ئینجیل و کردەوەکانی نێردراوان
خشتەی ناوەڕۆک ئینجیلی مەتا
1
ئینجیلی مارک
27
ئینجیلی لوقا
44
ئینجیلی یۆحەنا
72
کردەوەکانی نێردراوان
94
ماتیو بەشی یەکەم 1کتێبی نەوەی عیسا مەسیح کوڕی داود کوڕی ئیبراهیم. 2ئیبراهیم ئیسحاقی لەدایک بوو .ئیسحاقیش یاقوبی بوو .یاقوب یەهودا و براکانی بوو. 3یەهوداش فارس و زارای لە تامار بوو .فارسیش ئێسرۆمی لەدایک بوو .ئیسرۆمیش ئارامی بوو. 4ئارامیش ئامینەدابی بوو .ئامینەدەبیش نەعسۆنی بوو .ناعسۆنیش سەلمۆنی لەدایک کرد؛ 5سەلمۆنیش بووزی لە ڕەحاب بوو .بووز عوبێدی لە ڕوت بوو .عوبێدیش یەسی بوو. 6ئیسێ داودی پاشای بوو .داودی پاشا سلێمانی لە دایک بوو کە ژنی ئوریا بوو. 7سلێمان ڕۆبعامی لەدایک بوو .ڕۆبۆعامیش ئەبیا بوو .ئەبیاش ئاسا بوو. 8ئاسا یۆشافاتی بوو .یۆشافاتیش یۆرامی بوو .یۆرامیش ئۆزیای بوو. 9ئۆزیاسیش یۆئاتامی بوو .یۆئاتامیش ئاخازی بوو .ئەحازیش حەزەقیای لەدایک بوو. 10حەزەقیاش مەنەشسی بوو .مەنەسیش ئامۆنی لەدایک کرد .ئامۆنیش یۆسیای بوو. 11یۆسیاش یەکۆنیا و براکانی بوو ،نزیکەی ئەو کاتەی کە بردران بۆ بابل. 12دوای ئەوەی هێنرانە بابل ،یەکۆنیا سەڵتیێلی بوو .و سەڵتیێل زۆربابلی لەدایک کرد؛ 13زۆرۆبابێلیش ئەبیودی بوو .ئەبیود ئەلیاقیمی لەدایک کرد .ئەلیاقیمیش ئازۆری بوو. 14ئازۆر سادۆکی بوو .سادۆکیش ئەکیمی لەدایک بوو .ئەکیمیش ئەلیوودی بوو. 15ئەلیود ئەلعازاری بوو .ئەلیازاریش مەتانی بوو .مەتانیش یاقوبی بوو. 16یاقوب یوسفی مێردی مەریەمی لەدایک کرد ،کە عیسا لێی لەدایکبووە و پێی دەوترێت مەسیح. 17هەموو نەوەکان لە ئیبراهیمەوە تا داود چواردە نەوەن .لە داودەوە تا بردنی بۆ بابل چواردە نەوەیە .لە گواستنەوەی بۆ بابلەوە تا مەسیح چواردە نەوەی هەیە. 18لەدایکبوونی عیسا مەسیح بەم شێوەیە بوو :کاتێک مەریەمی دایکی لەگەڵ یوسف هاوسەرگیری کرد ،پێش ئەوەی کۆببنەوە ،لە ڕۆحی پیرۆز دووگیان بوو. 19ئینجا یوسف مێردەکەی کە پیاوێکی دادپەروەر بوو و ئامادە نەبوو بیکاتە نموونەیەکی گشتی ،بڕیاریدا بە نهێنی دووری بخاتەوە. 20بەڵم کاتێک بیری لەم شتانە دەکردەوە ،فریشتەی یەزدان لە خەودا بۆی دەرکەوت و گوتی« :یوسف کوڕی داود ،مەترسە مەریەمی ژنەکەت بۆ خۆت ببەیت ،چونکە ئەوەی دووگیان بووە ».لە ڕۆحی پیرۆز. 21کوڕێک لەدایک دەبێت و ناوی دەنێیت عیسا ،چونکە گەلەکەی لە گوناهەکانیان ڕزگار دەکات. 22هەموو ئەمانە کرا بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بێت کە لە ڕێگەی پێغەمبەرەوە سەبارەت بە یەزدان گوتبووی. 23کچێک دووگیان دەبێت و کوڕێک لەدایک دەبێت و ناوی لێدەنێن ئیمانوێل ،کە لێکدانەوەکە ئەوەیە :خودا لەگەڵ ئێمەدایە. 24ئینجا یوسف لە خەو هەستایەوە وەک ئەوەی فریشتەی یەزدان فەرمانی پێکردبوو ،کرد و ژنەکەی بۆ خۆی برد. 25تا کوڕە یەکەمەکەی لەدایک بوو نەیناسی ،ناوی لێنا عیسا. بەشی دووەم 1کاتێک عیسا لە بەیتولمەقەدەس لە یەهودا لەدایک بوو لە سەردەمی هیرۆدی پاشا ،سەیرکە ،دانایان لە ڕۆژهەڵتەوە هاتنە ئۆرشەلیم. 2گوتی« :ئەو کەسەی لەدایک بووە پاشای جولەکەکان لە کوێیە؟ »چونکە ئەستێرەکەمان لە ڕۆژهەڵت بینی و هاتووین بۆ پەرستنی. 3کاتێک هیرۆدسی پاشا ئەم شتانەی بیست ،هەموو قودسیش لەگەڵ خۆیدا تووشی شڵەژان بوو. 4کاتێک هەموو سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی گەلی کۆکردەوە و پرسیاری لێکردن کە مەسیح لە کوێ لەدایک دەبێت. 5پێیان گوت« :لە بەیتولمەقەدەس لە یەهودا ،چونکە پێغەمبەر بەم شێوەیە نووسراوە. 6تۆ بەیتولمەقەدەس لە خاکی یەهودا بچووکترین نیت لە نێوان سەرۆکەکانی یەهودا ،چونکە لە تۆوە حاکمێک دێتە دەرەوە ،کە حوکمڕانی گەلەکەمی ئیسرائیل دەکات. 7ئینجا هیرۆدس کە بە نهێنی بانگی داناکانی کرد ،بە وردی لێیان پرسی کە ئەستێرەکە لە چ کاتێکدا دەرکەوتووە. 8ئینجا ناردیان بۆ بەیتولمەقەدەس و گوتی« :بڕۆن و بە وردی بەدوای منداڵە بچووکەکەدا بگەڕێن .کاتێک دۆزیتانەوە ،ئاگادارم بکەنەوە ،تا منیش بێم و ئەویش بپەرستم». 9کاتێک گوێیان لە پاشا بوو ،ڕۆیشتن .ئە و ئە ستێره یە کە لە ڕۆژهە ڵت بینییان ،بە پێشیاندا ڕۆیشت ،تا هات و لە سە ڕ ئە و شوێنە ڕاوه ستایە کە منداڵە بچووکە کە لێی بوو. 10کاتێک ئەستێرەکەیان بینی ،بە خۆشییەکی زۆرەوە دڵخۆش بوون. 11کاتێک هاتنە ناو ماڵەکە ،منداڵە بچووکەکەیان لەگەڵ مەریەم دایکی بینی و کەوتنە خوارەوە و پەرستنیان ،کاتێک گەنجینەکانیان کردەوە و دیارییان پێشکەش کرد .زێڕ و بخور و میر. 12لە خەودا لەلیەن خوداوە ئاگادارکرایەوە کە نەگەڕێنەوە بۆ لی هیرۆدس ،بە ڕێگایەکی دیکە بەرەو وڵتی خۆیان ڕۆیشتن. 13کاتێک ڕۆیشتن ،فریشتەی یەزدان لە خەودا بۆ یوسف دەرکەوت و دەڵێت« :هەستە و منداڵە بچووکەکە و دایکی ببە و هەڵبێن بۆ میسر و لەوێ بە تا زانیاریت بۆ دەهێنم ».هیرۆدس بەدوای منداڵە بچووکەکەدا دەگەڕێت تا لەناوی ببات. 1
ماتیۆ
14کاتێک هەستا ،منداڵە بچووکەکە و دایکی بە شەو برد و بەرەو میسر ڕۆیشت. 15تا مردنی هیرۆدس لەوێ بوو ،بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بێت کە لە ڕێگەی پێغەمبەرەوە لەبارەی یەزدانەوە گوتبووی« :کوڕەکەمم لە میسرەوە بانگ کردووە». 16ئینجا هیرۆدس کاتێک بینی گاڵتەیان پێدەکرا لەلیەن داناکانەوە ،زۆر تووڕە بوو ،نارد و هەموو ئەو منداڵنەی کوشت کە لە بەیتولمەقەدەس و لە هەموو کەناراوەکانی بوون ،لە تەمەنی دوو ساڵەوە و کەمترەوە ئەو کاتەی کە بە پەرۆشەوە پرسیاری لە داناکان کردبوو. 17ئینجا ئەوەی یەرمی پێغەمبەر فەرمووی: 18لە ڕاما دەنگێک بیسترا ،ماتەمینی و گریان و ماتەمینی گەورە ،ڕەحێل بۆ منداڵەکانی دەگریا و دڵنەوایی نەدەدرا ،چونکە ئەوان نین. 19کاتێک هیرۆدس مرد ،فریشتەیەکی یەزدان لە خەودا بۆ یوسف لە میسر دەرکەوت. 20گوتیان« :هەستە و منداڵە بچووکەکە و دایکی ببە و بچۆ بۆ خاکی ئیسرائیل ،چونکە مردوون کە بەدوای ژیانی منداڵە بچووکەکەدا دەگەڕان». 21ئینجا هەستا و منداڵە بچووکەکە و دایکی برد و هاتە خاکی ئیسرائیل. 22بەڵم کاتێک بیستبووی کە ئارکێلۆس لە یەهودا لە ژووری هیرۆدی باوکیدا پاشایەتی دەکات ،ترسی ئەوەی هەبوو بچێتە ئەوێ. 23هات و لە شارێک بە ناوی ناسریە نیشتەجێ بوو ،بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بێت کە پێغەمبەران گوتیان« :ئەو پێی دەوترێت ناسری». بەشی سێیەم 1لەو ڕۆژانەدا یۆحەنا هات و لە بیابانی یەهودا بانگەشەی دەکرد. 2گوتی« :تەوبە بکەن ،چونکە شانشینی ئاسمان نزیکە». 3چونکە ئەمە ئەو کەسەیە کە عیشایای پێغەمبەر باسی دەکات و دەڵێت« :دەنگی کەسێک لە بیابان هاوار دەکات :ڕێگای یەزدان ئامادە بکەن ،ڕێگاکانی ڕاست بکەنەوە». 4یۆحەناش جل و بەرگی مووی وشتر و پشتێنێکی چەرمیی لە کەمەرەکەیدا بوو .گۆشتەکەی جرج و هەنگوینی کێوی بوو. 5ئینجا ئۆرشەلیم و هەموو جولەکە و هەموو ناوچەکانی دەوروبەری ئوردون چوونە دەرەوە بۆ لی. 6لە ئوردن مەعمودیەتیان پێدرا و دانیان بە گوناهەکانیاندا نا. 7بەڵم کاتێک بینی زۆرێک لە فەریسییەکان و سەدوقیەکان هاتوونەتە سەر مەعمودیەتەکەی ،پێی گوتن« :ئەی نەوەی مار ،کێ ئاگاداری کردوونەتەوە کە لە تووڕەیی داهاتوو هەڵبێن؟» 8کەواتە بەرهەمێک بەرهەم بهێنن کە بۆ تەوبەکردن گونجاوە. 9بیر لەوە مەکەنەوە لەناو خۆتاندا بڵێن« :ئێمە ئیبراهیممان هەیە بۆ باوکمان ،چونکە پێتان دەڵێم خودا لەم بەردانە توانای ئەوەی هەیە منداڵ بۆ ئیبراهیم پەروەردە بکات». 10ئێستاش تەقەمەنی لەسەر ڕەگی دارەکان دانراوە ،بۆیە هەر دارێک بەرهەمی باشی نەدات ،دەبڕدرێت و دەخرێتە ناو ئاگرەوە. 11بەڕاستی من بە ئاو ئاوتان دەدەمەوە بۆ تەوبەکردن ،بەڵم ئەوەی دوای من دێت لە من بەهێزترە ،شایەنی ئەوە نیم پێڵوەکانی هەڵبگرم، بە ڕۆحی پیرۆز و ئاگر مەعمودیەتتان پێدەدات. 12گەنمەکەی لە دەستیدایە و زەویەکەی پاک دەکاتەوە و گەنمەکەی کۆدەکاتەوە بۆ کۆکردنەوەکە .بەڵم چەقۆکە بە ئاگری نەکوژاوە دەسوتێنێت. 13ئینجا عیسا لە جەلیلەوە بۆ ئوردن هاتە لی یۆحەنا ،بۆ ئەوەی لەلیەن ئەوەوە مەعمودی بکرێت. 14بەڵم یۆحەنا قەدەغەی کرد و گوتی« :پێویستە لەلیەن تۆوە مەعمودیەت بم ،تۆ دێیتە لم؟» 15عیسا وەڵمی دایەوە « :با ئێستا وا بێت ،چونکە بەم شێوەیە دەبێت هەموو ڕاستودروستییەک بەدیبهێنین ».پاشان ئازاری دا. 16عیسا کە مەعمودی وەرگرت ،یەکسەر لە ئاوەکە هاتە دەرەوە ،ئاسمانەکانی بۆ کرانەوە ،ڕۆحی خودای بینی کە وەک کۆترێک دابەزی و ڕووناک بووەوە. 17دەنگێک لە ئاسمانەوە دەیگوت« :ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە ،لێی ڕازیم». بەشی چوارەم 1پاشان عیسا لەلیەن ڕۆحەوە بردە بیابان تا لەلیەن شەیتانەوە تاقی بکرێتەوە. 2چل ڕۆژ و چل شەو بەڕۆژوو بوو ،دواتر برسی بوو. 3کاتێک تاقیکەرەوە هاتە لی ،گوتی« :ئەگەر تۆ کوڕی خودایت ،فەرمان بدە ئەم بەردانە ببنە نان». 4بەڵم وەڵمی دایەوە و گوتی« :نووسراوە :مرۆڤ تەنیا بە نان ناژی ،بەڵکو بە هەر قسەیەک کە لە دەمی خوداوە دێتە دەرەوە». 5ئینجا شەیتان دەیباتە سەر شارە پیرۆزەکە و لەسەر لوتکەی پەرستگاکە دایدەنێت. 6پێی گوت« :ئەگەر تۆ کوڕی خودا بیت ،خۆت فڕێ بدە ،چونکە نووسراوە' :ئەو فەرمان بە فریشتەکانی دەدات سەبارەت بە تۆ '.لە بەرامبەر بەردێکدا. 7عیسا پێی فەرموو « :دیسانەوە نووسراوە :یەزدانی پەروەردگارت تاقی مەکە». 8دیسان شەیتان دەیباتە سەر شاخێکی زۆر بەرز و هەموو شانشینییەکانی جیهان و شکۆمەندییان پیشان دەدات. 9پێی گوت« :هەموو ئەمانەتان پێ دەدەم ،ئەگەر بچویت و بمپەرستیت». 10ئینجا عیسا پێی گوت « :شەیتان لێرە بڕۆ ،چونکە نووسراوە« :یەزدانی پەروەردگارت بپەرستیت و تەنها ئەو خزمەت بکە». 2
ماتیۆ
11ئینجا شەیتان جێی هێشت و فریشتەکان هاتن و خزمەتیان کرد. 12کاتێک عیسا بیستبووی کە یۆحەنا خراوەتە زیندانەوە ،بەرەو جەلیل ڕۆیشت. 13ناسرەتی بەجێهێشت و هات و لە کەفەرناحوم نیشتەجێ بوو ،کە لە کەنارەکانی دەریایە ،لە سنووری زابولۆن و نەفتالیم. 14بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بهێنرێت کە لەلیەن عیشای پێغەمبەرەوە فەرموویەتی. 15خاکی زابولۆن و خاکی نەفتالیم ،لە لی دەریا ،ئەودیوی ئوردن ،جەلیلی نەتەوەکان. 16ئەو گەلەی لە تاریکیدا دانیشتبوون ،ڕووناکییەکی گەورەیان بینی .بۆ ئەوانەی لە ناوچە و سێبەری مردن دانیشتوون ،ڕووناکی هەڵدەقوڵێت. 17لەو کاتەوە عیسا دەستی بە بانگەشەی کرد و گوتی « :تەوبە بکەن ،چونکە شانشینی ئاسمان نزیکە». 18عیسا لە دەریای جەلیلدا دەڕۆیشت ،دوو برای بینی ،شیمۆن بە ناوی پەترۆس و ئەندرۆسی برای ،تۆڕێکیان دەخستە ناو دەریاکە ،چونکە ماسیگر بوون. 19پێی گوتن « :دوام بکەون ،ئێوەش دەکەمە ماسیگر لە مرۆڤ». 20یەکسەر تۆڕەکانیان بەجێهێشت و بەدوایدا ڕۆیشتن. 21لەوێشەوە ڕۆیشت و دوو برای دیکەی بینی ،یاقوب کوڕی زێبدی و یۆحەنای برای ،لەگەڵ زێبدی باوکیان لە کەشتییەکدا بوون و تۆڕەکانیان چاک دەکەنەوە .و بانگی کردن. 22یەکسەر کەشتییەکە و باوکیان بەجێهێشت و بەدوایدا ڕۆیشتن. 23عیسا بە هەموو جەلیلدا دەگەڕا و لە کەنیسەکانیاندا وانە دەگوتەوە و ئینجیلی شانشینی دەگوت و هەموو جۆرە نەخۆشییەک و هەموو جۆرە نەخۆشییەکی لەناو خەڵکدا چاک دەکردەوە. 24ناوبانگەکەی لە هەموو سوریادا بڵوبووەوە ،هەموو ئەو نەخۆشانەیان بۆ هێنا کە تووشی نەخۆشی و ئازاری جۆراوجۆر بوون و ئەوانەی شەیتانیان تێدابوو و ئەوانەی شێت بوون و ئەوانەی ئیفلیجییان هەبوو .و چاکی کردن. 25جەماوەرێکی زۆر لە جەلیل و دەکاپۆلیس و ئۆرشەلیم و یەهودا و ئەودیوی ئوردن بەدوایدا هاتبوون. بەشی پێنجەم 1کاتێک خەڵکەکەی بینی ،چووە سەر شاخێک ،کاتێک دانیشتن ،شاگردەکانی هاتنە لی. 2دەمی کردەوە و فێری کردن و گوتی: 3خۆشبەختن ئەوانەی لە ڕووی ڕۆحییەوە هەژارن ،چونکە شانشینی ئاسمان هی ئەوانە. 4خۆشبەختن ئەوانەی ماتەمینی دەگرن ،چونکە دڵنەوایی دەدرێن. 5خۆشبەختن ئەوانەی نەرم و نیان ،چونکە زەوی بە میرات دەگرن. 6خۆشبەختن ئەوانەی برسی و تینووی ڕاستودروستین ،چونکە تێر دەبن. 7خۆشبەختن ئەوانەی میهرەبانن ،چونکە میهرەبان دەبن. 8خۆشبەختن ئەوانەی دڵ پاکن ،چونکە خودا دەبینن. 9خۆشبەختن ئاشتیخوازان ،چونکە پێیان دەوترێت نەوەی خودا. 10خۆشبەختن ئەوانەی لە پێناو ڕاستودروستیدا گۆشەگیری دەکرێن ،چونکە شانشینی ئاسمان هی ئەوانە. 11خۆشبەختن کاتێک مرۆڤەکان جنێوتان پێدەدەن و گۆشەگیریتان لێدەکەن و هەموو جۆرە خراپەیەکتان بەدرۆ دەڵێن ،لەبەر خاتری من. 12شاد بن و زۆر شاد بن ،چونکە پاداشتتان لە ئاسماندا گەورەیە ،چونکە پێغەمبەرانی پێش ئێوە بەم شێوەیە گۆشەگیرییان کردووە. 13ئێوە خوێی زەوین ،بەڵم ئەگەر خوێ تامی خۆی لەدەستدا ،بە چی خوێ دەکرێت؟ لەمەودوا بۆ هیچ شتێکی باش نییە ،جگە لەوەی فڕێ بدرێتە دەرەوە و لە ژێر پێی مرۆڤەکاندا لێی بدرێت. 14ئێوە ڕووناکی جیهانن .شارێک کە لەسەر گردێک دانراوە ،ناتوانرێت بشاردرێتەوە. 15هەروەها مرۆڤەکان مۆم داگیرسێنن و بیخەنە ژێر کۆپێکەوە ،بەڵکو لەسەر مۆمدانێک .ڕووناکی دەدات بە هەموو ئەوانەی لە ماڵەکەدان. 16با ڕووناکیتان بەم شێوەیە لەبەردەم مرۆڤەکاندا بدرەوشێتەوە ،تا کارە چاکەکانتان ببینن و شکۆمەندی باوکتان بکەن کە لە ئاسمانە. 17وا بیر مەکەنەوە کە من هاتوومەتە یاسا یان پێغەمبەران لەناو ببەم. 18بەڕاستی پێتان دەڵێم :تا ئاسمان و زەوی تێدەپەڕن ،بە هیچ شێوەیەک یەک بڕگە و یەک بڕگە لە یاسادا تێناپەڕێت ،تا هەموو شتێک جێبەجێ دەبێت. 19هەرکەسێک یەکێک لەم فەرمانە بچووکانە بشکێنێت و فێری مرۆڤەکان بکات ،ئەوا لە شانشینی ئاسماندا بە بچووکتر ناودەبرێت ،بەڵم هەرکەسێک جێبەجێیان بکات و فێری بکات ،لە شانشینی ئاسماندا بە گەورە ناودەبرێت. 20چونکە پێتان دەڵێم :ئەگەر ڕاستودروستیتان لە ڕاستودروستی یاساناسان و فەریسییەکان زیاتر نەبێت ،بە هیچ شێوەیەک ناچنە ناو شانشینی ئاسمانەوە. 21ئێوە بیستووتان کە لە کۆنەوە دەیانگوت« :مەکوژە ».هەرکەسێک بکوژێت ،مەترسی دادگایی دەکرێت. 22بەڵم من پێتان دەڵێم :هەرکەسێک بەبێ هۆکار لە براکەی توڕە بێت ،ئەوا مەترسی دادگایی دەکرێت ،هەرکەسێک بە براکەی بڵێت : «ڕاکا» ،ئەوا مەترسی ئەنجومەنەکە دەبێت ،مەترسی ئاگری دۆزەخی لەسەر دەبێت. 23بۆیە ئەگەر بەخششەکەت بهێنیتە سەر قوربانگاکە و لەوێ بیرت بێتەوە کە براکەت لە دژی تۆ هەیە. 24بەخششەکەت لەوێ لەبەردەم قوربانگاکەدا بەجێبهێڵە و بڕۆ .سەرەتا لەگەڵ براکەت ئاشت ببەوە ،ئینجا وەرە و بەخششەکەت پێشکەش بکە.
3
ماتیۆ
25خێرا لەگەڵ نەیارەکەت ڕێکبکە ،لەکاتێکدا لەگەڵیدا لە ڕێگادایت .نەک هەر کاتێک نەیار تۆ ڕادەستی دادوەر و دادوەریش ڕادەستی ئەفسەرەکەت نەکات و تۆش بخرێتە زیندانەوە. 26بەڕاستی پێت دەڵێم :بە هیچ شێوەیەک لێیەوە دەرناچیت ،تا ئەو کاتەی زۆرترین پارەت نەداوە. 27ئێوە بیستووتان کە لە کۆنەوە دەیانگوت« :زینا مەکە». 28بەڵم من پێتان دەڵێم :هەرکەسێک چاوی لە ژنێک بێت بۆ ئەوەی شەهوەتی بۆی بێت ،پێشتر لە دڵیدا زینای لەگەڵ کردووە. 29ئەگەر چاوی ڕاستت تووڕەی کرد ،بیکە و فڕێی بدە ،چونکە سوودی بۆ تۆ هەیە کە یەکێک لە ئەندامەکانت لەناو بچێت ،نەک هەموو جەستەت فڕێ بدرێتە دۆزەخەوە. 30ئەگەر دەستی ڕاستت تاوانبارت کرد ،بیبڕە و فڕێی بدە ،چونکە سوودی بۆ تۆ هەیە کە یەکێک لە ئەندامەکانت لەناو بچێت ،نەک هەموو جەستەت فڕێ بدرێتە دۆزەخەوە. 31گوتراوە« :هەرکەسێک ژنەکەی جیا بکاتەوە ،با نووسراوی جیابوونەوەی بداتێ. 32بەڵم من پێتان دەڵێم :هەرکەسێک ژنەکەی جیا بکاتەوە ،جگە لە زینا ،زینا دەکات ،هەرکەسێک هاوسەرگیری لەگەڵ جیابووەوە بکات، زینا دەکات. 33دیسانەوە بیستووتانە کە لە کۆنەوە دەوترێت« :بەدڵت سوێند مەخۆ ،بەڵکو سوێندەکانت بۆ یەزدان جێبەجێ بکە. 34بەڵم پێتان دەڵێم :بە هیچ شێوەیەک سوێند مەخۆن .نە بە ئاسمانەوە؛ چونکە تەختی خودایە. 35نە لە ڕێگەی زەویەوە .چونکە ئەوە کۆشکی پێیەکانیەتی ،نە لە ئۆرشەلیمەوە .چونکە شاری پاشای گەورەیە. 36هەروەها سوێند بە سەرت مەخۆ ،چونکە ناتوانی یەک قژ سپی و ڕەش بکەیتەوە. 37بەڵم با پەیوەندیتان بەڵێ ،بەڵێ بێت .نەخێر ،نەخێر ،چونکە هەرچی لەمانە زیاتر بێت ،لە خراپەوە دێت. 38ئێوە بیستووتان کە دەوترێت :چاو لە بەرامبەر چاو و ددان لە بەرامبەر ددان. 39بەڵم من پێتان دەڵێم :بەرەنگاری خراپە نەبن ،بەڵم هەرکەسێک ڕوومەتی ڕاستت لێ بدات ،ڕوومەتەکەی تریشی بۆ بگەڕێنێتەوە. 40ئەگەر کەسێک لەسەر یاسا سکاڵت لەسەر تۆمار بکات و پۆشاکەکەت لێ بسەنێتەوە ،با جل و بەرگی تۆشی لەگەڵدا بێت. 41هەرکەسێک ناچارت بکات یەک میل ببڕیت ،دوو میل لەگەڵیدا بڕۆ. 42ئەوەی داوای لێدەکەیت بیدە ،ئەو کەسەی دەیەوێت قەرزت لێبکات ،لێی دوور مەخەرەوە. 43ئێوە بیستووتان کە دەوترێت« :دراوسێکەت خۆش بوێت و ڕقت لە دوژمنەکەت دەبێتەوە». 44بەڵم من پێتان دەڵێم :دوژمنەکانتان خۆش بوێت ،بەرەکەت بخەنە سەر ئەوانەی نەفرەتتان لێدەکەن ،چاکە لەگەڵ ئەوانەی ڕقیان لێتانە، دوعا بۆ ئەوانەی کە بە ناڕەزایی بەکارتان دەهێنن و گۆشەگیریتان دەکەن. 45بۆ ئەوەی ئێوە ببنە نەوەی باوکتان کە لە ئاسمانە ،چونکە خۆری خۆی لەسەر خراپەکاران و چاکەکاران هەڵدێت و باران بۆ ڕاستودروستەکان و نادادپەروەرەکان دەبارێت. 46ئەگەر ئەوانەی خۆشیان دەوێن ،چ پاداشتێکتان هەیە؟ تەنانەت باجگرەکانیش وەک یەک نین؟ 47ئەگەر تەنها سڵو لە براکانتان بکەن ،چی لەوانی تر زیاتر دەکەن؟ تەنانەت باجگرەکانیش وا ناکەن؟ 48کەواتە ئێوە کامڵ بن ،وەک چۆن باوکتان کە لە ئاسمانە تەواو و بێ کەموکوڕییە. بەشی شەشەم 1ئاگاداربن کە بەخشینەکانتان لەبەردەم مرۆڤەکاندا نەکەن بۆ ئەوەی ببینن ،ئەگەرنا هیچ پاداشتێکتان نییە لەلیەن باوکتانەوە کە لە ئاسمانە. 2بۆیە کاتێک بەخشینەکانت دەدەیت ،شمشاڵێک لەبەردەمت مەژە ،وەک ئەوەی دووڕووەکان لە کەنیسەکان و شەقامەکاندا دەیکەن ،بۆ ئەوەی شکۆمەندی مرۆڤیان هەبێت .بەڕاستی پێتان دەڵێم پاداشتی خۆیان هەیە. 3بەڵم کاتێک بەخشین دەدەیت ،با دەستی چەپت نەزانێت دەستی ڕاستت چی دەکات. 4بۆ ئەوەی بەخشینەکانت بە نهێنی بێت ،باوکت کە خۆی بە نهێنی دەبینێت ،بە ئاشکرا پاداشتت دەداتەوە. 5کاتێک نوێژ دەکەیت ،وەک دووڕووەکان مەبە ،چونکە ئەوان زۆر حەز دەکەن بە وەستان لە کەنیسەکان و لە گۆشەی شەقامەکاندا نوێژ بکەن ،بۆ ئەوەی مرۆڤەکان ببینن .بەڕاستی پێتان دەڵێم پاداشتی خۆیان هەیە. 6بەڵم تۆ کاتێک نوێژ دەکەیت ،بچۆرە ناو دۆشەکەکەتەوە و کاتێک دەرگاکەت داخست ،لە باوکت بپارەوە کە لە نهێنیدایە .باوکت کە بە نهێنی دەبینێت ،بە ئاشکرا پاداشتت دەداتەوە. 7بەڵم کاتێک نوێژ دەکەن ،دووبارەکردنەوەی بێهودە مەکەن ،وەک نەتەوەکان ،چونکە پێیان وایە بەهۆی قسە زۆرەکانیانەوە گوێیان لێدەگیرێت. 8کەواتە ئێوەش وەک ئەوان مەبن ،چونکە باوکتان پێش ئەوەی داوای لێ بکەن دەزانێت چیتان پێویستە. 9بەم شێوەیە دوعا بکە :باوکمان کە لە ئاسمانیت ،ناوت پیرۆز بێت. 10شانشینی تۆ وەرە .ویستی تۆ لە زەویدا بێت ،وەک چۆن لە ئاسمان. 11ئەمڕۆ نانی ڕۆژانەمان پێ بدە. 12لە قەرزەکانمان خۆشبە ،وەک چۆن ئێمە لە قەرزدارەکانمان خۆش دەبین. 13مەبە بۆ تاقیکردنەوە ،بەڵکو لە خراپە ڕزگارمان بکە ،چونکە شانشینی و دەسەڵت و شکۆمەندی بۆ هەتاهەتایە هی تۆیە .ئامین. 14چونکە ئەگەر لە تاوانەکانیان لە مرۆڤەکان خۆش بن ،باوکی ئاسمانیشتان لێتان خۆش دەبێت. 15بەڵم ئەگەر لە تاوانەکانیان لە مرۆڤەکان خۆش نەبن ،باوکتان لە تاوانەکانتان خۆش نابێت. 16هەروەها کاتێک بەڕۆژوو دەبن ،وەک دووڕووەکان ڕووخساری خەمناک مەبن ،چونکە ڕووخساری خۆیان دەشێوێنن ،بۆ ئەوەی بۆ مرۆڤەکان دەربکەون بۆ بەڕۆژووبوون .بەڕاستی پێتان دەڵێم پاداشتی خۆیان هەیە. 4
ماتیۆ
17بەڵم تۆ کاتێک بەڕۆژوو دەبیت ،سەرت مەسح بکە و دەموچاوت بشۆ. 18بۆ ئەوەی بەڕۆژووبوون بۆ مرۆڤەکان دەرنەخەیت ،بەڵکو بۆ باوکت کە لە نهێنیدایە ،باوکت کە بە نهێنی دەبینێت ،بە ئاشکرا پاداشتت بداتەوە. 19گەنجینەی خۆتان لەسەر زەوی کۆ مەکەنەوە ،کە مۆتەکە و ژەنگ لێی تێکدەدات و دزەکان لێی دەشکێنن و دزی بکەن. 20بەڵکو گەنجینەکان بۆ خۆتان لە ئاسمان کۆبکەنەوە ،کە نە مۆتەکە و نە ژەنگ لێی تێکنادات و دزەکان لێی ناشکێنن و نە دزی بکەن. 21چونکە گەنجینەکەت لە کوێیە ،دڵت لەوێ دەبێت. 22ڕووناکی جەستە چاوە ،ئەگەر چاوت تاکە بێت ،هەموو جەستەت پڕ دەبێت لە ڕووناکی. 23بەڵم ئەگەر چاوت خراپ بوو ،هەموو جەستەت پڕ دەبێت لە تاریکی .کەواتە ئەگەر ئەو ڕووناکیەی کە لە تۆدایە تاریکی بێت ،ئەو تاریکییە چەند گەورەیە! 24هیچ کەسێک ناتوانێت خزمەت بە دوو ئاغا بکات ،چونکە یان ڕقی لە یەکێکیان دەبێتەوە و ئەوی دیکەیان خۆشدەوێت .یان ئەگەرنا دەست بە یەکێکەوە دەگرێت و ئەوی دیکەش سووکایەتی پێدەکات .ناتوانن خزمەت بە خودا و ماڵ و سامان بکەن. 25بۆیە پێتان دەڵێم :بیر لە ژیانتان مەکەنەوە ،چی دەخۆن و چی دەخۆنەوە .نە بۆ جەستەتان ،ئەوەی لەبەر بکەن .ئایا ژیان لە گۆشت زیاتر نییە و جەستەش لە جل و بەرگ زیاتر نییە؟ 26باڵندەی ئاسمانی ببینە ،چونکە ناچێن و ناچنن و لە ئەشکەوتەکاندا کۆناکەنەوە .بەڵم باوکی ئاسمانیتان خۆراکیان پێدەدات .ئایا ئێوە زۆر لەوان باشتر نین؟ 27کام لە ئێوە بە بیرکردنەوە دەتوانێت یەک باڵ بۆ باڵی خۆی زیاد بکات؟ 28بۆچی بیر لە جل و بەرگ دەکەیتەوە؟ بیر لە سوسنەکانی کێڵگە بکەنەوە ،چۆن گەشە دەکەن؛ زەحمەت ناکێشن و نە دەخولێننەوە. 29بەڵم پێتان دەڵێم :تەنانەت سلێمان بە هەموو شکۆمەندیەکەیەوە وەک یەکێک لەمانە جل و بەرگی نەبووە. 30بۆچی ئەگەر خودا چیمەنی کێڵگەکان بەو شێوەیە لەبەر بکات ،کە ئەمڕۆ هەیە و سبەی فڕێدەدرێتە ناو فڕنەوە ،ئەی ئێوەی کەم باوەڕ، ئایا زۆر زیاترتان لەبەر ناکات؟ 31بۆیە بیرتان لێ مەکەنەوە و بڵێن« :چی بخۆین؟ »یان چی بخۆینەوە؟ یان :بە چی جل و بەرگمان لەبەر دەکەین؟ ( 32چونکە نەتەوەکان بەدوای هەموو ئەمانەدا دەگەڕێن )چونکە باوکی ئاسمانیتان دەزانێت کە پێویستتان بە هەموو ئەمانە هەیە. 33بەڵم سەرەتا بەدوای شانشینی خودا و ڕاستودروستی ئەودا بگەڕێن .هەموو ئەمانەتان بۆ زیاد دەکرێن». 34لەبەر ئەوە بیر لە سبەی مەکەنەوە ،چونکە سبەی بیر لە شتەکانی خۆی دەکاتەوە .بەسە بۆ ڕۆژ خراپەکارییەکەی. بەشی حەوتەم 1دادگایی مەکەن ،تاکو دادگاییتان نەکرێت. 2چونکە بە هەر حوکمێک حوکم بدەن ،دادگایی دەکرێن ،بە هەر پێوانەیەک کە پێوانە بکەن ،دووبارە بۆتان دەپێورێت. 3بۆچی ئەو کۆترە دەبینیت کە لە چاوی براکەتدایە ،بەڵم ئەو دارە ناکەیت کە لە چاوی خۆتدایە؟ 4یان چۆن بە براکەت دەڵێیت :با کۆترەکە لە چاوت دەربهێنم .و ،سەیرکە ،تیشکێک لە چاوی خۆتدایە؟ 5ئەی دووڕوو ،سەرەتا تیرەکە لە چاوی خۆت دەربهێنە .ئینجا بە ڕوونی دەبینیت بۆ ئەوەی چەقۆکە لە چاوی براکەت دەربهێنیت. 6ئەوەی پیرۆزە بە سەگەکان مەدەن و مرواریەکانتان فڕێنە بەردەم بەرازەکان ،نەک لە ژێر پێیاندا بنێن و بگەڕێنەوە و بتاندڕێنن. 7داوای بکەن ،پێتان دەدرێت .بەدوایدا بگەڕێن ،دەیدۆزنەوە .لێبدەن ،بۆتان دەکرێتەوە. 8چونکە هەرکەسێک داوای بکات وەریدەگرێت .ئەوەی بەدوایدا دەگەڕێت دەیدۆزێتەوە .بۆ ئەوەی لێی بدات دەکرێتەوە. 9یان چ کەسێک لە ئێوە هەیە کە ئەگەر کوڕەکەی داوای نان بکات ،بەردێکی پێ بدات؟ 10یان ئەگەر داوای ماسی بکات ،مارێکی پێدەدات؟ 11کەواتە ئەگەر ئێوە بە خراپەکار بزانن چۆن بەخششێکی باش بدەن بە منداڵەکانتان ،چەندە زیاتر باوکتان لە ئاسمان شتە باشەکان دەدات بەو کەسانەی داوای دەکەن؟ 12بۆیە هەموو ئەو شتانەی کە دەتانەوێت مرۆڤەکانتان پێ بکەن ،ئێوەش هەروایان لەگەڵ بکەن ،چونکە یاسا و پێغەمبەران ئەمەیە. 13لە دەروازەی تەنگەوە بچنە ژوورەوە ،چونکە دەروازەکە فراوانە و ڕێگاکە فراوانە ،کە بەرەو لەناوچوون دەبات ،زۆر کەسیش هەن کە دەچنە ژوورەوە. 14چونکە دەروازەکە تەسکە و ڕێگاکە تەسکە ،کە بەرەو ژیان دەبات ،کەم کەس هەیە بیدۆزێتەوە. 15ئاگاداری پێغەمبەرە درۆزنەکان بن ،کە بە جل و بەرگی مەڕەوە دێنە لت ،بەڵم لە ناوەوە گورگێکی چەقۆکێشن. 16بە بەرهەمەکانیان دەیانناسن .ئایا مرۆڤەکان ترێ لە دڕک کۆدەکەنەوە ،یان هەنجیر لە چەقۆ؟ 17بە هەمان شێوە هەموو درەختێکی باش بەرهەمی باش بەرهەم دەهێنێت .بەڵم دارێکی خراپ بەرهەمی خراپ بەرهەم دەهێنێت. 18درەختێکی باش ناتوانێت بەرهەمی خراپ بەرهەم بهێنێت و دارێکی خراپیش ناتوانێت بەرهەمی باش بەرهەم بهێنێت. 19هەر درەختێک بەرهەمی باش نەدات ،دەبڕدرێت و دەخرێتە ناو ئاگرەوە. 20بۆیە بە بەرهەمەکانیان دەیانناسن. 21هەرکەسێک پێم بڵێت« :پەروەردگار ،پەروەردگار ،ناچێتە ناو شانشینی ئاسمانەوە .بەڵم ئەوەی ویستی باوکم کە لە ئاسمانە جێبەجێ دەکات. 22لەو ڕۆژەدا زۆر کەس پێم دەڵێن« :پەروەردگار ،پەروەردگار ،ئایا ئێمە بە ناوی تۆوە پێشبینیمان نەکردووە؟ »بە ناوی خۆتەوە شەیتانەکانت دەرکرد؟ و بە ناوی تۆوە چەندین کاری سەرسوڕهێنەرت کردووە؟ 23ئینجا دانیان پێدا دەڵێم« :هەرگیز ئێوەم نەناسیوە. 5
ماتیۆ
24بۆیە هەرکەسێک گوێی لەم قسانەی من بێت و جێبەجێی بکات ،من بە کەسێکی دانا دەچوێنم کە ماڵەکەی لەسەر بەردێک دروست کردووە. 25ئینجا باران باری و لفاو هات و با هات و ماڵەکەیان لێدا .نەکەوتە خوارەوە ،چونکە لەسەر بەردێک دامەزرابوو. 26هەرکەسێک گوێی لەم قسانەی من بێت و جێبەجێی نەکات ،بە پیاوێکی گەمژە دەچوێنرێت کە ماڵەکەی لەسەر خۆڵ دروست کردووە. 27ئینجا باران باری و لفاو هات و با هات و ماڵەکەیان لێدا .کەوتە خوارەوە ،کەوتنی گەورە بوو. 28کاتێک عیسا ئەم قسانەی کۆتایی پێهێنا ،خەڵکەکە سەریان سوڕما لە فێرکارییەکانی. 29چونکە وەک کەسێکی دەسەڵتدار فێری کردوون نەک وەک مامۆستایان. بەشی هەشتەم 1کاتێک لە شاخەکە هاتە خوارەوە ،جەماوەرێکی زۆر بەدوایدا ڕۆیشتن. 2پەتایەک هات و پەرستنی کرد و گوتی« :پەروەردگار ،ئەگەر بتەوێت ،دەتوانیت پاکم بکەیتەوە». 3عیسا دەستی درێژ کرد و دەستی لێدا و گوتی « :دەمەوێت .تۆ پاک بە .یەکسەر پەتاکەی پاک بووەوە. 4عیسا پێی گوت « :بزانە بە کەس مەڵێ .بەڵم بڕۆ ،خۆت پیشانی کاهینەکە بدە و ئەو دیارییە پێشکەش بکە کە موسا فەرمانی پێکردبوو، بۆ ئەوەی شایەتحاڵییان بۆ بێت». 5کاتێک عیسا چووە قەفەرناحوم ،سەرۆک سەدەکە هاتە لی و داوای لێکرد. 6گوتی« :پەروەردگار ،خزمەتکارەکەم لە ماڵەوە پاڵکەوتووە و تووشی ئیفلیجی بووە و زۆر ئازاری داوە». 7عیسا پێی گوت « :دێم و چاکی دەکەمەوە». 8سەرۆک سەدەکەش وەڵمی دایەوە و گوتی« :پەروەردگار ،من شایەنی ئەوە نیم کە تۆ بێیتە ژێر سەقفەکەمەوە ،بەڵکو تەنها قسەکە بڵێ، خزمەتکارەکەم چاک دەبێتەوە». 9چونکە من پیاوێکی ژێر دەسەڵتم و سەربازم لە ژێر دەستیدایە ،بەم پیاوە دەڵێم :بڕۆ و دەڕوات .بۆ یەکێکی تریش« :وەرە ،ئەویش دێت ». و بۆ خزمەتکارەکەم« :ئەمە بکە ،ئەویش دەیکات». 10کاتێک عیسا بیست ،سەری سوڕما و بە کەسانی شوێنکەوتووی گوت « :ڕاستی پێتان دەڵێم :باوەڕێکی هێندە گەورەم نەدۆزیوەتەوە ،نە لە ئیسرائیل». 11پێتان دەڵێم زۆر کەس لە ڕۆژهەڵت و ڕۆژئاواوە دێن و لەگەڵ ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب لە شانشینی ئاسمان دادەنیشن. 12بەڵم منداڵنی شانشینی فڕێ دەدرێنە دەرەوە بۆ تاریکی دەرەوە ،لەوێ گریان و ددان دەبڕن. 13عیسا بە سەرۆک سەدەکەی گوت « :بڕۆ !هەروەک چۆن باوەڕت هێناوە ،بە هەمان شێوە لەگەڵتدا بێت ».خزمەتکارەکەی لە هەمان کاتژمێردا چاک بووەوە. 14کاتێک عیسا هاتە ماڵی پەترۆس ،دایکی ژنەکەی بینی کە کەوتووە و تا تووشی بووە. 15دەستی دایە دەستی و تاوەکە جێی هێشت ،هەستا و خزمەتیان کرد. 16کاتێک ئێوارە هات ،زۆر کەسی جنۆکەیان بۆ هێنا ،ئەویش بە قسەکەی ڕۆحەکانی دەرکرد و هەموو نەخۆشەکانی چاککردەوە. 17بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بهێنرێت کە لەلیەن عیشای پێغەمبەرەوە فەرموویەتی« :خۆی لوازییەکانمان وەرگرت و نەخۆشییەکانمانی هەڵگرت». 18کاتێک عیسا جەماوەرێکی زۆری لە دەوری بینی ،فەرمانی دا بەرەو ئەودیو بڕۆن. 19یاساناسێک هات و پێی گوت« :مامۆستا ،بۆ هەر شوێنێک بچیت بەدوایتدا دەڕۆم». 20عیسا پێی گوت « :ڕێوی کونیان هەیە و باڵندەی ئاسمانیش هێلنەیان هەیە .بەڵم کوڕی مرۆڤ شوێنی نییە سەری دابنێت. 21یەکێکی دیکە لە شاگردەکانی پێی گوت« :گەورەم ،سەرەتا ڕێگەم بدە بچم باوکم بنێژم». 22بەڵم عیسا پێی گوت « :شوێنم بکەوە .با مردووەکان مردووەکانیان بنێژن. 23کاتێک سواری کەشتییەک بوو ،شاگردەکانی بەدوایدا ڕۆیشتن. 24سەیرکە ،زریانێکی گەورە لە دەریاکەدا هاتە ئاراوە ،کەشتییەکە بە شەپۆلەکان داپۆشی ،بەڵم ئەو خەوتبوو. 25شاگردەکانی هاتنە لی و لە خەو هەڵسان و گوتیان« :پەروەردگار ،ڕزگارمان بکە ،لەناو دەچین». 26پێی گوتن « :ئەی ئەوانەی کەم باوەڕن ،بۆچی دەترسن؟ ئینجا هەستا و سەرزەنشتی با و دەریای کرد .و ئارامیەکی گەورە هەبوو. 27بەڵم پیاوەکان سەریان سوڕما و گوتیان« :ئەمە چ مرۆڤێکە کە تەنانەت با و دەریاش گوێڕایەڵی دەکەن»! 28کاتێک گەیشتە ئەودیوی وڵتی گێرگێزییەکان ،دوو جنۆکەی جنۆکە چاویان پێی کەوت و لە گۆڕەکانەوە هاتنە دەرەوە و زۆر توند و تیژ بوون ،بۆ ئەوەی کەس بەو ڕێگایەدا تێپەڕ نەکات. 29ئینجا هاواریان کرد و گوتیان« :ئێمە چ پەیوەندییەکمان لەگەڵ تۆدا هەیە ،عیسا ،کوڕی خودا؟ »ئایا تۆ هاتووی ئێرە بۆ ئەوەی پێش کاتەکەی ئازارمان بدەیت؟ 30ڕێگایەکی زۆریان لێ دوور بوو ،مەڕێکی زۆر بەراز کە خۆراکیان دەخوارد. 31جا شەیتانەکان لێیان پاڕانەوە و گوتیان« :ئەگەر فڕێمان بدەیتە دەرەوە ،ڕێگەمان پێبدە بچینە ناو مەڕەکانی بەراز». 32ئینجا پێی گوتن « :بڕۆ ».کاتێک هاتنە دەرەوە ،چوونە ناو مەڕەکانی بەراز ،هەموو مەڕەکانی بەراز بە توندی لە شوێنێکی بەرزدا ڕایانکرد بۆ دەریا و لەناو ئاوەکاندا لەناوچوون. 33پاسەوانەکانیان هەڵهاتن و چوونە ناو شارەکە و هەموو شتێکیان گێڕایەوە و ئەوەی بەسەر جنۆکە جنۆکەدا هاتووە. 34ئینجا هەموو شارەکە هاتنە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن لە عیسا ،کاتێک بینییان ،لێیان پاڕانەوە کە لە کەناراوەکانیان بڕوات.
