێری سێیەمی شەودا خۆر لەوە ڕووناکتر دەرکەوت کە تا ئێستا درەوشاوەتەوە و هەموو نیوەگۆی ڕووناک کردەوە .وەک چۆن لەناکاو ڕەشەبا لە زریانێکدا دێتە دەرەوە ،بە هەمان شێوە پیاوان بینران ،کە باڵیان بەرز و لە شکۆمەندیدا زیاتر بوو ،سوپایەکی بێشومار هاواریان دەکرد و دەنگیان وەک ڕەشەبایەکی زۆر بەرز بیسترا ،عیسا کە لە خاچ درابوو هەستایەوە ،لە هەدەسەوە سەرکەون ئێوە کە لە کۆیلەی ژێرزەمینییەکانی هەدەسدا بوون .وە چەقۆی زەوی وەک ئەوەی بنی نەبێت؛ بەڵم بەجۆرێک بوو کە بناغەکانی زەوی دەرکەوتن ،لەگەڵ ئەوانەی لە ئاسمان هاواریان دەکرد و لەناو مردووەکانی زیندووبووەوە بە جەستەدا دەڕۆیشتن .ئەو کەسەی ».هەموو مردووەکانی زیندووکردەوە و هەدەسی بەستەوە گوتی« :بە شاگردەکانم بڵێن پێشتان دەڕوات بۆ جەلیل ،لەوێ دەیبینن نامەکانی پیلتۆس و هیرۆدس وە لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا ،نزیکەی کاتژمێری سێیەمی شەو ،خۆر وەک ئەوەی پێشتر نەدرەوشاوەتەوە دەرکەوت و هەموو ئاسمان ڕووناک بووەوە .وەک چۆن ڕەشەباکان لە زریانێکدا دێن ،بە هەمان شێوە هەندێک پیاوی باڵ بەرز و بە ڕیزبەندییەکی جوان و شکۆمەندی وەسفنەکراو لە هەوادا دەرکەوتن و کۆمەڵێکی بێشوماری فریشتەکان هاواریان دەکرد و دەیانگوت :شکۆمەندی بۆ خودا لە بەرزترین ئاست و لەسەر زەوی ئاشتی ،نیازپاکی لە نێوان مرۆڤەکاندا :لە هەدەسەوە سەرکەون ،ئێوەی کۆیلیەتی لە قووڵییەکانی هەدەسدا .بە دەنگی ئەوان هەموو شاخ و گردەکان دەجووڵن و بەردەکان دڕان و چەقۆی گەورە لە زەویدا دروست بوون ،بەجۆرێک کە شوێنەکانی کۆتاییەکە دیار بوو .نامەکانی پیلتۆس و هیرۆدس کاتێک مردنی پیلتۆس ئاشکرا بوو سیزار وتی :بەڕاستی ئەو مردنێکی زۆر شەرمەزارکەر مردووە ،کە دەستی خۆی بەخشینی نەبووە .بۆیە بە بلۆکێکی گەورەی بەردەوە بەسترایەوە و لە ڕووباری تیبەردا نوقم بوو .بەڵم ڕۆحە خراپ و ناپاکەکان کە بە جەستە خراپ و ناپاکەکەی دڵخۆش بوون ،هەموویان لەناو ئاوەکەدا دەسوڕانەوە و لە هەوادا ڕەشەبا و زریانێکی ترسناک و ڕەشەبا و تەپوتۆزیان لێکەوتەوە ،بەجۆرێک هەموویان ترسێکی ترسناکیان گرت .لەسەر ئەوەش ڕۆمەکان لە ڕووباری تیبەر ،ڕایانکێشا و بە گاڵتەجاڕیەوە بردیان بۆ ڤیەن و لە ڕووباری ڕۆن نوقمیان کرد .چونکە ڤیەن وەک بڵێی واتای ڕێگای گێهینە چونکە ئەو کاتە شوێنی جنێودان بووە .وە ڕۆحە خراپەکان لەوێ بوون و هەمان کاریان دەکرد .نامەکانی پیلتۆس و هیرۆدس
کتێبە لەبیرکراوەکانی عەدەن پاشان خودا توڕە بوو ،زۆریش لە مردنی هابیل ناڕازی بوو؛ لە ئاسمانەوە ڕەشەبای لێهات و ڕەشەبا پێشی ڕۆیشت و قسەی یەزدانی پەروەردگار لە ئاسمانەوە هاتە لی قائین و پێی گوت :هابیل براکەت لە کوێیە؟ 