6
ماتیۆ
بەشی ٩ 1سواری کەشتییەک بوو ،ئەویش تێپەڕی و هاتە شارەکەی خۆی. 2ئینجا پیاوێکی نەخۆشی ئیفلیجییان بۆ هێنا و لەسەر جێگایەک پاڵکەوتبوو ،عیسا کە باوەڕەکەیان بینی بە نەخۆشی ئیفلیجی گوت .کوڕم، دڵخۆش بە؛ گوناهەکانت لێت خۆش بێت». 3هەندێک لە مامۆستایانی یاسا لەناو خۆیاندا گوتیان« :ئەم پیاوە کوفر دەکات». 4عیسا بیرکردنەوەکانیان زانی وتی « :بۆچی لە دڵتان خراپە دەزانن؟ 5چونکە ئایا ئاسانترە بڵێین :گوناهەکانت لێت خۆش بوو .یان بڵێین :هەستە و بڕۆن؟ 6بەڵم بۆ ئەوەی بزانن کە کوڕی مرۆڤ دەسەڵتی هەیە لەسەر زەوی لە گوناهەکان خۆش بێت( ،پاشان بە نەخۆشە ئیفلیجییەکە دەڵێت « : هەستە ،جێگاکەت هەڵبگرە و بڕۆ بۆ ماڵەکەت». 7هەستا و بەرەو ماڵەکەی ڕۆیشت. 8بەڵم کاتێک خەڵکەکە ئەمەیان بینی ،سەریان سوڕما و شکۆمەندی خودایان کرد ،کە دەسەڵتێکی وای بە مرۆڤەکان بەخشی. 9کاتێک عیسا لەوێ دەڕۆیشت ،پیاوێکی بینی بە ناوی مەتی لە شوێنی وەرگرتنی باج دانیشتبوو ،پێی گوت « :دوام بکە ».ئینجا هەستا و بەدوایدا ڕۆیشت. 10کاتێک عیسا لە ماڵەکەدا دانیشتبوو ،باجگر و گوناهبار زۆر هاتن و لەگەڵ ئەو و شاگردەکانی دانیشتن. 11فەریسییەکان کە ئەمەیان بینی و بە شاگردەکانی گوت« :بۆچی مامۆستاکەتان لەگەڵ باجگران و گوناهباران دەخوات؟» 12بەڵم کاتێک عیسا ئەمەی بیست ،پێی گوتن « :ئەوانەی ساغن پێویستیان بە پزیشک نییە ،بەڵکو پێویستیان بە نەخۆشە». 13بەڵم ئێوە بڕۆن و بزانن ئەمە مانای چییە :من بەزەیی دەدەم نەک قوربانی ،چونکە من نەهاتوومەتە بانگی ڕاستودروستەکان ،بەڵکو گوناهباران بۆ تەوبەکردن. 14شاگردەکانی یۆحەنا هاتنە لی و گوتیان« :بۆچی ئێمە و فەریسییەکان زۆر بەڕۆژوو دەبین ،بەڵم شاگردەکانت بەڕۆژوو نابن؟» 15عیسا پێی گوتن « :ئایا زاوا لەگەڵیان بێت ،ئایا منداڵنی ژووری بووک دەتوانن ماتەمینی بگێڕن؟ »بەڵم ڕۆژانێک دێن کە زاوایان لێ وەردەگیرێت و دواتر بەڕۆژوو دەبن. 16هیچ کەسێک پارچە قوماشێکی نوێ ناخاتە سەر جلێکی کۆن ،چونکە ئەوەی بۆ پڕکردنەوەی دەخرێتە ناویەوە لە جلەکە دەبات و دڕانەکەی خراپتر دەبێت. 17مرۆڤەکان شەرابی نوێ ناخەنە ناو دەبە کۆنەکانەوە ،ئەگەرنا قوتووەکان دەشکێن و شەرابەکە تەواو دەبێت و قوتووەکان لەناو دەچن، بەڵکو شەرابی نوێ دەخەنە ناو قوتووی نوێ و هەردووکیان دەپارێزرێن. 18کاتێک ئەو قسانەی پێکردن ،بینی فەرمانڕەوایەک هات و پەرستنی کرد و گوتی« :کچەکەم ئێستا مردووە ،بەڵم وەرە دەستی بخەرە سەری و زیندوو دەبێتەوە». 19عیسا هەستا و بەدوایدا ڕۆیشت و شاگردەکانیش هەروا. 20ژنێک کە دوانزە ساڵ تووشی خوێن بوو ،لە پشتیەوە هات و دەستی لە لێواری جلەکەی دا. 21چونکە لە دڵی خۆیدا دەیگوت« :ئەگەر دەست لە جلەکەی بدەم ،چاک دەبمەوە». 22بەڵم عیسا سوڕانەوە و کاتێک بینی و گوتی « :کچم ،دڵنەوایی بە !ئیمانەکەت چاکی کردووتەوە ».ژنەکەش لەو کاتژمێرەوە چاک بووەوە. 23کاتێک عیسا هاتە ماڵی حاکمەکە و بینی کە گۆرانیبێژەکان و خەڵکەکە دەنگیان لێدەدا. 24پێی گوتن « :جێگە بدەن ،چونکە کچەکە نەمردووە ،بەڵکو دەخەوێت ».و پێکەنینیان پێ هێنا بۆ ئەوەی سووکایەتی پێبکەن. 25بەڵم کاتێک خەڵکەکە دەرچوون ،چووە ژوورەوە و دەستی گرت و کچەکە هەستا. 26ناوبانگەکەی لە هەموو ئەو خاکەدا بڵوبووەوە. 27کاتێک عیسا لەوێ ڕۆیشت ،دوو کوێر بەدوایدا هاتن و هاواریان دەکرد و گوتیان« :ئەی کوڕی داود ،بەزەییمان پێدا بێتەوە». 28کاتێک هاتە ناو ماڵەکە ،کوێرەکان هاتنە لی ،عیسا پێی گوتن « :باوەڕتان هەیە کە من دەتوانم ئەمە بکەم؟ »پێیان گوت« :بەڵێ پەروەردگار». 29ئینجا دەستی لە چاوەکانیان دا و گوتی « :بەپێی باوەڕتان بۆتان بێت». 30چاویان کرایەوە .عیسا بە توندی فەرمانی پێکردن و گوتی « :بزانن کەس ئەوە نەزانێت». 31بەڵم ئەوان کە ڕۆیشتن ،ناوبانگەکەی لە هەموو ئەو وڵتە بڵوکردەوە. 32کاتێک دەچوونە دەرەوە ،سەیرکە پیاوێکی داماویان بۆ هێنا کە شەیتانێکی تێدابوو. 33کاتێک شەیتانەکە دەرکرا ،داماوەکان قسەیان کرد ،خەڵکەکەش سەریان سوڕما و گوتیان« :هەرگیز لە ئیسرائیل وا نەبینراوە». 34بەڵم فەریسییەکان گوتیان« :ئەو لە ڕێگەی سەرۆکی شەیتانەکانەوە شەیتانەکان دەردەکات». 35عیسا بە هەموو شار و گوندەکاندا دەگەڕا و لە کەنیسەکانیاندا وانە دەگوتەوە و ئینجیلی شانشینی دەگوت و هەموو نەخۆشی و هەموو نەخۆشییەک لە نێو خەڵکدا چاک دەکردەوە. 36بەڵم کاتێک خەڵکەکەی بینی ،بەزەیی پێیاندا هاتەوە ،چونکە بێهۆش بوون و پەرش و بڵو بوون ،وەک مەڕێک کە شوانیان نییە. 37ئینجا بە شاگردەکانی گوت « :دروێنە زۆرە ،بەڵم کرێکارەکان کەمن. 38بۆیە دوعا لە پەروەردگاری دروێنە بکەن کە کرێکاران بۆ دروێنەکردنی بنێرێت.
7
ماتیۆ
بەشی ١٠ 1کاتێک دوانزە شاگردەکەی بانگ کرد ،دەسەڵتی پێدان لە دژی ڕۆحە ناپاکەکان ،بۆ دەرکردنیان و چاککردنەوەی هەموو جۆرە نەخۆشییەک و هەموو جۆرە نەخۆشییەک. 2ناوی دوانزە نێردراوان ئەمانەن .یەکەمیان شیمۆن کە پێی دەوترێت پەترۆس و ئەندرۆسی برای .یاقوب کوڕی زێبدی و یۆحەنا براکەی. 3فیلیپ و بارتۆلۆمیۆ؛ تۆماس ،و ماتیو باجگر؛ یاقوب کوڕی ئەلفایۆس و لێبایۆس کە ناوی بنەماڵەکەی تادیۆس بوو. 4شیمۆنی کەنعانی و یەهودا ئەسقەریۆتیش خیانەتیان لێکرد. 5عیسا ئەم دوانزە کەسەی نارد و فەرمانی پێکردن و گوتی « :مەڕۆنە ڕێگای نەتەوەکان و مەچنە هیچ شارێکی سامریەکان. 6بەڵکو بڕۆ بۆ لی مەڕە ونبووەکانی بنەماڵەی ئیسرائیل. 7کاتێک دەڕۆن بانگەشەی بۆ بکەن و بڵێن« :شانشینی ئاسمان نزیکە». 8نەخۆشەکان چاک بکەرەوە ،پەتاکان پاک بکەرەوە ،مردووەکان زیندوو بکەرەوە ،شەیتانەکان دەربکەن. 9نە زێڕ و نە زیو و نە مس لە جانتاکانتان دابین بکەن. 10بۆ گەشتەکەت ،نە دوو قات و نە پێڵو و نە دار ،چونکە کرێکار شایەنی خواردنەکەیە. 11لە هەر شارێک یان شارۆچکەیەک کە دەچنە ژوورەوە ،بپرسن کێ شایستەی ئەو شارەیە؟ لەوێ بمێننەوە تا لەوێ دەڕۆن. 12کاتێک دێنە ناو ماڵێک ،سڵوی لێبکەن. 13ئەگەر ماڵەکە شایستە بوو ،با ئاشتیتان بەسەردا بێت ،بەڵم ئەگەر شایستە نەبوو ،با ئاشتیتان بۆ بگەڕێتەوە. 14هەرکەسێک وەرتان نەگرێت و گوێ لە قسەکانتان نەگرێت ،کاتێک لەو ماڵە یان شارەکە دەردەچن ،تۆزی پێتان هەڵبشێوێنن. 15بەڕاستی پێتان دەڵێم ،لە ڕۆژی دادگاییکردندا بۆ خاکی سۆدۆم و عەمۆرا بەرگەگرتنتر دەبێت لە شارەکە. 16سەیرکە ،وەک مەڕ بۆ ناو گورگەکان دەتاننێرم ،بۆیە وەک مار ژیر بن و وەک کۆتر بێ زیان بن. 17بەڵم ئاگاداری مرۆڤ بن ،چونکە دەتاندەنە دەست مەجلیسەکان و لە کەنیسەکانیاندا شەقتان لێدەدەن. 18لە پێناو مندا دەبرێنە بەردەم حاکمەکان و پاشاکان ،بۆ ئەوەی شایەتحاڵییەک لە دژی ئەوان و نەتەوەکان. 19بەڵم کاتێک تەسلیمتان دەکەن ،بیر لەوە مەکەنەوە کە چۆن و چی دەڵێن ،چونکە لە هەمان کاتدا ئەوەتان پێدەدرێت کە چی دەڵێن. 20چونکە ئەوە ئێوە نین کە قسە دەکەن ،بەڵکو ڕۆحی باوکتانن کە لە ئێوەدا قسە دەکات. 21برا براکەی ڕادەستی مردن دەکات و باوکیش منداڵەکە ،منداڵەکانیش دژی دایک و باوکیان هەڵدەستن و دەیانکوژن. 22لەبەر ناوی من لەلیەن هەموو مرۆڤەکانەوە ڕقتان لێ دەبێتەوە ،بەڵم ئەوەی تا کۆتایی بەرگە بگرێت ڕزگاری دەبێت. 23بەڵم کاتێک لەم شارەدا گۆشەگیریتان لێدەکەن ،هەڵبێن بۆ شارێکی دیکە ،چونکە بەڕاستی پێتان دەڵێم :تا کوڕی مرۆڤ نایەت بەسەر شارەکانی ئیسرائیلدا نەڕۆن. 24شاگرد لە سەرووی مامۆستاکەیەوە نییە و خزمەتکار لە سەرووی ئاغاکەیەوە نییە. 25بەسە بۆ شاگرد کە وەک مامۆستای و خزمەتکار وەک ئاغاکەی .ئەگەر خاوەن ماڵەکەیان ناویان ناوە بەلزەبوب ،چەند زیاتر لە ماڵەکەی ناویان دەبەن؟ 26بۆیە مەترسن ،چونکە هیچ شتێک داپۆشراو نییە و ئاشکرا نەبێت .و شاردەوە ،کە نازانرێت. 27ئەوەی لە تاریکیدا پێتان دەڵێم ،لە ڕووناکیدا قسە بکەن ،ئەوەی لە گوێدا دەیبیستن ،لەسەر ماڵەکان بانگەشەی بۆ بکەن. 28لەو کەسانە مەترسن کە جەستە دەکوژن ،بەڵم توانای کوشتنی ڕۆحیان نییە ،بەڵکو لەو کەسە بترسن کە توانای لەناوبردنی ڕۆح و جەستەی هەیە لە دۆزەخدا. 29ئایا دوو گۆچان بە یەک فرت نافرۆشرێن؟ یەکێکیان بەبێ باوکت ناکەوێتە سەر زەوی. 30بەڵم مووی سەرتان هەمووی ژمارە کراون. 31کەواتە مەترسن ،لە زۆرێک لە گۆچانەکان بەنرخترن. 32هەرکەسێک لەبەردەم مرۆڤەکاندا دان بە مندا بنێت ،منیش لەبەردەم باوکم کە لە ئاسمانە دان بەودا دەنێم. 33بەڵم هەرکەسێک لەبەردەم مرۆڤەکاندا ئینکاری من بکات ،منیش لەبەردەم باوکم کە لە ئاسمانە ئینکاری دەکەم. 34وا بیر مەکەنەوە کە هاتووم بۆ ئەوەی ئاشتی بۆ سەر زەوی بنێرم ،نەک بۆ ئەوەی ئاشتی بنێرم ،بەڵکو شمشێرێک. 35چونکە من هاتووم پیاوێک لە دژی باوکی و کچ لە دژی دایکی و بووک لە دژی خەسووی. 36دوژمنی مرۆڤ لە ماڵەکەی خۆی دەبێت. 37ئەوەی باوک و دایکی لە من زیاتر خۆش بوێت ،شایستەی من نییە ،ئەوەی کوڕ و کچەکەی لە من زیاتر خۆش بوێت ،شایستەی من نییە. 38ئەوەی خاچەکەی هەڵنەگرێت و بەدوای مندا بگەڕێت ،شایستەی من نییە. 39ئەوەی ژیانی خۆی بدۆزێتەوە ،لەدەستی دەدات ،ئەوەی لە پێناو مندا ژیانی لەدەست بدات ،دەیدۆزێتەوە. 40ئەوەی پێشوازیتان لێدەکات ،من وەرئەگرێت و ئەوەی من وەربگرێت ،ئەو کەسەی منی ناردووە وەردەگرێت. 41ئەوەی بە ناوی پێغەمبەرەوە پێغەمبەرێک وەربگرێت ،پاداشتی پێغەمبەر وەردەگرێت .هەرکەسێک بە ناوی پیاوێکی ڕاستودروستەوە پیاوێکی ڕاستودروست وەربگرێت ،پاداشتی پیاوێکی ڕاستودروست وەردەگرێت. 42هەرکەسێک تەنها بەناوی شاگردێکەوە کوپێک ئاوی سارد بدات بە یەکێک لەم بچووکانە ،بەڕاستی پێتان دەڵێم پاداشتەکەی لەدەست نادات. بەشی ١١ 1کاتێک عیسا فەرمانی بە دوانزە شاگردەکەی هێنا ،لەوێ ڕۆیشت بۆ ئەوەی لە شارەکانیان فێر بکات و بانگەشەی بۆ بکات. 8
ماتیۆ
2کاتێک یۆحەنا لە زینداندا کارەکانی مەسیحی بیست ،دوو شاگردی خۆی نارد. 3پێی گوت« :ئایا تۆ ئەو کەسەی کە دێت ،یان بەدوای کەسێکی تردا دەگەڕێین؟» 4عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :بڕۆ ئەو شتانەی دەیبیستن و دەیبینن ،یۆحەنا نیشان بدەنەوە. 5نابیناکان چاویان پێدەگات و چەقۆکێشەکان دەڕۆن ،پەتاکان پاک دەبنەوە و کەڕەکان گوێیان لێدەبێت ،مردووەکان زیندوو دەبنەوە و هەژاران ئینجیلیان بۆ دەگوترێت. 6خۆشبەختە ئەو کەسەی لە مندا توڕە نەبێت. 7کاتێک ڕۆیشتن ،عیسا دەستی کرد بە قسەکردن بە خەڵکەکە سەبارەت بە یۆحەنا « :ئێوە چونە دەرەوە بۆ بیابان بۆ ئەوەی چی ببینن؟ کانییەک کە بە با دەلەرزێت؟ 8بەڵم ئێوە بۆ بینینی چی چوونە دەرەوە؟ پیاوێک جل و بەرگی نەرم لەبەردایە؟ سەیرکە ،ئەوانەی جل و بەرگی نەرم لەبەر دەکەن ،لە ماڵی پاشاکاندان. 9بەڵم ئێوە بۆ بینینی چی چوونە دەرەوە؟ پێغەمبەرێک؟ بەڵێ ،پێتان دەڵێم ،و زیاتر لە پێغەمبەرێک. 10چونکە ئەمە ئەو کەسەیە کە لەسەری نووسراوە« :سەیرکە ،پێغەمبەرەکەم دەنێرم پێش ڕووخسارت و ڕێگاکەت بۆ ئامادە دەکات». 11بەڕاستی پێتان دەڵێم :لە نێو ئەوانەی لە ژن لەدایک بوون ،کەسێکی گەورەتر لە یۆحەنا مەعموودکەر هەڵنەهاتووە ،بەڵم ئەوەی بچووکترە لە شانشینی ئاسماندا لە خۆی گەورەترە. 12لە سەردەمی یۆحەنا تەعمیدکەرەوە تا ئێستا شانشینی ئاسمان تووشی توندوتیژی دەبێت و توندوتیژەکان بە زۆر دەیگرن. 13چونکە هەموو پێغەمبەران و یاسا تا یۆحەنا پێشبینیان دەکرد. 14ئەگەر بتانەوێت وەریبگرن ،ئەوە ئیلیایە کە بڕیار بوو بێت. 15ئەوەی گوێی هەیە بۆ گوێگرتن ،با بیبیستێت. 16بەڵم ئەم نەوەیە بە چی دەچوێنم؟ وەک منداڵێک وایە کە لە بازاڕەکاندا دانیشتوون و بانگی هاوڕێکانیان دەکەن. 17گوتیان« :ئێمە بۆریمان بۆتان لێدا و سەماتان نەکردووە .ئێمە ماتەمینیمان بۆ ئێوە گێڕاوە ،ئێوەش گریانتان نەکردووە». 18چونکە یۆحەنا هات نە دەخوات و نە دەخواتەوە ،دەڵێن« :ئەو شەیتانێکی هەیە». 19کوڕی مرۆڤ هات بە خواردن و خواردنەوە و دەڵێن« :ئەوە پیاوێک بەخۆر و شەرابخۆر ،هاوڕێی باجگر و گوناهباران ».بەڵم حیکمەت لە منداڵەکانیدا ڕەوایە. 20ئینجا دەستی کرد بە سەرزەنشتکردنی ئەو شارانەی کە زۆربەی کارە بەهێزەکانی تێدا ئەنجامدراوە ،چونکە پەشیمان نەبوونەوە. 21ئاخ بۆ تۆ ،کۆرازین !ئاخ بۆ تۆ ،بەیتسەیدا !چونکە ئەگەر ئەو کارە بەهێزانەی کە لە ئێوەدا ئەنجامدراون لە سور و سیدۆن بکرایە ،لە مێژە بە پۆشاک و خۆڵەمێشەوە پەشیمان دەبوونەوە. 22بەڵم پێتان دەڵێم :لە ڕۆژی دادگاییکردندا بۆ سور و سیدۆن بەرگەگرتنتر دەبێت لە ئێوە. 23تۆش ئەی کەفەرناحوم کە بەرزکرایتەوە بۆ ئاسمان ،دەخرێتە خوارەوە بۆ دۆزەخ ،چونکە ئەگەر ئەو کارە بەهێزانەی کە لە تۆدا ئەنجامدراون لە سۆدۆم بکرایە ،تا ئەمڕۆش دەمێنێتەوە. 24بەڵم پێتان دەڵێم :لە ڕۆژی دادگاییکردندا بۆ خاکی سۆدۆم بەرگەگرتنتر دەبێت لە ئێوە. 25لەو کاتەدا عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :ئەی باوکە ،پەروەردگاری ئاسمان و زەوی ،سوپاست دەکەم ،چونکە ئەم شتانەت لە دانا و ژیرەکان شاردوەتەوە و بۆ کۆرپەکانت ئاشکرا کردووە». 26ئەی باوکە هەروا ،چونکە لەبەردەمتدا باش بوو. 27هەموو شتێک لەلیەن باوکمەوە پێم دراوە ،جگە لە باوک کەس کوڕ ناناسێت .هیچ کەسێک باوک ناناسێت جگە لە کوڕ و هەرکەسێک کوڕ بیەوێت بۆی ئاشکرا بکات. 28هەموو ئەوانەی کە زەحمەت و باری قورسن ،وەرن بۆ لم ،منیش پشووتان پێ دەدەم. 29یۆرۆکەم لەسەر خۆت هەڵبگرە و لە من فێربە .چونکە من نەرم و نیان و خۆبەزلزانم ،ئێوەش پشوو بۆ گیانتان دەدۆزنەوە». 30چونکە یۆرۆکەم ئاسانە و بارگرانیم سووکە. بەشی ١٢ 1لەو کاتەدا عیسا لە ڕۆژی شەممەدا بەناو گەنمەکاندا ڕۆیشت .شاگردەکانی برسی بوون و دەستیان کرد بە هەڵوەرین و خواردن. 2بەڵم فەریسییەکان کە ئەمەیان بینی ،پێیان گوت« :شاگردەکانت ئەو کارانە دەکەن کە لە ڕۆژی شەممەدا ڕێگەپێدراو نییە». 3بەڵم پێی گوتن « :ئایا ئێوە نەتانخوێندووەتەوە کە داود چی کرد ،کاتێک برسی بوو و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون. 4چۆن چووە ناو ماڵی خودا و نانی نمایشی خوارد ،کە بۆ ئەو و نە بۆ ئەوانەی لەگەڵیدا بوون ،بەڵکو تەنها بۆ کاهینەکان حەڵڵ نەبوو بیخۆن؟ 5یان لە یاساکەدا نەتانخوێندووەتەوە کە چۆن لە ڕۆژانی شەممەدا کاهینەکان لە پەرستگادا ڕۆژی شەممە پیس دەکەن و بێ تاوانن؟ 6بەڵم پێتان دەڵێم :لەم شوێنەدا یەکێک لە پەرستگا گەورەترە. 7بەڵم ئەگەر بزانن ئەمە مانای چییە ،من بەزەیی دەدەم ،نەک قوربانی ،بێ تاوانەکان مەحکوم نەدەکرد. 8چونکە کوڕی مرۆڤ پەروەردگاری ڕۆژی شەممەیە. 9کاتێک لەوێ ڕۆیشت ،چووە کەنیسەکەیان. 10ئینجا پیاوێک هەبوو دەستی وشک بووبوو .لێیان پرسی« :ئایا لە ڕۆژانی شەممەدا شیفای حەڵڵە؟ »بۆ ئەوەی تۆمەتباری بکەن. 11ئینجا پێی گوتن « :کام پیاوێک لە ئێوە دەبێت کە یەک مەڕی هەبێت و لە ڕۆژی شەممەدا بکەوێتە ناو چاڵێکەوە ،ئایا دەستی پێناگرێت و هەڵی ناگرێت؟» 9
ماتیۆ
12کەواتە مرۆڤ چەندە لە مەڕ باشترە؟ بۆیە حەڵڵە لە ڕۆژانی شەممەدا چاکە بکرێت. 13ئینجا بە پیاوەکەی گوت « :دەست درێژ بکە ».ئینجا درێژی کردەوە .و بە تەواوی نۆژەنکرایەوە ،وەک ئەوی دیکە. 14ئینجا فەریسییەکان چوونە دەرەوە و کۆبوونەوەیەکیان لە دژی سازکرد ،کە چۆن لەناوی ببەن. 15بەڵم کاتێک عیسا زانی ،خۆی لێ دوور خستەوە ،جەماوەرێکی زۆر بەدوایدا ڕۆیشتن و هەموویان چاککردەوە. 16فەرمانی پێکردن کە نەیناسێنن. 17بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بهێنرێت کە لەلیەن عیشای پێغەمبەرەوە فەرموویەتی. 18سەیرکە خزمەتکارەکەم کە هەڵمبژاردووە .خۆشەویستەکەم ،کە گیانم پێی ڕازییە ،ڕۆحی خۆم دەخەمە سەری و ئەویش حوکمدان بە نەتەوەکان نیشان دەدات. 19شەڕ ناکات و هاوار ناکات .هەروەها کەس لە شەقامەکاندا گوێی لە دەنگی ئەو نابێت. 20کانییەکی چەقاوە ناشکێنێت و کەتانێکی دوکەڵوی ناکوژێنێتەوە ،تا دادگاییکردن بۆ سەرکەوتن دەنێرێت. 21نەتەوەکان پشت بە ناوی ئەو دەبەستن. 22ئینجا کەسێکی شەیتانێکی لێ هێنرا ،کوێر و داماو ،چاکی کردەوە ،کوێر و داماو قسەیان کرد و بینی. 23هەموو گەلەکە سەریان سوڕما و گوتیان« :ئەمە کوڕی داود نییە؟» 24بەڵم فەریسییەکان کە گوێیان لێ بوو ،گوتیان« :ئەم پیاوە شەیتانەکان دەرناکات ،بەڵکو لە ڕێگەی بەیلزەبوبی سەرۆکی شەیتانەکانەوە». 25عیسا بیرکردنەوەکانیان زانی و پێی گوتن « :هەموو شانشینییەک کە لە دژی خۆی دابەش دەبێت ،وێران دەبێت .هەر شارێک یان ماڵێک کە لە دژی خۆی دابەش بووبێت ،نابێت ڕاوەستێت. 26ئەگەر شەیتان شەیتان دەربکات ،ئەوا لە دژی خۆی دابەش دەبێت .کەواتە شانشینی ئەو چۆن دەوەستێت؟ 27ئەگەر من لە ڕێگەی بەلزەبوبەوە شەیتانەکان دەربکەم ،منداڵەکانتان بە کێ دەریان دەکەن؟ بۆیە ئەوان دادوەری ئێوە دەبن». 28بەڵم ئەگەر بە ڕۆحی خودا شەیتانەکان دەربکەم ،ئەوا شانشینی خودا بۆ ئێوە هاتووە. 29یان چۆن مرۆڤ دەتوانێت بچێتە ماڵی پیاوێکی بەهێز و سامانەکەی تاڵن بکات ،مەگەر سەرەتا پیاوە بەهێزەکە نەبەستێتەوە؟ ئینجا ماڵەکەی تێکدەدات. 30ئەوەی لەگەڵم نییە ،دژی منە .ئەوەی لەگەڵ من کۆناکاتەوە ،بڵودەبێتەوە. 31بۆیە پێتان دەڵێم :لە هەموو جۆرە گوناهێک و کوفرێک لە مرۆڤەکان خۆش دەبن ،بەڵم کوفرکردن لە ڕۆحی پیرۆز بۆ مرۆڤەکان خۆش نابێت. 32هەرکەسێک قسەیەک دژی کوڕی مرۆڤ بکات ،لێی خۆش دەبێت ،بەڵم هەرکەسێک دژی ڕۆحی پیرۆز قسە بکات ،لێی خۆش نابێت و نە لە دونیا و نە لە جیهانی داهاتوو. 33یان دارەکە باش بکەن و بەرهەمەکەی باش بکەن .یان دارەکە خراپ بکەن و میوەکەی خراپ بکەن ،چونکە دارەکە بە بەرهەمەکەی دەناسرێتەوە. 34ئەی نەوەی مارەکان ،چۆن دەتوانن قسەی باش بکەن؟ چونکە دەم لە زۆری دڵەوە قسە دەکات. 35مرۆڤی چاک لە گەنجینەی باشی دڵەوە شتە باشەکان دەردەهێنێت ،پیاوی خراپیش لە گەنجینەی خراپەوە شتە خراپەکان دەردەهێنێت. 36بەڵم من پێتان دەڵێم :هەر قسەیەکی بێهودە کە مرۆڤەکان دەیڵێن ،لە ڕۆژی دادگاییکردندا حسابی بۆ دەکەن. 37چونکە بە قسەکانت ڕەوا دەبیت و بە قسەکانت مەحکوم دەکرێیت. 38ئینجا هەندێک لە مامۆستایان و فەریسییەکان وەڵمیان دایەوە« :مامۆستا ،دەمانەوێت نیشانەیەک لە تۆوە ببینین». 39بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :نەوەیەکی خراپ و زیناکار بەدوای نیشانەیەکدا دەگەڕێن .هیچ نیشانەیەکی پێ نادرێت ،جگە لە نیشانەی یوناسی پێغەمبەر. 40چونکە وەک چۆن یوناس سێ ڕۆژ و سێ شەو لە سکی نەهەنگەکەدا بوو .کوڕی مرۆڤیش سێ ڕۆژ و سێ شەو لە دڵی زەویدا دەبێت. 41پیاوانی نەینەوا لە دادگاییکردندا لەگەڵ ئەم نەوەیەدا هەڵدەستن و سزای دەدەن .و ،سەیرکە ،گەورەتر لە یوناس لێرەدایە. 42شاژنی باشوور لە ڕۆژی دادگاییکردندا لەگەڵ ئەم نەوەیەدا هەڵدەستێت و سزای دەدات ،چونکە لە کۆتاییەکانی زەویەوە هاتووە بۆ گوێگرتن لە حیکمەتی سلێمان .ئینجا کەسێکی گەورەتر لە سلێمان لێرەدایە». 43کاتێک ڕۆحی ناپاک لە مرۆڤێک دەرچوو ،بە شوێنە وشکەکاندا دەڕوات و بەدوای پشوودان دەگەڕێت ،بەڵم هیچی نادۆزێتەوە. 44ئینجا گوتی« :دەگەڕێمەوە بۆ ماڵەکەم کە لێیەوە دەرچووم .کاتێک دێت ،دەیبینێت کە بەتاڵە و ڕژاوە و ڕازاوەتەوە. 45ئینجا دەڕوات و حەوت ڕۆحی دیکەی خراپتر لە خۆی لەگەڵ خۆی دەبات و دەچنە ژوورەوە و لەوێ نیشتەجێن ،دوا دۆخی ئەو پیاوە لە حاڵەتی یەکەم خراپترە .هەروەها بۆ ئەم نەوەی خراپەش دەبێت. 46کە هێشتا قسەی لەگەڵ خەڵک دەکرد ،دایکی و براکانی لە دەرەوە وەستابوون و دەیانویست قسەی لەگەڵ بکەن. 47ئینجا یەکێک پێی گوت« :دایکت و براکانت لە دەرەوە وەستاون و دەیانەوێت قسەت لەگەڵ بکەن». 48بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :دایکم کێیە؟ »براکانم کێن؟ 49دەستی بۆ شاگردەکانی درێژ کرد و گوتی « :ئەوەتا دایکم و براکانم! 50چونکە هەرکەسێک ویستی باوکم کە لە ئاسمانە جێبەجێ بکات ،ئەوە برا و خوشک و دایکمە. بەشی ١٣ 1هەر لەو ڕۆژەدا عیسا لە ماڵەکە هاتە دەرەوە و لە کەناری دەریا دانیشت. 2جەماوەرێکی زۆر بۆ لی کۆدەبوونەوە ،سواری کەشتییەک بوو و دانیشت .هەموو جەماوەرەکەش لە کەنارەکە وەستابوون. 3ئینجا بە مەتەڵ زۆر شتی پێ گوتن « :ئەوەتا چاندنێک بۆ چاندن چووەتە دەرەوە. 10
ماتیۆ
4کاتێک چاند ،تۆوێک لە لی ڕێگاکە کەوتە خوارەوە و باڵندەکان هاتن و خواردیان. 5هەندێکیان کەوتنە سەر شوێنە بەردییەکان ،کە زەوییەکی زۆریان نەبوو ،یەکسەر سەریان هەڵدا ،چونکە قووڵیی زەوییان نەبوو. 6کاتێک خۆر هەڵهات ،سووتێنران .لەبەر ئەوەی ڕەگیان نەبوو ،وشک بوون. 7هەندێکیان کەوتنە ناو دڕکەکانەوە .دڕکەکان سەریان هەڵدا و خنکانیان. 8بەڵم هەندێکیان کەوتنە زەوییەکی باش و بەرهەمیان هێنا ،هەندێکیان سەد هێندە و هەندێکیان شەست هێندە و هەندێکیان سی هێندە. 9ئەوەی گوێی هەیە بۆ گوێگرتن ،با بیبیستێت. 10شاگردەکان هاتنە پێشەوە و پێیان گوت« :بۆچی بە مەتەڵ قسەیان لەگەڵ دەکەیت؟» 11وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :چونکە پێت دراوە نهێنییەکانی شانشینی ئاسمان بزانن ،بەڵم پێیان نەدراوە». 12هەرکەسێک هەیبوو ،پێی دەدرێت و زۆرتری دەبێت ،بەڵم هەرکەسێک کە نییە ،ئەوەی هەیەتی لێی دەسەندرێتەوە. 13بۆیە بە مەتەڵ پێیان دەڵێم ،چونکە نابینن .بە بیستن نابیستن و تێناگەن. 14پێغەمبەرایەتی ئیشایا لەواندا جێبەجێ دەبێت ،کە دەڵێت« :بە بیستن دەبیستن و تێناگەن ».بە بینینی دەبینن و نازانن. 15چونکە دڵی ئەم گەلە زەق بووەتەوە و گوێچکەکانیان لە بیستن مات بووە و چاوەکانیان داخراوە .نەک هەر کاتێک بە چاویان ببینن و بە گوێیان نەبیستن و بە دڵیان تێبگەن و نەگۆڕدرێن و چاکیان بکەمەوە. 16بەڵم چاوەکانتان بەختەوەرن ،چونکە دەبینن ،گوێچکەکانتان ،چونکە دەبیستن. 17بەڕاستی پێتان دەڵێم ،زۆرێک لە پێغەمبەران و پیاوە ڕاستودروستەکان ئارەزووی بینینی ئەو شتانەیان کردووە کە ئێوە دەیبینن ،بەڵم نەیانبینیوە .بۆ گوێگرتن لەو شتانەی کە دەیبیستن و نەتانبیستووە. 18کەواتە گوێ لە مەتەڵی چاندنەکە بگرن. 19کاتێک هەرکەسێک گوێی لە قسەی شانشینی بوو و لێی تێنەگەیشت ،ئەوا خراپەکار دێت و ئەوەی لە دڵیدا چێنراوە دەیبات .ئەمە ئەو کەسەیە کە لە لی ڕێگاکە تۆوی وەرگرت. 20بەڵم ئەوەی تۆوەکەی وەرگرت بۆ شوێنە بەردینەکان ،ئەو کەسەیە کە گوێی لە وشەکە دەبێت و بە خۆشییەوە وەریدەگرێت. 21بەڵم ڕەگ و ڕیشەی لە خۆیدا نەبووە ،بەڵکو بۆ ماوەیەک دەمێنێتەوە ،چونکە کاتێک تەنگانە یان گۆشەگیری بەهۆی وشەوە سەرهەڵدەدات ،وردە وردە توڕە دەبێت. 22ئەوەی لە دڕکەکاندا تۆوی وەرگرتووە ،ئەو کەسەیە کە گوێی لە وشەکە دەبێت .خەمی دونیا و فێڵبازی دەوڵەمەندی ،قسەکە دەخنکێنێت و بێ بەرهەم دەبێت. 23بەڵم ئەوەی تۆوی وەرگرتووە بۆ زەوییە باشەکە ،ئەو کەسەیە کە گوێی لە وشەکە دەبێت و لێی تێدەگات .ئەویش بەرهەمی هەیە و بەرهەم دەهێنێت ،هەندێکیان سەد هێندە ،هەندێکیان شەست و هەندێکیان سی هێندە. 24مەتەڵێکی دیکەی بۆ کردن و گوتی « :شانشینی ئاسمان بە کەسێک دەچوێنێت کە تۆوی باشی لە کێڵگەکەیدا چاندووە. 25بەڵم کاتێک مرۆڤەکان خەوتبوون ،دوژمنەکەی هات و گژوگیایەکی لە نێو گەنمەکەدا چاند و ڕۆیشت. 26بەڵم کاتێک تیغەکە گەشەی کرد و بەرهەمی هێنا ،گژوگیاکانیش دەرکەوتن. 27خزمەتکارەکانی خاوەن ماڵ هاتن و پێیان گوت« :کاکە تۆ تۆوی باشت لە کێڵگەکەتدا نەچاند؟ »کەواتە لە کوێوە گژوگیا وەریگرتووە؟ 28پێی گوتن« :دوژمنێک ئەمەی کردووە ».خزمەتکارەکان پێیان گوت« :ئەوا دەتەوێت بچین و کۆیان بکەینەوە؟» 29بەڵم ئەویش گوتی« :نا !نەک تا گژوگیاکان کۆدەکەنەوە ،گەنمەکەش لەگەڵیاندا ڕەگ هەڵکەنن». 30با هەردووکیان پێکەوە گەشە بکەن تا دروێنەکردن ،لە کاتی دروێنەکردندا بە دروێنەکاران دەڵێم« :سەرەتا گژوگیاکان کۆبکەنەوە و بە کۆتەڵ بیبەستنەوە بۆ ئەوەی بیانسوتێنن ،بەڵم گەنمەکە کۆبکەنەوە بۆ ناو ئەشکەوتەکەم». 31مەتەڵێکی دیکەی بۆ کردن و گوتی « :شانشینی ئاسمان وەک دەنکە تۆوی خەردەل وایە کە پیاوێک وەریگرتووە و لە کێڵگەکەیدا چاندووە. 32بەڕاستی کەمترین تۆوەکانە ،بەڵم کاتێک گەشە دەکات ،گەورەترینە لە نێو گیا و دەبێتە دار ،بەجۆرێک باڵندەکانی ئاسمان دێن و لە لقەکانیدا جێگیر دەبن. 33مەتەڵێکی دیکەی بۆ وتن .شانشینی ئاسمان وەک خەمیر وایە ،کە ژنێک وەریگرت و لە سێ پێوەر ژەمدا خۆی شاردەوە ،تا هەمووی خەمیر بوو. 34هەموو ئەمانە عیسا بە مەتەڵ بۆ خەڵکەکەی گوت .بێ مەتەڵێک پێی نەگوت. 35بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بێت کە پێغەمبەر فەرموویەتی« :دەمم دەکەمەوە بە مەتەڵ ».ئەو شتانە دەڵێم کە هەر لە سەرەتای جیهانەوە بە نهێنی هێڵدراونەتەوە. 36ئینجا عیسا جەماوەرەکەی نارد و چووە ناو ماڵەکە ،شاگردەکانی هاتنە لی و گوتیان« :مەتەڵەی گژوگیاکانی کێڵگەکەمان بۆ باس بکە». 37وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئەوەی تۆوی باش دەچێنێت ،کوڕی مرۆڤە. 38کێڵگە جیهانە؛ تۆوی باش منداڵی شانشینی؛ بەڵم گژوگیاکان منداڵی خراپەکارن. 39ئەو دوژمنەی چاندیان شەیتان .دروێنە کۆتایی جیهانە؛ دروێنەکارانیش فریشتەکانن. 40هەروەک چۆن گژوگیاکان کۆدەکرێنەوە و لە ئاگردا دەسوتێنرێن .لە کۆتایی دونیاشدا هەروا دەبێت. 41کوڕی مرۆڤ فریشتەکانی دەنێرێت و هەموو ئەو شتانە لە شانشینی خۆی کۆدەکەنەوە کە تاوانبارن و تاوانبارەکان. 42فڕێیان دەداتە ناو کورەی ئاگرەوە ،لەوێ گریان و ددان دەبڕن. 43ئینجا ڕاستودروستەکان وەک خۆر لە شانشینی باوکیان دەدرەوشێنەوە .ئەوەی گوێی هەیە بیبیستێت ،با بیبیستێت. 44دیسانەوە شانشینی ئاسمان وەک گەنجینەیەک وایە کە لە کێڵگەیەکدا شاراوەتەوە .کە کاتێک مرۆڤ دەیدۆزێتەوە ،دەیشارێتەوە و بە خۆشییەوە دەڕوات و هەموو ئەوەی هەیەتی دەفرۆشێت و ئەو کێڵگەیە دەکڕێت. 45دیسانەوە شانشینی ئاسمان وەک بازرگانێک وایە کە بەدوای مرواری باشدا دەگەڕێت. 11
ماتیۆ
46کاتێک مروارییەکی گرانبەهای دۆزیەوە ،چوو هەموو شتێکی فرۆشت و کڕی. 47دیسانەوە شانشینی ئاسمان وەک تۆڕێک وایە کە فڕێدرایە ناو دەریا و هەموو جۆرەکانی کۆکرایەوە. 48کاتێک پڕ بوو ،خۆیان کێشا بە کەنار و دانیشتن و باشەکانیان کۆکردەوە بۆ دەفر ،بەڵم خراپەکانیان فڕێدا. 49لە کۆتایی دونیاشدا بەم شێوەیە دەبێت ،فریشتەکان دێنە دەرەوە و خراپەکاران لە دادپەروەرەکان جیا دەکەنەوە. 50فڕێیان دەداتە ناو کورەی ئاگرەوە ،لەوێ گریان و ددان دەبڕن. 51عیسا پێی گوتن « :ئایا ئێوە لە هەموو ئەمانە تێگەیشتوون؟ پێیان گوت« :بەڵێ ،پەروەردگار». 52ئینجا پێی گوتن« :بۆیە هەر مامۆستایەک کە فێری شانشینی ئاسمان دەکرێت ،وەک پیاوێک وایە کە خاوەن ماڵە و شتە نوێ و کۆنەکان لە گەنجینەکەیەوە دەربهێنێت». 53کاتێک عیسا ئەم مەتەڵنەی تەواو کرد ،لەوێ ڕۆیشت. 54کاتێک گەیشتە وڵتەکەی خۆی ،لە کەنیسەکەیان فێری کردن ،بەجۆرێک سەریان سوڕما و گوتیان« :ئەم پیاوە ئەم حیکمەتە و ئەم کارە بەهێزانە لە کوێوە وەرگرتووە؟» 55ئایا ئەمە کوڕی دارتاش نییە؟ دایکی ناوی مەریەم نییە؟ براکانی یاقوب و یۆسێس و شیمۆن و یەهودا؟ 56خوشکەکانیشی ،ئایا هەموویان لەگەڵ ئێمە نین؟ کەواتە ئەم پیاوە هەموو ئەمانە لە کوێوە هێناوە؟ 57ئەوانیش لێی توڕە بوون .بەڵم عیسا پێی گوتن « :پێغەمبەر بێ شەرەف نییە ،تەنها لە وڵتی خۆی و ماڵەکەی خۆی نەبێت». 58بەهۆی بێباوەڕییانەوە زۆر کارە بەهێزەکانی لەوێ نەکرد. بەشی ١٤ 1لەو کاتەدا هیرۆدسی سەرۆکایەتی عیسا لە ناوبانگی عیسا بیست. 2بە خزمەتکارەکانی گوت« :ئەمە یۆحەنای تەعمیدکەرە .لە مردن زیندوو بووەتەوە؛ بۆیە کارە بەهێزەکان لە ناویدا خۆیان دەردەخەن. 3چونکە هیرۆدس یۆحەنای گرتبوو و بەستبووی و خستبووی زیندانەوە لە پێناو هێرۆدیای هاوسەری فیلیپی برایدا. 4چونکە یۆحەنا پێی فەرموو« :حەڵڵ نییە ئەو کچە ببیت». 5کاتێک ویستی بیکوژێت ،لە خەڵکەکە ترسا ،چونکە بە پێغەمبەر دەیانزانی. 6بەڵم کاتێک ڕۆژی لەدایک بوونی هیرۆدس بەڕێوەچوو ،کچی هیرۆدیاس لەبەردەمیان سەمای کرد و هیرۆدیسی دڵخۆش کرد. 7پاشان بە سوێند بەڵێنی دا کە هەرچی داوای بکات بیدات. 8ئەویش کە پێشتر لەلیەن دایکیەوە ڕێنمایی کرابوو ،گوتی« :سەری یۆحەنا باپتیستم پێ بدە لێرە لەناو زەرفێکدا». 9پاشا پەشیمان بووەوە ،بەڵم لەبەر سوێندەکە و ئەوانەی لەگەڵی دانیشتبوون لە نانخواردن ،فەرمانی دا کە پێی بدرێت. 10ئینجا نارد و سەری یۆحەنای لە زیندانەکە بڕی. 11سەری لە پەرداخێکدا هێنرا و درایە کچەکە ،ئەویش هێنایە لی دایکی. 12شاگردەکانی هاتن و تەرمەکەیان هەڵگرت و ناشتیان و چوون بە عیسایان گوت. 13کاتێک عیسا ئەمەی بیست ،بە کەشتی لەوێ ڕۆیشت بۆ شوێنێکی بیابان ،کاتێک گەلەکە بیست و بە پێ لە شارەکانەوە بەدوایدا ڕۆیشتن. 14عیسا چووە دەرەوە و جەماوەرێکی زۆری بینی و بەزەیی پێیاندا هاتەوە و نەخۆشەکانیان چاککردەوە. 15کاتێک ئێوارە بوو ،شاگردەکانی هاتنە لی و گوتیان« :ئەمە شوێنێکی کوێستانییە و ئێستا کاتەکە تێپەڕیوە .خەڵکەکە بنێرن ،تا بچنە گوندەکان و خۆراک بۆ خۆیان بکڕن». 16بەڵم عیسا پێی گوتن « :پێویست ناکات بڕۆن .پێیان بدەن بۆ خواردن». 17پێیان گوت« :ئێمە لێرە تەنیا پێنج نان و دوو ماسیمان هەیە». 18گوتی« :بیانهێنە ئێرە بۆ لی من». 19فەرمانی بە خەڵکەکە کرد لەسەر چیمەنەکە دابنیشن و پێنج نانەکە و دوو ماسیەکەی برد و سەیری ئاسمانی کرد ،بەرەکەتی خستە سەر و شکاند و نانەکانی دا بە شاگردەکانی و شاگردەکانیش بە خەڵکەکە . 20هەموویان نانیان خوارد و تێر بوون ،لەو پارچە پارچەیانەی کە مابوونەوە دوانزە سەبەتە پڕیان کۆکردەوە. 21ئەوانەی نانیان خواردبوو ،نزیکەی پێنج هەزار پیاو بوون ،جگە لە ژن و منداڵ. 22ئینجا عیسا یەکسەر شاگردەکانی ناچار کرد سواری کەشتییەک بن و پێشی بڕۆنە ئەودیو ،لە کاتێکدا خەڵکەکەی نارد. 23کاتێک خەڵکەکەی ڕەوانە کرد ،بۆ نوێژکردن چووە سەر شاخێک ،کە ئێوارە بوو ،بە تەنیا لەوێ بوو. 24بەڵم کەشتییەکە لە ناوەڕاستی دەریادا بوو و شەپۆلەکانی لێدەهات ،چونکە با پێچەوانە بوو. 25لە کاتژمێر چوارەمی شەودا عیسا چووە لی ئەوان و بەسەر دەریادا ڕۆیشت. 26کاتێک شاگردەکانی بینی کە بەسەر دەریادا دەڕوات ،تووشی شڵەژان بوون و گوتیان« :ئەوە ڕۆحە .و لە ترسدا هاواریان کرد. 27بەڵم یەکسەر عیسا پێی گوتن « :دڵخۆش بن .ئەوە منم؛ مەترسە. 28پەترۆسیش وەڵمی دایەوە و گوتی« :گەورە ،ئەگەر تۆیت ،فەرمانم پێبکە لەسەر ئاوەکە بێمە لت». 29ئینجا گوتی « :وەرە ».کاتێک پەترۆس لە کەشتییەکە دابەزی ،بەسەر ئاوەکەدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی بچێتە لی عیسا. 30بەڵم کاتێک بینی بای زەق و زەق بوو ،ترسی لێ هات .و دەستی کرد بە نوقمبوون و هاوارێکی کرد و گوتی« :پەروەردگار ،ڕزگارم بکە». 31یەکسەر عیسا دەستی درێژ کرد و گرتی و پێی گوت « :ئەی خاوەن باوەڕێکی کەم ،بۆچی گومانت هەبوو؟ 32کاتێک چوونە ناو کەشتییەکە ،با وەستا. 33ئینجا ئەوانەی لە کەشتییەکەدا بوون هاتن و پەرستیان و گوتیان« :بەڕاستی تۆ کوڕی خودایت». 12
ماتیۆ
34کاتێک ڕۆیشتن و گەیشتنە خاکی جنێسار. 35کاتێک پیاوانی ئەو شوێنە زانیاریان لەسەری زانی ،ڕەوانەی هەموو ئەو وڵتەیان کرد و هەموو نەخۆشەکانیان بۆ هێنا. 36داوای لێکرد کە تەنیا دەست لە کۆتایی جلەکەی بدەن ،هەرچی دەستیان داوە بە تەواوی چاک دەبنەوە. بەشی ١٥ 1ئینجا مامۆستایان و فەریسییەکانی ئۆرشەلیم هاتنە لی عیسا و گوتیان. 2بۆچی شاگردەکانت سەرپێچی لە نەریتی پیرەکان دەکەن؟ چونکە کاتێک نان دەخۆن دەستیان ناشۆن. 3بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :بۆچی ئێوەش بە نەریتەکەت فەرمانی خودا سەرپێچی دەکەن؟ 4چونکە خودا فەرمانی دا« :ڕێز لە باوک و دایکت بگرە ،ئەوەی نەفرەت لە باوک یان دایکی دەکات ،با مردنەکەی بمرێت». 5بەڵم ئێوە دەڵێن :هەرکەسێک بە باوکی یان دایکی بڵێت :بەخششێکە ،بە هەر شتێک کە من سوودت لێ وەربگرێت. 6ڕێز لە باوکی و دایکی مەگرن ،ئازاد دەبێت .بەم شێوەیە فەرمانی خوداتان بە نەریتی خۆتان بێهودە کرد. 7ئێوە دووڕووەکان ،ئیشایا باش پێشبینیتان کرد و گوتی: 8ئەم گەلە بە دەمیان لێم نزیک دەبنەوە و بە لێوەکانیان ڕێزم لێدەگرن .بەڵم دڵیان لە منەوە دوورە. 9بەڵم بێهودە دەمپەرستن و فێری عەقیدەی فەرمانەکانی مرۆڤ دەکەن. 10ئینجا جەماوەرەکەی بانگ کرد و پێی گوتن « :گوێ بگرن و تێبگەن. 11ئەوەی دەچێتە ناو دەمی مرۆڤ پیس ناکات .بەڵم ئەوەی لە دەمەوە دێتە دەرەوە ،مرۆڤ پیس دەکات. 12ئینجا شاگردەکانی هاتن و پێیان گوت« :ئایا دەزانی فەریسییەکان دوای ئەوەی گوێیان لەم قسەیە بوو ،توڕە بوون؟» 13بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و گوتی « :هەموو ڕووەکێک کە باوکی ئاسمانیم نەیچاندووە ،ڕەگیان هەڵدەکێشرێت». 14وازیان لێ بێنە ،ئەوان سەرکردەی کوێر بن بۆ نابینایان .ئەگەر نابینا کوێرەکان پێشەنگایەتی بکات ،هەردووکیان دەکەونە ناو کانیەکەوە. 15ئینجا پەترۆس وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەم مەتەڵەمان بۆ باس بکە». 16عیسا فەرمووی « :ئایا ئێوەش هێشتا بێ تێگەیشتن؟» 17ئایا هێشتا تێنەگەیشتوون کە هەرچییەک لە دەمەوە دەچێتە ناو سکەوە و فڕێ دەدرێتە دەرەوە بۆ ناو ئاو؟ 18بەڵم ئەو شتانەی لە دەمەوە دەردەچن لە دڵەوە دەردەچن .و پیاوەکە پیس دەکەن. 19چونکە لە دڵەوە بیری خراپ و کوشتن و زینا و زینا و دزی و شایەتحاڵی درۆ و کوفرەکان سەرهەڵدەدەن. 20ئەمانە مرۆڤ پیس دەکەن ،بەڵم خواردن بە دەستی نەشۆراو مرۆڤ پیس ناکات. 21ئینجا عیسا لەوێ ڕۆیشت و بەرەو کەنارەکانی سور و سیدۆن ڕۆیشت. 22ژنێکی کەنعانیش لەو کەناراوانە هاتە دەرەوە و هاوارێکی بۆ کرد و گوتی« :ئەی یەزدان ،کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە .کچەکەم بە دڵتەنگی شەیتانێک بێزار بووە. 23بەڵم ئەو یەک قسەی نەدایەوە .شاگردەکانی هاتن و لێیان پاڕانەوە و گوتیان« :ئەو کچە بەڕێبکە .چونکە بە دوای ئێمەدا هاوار دەکات. 24بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و گوتی « :من نێردراوم بۆ مەڕە ونبووەکانی بنەماڵەی ئیسرائیل». 25ئینجا هات و پەرستنی کرد و گوتی« :پەروەردگار یارمەتیم بدە». 26بەڵم وەڵمی دایەوە و گوتی « :نانی منداڵەکان وەربگریت و فڕێی بدەیتە سەگ». 27ژنەکە گوتی« :ڕاستە ،پەروەردگار ،بەڵم سەگەکان لەو وردە وردە دەخۆن کە لە سەر مێزی ئاغاکانیان دەکەونە خوارەوە». 28ئینجا عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :ئەی ژن ،باوەڕت گەورەیە .کچەکەی هەر لەو کاتژمێرەوە چاک بووەوە. 29عیسا لەوێ ڕۆیشت و لە دەریای جەلیل نزیک بووەوە .و چووە سەر شاخێک و لەوێ دانیشت. 30جەماوەرێکی زۆر هاتنە لی و چەقۆکێش و کوێر و داماو و پەککەوتە و زۆر کەسی دیکەیان لەگەڵدا بوو و لە پێی عیسا فڕێیاندایە خوارەوە .و چاکی کردن. 31جەماوەرەکە سەرسام بوون کاتێک داماکانیان بینی کە قسە دەکەن ،پەککەوتەکان چاک دەبنەوە ،پەککەوتەکان دەڕۆن و نابینایان دەبینن، خودای ئیسرائیلیان ستایش کرد. 32ئینجا عیسا شاگردەکانی بانگ کرد و گوتی « :بەزەییم بەو خەڵکە دێتەوە ،چونکە ئێستا سێ ڕۆژ لەگەڵم دەمێننەوە و هیچیان نییە بیخۆن. 33شاگردەکانی پێیان گوت« :لە کوێوە دەبێ ئەوەندە نانمان لە بیاباندا هەبێت ،کە خەڵکێکی زۆر پڕ بکەین؟» 34عیسا پێی گوتن « :چەند نانتان هەیە؟ گوتیان« :حەوت و چەند ماسییەکی بچووک». 35فەرمانی بە خەڵکەکە کرد لەسەر زەوی دابنیشن. 36حەوت نان و ماسییەکانی برد و سوپاسی کرد و شکاندیان و بەخشی بە شاگردەکانی و شاگردەکانیشی بە خەڵکەکە بەخشی. 37هەموویان خوارد و تێر بوون ،لە گۆشتە شکاوەکەی کە مابووەوە حەوت سەبەتە پڕیان هەڵگرت. 38ئەوانەی نانیان خوارد ،جگە لە ژن و منداڵ ،چوار هەزار پیاو بوون. 39ئینجا جەماوەرەکەی ڕەوانە کرد و بە کەشتی ڕۆیشت و هاتە کەناراوەکانی مەگدەلە. بەشی ١٦ 1فەریسییەکانیش لەگەڵ سەدوقیەکان هاتن و داوایان لێکرد کە نیشانەیەک لە ئاسمانەوە پیشانیان بدات. 2وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :کاتێک ئێوارە دەبێت ،دەڵێن :کەش و هەوایەکی جوان دەبێت ،چونکە ئاسمان سوورە».
13
ماتیۆ
3بەیانیان" :ئەمڕۆ کەشوهەوای ناخۆش دەبێت ،چونکە ئاسمان سوورە و نزمە .ئەی دووڕووەکان ،دەتوانن ڕووی ئاسمان جیا بکەنەوە . بەڵم ناتوانن نیشانەکانی سەردەمەکە بزانن؟ 4نەوەی خراپەکار و زیناکار بەدوای نیشانەدا دەگەڕێن .هیچ نیشانەیەکی پێ نادرێت ،جگە لە نیشانەی یوناسی پێغەمبەر .ئینجا جێیان هێشت و ڕۆیشت. 5کاتێک شاگردەکانی گەیشتنە ئەودیو ،نانیان لەبیر کردبوو. 6ئینجا عیسا پێی گوتن « :ئاگادار بن و لە خەمیرەی فەریسییەکان و سەدوقیەکان ئاگاداربن». 7ئەوانیش لە نێوانیاندا قسەیان دەکرد و گوتیان« :لەبەر ئەوەی نانمان نەگرتووە». 8کاتێک عیسا زانی ،پێی گوتن « :ئەی کەسانی کەم باوەڕ ،بۆچی لە نێوانتاندا قسە دەکەن ،چونکە نانتان نەهێناوە؟ 9ئایا هێشتا تێنەگەیشتوون و پێنج نانی پێنج هەزار و چەند سەبەتەیەکتان لەبیر نەکردووە؟ 10حەوت نانی چوار هەزار و چەند سەبەتەتان هەڵنەگرت؟ 11چۆن تێناگەن کە من باسی نانم پێ نەکردوون ،کە لە خەمیرەی فەریسییەکان و سەدوقیەکان ئاگادار بن؟ 12ئینجا تێگەیشتن کە چۆن فەرمانی پێ نەکردن ئاگاداری خەمیرەی نان بن ،بەڵکو لە فێرکاری فەریسییەکان و سەدوقیەکان. 13کاتێک عیسا هاتە کەنارەکانی قەیسەرە فیلیپی ،لە شاگردەکانی پرسی « :مرۆڤەکان دەڵێن من کوڕی مرۆڤ کێم؟» 14گوتیان« :هەندێک دەڵێن تۆ یۆحەنای تەعمیدکەریت .و هەندێکی تریش یەرمیا یان یەکێک لە پێغەمبەرەکان. 15پێی گوتن « :بەڵم ئێوە دەڵێن من کێم؟» 16شیمۆن پەترۆس وەڵمی دایەوە و گوتی« :تۆ مەسیحی کوڕی خودای زیندوویت». 17عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :سیمۆن بارجۆنا ،تۆ بەختەوەریت ،چونکە گۆشت و خوێن بۆت ئاشکرا نەکردووە ،بەڵکو باوکم کە لە ئاسمانە». 18پێت دەڵێم :تۆ پەترۆسیت و لەسەر ئەم بەردە کڵێساکەم دروست دەکەم .دەروازەکانی دۆزەخیش بەسەریدا زاڵ نابن. 19کلیلی شانشینی ئاسمانت پێ دەدەم ،هەرچییەک لەسەر زەوی بیبەستیت ،لە ئاسمان بەستراوەتەوە ،هەرچی لەسەر زەوی شل بکەیتەوە لە ئاسماندا شل دەبێتەوە. 20ئینجا فەرمانی بە شاگردەکانی کرد کە بە کەس نەڵێن کە ئەو عیسا مەسیحە. 21لەو کاتەوە عیسا دەستی کرد بە نیشاندانی شاگردەکانی کە چۆن دەبێت بچێتە ئۆرشەلیم و ئازاری زۆر پیر و سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی یاسا بچێژێت و بکوژرێت و لە ڕۆژی سێیەمدا زیندوو بێتەوە. 22ئینجا پەترۆس گرتی و دەستی کرد بە سەرزەنشتکردن و گوتی« :گەورە ،لێت دوور بێت ،ئەمە بۆ تۆ نابێت». 23بەڵم ئەویش ڕووی کردە پەترۆسی گوت « :شەیتان ،لە پشتمەوە بڕۆن ،تۆ تاوانباریت ،چونکە تۆ تامی ئەو شتانە ناکەیت کە لە خوداوەن ،بەڵکو تامی ئەو شتانە دەکەیت کە لە مرۆڤەوەن». 24ئینجا عیسا بە شاگردەکانی گوت « :ئەگەر کەسێک بیەوێت بەدوامدا بێت ،با ئینکاری خۆی بکات و خاچەکەی هەڵبگرێت و شوێنم بکەوە». 25هەرکەسێک ژیانی خۆی ڕزگار بکات ،لەدەستی دەدات ،هەرکەسێک لە پێناو مندا ژیانی لەدەست بدات ،دەیدۆزێتەوە. 26چونکە مرۆڤ چ سوودێکی هەیە ،ئەگەر هەموو دونیا بەدەستبهێنێت و گیانی خۆی لەدەست بدات؟ یان مرۆڤ لە بەرامبەر گیانی خۆیدا چی ببەخشێت؟ 27چونکە کوڕی مرۆڤ بە شکۆمەندی باوکیەوە لەگەڵ فریشتەکانیدا دێت .ئینجا هەرکەسێک بەپێی کارەکانی پاداشتی دەداتەوە. 28بەڕاستی پێتان دەڵێم :هەندێک لێرە وەستاون ،تامی مردن ناکەن ،تا کوڕی مرۆڤ ببینن کە لە شانشینی خۆیدا دێت. بەشی ١٧ 1دوای شەش ڕۆژ عیسا پەترۆس و یاقوب و یۆحەنا براکەی برد و بە جیا بردیانە سەر شاخێکی بەرز. 2لەبەردەمیاندا شێوەی گۆڕا ،ڕووخساری وەک خۆر درەوشایەوە و جلەکانی وەک ڕووناکی سپی بوون. 3موسا و ئیلیا بۆیان دەرکەوتن کە لەگەڵیدا قسەیان دەکرد. 4ئینجا پەترۆس وەڵمی دایەوە و بە عیسای گوت« :گەورە ،باشە بۆ ئێمە لێرە بین .یەکێک بۆ تۆ و یەکێک بۆ موسا و یەکێکیش بۆ ئەلیاس. 5کاتێک هێشتا قسەی دەکرد ،سەیرکە هەورێکی گەشاوە سێبەری دانابوو ،دەنگێک لە هەورەکەوە هاتە دەرەوە کە دەیگوت« :ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە ،کە من پێی ڕازیم .گوێی لێ بگرن». 6کاتێک شاگردەکان گوێیان لێ بوو ،لەسەر ڕووخساری خۆیان کەوتنە خوارەوە و ترسێکی زۆریان هەبوو. 7عیسا هات و دەستی لێدان و گوتی « :هەستە و مەترسن». 8کاتێک چاویان بەرز کردەوە ،جگە لە عیسا کەسیان نەبینی. 9کاتێک لە شاخەکە دابەزین ،عیسا فەرمانی پێکردن و گوتی « :ئەو بینینە بۆ کەس مەگێڕنەوە ،تا کوڕی مرۆڤ لە مردن زیندوو دەبێتەوە». 10شاگردەکانی لێیان پرسی« :کەواتە بۆچی مامۆستایان دەڵێن سەرەتا دەبێت ئیلیا بێت؟» 11عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :بەڕاستی ئەلیاس سەرەتا دێت و هەموو شتێک دەگەڕێنێتەوە». 12بەڵم پێتان دەڵێم :ئیلیا هاتووە ،ئەوان نەیانناسی ،بەڵم هەرچییان ویستبوویان لەگەڵیدا کرد .هەروەها کوڕی مرۆڤیش بەهۆیانەوە ئازار دەچێژێت. 13شاگردەکان تێگەیشتن کە باسی یۆحەنای مەعموودکەری بۆ کردوون. 14کاتێک گەیشتنە لی خەڵکەکە ،پیاوێک هاتە لی و ئەژنۆی بۆ دانا و گوتی: 14
ماتیۆ
15پەروەردگار ،بەزەیی بە کوڕەکەمدا بێتەوە ،چونکە شێت و ئازاری زۆرە ،چونکە زۆرجار دەکەوێتە ناو ئاگرەوە و زۆرجاریش دەکەوێتە ناو ئاوەوە. 16منیش هێنامە لی شاگردەکانت و نەیانتوانی چارەسەری بکەن. 17ئینجا عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەی نەوەی بێ باوەڕ و چەوت ،تا کەی لەگەڵتان دەبم؟ تا کەی ئازارت بدەم؟ بیهێنە ئێرە بۆ لی من. 18عیسا شەیتانەکەی سەرزەنشت کرد .ئینجا لێی ڕۆیشت ،هەر لەو کاتەوە منداڵەکە چاک بووەوە. 19ئینجا شاگردەکان بە جیا هاتنە لی عیسا و گوتیان« :بۆچی نەمانتوانی دەربکەین؟» 20عیسا پێی گوتن « :بەهۆی بێباوەڕیتانەوە ،چونکە بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەگەر باوەڕتان وەک دەنکە خەردەلێک هەبێت ،بەم شاخە دەڵێن : لێرەوە بڕۆنە ئەوێ .و ل دەبات؛ هیچ شتێک بۆ ئێوە مەحاڵ نابێت. 21بەڵم ئەم جۆرە دەرناچێت تەنها بە نوێژ و بەڕۆژووبوون. 22کاتێک لە جەلیل مانەوە ،عیسا پێی گوتن « :کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێتە دەستی مرۆڤەکان. 23دەیکوژن و لە ڕۆژی سێیەمدا زیندوو دەبێتەوە .وە لە ڕادەبەدەر پەشیمان بوون. 24کاتێک گەیشتنە قەفەرناحوم ،ئەوانەی باجیان وەرگرتبوو هاتنە لی پەترۆس و گوتیان« :ئایا گەورەکەتان باج نادات؟» 25ئەویش فەرمووی« :بەڵێ ».کاتێک هاتە ناو ماڵەکە ،عیسا ڕێگری لێکرد و گوتی « :شیمۆن ،بیرت چییە؟ »پاشاکانی زەوی داب و باج لە کێ وەردەگرن؟ لە منداڵەکانی خۆیان ،یان لە کەسانی نامۆ؟ 26پەترۆس پێی گوت« :لە بێگانە ».عیسا پێی گوت« :ئەوا منداڵەکان ئازادن». 27بەڵم بۆ ئەوەی توڕەیان نەکەین ،بڕۆ بۆ دەریا و قەڵغانێک فڕێ بدە و ئەو ماسییە هەڵبگرە کە یەکەمجار دێتە سەرەوە .کاتێک دەمی دەکەیتەوە ،پارچەیەک پارە دەدۆزیتەوە ،کە وەریبگرن و بیدەن بۆ من و تۆ. بەشی ١٨ 1لە هەمان کاتدا شاگردەکان هاتنە لی عیسا و گوتیان« :کێ گەورەترە لە شانشینی ئاسمان؟» 2عیسا منداڵێکی بچووکی بانگ کرد و لە ناویان دانا. 3گوتی « :بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەگەر نەگۆڕینەوە و وەک منداڵێکی بچووک نەبن ،ناچنە ناو شانشینی ئاسمانەوە». 4هەرکەسێک وەک ئەم منداڵە بچووکە خۆی بچووک بکاتەوە ،لە شانشینی ئاسماندا گەورەترە. 5هەرکەسێک منداڵێکی بچووکی لەو جۆرە بە ناوی منەوە وەربگرێت ،منیش وەرئەگرێت. 6بەڵم هەرکەسێک یەکێک لەم بچووکانە توڕە بکات کە باوەڕیان پێم هەیە ،باشترە بۆی کە بەردێکی ورد بە ملی هەڵواسرابێت و لە قووڵیی دەریادا بخنکێنرێت. 7ئاخ بۆ جیهان بەهۆی تاوانەکانەوە !چونکە دەبێت ئەوە بێت کە تاوانەکان دێن؛ بەڵم ئاخ بۆ ئەو پیاوەی کە بەهۆیەوە تاوانەکە دێت! 8بۆیە ئەگەر دەستت یان پێت تاوانبارت کرد ،بیانبڕە و فڕێیان بدە ،باشترە بە وەستان یان بە پەککەوتە بچیتە ژیانەوە ،نەک دوو دەست یان دوو پێت هەبێت و فڕێ بدرێتە ناو ئاگری هەتاهەتایی. 9ئەگەر چاوت توڕەیت کرد ،بیکە و فڕێی بدە ،باشترە بە یەک چاو بچیتە ژیانەوە ،نەک دوو چاوت هەبێت فڕێ بدەیتە ناو ئاگری دۆزەخەوە. 10ئاگاداربن کە یەکێک لەم بچووکانە سووکایەتی پێ نەکەن .چونکە پێتان دەڵێم لە ئاسمان فریشتەکانیان هەمیشە ڕووخساری باوکم دەبینن کە لە ئاسمانە. 11چونکە کوڕی مرۆڤ هاتووە بۆ ڕزگارکردنی ئەوەی لەدەستچووە. 12چۆن بیردەکەنەوە؟ ئەگەر پیاوێک سەد مەڕی هەبێت و یەکێکیان گومڕابێت ،ئایا نەوەد و نۆ مەڕەکە بەجێناهێڵێت و ناچێتە شاخەکان و بەدوای ئەوەی گومڕا بووە؟ 13ئەگەر بیدۆزێتەوە ،بەڕاستی پێتان دەڵێم :زیاتر بەو مەڕە دڵخۆشە ،لە چاو ئەو نەوەد و نۆ مەڕەی کە گومڕا نەبوون. 14بە هەمان شێوە ویستی باوکتان نییە کە لە ئاسمانە ،یەکێک لەم بچووکانە لەناو بچێت. 15ئەگەر براکەت سەرپێچی لە تۆدا کرد ،بڕۆ و هەڵەی خۆی لە نێوان تۆ و ئەودا پێ بڵێ ،ئەگەر گوێی لێ بوویت ،براکەت بەدەستهێناوە. 16بەڵم ئەگەر گوێی لێت نەگرت ،ئەوا یەک یان دوو شایەتحاڵی تر لەگەڵ خۆت ببە ،بۆ ئەوەی هەموو قسەیەک بە دەمی دوو یان سێ شایەتحاڵەوە چەسپێنرێت. 17ئەگەر کەمتەرخەم بوو لە گوێگرتنیان ،ئەوە بە کڵێسا بڵێ ،بەڵم ئەگەر کەمتەرخەم بوو لە گوێگرتن لە کڵێسا ،با بۆت وەک کابرایەکی بێمانا و باجگر بێت. 18بەڕاستی پێتان دەڵێم :هەرچییەک لەسەر زەوی بیبەستن ،لە ئاسمان بەستراوەتەوە ،هەرچییەک لەسەر زەوی شل بکەنەوە ،لە ئاسمان شل دەبنەوە. 19دیسانەوە پێتان دەڵێم :ئەگەر دوو کەستان لەسەر زەوی لەسەر هەر شتێک کە داوای بکەن ،ئەوە لەلیەن باوکم لە ئاسمانەوە بۆیان دەکرێت. 20چونکە لە کوێ دوو کەس یان سێ کەس بە ناوی منەوە کۆببنەوە ،منیش لە ناویاندام. 21ئینجا پەترۆس هاتە لی و گوتی« :گەورەم ،چەند جار براکەم گوناهم بەرامبەر دەکات و لێی خۆش بم؟ »تا حەوت جار؟ 22عیسا پێی گوت « :تا حەوت جار پێت ناڵێم ،بەڵکو تا حەفتا جار حەوت جار پێت ناڵێم». 23بۆیە شانشینی ئاسمان بە پاشایەک دەچوێنرێت کە حساب بۆ خزمەتکارەکانی دەکات. 24کاتێک دەستی کرد بە حسابکردن ،یەکێکیان بۆ هێنرا کە دە هەزار تەڵێنت قەرزاری بوو.
15
ماتیۆ
25بەڵم لەبەر ئەوەی نەیدەبوو پارە بدات ،ئاغاکەی فەرمانی دا کە ئەو و ژنەکەی و منداڵەکانی و هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو بفرۆشرێن و پارەی بدەن. 26خزمەتکارەکە کەوتە خوارەوە و پەرستنی کرد و گوتی« :پەروەردگار ،سەبرم بگرە ،هەموو شتێکت بۆ دەدەم». 27ئینجا ئاغای ئەو خزمەتکارە بەزەیی پێدا هاتەوە و ئازادی کرد و لە قەرزەکەی خۆش بوو. 28بەڵم ئەو خزمەتکارە چووە دەرەوە و یەکێک لە هاو خزمەتکارەکانی دۆزیەوە کە سەد دینار قەرزاری بوو ،دەستی خستە سەری و قوڕگی گرت و گوتی« :ئەو قەرزەم پێ بدە». 29هاوبەندەکەی کەوتە بەر پێی و داوای لێکرد و گوتی« :سەبرم بگرە ،هەموو شتێکت دەدەمەوە». 30ئەویش نەیویست ،بەڵم چوو فڕێیدایە زیندانەوە ،تا قەرزەکەی بدات. 31کاتێک هاوڕێ خزمەتکارەکانی ئەوەیان بینی کە ڕوویدا ،زۆر پەشیمان بوون و هاتن و هەموو شتێکیان بۆ گەورەکەیان گێڕایەوە. 32ئینجا گەورەکەی دوای ئەوەی بانگی کرد ،پێی گوت« :ئەی خزمەتکاری خراپەکار ،لە هەموو قەرزەکانم خۆش بووم ،چونکە تۆ داوای منت کرد. 33ئایا تۆش نەدەبوو بەزەیی بە هاوبەندەکەتدا بێتەوە ،وەک چۆن منیش بەزەییم پێتدا؟ 34ئاغاکەی تووڕە بوو و ڕادەستی ئەشکەنجەدەرەکان کرد ،تا هەموو ئەو شتانەی کە دەیانویست بیداتەوە. 35باوکی ئاسمانیشم بە هەمان شێوە لەگەڵتان دەکات ،ئەگەر لە دڵەوە هەریەکەیان لە تاوانەکانی براکەی خۆش نەبن. بەشی ١٩ 1کاتێک عیسا ئەم قسانەی تەواو کرد ،لە جەلیلەوە ڕۆیشت و گەیشتە کەناراوەکانی یەهودا لەودیو ئوردن. 2جەماوەرێکی زۆریش بەدوایدا ڕۆیشتن .لەوێش چاکی کردن. 3فەریسییەکانیش هاتنە لی و تاقییان کردەوە و پێیان گوت« :ئایا پیاوێک لەبەر هەموو هۆکارێک ژنەکەی جیابکاتەوە؟» 4ئینجا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :ئایا نەتانخوێندووەتەوە کە ئەوەی لە سەرەتاوە دروستی کردوون ،نێر و مێی کردووە. 5گوتی« :لەبەر ئەمە پیاو باوک و دایکی بەجێدەهێڵێت و بە ژنەکەیەوە دەلکێت و هەردووکیان یەک گۆشت دەبن؟» 6بۆیە ئیتر دوو کەس نین ،بەڵکو یەک جەستەن .بۆیە ئەوەی خودا بەیەکەوە گرێداوە ،با مرۆڤ لەیەکتر جیا نەکاتەوە. 7پێیان گوت« :بۆچی موسا فەرمانی دا نووسراوی جیابوونەوە بدات و دووری بخاتەوە؟» 8پێی گوتن « :موسا لەبەر ڕەقیی دڵتان ڕێگەی دا ژنەکانتان جیابکەنەوە ،بەڵم هەر لە سەرەتاوە وا نەبوو». 9من پێتان دەڵێم :هەرکەسێک ژنەکەی لبدات ،مەگەر لەبەر زیناکردن نەبێت و ژنێکی دیکە بخوازێت ،زینا دەکات. 10شاگردەکانی پێیان گوت« :ئەگەر حاڵەتی پیاوەکە لەگەڵ ژنەکەیدا وا بێت ،هاوسەرگیریکردن باش نییە». 11بەڵم پێی گوتن « :هەموو مرۆڤەکان ناتوانن ئەم قسەیە وەربگرن ،تەنها ئەوانەی پێیان دراوە». 12چونکە لە سکی دایکیانەوە ئاوا لەدایک بوون ،هەندێک لە خێڵەکیش هەن کە لە مرۆڤەوە بوون بە خەفەت ،وە لە پێناو شانشینی ئاسماندا خۆیان کردۆتە خزمەتکار .ئەوەی توانای وەرگرتنی هەیە با وەریبگرێت. 13ئینجا منداڵە بچووکەکان هێنرانە لی ،تا دەستیان بخاتە سەریان و نوێژ بکات ،شاگردەکانیش سەرزەنشتیان کرد. 14بەڵم عیسا گوتی « :رێگە بە منداڵە بچووکەکان بدەن و قەدەغەیان مەکەن بێنە لم ،چونکە شانشینی ئاسمان بۆ ئەمانە». 15دەستی خستە سەریان و لەوێ ڕۆیشت. 16ئینجا کەسێک هات و پێی گوت« :مامۆستا باش ،چ کارێکی باش بکەم بۆ ئەوەی ژیانی هەتاهەتاییم هەبێت؟» 17ئینجا پێی گوت « :بۆچی بە باشم دەڵێیت؟ »جگە لە یەک کەسی چاک نییە ،واتە خودا ،بەڵم ئەگەر دەتەوێت بچیتە ژیانەوە ،فەرمانەکان جێبەجێ بکە. 18پێی گوت« :کام؟ »عیسا فەرمووی :مرۆڤ کوشتن مەکە ،زینا مەکە ،دزی مەکە ،شایەتحاڵی درۆ مەدە. 19ڕێز لە باوک و دایکت بگرە ،دراوسێکەت وەک خۆت خۆش بوێت. 20گەنجەکە پێی گوت« :لە گەنجییەوە هەموو ئەمانەم پاراستووە. 21عیسا پێی گوت « :ئەگەر دەتەوێت کامڵ بیت ،بڕۆ ئەوەی هەتە بیفرۆشە و بیدە بە هەژاران ،لە ئاسمان گەنجینەیت دەبێت ،وەرە شوێنم بکەوە». 22بەڵم کاتێک گەنجەکە گوێی لەم قسەیە بوو ،بە خەمەوە ڕۆیشت ،چونکە سامانێکی زۆری هەبوو. 23ئینجا عیسا بە شاگردەکانی گوت « :بەڕاستی پێتان دەڵێم دەوڵەمەند بەزەحمەت دەچێتە شانشینی ئاسمانەوە». 24دیسانەوە پێتان دەڵێم :ئاسانترە وشتر بە چاوی دەرزییەکدا تێپەڕێت ،لەوەی دەوڵەمەندێک بچێتە ناو شانشینی خوداوە. 25کاتێک شاگردەکانی بیستن ،زۆر سەریان سوڕما و گوتیان« :کەواتە کێ دەتوانێت ڕزگاری بێت؟» 26بەڵم عیسا چاوی لێکردن و پێی گوتن « :لەلی مرۆڤەکان ئەمە مەحاڵە .بەڵم لی خودا هەموو شتێک مومکینە. 27ئینجا پەترۆس وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەوە هەموومان جێهێشتووە و شوێنت کەوتین .کەواتە چیمان دەبێت؟ 28ئینجا عیسا پێی گوتن « :ڕاستی پێتان دەڵێم ،ئێوەی شوێنم کەوتوون ،لە نوێبوونەوەدا کە کوڕی مرۆڤ لەسەر تەختی شکۆمەندی خۆی دادەنیشێت ،ئێوەش لەسەر دوانزە تەخت دادەنیشن و دادوەری دوانزە هۆزی ...ئیسرائیل. 29هەرکەسێک لە پێناو ناوی من ماڵ و برا و خوشک و باوک و دایک و ژن و منداڵ و خاکی جێهێشتبێت ،سەد هێندە وەردەگرێت و ژیانی هەتاهەتایی بە میرات دەگرێت. 30بەڵم زۆرێک لەوانەی کە یەکەمن ،دواهەمین دەبن .و دواهەمینیان یەکەم دەبێت.