1کتێبی ئادەم و حەوا 79:16 وە هەموو کارەکانی ئاسمان و زەوی و دەریا و هەموو توخمەکان و تێپەڕین و ڕۆشتنەکانیان و ڕەشەباکانی ڕەشەباکان و خۆر و مانگ و ڕۆشتن و گۆڕانی ئەستێرەکان و وەرزەکان و ساڵەکان و ڕۆژەکان و کاتژمێرەکان و هەڵهاتنی با و ژمارەی فریشتەکان و ،پێکهاتنی گۆرانیەکانیان و هەموو شتە مرۆییەکان و زمانی هەر گۆرانییەکی مرۆڤایەتی و هەموو شتە مرۆییەکانی بۆ دەگوتم ژیان ٢٣: ١فەرمانەکان و ڕێنماییەکان و گۆرانییە دەنگی شیرینەکان و هەموو ئەو شتانەی کە گونجاوە فێری بین .نهێنییەکانی حەنۆخ وە بۆ هەموو سەربازە ئاسمانییەکان وێنە و جەوهەری ئاگرم وێنا کرد و چاوم سەیری بەردی زۆر ڕەق و پتەوی کرد و لە درەوشانەوەی چاومەوە ڕەشەبا سروشتی سەرسوڕهێنەری خۆی وەرگرت ،کە هەم ئاگرە لە ئاودا و هەم ئاوە لە ئاگردا ،و یەکێکیان ئەوی دیکەیان ناکوژێنێتەوە ،هەروەها یەکێکیان ئەوی دیکەیان وشک ناکاتەوە ،بۆیە ڕەشەباکە لە خۆر گەشاوەترە ،لە ٢٩:١ئاو نەرمترە و لە بەردی ڕەق پتەوترە .نهێنییەکانی حەنۆخ خۆر کە بەپێی هەر ئاژەڵێک بڕوات (نیشانەی زۆدیاک) ،دوانزە ،و من یەک لە دوای یەک مانگەکان و ناو و ژیانیان و ٣٠:٦ڕەشەباکانیان و کاتژمێر-نیشانەکانیان دیاری کرد ،کە چۆن سەرکەوتوو بن .نهێنییەکانی حەنۆخ تۆ گوێم لە قسەی لێوەکانم دەبێت ،وەک چۆن گوێم لە قسەکانی یەزدان بوو ،وەک ڕەشەبایەکی گەورە بێ وەستان لەگەڵ فڕێدانی ٣٩: ٧هەورەکان .نهێنییەکانی حەنۆخ
7
ڕەشەبا و ڕەشەبا
کاتێک فەرمانێکی بۆ باران و ڕێگایەکی بۆ ڕەشەبای ڕەشەبا دەرکرد :ئینجا بینی و ڕایگەیاند؛ ئامادەی کرد ،بەڵێ ،و لێی گەڕا .بە مرۆڤی گوت« :ئەوە ترس لە یەزدان ،ئەوە حیکمەتە .وە ٢٨: ٢٦-٢٨دوورکەوتنەوە لە خراپە تێگەیشتنە .ئەیوب
منیش لە هەموو شتێکدا لێکۆڵینەوەم کرد و ڕێگای ڕەشەبا و ڕەشەبام نووسی و کلیل و پاسەوانەکانیان ،هەڵسانیان ،ڕێگاکەیان پیشان دام؛ بە زنجیرێک بە پێوەر (بە نەرمی) ئازاد دەکرێتە دەرەوە ،نەک بە زنجیرێکی قورس و توندوتیژی هەورە تووڕەییەکان ٤٠:٦فڕێ بداتە خوارەوە و هەموو شتەکانی سەر زەوی لەناو ببات .نهێنییەکانی حەنۆخ ڕووبارە گەورەکان هێزی یەزدانن :ئەوانەی سووکایەتی پێدەکەن ،سەریان هەڵدەگرن و ڕێگاکانیان تێکەڵ دەکەن ،و پەڕینەوەکانیان دەبڕن و جەستەیان دەگرن و ژیانیان لەناو دەبەن .چونکە لە ڕەشەبا خێراترن و خێراترن ،ئەوانەی بە باوەڕەوە ٣٩: ١-٥دەیانپەڕنەوە ،ناجووڵێن؛ وە ئەوانەی بێ کەموکوڕی بەسەریاندا دەڕۆن ،ناترسن .ئۆدێسەکانی سلێمان پاشان کاهینەکانی ناو پەرستگاکە و ژن و منداڵەکان داوایان لە خودا کرد کە بێتە ڕزگارکردنی شوێنە پیرۆزەکەی کە پێشێلکاری دەکرا؛ کاتێک ئەپۆلۆنیۆس لەگەڵ سوپای چەکدارەکەیدا هاتنە ژوورەوە بۆ دەستبەسەرداگرتنی پارەکان ،لە ئاسمانەوە فریشتە دەرکەوتن ،سواری ئەسپ بوون ،ڕەشەبا لە باوەشیانەوە دەدرەوشایەوە و ترسێکی زۆریان بەسەردا دەهات و لەرزیان لێدا4 . مەکابیەکان 2:23 حەیقەر پێی گوت :ئاغای من خودای ئاسمانە ،ئاغاکانیشی ڕەشەبا و ڕەشەبان و کاتێک بیەوێت با دەهەژێت و باران دەبارێت .وە فەرمان بە ڕەشەبا دەکات و ڕووناک دەبێتەوە و باران دەبارێت و خۆر دەگرێت و ڕووناکی خۆی نادات و مانگ و ئەستێرەکان و ٥:٥٠-٥١ناگەڕێن .چیرۆکی ئەهیکار
8