16
ماتیۆ
بەشی ٢٠ 1چونکە شانشینی ئاسمان وەک پیاوێک وایە کە خاوەن ماڵە ،بەیانی زوو چووە دەرەوە بۆ ئەوەی کرێکار بەکرێ بگرێت بۆ باخی ترێیەکەی. 2کاتێک لەگەڵ کرێکارەکان ڕێککەوتن لەسەر یەک فلس لە ڕۆژێکدا ،ناردیان بۆ باخی ترێی خۆی. 3نزیکەی کاتژمێری سێیەمیش چووە دەرەوە و بینی کەسانێکی دیکە لە بازاڕەکەدا بێکار وەستابوون. 4پێی گوتن؛ ئێوەش بڕۆنە ناو باخی ترێ ،هەرچی ڕاست بێت پێتان دەدەم .و ئەوانیش بە ڕێگای خۆیان ڕۆیشتن. 5دیسانەوە نزیکەی کاتژمێری شەشەم و نۆیەم هاتە دەرەوە و بە هەمان شێوەی کرد. 6لە نزیکەی کاتژمێری یازدەهەمدا چووە دەرەوە و کەسانی دیکەی بینی کە بێکار وەستاون و پێی گوتن« :بۆچی هەموو ڕۆژێک لێرە بێکار وەستاون؟» 7پێیان دەڵێن« :چونکە کەس بەکرێی نەگرتین ».پێی گوتن« :ئێوەش بچنە ناو باخی ترێ .هەرچی ڕاست بێت ،ئەوە وەریدەگرن». 8کاتێک ئێوارە هات ،ئاغای باخی ترێ بە بەڕێوەبەرەکەی گوت« :کرێکارەکان بانگ بکە و کرێیان پێ بدە ،لە دواهەمینەوە تا یەکەم». 9کاتێک نزیکەی کاتژمێری یازدەیەم کە بەکرێگیراوان هاتبوون ،هەریەکەیان یەک فلسیان وەرگرت. 10بەڵم کاتێک یەکەمەکان هاتن ،پێیان وابوو دەبوو زیاتریان وەربگرن .بە هەمان شێوە هەر کەسێک یەک فلسیان وەرگرت. 11کاتێک وەریانگرت ،بەرامبەر بە خاوەن ماڵەکە گرمیان کرد. 12گوتی« :ئەمانەی دواهەمین تەنها یەک کاتژمێر کاریان کردووە ،تۆش یەکسانت کرد بە ئێمە کە بارگرانی و گەرمای ڕۆژمان لە ئەستۆ گرتووە». 13بەڵم وەڵمی یەکێکیان دایەوە و گوتی« :هاوڕێ ،من هیچ ستەمێکت لێ ناکەم ،ئایا تۆ بە یەک فلس لەگەڵم ڕێک نەبوویت؟ 14ئەوەی هەیەتی خۆت وەربگرە و بڕۆ ،منیش وەک تۆ دەدەم بەم دواهەمینانە. 15ئایا حەڵڵ نییە بۆ من ئەوەی کە دەمەوێت لەگەڵ خۆمدا بیکەم؟ ئایا چاوت خراپە ،چونکە من چاکم؟ 16بەم شێوەیە دواهەمینەکان یەکەم دەبن و یەکەمیان دواهەمین ،چونکە زۆرێک بانگ دەکرێن ،بەڵم کەم هەڵبژێردراون. 17عیسا کە بەرەو ئۆرشەلیم سەرکەوت ،دوانزە شاگردەکەی لە ڕێگادا جیاکردەوە و پێی گوتن. 18سەیرکە ،ئێمە بەرەو ئۆرشەلیم سەردەکەوین .کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێتە دەست سەرۆک کاهینەکان و یاساناسەکان و سزای لە سێدارەدانی دەدەن. 19دەیدەنە دەست نەتەوەکان بۆ گاڵتەکردن و شەق و لە خاچدانی ،لە ڕۆژی سێیەمیشدا زیندوو دەبێتەوە. 20دایکی منداڵەکانی زێبدی لەگەڵ کوڕەکانی هاتە لی و پەرستنی و داوای شتێکی دیاریکراوی لێکرد. 21ئینجا پێی گوت « :چیت دەوێت؟ »پێی گوت« :با ئەم دوو کوڕەم لە شانشینی تۆ دابنیشن ،یەکێکیان لە دەستی ڕاستت و ئەوی دیکەیان لە لی چەپتەوە». 22بەڵم عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :ئێوە نازانن چی دەپرسن ».ئایا دەتوانن لەو جامەی کە من لێی دەخۆمەوە بخۆنەوە و بەو مەعمودیەتەی کە من پێی مەعموود دەبم ،مەعمودیەت بخۆن؟ پێیان گوت« :ئێمە توانامان هەیە». 23پێی فەرموو « :بەڕاستی لە جامەکەم دەخۆنەوە و بەو مەعمودیەتەی کە من پێی مەعمودیەتم ،مەعمودیەتتان پێدەدرێت ،بەڵم دانیشتن لە دەستی ڕاست و چەپم ،هی من نییە بیدەم ،بەڵکو دەبێت ».پێیان دراوە کە باوکم بۆیان ئامادە کراوە. 24کاتێک دە کەسەکە گوێیان لێ بوو ،لە دوو براکە توڕە بوون. 25بەڵم عیسا بانگی کرد و گوتی « :دەزانن کە سەرۆکەکانی نەتەوەکان حوکمڕانییان بەسەردا دەکەن و گەورەکان دەسەڵتیان بەسەردا دەسەپێنن». 26بەڵم لی ئێوە وا نابێت ،بەڵم هەرکەسێک لە نێوانتاندا گەورە بێت ،با خزمەتکارتان بێت. 27هەرکەسێک دەیەوێت سەرۆکایەتیتان بکات ،با خزمەتکارتان بێت. 28هەروەک چۆن کوڕی مرۆڤ نەهاتووە بۆ ئەوەی خزمەت بکرێت ،بەڵکو بۆ خزمەتکردن و گیانی خۆی وەک فیدیەی زۆر کەس نەهاتووە. 29کاتێک لە ئەریحا ڕۆیشتن ،جەماوەرێکی زۆر بەدوایدا ڕۆیشتن. 30دوو کوێر کە لە لی ڕێگاکە دانیشتبوون ،کاتێک بیستیان عیسا تێدەپەڕێت ،هاواریان کرد و گوتیان« :ئەی پەروەردگار ،کوڕی داود، بەزەییمان پێدا بێتەوە». 31جەماوەرەکە سەرزەنشتیان کردن ،چونکە بێدەنگ بوون ،بەڵم ئەوان زیاتر هاواریان کرد و گوتیان« :ئەی یەزدان ،کوڕی داود، بەزەییمان پێدا بێتەوە». 32ئینجا عیسا وەستا و بانگی کردن و گوتی « :ئێوە دەتانەوێت چیتان بۆ بکەم؟» 33پێیان گوت« :پەروەردگار ،تا چاومان بکرێتەوە». 34عیسا بەزەیی پێیاندا هاتەوە و دەستی لە چاوەکانیان دا ،یەکسەر چاوەکانیان بینی و شوێنیان کەوت. بەشی ٢١ 1کاتێک لە ئۆرشەلیم نزیک بوونەوە و گەیشتنە بەیتفاغی چیای زەیتوون ،عیسا دوو شاگردی نارد. 2پێیان بڵێ « :بڕۆنە گوندی بەرامبەرتان ،یەکسەر کەرێک دەبینن کە بەستراوەتەوە و کەرێکیش لەگەڵیدا ،شلیان بکەنەوە و بیانهێننە لی من». 3ئەگەر کەسێک شتێکتان پێ بڵێت ،دەڵێن :یەزدان پێویستی بەوانە .یەکسەر دەیاننێرێت. 17
ماتیۆ
4هەموو ئەمانە بۆ جێبەجێکردنی ئەوەی کە پێغەمبەر فەرموویەتی. 5بە کچی سیۆن بڵێ :پادشاکەت بە نەرم و نیان و لەسەر کەر دانیشتووە و کەرێکی کەڵەشێرێک دێتە لت. 6شاگردەکان ڕۆیشتن و هەروەک عیسا فەرمانی پێکردن کردیان. 7کەر و کەرەکەی هێنا و جلەکانیان لەبەر کرد و لەسەریان دانا. 8جەماوەرێکی زۆریش جلەکانیان لە ڕێگاکەدا بڵوکردەوە .هەندێکی تر لقەکانیان لە دارەکان دەبڕییەوە و لە ڕێگاکەدا پەڕۆیان دەکرد. 9ئەو جەماوەرەش کە لە پێشەوە بوون و بەدوایدا هاتبوون ،هاواریان کرد و گوتیان« :هۆسەننا بۆ کوڕی داود .هۆسانا لە بەرزترین. 10کاتێک هاتە ئۆرشەلیم ،هەموو شارەکە شڵەژان و گوتیان« :ئەمە کێیە؟» 11خەڵکەکە گوتیان« :ئەمە عیسا پێغەمبەری ناسرەتی جەلیلە». 12ئینجا عیسا چووە ناو پەرستگای خودا و هەموو ئەوانەی لە پەرستگاکەدا دەفرۆشران و کڕینیان دەرکرد و مێزەکانی پارەگۆڕەکان و کورسییەکانی کۆترفرۆشەکانی ڕوخاند. 13پێی گوتن « :نووسراوە« :ماڵەکەم پێی دەوترێت ماڵی نوێژ ».بەڵم ئێوە کردتان بە کۆشکی دزەکان. 14کوێر و چەقۆکێشەکان لە پەرستگاکەدا هاتنە لی .و چاکی کردن. 15کاتێک سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایان ئەو کارە سەرسوڕهێنەرانەی بینی کە کردوویەتی و منداڵەکان لە پەرستگادا هاواریان دەکرد و دەیانگوت« :هۆسانە بۆ کوڕی داود ».ئەوان بە ئازارەوە ناڕازی بوون، 16پێی گوت« :دەبیستیت ئەمانە چی دەڵێن؟ »عیسا پێی گوتن« :بەڵێ .ئایا هەرگیز نەتانخوێندووەتەوە :لە دەمی کۆرپە و شیردەرەکانەوە ستایشت تەواو کردووە؟ 17ئینجا بەجێیان هێشت و لە شارەوە چووە بەیتانیا .و لەوێ نیشتەجێ بوو. 18بەیانی کە گەڕایەوە ناو شار ،برسی بوو. 19کاتێک دار هەنجیرێکی لە ڕێگادا بینی ،هاتە لی و هیچی لەسەر نەدۆزیەوە ،جگە لە گەڵ و پێی گوت « :با لەمەودوا بۆ هەتا هەتایە هیچ بەرهەمێک لەسەرت گەشە نەکات ».لە ئێستادا دار هەنجیرەکە وشک بووەوە. 20کاتێک شاگردەکان ئەوەیان بینی ،سەریان سوڕما و گوتیان« :چەند زوو دار هەنجیرەکە وشک دەبێتەوە! 21عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :بەڕاستی پێتان دەڵێم ،ئەگەر باوەڕتان هەبێت و گومانتان نەبێت ،تەنها ئەمە ناکەن کە بەسەر دار هەنجیردا کراوە ،بەڵکو ئەگەر بەم شاخەش بڵێن” :بڕۆ .» ,و فڕێ بدەیتە ناو دەریا .دەبێت ئەنجام بدرێت. 22هەموو شتێک ،هەرچییەک لە نوێژدا داوای بکەن ،بە باوەڕەوە ،وەریدەگرن. 23کاتێک هاتە ناو پەرستگاکە ،سەرۆک کاهینەکان و پیرەکانی گەل هاتنە لی و گوتیان« :بە چ دەسەڵتێک ئەمانە دەکەیت؟ »و کێ ئەم دەسەڵتەی پێداویت؟ 24عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :منیش یەک شتتان لێ دەپرسم ،ئەگەر پێم بڵێن ،منیش بە هەمان شێوە پێتان دەڵێم بە چ دەسەڵتێک ئەم کارانە دەکەم». 25مەعمودی یۆحەنا لە کوێوە هاتووە؟ لە ئاسمانەوە ،یان لە مرۆڤەکانەوە؟ ئەوانیش لەگەڵ خۆیان قسەیان دەکرد و گوتیان« :ئەگەر بڵێین :لە ئاسمانەوە .پێمان دەڵێت« :بۆچی باوەڕتان پێی نەکرد؟» 26بەڵم ئەگەر بڵێین :لە مرۆڤەکانەوە .ئێمە لە خەڵک دەترسین؛ چونکە هەمووان یۆحەنا وەک پێغەمبەر دەزانن. 27ئەوانیش وەڵمی عیسایان دایەوە و گوتیان« :ناتوانین بزانین ».پێی گوتن « :منیش پێتان ناڵێم بە چ دەسەڵتێک ئەم کارانە دەکەم». 28بەڵم ئێوە چی دەڵێن؟ پیاوێکی دیاریکراو دوو کوڕی هەبوو؛ هاتە لی یەکەم و گوتی« :کوڕم ،ئەمڕۆ بڕۆ لە باخی ترێی من کار بکە». 29وەڵمی دایەوە و گوتی« :نامەوێت ،بەڵم دوای ئەوە پەشیمان بووەوە و ڕۆیشت». 30ئینجا هاتە لی دووەم و بە هەمان شێوە گوتی .ئینجا وەڵمی دایەوە و گوتی« :دەڕۆم کاکە ،بەڵم نەڕۆیشت». 31کامیان ویستی باوکی کرد؟ پێیان گوت« :یەکەم »!عیسا پێی گوتن « :بەڕاستی پێتان دەڵێم باجگرەکان و لەشفرۆشەکان پێش ئێوە دەچنە شانشینی خودا». 32چونکە یۆحەنا بە ڕێگای ڕاستودروستی هاتە لت ،بەڵم باوەڕتان پێی نەکرد ،بەڵم باجگرەکان و لەشفرۆشەکان باوەڕیان پێی کرد، ئێوەش کە بینیتان ،دوای ئەوە پەشیمان نەبوونەوە ،بۆ ئەوەی باوەڕتان پێی هەبێت. 33مەتەڵێکی دیکە ببیستن :خاوەن ماڵێک هەبوو ،باخێکی ترێی چاند و بە دەوریدا چەقۆی لێدا و چەقۆی شەرابی تێدا هەڵکەند و تاوەرێکی دروستکرد و دایە دەرەوە بۆ جووتیاران و چووە وڵتێکی دوور. 34کاتێک کاتی بەرهەمەکە نزیک بووەوە ،خزمەتکارەکانی نارد بۆ لی جووتیارەکان ،تا بەرهەمەکەی وەربگرن. 35جووتیارەکان خزمەتکارەکانیان برد و یەکێکیان لێدا و یەکێکی دیکەیان کوشت و یەکێکی دیکەشیان بەردباران کرد. 36دیسانەوە زیاتر لە یەکەم خزمەتکارەکانی تری نارد ،ئەوانیش بە هەمان شێوە لەگەڵیان کرد. 37بەڵم لە کۆتاییدا کوڕەکەی بۆ نارد و گوتی« :ڕێز لە کوڕەکەم دەگرن». 38بەڵم کاتێک جووتیارەکان کوڕەکەیان بینی ،لە نێوانیاندا گوتیان« :ئەمە میراتگرییە .وەرە با بیکوژین و دەست بەسەر میراتەکەیدا بگرین. 39ئینجا گرتیان و لە باخی ترێ فڕێیاندا و کوشتیان. 40کاتێک ئاغای باخی ترێ دێت ،چی لەو جووتیارانە دەکات؟ 41پێیان دەڵێن« :ئەو بەدبەختانە ئەو پیاوە خراپانە لەناو دەبات و باخی ترێی خۆی بۆ جووتیارانی دیکە دەداتە دەرەوە ،کە بەرهەمەکانی لە وەرزەکانیاندا دەدەنەوە». 42عیسا پێی گوتن « :ئایا هەرگیز لە کتێبی پیرۆزدا نەتانخوێندووەتەوە« :ئەو بەردەی بیناکاران ڕەتیانکردەوە ،بووەتە سەری گۆشە. 43بۆیە پێتان دەڵێم :شانشینی خوداتان لێ وەردەگیرێت و دەدرێت بە گەلێک کە بەرهەمەکانی بەرهەم بهێنێت. 44هەرکەسێک لەسەر ئەم بەردە بکەوێت ،دەشکێت ،بەڵم هەرکەسێک بکەوێتە سەری ،دەیکووتێت و بیکاتە تۆز. 18
ماتیۆ
45کاتێک سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان گوێیان لە مەتەڵەکانی بوو ،زانیان کە ئەو باسی ئەوان دەکات. 46بەڵم کاتێک هەوڵیان دەدا دەستی بخەنە سەری ،لە خەڵکەکە ترسان ،چونکە بە پێغەمبەریان زانی. بەشی ٢٢ 1عیسا وەڵمی دایەوە و دیسانەوە بە مەتەڵ قسەی لەگەڵ کردن و فەرمووی: 2شانشینی ئاسمان وەک پاشایەک وایە کە هاوسەرگیری بۆ کوڕەکەی کردووە. 3خزمەتکارەکانی نارد بۆ ئەوەی بانگهێشتی ئەو کەسانە بکەن کە بۆ ئاهەنگی هاوسەرگیریەکە بانگهێشت کرابوون ،بەڵم نەیانویست بێنە. 4دیسان خزمەتکاری دیکەی نارد و گوتی« :بەوانە بانگهێشتکراوان بڵێن« :ئەوەتا من ژەمی ئێوارەم ئامادە کردووە ،گاکانم و چەورەکانم کوژراون و هەموو شتێک ئامادەیە ،وەرە بۆ زەماوەندەکە». 5بەڵم ئەوان سووکیان لێ کردەوە و ڕۆیشتن ،یەکێکیان بۆ کێڵگەکەی و یەکێکی دیکەیان بەرەو کاڵکانی. 6پاشماوەکان خزمەتکارەکانییان گرت و بە ناڕەزاییەوە داوای لێکردن و کوشتیان. 7بەڵم پاشا ئەمەی بیست و تووڕە بوو ،سوپای خۆی نارد و ئەو بکوژانەی لەناوبرد و شارەکەیان سووتاند. 8ئینجا بە خزمەتکارەکانی گوت« :ئاهەنگی هاوسەرگیری ئامادەیە ،بەڵم ئەوانەی بانگهێشتکرابوون شایستە نەبوون». 9بۆیە بڕۆنە سەر ڕێگا سەرەکییەکان و هەرکەسێک دەدۆزیتەوە ،بانگەوازی هاوسەرگیری بکەن. 10ئەو خزمەتکارانە چوونە دەرەوە بۆ سەر ڕێگا سەرەکییەکان و هەرچییان دۆزیەوە ،خراپ و باشیان کۆکردەوە ،ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکە بە میوانەکانەوە ئامادەکرا. 11کاتێک پاشا هاتە ژوورەوە بۆ بینینی میوانەکان ،لەوێ پیاوێکی بینی کە جل و بەرگی بووکێنی لەبەردا نەبوو. 12ئینجا پێی گوت« :هاوڕێ ،چۆن هاتوویتە ئێرە و جل و بەرگی بووکێنیت نەبوو؟ »وە بێدەنگ بوو. 13پاشا بە خزمەتکارەکانی گوت« :دەست و پێی ببەستن و بیبەن و فڕێی بدەنە ناو تاریکی دەرەوە .گریان و ددان بڕین دەبێت. 14چونکە زۆر کەس بانگ دەکرێن ،بەڵم کەم هەڵبژێردراون. 15ئینجا فەریسییەکان چوون و ئامۆژگارییان کرد کە چۆن لە قسەکانیدا تێکەڵیان بکەن. 16شاگردەکانیان لەگەڵ هیرۆدییەکان نارد و گوتیان« :مامۆستا ،ئێمە دەزانین کە تۆ ڕاستگۆیت و بە ڕاستی ڕێگای خودا فێر دەکەیت و گرنگی بە هیچ کەسێک نادەیت ،چونکە تۆ گرنگی بە کەسایەتی مرۆڤ نادەیت». 17پێمان بڵێ« :بیرت چییە؟ »ئایا حەڵڵە باج بدرێت بە قەیسەر ،یان نا؟ 18بەڵم عیسا خراپەکارییەکانیان زانی و گوتی « :ئەی دووڕووەکان بۆچی تاقیم دەکەنەوە؟ 19پارەی باجم پیشان بدە .یەک فلسیان بۆ هێنا. 20ئینجا پێی فەرموو « :ئەم وێنە و سەرنووسە هی کێیە؟ 21پێیان گوت« :هی قەیسەر ».ئینجا پێی گوتن « :ئەو شتانەی کە هی قەیسەرن بیدەن بە قەیسەر .و ئەو شتانەی کە هی خودان بۆ خودا. 22کاتێک ئەم قسانەیان بیست ،سەریان سوڕما و جێیان هێشت و ڕۆیشتن. 23هەر لەو ڕۆژەدا سەدوقیەکان کە دەڵێن زیندووبوونەوە نییە هاتنە لی و لێیان پرسی. 24گوتی« :مامۆستا ،موسا گوتی« :ئەگەر پیاوێک بمرێت و منداڵی نەبوو ،براکەی ژنەکەی دەبات و تۆو بۆ براکەی بەخێو دەکات». 25حەوت برامان لەگەڵمان بوو ،یەکەمیان ژنێکی هێنا ،مردبوو ،ژنەکەی بۆ براکەی بەجێهێشت. 26بە هەمان شێوە دووەم و سێیەمیش تا حەوتەم. 27لە کۆتاییدا ژنەکەش مرد. 28کەواتە لە زیندووبوونەوەدا ژنی کێ دەبێت لە حەوت کەسەکە؟ چونکە هەموویان ئەویان هەبوو. 29عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئێوە هەڵە دەکەن ،کە کتێبی پیرۆز و نە هێزی خودا نازانن». 30چونکە لە زیندووبوونەوەدا نە هاوسەرگیری دەکەن و نە هاوسەرگیریان پێدەدرێت ،بەڵکو وەک فریشتەکانی خودان لە ئاسمان. 31بەڵم سەبارەت بە زیندووبوونەوەی مردووەکان ،ئایا ئەو شتەت نەخوێندووەتەوە کە خودا پێی وتوون. 32من خودای ئیبراهیم و خودای ئیسحاق و خودای یاقوبم؟ خودا خودای مردووەکان نییە ،بەڵکو خودای زیندووەکانە. 33کاتێک جەماوەرەکە ئەمەیان بیست و سەریان سوڕما لە فێرکارییەکانی. 34بەڵم کاتێک فەریسییەکان بیستیان کە سەدوقیەکانی بێدەنگ کردووە ،کۆبوونەوە. 35ئینجا یەکێکیان کە پارێزەر بوو ،پرسیارێکی لێکرد و تاقیکردەوە و گوتی: 36مامۆستا ،کامە فەرمانی گەورەیە لە یاسادا؟ 37عیسا پێی گوت « :بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو بیرکردنەوە یەزدانی پەروەردگارت خۆش بوێت». 38ئەمە فەرمانی یەکەم و گەورەیە. 39دووەمیان وەک ئەوە وایە :دراوسێکەت وەک خۆت خۆش بوێت. 40هەموو یاسا و پێغەمبەران لەسەر ئەم دوو فەرمانە هەڵواسراوە. 41کاتێک فەریسییەکان کۆبوونەوە ،عیسا لێیان پرسی. 42گوتی « :بیرتان چییە لە مەسیح؟ کوڕی کێیە؟ پێیان گوت« :کوڕی داود». 43پێی گوتن « :ئەوا چۆن داود بە ڕۆح ناوی دەنێت پەروەردگار و دەڵێت. 44یەزدان بە پەروەردگارمی فەرموو« :لە دەستی ڕاستم دابنیشە ،تا دوژمنەکانت بکەم بە پێڵو؟» 45ئەگەر داود پێی بڵێت پەروەردگار ،چۆن کوڕەکەیەتی؟ 46هیچ کەسێک نەیتوانی یەک قسەی وەڵم بداتەوە و لەو ڕۆژەوە کەسیش بوێری نەبوو پرسیاری زیاتری لێ بکات. 19
ماتیۆ
بەشی ٢٣ 1ئینجا عیسا بە خەڵک و شاگردەکانی قسەی کرد. 2گوتی « :مامۆستایان و فەریسییەکان لەسەر کورسی موسا دانیشتوون. 3هەرچی داواتان لێدەکەن جێبەجێی بکەن ،پابەندبن و بیکەن .بەڵم ئێوە بەپێی کارەکانیان مەکەن ،چونکە ئەوان دەڵێن و نایکەن». 4چونکە بارگرانی قورس و قورس دەبەستنەوە و لەسەر شانی مرۆڤ دادەنێن .بەڵم خۆیان بە یەک پەنجەیان نایانجوڵێنن. 5بەڵم هەموو کارەکانیان بۆ ئەوەی مرۆڤەکان ببینن دەیکەن ،پۆشاکەکانیان فراوان دەکەن و سنووری جلەکانیان گەورە دەکەن. 6لە ئاهەنگەکاندا ژوورەکانی سەرەوە و کورسی سەرەکی لە کەنیسەکاندا خۆشبوێت. 7سڵو لە بازاڕەکان و بۆ ئەوەی لەلیەن مرۆڤەکانەوە پێیان بڵێین :ڕابی ،ڕابی. 8بەڵم پێتان مەڵێن ڕابی ،چونکە مامۆستاتان یەک کەسە ،ئەویش مەسیحە .هەمووتان براین». 9لەسەر زەوی بە کەس مەڵێن باوکتان ،چونکە باوکتان یەک کەسە کە لە ئاسماندایە. 10هەروەها پێتان مەڵێن ئاغا ،چونکە مامۆستاتان یەک کەسە ،مەسیح. 11بەڵم ئەوەی لە نێوانتاندا گەورەترە ،دەبێتە خزمەتکارتان. 12هەرکەسێک خۆی بەرز بکاتەوە ،زەلیل دەکرێت .ئەوەی خۆی زەلیل بکات ،بەرز دەکرێتەوە. 13بەڵم ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە شانشینی ئاسمان لە دژی مرۆڤەکان دادەخەن ،چونکە نە خۆتان ناچنە ژوورەوە و ناهێڵن ئەوانەی دەچنە ژوورەوە. 14ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە ماڵی بێوەژنەکان دەخۆن و بۆ خۆنمایشکردن نوێژ درێژ دەکەن ،بۆیە سزای گەورەتر وەردەگرن. 15ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕووەکان !چونکە دەریا و وشکانی دەسوڕێنەوە بۆ ئەوەی کەسێک موسڵمان بکرێت ،کاتێک دروست بوو ،دوو هێندە زیاتر لە خۆتان دەیکەنە منداڵی دۆزەخ. 16ئاخ بۆ ئێوە ،ئەی ڕێبەرە کوێرەکان کە دەڵێن :هەرکەسێک سوێند بە پەرستگا بخوات ،هیچ نییە .بەڵم هەرکەسێک سوێند بە زێڕی پەرستگا بخوات ،ئەوا قەرزدارە! 17ئێوە گەمژە و کوێرەکان ،چونکە ئاڵتون گەورەترە یان ئەو پەرستگایەی زێڕ پیرۆز دەکات؟ « 18هەرکەسێک سوێند بە قوربانگا بخوات ،هیچ نییە .بەڵم هەرکەسێک سوێند بەو بەخششەی لەسەرە ،تاوانبارە. 19ئێوە گەمژە و کوێرەکان ،چونکە ئایا گەورەترە ،بەخشش یان قوربانگا کە بەخششەکە پیرۆز دەکات؟ 20هەرکەسێک سوێند بە قوربانگاکە بخوات ،سوێند بەو قوربانگا و هەموو شتەکانی سەری دەخوات. 21هەرکەسێک سوێند بە پەرستگا بخوات ،سوێندی پێ دەخوات و بەو کەسەی تێیدا نیشتەجێیە. 22ئەوەی سوێند بە ئاسمان بخوات ،سوێند بە تەختی خودا و ئەو کەسەی لەسەری دانیشتووە. 23ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە دەهەمی نەعنا و ئەنیس و جیر دەدەن و بابەتە قورسەکانی یاسا و دادگاییکردن و میهرەبانی و باوەڕتان لبردووە. 24ئەی ڕێبەرە کوێرەکان ،کە کۆترێک دەکێشن و وشتر قووت دەدەن. 25ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە دەرەوەی جام و مەنجەڵەکە پاک دەکەنەوە ،بەڵم ناوەوە پڕن لە زەوتکردن و زیادەڕەوی. 26ئەی فەریسیی کوێر ،سەرەتا ئەوەی لە ناو جام و قاپەکەدایە پاک بکەرەوە ،بۆ ئەوەی دەرەوەش پاک بێت. 27ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە ئێوە وەک گۆڕی سپی کراو دەچن ،کە لە دەرەوە جوان دەردەکەون ،بەڵم لە ناوەوە پڕن لە ئێسکی مردوو و هەموو پیسییەک. 28بە هەمان شێوە ئێوەش لە دەرەوە بۆ مرۆڤەکان ڕاستودروست دەردەکەون ،بەڵم لە ناوەوەتان پڕن لە دووڕوویی و ناپاکی. 29ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە گۆڕی پێغەمبەران دروست دەکەن و گۆڕی ڕاستودروستەکان دەڕازێننەوە. 30بڵێ« :ئەگەر ئێمە لە سەردەمی باوباپیرانماندا بووین ،بەشداریمان لە خوێنی پێغەمبەراندا نەدەبوو». 31بۆیە ئێوە شایەتحاڵی خۆتان بن ،کە ئێوە نەوەی ئەو کەسانەن کە پێغەمبەرەکانیان کوشتووە. 32کەواتە پێوەرەکانی باوباپیرانتان پڕ بکەنەوە. 33ئەی مارەکان ،ئەی نەوەی مارەکان ،چۆن لە سزای دۆزەخ ڕزگارتان دەبێت؟ 34بۆیە پێغەمبەر و دانا و مامۆستایان بۆ دەنێرم ،هەندێکیان دەکوژن و لە خاچیان دەدەن .هەندێکیان لە کەنیسەکانتاندا شەقیان لێدەدەن و لە شارێکەوە بۆ شارێکی تر گۆشەگیریان دەکەن. 35بۆ ئەوەی هەموو ئەو خوێنە ڕاستودروستانەی بەسەر زەویدا ڕژاوە بەسەرتاندا بێت ،لە خوێنی هابیلی ڕاستودروستەوە تا خوێنی زەکەریای کوڕی باراکیا ،کە لە نێوان پەرستگا و قوربانگاکەدا کوشتتان. 36بەڕاستی پێتان دەڵێم :هەموو ئەمانە بەسەر ئەم نەوەیەدا دێن. 37ئەی ئۆرشەلیم ،ئۆرشەلیم ،تۆی پێغەمبەران دەکوژیت و بەردبارانی ئەوانەی بۆت دەنێرن ،چەند جار حەزم دەکرد منداڵەکانت کۆبکردەوە ،وەک چۆن مریشکێک مریشکەکانی لە ژێر باڵەکانیدا کۆدەکاتەوە ،بەڵم ئێوە نەتانویست! 38سەیرکە ،ماڵەکەت بە وێرانە بۆ ئێوە جێهێڵراوە. 39چونکە پێتان دەڵێم :لەمەودوا من نابینن ،تا بڵێن :پیرۆزە ئەو کەسەی بە ناوی یەزدانەوە دێت.
20
ماتیۆ
بەشی ٢٤ 1عیسا چووە دەرەوە و لە پەرستگاکە ڕۆیشت ،شاگردەکانی هاتنە لی بۆ ئەوەی بیناکانی پەرستگاکە پیشان بدەن. 2عیسا پێی گوتن « :هەموو ئەمانە نابینن؟ »بەڕاستی پێتان دەڵێم ،لێرە بەردێک لەسەر بەردێکی تر نامێنێتەوە و فڕێ نەدرێتە خوارەوە. 3کاتێک لەسەر چیای زەیتوون دانیشتبوو ،شاگردەکانی بە تەنیا هاتنە لی و گوتیان« :پێمان بڵێ ،ئەمانە کەی دەبن؟ »نیشانەی هاتنت و کۆتایی جیهان چی دەبێت؟ 4عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئاگاداربن کەس فریوتان نەدات». 5چونکە زۆر کەس بە ناوی منەوە دێن و دەڵێن« :من مەسیحم ».و زۆر کەس فریو دەدات. 6گوێتان لە شەڕ و دەنگۆی شەڕ دەبێت ،بزانن کە تووشی شڵەژان نەبن ،چونکە هەموو ئەمانە دەبێ ڕوو بدەن ،بەڵم هێشتا کۆتایی نەهاتووە. 7چونکە نەتەوەیەک لە دژی نەتەوەیەک هەڵدەوەشێتەوە و شانشینییەک لە بەرامبەر شانشینییەکدا ،برسێتی و تاعون و بوومەلەرزە لە هەموو شوێنێک ڕوودەدات. 8هەموو ئەمانە سەرەتای خەم و پەژارەن. 9ئینجا تەسلیمتان دەکەن بۆ ئازاردان و دەتانکوژن ،لەبەر ناوی من ڕقتان لە هەموو گەلن دەبێت. 10ئینجا زۆر کەس توڕە دەبن و خیانەت لە یەکتر دەکەن و ڕقیان لە یەکتر دەبێتەوە. 11زۆر پێغەمبەری درۆزن هەڵدەستن و زۆر کەس فریو دەدەن. 12لەبەر ئەوەی ناپاکی زۆر دەبێت ،خۆشەویستی زۆر کەس سارد دەبێتەوە. 13بەڵم ئەوەی تا کۆتایی بەرگە بگرێت ،ڕزگاری دەبێت. 14ئەم ئینجیلەی شانشینی لە هەموو جیهان بانگەشەی بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی شایەتحاڵی هەموو گەلن بێت .ئینجا کۆتایی دێت. 15جا کاتێک دەبینن ئەو وێرانکارییە قێزەونەی کە دانیال پێغەمبەر باسی دەکات ،لە شوێنی پیرۆز وەستاوە ،هەرکەسێک دەخوێنێتەوە با تێبگات. 16با ئەوانەی لە یەهودان بەرەو شاخەکان هەڵبێن. 17ئەوەی لەسەر ماڵەکەیە با نەچێتە خوارەوە بۆ ئەوەی هیچ شتێک لە ماڵەکەی دەربهێنێت. 18با ئەوەی لە کێڵگەدایە نەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی جلەکانی وەربگرێت. 19ئاخ بۆ ئەوانەی دووگیانن و ئەوانەی شیر دەدەن لەو ڕۆژانەدا! 20بەڵم دوعا بکەن کە هەڵتنتان لە زستان و لە ڕۆژی شەممەدا نەبێت. 21چونکە ئەو کاتە تەنگانەیەکی گەورە دەبێت کە لە سەرەتای جیهانەوە تا ئێستا نەبووە و هەرگیز نابێت. 22ئەگەر ئەو ڕۆژانە کورت نەکرێنەوە ،هیچ گۆشتێک ڕزگاری نابێت ،بەڵم لەبەر خاتری هەڵبژێردراوەکان ئەو ڕۆژانە کورت دەکرێنەوە. 23ئینجا ئەگەر کەسێک پێتان بڵێت« :ئەوە مەسیح یان لەوێیە ».باوەڕیان پێ نەکەن. 24چونکە مەسیحی درۆزن و پێغەمبەری درۆزن سەرهەڵدەدەن و نیشانە و سەرسوڕهێنەرە گەورەکان پیشان دەدەن .بەجۆرێک کە ئەگەر بتوانرا ،ئەوا هەڵبژێردراوەکان فریو دەدەن. 25سەیرکە ،پێشتر پێم وتوون. 26بۆیە ئەگەر پێتان بڵێن« :ئەوە لە بیاباندایە ».مەڕۆنە دەرەوە ،سەیرکە لە ژوورە نهێنییەکاندایە .باوەڕیان پێ نەکەن. 27چونکە وەک چۆن ڕەشەبا لە ڕۆژهەڵتەوە دێتە دەرەوە و تا ڕۆژئاوا دەدرەوشێتەوە .هاتنی کوڕی مرۆڤیش بەم شێوەیە دەبێت. 28چونکە لشەکە لە هەر شوێنێک بێت ،هەڵۆکان لەوێ کۆدەبنەوە. 29یەکسەر دوای تەنگانەی ئەو ڕۆژانە خۆر تاریک دەبێت و مانگ ڕووناکی ناداتەوە و ئەستێرەکان لە ئاسمانەوە دەکەونە خوارەوە و هێزەکانی ئاسمانەکان دەلەرزن. 30ئینجا نیشانەی کوڕی مرۆڤ لە ئاسمان دەردەکەوێت ،ئینجا هەموو هۆزەکانی سەر زەوی ماتەمینی دەگێڕن و کوڕی مرۆڤ دەبینن کە بە هێز و شکۆمەندییەکی گەورەوە لە هەورەکانی ئاسماندا دێت. 31فریشتەکانی بە دەنگێکی گەورەی شمشاڵەوە دەنێرێت و هەڵبژێردراوەکانی لە چوار باکەوە لە سەرێکەوە تا سەرەکەی تر کۆدەکەنەوە. 32ئێستا مەتەڵێک لەبارەی دار هەنجیرەوە فێربە .کاتێک لقەکەی هێشتا ناسکە و گەڵکانی لێدێت ،دەزانن هاوین نزیکە. 33بە هەمان شێوە ئێوەش کاتێک هەموو ئەمانە دەبینن ،بزانن کە نزیکە ،تەنانەت لە دەرگاکانیشەوە. 34بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەم نەوەیە تێناپەڕێت تا هەموو ئەمانە جێبەجێ دەبن. 35ئاسمان و زەوی تێدەپەڕن ،بەڵم قسەکانی من تێناپەڕن. 36بەڵم ئەو ڕۆژە و کاتژمێرە کەس نازانێت ،نە فریشتەکانی ئاسمان ،تەنها باوکم نەبێت. 37بەڵم وەک سەردەمی نوح ،هاتنی کوڕی مرۆڤیش بە هەمان شێوە دەبێت. 38چونکە وەک ڕۆژانی پێش لفاوەکە دەیانخوارد و دەیانخواردەوە ،هاوسەرگیریان دەکرد و هاوسەرگیریان دەکرد ،تا ئەو ڕۆژەی نوح چووە ناو کەشتییەکە. 39نەیانزانی تا لفاوەکە هات و هەموویانی برد .هاتنی کوڕی مرۆڤیش بەم شێوەیە دەبێت. 40ئینجا دوو کەس لە کێڵگەکەدا دەبن .یەکێکیان دەگیرێت و ئەوی دیکەیان بەجێدەهێڵرێت. 41دوو ژن لە میڵەکەدا وردکردن بن .یەکێکیان دەگیرێت و ئەوی دیکەیان بەجێدەهێڵرێت. 42جا ئاگاداربن ،چونکە نازانن پەروەردگارتان لە چ کاتژمێرێکدا دێت. 43بەڵم ئەمە بزانە ئەگەر خاوەن ماڵەکە بزانێت دزەکە لە چ کاتژمێرێکدا دێت ،چاودێری دەبوو و ڕێگەی نەدەدا ماڵەکەی بشکێنرێت. 21
ماتیۆ
44بۆیە ئێوەش ئامادەبن ،چونکە لە کاتژمێرێکدا کە پێتان وایە کوڕی مرۆڤ دێت. 45کەواتە کێیە خزمەتکارێکی دڵسۆز و ژیر ،کە گەورەکەی کردوویەتی بە فەرمانڕەوای ماڵەکەی و لە کاتی خۆیدا خواردنیان پێبدات؟ 46خۆشبەختە ئەو خزمەتکارەی کە ئاغاکەی دێت دەیبینێت کە وا دەکات. 47بەڕاستی پێتان دەڵێم ،دەیکاتە سەرکردەی هەموو سامانەکانی. 48بەڵم ئەگەر ئەو بەندە خراپە لە دڵی خۆیدا بڵێت« :گەورەم هاتنی دوادەخات». 49دەست دەکات بە لێدانی هاوبەندەکانی و لەگەڵ سەرخۆشەکان دەخۆن و دەخۆنەوە. 50ئاغای ئەو خزمەتکارە لە ڕۆژێکدا دێت کە چاوەڕێی نەکات و لە کاتژمێرێکدا کە ئاگاداری نەبێت. 51دەیبڕێت و بەشی خۆی لەگەڵ دووڕووەکان دادەنێت ،لەوێ گریان و ددان بڕین دەبێت. بەشی ٢٥ 1پاشان شانشینی ئاسمان بە دە کچێن دەشوێنرێت کە چراکانیان برد و چوونە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن لە زاوا. 2پێنج کەسیان دانا بوون و پێنجیان گەمژە بوون. 3گەمژە چراکانیان برد و ڕۆنیان لەگەڵ خۆیان نەبرد. 4بەڵم داناکان لەگەڵ چراکانیان ڕۆنیان لە قاپەکانیاندا برد. 5لە کاتێکدا زاوا دواکەوت ،هەموویان خەوتبوون و خەوتبوون. 6نیوەشەو هاوارێک هات« :ئەوەتا زاوا دێت .بچنە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن لێی». 7ئینجا هەموو ئەو کچانە هەستان و چراکانیان ڕیز کرد. 8گەمژە بە دانایان گوت« :لە ڕۆنەکەت پێمان بدە .چونکە چراکانمان کوژاوەتەوە. 9بەڵم داناکان وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :نا .نەک بەس نەبێت بۆ ئێمە و ئێوە ،بەڵکو بچنە لی ئەوانەی فرۆشیارن و بۆ خۆتان بکڕن. 10کاتێک دەچوون بۆ کڕین ،زاوا هات .ئەوانەی ئامادە بوون لەگەڵیدا چوونە ژوورەوە بۆ زەماوەندەکە ،دەرگاکەش داخرا. 11پاش ئەوە کچەکانی دیکەش هاتن و گوتیان« :پەروەردگار ،پەروەردگار ،بۆمان بکەرەوە». 12بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و گوتی« :بەڕاستی پێتان دەڵێم :ناتانناسم». 13جا ئاگاداربن ،چونکە نە ئەو ڕۆژە نازانن کە کوڕی مرۆڤ دێت. 14چونکە شانشینی ئاسمان وەک مرۆڤێک وایە کە دەچێتە وڵتێکی دوورەوە ،خزمەتکارەکانی بانگ کرد و سامانی خۆی ڕادەستی کردن. 15پێنج تەلەنتی بە یەکێکی تر بەخشی ،دوو تەڵێنتی بە کەسێکی دیکە و یەک تەڵێنتی بە کەسێکی دیکە .بۆ هەر پیاوێک بەپێی چەندین توانای خۆی؛ و یەکسەر گەشتەکەی گرتەبەر. 16ئینجا ئەو کەسەی پێنج تاڵنەکەی وەرگرتبوو ،چوو و بازرگانی بەوەوە کرد و پێنج تاڵنتی دیکەی بۆ دروستکردن. 17بە هەمان شێوە ئەوەی دوو کەسی وەرگرتبوو ،دوو کەسی دیکەی بەدەستهێنا. 18بەڵم ئەوەی یەکێکی وەرگرتبوو ،چوو و لە زەویدا هەڵکەند و پارەی گەورەکەی شاردەوە. 19دوای ماوەیەکی زۆر ئاغای ئەو خزمەتکارانە دێت و حسابیان بۆ دەکات. 20ئینجا ئەو کەسەی پێنج تاڵنتی وەرگرتبوو ،هات و پێنج تاڵنتی دیکەی هێنا و گوتی« :پەروەردگار ،تۆ پێنج تاڵنتت پێدام. 21ئاغای پێی گوت« :باشە ئەی خزمەتکاری باش و دڵسۆز ،تۆ لە چەند شتێکدا دڵسۆز بوویت ،من دەتکەم بە فەرمانڕەوای زۆر شت، بچۆرە ناو خۆشی گەورەکەتەوە». 22ئەو کەسەی دوو تەلەنت وەرگرتبوو ،هات و گوتی« :پەروەردگار ،تۆ دوو تەلەنتت پێدام. 23ئاغای پێی گوت« :باشە ئەی خزمەتکاری باش و دڵسۆز .تۆ لەسەر چەند شتێک دڵسۆز بوویت ،من دەتکەم بە فەرمانڕەوای زۆر شت، بچۆرە ناو خۆشی پەروەردگارتەوە. 24ئینجا ئەوەی یەک تاڵێنت وەرگرتبوو هات و گوتی« :پەروەردگار ،من زانیم کە تۆ پیاوێکی ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەقە و لە شوێنێک کۆی دەکەیتەوە. 25ترسام و چووم و بەهرەکەت لە زەویدا شاردەوە. 26ئاغاکەی وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەی خزمەتکاری خراپەکار و تەمبەڵی ،زانیت کە لە کوێ نەچێنم دروێنە دەکەم و لەو شوێنەش کۆی دەکەمەوە. 27بۆیە دەبوو پارەکەم بخەیتە دەست ئاڵوگۆڕکەران و دواتر لە هاتنمدا پارەی خۆمم لەگەڵ ڕیبا وەربگرم. 28کەواتە بەهرەکەی لێ وەربگرە و بیدە بەو کەسەی کە دە تەلەنت هەیە. 29چونکە هەرکەسێک کە هەیەتی دەبەخشرێت و زۆری دەبێت ،بەڵم ئەوەی نییە ،ئەوەی هەیەتی لێ دەسەندرێتەوە. 30بەندە بێ قازانجەکە فڕێ بدەنە ناو تاریکی دەرەوە ،لەوێ گریان و ددان بڕین دەبێت. 31کاتێک کوڕی مرۆڤ بە شکۆمەندی خۆی و هەموو فریشتە پیرۆزەکانی لەگەڵیدا دێت ،ئەوا لەسەر تەختی شکۆمەندی خۆی دادەنیشێت. 32هەموو گەلن لەبەردەمیدا کۆدەکرێنەوە ،وەک شوانێک مەڕەکانی لە بزنەکان جیا دەکاتەوە. 33مەڕەکان لە دەستی ڕاستی دادەنێت ،بزنەکان لە لی چەپی. 34ئینجا پاشا لەلی ڕاستی خۆی پێیان دەڵێت« :وەرن ،ئێوەی پیرۆزی باوکم ،ئەو شانشینییە بە میرات بگرن کە لە سەرەتای دروستبوونی جیهانەوە بۆتان ئامادەکراوە. 35چونکە من برسی بووم ،ئێوە خواردنتان پێدام ،تینوو بووم ،ئێوەش خواردنەوەتان پێدام ،بێگانە بووم و منتان وەرگرت. 36ڕووت بووم و جلتان لەبەر کردم ،نەخۆش بووم و سەردانتان کردم ،لە زیندان بووم و هاتنە لم. 22
ماتیۆ
37ئینجا ڕاستودروستەکان وەڵمی دەدەنەوە و دەڵێن« :پەروەردگار ،کەی تۆمان بینی کە برسی بوویت و خۆراکمان پێدایت؟ »یان تینوو و خواردنەوەی پێدایت؟ 38کەی تۆمان بە نامۆ بینی و وەرمانگرت؟ یان ڕووت و جل و بەرگت لەبەر کرد؟ 39یان کەی تۆمان بینی کە نەخۆش بوویت ،یان لە زینداندا بووین و هاتین بۆ لت؟ 40پاشا وەڵمیان دەداتەوە و پێیان دەڵێت« :بەڕاستی پێتان دەڵێم ،تا لەگەڵ یەکێک لەم برا بچووکانەتان کردوومە ،بۆ منتان کرد». 41ئینجا بە لی چەپیش دەڵێ« :ئەی نەفرەت لێکراو ،لێم بڕۆن بۆ ئاگری هەتاهەتایی کە بۆ شەیتان و فریشتەکانی ئامادە کراوە. 42چونکە من برسی بووم ،ئێوە خواردنتان پێ نەدام ،تینوو بووم و هیچ خواردنەوەیەکتان نەدام. 43من نامۆ بووم ،منتان نەگرتە ژوورەوە ،بە ڕووتی و جل و بەرگتان نەپۆشیم ،نەخۆش بووم و لە زیندان بووم ،سەردانتان نەکردم. 44ئینجا وەڵمی دەدەنەوە و دەڵێن« :پەروەردگار ،کەی تۆمان بینی برسی ،یان تینوو ،یان نامۆ ،یان ڕووت ،یان نەخۆش ،یان لە زیندان ،و خزمەتمان نەکردیت؟» 45ئینجا وەڵمیان دەداتەوە و دەڵێت« :بەڕاستی پێتان دەڵێم ،تا لەگەڵ یەکێک لەم بچووکانە نەتانکرد ،لەگەڵ من نەتانکرد». 46ئەمانە دەچنە سزای هەتاهەتایی ،بەڵم ڕاستودروستەکان دەچنە ژیانی هەتاهەتایی. بەشی ٢٦ 1کاتێک عیسا هەموو ئەم قسانەی تەواو کرد ،بە شاگردەکانی گوت: 2دەزانن کە دوای دوو ڕۆژ جەژنی پەسحە و کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێت بۆ ئەوەی لە خاچ بدرێت. 3پاشان سەرۆک کاهینەکان و یاساناسەکان و پیرەکانی گەل کۆبوونەوە بۆ کۆشکی سەرۆک کاهینەکە کە ناوی قەیفا بوو. 4ڕاوێژیان کرد تا عیسا بە فێڵبازی بگرن و بیکوژن. 5بەڵم ئەوان گوتیان« :نەک لە ڕۆژی جەژندا ،نەک ئاژاوە لە نێو خەڵکدا دروست ببێت». 6کاتێک عیسا لە بەیتانیای ماڵی شیمۆنی پەتا بوو. 7ژنێک هاتە لی کە سندوقێکی ئەلباستەری لە مەڵهەمێکی زۆر بەنرخی پێبوو و لە کاتی دانیشتنی نانخواردنەکەدا ڕژایە سەر سەری. 8بەڵم کاتێک شاگردەکانی ئەوەیان بینی ،تووڕە بوون و گوتیان« :ئەمە بەفیڕۆدان بۆ چ مەبەستێکە؟» 9ڕەنگە ئەم مەڵهەمە بە زۆر بفرۆشرایە و بدرێت بە هەژاران. 10کاتێک عیسا تێگەیشت ،پێی گوتن « :بۆچی ژنەکە تووشی شڵەژان دەکەن؟ »چونکە ئەو کارێکی باشی بەسەرمدا کردووە. 11چونکە هەمیشە هەژارەکانتان لەگەڵدایە .بەڵم من هەمیشە نەتانکردووە». 12چونکە ئەو مەڵهەمەی بەسەر جەستەمدا ڕشت ،بۆ ناشتنی منی کرد. 13بەڕاستی پێتان دەڵێم ،لە هەر شوێنێک ئەم ئینجیلە لە هەموو جیهاندا بانگەشەی بۆ بکرێت ،ئەوەش دەگێڕدرێتەوە کە ئەم ژنە کردوویەتی بۆ یادکردنەوەی. 14ئینجا یەکێک لە دوانزە کەسەکە بە ناوی یەهودا ئەسقەریۆت ،چووە لی سەرۆک کاهینەکان. 15پێی گوتن« :چیم پێدەدەن و منیش بیدەم بە ئێوە؟ »ئینجا پەیمانیان لەگەڵدا بەست بە سی پارچە زیو. 16لەو کاتەوە بەدوای دەرفەتدا دەگەڕا بۆ ئەوەی خیانەتی لێبکات. 17لە یەکەم ڕۆژی جەژنی نانە بێ خەمیرەکاندا شاگردەکان هاتنە لی عیسا و پێیان گوت« :لە کوێ دەتەوێت جەژنی پەسحت بۆ ئامادە بکەین؟» 18ئینجا گوتی « :بڕۆ ناو شار بۆ لی پیاوێکی لەو جۆرە و پێی بڵێ« :مامۆستا دەفەرموێت :کاتی من نزیکە .لە ماڵەکەتدا جەژنی پەسح لەگەڵ شاگردەکانم دەگێڕم. 19شاگردەکانیش وەک عیسا دیارییان کردبوو ،کردیان .جەژنی پەسحیان ئامادە کرد. 20کاتێک ئێوارە هات ،لەگەڵ دوانزە کەسەکەدا دانیشت. 21کاتێک نانیان دەخوارد ،گوتی « :بەڕاستی پێتان دەڵێم یەکێک لە ئێوە خیانەتم لێدەکات». 22ئەوان زۆر خەمبار بوون ،هەریەکەیان دەستیان کرد بە گوتنی« :پەروەردگار ،ئایا منم؟» 23ئینجا وەڵمی دایەوە و گوتی « :ئەو کەسەی دەستی لە قاپەکەدا لەگەڵمدا نوقم بکات ،ئەوە خیانەتم لێدەکات». 24کوڕی مرۆڤ وەک ئەوەی لەسەری نووسراوە دەڕوات ،بەڵم ئاخ بۆ ئەو پیاوەی کە بەهۆیەوە کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێت !ئەگەر لەدایک نەبووایە بۆ ئەو پیاوە باش بوو. 25یەهودا کە خیانەتی لێکرد ،وەڵمی دایەوە و گوتی« :مامۆستا ،ئایا منم؟ »پێی گوت « :تۆ وتت». 26کاتێک نانیان دەخوارد ،عیسا نانی وەرگرت و بەرەکەتی خستە سەری و شکاندی و دای بە شاگردەکانی و گوتی « :وەرگرن و بخۆن . ئەمە جەستەی منە. 27ئینجا جامەکەی برد و سوپاسی کرد و پێی وتن « :هەمووتان لێی بخۆنەوە. 28چونکە ئەمە خوێنی پەیمانی نوێی منە کە بۆ زۆر کەس دەڕژێت بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکان. 29بەڵم پێتان دەڵێم :لەمەودوا لەم بەرهەمە ترێیە ناخۆمەوە ،تا ئەو ڕۆژەی کە لەگەڵتان لە شانشینی باوکمدا تازە دەیخۆمەوە. 30کاتێک سروودێکیان وت ،چوونە دەرەوە بۆ چیای زەیتوون. 31ئینجا عیسا پێی گوتن « :ئەمشەو هەمووتان بەهۆی منەوە توڕە دەبن ،چونکە نووسراوە :شوانەکە دەکوژم و مەڕەکانی مەڕەکان پەرش و بڵو دەبنەوە». 32بەڵم دوای هەستانەوەم ،پێش ئێوە دەچمە جەلیل. 33پەترۆس وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەگەر هەموو مرۆڤەکان بەهۆی تۆوە تووڕە بن ،بەڵم من هەرگیز توڕە نابم». 23
ماتیۆ
34عیسا پێی گوت « :بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئەمشەو پێش ئەوەی کەروێشک بکوژێت ،سێ جار ئینکاریم دەکەیت». 35پەترۆس پێی گوت« :ئەگەر لەگەڵت بمرم ،بەڵم ئینکاریت ناکەم ».هەموو شاگردەکانیش بە هەمان شێوە گوتیان. 36ئینجا عیسا لەگەڵیان هاتە شوێنێک بە ناوی گێتسمانی و بە شاگردەکانی گوت « :ئێوە لێرە دابنیشن ،تا من دەچم و نوێژ دەکەم». 37ئینجا پەترۆس و دوو کوڕەکەی زێبدی لەگەڵ خۆی برد و دەستی کرد بە خەمباری و زۆر قورس. 38ئینجا پێی گوتن « :ڕۆحم تا مردن زۆر خەمبارە ،لێرە بمێننەوە و لەگەڵم ئاگادار بن». 39کەمێک زیاتر ڕۆیشت و بە ڕووخساری خۆی کەوتە خوارەوە و دوعای کرد و گوتی« :باوکم ،ئەگەر دەکرێت ،با ئەم جامە لێم تێپەڕێت ،بەڵم نەک وەک ئەوەی من دەمەوێت ،بەڵکو وەک ئەوەی تۆ دەتەوێت». 40هاتە لی شاگردەکانی و بینییان کە خەوتوون و بە پەترۆسی گوت « :چی ،نەتانتوانی یەک کاتژمێر لەگەڵمدا ئاگادار بن؟» 41ئاگاداربن و دوعا بکەن ،بۆ ئەوەی نەچنە ناو تاقیکردنەوە ،ڕۆح ئامادەیە ،بەڵم جەستە لوازە. 42جارێکی دیکە ڕۆیشت و دوعای کرد و گوتی« :باوکەم ،ئەگەر ئەم جامە لە من نەمێنێت ،مەگەر بیخۆمەوە ،ویستی تۆ جێبەجێ بێت». 43هات و دیسان بینیەوە خەوتوون ،چونکە چاوەکانیان قورس بوو. 44ئینجا جێیان هێشت و ڕۆیشتەوە و بۆ جاری سێیەم نوێژی کرد و هەمان قسەی کرد. 45ئینجا هاتە لی شاگردەکانی و پێی گوتن « :ئێستا بخەون و پشوو بدەن. 46هەستە با بڕۆین ،ئەو کەسە نزیکە کە خیانەتم لێدەکات. 47کە هێشتا قسەی دەکرد ،سەیرکە یەهودا ،یەکێک لە دوانزە کەسەکە هات و جەماوەرێکی زۆر بە شمشێر و دارەوە لەگەڵ سەرۆک کاهینەکان و پیرەکانی گەل. 48ئەو کەسەی خیانەتی لێکرد ،نیشانەیەکی پێداون و گوتی« :هەرکەسێک ماچی بکەم ،ئەوە ئەو کەسەیە ،بە توندی بیگرن». 49یەکسەر هاتە لی عیسا و گوتی« :سڵو ،مامۆستا !و ماچی کرد. 50عیسا پێی گوت « :هاوڕێ ،بۆچی هاتوویت؟ ئینجا هاتن و دەستیان خستە سەر عیسا و گرتیان. 51یەکێک لەوانەی لەگەڵ عیسادا بوو دەستی درێژ کرد و شمشێرەکەی دەرهێنا و خزمەتکارێکی سەرۆک کاهینەکەی لێدا و گوێی لێدا. 52ئینجا عیسا پێی گوت « :شمشێرەکەت بخەرە شوێنی خۆی ،چونکە هەموو ئەوانەی شمشێر دەگرن بە شمشێر لەناو دەچن». 53ئایا پێت وایە ئێستا ناتوانم لە باوکم بپاڕێمەوە و ئەویش لە دوانزە لەشکری فریشتە زیاترم پێدەدات؟ 54بەڵم چۆن کتێبە پیرۆزەکان جێبەجێ دەبن کە دەبێ بەم شێوەیە بێت؟ 55هەر لەو کاتەدا عیسا بە خەڵکەکەی گوت « :ئایا بە شمشێر و دارەوە هاتوونەتە دەرەوە بۆ ئەوەی بمگرن؟ »من ڕۆژانە لە پەرستگا لەگەڵتان دادەنیشتم و فێرکردنم دەکرد ،ئێوە دەستتان بەسەرمدا نەگرت. 56بەڵم هەموو ئەمانە بۆ ئەوەی کتێبی پیرۆزی پێغەمبەران جێبەجێ بکرێن .ئینجا هەموو شاگردەکانی جێیان هێشت و هەڵهاتن. 57ئەوانەی دەستیان بەسەر عیسادا گرتبوو ،بردیان بۆ لی قەیفای سەرۆک کاهین ،لەوێ مامۆستایان و پیرەکان کۆبوونەوە. 58بەڵم پەترۆس لە دوورەوە بەدوایدا ڕۆیشت بۆ کۆشکی سەرۆک کاهین و چووە ژوورەوە و لەگەڵ خزمەتکارەکان دانیشت ،تا کۆتاییەکەی ببینێت. 59سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان و هەموو ئەنجومەنەکە بەدوای شایەتحاڵی درۆدا دەگەڕان دژی عیسا و بیکوژن. 60بەڵم هیچیان نەدۆزیەوە ،هەرچەندە شایەتحاڵی درۆزن زۆر هاتبوون ،بەڵم هیچیان نەدۆزیەوە .لە کۆتاییدا دوو شایەتحاڵی درۆینە هاتن، 61گوتی« :ئەم پیاوە وتی« :دەتوانم پەرستگای خودا وێران بکەم و لە ماوەی سێ ڕۆژدا دروستی بکەم». 62سەرۆک کاهینەکە هەستا و پێی گوت« :هیچ وەڵم نادەیتەوە؟ »چییە کە ئەمانە شایەتحاڵی تۆ دەدەن؟ 63بەڵم عیسا بێدەنگ بوو .سەرۆک کاهینەکەش وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :بە خودای زیندوو سوێندت پێدەدەم پێمان بڵێیت ئایا تۆ مەسیحی کوڕی خودایت؟» 64عیسا پێی گوت « :تۆ وتت :بەڵم پێت دەڵێم :لەمەودوا کوڕی مرۆڤ دەبینن کە لە دەستی ڕاستی دەسەڵتدا دانیشتووە و بە هەوری ئاسمانەوە دێت». 65پاشان سەرۆک کاهین جلەکانی دڕاند و گوتی« :کوفری کردووە .چی زیاتر پێویستمان بە شایەتحاڵ هەیە؟ سەیرکە ،ئێستا گوێتان لە کوفرەکانی بوو. 66ئێوە چی دەڵێن؟ وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :ئەو تاوانبارە بە مردن». 67ئینجا تفیان لە دەموچاوی کرد و شەقیان لێدا .و هەندێکی تریش بە کفنی دەستیان لێیان دا، 68گوتی« :ئەی مەسیح ،پێشبینیمان بۆ بکە ،کێیە کە لێت دا؟» 69پەترۆس لە دەرەوە لە کۆشک دانیشتبوو ،کچێک هاتە لی و گوتی« :تۆش لەگەڵ عیسای جەلیل بوویت». 70بەڵم لەبەردەم هەموویان ئینکاری کرد و گوتی« :نازانم تۆ چی دەڵێیت». 71کاتێک چووە دەرەوە بۆ پەنجەرە ،خزمەتکارێکی دیکە بینی و بە ئەوانەی لەوێ بوون گوت« :ئەم پیاوەش لەگەڵ عیسای ناسری بوو». 72دیسانەوە بە سوێندەوە ئینکاری کرد« :من پیاوەکە ناناسم». 73دوای ماوەیەک ئەوانەی لەوێ وەستابوون هاتنە لی و بە پەترۆسیان گوت« :بەڕاستی تۆش یەکێکیت لەوانە .چونکە قسەکانت خەفەتت دەکەن». 74ئینجا دەستی کرد بە جنێودان و سوێندخواردن و گوتی« :من ئەو پیاوە ناناسم ».وە یەکسەر تیمی کەرەکان. 75پەترۆس قسەی عیسای بیرکەوتەوە کە پێی فەرموو« :پێش ئەوەی کەروێشکەکە بکوژێت ،سێ جار ئینکاری من دەکەیت ».ئینجا چووە دەرەوە و بە تاڵیی گریاوە.
24
ماتیۆ
بەشی ٢٧ 1کە بەیانی هات ،هەموو سەرۆک کاهینەکان و پیرەکانی گەل ئامۆژگارییان کرد لە دژی عیسا بۆ کوشتنی. 2کاتێک بەستیانەوە و بردیان و ڕادەستی پۆنتیۆس پیلتۆسی حاکمیان کرد. 3یەهودا کە خیانەتی لێکردبوو ،کاتێک بینی کە سزا دراوە ،پەشیمان بووەوە و سی پارچە زیوەکەی هێنایەوە بۆ سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان. 4گوتی« :من گوناهم کردووە ،چونکە خیانەتم لە خوێنی بێتاوان کردووە ».گوتیان« :ئەوە بۆ ئێمە چییە؟ »تۆ بۆ ئەوە ببینە. 5پارچە زیوەکانی لە پەرستگاکە فڕێدا و ڕۆیشت و ڕۆیشت و خۆی هەڵواسی. 6سەرۆک کاهینەکان پارچە زیوەکانیان برد و گوتیان« :حەڵڵ نییە بیانخەینە خەزێنە ،چونکە نرخی خوێنە». 7ڕاوێژیان کرد و کێڵگەی کوزەچییان لەگەڵ خۆیان کڕی بۆ ئەوەی بێگانەیان تێدا بنێژن. 8بۆیە تا ئەمڕۆ ئەو کێڵگەیە ناوی لێنرا :کێڵگەی خوێن». 9ئینجا ئەو شتانە هاتەدی کە لەلیەن یەرمی پێغەمبەرەوە گوترا« :ئەو سی پارچە زیویان برد ،کە نرخی ئەو کەسە بەنرخ بوو ،کە ئەوان لە نەوەی ئیسرائیل بەهایان بۆ دانا. 10هەروەک چۆن یەزدان دیاریی کردبووم ،بۆ کێڵگەی کوزەچی بەخشی. 11عیسا لەبەردەم حاکم وەستا ،حاکم لێی پرسی« :تۆ پاشای جولەکەکانیت؟ »عیسا پێی گوت « :تۆ دەڵێیت». 12کاتێک سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان تۆمەتباریان کرد ،هیچ وەڵمێکی نەدایەوە. 13ئینجا پیلتۆس پێی گوت« :ئایا نابیستیت کە چەند قسەیەک لە دژی تۆ دەڵێن؟» 14ئەویش وەڵمی دایەوە کە هەرگیز یەک قسەی نەکرد .بەجۆرێک کە پارێزگار زۆر سەرسام بوو. 15لە ئاهەنگەکەدا حاکم خووی هەبوو دیلێک بۆ خەڵک ئازاد بکات ،کە ئەوان بیانەوێت. 16ئەو کاتە دیلێکی دیاریان هەبوو بە ناوی بارباس. 17کاتێک کۆبوونەوە ،پیلتۆس پێی گوتن« :دەتەوێت کێتان بۆ ئازاد بکەم؟ »بارباس ،یان عیسا کە پێی دەوترێت مەسیح؟ 18چونکە دەیزانی لەبەر ئیرەیی ڕزگاریان کردووە. 19کاتێک لەسەر کورسی دادوەری دانیشت ،ژنەکەی نارد بۆی و گوتی« :هیچ پەیوەندییەکت بەو پیاوە دادپەروەرەوە نییە ،چونکە ئەمڕۆ لە خەودا بەهۆی ئەوەوە ئازاری زۆرم کەوتووە». 20بەڵم سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان خەڵکەکەیان ڕازی کرد کە داوای لە بارباس بکەن و عیسا لەناو ببەن. 21حاکم وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :ئەتەوێت کام لەم دووانەتان بۆ ئازاد بکەم؟ »گوتیان« :بەرباس». 22پیلتۆس پێی گوتن« :ئەوا چی لەگەڵ عیسا کە پێی دەوترێت مەسیح بکەم؟ »هەموویان پێی دەڵێن« :با لە خاچ بدرێت». 23حاکم گوتی« :بۆچی ،چ خراپەیەکی کردووە؟ بەڵم ئەوان زیاتر هاواریان کرد و گوتیان« :با لە خاچ بدرێت». 24کاتێک پیلتۆس بینی کە ناتوانێت هیچ شتێک سەربکەوێت ،بەڵکو ئاژاوە دروست بووە ،ئاوی وەرگرت و دەستەکانی لەبەردەم خەڵکەکەدا شۆرد و گوتی« :من لە خوێنی ئەم کەسە دادپەروەرە بێتاوانم. 25ئینجا وەڵمی هەموو گەلیان دایەوە و گوتیان« :خوێنی ئەو لەسەر ئێمە و منداڵەکانمان بێت». 26ئینجا بارباسی ئازاد کرد بۆیان ،کاتێک عیسای بە شەق لێدا و ڕادەستی کرد بۆ ئەوەی لە خاچ بدرێت. 27ئینجا سەربازەکانی حاکم عیسایان بردە ناو هۆڵی گشتی و هەموو دەستە سەربازەکانیان بۆ کۆکردەوە. 28ئینجا جلەکانیان لەبەر کرد و جلێکی سووری لەبەر کرد. 29کاتێک تاجێکی دڕکیان لێدا ،لەسەر سەری دانا و چەقۆیەکیان لە دەستی ڕاستیدا ،ئەژنۆیان لەبەردەمیدا کڕنۆش برد و گاڵتەیان پێکرد و گوتیان« :سڵو ،پاشای جولەکەکان»! 30تفیان لێکرد و کانیەکەیان برد و لێیان دا. 31دوای ئەوەی گاڵتەیان پێکرد ،جلەکەیان لێ داکەند و جل و بەرگی خۆیان لەبەر کرد و بردیان بۆ ئەوەی لە خاچ بدەن. 32کاتێک هاتنە دەرەوە ،پیاوێکی خەڵکی کورینیان دۆزیەوە کە ناوی شیمۆن بوو ،ناچاریان کرد خاچەکەی هەڵبگرێت. 33کاتێک گەیشتنە شوێنێک بە ناوی گۆلگۆتا ،واتە شوێنی کەلسەر. 34سرکەی تێکەڵوی زراویان پێدا بۆ خواردنەوە ،کاتێک تامی کرد ،نەیویست بیخواتەوە. 35ئینجا لە خاچیان دا و جلەکانی دابەش کرد و تیروپشکیان کرد ،بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بێت کە پێغەمبەر فەرموویەتی'' :جلەکانمیان لە نێوانیاندا دابەش کرد و لەسەر جلەکانم تیروپشکیان کرد». 36دانیشتن لەوێ چاودێرییان دەکرد. 37تۆمەتەکەی لەسەر سەری دانا کە نووسرابوو« :ئەمە عیسا پاشای جولەکەکانە». 38دوو دز لەگەڵیدا لە خاچ دراون ،یەکێکیان لەلی ڕاست و یەکێکی دیکەشیان لەلی چەپ. 39ئەوانەی تێپەڕبوون سەریان دەجووڵند و جنێویان پێدەدا. 40گوتی« :ئەی پەرستگاکە وێران دەکەیت و لە ماوەی سێ ڕۆژدا دروستی دەکەیت ،خۆت ڕزگار بکە ».ئەگەر تۆ کوڕی خودایت ،لە خاچ دابەزە. 41بە هەمان شێوە سەرۆک کاهینەکان لەگەڵ مامۆستایان و پیرەکان گاڵتەیان پێی دەکرد. 42ئەوانی دیکەی ڕزگار کرد .خۆی ناتوانێت ڕزگاری بکات .ئەگەر پاشای ئیسرائیل بێت ،با ئێستا لە خاچەکە دابەزێت ،ئێمەش باوەڕمان پێی دەبێت. 43پشتی بە خودا بەست .ئەگەر بیەوێت با ئێستا ڕزگاری بکات ،چونکە فەرموویەتی« :من کوڕی خودام». 44دزەکانیش کە لەگەڵیدا لە خاچ دراون ،هەمان شتیان لە ددانەکانیدا فڕێدا. 25
ماتیۆ
45لە کاتژمێری شەشەمەوە تا کاتژمێری نۆیەم تاریکی بەسەر هەموو خاکەکەدا بوو. 46نزیکەی کاتژمێر نۆیەم عیسا بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات و گوتی « :ئەلی ،ئەلی ،لما سەباختانی؟ »واتە :خودای من ،خودای من، بۆچی وازت لێهێنام؟ 47هەندێک لەوانەی لەوێ وەستابوون کاتێک بیستیان گوتیان« :ئەم پیاوە بانگی ئیلیا دەکات». 48یەکسەر یەکێکیان ڕایکرد و ئیسفەنجێکی وەرگرت و پڕی کرد لە سرکە و خستیە سەر کانییەک و پێیدا بیخواتەوە. 49ئەوانی دیکە گوتیان« :با بزانین ئایا ئیلیا دێت بۆ ڕزگارکردنی؟» 50عیسا جارێکی تر بە دەنگێکی بەرز هاوارێکی کرد و جنۆکەکەی دایە دەست. 51سەیرکە ،پەردەی پەرستگاکە لە سەرەوە تا خوارەوە دوو بەش بوو .زەوی لەرزین و بەردەکان دڕان؛ 52گۆڕەکان کرانەوە .زۆرێک لە تەرمی پیرۆزەکان کە خەوتبوون هەستان. 53دوای زیندووبوونەوەی لە گۆڕەکان هاتە دەرەوە و چووە شارە پیرۆزەکە و بۆ زۆر کەس دەرکەوت. 54کاتێک سەرۆک سەدەکە و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون و چاویان لە عیسا بوو ،بوومەلەرزە و ئەو شتانەی کە ڕوویان دا بینی ،زۆر ترسان و گوتیان« :بەڕاستی ئەمە کوڕی خودا بوو». 55ژنێکی زۆر لەوێ لە دوورەوە سەیری عیسایان دەکرد کە لە جەلیلەوە بەدوای عیسادا دەڕۆیشتن و خزمەتیان دەکرد. 56لەنێویاندا مەریەمی مەجدەلی و مەریەمی دایکی یاقوب و یۆسێ و دایکی منداڵەکانی زێبدە. 57کاتێک ئێوارە هات ،پیاوێکی دەوڵەمەند لە ئاریماتای هات بە ناوی یوسف ،خۆی شاگردی عیسا بوو. 58چووە لی پیلتۆس و داوای تەرمی عیسای کرد .پاشان پیلتۆس فەرمانی دا تەرمەکە ڕزگار بکرێت. 59کاتێک یوسف تەرمەکەی برد و بە پەڕۆیەکی کەتانی پاکی پێچایەوە. 60لە گۆڕە نوێیەکەی خۆیدا دانا ،کە لە بەردەکەدا هەڵیکوتابوو ،بەردێکی گەورەی بردە بەر دەرگای گۆڕەکە و ڕۆیشت. 61مەریەمی مەجدەلی و مەریەمەکەی دیکەش لە بەرامبەر گۆڕەکە دانیشتبوون. 62ڕۆژی دواتر ،کە دوای ڕۆژی ئامادەکارییەکان ،سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان کۆبوونەوە بۆ لی پیلتۆس. 63گوتی« :کاکە ،بیرمان دێتەوە کە ئەو فێڵبازە لە ژیاندا وتی« :دوای سێ ڕۆژ هەستمەوە». 64بۆیە فەرمان بدە تا ڕۆژی سێیەم گۆڕەکە دڵنیا بکرێتەوە ،نەک شاگردەکانی بە شەو بێنە و بیدزن و بە گەل بڵێن« :لە مردووەکان زیندوو بووەتەوە ،بۆیە دوا هەڵە لە هەڵەی یەکەم خراپتر دەبێت». 65پیلتۆس پێی گوتن« :چاودێریتان هەیە ،بڕۆن و تا دەتوانن دڵنیابن». 66ئینجا چوون و گۆڕەکەیان پشتڕاستکردەوە و بەردەکەیان مۆر کرد و چاودێرێکیان دانا. بەشی ٢٨ 1لە کۆتایی شەممەدا ،کاتێک بەرەو یەکەم ڕۆژی هەفتە دەستی پێکرد ،مەریەمی مەجدەلی و مەریەمەکەی تر هاتنە سەر گۆڕەکە. 2بوومەلەرزەیەکی گەورە ڕوویدا ،چونکە فریشتەی یەزدان لە ئاسمانەوە دابەزی و هات و بەردەکەی لە دەرگاکە وەرگێڕا و لەسەری دانیشت. 3ڕووخساری وەک ڕەشەبا بوو ،جلەکانی وەک بەفر سپی بوو. 4لە ترسی ئەو پاسەوانەکان لەرزین و وەک مردوو بوون. 5فریشتەکەش وەڵمی ژنەکانی دایەوە« :مەترسن ،چونکە دەزانم بەدوای عیسادا دەگەڕێن کە لە خاچ دراوە». 6لێرە نییە ،چونکە وەک خۆی فەرموویەتی ،هەستاوەتەوە .وەرە ئەو شوێنە ببینە کە یەزدان لێی کەوتووە. 7خێرا بڕۆ و بە شاگردەکانی بڵێ کە لە مردن زیندوو بووەتەوە .ئینجا پێش ئێوە دەڕوات بۆ جەلیل .لەوێ دەیبینن ،سەیرکە من پێم وتوون». 8بە ترس و خۆشییەکی زۆرەوە بە خێرایی لە گۆڕەکە ڕۆیشتن .و ڕایکرد بۆ ئەوەی شاگردەکانی بگەیەنێت. 9کاتێک دەچوون بۆ ئەوەی بە شاگردەکانی بڵێن ،عیسا چاویان پێی کەوت و گوتی « :سڵو »!هاتن و پێیەکانی گرت و پەرستن. 10ئینجا عیسا پێی گوتن « :مەترسن ،بڕۆن بە براکانم بڵێن دەچنە جەلیل و لەوێ دەمبینن». 11کاتێک دەڕۆیشتن ،هەندێک لە پاسەوانەکان هاتنە ناو شارەکە و هەموو ئەو شتانەی کە ڕوویان دا بە سەرۆک کاهینەکانیان ڕاگەیاند. 12کاتێک لەگەڵ پیرەکان کۆبوونەوە و ئامۆژگارییان کرد ،پارەیەکی زۆریان بە سەربازەکان دا. 13گوتیان« :بڵێن شاگردەکانی شەو هاتن و دزییان لێ برد لە کاتێکدا ئێمە خەوتبووین». 14ئەگەر ئەمە بە گوێی حاکمدا هات ،ئێمە ڕازی دەکەین و دڵنیاتان دەکەینەوە. 15پارەکەیان برد و وەک ئەوەی فێرکرابوون کردیان ،تا ئەمڕۆش ئەم قسەیە لەنێو جولەکەکاندا دەوترێتەوە. 16ئینجا یازدە شاگردەکە چوونە جەلیل ،بۆ شاخێک کە عیسا بۆی دیاری کردبوو. 17کاتێک بینییان پەرستیان ،بەڵم هەندێک گومانیان هەبوو. 18عیسا هات و پێی گوتن « :هەموو دەسەڵتێک لە ئاسمان و زەویدا پێم دراوە». 19جا بڕۆن و هەموو گەلن فێر بکەن و بە ناوی باوک و کوڕ و ڕۆحی پیرۆز مەعموودیان بکەن. 20فێری هەموو شتێک بکەن کە فەرمانم پێکردوون ،تا کۆتایی جیهان هەمیشە لەگەڵتانم .ئامین.
26
ئینجیلی مارک بەشی یەکەم 1سەرەتای ئینجیلی عیسا مەسیحی کوڕی خودایە. 2وەک لە پێغەمبەراندا نووسراوە« :ئەوەتا پێغەمبەرەکەم دەنێرم بۆ پێش چاوت ،ڕێگاکەت بۆ ئامادە دەکات». 3دەنگی کەسێک لە بیابان هاوار دەکات« :ڕێگای یەزدان ئامادە بکەن ،ڕێگاکانی ڕاست بکەنەوە». 4یۆحەنا لە بیابان مەعمودی دەدا و بانگەشەی مەعمودی تەوبەی دەکرد بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکان. 5هەموو خاکی یەهودا و ئۆرشەلیم چوونە دەرەوە بۆ لی و هەموویان لە ڕووباری ئوردن لەلیەن ئەوەوە مەعمودیەتیان پێدرا و دانیان بە گوناهەکانیاندا نا. 6یۆحەنا مووی وشتری لەبەردا بوو و پشتێنێکی پێستی لە کەمەرەکەیدا بوو .و جرج و هەنگوینی کێوی دەخوارد؛ 7بانگەشەی کرد و گوتی« :دوام کەسێک لە من بەهێزتر دێت ،شایەنی ئەوە نیم کە چەقۆی پێڵوەکانی بچەمێنمەوە و بیکەمەوە». 8بەڕاستی من بە ئاو مەعموودتانم پێدا ،بەڵم ئەو بە ڕۆحی پیرۆز مەعمودیەتتان پێدەدات. 9لەو ڕۆژانەدا عیسا لە ناسرەتی جەلیلەوە هات و لە ئوردن لەلیەن یۆحەنا مەعمودی وەرگرت. 10یەکسەر لە ئاوەکە هاتە دەرەوە و بینی ئاسمانەکان کرانەوە و ڕۆح وەک کۆترێک بەسەریدا دادەبەزێت. 11دەنگێک لە ئاسمانەوە هات و گوتی« :تۆ کوڕی خۆشەویستمیت ،کە من لێت ڕازیم». 12یەکسەر ڕۆح دەیباتە بیابان. 13چل ڕۆژ لەوێ لە بیابان بوو و لەلیەن شەیتانەوە تاقیکرایەوە .لەگەڵ دڕندە کێوییەکان بوو؛ فریشتەکانیش خزمەتیان دەکرد. 14دوای ئەوەی یۆحەنا خرایە زیندانەوە ،عیسا هاتە جەلیل و ئینجیلی شانشینی خودای بانگەشەی دەکرد. 15گوتی « :کاتەکە تەواو بووە و شانشینی خودا نزیک بووەتەوە ،تۆبە بکەن و باوەڕ بە ئینجیل بکەن». 16کاتێک بەلی دەریای جەلیلدا دەڕۆیشت ،شیمۆن و ئەندرۆی برای بینی کە تۆڕێکیان دەخستە ناو دەریاکە ،چونکە ماسیگر بوون. 17عیسا پێی گوتن « :بەدوامدا بێن و دەتانکەم بە ماسیگری مرۆڤ». 18یەکسەر تۆڕەکانیان جێهێشت و بەدوایدا ڕۆیشتن. 19کاتێک کەمێک لەوێ ڕۆیشت ،یاقوب کوڕی زێبدی و یۆحەنای براکەی بینی کە ئەوانیش لە کەشتییەکەدا بوون و تۆڕەکانیان چاک دەکرد. 20یەکسەر بانگی کردن ،زێبدی باوکیان لەگەڵ خزمەتکارە بەکرێگیراوەکاندا لەناو کەشتییەکەدا بەجێهێشت و بەدوایدا ڕۆیشتن. 21ئینجا چوونە قەفرناحوم .لە ڕۆژی شەممەدا یەکسەر چووە ناو کەنیسەکە و فێری کرد. 22ئەوانیش لە فێرکارییەکانی سەرسام بوون ،چونکە وەک دەسەڵتدارێک فێری دەکردن نەک وەک مامۆستایان. 23لە کەنیسەکەیان پیاوێک هەبوو کە ڕۆحی پیسی هەبوو .و هاوارێکی کرد: 24گوتی« :با وازمان لێ بێنین .ئەی عیسای ناسری ،ئێمە چیمان لەگەڵ تۆدا هەیە؟ ئایا تۆ هاتوویت بۆ ئەوەی لەناومان ببەیت؟ من دەتناسم تۆ کێیت ،پیرۆزی خودا. 25عیسا سەرزەنشتی کرد و گوتی « :بێدەنگ بە و لێی دەربچن». 26کاتێک ڕۆحی ناپاک دڕاند و بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات ،لێی دەرچوو. 27هەموویان سەریان سوڕما و لە نێوانیاندا پرسیاریان کرد« :ئەمە چییە؟ ئەمە چ عەقیدەی نوێیە؟ چونکە بە دەسەڵت فەرمان بە ڕۆحە ناپاکەکان دەکات و ئەوانیش گوێڕایەڵی دەکەن». 28یەکسەر ناوبانگەکەی لە هەموو ناوچەکانی دەوروبەری جەلیل بڵوبووەوە. 29کاتێک لە کەنیسەکە هاتنە دەرەوە ،لەگەڵ یاقوب و یۆحەنا چوونە ناو ماڵی شیمۆن و ئەندرۆس. 30بەڵم دایکی ژنەکەی شیمۆن بەهۆی تاوە نەخۆش کەوتبوو ،کاتێک باسی کچەکەیان بۆ دەگێڕنەوە. 31ئینجا هات و دەستی گرت و بەرزی کردەوە .یەکسەر تاوەکە جێی هێشت و خزمەتیان کرد. 32ئێواران کە خۆر ئاوا بوو ،هەموو نەخۆشەکان و ئەوانەی شەیتانیان تێدا بوو بۆی هێنا. 33هەموو شارەکە لەبەردەم دەرگاکەدا کۆبوونەوە. 34زۆرێک لەوانەی کە تووشی نەخۆشی جۆراوجۆر بوون چاک کردەوە و شەیتانێکی زۆری دەرکرد .نەیانهێشت شەیتانەکان قسە بکەن، چونکە ئەویان دەناسی. 35بەیانی کە ماوەیەکی زۆر پێش ڕۆژ هەستا ،چووە دەرەوە و ڕۆیشت بۆ شوێنێکی تاکەکەسی و لەوێ نوێژی کرد. 36شیمۆن و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون بەدوایدا ڕۆیشتن. 37کاتێک دۆزییانەوە ،پێیان گوت« :هەموو کەس بەدوای تۆدا دەگەڕێن». 38ئینجا پێی گوتن « :با بچینە شارۆچکەکانی دواتر ،تا لەوێش بانگەشەی بۆ بکەم ،چونکە من هاتوومەتە دەرەوە». 39لە کەنیسەکانیان لە هەموو جەلیل بانگەشەی دەکرد و جنۆکەکانی دەرکرد. 40پەتایەک هاتە لی و داوای لێکرد و ئەژنۆی دا و پێی گوت« :ئەگەر بتەوێت ،دەتوانیت پاکم بکەیتەوە». 41عیسا بەزەیی هات و دەستی درێژ کرد و دەستی لێدا و پێی گوت « :دەمەوێت .تۆ پاک بە. 42هەر کە قسەی کرد ،یەکسەر پەتاکە لێی دوورکەوتەوە و پاک بووەوە. 43ئینجا بە توندی فەرمانی پێکرد و یەکسەر ڕەوانەی کرد.
27
مارک ئینجیلی
44پێی گوت « :بزانە هیچ بە هیچ کەسێک مەڵێ ،بەڵکو بڕۆ و خۆت پیشانی کاهینەکە بدە و ئەو شتانە پێشکەش بکە کە موسا فەرمانی پێکردووە بۆ پاککردنەوەت ،بۆ ئەوەی شایەتحاڵییان بۆ بێت». 45بەڵم چووەتە دەرەوە و دەستی کرد بە بڵوکردنەوەی زۆر و بڵوکردنەوەی بابەتەکە ،بەجۆرێک کە عیسا نەیتوانی بە ئاشکرا بچێتە ناو شارەکە ،بەڵکو لە دەرەوە بوو لە شوێنە کوێستانییەکان ،ئەوانیش لە هەموو لیەکەوە هاتنە لی. بەشی دووەم 1دوای چەند ڕۆژێک دیسانەوە چووە کەفەرنائۆم .و دەنگێک هات کە ئەو لە ماڵەکەدایە. 2یەکسەر زۆر کەس کۆبوونەوە ،بەجۆرێک کە شوێنی پێشوازیکردنیان نەبوو ،تەنانەت لە نزیک دەرگاکەش ،ئەویش وشەکەی پێ ڕاگەیاندن. 3ئینجا هاتنە لی و نەخۆشێکی ئیفلیجییان هێنا کە چوار کەسی لەدایک بوو. 4کاتێک بەهۆی پەستانەوە نەیانتوانی لێی نزیک ببنەوە ،سەقفەکەیان هەڵکردەوە کە ئەو لێی بوو ،کاتێک شکاندیان و ئەو جێگایەیان دابەزاند کە نەخۆشەکەی ئیفلیجی لێی کەوتبوو. 5کاتێک عیسا ئیمانەکەیان بینی ،بە نەخۆشە ئیفلیجەکەی گوت « :کوڕم ،گوناهەکانت خۆش بوو». 6بەڵم هەندێک لە مامۆستایان لەوێ دانیشتبوون و لە دڵیاندا قسەیان دەکرد. 7بۆچی ئەم پیاوە بەم شێوەیە کوفر دەکات؟ کێ دەتوانێت لە گوناهەکان خۆش بێت جگە لە خودا تەنها؟ 8یەکسەر کاتێک عیسا لە ڕۆحی خۆیدا زانی کە ئەوان لەناو خۆیاندا وا بیردەکەنەوە ،پێی گوتن « :بۆچی لە دڵتاندا ئەم شتانە دەخەنە ڕوو؟» 9ئایا ئاسانترە بە نەخۆشانی ئیفلیجی بڵێین :گوناهەکانت لێت خۆش بێت .یان بڵێیت :هەستە و جێگاکەت هەڵبگرە و بڕۆ؟ 10بەڵم بۆ ئەوەی بزانن کە کوڕی مرۆڤ دەسەڵتی هەیە لەسەر زەوی لە گوناهەکان خۆش بێت» . 11پێت دەڵێم :هەستە و جێگاکەت هەڵبگرە و بچۆ ناو ماڵەکەت. 12یەکسەر هەستا و جێگاکەی هەڵگرت و لەبەردەم هەموویاندا ڕۆیشت .بەجۆرێک هەموویان سەرسام بوون و خودایان ستایش کرد و گوتیان« :هەرگیز بەم شێوەیە نەمانبینیوە». 13دیسانەوە لە کەناری دەریا ڕۆیشت .هەموو جەماوەرەکە پەنایان بۆ برد و فێری کردن. 14کاتێک بەلیدا تێدەپەڕی ،لیڤی کوڕی ئەلفایۆسی بینی کە لە شوێنی وەرگرتنی باج دانیشتووە و پێی گوت « :دوام بکەوە ».ئینجا هەستا و بەدوایدا ڕۆیشت. 15کاتێک عیسا لە ماڵەکەیدا لە نانخواردن دانیشتبوو ،زۆرێک لە باجگرەکان و گوناهبارەکان لەگەڵ عیسا و شاگردەکانی دانیشتبوون، چونکە زۆر بوون و شوێنیان کەوتبوون. 16کاتێک مامۆستایان و فەریسییەکان بینییان لەگەڵ باجگران و گوناهباران نان دەخوات ،بە شاگردەکانی گوت« :چۆن لەگەڵ باجگران و گوناهباران دەخوات و دەخواتەوە؟» 17کاتێک عیسا بیست و پێی گوتن « :ئەوانەی ساغن پێویستیان بە پزیشک نییە ،بەڵکو نەخۆشەکانە. 18شاگردەکانی یۆحەنا و فەریسییەکان بەڕۆژوو بوون ،هاتن پێی گوت« :بۆچی شاگردەکانی یۆحەنا و فەریسییەکان بەڕۆژوو دەبن ،بەڵم شاگردەکانت بەڕۆژوو نابن؟» 19عیسا پێی گوتن « :دەتوانن منداڵنی ژووری بووک بەڕۆژوو بن ،تا زاوا لەگەڵیاندایە؟ تا زاوایان لەگەڵ بێت ،ناتوانن بەڕۆژوو بن. 20بەڵم ڕۆژانێک دێن کە زاوایان لێ دوور دەخرێتەوە و لەو ڕۆژانەدا بەڕۆژوو دەبن. 21هەروەها کەس پارچە قوماشێکی نوێ لەسەر جلێکی کۆن نادورێت ،ئەگەرنا ئەو پارچە نوێیەی کە پڕی کردووە لە کۆنەکە دەبات و دڕانەکەی خراپتر دەبێت. 22کەس شەرابی نوێ ناخاتە ناو دەبە کۆنەکانەوە ،ئەگەرنا شەرابی نوێ بوتڵەکان دەتقێنێت و شەرابەکە دەڕژێت و شووشەکان تێکدەچن، بەڵم شەرابی نوێ دەبێت بخرێتە ناو قوتووی نوێ. 23لە ڕۆژی شەممەدا بەناو کێڵگە گەنمەکاندا ڕۆیشت .شاگردەکانیش دەستیان کرد بە بڕینی گوێچکەی گەنم. 24فەریسییەکان پێیان گوت« :بۆچی لە ڕۆژی شەممەدا ئەو شتانە دەکەن کە حەڵڵ نییە؟» 25ئینجا پێی گوتن « :ئایا هەرگیز نەتانخوێندووەتەوە ئەوەی داود و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون ،لە کاتێکدا کە پێویستی و برسی بووە، کردوویەتی؟ 26چۆن لە سەردەمی ئەبیاتاری سەرۆک کاهیندا چووە ماڵی خودا و نانی نمایشی خوارد ،کە جگە لە کاهینەکان حەڵڵ نییە بخورێت و هەروەها بەخشی بەوانەی لەگەڵیدا بوون؟ 27پێی گوتن « :شەممە بۆ مرۆڤ دروستکراوە ،مرۆڤ بۆ شەممە نەبووە. 28بۆیە کوڕی مرۆڤ پەروەردگاری شەممەیە. بەشی سێیەم 1جارێکی دیکە چووە ناو کەنیسەکە .پیاوێک لەوێ بوو کە دەستی وشک بوو. 2چاودێرییان دەکرد کە ئایا لە ڕۆژی شەممەدا چاکی دەکاتەوە یان نا .بۆ ئەوەی تۆمەتباری بکەن. 3ئینجا بە پیاوی دەستی وشکبووی گوت « :بوەستە». 4پێی گوتن « :ئایا لە ڕۆژانی شەممەدا چاکەکردن یان خراپەکردن دروستە؟ »بۆ ڕزگارکردنی ژیان ،یان بۆ کوشتن؟ بەڵم بێدەنگ بوون. 28
مارک ئینجیلی
5کاتێک بە تووڕەییەوە سەیری دەوروبەری کرد و دڵتەنگ بوو بەهۆی ڕەقیی دڵیان ،بە پیاوەکەی گوت « :دەست درێژ بکە ».ئینجا درێژی کردەوە ،دەستی وەک ئەوی دیکە چاک بووەوە. 6فەریسییەکان چوونە دەرەوە و یەکسەر لەگەڵ هیرۆدییەکان ڕاوێژیان کرد بۆ ئەوەی چۆن لەناوی ببەن. 7بەڵم عیسا لەگەڵ شاگردەکانی خۆی بەرەو دەریا کشایەوە ،جەماوەرێکی زۆر لە جەلیل و لە یەهودا بەدوایدا ڕۆیشتن. 8لە ئۆرشەلیم و ئیدوما و ئەودیوی ئوردن .لە دەوروبەری سور و سیدۆن ،جەماوەرێکی زۆر کە بیستبوویان چ کارێکی گەورەی کرد، هاتنە لی. 9بە شاگردەکانی گوت :کەشتییەکی بچووک لەبەردەم خەڵکدا چاوەڕێی بکات ،نەک قەرەباڵغی لێ بکەن. 10چونکە زۆر کەسی چاک کردبووەوە .بەجۆرێک کە فشاریان خستە سەری بۆ ئەوەی دەستی لێبدات ،هەرکەسێک بەڵیان هەبوو. 11ڕۆحە ناپاکەکان کە بینییان ،لەبەردەمیدا کەوتنە خوارەوە و هاواریان کرد و گوتیان« :تۆ کوڕی خودایت». 12بە توندی فەرمانی پێکردن کە نەیناسێنن. 13ئەویش دەچێتە سەر شاخێک و ئەو کەسەی دەیەوێت بانگی دەکات ،ئەوانیش هاتنە لی. 14دوانزە کەسی دیاری کرد بۆ ئەوەی لەگەڵیدا بن و بیاننێرێت بۆ بانگەشەی بانگەشەی. 15هێزی چاککردنەوەی نەخۆشییەکان و دەرکردنی جنۆکەیان هەبێت. 16شیمۆنیش ناوی بنەماڵەی پەترۆسی لێنا. 17یاقوب کوڕی زێبدی و یۆحەنا برای یاقوب .ناوی بنەماڵەی بۆیانێرگێس ،واتە کوڕانی ڕەشەبا. 18ئەندرۆ و فیلیپ و بارتۆلۆمیۆ و مەتی و تۆماس و یاقوب کوڕی ئەلفایۆس و تادایۆس و شیمۆنی کەنعانی. 19یەهودا ئەسقەریۆتیش خیانەتی لێکرد ،چوونە ماڵێک. 20جەماوەرەکە کۆدەبنەوە و نەیانتوانی نان بخۆن. 21کاتێک هاوڕێکانی گوێیان لێ بوو ،چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی دەستی بگرن ،چونکە گوتیان« :ئەو شێڵە». 22مامۆستایانی ئۆرشەلیم کە لە ئۆرشەلیمەوە هاتبوونە خوارەوە گوتیان« :ئەو بەلزەبوبی هەیە و بە سەرۆکی شەیتانەکان شەیتانەکان دەردەکات». 23ئینجا بانگی کردن و بە مەتەڵ پێی گوتن « :شەیتان چۆن دەتوانێت شەیتان دەربکات؟» 24ئەگەر شانشینییەک لە دژی خۆی دابەش بوو ،ئەوا ئەو شانشینییە ناتوانێت بوەستێت. 25ئەگەر ماڵێک لە دژی خۆی دابەش بوو ،ئەوا ماڵەکە ناتوانێت بوەستێت. 26ئەگەر شەیتان دژی خۆی ڕاپەڕی و دابەش بوو ،ناتوانێت بوەستێت ،بەڵم کۆتایی هەیە. 27هیچ کەسێک ناتوانێت بچێتە ماڵی پیاوێکی بەهێز و سامانەکەی تاڵن بکات ،مەگەر سەرەتا پیاوە بەهێزەکە ببەستێتەوە .ئینجا ماڵەکەی تێکدەدات. 28بەڕاستی پێتان دەڵێم :هەموو گوناهێک بۆ کوڕی مرۆڤەکان و کوفرەکانی هەرکەسێک کە کوفریان پێ بکەن ،لێی خۆش دەبن. 29بەڵم ئەوەی کوفر بە ڕۆحی پیرۆز بکات ،هەرگیز لێخۆشبوونی نییە ،بەڵکو مەترسی سزادانی هەمیشەیی لەسەرە. 30چونکە گوتیان« :ڕۆحێکی پیسی هەیە». 31براکانی و دایکی هاتنە دەرەوە و لە دەرەوە وەستابوون و ناردیان بۆ لی و بانگی کرد. 32جەماوەرەکە لە دەوری دانیشتن و پێیان گوت« :ئەوەتا دایکت و براکانت لە دەرەوە بەدوای تۆدا دەگەڕێن». 33ئینجا وەڵمی دانەوە « :دایکم یان براکانم کێن؟» 34ئینجا سەیری دەوروبەری ئەو کەسانەی کرد کە لە دەوری دانیشتبوون و گوتی « :ئەوەتا دایکم و براکانم! 35هەرکەسێک ویستی خودا جێبەجێ بکات ،برا و خوشک و دایکمە. بەشی چوارەم 1دیسان دەستی کردەوە بە وانەوتنەوە لە کەناری دەریا ،جەماوەرێکی زۆری بۆ کۆکرایەوە ،سواری کەشتییەک بوو و لە دەریا دانیشت . هەموو جەماوەرەکەش لە لی دەریاکە لەسەر زەویەکە بوون. 2ئینجا بە مەتەڵ زۆر شتی فێری کردن و لە فێرکارییەکانیدا پێی گوتن. 3گوێ بگرن؛ سەیرکە ،چاندنێک بۆ چاندن هاتە دەرەوە. 4کاتێک چاند ،هەندێکیان لە لی ڕێگاکە کەوتنە خوارەوە و باڵندەکانی ئاسمان هاتن و خواردیان. 5هەندێکیان کەوتنە سەر زەوییەکی بەردین ،کە زەوییەکی زۆری نەبوو .یەکسەر سەری هەڵدا ،چونکە قووڵیی زەوی نەبوو. 6بەڵم کاتێک خۆر هەڵهات ،سووتاوە .و لەبەر ئەوەی ڕەگی نەبوو ،وشک بووەوە. 7هەندێکیان کەوتنە ناو دڕکەکانەوە و دڕکەکان گەورە بوون و خنکانیان و هیچ بەرهەمێکی نەبوو. 8ئەوانی تریش کەوتنە سەر زەوییەکی باش و بەرهەمیان هێنا و گەشەیان کرد و زیادیان کرد .و هەندێکیان سی و هەندێکیان شەست و هەندێکیان سەد کەسیان هێنایە دەرەوە. 9پێی گوتن « :ئەوەی گوێی هەیە بۆ گوێگرتن ،با بیبیستێت». 10کاتێک بە تەنیا بوو ،ئەوانەی لە دەوروبەری بوون لەگەڵ دوانزە کەسەکەدا پرسیاریان لێکرد. 11پێی گوتن « :پێتان دراوە نهێنی شانشینی خودا بزانن ،بەڵم بۆ ئەوانەی دەرەوەن ،هەموو ئەمانە بە مەتەڵ ئەنجام دەدرێن. 12بۆ ئەوەی بە بینین ببینن و نەزانن .و بیستن دەتوانن بیبیستن و تێنەگەن؛ نەک هەر کاتێک بگۆڕدرێن و گوناهەکانیان لێ خۆش بێت». 13ئینجا پێی گوتن « :ئەم مەتەڵە نازانن؟ »جا چۆن هەموو مەتەڵەکان دەزانن؟ 14چوێنەر وشە دەچێنێت. 29
مارک ئینجیلی
15ئەمانە لە لی ڕێگاکەن ،کە وشەکە تێیدا چێنراوە .بەڵم کاتێک بیستوویانە ،شەیتان یەکسەر دێت و ئەو وشەیەی لە دڵیان چێندرابوو دەیبات». 16ئەمانەش ئەوانەن کە لەسەر زەوییەکی بەردین دەچێنرێن .کاتێک گوێیان لە وشەکە بوو ،یەکسەر بە خۆشحاڵییەوە وەریدەگرن. 17ڕەگ و ڕیشەیەکیان لە خۆیاندا نییە و بەم شێوەیە تەنیا بۆ ماوەیەک بەرگە دەگرن ،دوای ئەوە کە لە پێناوی وشەدا ئازار یان گۆشەگیری سەرهەڵدەدات ،یەکسەر توڕە دەبن. 18ئەمانە ئەوانەن کە لە نێو دڕکەکاندا دەچێنرێن .وەک گوێگرتن لە وشەکە، 19خەمی دونیا و فێڵبازی دەوڵەمەندی و شەهوەتی شتەکانی تر کە دەچێتە ناویەوە ،وشەکە دەخنکێنن و بێ بەرهەم دەبێت. 20ئەمانە ئەوانەن کە لەسەر زەوییەکی باش دەچێنرێن .ئەوانەی کە گوێیان لە وشەکە دەبێت و وەریدەگرن و بەرهەم دەهێنن ،هەندێکیان سی هێندە ،هەندێکیان شەست و هەندێکیان سەد. 21ئینجا پێی گوتن « :ئایا مۆمێک هێنراوە بۆ ئەوەی بخرێتە ژێر کۆپێک یان ژێر جێگا؟ و لەسەر مۆمدانێک دانەنرێت؟ 22چونکە هیچ شتێکی شاراوە نییە کە دەرنەکەوێت .هەروەها هیچ شتێک بە نهێنی نەهێڵدرایەوە ،بەڵکو بۆ ئەوەی بێتە دەرەوە. 23ئەگەر کەسێک گوێی هەیە بۆ گوێگرتن ،با بیبیستێت. 24ئینجا پێی گوتن « :ئاگادار بن لەوەی دەیبیستن ،بە پێوانەیەک دەپێورێت ،بۆتان دەپێورێت ،ئێوەی گوێبیستیش زیاتریان پێدەدرێت». 25چونکە ئەوەی هەیەتی پێی دەدرێت ،ئەوەی نییە ،ئەوەی هەیەتی لێ وەردەگیرێت. 26ئینجا گوتی « :شانشینی خوداش هەروا ،وەک ئەوەی مرۆڤ تۆو بخاتە ناو زەوی. 27شەو و ڕۆژ بخەوێت و هەستێت و تۆوەکە گەشە بکات و گەشە بکات ،نازانێت چۆن. 28چونکە زەوی لە خۆیەوە بەرهەم دەهێنێت .سەرەتا تیغەکە ،پاشان گوێچکە ،دوای ئەوە گەنمەشامی پڕ لە گوێچکە. 29بەڵم کاتێک میوەکە بەرهەم دەهێنرێت ،یەکسەر داسەکە دەخاتە ناوەوە ،چونکە دروێنەکردنەکە هاتووە. 30ئینجا گوتی « :شانشینی خودا بە چی دەچوێنین؟ »یان بە چ بەراوردێک بەراورد بکەین؟ 31وەک دەنکە تۆوی خەردەل وایە ،کاتێک لە زەویدا دەچێنرێت ،لە هەموو ئەو تۆوانەی کە لە زەویدان کەمترە. 32بەڵم کاتێک دەچێنرێت ،گەورە دەبێت و لە هەموو گیایەک گەورەتر دەبێت و لقە گەورەکان دەڕژێنێت .تا باڵندەکانی ئاسمان لە ژێر سێبەریدا جێگیر بن. 33بە چەندین مەتەڵ و مەسەلەی لەو جۆرە وشەکەی پێیان گوت ،بەپێی ئەوەی توانیان بیبیستن. 34بەڵم بەبێ مەتەڵێک قسەی بۆ نەکردن ،کاتێک بە تەنیا بوون ،هەموو شتێکی بۆ شاگردەکانی ڕوونکردەوە. 35هەر لەو ڕۆژەدا کە ئێوارە هات ،پێی گوتن « :با بپەڕینەوە بۆ ئەودیو». 36کاتێک خەڵکەکەیان ڕەوانە کرد ،هەروەک چۆن لەناو کەشتییەکەدا بوو ،بردیان .هەروەها کەشتی بچووکی دیکەش لەگەڵیدا بوون. 37زریانێکی گەورە هاتە ئاراوە و شەپۆلەکان بە کەشتییەکەدا لێیان دا و ئێستا پڕ بوو. 38ئەویش لە پشتەوەی کەشتییەکەدا بوو ،لەسەر بالیفێک خەوتبوو ،لە خەو هەڵسان و پێیان گوت« :مامۆستا ،گرنگ نییە لەناو دەچین؟» 39هەستا و سەرزەنشتی بای کرد و بە دەریای گوت « :ئارام بن ،هێمن بن ».با وەستا و ئارامیەکی گەورە هاتە ئاراوە. 40ئینجا پێی گوتن « :بۆچی ئەوەندە دەترسن؟ چۆن باوەڕتان نییە؟ 41ئینجا زۆر ترسان و بە یەکتریان گوت« :ئەمە چ جۆرە مرۆڤێکە کە تەنانەت با و دەریاش گوێڕایەڵی بن؟» بەشی پێنجەم 1ئینجا گەیشتنە ئەودیوی دەریاکە ،بۆ خاکی گادارییەکان. 2کاتێک لە کەشتییەکە هاتە خوارەوە ،یەکسەر پیاوێکی ڕۆحی پیسی لە گۆڕەکانەوە هاتە دەرەوە. 3لە نێو گۆڕەکاندا نیشتەجێ بوو .کەس نەیتوانی بیبەستێتەوە ،نە بە زنجیر. 4چونکە زۆرجار بە کۆت و زنجیر بەسترابوو ،زنجیرەکانیش لەلیەن ئەوەوە لەیەکتر دەبڕدرابوون و بەندەکانیش پارچە پارچە بوون، کەسیش نەیدەتوانی ڕام بکات. 5هەمیشە شەو و ڕۆژ لە شاخەکان و لە گۆڕەکاندا بوو ،هاوار دەکرد و بە بەرد خۆی دەبڕییەوە. 6بەڵم کاتێک عیسای لە دوورەوە بینی ،ڕایکرد و پەرستنی کرد. 7بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات و گوتی« :ئەی کوڕی خودای بەرز ،من چ پەیوەندییەکم لەگەڵ تۆدا هەیە؟ »بە خودا سوێندت پێدەدەم ،کە ئازارم نەدەیت. 8چونکە پێی گوت « :ئەی ڕۆحی پیس ،لە پیاوەکە دەربکە». 9لێی پرسی« :ناوت چییە؟ »وەڵمی دایەوە« :من ناوم لیژنە ،چونکە زۆرین». 10زۆر داوای لێکرد کە لە وڵتەکە نەیاننێرێتە دەرەوە. 11لە نزیک شاخەکان مەڕێکی گەورەی بەراز هەبوون کە خۆراکیان دەخوارد. 12هەموو شەیتانەکان لێیان پاڕانەوە و گوتیان« :ئێمە بنێرە بۆ ناو بەرازەکان ،تا بچینە ناویانەوە». 13یەکسەر عیسا مۆڵەتی پێدان .ڕۆحە ناپاکەکان چوونە دەرەوە و چوونە ناو بەرازەکانەوە ،مەڕەکان بە توندی لە شوێنێکی بەرزدا ڕایانکردە دەریا( ،نزیکەی دوو هەزار کەس بوون )و لە دەریادا خنکان. 14ئەوانەی بەرازەکانیان دەخۆن ،هەڵهاتن و لە شار و لدێدا باسیان کرد .وە چوونە دەرەوە تا بزانن چی بووە کە کراوە. 15ئینجا هاتنە لی عیسا و ئەو کەسەیان بینی کە شەیتان بوو و لەشکرەکەیدا بوو ،دانیشتووە و جل و بەرگی لەبەردا بووە و بیری ڕاستی کردووە ،ترسان. 16ئەوانەی بینییان پێیان گوت کە چۆن بەسەر ئەو شەیتانەدا هاتووە و هەروەها سەبارەت بە بەرازەکان. 30
مارک ئینجیلی
17ئینجا دەستیان کرد بە دوعاکردن کە لە کەناراوەکانیان بڕوات. 18کاتێک هاتە ناو کەشتییەکە ،ئەو کەسەی کە شەیتان بووبوو ،داوای لێکرد کە لەگەڵیدا بێت. 19بەڵم عیسا ڕێگەی پێنەدا ،بەڵم پێی فەرموو « :بڕۆ ماڵەوە بۆ لی هاوڕێکانت و پێیان بڵێ کە یەزدان چەندە گەورەی بۆ کردوویت و بەزەیی پێیدا هاتۆتەوە». 20ئینجا ڕۆیشت و لە دەکاپۆلیس دەستی کرد بە بڵوکردنەوەی ئەوەی کە عیسا چ کارێکی گەورەی بۆ کردووە ،هەموو مرۆڤەکان سەریان سوڕما. 21کاتێک عیسا بە کەشتی پەڕیەوە بۆ ئەودیو ،خەڵکێکی زۆر بۆ لی کۆبووەوە ،لە دەریا نزیک بووەوە. 22یەکێک لە سەرۆکەکانی کەنیسەکە دێت بە ناوی یائیرۆس .کاتێک بینی ،لە پێیەکانی کەوتە خوارەوە. 23زۆر داوای لێکرد و گوتی« :کچە بچووکەکەم لە شوێنی مردندایە .و ئەویش دەژی. 24عیسا لەگەڵیدا ڕۆیشت .خەڵکێکی زۆریش بەدوایدا هاتن و قەرەباڵغیان کرد. 25ژنێکیش کە دوانزە ساڵ بوو خوێنی لێهاتبوو. 26زۆر لە پزیشکان ئازاری زۆری چەشتبوو و هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو خەرج کردبوو ،هیچی باشتر نەبوو ،بەڵکو خراپتر بوو. 27کاتێک گوێی لە عیسا بوو ،لە پشتەوە هات و دەستی لە جلەکەی دا. 28چونکە ژنەکە گوتی« :ئەگەر دەست لە جلەکانی بدەم ،چاک دەبمەوە». 29یەکسەر کانیاوی خوێنی وشک بووەوە .لە جەستەیدا هەستی کرد کە لەو بەڵیە چاک بووەتەوە. 30ئینجا عیسا یەکسەر لە خۆیدا زانی کە فەزیلەت لێ دەرچووە ،لەناو چەقۆکاندا سووڕایەوە و گوتی « :کێ دەستی لە جلەکانم داوە؟» 31شاگردەکانی پێیان گوت« :تۆ دەبینیت خەڵکەکە کۆت دەکەنەوە و دەڵێیت :کێ دەستی لێدام؟» 32ئینجا سەیری دەوروبەری کرد تا ئەو کچە ببینێت کە ئەم کارەی کردووە. 33بەڵم ژنەکە بە ترس و لەرزەوە ،زانی چی بەسەریدا هاتووە ،هات و کەوتە بەردەمی و هەموو ڕاستییەکانی پێ گوت. 34ئینجا پێی گوت « :کچم ،باوەڕەکەت چاکی کردووتەوە .بە ئارامی بڕۆ و لە بەڵت چاک بە». 35لە کاتێکدا کە هێشتا قسەی دەکرد ،لە ماڵی فەرمانڕەوای کەنیسەکەوە هاتن و گوتیان« :کچەکەت مردووە ،بۆچی زیاتر مامۆستا دەشێوێنیت؟» 36هەر کە عیسا گوێی لە قسەکە بوو ،بە سەرۆکی کەنیسەکەی گوت « :مەترسە ،تەنها باوەڕ بکە». 37نەیهێشت کەس شوێنی بکەوێت جگە لە پەترۆس و یاقوب و یۆحەنا برای یاقوب. " 39کاتێک هاتە ژوورەوە ،پێی گوتن « :بۆچی ئەم جەنجاڵییە دەکەن و دەگرین؟ »کچەکە نەمردووە ،بەڵکو دەخەوێت». 40ئەوانیش پێکەنینیان پێ هێنا و سووکایەتییان پێکرد .بەڵم کاتێک هەموویان دەرهێنا ،باوک و دایکی کچەکە و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون دەبات و دەچێتە ئەو شوێنەی کە کچەکە پاڵکەوتبوو. 41دەستی کچەکەی گرت و پێی گوت « :تالیتا کومی .واتە :کچە ،پێت دەڵێم ،هەستە. 42یەکسەر کچەکە هەستا و ڕۆیشت .چونکە تەمەنی دوانزە ساڵ بوو .ئەوانیش بە سەرسوڕمانێکی گەورە سەریان سوڕما. 43بە توندی فەرمانی پێکردن کە کەس نەزانێت .و فەرمانی دا کە شتێکی پێ بدرێت بۆ ئەوەی بیخوات. بەشی شەشەم 1لەوێشەوە هاتە دەرەوە و هاتە وڵتەکەی خۆی .شاگردەکانیش شوێنی دەکەون. 2کاتێک ڕۆژی شەممە هات ،دەستی کرد بە وانەوتنەوە لە کەنیسەکان ،زۆرێک کە گوێیان لێ بوو سەریان سوڕما و گوتیان« :ئەم پیاوە ئەم شتانە لە کوێوە هاتووە؟ »ئەمە چ حیکمەتێکە کە پێی دراوە ،کە تەنانەت کارە بەهێزەکانی لەو جۆرە بە دەستی ئەو ئەنجام دەدرێت؟ 3ئایا ئەمە دارتاشی کوڕی مەریەم نییە ،برای یاقوب و یۆسێ و یەهودا و شیمۆن؟ و خوشکەکانی لێرە لەگەڵ ئێمە نین؟ ئەوانیش لێی توڕە بوون. 4بەڵم عیسا پێی گوتن « :پێغەمبەر بێ شەرەف نییە ،بەڵکو لە وڵتی خۆی و لە نێو خزم و ماڵەکەی خۆیدا بێ شەرەفە». 5لەوێدا نەیدەتوانی هیچ کارێکی بەهێز بکات ،تەنها ئەوە نەبێت کە دەستی خستە سەر چەند کەسێکی نەخۆش و چاکی کردن. 6لەبەر بێباوەڕیان سەرسام بوو .بە دەوری گوندەکاندا دەگەڕا و وانە دەگوتەوە. 7دوانزە کەسەکەی بانگ کرد و بە دوو دوو دەستی کرد بە ناردنیان .و دەسەڵتی بەسەر ڕۆحە ناپاکەکاندا پێدان. 8فەرمانی پێکردن کە هیچ شتێک بۆ گەشتەکەیان نەبەن ،تەنها دارێک نەبێت .نە چەقۆ و نە نان و نە پارە لە جانتاکەیاندا. 9بەڵم پێڵوی پێڵوتان لەبەر بکەن .و دوو قات لەبەر نەکرێت. 10پێی گوتن « :لە هەر شوێنێک بچنە ناو ماڵێک ،لەوێ بمێننەوە تا لەو شوێنە دەڕۆن». 11هەرکەسێک وەرتان نەگرێت و گوێتان لێ نەگرێت ،کاتێک لەوێ دەڕۆن ،تۆزی ژێر پێیەکانتان هەڵبشێوێنن بۆ ئەوەی شایەتحاڵییان هەبێت .بەڕاستی پێتان دەڵێم لە ڕۆژی دادگاییکردندا بۆ سۆدۆم و گۆمۆرا بەرگەگرتنتر دەبێت لە شارەکە. 12چوونە دەرەوە و بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە مرۆڤەکان تەوبە بکەن. 13جنۆکەیەکی زۆریان دەرکرد و زۆرێک لە نەخۆشەکانیان بە ڕۆن مەسح کرد و چاکیان کردەوە. 14پاشا هیرۆدس گوێی لێ بوو( .چونکە ناوی بڵوبووەوە )و گوتی« :یۆحەنا لە مردن زیندوو بووەتەوە ،بۆیە کارە بەهێزەکان لە ناویدا دەردەکەون». 15هەندێکی تریش گوتیان« :ئەوە ئیلیایە ».هەندێکی تریش گوتیان« :پێغەمبەرە ،یان وەک یەکێک لە پێغەمبەرەکان». 16بەڵم کاتێک هیرۆدس بیست و گوتی« :ئەوە یۆحەنایە کە سەرم بڕی ،لە مردن زیندوو بووەتەوە». 31
مارک ئینجیلی
17چونکە هیرۆدس خۆی ناردبوو و یۆحەنای گرتبوو و لە زینداندا بەستبوویەوە لە پێناو هێرۆدیای ژنی فیلیپی برایدا ،چونکە هاوسەرگیری لەگەڵدا کردبوو. 18چونکە یۆحەنا بە هیرۆدسی گوتبوو« :حەڵڵ نییە ژنی براکەت بێت». 19هەربۆیە هێرۆدیاس شەڕی لەگەڵدا کرد و دەیویست بیکوژێت .بەڵم نەیتوانی: 20چونکە هیرۆدس لە یۆحەنا دەترسا ،چونکە دەیزانی پیاوێکی دادپەروەر و پیرۆزە و چاودێری دەکرد .کاتێک گوێی لێ بوو ،زۆر شتی کرد و بە خۆشحاڵیەوە گوێی لێ بوو. 21کاتێک ڕۆژێکی گونجاو هات ،هیرۆدس لە ڕۆژی لەدایکبوونیدا ئێوارەخوانێکی بۆ ئاغاکانی و سەرکردە باڵکانی و سەرۆکەکانی جەلیل سازکرد. 22کاتێک کچی هیرۆدیای ناوبراو هاتە ژوورەوە و سەمای کرد و دڵی هیرۆدس و ئەوانەی لەگەڵیدا دانیشتبوون ،خۆشی کرد ،پاشا بە کچەکەی گوت« :هەرچیت بوێت لێم بپرسە و دەیدەمێ». 23سوێندی پێ خوارد« :هەرچییەک لە من داوای بکەیت ،دەیدەم بە نیوەی شانشینی خۆم». 24ئینجا چووە دەرەوە و بە دایکی گوت« :لە چی بپرسم؟ »ئینجا گوتی« :سەری یۆحەنای تەعمیدکەر». 25یەکسەر بەپەلە هاتە ژوورەوە بۆ لی پاشا و پرسی و گوتی« :دەمەوێت سەری یۆحەنا تەعمیدکەرم بدەیتێ». 26پاشا زۆر پەشیمان بوو .بەڵم لەبەر سوێندەکەی و لە پێناو ئەوان کە لەگەڵیدا دانیشتبوون ،ڕەتی نەکردەوە. 27پاشا یەکسەر جەلدێکی نارد و فەرمانی دا سەری بهێنرێت ،ئەویش چوو و لە زیندان سەری بڕی. 28سەری لەناو پەرداخێکدا هێنا و دای بە کچەکە ،کچەکەش دایە دایکی. 29کاتێک شاگردەکانی بیستن ،هاتن و تەرمەکەیان هەڵگرت و لە گۆڕێکدا دایاننا. 30ئینجا نێردراوان خۆیان کۆکردەوە بۆ لی عیسا و هەموو شتێکیان پێ گێڕایەوە ،چ کردوویانە و چییان فێرکردووە. 31ئینجا پێی گوتن « :ئێوە خۆتان جیابکەنەوە بۆ شوێنێکی کوێستان و کەمێک پشوو بدەن ،چونکە زۆر دەهاتن و دەچوون ،ئەوەندە پشوویان نەبوو بۆ خواردن». 32ئینجا بە کەشتی بە تایبەتی بەرەو شوێنێکی بیابان ڕۆیشتن. 33خەڵکەکە بینییان کە دەڕۆن و زۆر کەسیان ناسی و لە هەموو شارەکانەوە بە پێ ڕایانکرد و بەسەریاندا تێپەڕین و هاتنە لی. 34عیسا کە هاتە دەرەوە خەڵکێکی زۆری بینی و بەزەیی پێیاندا هاتەوە ،چونکە وەک مەڕێک بوون کە شوانیان نەبوو ،دەستی کرد بە فێرکردنی زۆر شت. 35کاتێک ڕۆژەکە زۆر دوور بوو ،شاگردەکانی هاتنە لی و گوتیان« :ئەمە شوێنێکی کوێستانییە ،ئێستا کاتەکە زۆر تێپەڕیوە. 36ڕەوانەیان بکەن ،تا بچنە لدێ و گوندەکان و نان بۆ خۆیان بکڕن ،چونکە هیچیان نییە بیخۆن. 37وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئێوە بیخۆن ».پێیان گوت« :ئایا بچین دوو سەد دینار نان بکڕین و بیخۆین؟» 38پێی گوتن « :چەند نانتان هەیە؟ بڕۆ بزانە .کاتێک زانیان ،دەڵێن :پێنج و دوو ماسی. 39فەرمانی پێکردن هەمووان بە کۆمەڵە لەسەر چیمەنی سەوز دابنیشن. 40بە سەدان و پەنجا بە ڕیز دانیشتن. 41کاتێک پێنج نانەکە و دوو ماسیەکەی برد ،سەری بەرز کردەوە بۆ ئاسمان و بەرەکەتی خستە سەر و نانەکانی شکاند و دای بە شاگردەکانی تا بیخەنە بەردەمیان .دوو ماسیەکەی بەسەر هەموویاندا دابەش کرد. 42هەموویان نانیان خوارد و تێر بوون. 43دوانزە سەبەتەی پڕ لە پارچە و ماسییەکانیان کۆکردەوە. 44ئەوانەی لە نانەکەیان خوارد نزیکەی پێنج هەزار پیاو بوون. 45یەکسەر شاگردەکانی ناچار کرد سواری کەشتییەکە بن و پێشەوە بچنە ئەودیو بۆ بەیتسەیدا ،لە کاتێکدا گەلەکەی نارد. 46کاتێک ناردیان ،بۆ نوێژکردن بەرەو شاخێک ڕۆیشت. 47کاتێک ئێوارە بوو ،کەشتییەکە لە ناوەڕاستی دەریادا بوو ،ئەویش بە تەنیا لەسەر وشکانی بوو. 48بینیی کە خەریکی ڕۆیشتن بوون .چونکە با پێچەوانەی ئەوان بوو ،نزیکەی کاتژمێر چوارەمی شەو دێتە لیان و بەسەر دەریادا دەڕۆیشت و دەیویست بەلیاندا تێپەڕێت. 49بەڵم کاتێک بینییان بەسەر دەریادا دەڕوات ،پێیان وابوو ڕۆحێکە و هاواریان کرد. 50چونکە هەموویان بینییان و تووشی شڵەژان بوون .یەکسەر لەگەڵیان قسەی کرد و پێی گوتن « :دڵخۆش بن ،ئەوە منم .مەترسە. 51ئینجا چووە سەر کەشتییەکە بۆ لی ئەوان .با وەستا ،لە خۆیاندا زۆر سەرسام بوون و سەرسام بوون. 52چونکە ئەوان بە موعجیزەی نانەکانیان نەدەزانی ،چونکە دڵیان ڕەق بوو. 53کاتێک پەڕینەوە ،گەیشتنە خاکی جەنەسار و بەرەو کەنارەکە ڕۆیشتن. 54کاتێک لە کەشتییەکە هاتنە خوارەوە ،یەکسەر ئەویان ناسی. 55بە هەموو ئەو ناوچەیەدا ڕایانکرد و دەستیان کرد بە هەڵگرتنی نەخۆشەکان ،لەو شوێنەی کە گوێیان لێ بوو. 56لە هەر شوێنێک کە دەچووە گوند ،یان شار و لدێ ،نەخۆشەکانیان لە شەقامەکاندا دانا و لێیان دەپاڕانەوە کە دەستیان لێبدەن ئەگەر تەنها سنووری جلەکەی بێت ،هەرچی دەستیان لێدابوو چاک دەبوونەوە. بەشی حەوتەم 1ئینجا فەریسییەکان و هەندێک لە مامۆستایانی یاسا کە لە ئۆرشەلیمەوە هاتبوون بۆ لی. 2کاتێک بینیان هەندێک لە شاگردەکانی بە دەستی پیس ،واتە بە دەستی نەشۆراو نان دەخۆن ،هەڵەیان دۆزیەوە. 32
مارک ئینجیلی
3چونکە فەریسییەکان و هەموو جولەکەکان ،ئەگەر زۆرجار دەستیان نەشۆن ،بە نەریتی پیرەکانەوە ناخۆن. 4کاتێک لە بازاڕەوە دێن ،مەگەر خۆیان بشۆن ،ناخۆن .زۆر شتی تریش هەیە کە وەریانگرتووە بۆ ئەوەی بیگرن ،وەک شوشتنی جام و مەنجەڵ و قاپ و مێز. 5ئینجا فەریسییەکان و مامۆستایان لێیان پرسی« :بۆچی شاگردەکانت بەپێی نەریتی پیرەکان ناڕۆن ،بەڵکو بە دەستی نەشۆراو نان دەخۆن؟» 6وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئیشایا پێشبینییەکی باشی لەبارەی ئێوەی دووڕوو کردووە ،وەک ئەوەی نووسراوە« :ئەم گەلە بە لێوەکانیان ڕێزم لێدەگرن ،بەڵم دڵیان لێم دوورە». 7بەڵم بێهودە دەمپەرستن و فێری عەقیدەی فەرمانەکانی مرۆڤ دەکەن. 8چونکە فەرمانی خودا لدەبەن ،نەریتی مرۆڤەکان وەک شۆردنی مەنجەڵ و جامەکان دەپارێزن ،زۆر شتی دیکەی لەو جۆرە دەیکەن. 9پێی گوتن « :بە تەواوی فەرمانی خودا ڕەتدەکەنەوە ،بۆ ئەوەی نەریتی خۆتان بپارێزن». 10چونکە موسا فەرموویەتی« :ڕێز لە باوکت و دایکت بگرە .هەرکەسێک نەفرەت لە باوک یان دایکی دەکات ،با مردنەکەی بمرێت. 11بەڵم ئێوە دەڵێن« :ئەگەر پیاوێک بە باوکی یان دایکی بڵێت« :ئەوە کۆربانە ،واتە بەخششێکە ،بە هەر شتێک کە من سوودت لێ وەربگرێت ».ئازاد دەبێت. 12ئیتر ڕێگەی پێنادەن کارێک بۆ باوکی و دایکی بکات. 13وشەی خودا لە ڕێگەی نەریتەکەتەوە کە ڕادەستتان کرد ،بێهودە بکەن. 14کاتێک هەموو گەلەکەی بانگ کرد ،پێی گوتن « :هەریەکێکتان گوێم لێ بگرن و تێبگەن. 15هیچ شتێک لە دەرەوەی مرۆڤ نییە ،کە چوونە ناوەوەی بتوانێت پیسی بکات ،بەڵم ئەو شتانەی لێی دەردەچن ،ئەوانەن کە مرۆڤ پیس دەکەن. 16ئەگەر کەسێک گوێی هەیە بۆ گوێگرتن ،با بیبیستێت. 17کاتێک لە خەڵکەوە هاتە ناو ماڵەکە ،شاگردەکانی سەبارەت بەو مەتەڵە لێیان پرسی. 18پێی گوتن « :ئایا ئێوەش بێ تێگەیشتن؟ »ئایا تێناگەن کە هەر شتێک لە دەرەوە بچێتە ناو مرۆڤەوە ،ناتوانێت پیسی بکات. 19چونکە ناچێتە دڵی ،بەڵکو دەچێتە ناو سکی و دەچێتە دەرەوە بۆ ناو ئاو و هەموو خواردنەکان پاک دەکاتەوە؟ 20ئینجا گوتی « :ئەوەی لە مرۆڤەوە دێتە دەرەوە ،مرۆڤ پیس دەکات». 21چونکە لە ناوەوە و لە دڵی مرۆڤەکانەوە بیری خراپ و زینا و لەشفرۆشی و کوشتن دەردەچن. 22دزی و تەماح و خراپەکاری و فێڵ و شەهوەتی و چاوێکی خراپ و کوفر و لووتبەرزی و گەمژەیی. 23هەموو ئەم شتە خراپانە لە ناوەوە دێن و مرۆڤ پیس دەکەن. 24لەوێشەوە هەستا و چووە سنووری سور و سیدۆن و چووە ناو ماڵێکەوە ،نەیویست کەس بیزانێت ،بەڵم نەیتوانی بشارێتەوە. 25چونکە ژنێک کە کچە گەنجەکەی ڕۆحی پیسی هەبوو ،گوێی لێ بوو و هات و کەوتە بەر پێیەکانی. 26ژنەکە یۆنانی بوو ،بە ڕەگەز سوروفینیایی بوو .وە داوای لێکرد کە شەیتان لە کچەکەی دەربهێنێت. 27بەڵم عیسا پێی گوت « :با منداڵەکان سەرەتا تێر بن ،چونکە نانی منداڵەکان وەربگریت و فڕێی بدەیتە سەگەکان». 28ژنەکەش وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :بەڵێ پەروەردگار ،بەڵم سەگەکانی ژێر مێزەکە لە وردە وردە منداڵەکان دەخۆن». 29ئینجا پێی گوت « :لەبەر ئەم قسەیە بڕۆ .شەیتان لە کچەکەت دەرچووە. 30کاتێک گەیشتە ماڵەکەی ،بینی شەیتانەکە چووەتە دەرەوە و کچەکەی لەسەر جێگاکە پاڵکەوتووە. 31دیسانەوە لە کەنارەکانی سور و سیدۆن ڕۆیشت و بە ناوەڕاستی کەنارەکانی دەکاپۆلیسدا گەیشتە دەریای جەلیل. 32ئینجا کەسێکیان بۆ هێنا کە کەڕ بوو و لە قسەکانیدا ئاستەنگی هەبوو .لێی دەپاڕێنەوە دەستی بخاتە سەری. 33ئینجا لە نێو خەڵکەکە دووری خستەوە و پەنجەکانی خستە گوێی و تفی کرد و دەستی لە زمانی دا. 34ئینجا سەیری ئاسمانی کرد و ئاهێکی هەڵکێشا و پێی گوت« :ئەفتا ،واتە بکەرەوە». 35یەکسەر گوێچکەکانی کرایەوە و پەڕۆی زمانی شل بووەوە و بە ڕوونی قسەی کرد. 36فەرمانی پێکردن کە بە کەس نەڵێن ،بەڵم تا زیاتر فەرمانی پێکردن ،زۆر زیاتر بڵویان دەکردەوە. 37بێئەندازە سەریان سوڕما و گوتیان« :هەموو شتێکی بە باشی کردووە ،کەڕەکان دەبیستن و هەم داماوەکان دەکاتە قسە». بەشی هەشتەم 1لەو ڕۆژانەدا خەڵکەکە زۆر زۆر بوون و هیچیان نەبوو بیخۆن ،عیسا شاگردەکانی بانگ کرد و پێی گوتن. 2بەزەییم بەو خەڵکە دێتەوە ،چونکە ئێستا سێ ڕۆژە لەگەڵمن و هیچیان نییە بیخۆن. 3ئەگەر بەڕۆژوو بنێرم بۆ ماڵەکانی خۆیان ،ئەوا لە ڕێگادا بێهێز دەبن ،چونکە لە دوورەوە هاتبوون. 4شاگردەکانی وەڵمیان دایەوە« :لە کوێوە مرۆڤ دەتوانێت ئەم پیاوانە لێرە لە بیابان بە نان تێر بکات؟» 5پرسیاری لێکردن « :چەند نانتان هەیە؟ ئەوانیش گوتیان« :حەوت»! 6فەرمانی بە خەڵک کرد لەسەر زەوی دابنیشن ،حەوت نانەکەی برد و سوپاسی کرد و شکاند و دای بە شاگردەکانی تا بیخەنە بەردەمیان .و لەبەردەم خەڵکدا دایاننا. 7چەند ماسییەکی بچووکیان هەبوو ،ئەویش بەرەکەتی خستە سەر و فەرمانی دا کە ئەوانیش لەبەردەمیان دابنێن. 8ئینجا نانیان خوارد و تێر بوون ،لەو گۆشتە شکاوانەی کە مابوونەوە حەوت سەبەتەیان هەڵگرت. 9ئەوانەی نانیان خواردبوو نزیکەی چوار هەزار کەس بوون ،ئەویش ناردیان. 10یەکسەر لەگەڵ شاگردەکانی سواری کەشتییەک بوون و هاتنە ناوچەکانی دالمانوتا. 11فەریسییەکان هاتنە دەرەوە و دەستیان کرد بە لێپرسینەوە لەگەڵیدا ،بەدوای نیشانەیەکدا دەگەڕان لە ئاسمانەوە و تاقییان بکەنەوە. 33
مارک ئینجیلی
12ئینجا ئاهێکی قووڵی لە ڕۆحیدا هەڵکێشا و گوتی « :بۆچی ئەم نەوەیە بەدوای نیشانەیەکدا دەگەڕێت؟ »بەڕاستی پێتان دەڵێم هیچ نیشانەیەک بەم نەوەیە نادرێت. 13ئینجا جێیان هێشت و چووە ناو کەشتییەکەوە بەرەو ئەودیو ڕۆیشت. 14شاگردەکان لەبیریان چووبوو نان ببەن ،لە کەشتییەکەدا لە یەک نان زیاتریان لەگەڵدا نەبوو. 15ئینجا فەرمانی پێکردن و گوتی « :ئاگاداربن لە خەمیرەی فەریسییەکان و خەمیرەی هیرۆدس». 16ئەوانیش لە نێوانیاندا قسەیان دەکرد و گوتیان« :لەبەر ئەوەی نانمان نییە». 17کاتێک عیسا زانی ،پێی گوتن « :بۆچی هۆکارن بۆ ئەوەی نانتان نییە؟ هێشتا تێنەگەیشتوون و تێنەگەیشتوون؟ ئایا دڵتان هێشتا ڕەق بووە؟ 18چاوتان هەیە ،نابینن؟ گوێتان لێ نابیستن؟ ئایا لەبیرتان نییە؟ 19کاتێک پێنج نانەکەم لە نێوان پێنج هەزار کەسدا شکاند ،چەند سەبەتەی پڕ لە پارچە نانتان هەڵگرت؟ پێیان گوت :دوانزە. 20کاتێک حەوت کەسەکە لە نێوان چوار هەزار کەسدا ،چەند سەبەتەی پڕ لە پارچە پارچەتان هەڵگرت؟ ئەوانیش گوتیان« :حەوت»! 21ئینجا پێی گوتن« :چۆن تێناگەن؟» 22ئینجا هاتە بەیتسەیدا .کوێرێکیان بۆ هێنا و پاڕانەوەیان لێکرد دەستی لێبدات. 23دەستی کوێرەکەی گرت و لە شارۆچکەکە بردییە دەرەوە .کاتێک تفی لە چاوەکانی کرد و دەستی خستە سەری ،لێی پرسی کە ئایا پێویستت بینی؟ 24سەری بەرز کردەوە و گوتی« :من مرۆڤەکان وەک دار دەبینم و دەڕۆن». 25دوای ئەوە دەستەکانی خستە سەر چاوەکانی و وای لێکرد سەری بەرز بکاتەوە ،چاک بووەوە و هەموو کەسێکی بە ڕوونی بینی. 26ئینجا ناردی بۆ ماڵەکەی خۆی و گوتی« :نە بڕۆ بۆ شارۆچکەکە و بە هیچ کەسێکی شارۆچکەکە مەڵێ». 27ئینجا عیسا و شاگردەکانی چوونە دەرەوە بۆ شارۆچکەکانی قەیسەری فیلیپی ،لە ڕێگادا پرسیاری لە شاگردەکانی کرد و پێی وتن « : مرۆڤەکان دەڵێن من کێم؟» 28ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :یۆحەنا تەعمیدکەر» ،بەڵم هەندێک دەڵێن« :ئیلیا ».و هەندێکی تریش ،یەکێکە لە پێغەمبەران. 29ئینجا پێی گوتن « :بەڵم ئێوە دەڵێن من کێم؟ »پەترۆسیش وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :تۆ مەسیحیت». 30ئینجا فەرمانی پێکردن کە بە کەس باسی نەکەن. 31ئینجا دەستی کرد بە فێرکردنیان کە کوڕی مرۆڤ دەبێت زۆر ئازار بچێژێت و لەلیەن پیرەکان و سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانەوە ڕەت بکرێتەوە و بکوژرێت و دوای سێ ڕۆژ هەستێتەوە. 32ئینجا بە ئاشکرا ئەو قسەیەی کرد .ئینجا پەترۆس گرتی و دەستی کرد بە سەرزەنشتکردن. 33بەڵم کاتێک سووڕایەوە و سەیری شاگردەکانی کرد ،پەترۆسی سەرزەنشت کرد و گوتی « :شەیتان ،لە پشتمەوە بڕۆن ،چونکە تۆ تامی ئەو شتانە ناکەیت کە لە خوداوەن ،بەڵکو شتەکانی مرۆڤ دەخۆن». 34کاتێک گەلەکەی لەگەڵ شاگردەکانی بانگ کرد ،پێی گوتن « :هەرکەسێک بیەوێت بەدوامدا بێت ،با ئینکاری خۆی بکات و خاچەکەی هەڵبگرێت و شوێنم بکەوە». 35چونکە هەرکەسێک ژیانی خۆی ڕزگار بکات ،لەدەستی دەدات .بەڵم هەرکەسێک لە پێناو من و ئینجیلدا ژیانی خۆی لەدەست بدات، ئەوا ڕزگاری دەکات. 36ئایا مرۆڤ چ سوودێکی دەبێت ،ئەگەر هەموو جیهان بەدەستبهێنێت و ژیانی خۆی لەدەست بدات؟ 37یان مرۆڤ لە بەرامبەر گیانی خۆیدا چی ببەخشێت؟ 38هەرکەسێک لەم نەوەیە زیناکار و گوناهبارەدا شەرم لە من و قسەکانم بکات .کوڕی مرۆڤیش شەرمەزار دەبێت ،کاتێک بە شکۆمەندی باوکیەوە لەگەڵ فریشتە پیرۆزەکاندا دێت. بەشی ٩ 1پێی گوتن « :بەڕاستی پێتان دەڵێم ،هەندێک لەوانەی لێرە وەستاون ،تامی مردن ناکەن ،تا نەیانبینن شانشینی خودا بە هێزەوە دێت». 2دوای شەش ڕۆژ عیسا پەترۆس و یاقوب و یۆحەنای لەگەڵ خۆی برد و بە تەنیا بەرەو شاخێکی بەرز بردیان ،لەبەردەمیاندا شێوەی گۆڕا. 3جلەکانی درەوشاوە بوون ،وەک بەفر سپی بوون .بەجۆرێک کە هیچ فولەرێک لەسەر زەوی ناتوانێت سپییان بکاتەوە. 4ئیلیا لەگەڵ موسا دەرکەوت و لەگەڵ عیسا قسەیان دەکرد. 5پەترۆس وەڵمی عیسای دایەوە« :مامۆستا ،باشە بۆ ئێمە لێرە بین ،با سێ چادر دروست بکەین .یەکێک بۆ تۆ و یەکێک بۆ موسا و یەکێکیش بۆ ئەلیاس. 6چونکە نازانێت چی بڵێت .چونکە ترسێکی زۆریان هەبوو. 7هەورێک سێبەری گرتەوە ،دەنگێک لە هەورەکەوە هاتە دەرەوە و دەیگوت« :ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە ،گوێی لێ بگرن». 8لەناکاو کە بە دەوری خۆیاندا سەیریان کرد ،ئیتر کەسیان نەبینی ،جگە لە عیسا تەنها لەگەڵ خۆیان. 9کاتێک لە شاخەکە دابەزین ،فەرمانی پێکردن کە ئەوەی بینیویانە بە کەس نەڵێن ،تا کوڕی مرۆڤ لە مردن زیندوو دەبێتەوە. 10ئەوانیش ئەو وتەیەیان لەگەڵ خۆیان هێشتەوە و پرسیاریان لە یەکتر دەکرد کە هەستانەوە لە مردن مانای چییە؟ 11لێیان پرسی« :بۆچی مامۆستایان دەڵێن سەرەتا دەبێت ئەلیاس بێت؟» 12ئینجا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :بەڕاستی ئەلیاس یەکەم دێت و هەموو شتێک دەگەڕێنێتەوە .و چۆن لەبارەی کوڕی مرۆڤەوە نووسراوە کە دەبێت ئازاری زۆر بچێژێت و شکستی پێبهێنرێت. 13بەڵم پێتان دەڵێم :بەڕاستی ئیلیا هاتووە و هەرچییان ویستبێتیان لەگەڵیدا کردووە ،وەک ئەوەی لەسەری نووسراوە. 34
مارک ئینجیلی
14کاتێک هاتە لی شاگردەکانی ،بینی جەماوەرێکی زۆر لە دەوریان و مامۆستایانی یاسا لێیان دەپرسن. 15یەکسەر هەموو گەلەکە کە بینییان زۆر سەرسام بوون و بەڕاکردن بۆ لی سڵویان لێکرد. 16ئینجا لە مامۆستایانی پرسی « :لەگەڵ ئەوان چ پرسیارێک دەکەن؟ 17یەکێک لە خەڵکەکە وەڵمی دایەوە و گوتی« :مامۆستا ،کوڕەکەمم هێناوەتە لت. 18لە هەر شوێنێک بیبات ،دەیدڕێنێت ،کەف دەکات و ددانەکانی دەقرتێت و دەڕژێت ،منیش بە شاگردەکانتم گوت کە بیکەنە دەرەوە .و نەیانتوانی. 19وەڵمی دەداتەوە و دەڵێت « :ئەی نەوەی بێ باوەڕ ،تا کەی لەگەڵتان دەبم؟ »تا کەی ئازارت بدەم؟ بیهێنە لی من. 20ئینجا هێنایان بۆ لی ،کاتێک بینی ،یەکسەر ڕۆحەکە چەقۆی لێدا .کەوتە سەر زەوی و بە کەفەوە ڕۆیشت. 21ئینجا لە باوکی پرسی « :چەند ساڵە ئەمە بۆی هاتووە؟ »گوتی« :لە منداڵێکەوە». 22زۆرجاریش فڕێیداوەتە ناو ئاگر و ئاوەکانەوە بۆ ئەوەی لەناوی ببات ،بەڵم ئەگەر توانیت هەر شتێک بکەیت ،بەزەییمان پێدا بێتەوە و یارمەتیمان بدە. 23عیسا پێی گوت « :ئەگەر بتوانی باوەڕت هەبێت ،هەموو شتێک بۆ ئەو باوەڕدارە دەکرێت». 24یەکسەر باوکی منداڵەکە هاوارێکی کرد و بە فرمێسکەوە گوتی« :پەروەردگار ،باوەڕم وایە .یارمەتی بێباوەڕیم بدە. 25کاتێک عیسا بینی کە خەڵکەکە بە ڕاکردن کۆدەبنەوە ،ڕۆحی ناشیرینی سەرزەنشت کرد و پێی گوت « :ئەی ڕۆحی داماو و کەڕ، فەرمانت پێدەدەم لێی دەربچن و چیتر مەچنە ناویەوە». 26ڕۆحەکە هاوارێکی کرد و دڕاند و لێی دەرچوو ،وەک مردوو بوو .تا زۆر کەس گوتیان« :ئەو مردووە». 27بەڵم عیسا دەستی گرت و بەرزی کردەوە .و هەستا. 28کاتێک هاتە ناو ماڵەکە ،شاگردەکانی بە تایبەتی لێیان پرسی« :بۆچی نەمانتوانی دەریبکەین؟» 29پێی گوتن « :ئەم جۆرە بە هیچ شتێک دەرناچێت ،جگە لە نوێژ و بەڕۆژووبوون». 30لەوێ ڕۆیشتن و بە جەلیلدا تێپەڕین .و نەیدەویست هیچ پیاوێک بزانێت. 31شاگردەکانی فێرکرد و پێی گوتن « :کوڕی مرۆڤ ڕادەستی مرۆڤەکان کراوە و دەیکوژن .دوای ئەوەی دەکوژرێت ،ڕۆژی سێیەم هەستێتەوە. 32بەڵم ئەوان ئەو قسەیەیان تێنەگەیشت و ترسیان لە پرسیارکردن لێی هەبوو. 33ئینجا هاتە کەفەرناحوم ،لە ماڵەکەدا پرسیاری لێکردن « :چی بوو کە لە ڕێگادا لە نێوانتاندا ناکۆکیتان هەبوو؟» 34بەڵم بێدەنگ بوون ،چونکە لە ڕێگاکەدا مشتومڕیان لە نێوان خۆیاندا هەبوو کە کێ گەورەترین بێت. 35ئینجا دانیشت و دوانزە کەسەکەی بانگ کرد و پێی گوتن « :ئەگەر کەسێک بیەوێت یەکەم بێت ،ئەوا دواهەمین دەبێت و خزمەتکاری هەمووان دەبێت». 36منداڵێکی برد و لە ناویان دانا ،کاتێک لە باوەشی گرت و پێی گوتن. 37هەرکەسێک یەکێک لەو منداڵنە بە ناوی منەوە وەربگرێت ،من وەرئەگرێت ،هەرکەسێک من وەربگرێت ،من وەرناگرێت ،بەڵکو ئەو کەسەی منی ناردووە. 38یۆحەنا وەڵمی دایەوە و گوتی« :مامۆستا ،کەسێکمان بینی کە بە ناوی تۆوە شەیتانەکان دەردەکات و شوێنمان ناکەوێت. 39بەڵم عیسا گوتی « :قەدەغەی لێ مەکەن ،چونکە کەس نییە بە ناوی منەوە موعجیزەیەک بکات و بە سوکی بتوانێت خراپەکاریم لێ بکات». 40چونکە ئەوەی دژی ئێمە نییە ،لی ئێمەیە. 41چونکە هەرکەسێک بە ناوی منەوە کوپێک ئاوتان پێ بدات بۆ خواردنەوە ،چونکە ئێوە هی مەسیحن ،بەڕاستی پێتان دەڵێم پاداشتەکەی لەدەست نادات. 42هەرکەسێک یەکێک لەم بچووکانە توڕە بکات کە باوەڕیان پێم هەیە ،باشترە بۆی کە بەردێکی ورد بە ملی هەڵواسرا و فڕێ بدرێتە دەریا. 43ئەگەر دەستت تاوانبارت کرد ،بیبڕە ،باشترە بە پەککەوتەیی بچیتە ژیانەوە ،لەوەی دوو دەستت هەبێت بچیتە دۆزەخ و ئاگرێکەوە کە هەرگیز نەکوژێتەوە. 44لەو شوێنەی کە کرمەکەیان نامرێت و ئاگرەکەش نەکوژێتەوە. 45ئەگەر پێت تاوانبارت کرد ،بیبڕە ،باشترە بۆ ئەوەی بە وەستان بچیتە ژیانەوە ،لەوەی دوو پێت هەبێت فڕێ بدەیتە دۆزەخەوە ،بۆ ناو ئاگرێک کە هەرگیز ناکوژێتەوە. 46لەو شوێنەی کە کرمەکەیان نامرێت و ئاگرەکەش نەکوژێتەوە. 47ئەگەر چاوت تاوانبارت کرد ،بیکە ،باشترە بە یەک چاو بچیتە ناو شانشینی خودا ،لەوەی دوو چاوت هەبێت فڕێ بدەیتە ناو ئاگری دۆزەخەوە. 48لەو شوێنەی کە کرمەکەیان نامرێت و ئاگرەکەش نەکوژێتەوە. 49چونکە هەرکەسێک بە ئاگر خوێ دەکرێت و هەموو قوربانییەک بە خوێ خوێ دەکرێت. 50خوێ باشە ،بەڵم ئەگەر خوێ خوێیەکەی لەدەست داوە ،بە چی بەهارات دەکەن؟ خوێ لە خۆتاندا هەبێت و ئاشتیتان لەگەڵ یەکتردا هەبێت. بەشی ١٠ 1لەوێشەوە هەستا و هاتە کەناراوەکانی یەهودا لە دیوی دووری ئوردون ،گەلەکەش پەنایان بۆ بردەوە .و وەک خووی خۆی فێری کردەوە. 35
مارک ئینجیلی
2فەریسییەکان هاتنە لی و لێیان پرسی« :ئایا پیاوێک لە ژنەکەی دوور بخاتەوە؟ »وەسوەسەکردنی بۆی. 3وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :مووسا فەرمانی چیتان پێدا؟ 4گوتیان« :موسا ڕێگەی دا کە تەڵقەکەی بنووسێت و دووری بخاتەوە». 5عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :لەبەر ڕەقیی دڵتان ئەم فەرمانەی بۆ نووسیون». 6بەڵم لە سەرەتای دروستکردنەوە خودا نێر و مێی کردوون. 7هەر بۆیە پیاو باوک و دایکی بەجێدەهێڵێت و بە ژنەکەیەوە دەلکێت. 8دوو کەس دەبنە یەک گۆشت ،بۆیە ئیتر دوو کەس نین ،بەڵکو یەک گۆشت دەبن. 9بۆیە ئەوەی خودا بەیەکەوە بەستووەتەوە ،با مرۆڤ لەیەکتر جیا نەکاتەوە. 10لە ماڵەکەدا شاگردەکانی جارێکی دیکە لەبارەی هەمان بابەتەوە لێیان پرسی. 11ئینجا پێی فەرموو « :هەرکەسێک ژنەکەی لبدات و ژنێکی دیکەی بێنێت ،زینای لەگەڵ دەکات». 12ئەگەر ژنێک مێردەکەی لبدات و هاوسەرگیری لەگەڵ کەسێکی تردا کرد ،ئەوا زینا دەکات. 13منداڵە بچووکەکانیان هێنایە لی ،تا دەستیان لێبدات ،شاگردەکانیش سەرزەنشتیان کرد کە ئەوانیان هێنابوو. 14بەڵم عیسا کە ئەمەی بینی زۆر ناڕازی بوو و پێی گوتن « :با منداڵە بچووکەکان بێنە لم و قەدەغەیان مەکەن ،چونکە شانشینی خودا بۆ ئەمانەن». 15بەڕاستی پێتان دەڵێم :هەرکەسێک شانشینی خودا وەک منداڵێکی بچووک وەرنەگرێت ،ناچێتە ناویەوە. 16ئینجا لە باوەشی هەڵگرت و دەستی خستە سەریان و بەرەکەتی خستە سەریان. 17کاتێک ڕۆیشت بۆ ڕێگاکە ،کەسێک بەڕاکردن هات و ئەژنۆی دا و لێی پرسی« :مامۆستا باش ،چی بکەم تا ژیانی هەتاهەتایی بە میرات بگرم؟» 18عیسا پێی گوت « :بۆچی بە باشم دەڵێیت؟ »هیچ چاکەیەک نییە جگە لە یەک ،واتە خودا. 19تۆ فەرمانەکان دەزانیت :زینا مەکە ،مەکوژە ،دزی مەکە ،شایەتحاڵی درۆ مەدە ،فێڵ مەکە ،ڕێز لە باوک و دایکت بگرە. 20ئەویش وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :مامۆستا ،هەموو ئەمانەم لە گەنجییەوە جێبەجێ کردووە». 21ئینجا عیسا بینی خۆشی ویست و پێی گوت « :یەک شتت کەم بووە ،بڕۆ هەرچیت هەیە بیفرۆشە و بیدە بە هەژاران و لە ئاسمان گەنجینەیت دەبێت ،وەرە خاچ هەڵبگرە و ...شوێنم بکەوە. 22ئەویش بەو قسەیە دڵتەنگ بوو ،بە دڵتەنگییەوە ڕۆیشت ،چونکە سامانێکی زۆری هەبوو. 23عیسا سەیری دەوروبەری کرد و بە شاگردەکانی گوت « :چەند بەزەحمەت دەوڵەمەندەکان بچنە ناو شانشینی خودا»! 24شاگردەکانیش بە قسەکانی سەریان سوڕما .بەڵم عیسا وەڵمی دایەوە و پێی فەرموو « :منداڵن ،چەند سەختە بۆ ئەوانەی پشت بە دەوڵەمەندی دەبەستن بچنە ناو شانشینی خودا! 25ئاسانترە بۆ وشتر بە چاوی دەرزییەکەوە تێپەڕێت ،لەوەی دەوڵەمەندێک بچێتە ناو شانشینی خوداوە. 26ئەوانیش زۆر سەریان سوڕما و لە نێوانیاندا دەیانگوت« :کەواتە کێ دەتوانێت ڕزگاری بێت؟» 27عیسا سەیریان کرد و گوتی « :لەلی مرۆڤەکان مەحاڵە ،بەڵم لی خودا نا ،چونکە لی خودا هەموو شتێک مومکینە». 28ئینجا پەترۆس پێی گوت« :ئێمە هەموو شتێکمان بەجێهێشت و شوێنت کەوتین». 29عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :بەڕاستی پێتان دەڵێم :هیچ کەسێک نییە لە پێناو من و ئینجیلدا ماڵ و برا و خوشک و باوک و دایک و ژن و منداڵ و زەوی بەجێهێشتبێت . ، 30بەڵم لەم کاتەدا سەد هێندە ماڵ و برا و خوشک و دایک و منداڵ و زەوی لەگەڵ گۆشەگیری وەردەگرێت .و لە جیهانی داهاتوودا ژیانی هەتاهەتایی. 31بەڵم زۆرێک لەوانەی کە یەکەمن ،دواهەمین دەبن .و دواهەمین یەکەم. 32ئەوان لە ڕێگادا بوون کە بەرەو ئۆرشەلیم دەڕۆیشتن .عیسا پێشیان ڕۆیشت و سەریان سوڕما .و کاتێک بەدوایاندا دەڕۆیشتن ،ترسان . دوانزە کەسەکەی گرتەوە و دەستی کرد بە پێیان بڵێن چی بەسەر دێت. 33گوتی« :ئێمە بەرەو ئۆرشەلیم سەردەکەوین .کوڕی مرۆڤیش دەدرێتە دەست سەرۆک کاهینەکان و زانایانی یاسا .ئەوانیش سزای لەسێدارەدانی دەدەن و ڕادەستی نەتەوەکان دەکەن. 34گاڵتەیان پێدەکەن و شەقیان لێدەدەن و تفی لێدەکەن و دەیکوژن ،ڕۆژی سێیەمیش هەستێتەوە. 35یاقوب و یۆحەنا کوڕەکانی زێبدی هاتنە لی و گوتیان« :مامۆستا ،دەمانەوێت هەرچییەکمان بوێت بۆمان بکەیت». 36پێی گوتن « :ئێوە دەتانەوێت چیتان بۆ بکەم؟» 37پێیان گوت« :پێمان بدە لە شکۆمەندی تۆدا یەکێکیان لە دەستی ڕاستت و ئەوی دیکەیان لە دەستی چەپت دابنیشین». 38بەڵم عیسا پێی گوتن « :ئێوە نازانن داوای چی دەکەن ،ئایا دەتوانن لەو جامەی کە من لێی دەخۆمەوە بخۆنەوە؟ و بەو مەعمودیەتە مەعمودیەت بم کە من پێم مەعمودیەت؟ 39ئەوانیش پێیان گوت« :دەتوانین ».عیسا پێی گوتن « :بەڕاستی ئێوە لەو جامە دەخۆنەوە کە من لێی دەخۆمەوە .بەو مەعمودیەتەی کە من پێیەوە مەعموود دەبم ،ئێوەش مەعمودیەتتان پێدەدرێت. 40بەڵم دانیشتن لەسەر دەستی ڕاستم و لەسەر دەستی چەپم ،هی من نییە کە بیدەم .بەڵم دەدرێت بەو کەسانەی کە بۆیان ئامادە کراوە. 41کاتێک دە کەسەکە گوێیان لێ بوو ،زۆر لە یاقوب و یۆحەنا ناڕازی بوون. 42بەڵم عیسا بانگیان کرد و پێی گوتن « :دەزانن ئەوانەی کە حوکمڕانی نەتەوەکان دەکەن ،پەروەردگاریان بەسەردا دەبەن .گەورەکانیان دەسەڵتیان بەسەردا دەسەپێنن. 43بەڵم لی ئێوەش بەم شێوەیە نابێت ،بەڵم هەرکەسێک لە نێوانتاندا گەورە بێت ،دەبێتە خزمەتکارتان. 44هەرکەسێک لە ئێوە بیەوێت گەورەترین بێت ،دەبێتە خزمەتکاری هەمووان. 36
مارک ئینجیلی
45چونکە کوڕی مرۆڤیش بۆ ئەوە نەهاتووە کە خزمەت بکات ،بەڵکو بۆ خزمەتکردن و گیانی خۆی وەک فیدیەی زۆر کەس نەهاتووە. 46ئینجا گەیشتنە ئەریحا ،کاتێک لەگەڵ شاگردەکانی و ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکەوە لە ئەریحاوە دەڕۆیشت ،بارتیمیۆسی کوێری کوڕی تیمایۆس لە لی جادە دانیشتبوو و سواڵ دەکرد. 47کاتێک بیستبووی عیسای ناسرییە ،دەستی کرد بە هاوارکردن و گوتی« :عیسا کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە». 48زۆرێک فەرمانیان پێکرد کە بێدەنگ بێت ،بەڵم ئەو زیاتر هاوار دەکات« :ئەی کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە». 49عیسا وەستا و فەرمانی دا بانگی بکرێت .ئینجا نابینایان بانگ کرد و پێیان گوت :ئاسوودە بە ،هەستە .بانگت دەکات. 50ئەویش جلەکانی فڕێدا و هەستا و هاتە لی عیسا. 51عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :دەتەوێت چیت لەگەڵ بکەم؟ »کوێرەکە پێی گوت« :پەروەردگار ،تا بینینم وەربگرم». 52عیسا پێی گوت « :بڕۆ !ئیمانەکەت چاکی کردووتەوە ».یەکسەر بینینەکەی وەرگرت و بەدوای عیسادا ڕۆیشت لە ڕێگاکەدا. بەشی ١١ 1کاتێک لە ئۆرشەلیم نزیک بوونەوە ،لە بەیتفاغ و بەیتانیای چیای زەیتوون ،دوو شاگردەکەی نارد. 2پێی گوتن « :بڕۆنە گوندی بەرامبەرتان ،هەر کە چوویتە ناوی ،کەرێک دەبینن کە بەستراوەتەوە ،هەرگیز کەس لەسەری دانەنیشێت .شل بکەنەوە ،و بیهێنن. 3ئەگەر کەسێک پێتان بڵێت« :بۆچی ئەمە دەکەن؟ »بڵێن یەزدان پێویستی پێی هەیە .و یەکسەر دەینێرێتە ئێرە. 4ئینجا ڕۆیشتن و کەرەکەیان بینی کە لە دەرگاکە لە دەرەوە لە شوێنێکدا بەسترابوو کە دوو ڕێگای یەکتریان بینی .و شلیان دەکەنەوە. 5هەندێک لەوانەی لەوێ وەستابوون پێیان گوت« :ئێوە چی دەکەن و کەرەکە شل دەکەنەوە؟ 6هەروەک عیسا فەرمانی کردبوو پێیان گوت و ئازادیان کردن. 7کەرەکەیان هێنایە لی عیسا و جلەکانیان لەبەر کرد .لەسەری دانیشت. 8زۆرێک جلەکانیان لە ڕێگاکەدا بڵوکردەوە ،هەندێکی تریش لق و پۆپیان لە دارەکان بڕی و لە ڕێگاکەدا چەقۆیان لێدا. 9ئەوانەی پێشیان ڕۆیشتن و ئەوانەی بەدوایدا دەڕۆیشتن ،هاواریان دەکرد و گوتیان« :هۆسانا »!خۆشبەختە ئەو کەسەی بە ناوی یەزدانەوە دێت. 10شانشینی داودی باوکمان پیرۆز بێت ،کە بەناوی یەزدانەوە دێت :هۆسانە لە بەرزترین ئاست. 11عیسا چووە ئۆرشەلیم و پەرستگاکە ،کاتێک بە دەوری هەموو شتێکدا سەیری کرد و ئێوارە هات ،لەگەڵ دوانزە کەسەکەدا چووە بەتانیا. 12سبەی کە لە بەیتانیاوە هاتن ،برسی بوو. 13کاتێک لە دوورەوە دار هەنجیرێکی بینی کە گەڵکانی هەبوو ،هات ،ئەگەر شتێکی لەسەر بدۆزێتەوە .چونکە هێشتا سەردەمی هەنجیر نەبوو. 14عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :لەدوای ڕۆژەوە بۆ هەتا هەتایە کەس بەرهەمی تۆ ناخوات ».شاگردەکانیشی گوێیان لێ بوو. 15ئینجا هاتنە ئۆرشەلیم ،عیسا چووە ناو پەرستگاکە و دەستی کرد بە دەرکردنی ئەوانەی لە پەرستگاکەدا فرۆشیار و کڕینیان دەکرد و مێزی پارەگۆڕەکان و کورسییەکانی کۆترفرۆشەکانی ڕووخاند. 16ڕێگەی نەدەدا کەسێک هیچ کەلوپەلێک بەناو پەرستگاکەدا هەڵبگرێت. 17ئینجا فێری کرد و پێی گوتن « :ئایا نەنووسراوە :ماڵەکەم بۆ هەموو گەلن ناودەبرێت ماڵی نوێژ؟ »بەڵم ئێوە کردتان بە کۆشکی دزەکان. 18مامۆستایان و سەرۆک کاهینەکان گوێیان لێ بوو و بەدوای ئەوەدا دەگەڕان کە چۆن لەناوی ببەن ،چونکە لێی دەترسان ،چونکە هەموو گەل سەریان سوڕما لە فێرکارییەکانی. 19کاتێک ئێوارە هات ،لە شارەکە چووە دەرەوە. 20بەیانی کە بەلیدا تێدەپەڕین ،بینیان دار هەنجیرەکە لە ڕەگەوە وشک بووەتەوە. 21پەترۆس بە بیرهێنانەوەی پێی گوت« :مامۆستا ،سەیرکە ،ئەو دار هەنجیرەی کە نەفرەتت لێکرد ،وشک بووەتەوە». 22عیسا وەڵمی دایەوە « :باوەڕتان بە خودا هەبێت». 23بەڕاستی پێتان دەڵێم ،هەرکەسێک بەم شاخە بڵێت” :هەڵبگرە و فڕێ بدە بۆ دەریا .لە دڵیدا گومان ناکات ،بەڵکو باوەڕ دەکات کە ئەو شتانەی دەیڵێت ڕوودەدەن .هەرچی بڵێت ،ئەویش دەبێت. 24بۆیە پێتان دەڵێم :هەر شتێک کە ئارەزووی دەکەن ،کاتێک نوێژ دەکەن ،باوەڕ بکەن کە وەریدەگرن و بەدەستتان دەهێنن. 25کاتێک وەستاون و نوێژ دەکەن ،ئەگەر لە بەرامبەر کەسێکدا تاوانتان هەبوو ،لێتان ببورن ،بۆ ئەوەی باوکتان لە ئاسمانیش لە تاوانەکانتان خۆش بێت. 26بەڵم ئەگەر لێتان خۆش نەبن ،باوکتان لە ئاسمانیش لە تاوانەکانتان خۆش نابێت. 27ئینجا هاتنەوە ئۆرشەلیم ،کاتێک لە پەرستگادا دەڕۆیشت ،سەرۆک کاهینەکان و یاساناسان و پیرەکان هاتنە لی. 28پێی بڵێ« :بە چ دەسەڵتێک ئەمانە دەکەیت؟ »کێ ئەم دەسەڵتەی پێداویت بۆ ئەنجامدانی ئەم کارانە؟ 29عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :منیش یەک پرسیارتان لێدەکەم و وەڵمم بدەنەوە و پێتان دەڵێم بە چ دەسەڵتێک ئەم کارانە دەکەم». 30مەعمودی یۆحەنا لە ئاسمانەوە بوو یان لە مرۆڤەوە؟ وەڵمم بدەنەوە. 31ئەوانیش لەگەڵ خۆیان قسەیان دەکرد و گوتیان« :ئەگەر بڵێین :لە ئاسمانەوە .ئەویش دەڵێت« :بۆچی باوەڕتان پێی نەکرد؟» 32بەڵم ئەگەر بڵێین :لە مرۆڤەکانەوە .لە گەل دەترسان ،چونکە هەموو مرۆڤەکان یۆحەنایان دەزانی کە بەڕاستی پێغەمبەرە. 33ئەوانیش وەڵمیان دایەوە و بە عیسایان گوت« :ناتوانین بزانین ».عیساش وەڵمی دایەوە « :منیش پێتان ناڵێم بە چ دەسەڵتێک ئەم کارانە دەکەم». 37
مارک ئینجیلی
بەشی ١٢ 1ئینجا دەستی کرد بە قسەکردن لەگەڵیان بە مەتەڵ .پیاوێک باخێکی ترێی چاند و پەنجەرەیەکی بە دەوریدا دانا و شوێنێکی بۆ شەرابەکە هەڵکەند و تاوەرێکی دروستکرد و دایە دەرەوە بۆ جووتیاران و چووە وڵتێکی دوور. 2لە وەرزدا خزمەتکارێکی بۆ جووتیاران نارد ،تا بەرهەمی باخی ترێ لە جووتیاران وەربگرێت. 3ئینجا گرتیان و لێیان دا و بە بەتاڵی ڕەوانەی دەرەوەیان کرد. 4دیسانەوە خزمەتکارێکی دیکەی بۆ ناردن .بەردیان لێدا و سەرییان بریندار کرد و بە شەرمەزارییەوە ڕەوانەی دەرەوەیان کرد. 5دیسانەوە کەسێکی دیکەی نارد .و ئەویشیان کوشت و زۆر کەسی تریش؛ لێدانی هەندێک ،و کوشتنی هەندێک. 6لەبەر ئەوەی هێشتا یەک کوڕی هەبوو ،خۆشەویستەکەی ،دواجاریش نارد بۆ لی ئەوان و گوتی« :ڕێز لە کوڕەکەم دەگرن». 7بەڵم ئەو جووتیارانە لە نێوانیاندا دەیانگوت« :ئەمە میراتگرییە .وەرە با بیکوژین ،میراتەکەش هی ئێمە دەبێت. 8بردیان و کوشتیان و لە باخی ترێ فڕێیان دا. 9کەواتە پەروەردگاری باخی ترێ چی دەکات؟ دێت و جووتیارەکان لەناو دەبات و باخی ترێش دەدات بە کەسانی تر». 10ئایا ئەم کتێبە پیرۆزەتان نەخوێندووەتەوە؟ ئەو بەردەی بیناکاران ڕەتیان کردەوە ،بووەتە سەری گۆشەکە. 11ئەمە کردەی یەزدان بوو ،لەبەرچاوی ئێمەدا سەرسوڕهێنەرە؟ 12ئەوان هەوڵیان دا دەستی بگرن ،بەڵم لە گەل ترسان ،چونکە زانیان کە ئەو مەتەڵەی لە دژی ئەوان وتووە ،جێیان هێشت و ڕۆیشتن. 13ئینجا هەندێک لە فەریسییەکان و هیرۆدییەکان بۆی دەنێرن بۆ ئەوەی بە قسەکانی بیگرن. 14کاتێک هاتن پێیان گوت« :مامۆستا ،ئێمە دەزانین کە تۆ ڕاستگۆیت و گرنگی بە کەس نادەیت ،چونکە تۆ ڕەچاوی مرۆڤەکان ناکەیت، بەڵکو بە ڕاستی فێری ڕێگای خودا دەکەیت باج بۆ قەیسەر ،یان نا؟ 15ئایا دەدەین ،یان نادەین؟ بەڵم ئەویش دووڕوویی ئەوانی زانی و پێی گوتن « :بۆچی تاقیم دەکەنەوە؟ »یەک فلسم بۆ بێنە ،تا بیبینم. 16ئەوانیش هێنایان .ئینجا پێی گوتن « :ئەم وێنە و سەرنووسە هی کێیە؟ »پێیان گوت« :هی قەیسەر». 17عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەو شتانەی کە هی قەیسەرن بیدەن بە قەیسەر و ئەوەی هی خودان بە خودا ».ئەوانیش پێی سەرسام بوون. 18ئینجا سەدوقیەکان دێنە لی کە دەڵێن زیندووبوونەوە نییە .لێیان پرسی و گوتیان: 19مامۆستا ،موسا بۆی نووسیوین« :ئەگەر برای پیاوێک مرد و ژنەکەی بەجێبهێڵێت و منداڵی نەهێڵێتەوە ،براکەی ژنەکەی ببات و تۆو بۆ براکەی پەروەردە بکات». 20حەوت برایان هەبوو ،یەکەمیان ژنێکی هێنا و لە مردندا هیچ تۆوێکی نەهێشتەوە. 21دووەمیان گرت و مرد و هیچ تۆوێکی بەجێنەهێشت ،سێیەمیش بە هەمان شێوە. 22حەوت کەسەکە منداڵیان بوو ،هیچ نەوەیەکیان بەجێهێشت ،دواجار ژنەکەش مرد. 23کەواتە لە زیندووبوونەوەدا ،کاتێک هەستان ،ژنی کێ دەبێت لەوان؟ چونکە ئەو حەوت کەسە ژنەکەیان بوو. 24عیساش وەڵمی دانەوە « :بۆیە ئایا ئێوە هەڵە ناکەن ،چونکە کتێبی پیرۆز و نە هێزی خودا نازانن؟ 25چونکە کاتێک لە مردن زیندوو دەبنەوە ،نە هاوسەرگیری دەکەن و نە هاوسەرگیریان پێدەکرێت .بەڵکو وەک فریشتەکانن کە لە ئاسمانن. 26سەبارەت بە مردووەکان هەستن ،ئایا لە کتێبی موسادا نەتانخوێندووەتەوە کە چۆن لەناو دارستانەکەدا خودا پێی وتووە« :من خودای ئیبراهیم و خودای ئیسحاق و خودای یاقوبم? ». 27ئەو خودای مردووەکان نییە ،بەڵکو خودای زیندووەکانە ،بۆیە ئێوە زۆر هەڵە دەکەن. 28یەکێک لە مامۆستایانی یاسا هات و گوێی لە قسەکردنیان بوو و زانی کە بە باشی وەڵمی داوەتەوە ،لێی پرسی« :فەرمانی یەکەمی هەموویان کامەیە؟» 29عیسا وەڵمی دایەوە « :یەکەم فەرمانەکان ئەوەیە« :ئەی ئیسرائیل ،گوێ بگرە ».یەزدانی پەروەردگارمان یەک پەروەردگارە. 30یەزدانی پەروەردگارت بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو بیر و بە هەموو هێزت خۆش بوێت ،ئەمە فەرمانی یەکەمە. 31دووەمیان وەک ئەمەیە :دراوسێکەت وەک خۆت خۆش بوێت .هیچ فەرمانێکی تر لەمانە گەورەتر نییە. 32ئینجا مامۆستاکە پێی گوت« :باشە مامۆستا ،تۆ ڕاستیت وت ،چونکە یەک خودا هەیە .و جگە لە ئەو کەسی تر نییە: 33خۆشویستنی بە هەموو دڵ و بە هەموو تێگەیشتن و بە هەموو گیان و بە هەموو هێز و خۆشویستنی دراوسێی وەک خۆی ،لە هەموو قوربانی سووتاندن و قوربانییەکی تەواو زیاترە. 34کاتێک عیسا بینی کە بە وریاییەوە وەڵمی داوەتەوە ،پێی گوت « :تۆ لە شانشینی خودا دوور نیت ».وە هیچ پیاوێک دوای ئەوە نەیدەوێرا هیچ پرسیارێکی لێ بکات. 35عیسا لە کاتی فێرکردنی لە پەرستگادا وەڵمی دایەوە و گوتی « :مامۆستایان چۆن دەڵێن مەسیح کوڕی داودە؟» 36چونکە داود خۆی بە ڕۆحی پیرۆز فەرموویەتی« :یەزدان بە پەروەردگارمی فەرموو« :لە دەستی ڕاستم دابنیشە ،تا دوژمنەکانت دەکەمە پێڵوی پێت». 37بۆیە داود خۆی پێی دەڵێت پەروەردگار .و ئەو کاتە کوڕەکەی لە کوێوە هاتووە؟ وە خەڵکی ئاسایی بە خۆشحاڵیەوە گوێیان لێ بوو. 38لە فێرکارییەکانیدا پێی گوتن « :ئاگاداربن لەو مامۆستایانی کە حەز دەکەن بە جل و بەرگی درێژەوە بچن و سڵویان لە بازاڕەکاندا خۆشدەوێت. 39دانیشتنی سەرەکی لە کەنیسەکان و ژوورەکانی سەرەوە لە ئاهەنگەکاندا. 40ماڵی بێوەژنەکان دەخۆن و بۆ خۆنمایشکردن نوێژی درێژ دەکەن ،ئەمانە سزای گەورەتر وەردەگرن. 41عیسا بەرامبەر گەنجینەکە دانیشت و سەیری دەکرد کە خەڵکەکە چۆن پارەیان دەخستە ناو گەنجینەکەوە ،زۆرێک لە دەوڵەمەندەکان پارەیان فڕێدا. 38
مارک ئینجیلی
" 43ئینجا شاگردەکانی بانگ کرد و پێی گوتن « :بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەم بێوەژنە هەژارە زیاتر لە هەموو ئەوانەی فڕێیان داوەتە خەزێنە. 44چونکە هەموویان لە زۆری خۆیان فڕێیان دا .بەڵم ئەو لە کەموکوڕی خۆیدا هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو ،تەنانەت هەموو بژێوی ژیانی خۆی فڕێدا. بەشی ١٣ 1کاتێک لە پەرستگاکە دەچووە دەرەوە ،یەکێک لە شاگردەکانی پێی گوت« :مامۆستا ،بزانە لێرە چ جۆرە بەردێک و چ بینایەک هەیە! 2عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەم بینا گەورانە دەبینیت؟ »بەردێک لەسەر بەردێکی دیکە نامێنێتەوە ،کە فڕێ نەدرێتە خوارەوە. 3کاتێک لەسەر چیای زەیتوون دانیشتبوو بەرامبەر پەرستگاکە ،پەترۆس و یاقوب و یۆحەنا و ئەندرۆس بە تەنیا پرسیاریان لێکرد. 4پێمان بڵێ ،ئەمانە کەی دەبن؟ وە نیشانە چی دەبێت کاتێک هەموو ئەمانە جێبەجێ دەبن؟ 5عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :ئاگادار بن نەک کەس فریوتان بدات. 6چونکە زۆر کەس بە ناوی منەوە دێن و دەڵێن« :من مەسیحم ».و زۆر کەس فریو دەدات. 7کاتێک گوێتان لە شەڕ و دەنگۆی شەڕ دەبێت ،مەترسن ،چونکە پێویستە ئەم جۆرە شتانە بن .بەڵم هێشتا کۆتایی نایەت. 8چونکە نەتەوەیەک لە دژی نەتەوە هەڵدەستێت و شانشینی لە دژی شانشینی ،بوومەلەرزە لە شوێنەکان ڕوودەدات و برسێتی و ناڕەحەتی ڕوودەدات ،ئەمانە سەرەتای خەم و پەژارەن. 9بەڵم ئاگاداری خۆتان بن ،چونکە ئەوان دەتاندەنە دەست مەجلیسەکان .لە کەنیسەکاندا لێتان دەدرێن ،لە پێناو مندا دەبرێنە بەردەم فەرمانڕەواکان و پاشاکان ،بۆ ئەوەی شایەتحاڵییەک لە دژی ئەوان. 10سەرەتا دەبێت ئینجیل لەنێو هەموو گەلندا بڵوبکرێتەوە. 11بەڵم کاتێک پێشەنگایەتیتان دەکەن و تەسلیمتان دەکەن ،پێشوەختە بیر لەوە مەکەنەوە کە چی دەڵێن و پێشوەختە بیری لێ مەکەنەوە، بەڵکو هەرچی لەو کاتژمێرەدا پێتان بدرێت ،قسە بکەن ،چونکە ئەوە ئێوە نین کە قسە دەکەن ،بەڵکو ڕۆحی پیرۆز. 12ئێستا برا خیانەت لە برا دەکات تا مردن و باوکیش کوڕەکە .منداڵەکان لە دژی دایک و باوکیان هەڵدەستن و دەیانکوژن. 13لەبەر ناوی من لەلیەن هەموو مرۆڤەکانەوە ڕقتان لێ دەبێتەوە ،بەڵم ئەوەی تا کۆتایی بەرگە بگرێت ،ڕزگاری دەبێت. 14بەڵم کاتێک ئەو شتە قێزەونە وێرانانە دەبینن کە دانیال پێغەمبەر باسی دەکات و لە شوێنێکدا وەستاوە کە نابێت( ،با ئەوەی دەخوێنێتەوە تێبگات )با ئەوانەی لە یەهودان بەرەو شاخەکان هەڵبێن. 15با ئەوەی لەسەر ماڵەکەیە نەچێتە ناو ماڵەکەوە و نەچێتە ناویەوە بۆ ئەوەی هیچ شتێک لە ماڵەکەی دەربهێنێت. 16با ئەوەی لە کێڵگەدایە نەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی جلەکانی هەڵبگرێت. 17بەڵم ئاخ بۆ ئەوانەی دووگیانن و ئەوانەی شیر دەدەن لەو ڕۆژانەدا! 18دوعا بکەن کە هەڵتنتان لە زستاندا نەبێت. 19چونکە لەو ڕۆژانەدا تەنگانە ڕوودەدات ،کە لە سەرەتای دروستکراوی خوداوە تا ئەم کاتە نەبووە و نابێت. 20ئەگەر یەزدان ئەو ڕۆژانەی کورت نەکردایەتەوە ،هیچ گۆشتێک ڕزگاری نەدەبوو ،بەڵم لەبەر خاتری هەڵبژێردراوەکان کە هەڵیبژاردووە ،ڕۆژەکانی کورت کردووەتەوە. 21ئینجا ئەگەر کەسێک پێتان بڵێت« :ئەوەتا مەسیحە ».یان ،سەیرکە ،ئەو لەوێیە؛ باوەڕ پێی مەکە: 22چونکە مەسیحی درۆزن و پێغەمبەرە درۆزنەکان هەڵدەستن و نیشانە و سەرسوڕهێنەرەکان نیشان دەدەن ،بۆ ئەوەی ئەگەر بتوانرێت هەڵبژێردراوانیش ڕابکێشن. 23بەڵم ئاگاداربن ،من پێشبینی هەموو شتێکم بۆ کردوون. 24بەڵم لەو ڕۆژانەدا ،دوای ئەو تەنگانە ،خۆر تاریک دەبێت و مانگ ڕووناکی ناداتەوە. 25ئەستێرەکانی ئاسمان دەکەونە خوارەوە و دەسەڵتەکانی ئاسمان دەلەرزن. 26ئینجا کوڕی مرۆڤ دەبینن کە بە هێز و شکۆمەندییەکی زۆرەوە لە هەورەکاندا دێت. 27ئینجا فریشتەکانی دەنێرێت و هەڵبژێردراوەکانی لە چوار بایەوە کۆدەکاتەوە ،لە کۆتایی زەویەوە تا کۆتایی ئاسمان. 28ئێستا مەتەڵێک لەبارەی دار هەنجیرەوە فێربە .کاتێک لقەکەی هێشتا ناسکە و گەڵکانی هەڵدەدا ،دەزانن هاوین نزیکە. 29ئێوەش بە هەمان شێوە ،کاتێک ئەم شتانەتان بینی ڕوودەدەن ،بزانن کە نزیکە ،تەنانەت لە دەرگاکان. 30بەڕاستی پێتان دەڵێم ئەم نەوەیە تێناپەڕێت تا هەموو ئەمانە ئەنجام دەدرێن. 31ئاسمان و زەوی تێدەپەڕن ،بەڵم قسەکانم تێناپەڕن. 32بەڵم ئەو ڕۆژە و ئەو کاتە کەس نازانێت ،نە فریشتەکانی ئاسمان و نە کوڕ ،جگە لە باوک. 33ئاگاداربن و ئاگاداربن و دوعا بکەن ،چونکە نازانن کەی کاتی دێت. 34چونکە کوڕی مرۆڤ وەک پیاوێک وایە کە گەشتێکی دوور دەکات و ماڵەکەی بەجێهێشت و دەسەڵتی بە خزمەتکارەکانی و هەرکەسێک کارەکانی خۆی دا و فەرمانی بە دەروازەوانەکە کرد کە چاودێری بکات. 35جا ئاگاداربن ،چونکە نازانن کەی خاوەن ماڵەکە دێت ،ئێوارە یان نیوەشەو یان کەروێشک یان بەیانی. 36نەک بە هاتنی لەناکاو بتبینێت کە خەوتووی. 37ئەوەی پێتان دەڵێم بە هەمووان دەڵێم :ئاگاداربن.
39
مارک ئینجیلی
بەشی ١٤ 1دوای دوو ڕۆژ جەژنی پەسح و نانی بێ خەمیرە بوو ،سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایان بەدوای ئەوەدا دەگەڕان کە چۆن بە فێڵبازی بیگرن و بیکوژن. 2بەڵم ئەوان گوتیان« :نەک لە ڕۆژی جەژندا ،نەک جەماوەر دروست بێت». 3لە بەیتانیا لە ماڵی شیمۆنی پەتاکە ،لە کاتی نانخواردن دانیشتبوو ،ژنێک هات کە سندوقێکی ئەلباستری مەڵهەمی چەوریی زۆر بەنرخی پێبوو .سندوقەکەی شکاند و بەسەر سەریدا ڕشت. 4هەندێکیش هەبوون لەناو خۆیاندا تووڕە بوون و دەیانگوت« :بۆچی ئەم مەڵهەمە بەفیڕۆچوو؟» 5چونکە دەکرا بە سێ سەد دینار زیاتر بفرۆشرایە و بدرێتە هەژاران .ئەوانیش لە دژی ئەو مورموریان کرد. 6عیسا فەرمووی « :وازی لێ بێنە .بۆچی ئازاری دەدەن؟ ئەو کارێکی باشی لەسەر من کردووە. 7چونکە هەمیشە هەژارەکانتان لەگەڵدایە و هەرکاتێک بتەوێت دەتوانن چاکەیان بۆ بکەن ،بەڵم من هەمیشە نییە. 8ئەوەی لە توانایدا بوو کردوویەتی ،پێشوەختە هاتووە بۆ ئەوەی جەستەم بۆ ناشتن مەسح بکات. 9بەڕاستی پێتان دەڵێم :لە هەر شوێنێک ئەم ئینجیلە لە هەموو جیهاندا بانگەشەی بۆ بکرێت ،ئەمەیش کە ئەو کردوویەتی بۆ یادکردنەوە باسی دەکرێت. 10یەهودا ئەسقەریۆت کە یەکێک بوو لە دوانزە کەسەکە ،چووە لی سەرۆک کاهینەکان بۆ ئەوەی بیخاتە دەستیان. 11کاتێک بیستیان دڵخۆش بوون و بەڵێنیان دا پارەی پێ بدەن .وە بەدوایدا دەگەڕا کە چۆن بە ئاسانی خیانەتی لێ بکات. 12یەکەم ڕۆژی نانی بێ خەمیرە ،کاتێک جەژنی پەسحیان کوشت ،شاگردەکانی پێیان گوت« :دەتەوێت بۆ کوێ بچین و ئامادەکاری بکەین بۆ ئەوەی جەژنی پەسح بخۆیت؟» 13دوو لە شاگردەکەی نارد و پێی گوتن « :بڕۆنە ناو شارەکە و لەوێ پیاوێک چاوت پێدەکەوێت کە دەفرێکی ئاوی هەڵگرتووە. 14لە هەر شوێنێک کە بچێتە ژوورەوە ،بە خاوەن ماڵەکە بڵێن« :مامۆستا دەفەرموێت :کوا ژووری میوان کە لەگەڵ شاگردەکانم جەژنی پەسحی تێدا دەخۆم؟» 15ژوورێکی گەورەی سەرەوەتان پیشان دەدات کە مۆبیلیات و ئامادەکراوە ،لەوێ بۆمان ئامادە بکەن. 16شاگردەکانی چوونە دەرەوە و هاتنە ناو شارەکە و وەک ئەوەی پێی وتبوون بینییان ،جەژنی پەسحیان ئامادە کرد. 17ئێوارە لەگەڵ دوانزە کەسەکەدا دێت. 18کاتێک دانیشتن و نانیان دەخوارد ،عیسا گوتی « :ڕاستی پێتان دەڵێم :یەکێک لە ئێوە کە لەگەڵم نان بخوات ،خیانەتم لێدەکات». 19ئینجا دەستیان کرد بە خەم و پەژارە و یەک بە یەک پێیان گوت« :ئایا منم؟ »یەکێکی تریش گوتی« :ئایا منم؟» 20وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئەمە یەکێکە لەو دوانزە کەسەی لەگەڵمدا لەناو قاپەکەدا نوقم دەبێت». 21بەڕاستی کوڕی مرۆڤ دەڕوات ،وەک چۆن لەسەری نووسراوە ،بەڵم ئاخ بۆ ئەو پیاوەی کە بەهۆیەوە کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێت ! باش بوو بۆ ئەو پیاوە ئەگەر هەرگیز لەدایک نەبووایە. 22کاتێک نانیان دەخوارد ،عیسا نانێکی برد و بەرەکەتی خستە سەر و شکاندی و پێیان دا و گوتی « :وەرگرن و بخۆن ،ئەمە جەستەی منە». 23ئینجا جامەکەی برد و سوپاسگوزاری کرد و پێیان دا و هەموویان لێیان خواردەوە. 24پێی گوتن « :ئەمە خوێنی پەیمانی نوێی منە ،کە بۆ زۆر کەس دەڕژێت». 25بەڕاستی پێتان دەڵێم :چیتر لە بەرهەمی ترێ ناخۆمەوە ،تا ئەو ڕۆژەی کە تازە لە شانشینی خودا دەیخۆمەوە. 26کاتێک سروودێکیان وت ،چوونە دەرەوە بۆ چیای زەیتوون. 27عیسا پێی گوتن « :ئەمشەو هەمووتان بەهۆی منەوە توڕە دەبن ،چونکە نووسراوە :شوانەکە دەکوژم و مەڕەکان پەرش و بڵو دەبنەوە». 28بەڵم دوای هەستانەوەم ،پێش ئێوە دەچمە جەلیل. 29بەڵم پەترۆس پێی گوت« :هەرچەندە هەمووان توڕە دەبن ،بەڵم من ناتوانم». 30عیسا پێی فەرموو « :بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئەمشەو ،پێش ئەوەی کەروێشک دوو جار قیژە بکات ،سێ جار ئینکاری من دەکەیت». 31بەڵم بە توندیتر قسەی کرد« :ئەگەر لەگەڵت بمرم ،بە هیچ شێوەیەک ئینکاریت ناکەم ».بە هەمان شێوە هەروەها وتیان هەموویان. 32ئینجا گەیشتنە شوێنێک کە ناوی گێتسمانی بوو ،بە شاگردەکانی گوت « :ئێوە لێرە دابنیشن تا من نوێژ دەکەم». 33ئینجا پەترۆس و یاقوب و یۆحەنا لەگەڵ خۆی برد و زۆر سەرسام بوو و زۆر قورس بوو. 34پێی گوتن « :ڕۆحم تا مردن زۆر خەمبارە ،لێرە بمێننەوە و ئاگاداربن». 35کەمێک ڕۆیشت بۆ پێشەوە و کەوتە سەر زەوی و دوعای کرد ئەگەر بتوانرێت کاتژمێرەکە لێی تێپەڕێت. 36ئینجا گوتی « :ئەبا ،باوکە ،هەموو شتێک بۆ تۆ دەکرێت .ئەم جامەم لێ وەربگرە ،بەڵم نەک ئەوەی من دەمەوێت ،بەڵکو ئەوەی تۆ دەتەوێت. 37هات و ئەوانی بینی کە خەوتوون و بە پەترۆسی گوت « :شامۆن ،ئایا تۆ خەوتووی؟ »نەتدەتوانی یەک کاتژمێر چاودێری بکەیت؟ 38ئاگاداربن و دوعا بکەن ،نەک بچنە ناو تاقیکردنەوەیەکەوە .بەڕاستی ڕۆح ئامادەیە ،بەڵم گۆشت لوازە. 39دیسان ڕۆیشت و نوێژی کرد و هەمان قسەی کرد. 40کاتێک گەڕایەوە ،بینیەوە خەوتوون ،چونکە چاوەکانیان قورس بوو ،نەیانزانی چی وەڵمی بدەنەوە. 41جاری سێیەم هات و پێی گوتن « :ئێستا بخەون و پشوو بدەن .سەیرکە ،کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێتە دەستی گوناهباران. 42هەستن ،با بچین .سەیرکە ،ئەوەی خیانەتم لێدەکات نزیکە». 43یەکسەر ،کە هێشتا قسەی دەکرد ،یەهودا یەکێک لە دوانزە کەسەکە هات و جەماوەرێکی زۆریش بە شمشێر و دارەوە لە سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایان و پیرەکانەوە هات. 40
مارک ئینجیلی
44ئەو کەسەی خیانەتی لێکرد ،نیشانەیەکی پێداون و گوتی« :هەرکەسێک ماچ بکەم ،ئەوە ئەو کەسەیە .بیبە ،و بە سەلمەتی بیبە. 45هەر کە هات ،ڕاستەوخۆ دەچێتە لی و دەڵێت« :مامۆستا ،مامۆستا !و ماچی کرد. 46دەستیان خستە سەری و گرتیان. 47یەکێک لەو کەسانەی کە لەوێ وەستابوون شمشێرێکی دەرهێنا و خزمەتکارێکی سەرۆک کاهینی لێدا و گوێی بڕی. 48عیسا وەڵمی دایەوە « :ئایا ئێوە بە شمشێر و دارەوە هاتوونەتە دەرەوە بۆ ئەوەی من بگرن؟» 49من ڕۆژانە لەگەڵتان بووم لە پەرستگا و فێرکردنم دەکرد ،بەڵم منتان نەگرت ،بەڵم کتێبە پیرۆزەکان دەبێ جێبەجێ بکرێن. 50هەموویان وازی لێ هێنا و هەڵهاتن. 51گەنجێک بەدوایدا هات ،کە پۆشاکێکی کەتانی لە جەستەی ڕووتیدا کردبوو .گەنجەکان دەستیان بەسەردا گرت. 52ئینجا پەڕۆی کەتانەکەی بەجێهێشت و بە ڕووتی لێیان هەڵهات. 53عیسایان بردە لی سەرۆک کاهینەکە ،هەموو سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان و مامۆستایان لەگەڵیدا کۆبوونەوە. 54پەترۆس لە دوورەوە بەدوایدا ڕۆیشت بۆ کۆشکی سەرۆک کاهین ،لەگەڵ خزمەتکارەکان دانیشت و لە ئاگرەکە گەرم بووەوە. 55سەرۆک کاهینەکان و هەموو ئەنجومەنەکە بەدوای شایەتحاڵی عیسادا دەگەڕان تا بیکوژن .و هیچیان نەدۆزیەوە. 56چونکە زۆر کەس شایەتحاڵی درۆیان لە دژی دا ،بەڵم شایەتحاڵیەکەیان یەکتر نەبوو. 57هەندێک هەستان و شایەتحاڵی درۆیان لە دژی دا و گوتیان. 58گوێمان لێ بوو دەیگوت« :ئەم پەرستگایە کە بە دەست دروست کراوە وێران دەکەم و لە ماوەی سێ ڕۆژدا پەرستگایەکی دیکە دروست دەکەم کە بەبێ دەست دروست کراوە». 59بەڵم شایەتحاڵەکانیان بەیەکەوە نەبوون. 60سەرۆک کاهینەکە لە ناوەڕاستدا وەستا و لە عیسا پرسی« :هیچ وەڵم نادەیتەوە؟ »چییە کە ئەمانە شایەتحاڵی تۆ دەدەن؟ 61بەڵم ئەو بێدەنگ بوو و هیچی نەدایەوە .دیسان سەرۆک کاهینەکە لێی پرسی و پێی گوت« :ئایا تۆ مەسیحی کوڕی پیرۆزیت؟» 62عیسا گوتی« :منم ،کوڕی مرۆڤ دەبینن کە لە دەستی ڕاستی دەسەڵتدا دانیشتووە و بە هەوری ئاسمانەوە دێت». 63ئینجا سەرۆک کاهین جلەکانی دڕاند و گوتی« :چی پێویستمان بە شایەتحاڵی زیاترە؟» 64ئێوە کوفرتان بیستووە ،چیتان پێ باشە؟ هەموویان مەحکوومیان کرد بە تاوانی لەسێدارەدان. 65هەندێکیش دەستیان کرد بە تفکردن و دەموچاوی داپۆشی و لێدانی و پێیان گوت« :پێشبینی بکە ،خزمەتکارەکانیش بە کفنی دەستەکانیان لێیاندا». 66کاتێک پەترۆس لە خوارەوە لە کۆشکەکە بوو ،یەکێک لە خزمەتکارەکانی سەرۆک کاهین هات. 67کاتێک پەترۆسی بینی کە خۆی گەرم دەکات ،سەیری کرد و گوتی« :تۆش لەگەڵ عیسای ناسریدا بوویت». 68بەڵم ئینکاری کرد و گوتی« :نازانم و تێناگەم چی دەڵێیت ».ئینجا چووە دەرەوە بۆ ناو پەنجەرە .و تیمی کەروێشک. 69خزمەتکارێک دیسانەوە بینی و دەستی کرد بە گوتنی ئەو کەسانەی کە لەوێ وەستابوون« :ئەمە یەکێکە لەوانە». 70ئینکاری دووبارەی کردەوە .کەمێک دوای ئەوە ،ئەوانەی لەوێ وەستابوون دیسانەوە بە پەترۆسیان گوت« :بەڕاستی تۆ یەکێکیت لەوانە ،چونکە تۆ جەلیلی و قسەکانت لەگەڵ ئەوەدا دەگونجێت». 71بەڵم دەستی کرد بە جنێودان و سوێندخواردن و گوتی« :من ئەم پیاوە ناناسم کە باسی دەکەن». 72بۆ جاری دووەمیش کەروێشکەکە کەوتە خوارەوە .پەترۆس ئەو قسانەی بیرهێنایەوە کە عیسا پێی فەرموو « :پێش ئەوەی کەروێشکەکە دوو جار قیژە بکات ،سێ جار ئینکاری من دەکەیت ».کاتێک بیری لەوە کردەوە ،گریاوە. بەشی ١٥ 1بەیانی یەکسەر سەرۆک کاهینەکان ڕاوێژیان لەگەڵ پیرەکان و مامۆستایان و هەموو ئەنجومەنەکە کرد و عیسایان بەست و بردیان و ڕادەستی پیلتۆسیان کرد. 2پیلتۆس لێی پرسی« :ئایا تۆ پاشای جولەکەکانیت؟ »ئەویش وەڵمی دایەوە « :تۆ ئەوە دەڵێیت». 3سەرۆک کاهینەکان بە زۆر شت تۆمەتباریان کرد ،بەڵم وەڵمی هیچی نەدایەوە. 4دیسان پیلتۆس لێی پرسی« :هیچ وەڵم نادەیتەوە؟ »سەیرکە چەند شتێک لە دژی تۆ دەسەلمێنن. 5بەڵم عیسا هیچ وەڵمێکی نەدایەوە .بەجۆرێک پیلتۆس سەرسام بوو. 6لە ئاهەنگەکەدا دیلێکی بۆ ئازاد کرد ،هەرکەسێک داوای لێکردن. 7کەسێک هەبوو بە ناوی بارباس ،لەگەڵ ئەوانەی لەگەڵیدا یاخیبوون ،بەندکراو بوو ،لە یاخیبوونەکەدا کوشتنی کوشتبوو. 8جەماوەرەکە بە دەنگی بەرز هاواریان دەکرد ،داوایان لێکرد وەک چۆن لەگەڵیاندا کردوون. 9بەڵم پیلتۆس وەڵمی دانەوە« :ئایا دەیانەوێت پاشای جولەکەکانتان بۆ ئازاد بکەم؟» 10چونکە دەیزانی کە سەرۆک کاهینەکان لەبەر ئیرەیی ڕادەستیان کردووە. 11بەڵم سەرۆک کاهینەکان خەڵکیان جووڵند ،تا ئەویش بەباشتر بەرباسیان بۆ ئازاد بکات. 12پیلتۆس وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :ئەوا دەتەوێت چی لەگەڵ ئەو کەسە بکەم کە پێی دەڵێن پاشای جولەکەکان؟» 13دیسان هاواریان کرد« :لە خاچ بدە». 14ئینجا پیلتۆس پێی گوتن« :بۆچی ،چ خراپەیەکی کردووە؟ ئینجا زیاتر هاواریان کرد« :لە خاچ بدە»! 15پیلتۆس ،کە ویستی خەڵکەکە ڕازی بکات ،بارباسی بۆ ئازاد کرد و عیسای بەخشی ،کە شەقێکی لێدا و لە خاچ بدرێت. 16سەربازەکان بردیانە ناو هۆڵەکە ،کە ناوی پرێتۆریۆم بوو .و هەموو تیپەکە کۆدەکەنەوە. 17جلی وەنەوشەیییان لەبەر کرد و تاجێکی دڕکیان لێدا و لە سەری دایاننا. 41
مارک ئینجیلی
18دەستیان کرد بە سڵوکردن« :سڵو ،پاشای جولەکەکان! 19بە چەقۆ لێیان دا و تفیان لێکرد و ئەژنۆیان کڕنۆش برد. 20کاتێک گاڵتەیان پێکرد ،وەنەوشەییەکەیان لێ داکەند و جلەکانی خۆیان لەبەر کرد و بردیانە دەرەوە بۆ ئەوەی لە خاچ بدەن. 21شیمۆنێکی سیرینی ،باوکی ئەسکەندەر و ڕوفۆس ،کە لە لدێکەدا تێپەڕیبوو ،ناچار دەکەن خاچەکەی هەڵبگرێت. 22ئینجا دەیبەنە شوێنی گۆلگۆتا ،کە بە واتای شوێنی کەلسەرە. 23شەرابێکی تێکەڵکراوی میریان پێدا ،بەڵم وەری نەگرت. 24کاتێک لە خاچیان دا ،جلەکانیان دابەش کرد و تیروپشکیان لەسەر کرد ،بۆ ئەوەی هەرکەسێک چی وەربگرێت. 25کاتژمێری سێیەم بوو ،لە خاچیان دا. 26لەسەرەوەی تۆمەتەکەی نووسرابوو :پاشای جولەکەکان. 27لەگەڵ ئەویش دوو دز لە خاچ دەدەن .یەکێکیان لە دەستی ڕاستی و ئەوی دیکەیان لە دەستی چەپی. 28کتێبی پیرۆز جێبەجێ بوو کە دەڵێت« :لەگەڵ سەرپێچیکاران ژمارە کرا». 29ئەو کەسانەی کە بەو ڕێگایەدا تێدەپەڕین ،سەریان دەجووڵند و گوتیان« :ئەی تۆ کە پەرستگاکە وێران دەکەیت و لە سێ ڕۆژدا دروستی دەکەیت. 30خۆت ڕزگار بکە و لە خاچەکە دابەزە. 31بە هەمان شێوە سەرۆک کاهینەکانیش گاڵتەیان پێدەکرد لەگەڵ مامۆستایان دەیانگوت« :ئەو کەسانی دیکەی ڕزگار کرد .خۆی ناتوانێت ڕزگاری بکات. 32با ئێستا مەسیحی پاشای ئیسرائیل لە خاچەکە دابەزێت ،تاکو ببینین و باوەڕمان پێبکەین .ئەوانەی لەگەڵیدا لە خاچ دراون ،جنێویان پێدەدا. 33کە کاتژمێری شەشەم هات ،تا کاتژمێری نۆیەم بەسەر هەموو خاکەکەدا تاریکی بوو. 34لە کاتژمێر نۆیەمدا عیسا بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات و گوتی « :ئێلۆی ،ئێلۆی ،لما سەباختانی؟ واتە« :خودای من ،خودای من، بۆچی وازت لێهێنام؟» 35هەندێک لەوانەی کە لەوێ وەستابوون ،کاتێک گوێیان لێ بوو ،گوتیان« :ئەوەتا ئیلیا بانگ دەکات». 36ئینجا کەسێک ڕایکرد و ئیسفەنجێکی پڕ لە سرکە پڕکرد و خستیە سەر کانییەک و پێی خواردەوە و گوتی« :باشە .با بزانین ئایا ئیلیا دێت بۆ ئەوەی بیخاتە خوارەوە؟ 37عیسا بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات و وازی لە جنۆکە هێنا. 38پەردەی پەرستگاکە لە سەرەوە تا خوارەوە دوو بەش بوو. 39کاتێک سەرۆک سەدەکە کە بەرامبەری وەستابوو ،بینی کە وا هاوار دەکات و وازی لە جنۆکە هێناوە ،گوتی« :بەڕاستی ئەم پیاوە کوڕی خودا بوو». 40ژنێکیش لە دوورەوە سەیریان دەکرد ،لەنێویاندا مەریەمی مەجدەلی و مەریەم دایکی یاقوب بچووک و یۆسێس و سالۆمە. ( 41ئەویش کاتێک لە جەلیل بوو ،بەدوایدا ڕۆیشتن و خزمەتیان دەکرد )و چەندین ژنی دیکە کە لەگەڵیدا هاتنە ئۆرشەلیم. 42ئێستا کە ئێوارە هات ،چونکە ئامادەکاری بوو ،واتە ڕۆژێک پێش شەممە. 43یوسفی ئاریماتای ،ڕاوێژکارێکی بەڕێز ،کە چاوەڕێی شانشینی خودا بوو ،هات و بە بوێرییەوە چووە لی پیلتۆس و ئارەزووی تەرمی عیسای دەکرد. 44پیلتۆس سەری سوڕما ئەگەر پێشتر مردووە ،سەرۆک سەدەکەی بانگ کرد و لێی پرسی ئایا مردووە؟ 45کاتێک لە سەرۆک سەدەکە زانی ،تەرمەکەی دا بە یوسف. 46ئینجا کەتانێکی جوانی کڕی و دایبەزاند و لە کەتانەکەدا پێچایەوە و لەناو گۆڕێکدا داینا کە لە بەردێک بڕدرابوو و بەردێکی بەرەو دەرگای گۆڕەکە وەرگێڕا. 47مەریەمی مەجدەلی و مەریەمی دایکی یۆسێس بینیان کە لە کوێ دانراوە. بەشی ١٦ 1کاتێک شەممەش تێپەڕی ،مەریەمی مەجدەلی و مەریەمی دایکی یاقوب و سالۆمە بەهاراتێکی شیرینیان کڕیبوو ،تا بێنە و مەسحی بکەن. 2بەرەبەیانی یەکەم ڕۆژی هەفتە ،لە کاتی هەڵهاتنی خۆردا هاتنە سەر گۆڕەکە. 3ئەوانیش لە نێوانیاندا گوتیان« :کێ بەردەکەمان لە دەرگای گۆڕەکە هەڵدەکێشێت؟» 4کاتێک سەیریان کرد ،بینییان کە بەردەکە وەرگەڕاوە ،چونکە زۆر گەورە بوو. 5کاتێک چوونە ناو گۆڕەکە ،گەنجێکیان بینی کە لە لی ڕاستەوە دانیشتبوو ،جلێکی درێژی سپی لەبەردا بوو .و ترساون. 6پێی گوتن« :مەترسن ،ئێوە بەدوای عیسای ناسریدا دەگەڕێن کە لە خاچ دراوە ،هەستاوەتەوە .لێرە نییە ،سەیرکە ئەو شوێنەی کە دایاننابوو». 7بەڵم بڕۆ و بە شاگردەکانی و پەترۆس بڵێن کە پێشتان دەچێتە جەلیل ،لەوێ دەیبینن ،وەک ئەوەی پێی وتوون. 8بە خێرایی چوونە دەرەوە و لە گۆڕەکە هەڵهاتن .چونکە لەرز و سەرسام بوون ،هیچیان بە کەس نەگوت .چونکە ئەوان دەترسان. 9کاتێک عیسا لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا زوو هەستایەوە ،یەکەمجار بۆ مەریەمی مەجدەلی دەرکەوت ،کە حەوت شەیتانی لێ دەرکردبوو. 10ئەو ژنە چوو و ئەو کەسانەی لەگەڵیدا بوون ،کاتێک ماتەمینی و گریانیان هەبوو ،گوت. 11ئەوانیش کاتێک بیستیان کە ئەو لە ژیاندایە و لەلیەن ئەو کچەوە بینراوە ،باوەڕیان نەکرد. 12دوای ئەوە بە فۆرمێکی دیکە بۆ دوو کەسیان دەرکەوت ،کاتێک دەڕۆیشتن و دەچوونە لدێ. 13ئەوانیش چوون و بۆ پاشماوەکانیان گێڕایەوە ،باوەڕیان بەوان نەکرد. 42
مارک ئینجیلی
14دوای ئەوە لە کاتی دانیشتنیاندا بۆ یازدە کەسەکە دەرکەوت و بە بێباوەڕی و دڵڕەقییان سەرزەنشتی لێکردن ،چونکە باوەڕیان بەو کەسانە نەکرد کە دوای هەستانەوەی بینیبوویان. 15پێی گوتن « :بڕۆنە هەموو جیهان و ئینجیل بە هەموو بوونەوەرێک بڵێن». 16ئەوەی باوەڕی هێنا و مەعمودی وەرگرت ،ڕزگاری دەبێت .بەڵم ئەوەی باوەڕی نەهێنا ،مەحکوم دەبێت». 17ئەم نیشانانەش بەدوای ئەو باوەڕدارانەدا دێن .بە ناوی منەوە شەیتانەکان دەردەکەن .بە زمانی نوێ قسە دەکەن. 18مار هەڵدەگرن .ئەگەر هەر شتێکی کوشندە بخۆنەوە ،ئازاریان نادات .دەست دەخەنە سەر نەخۆشەکان و چاک دەبنەوە. 19دوای ئەوەی یەزدان قسەی لەگەڵ کردن ،وەرگیرا بۆ ئاسمان و لە دەستی ڕاستی خودا دانیشت. 20ئەوان چوونە دەرەوە و لە هەموو شوێنێک بانگەشەی ئەوەیان دەکرد ،یەزدان لەگەڵیاندا کاریان دەکرد و بە نیشانەیەک وشەکەی پشتڕاستکردەوە .ئامین.
43
لوقا بەشی یەکەم 1چونکە زۆر کەس دەستیان گرتووە بۆ ئەوەی زانیارییەک لەسەر ئەو شتانە دابنێن کە بە دڵنیاییەوە لەناو ئێمەدا باوەڕیان پێکراوە. 2هەروەک چۆن ئەوانیان پێداین ،کە لە سەرەتاوە شایەتحاڵ و خزمەتکاری قسە بوون. 3بەلمەوە باش بوو ،کە هەر لە سەرەتاوە لە هەموو شتێک تێگەیشتبووم ،کە بە ڕێکوپێکی بۆت بنووسم ،ئەی تیۆفیلۆسی نایاب. 4بۆ ئەوەی دڵنیایی ئەو شتانە بزانیت کە فێری کراویت. 5لە سەردەمی هیرۆدسی پاشای یەهودا ،کاهینێک بە ناوی زەکەریا لە ڕەچەڵەکی ئەبیا هەبوو ،ژنەکەی لە کچانی هارون بوو ،ناوی ئەلیزابێس بوو. 6هەردووکیان لەبەردەم خودادا ڕاستودروست بوون ،بە هەموو فەرمان و ڕێساکانی یەزدان بێ تاوان دەڕۆیشتن. 7منداڵیان نەبوو ،چونکە ئەلیزابێس نەزۆک بوو ،هەردووکیان ئێستا ساڵنێکی باشیان هەبوو. 8لە کاتێکدا کە کاهینەکەی لەبەردەم خودادا بە ڕێکوپێکی ڕێکوپێکی جێبەجێ دەکرد. 9بەپێی داب و نەریتی پۆستی کاهین ،بەشەکەی ئەوە بوو کە بخور بسوتێنێت کاتێک دەچووە ناو پەرستگای یەزدان. 10لە کاتی بخوردا هەموو خەڵکەکە لە دەرەوە نوێژیان دەکرد. 11فریشتەیەکی یەزدان بۆی دەرکەوت کە لە لی ڕاستی قوربانگای بخورەکە وەستابوو. 12زەکەریا کە بینی ،تووشی شڵەژان بوو و ترسی لێ هات. 13بەڵم فریشتەکە پێی گوت« :زەکەریا مەترسە ،چونکە دوعاکەت دەبیسترێت .ئیلیزابێسی هاوسەرت کوڕێکت بۆ دەبێت و ناوی ناوە یۆحەنا. 14شادی و شادیت دەبێت .زۆر کەسیش بە لەدایکبوونی شاد دەبن. 15چونکە لەبەردەم یەزدان گەورە دەبێت و نە شەراب دەخواتەوە و نە خواردنەوەی کشتوکاڵی .لە سکی دایکیەوە پڕ دەبێت لە ڕۆحی پیرۆز. 16زۆرێک لە نەوەی ئیسرائیل ڕوو لە یەزدانی پەروەردگاریان دەکات. 17بە ڕۆح و هێزی ئیلیا پێشی دەڕوات ،دڵی باوکان بۆ منداڵەکان و سەرپێچیکاران بۆ حیکمەتی ڕاستودروستەکان بگەڕێنێتەوە .بۆ ئەوەی گەلێک ئامادە بکات کە بۆ یەزدان ئامادە کراوە. 18زەکەریاش بە فریشتەکەی گوت« :بە چ شتێک ئەمە دەزانم؟ »چونکە من پیرەم و ژنەکەم ساڵنێکی باشی لێکەوتووەتەوە. 19فریشتەکەش وەڵمی دایەوە« :من جبریلم ،لەبەردەم خودادا وەستاوم .نێردراوم بۆ ئەوەی قسەت لەگەڵ بکەم و ئەم مژدەتان پێ بڵێم». 20سەیرکە ،تۆ داماو دەبیت و ناتوانیت قسە بکەیت ،تا ئەو ڕۆژەی ئەم کارانە ئەنجام دەدرێن ،چونکە باوەڕ بە قسەکانم ناکەیت کە لە وەرزی خۆیاندا جێبەجێ دەبن. 21خەڵکەکە چاوەڕێی زەکەریایان دەکرد و سەریان سوڕما کە ئەو زۆر لە پەرستگاکەدا مایەوە. 22کاتێک هاتە دەرەوە نەیتوانی قسەیان لەگەڵ بکات ،ئەوانیش زانیان کە لە پەرستگاکەدا بینینێکی بینیوە ،چونکە ئیشارەتی پێکردن و بێدەنگ بوو. 23هەر کە ڕۆژەکانی خزمەتەکەی تەواو بوو ،بەرەو ماڵەکەی خۆی ڕۆیشت. 24دوای ئەو ڕۆژانە ئەلیزابێسی هاوسەری دووگیان بوو و پێنج مانگ خۆی شاردەوە و گوتی. 25یەزدان بەم شێوەیە مامەڵەی لەگەڵ کردم لەو ڕۆژانەی کە سەیری کردم ،بۆ ئەوەی سووکایەتیم لەناو مرۆڤەکاندا لببات. 26لە مانگی شەشەمدا جبریل فریشتە لەلیەن خوداوە ڕەوانەی شارێکی جەلیل کرا کە ناوی ناسرەت بوو. 27کچێک کە هاوسەرگیری لەگەڵ پیاوێک کردبوو کە ناوی یوسف بوو ،لە بنەماڵەی داود .کچەکەش ناوی مەریەم بوو. 28فریشتەکە هاتە ژوورەوە و گوتی« :سڵو ،تۆ ئەو کەسەی کە ڕەحمەتی زۆرت پێبەخشراوە ،یەزدان لەگەڵتە. 29کاتێک بینی ،لە قسەکانیدا تووشی شڵەژان بوو ،بیری لەوە کردەوە کە ئەمە چ جۆرە سڵوێکە. 30فریشتەکە پێی گوت« :مەریەم ،مەترسە ،چونکە لەلی خودا نیعمەتت وەرگرتووە». 31ئینجا لە سکی خۆتدا دووگیان دەبیت و کوڕێک لەدایک دەبیت و ناوی دەنێیت عیسا. 32گەورە دەبێت و پێی دەوترێت کوڕی بەرزترین ،یەزدانی پەروەردگار تەختی داودی باوکی پێدەبەخشێت. 33ئەویش بۆ هەمیشە پاشا بەسەر بنەماڵەی یاقوبدا دەبێت .شانشینی ئەویش کۆتایی نابێت. 34ئینجا مەریەم بە فریشتەکەی گوت« :ئەمە چۆن دەبێت ،لە کاتێکدا من پیاوێک ناناسم؟» 35فریشتەکە وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ڕۆحی پیرۆز دێتە سەرت و هێزی بەرزترین سێبەرت دەکات ،بۆیە ئەو شتە پیرۆزەی کە لە تۆوە لەدایک دەبێت ،پێی دەوترێت کوڕی خودا». 36ئیلیزابێسی ئامۆزاکەت ،لە تەمەنی پیریدا کوڕێکی دووگیان بووە ،ئەمە مانگی شەشەمی لەگەڵدایە ،کە پێی دەگوترا نەزۆک. 37چونکە لی خودا هیچ شتێک مەحاڵ نابێت. 38مەریەم گوتی« :ئەوەتا خزمەتکاری یەزدان .بەپێی قسەی تۆ بۆم بێت ».فریشتەکەش لێی ڕۆیشت. 39لەو ڕۆژانەدا مەریەم هەستا و بە پەلە چوو بۆ شارێکی یەهودا. 40چووە ماڵی زەکەریا و سڵوی لە ئەلیزابێس کرد. 41کاتێک ئەلیزابێس سڵوی مەریەمی بیست ،کۆرپەکە لە سکی خۆیدا بازێکی دا .ئیلیزابێس پڕ بوو لە ڕۆحی پیرۆز. 42ئەو ژنە بە دەنگێکی بەرز قسەی کرد و گوتی« :بەختەوەریت لە نێو ژنان ،بەرهەمی سکی تۆش بەختەوەرە». 44
لوقا
43ئەمە لە کوێوە بۆ من کە دایکی پەروەردگارم بێتە لم؟ 44چونکە هەر کە دەنگی سڵوەکەت لە گوێمدا هات ،کۆرپەکە لە سکی مندا لە خۆشیدا بازێکی دا. 45خۆشبەختە ئەو کەسەی باوەڕی هێنا ،چونکە ئەو شتانە ئەنجام دەدرێن کە لەلیەن یەزدانەوە پێی وتراوە. 46مەریەم گوتی« :ڕۆحم یەزدان بەرز دەکاتەوە. 47ڕۆحم بە خودای ڕزگارکەرم شاد بووە. 48چونکە ئەو ڕەچاوی کەم و کوڕی کچەکەی کردووە ،چونکە لەمەودوا هەموو نەوەکان بە بەختەوەر ناوم دەبەن. 49چونکە ئەو کەسەی کە بەهێزە کاری گەورەی لەگەڵ کردم .ناوی ئەویش پیرۆزە. 50بەزەیی و میهرەبانی ئەو لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی ترە کە لێی دەترسن. 51بە قۆڵی هێزی خۆی نیشان دا .سەربەرزەکانی لە خەیاڵی دڵیاندا بڵوکردۆتەوە. 52بەهێزەکانی لەسەر کورسییەکانیان دابەزاند و بەرزیان کردۆتەوە. 53برسییەکانی پڕ کردووە لە شتە باشەکان .دەوڵەمەندەکانیش بە بەتاڵی ناردووە. 54بۆ یادی میهرەبانی خۆی ،ئیسرائیلی بەندەی خۆی هەڵگرتووە. 55هەروەک چۆن بە باوباپیرانمان و ئیبراهیم و نەوەکانی بۆ هەتاهەتایە قسەی کرد. 56مەریەم نزیکەی سێ مانگ لەگەڵی مایەوە و گەڕایەوە ماڵەکەی خۆی. 57کاتەکانی ئەلیزابێس هات بۆ ئەوەی لەدایک بێت .کوڕێکی لەدایک کرد. 58دراوسێکانی و ئامۆزاکانی بیستیان کە چۆن یەزدان میهرەبانییەکی زۆری پێدا .لەگەڵیدا شاد بوون. 59لە ڕۆژی هەشتەمدا هاتنە خەتەنەکردنی منداڵەکە .بە ناوی باوکیەوە ناویان لێنا زەکەریا. 60دایکی وەڵمی دایەوە و گوتی« :وا نییە .بەڵم پێی دەوترێت یۆحەنا. 61ئەوانیش پێیان گوت« :هیچ کەس لە خزمەکانت بەم ناوە ناونراوە». 62ئاماژەیان بۆ باوکی کرد کە چۆن دەیەوێت بانگی بکات. 63داوای مێزی نووسینی کرد و نووسی« :ناوی یۆحەنایە ».وە هەموویان سەرسام بوون. 64یەکسەر دەمی کرایەوە و زمانی شل بووەوە و قسەی کرد و ستایشی خودای کرد. 65ترس و دڵەڕاوکێی بەسەر هەموو ئەوانەی لە دەوروبەریاندا بوو ،هەموو ئەم قسانە لە هەموو ناوچە شاخاوییەکانی یەهودا دەهاتە دەنگ. 66هەموو ئەوانەی گوێیان لێ بوو ،لە دڵیاندا هەڵیانگرت و گوتیان« :ئەمە چ جۆرە منداڵێک دەبێت؟ دەستی یەزدان لەگەڵیدا بوو. 67زەکەریای باوکی پڕ بوو لە ڕۆحی پیرۆز و پێشبینی کرد و گوتی: 68پیرۆز بێت یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل .چونکە سەردانی گەلەکەی کردووە و ڕزگاری کردووە. 69لە ماڵی داودی بەندەی خۆیدا قۆچێکی ڕزگاری بۆ هەڵکردین. 70وەک چۆن بە دەمی پێغەمبەرە پیرۆزەکانی قسەی کرد ،کە لە سەرەتای جیهانەوە بوون. 71بۆ ئەوەی لە دوژمنەکانمان و لە دەستی هەموو ئەوانەی ڕقیان لێمانە ڕزگارمان بێت. 72بۆ جێبەجێکردنی ئەو میهرەبانییەی کە بەڵێنمان بە باوباپیرانمان داوە و یادی پەیمانە پیرۆزەکەی بکەین. 73ئەو سوێندەی کە سوێندی بە ئیبراهیمی باوکمان خوارد. 74ئەوەمان پێ ببەخشێت ،کە لە دەستی دوژمنەکانمان ڕزگارمان بێت ،بێ ترس خزمەتی بکەین. 75بە پیرۆزی و ڕاستودروستی لەبەردەمیدا ،هەموو ڕۆژانی ژیانمان. 76تۆ منداڵ ،پێت دەوترێت پێغەمبەری بەرزترین ،چونکە دەچیتە پێش ڕووخساری یەزدان بۆ ئەوەی ڕێگاکانی ئامادە بکەیت. 77بۆ ئەوەی بە لێخۆشبوونی گوناهەکانیان زانیاری لەسەر ڕزگاربوون بدات بە گەلەکەی. 78لە ڕێگەی میهرەبانی ناسکی خودامانەوە .کە بەهاری ڕۆژ لە بەرزەوە سەردانی ئێمەی کردووە. 79بۆ ئەوەی ڕووناکی بۆ ئەوانەی لە تاریکی و لە سێبەری مردندا دانیشتوون ،پێمان ڕێنمایی بکەین بۆ ڕێگای ئاشتی. 80منداڵەکە گەورە بوو و ڕۆحی بەهێز بوو و تا ڕۆژی نمایشکردنی بۆ ئیسرائیل لە بیابانەکاندا بوو. بەشی دووەم 1لەو ڕۆژانەدا فەرمانێک لەلیەن قەیسەر ئۆگستۆسەوە دەرچوو کە هەموو جیهان باجیان لەسەر بێت. ( 2ئەم باجدانەش بۆ یەکەمجار کاتێک بوو کە کیرینیۆس حاکمی سوریا بوو). 3هەموویان چوونە ناو شارەکەی خۆیان بۆ ئەوەی باجیان لێ وەربگیرێت. 4یوسفیش لە جەلیلەوە ،لە شاری ناسریەوە بەرەو یەهودا ،بەرەو شاری داود ،کە پێی دەوترێت بەیتولمەقەدەس ،سەرکەوت( .چونکە لە ماڵ و ڕەچەڵەکی داود بوو): 5بۆ ئەوەی لەگەڵ مەریەمی هاوسەرە هاوسەرەکەی باج بخرێتە سەر ،چونکە گەورە بوو لە دووگیانیدا. 6وا بوو کە ئەوان لەوێ بوون ،ڕۆژەکان تەواو بوون کە ژنەکە لەدایک بوو. 7کوڕە یەکەمەکەی لەدایک کرد و بە جل و بەرگی پەڕۆ پێچایەوە و لە گەدەیەکدا داینا .چونکە لە میوانخانەکەدا شوێنێک بۆ ئەوان نەبوو. 8لە هەمان وڵتدا شوانێک لە کێڵگەکەدا مابوونەوە و بە شەو چاودێری مەڕەکانیان دەکرد. 9ئینجا فریشتەی یەزدان هاتە سەریان و شکۆمەندی یەزدان بە دەوریاندا درەوشایەوە. 10فریشتەکە پێی گوتن« :مەترسن ،چونکە مژدەی خۆشی گەورەتان بۆ دەهێنم ،کە بۆ هەموو گەل دەبێت». 11چونکە ئەمڕۆ لە شاری داود ڕزگارکەرێک بۆ ئێوە لەدایک بووە ،ئەویش مەسیحی یەزدانە. 12ئەمە دەبێتە نیشانەیەک بۆتان .کۆرپەکە دەبینن کە بە جل و بەرگی پۆشراوەوە پێچراوەتەوە و لەناو کۆشکێکدا پاڵکەوتووە. 45
لوقا
13لەناکاو جەماوەرێکی زۆر لە سوپای ئاسمانی لەگەڵ فریشتەکەدا ستایشی خودایان دەکرد و دەیانگوت. 14شکۆمەندی بۆ خودا لە بەرزترین ئاست و لەسەر زەوی ئاشتی و نیازپاکی بۆ مرۆڤەکان. 15کاتێک فریشتەکان لێیان دوورکەوتنەوە بۆ ئاسمان ،شوانەکان بە یەکتریان گوت« :با ئێستا بچینە بەیتولمەقەدەس و ئەم شتە ببینین کە یەزدان پێی ڕاگەیاندووە ».ئێمە. 16بەپەلە هاتن و مەریەم و یوسف و کۆرپەکەیان بینی کە لە کۆشکێکدا پاڵکەوتبوو. 17کاتێک بینییان ،ئەو وتەیەی سەبارەت بەم منداڵە پێیان گوترا ،لە دەرەوەیان ڕاگەیاند. 18هەموو ئەوانەی گوێیان لێ بوو ،سەریان سوڕما لەو شتانەی کە شوانەکان پێیان دەگوت. 19بەڵم مەریەم هەموو ئەمانەی پاراست و لە دڵی خۆیدا بیری لێکردەوە. 20شوانەکان گەڕانەوە و شکۆمەندی و ستایشیان بۆ خودا کرد بۆ هەموو ئەو شتانەی کە بیستوویانە و بینیویانە ،وەک ئەوەی پێیان گوترابوو. 21کاتێک هەشت ڕۆژ بۆ خەتەنەکردنی منداڵەکە تەواو بوو ،ناوی عیسا بوو ،کە پێش دووگیانبوونی فریشتەکە ناوی لێنرا. 22کاتێک ڕۆژانی پاککردنەوەی بەپێی یاسای موسا تەواو بوو ،هێنایان بۆ ئۆرشەلیم بۆ ئەوەی بیخەنە بەردەم یەزدان. ( 23وەک لە یاسای یەزداندا نووسراوە :هەر نێرێک سکی بکاتەوە ،پێی دەوترێت پیرۆز بۆ یەزدان). 24هەروەها قوربانییەک پێشکەش بکەن بەپێی ئەوەی لە یاسای یەزداندا هاتووە :جووتێک کۆتر یان دوو کۆترە بچووک. 25پیاوێک لە ئۆرشەلیم بوو ،ناوی شیمئۆن بوو .ئەو پیاوە دادپەروەر و پەرستراو بوو ،چاوەڕێی دڵنەوایی ئیسرائیل بوو ،ڕۆحی پیرۆزیش لەسەری بوو. 26ڕۆحی پیرۆز بۆی ئاشکرا بوو کە مردن نەبینێت ،پێش ئەوەی مەسیحی یەزدان ببینێت. 27ئینجا بە ڕۆح هاتە ناو پەرستگاکە ،کاتێک دایک و باوکەکە عیسای منداڵەکەیان هێنا بۆ ئەوەی بەپێی داب و نەریتی یاسا بۆی بکەن. 28ئینجا لە باوەشی گرت و ستایشی خودای کرد و گوتی: 29پەروەردگار ،ئێستا ڕێگە بە بەندەکەت دەدەیت بە ئارامی بڕوات ،بەپێی قسەکەت. 30چونکە چاوەکانم ڕزگاربوونتیان بینیوە. 31کە تۆ لەبەردەم هەموو گەلێکدا ئامادەت کردووە. 32ڕووناکییەک بۆ ڕووناککردنەوەی نەتەوەکان و شکۆمەندی گەلەکەت ئیسرائیل. 33یوسف و دایکی سەرسام بوون بەو شتانەی کە لەسەری دەگوترا. 34شیمعون بەرەکەتی خستە سەریان و بە مەریەمی دایکی گوت« :ئەم منداڵە بۆ کەوتن و هەستانەوەی زۆرێک لە ئیسرائیل دانراوە .و بۆ نیشانەیەک کە دژی دەگوترێ. ( 35بەڵێ ،شمشێرێک ڕۆحی خۆت کون دەکات )بۆ ئەوەی بیری دڵی زۆرێک دەربکەوێت. 36ئانا پێغەمبەر بوو ،کچی فەنوئێل بوو لە هۆزی ئاسێر ،تەمەنێکی زۆر بوو ،لە کچێنیەوە حەوت ساڵ لەگەڵ مێردەکەی ژیاوە. 37بێوەژنێکی تەمەن نزیکەی حەشتا و چوار ساڵ بوو ،لە پەرستگا دوور نەکەوتەوە ،بەڵکو شەو و ڕۆژ بە ڕۆژوو و نوێژ خزمەتی خودای دەکرد. 38ئەو ژنە لەو چرکەدا هات ،بە هەمان شێوە سوپاسی یەزدانی کرد و باسی لە هەموو ئەوانەی کرد کە چاوەڕوانی ڕزگاربوون بوون لە ئۆرشەلیم. 39دوای ئەوەی هەموو شتێکیان بەپێی یاسای یەزدان جێبەجێ کرد ،گەڕانەوە بۆ جەلیل ،بۆ شارەکەی خۆیان لە ناسریە. 40منداڵەکە گەورە بوو و ڕۆحی بەهێز بوو ،پڕ بوو لە حیکمەت ،نیعمەتی خوداش لەسەری بوو. 41دایک و باوکی هەموو ساڵێک لە جەژنی پەسحدا دەچوونە ئۆرشەلیم. 42کاتێک تەمەنی دوانزە ساڵ بوو ،بەپێی داب و نەریتی جەژنەکە چوونە ئۆرشەلیم. 43کاتێک ڕۆژەکانیان تەواو کرد و گەڕانەوەیان ،عیسا منداڵەکە لە ئۆرشەلیم مایەوە .یوسف و دایکی نەیاندەزانی. 44بەڵم ئەوان پێیان وابوو کە ئەو لە کۆمەڵەدا بووە ،یەک ڕۆژیان ڕۆیشتن .لە خزم و ناسیاوەکانیاندا بەدوایدا دەگەڕان. 45کاتێک نەیانبینی ،گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم و بەدوایدا دەگەڕان. 46دوای سێ ڕۆژ لە پەرستگاکەدا بینییان لە ناو پزیشکەکان دانیشتبوو و گوێی لێدەگرتن و پرسیاری لێکردن. 47هەموو ئەوانەی گوێیان لێ بوو ،سەریان سوڕما لە تێگەیشتن و وەڵمەکانی. 48کاتێک بینییان سەرسام بوون ،دایکی پێی گوت« :کوڕم ،بۆچی وا مامەڵەت لەگەڵ ئێمە کردووە؟ »سەیرکە ،من و باوکت بە خەمەوە بەدوای تۆدا دەگەڕێین. 49ئینجا پێی گوتن « :چۆن بەدوای مندا دەگەڕێن؟ »ئایا ناتوانن لە کارەکانی باوکمدا بم؟ 50ئەوانیش لەو قسانەی کە پێی گوتوون تێنەگەیشتن. 51لەگەڵیان دابەزی و هاتە ناسرەت و ملکەچی بوون ،بەڵم دایکی هەموو ئەم قسانەی لە دڵی خۆیدا هێشتەوە. 52ئینجا عیسا لە حیکمەت و باڵ و لە لی خودا و مرۆڤدا زیادی کرد. بەشی سێیەم 1لە ساڵی پانزەهەمی حوکمڕانی قەیسەری تیبریۆسدا ،پۆنتیۆس پیلتۆس حاکمی جودا و هیرۆدس سەرۆکایەتی جەلیل و فیلیپی برای سەرۆکایەتی ئیتوریا و ناوچەی تراکۆنیت و لیسانیا سەرۆکی ئەبیلین. 2حەنا و قەیفا سەرۆک کاهین بوون ،لە بیابان قسەی خودا بۆ یۆحەنا کوڕی زەکەریا هات. 3هاتە هەموو ناوچەکانی دەوروبەری ئوردن و بانگەشەی مەعمودی تەوبەی دەکرد بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکان. 46
لوقا
4وەک لە کتێبی قسەکانی ئیشایا پێغەمبەردا نووسراوە« :دەنگی کەسێک لە بیابان هاوار دەکات :ڕێگای یەزدان ئامادە بکەن ،ڕێگاکانی ڕاست بکەنەوە». 5هەموو دۆڵێک پڕ دەبێتەوە و هەموو شاخ و گردێک نزم دەبنەوە .چەقۆکێشەکان ڕاست دەکرێنەوە و ڕێگا زبرەکان نەرم دەکرێن. 6هەموو مرۆڤەکان ڕزگاری خودا دەبینن. 7ئینجا بە جەماوەرەکەی گوت« :ئەی نەوەی مار ،کێ ئاگاداری کردوویتەوە کە لە تووڕەیی داهاتوو هەڵبێن؟» 8بۆیە بەرهەمی شایستەی تەوبەکردن بەرهەم بهێنن و لە ناو خۆتاندا مەڵێن« :ئێمە ئیبراهیممان هەیە بۆ باوکمان ،چونکە پێتان دەڵێم :خودا لەم بەردانە توانای ئەوەی هەیە منداڵ بۆ ئیبراهیم بەخێو بکات». 9ئێستاش تەقەمەنی لەسەر ڕەگی دارەکان دانراوە ،هەر دارێک بەرهەمی باشی لێ نەدات ،دەبڕدرێت و دەخرێتە ناو ئاگرەوە. 10خەڵکەکە لێیان پرسی« :ئەوا چی بکەین؟» 11وەڵمی دایەوە و پێی فەرموو« :ئەو کەسەی دوو پۆشاکی هەیە ،با بەو کەسەی کە نییە بیدات .ئەوەی خواردنی هەیە ،با بە هەمان شێوە بیکات». 12باجگرەکانیش هاتن بۆ ئەوەی مەعمودیەتیان پێ بدرێت و پێیان گوت« :مامۆستا ،چی بکەین؟» 13پێی گوتن« :لەو شتەی کە بۆتان دانراوە زیاتر مەکەن». 14سەربازەکانیش بە هەمان شێوە لێیان پرسی و گوتیان« :ئێمە چی بکەین؟ »پێی گوتن« :توندوتیژی لەگەڵ کەس مەکەن و بە درۆ تۆمەتبار مەکەن .و بە مووچەکانتان ڕازی بن. 15خەڵکەکە چاوەڕوانی بوون و هەموو مرۆڤەکان لە دڵیاندا بیریان لە یۆحەنا دەکردەوە ،ئایا مەسیح بووە یان نا. 16یۆحەنا وەڵمی دایەوە و بە هەموویانی گوت« :بەڕاستی بە ئاو مەعموودتان دەکەم .بەڵم کەسێک لە من بەهێزتر دێت ،شایەنی ئەوە نیم کە چەقۆی پێڵوەکانی هەڵبدەمەوە ،بە ڕۆحی پیرۆز و ئاگر مەعمودیەتتان پێدەدات. 17گەنمەکەی لە دەستیدایە و زەویەکەی پاک دەکاتەوە و گەنمەکەش لە کۆشکەکەیدا کۆدەکاتەوە .بەڵم ئەو چەقۆیەی بە ئاگری نەکوژاوە دەسوتێنێت. 18زۆر شتی تریش لە ئامۆژگارییەکانیدا بانگەشەی بۆ گەل دەکرد. 19بەڵم هیرۆدسی سەرۆک ،بەهۆی هیرۆدیای ژنی فیلیپی برای و هەموو ئەو خراپانەی کە هیرۆدس کردبووی ،لەلیەن ئەوەوە سەرزەنشت کرا. 20لە سەرووی هەموو شتێکەوە ئەمەی زیاد کرد :یۆحەنای لە زیندان داخست. 21کاتێک هەموو خەڵکەکە مەعمودیەت کران ،عیساش مەعمودی وەرگرت و نوێژی دەکرد ،ئاسمان کرایەوە. 22ڕۆحی پیرۆز بە شێوەیەکی جەستەیی وەک کۆترێک بەسەریدا دابەزی و دەنگێک لە ئاسمانەوە هات کە دەیگوت« :تۆ کوڕی خۆشەویستمیت ».لە تۆدا زۆر دڵخۆشم. 23عیسا خۆی تەمەنی نزیکەی سی ساڵ بوو ،کوڕی یوسف بوو کە کوڕی هێلی بوو. 24ئەو کوڕە کوڕی مەتاح بوو ،کوڕی لێڤی بوو ،کوڕی مەلکی بوو ،کوڕی جانا بوو ،کوڕی یوسف بوو. 25ئەویش کوڕی مەتاتیاس بوو ،کوڕی ئامۆس بوو ،کوڕی نائوم بوو ،کوڕی ئەسلی بوو ،کوڕی نەگێ بوو. 26کوڕی مەعت بوو ،کوڕی مەتاتیاس بوو ،کوڕی سەمێی بوو ،کوڕی یوسف بوو ،کوڕی یەهودا بوو. 27ئەو کوڕە کوڕی یۆئانا بوو ،کوڕی ڕیسا بوو ،کوڕی سەرۆبابێل بوو ،کوڕی سەڵتیێل بوو ،کوڕی نەری بوو. 28ئەویش کوڕی مەلکی بوو ،کوڕی ئەدی بوو ،کوڕی کۆسام بوو ،کوڕی ئەلمۆدام بوو ،کوڕی ئەری بوو. 29ئەو کوڕە کوڕی یۆسێ بوو ،کوڕی ئەلیعەزەر بوو ،کوڕی یۆریم بوو ،کوڕی مەتاح بوو ،کوڕی لێڤی بوو. 30کوڕی شیمئۆن بوو ،کوڕی یەهودا بوو ،کوڕی یوسف بوو ،کوڕی یۆنان بوو ،کوڕی ئەلیاقیم بوو. 31ئەو کوڕە کوڕی مەلیا بوو ،کوڕی منان بوو ،کوڕی مەتاتا بوو ،کوڕی ناتان بوو ،کوڕی داود بوو. 32ئەو کوڕە کوڕی یسێ بوو ،کوڕی عوبێد بوو ،کوڕی بووز بوو ،کوڕی سەلمۆن بوو ،کوڕی ناعسۆن بوو. 33ئەویش کوڕی ئامینەداب بوو ،کوڕی ئارام بوو ،کوڕی ئەسرۆم بوو ،کوڕی فارس بوو ،کوڕی یەهودا بوو. 34کوڕی یاقوب بوو ،کوڕی ئیسحاق بوو ،کوڕی ئیبراهیم بوو ،کوڕی تارا بوو ،کوڕی ناخۆر بوو. 35ئەویش کوڕی ساروق بوو ،کوڕی ڕاگاو بوو ،کوڕی فالێک بوو ،کوڕی عیبەر بوو ،کوڕی سەل بوو. 36ئەو کوڕە کوڕی قەینان بوو ،کوڕی ئەرفاکساد بوو ،کوڕی سێم بوو ،کوڕی نوح بوو ،کوڕی لمەخ بوو. 37ئەویش کوڕی ماتوسال بوو ،کوڕی حەنۆخ بوو ،کوڕی یارد بوو ،کوڕی مالێئێل بوو ،کوڕی قەینان بوو. 38کوڕی ئینۆس بوو ،کوڕی سێت بوو ،کوڕی ئادەم بوو ،کوڕی خودا بوو. بەشی چوارەم 1عیسا پڕ بوو لە ڕۆحی پیرۆز لە ئوردن گەڕایەوە و ڕۆحی بردە بیابان. 2چل ڕۆژ لە تاقیکردنەوەی شەیتان بووین .لەو ڕۆژانەدا هیچی نەدەخوارد ،کاتێک کۆتاییان هات ،دواتر برسی بوو. 3شەیتان پێی گوت« :ئەگەر تۆ کوڕی خودایت ،فەرمان بەم بەردە بکە کە ببێتە نان». 4عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی :نووسراوە« :مرۆڤ تەنیا بە نان ناژی ،بەڵکو بە هەموو قسەیەکی خودا دەژی». 5شەیتان بردییە سەر شاخێکی بەرز و لە ساتێکدا هەموو شانشینییەکانی جیهانی پیشان دا. 6شەیتان پێی گوت« :هەموو ئەم دەسەڵتە و شکۆمەندییان پێت دەدەم .هەرکەسێک بمەوێت دەیدەم. 7جا ئەگەر من بپەرستیت ،هەموو شتێک هی تۆ دەبێت.
47
لوقا
8عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :شەیتان ،لە پشتمەوە بڕۆن ،چونکە نووسراوە :یەزدانی پەروەردگارت بپەرستیت و تەنها ئەو خزمەت بکە». 9ئینجا هێنایە ئۆرشەلیم و لەسەر لوتکەی پەرستگاکە داینا و پێی گوت« :ئەگەر تۆ کوڕی خودایت ،لێرە خۆت فڕێ بدە. 10چونکە نووسراوە« :ئەو فەرمان بە فریشتەکانی دەدات کە تۆ بپارێزن». 11لە دەستی ئەواندا هەڵتدەگرن ،نەک هەر کاتێک پێت بە بەردێکەوە لێبدەیت. 12عیسا وەڵمی دایەوە « :دەوترێت :یەزدانی پەروەردگارت تاقی مەکە». 13کاتێک شەیتان هەموو تاقیکردنەوەکانی کۆتایی پێهێنا ،بۆ ماوەیەک لێی ڕۆیشت. 14ئینجا عیسا بە هێزی ڕۆحەوە گەڕایەوە جەلیل و ناوبانگێکی زۆری بە هەموو ناوچەکاندا بڵوبووەوە. 15لە کەنیسەکانیاندا وانە دەگوتەوە و لەلیەن هەمووانەوە شکۆمەند بوو. 16ئینجا هاتە ناسرەت ،کە پەروەردە بوو ،وەک داب و نەریتی خۆی لە ڕۆژی شەممەدا چووە ناو کەنیسەکە و هەستا بۆ خوێندنەوە. 17ئینجا کتێبی ئیشایا پێغەمبەر درا .کاتێک کتێبەکەی کردەوە ،ئەو شوێنەی دۆزیەوە کە تێیدا نووسرابوو. 18ڕۆحی یەزدان لەسەرمە ،چونکە منی مەسحی کردووە بۆ ئەوەی ئینجیل بۆ هەژاران بڵێم .ئەو منی ناردووە بۆ چاککردنەوەی دڵشکاوەکان ،بانگەشەی ڕزگاربوون بۆ دیلەکان و چاکبوونەوەی بینین بۆ کوێرەکان و ڕزگارکردنی ئەوانەی کە چەقۆیان لێداوە. 19بۆ ئەوەی بانگەشەی ساڵی پەسەندکراوی یەزدان بکەن. 20ئینجا کتێبەکەی داخست و دایەوە بە خزمەتکارەکە و دانیشت .چاوی هەموو ئەوانەی لە کەنیسەکەدا بوون ،چاویان لەسەر بوو. 21ئینجا پێی گوتن « :ئەمڕۆ ئەم کتێبە پیرۆزە لە گوێی ئێوەدا هاتەدی». 22هەمووان شایەتحاڵییان پێدا و سەرسام بوون بەو قسە خۆشانەی لە دەمی دەرچوون .گوتیان« :ئەمە کوڕی یوسف نییە؟» 23ئینجا پێی گوتن « :بە دڵنیاییەوە ئەم پەندەم پێ دەڵێن« :پزیشک ،خۆت چاک بکەرەوە». 24ئینجا گوتی « :بەڕاستی پێتان دەڵێم :هیچ پێغەمبەرێک لە وڵتەکەی خۆیدا قبوڵ نییە». 25بەڵم ڕاستی پێتان دەڵێم ،لە سەردەمی ئیلیادا بێوەژنێکی زۆر لە ئیسرائیل بوون ،کاتێک ئاسمان بۆ ماوەی سێ ساڵ و شەش مانگ داخراوە ،کاتێک برسێتییەکی زۆر بەسەر هەموو خاکەکەدا بوو. 26بەڵم ئیلیا بۆ هیچ کامیان نەنێردرا ،جگە لە سارێپتا ،شارێکی سیدۆن ،بۆ لی ژنێک کە بێوەژن بوو. 27لە سەردەمی ئەلیسیۆسی پێغەمبەردا زۆر تووشبوو لە ئیسرائیل بوون .جگە لە نەعمانی سوری ،هیچیان پاک نەکرانەوە. 28هەموو ئەوانەی لە کەنیسەکەدا بوون ،کاتێک ئەم قسانەیان بیست ،پڕ بوون لە تووڕەیی. 29هەستا و لە شارەکە دەریانکرد و بردیان بۆ بەردەم ئەو گردەی کە شارەکەیان لەسەری بنیات نراوە ،تاکو بە سەری بیخەنە خوارەوە. 30بەڵم ئەو بەناویاندا تێپەڕی و ڕۆیشت. 31هاتنە خوارەوە بۆ کەفەرناحوم ،شارێکی جەلیل و لە ڕۆژانی شەممەدا فێری کردن. 32ئەوانیش لە فێرکارییەکانی سەریان سوڕما ،چونکە قسەکانی بەهێز بوو. 33لە کەنیسەکەدا پیاوێک هەبوو کە ڕۆحی شەیتانێکی پیسی هەبوو و بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات. 34گوتیان« :با وازمان لێ بێنین .ئەی عیسای ناسری ،ئێمە چیمان لەگەڵ تۆدا هەیە؟ ئایا تۆ هاتوویت بۆ ئەوەی لەناومان ببەیت؟ من دەتناسم تۆ کێیت؛ پیرۆزی خودا. 35عیسا سەرزەنشتی کرد و گوتی « :بێدەنگ بە و لێی دەربچن ».کاتێک شەیتان فڕێیدایە ناوەوە ،لێی دەرچوو و ئازاری نەدا. 36هەموویان سەریان سوڕما و لە نێوان خۆیاندا قسەیان دەکرد و گوتیان« :ئەمە چ قسەیەکە؟ چونکە بە دەسەڵت و دەسەڵت فەرمان بە ڕۆحە ناپاکەکان دەکات و دێنە دەرەوە. 37ناوبانگ و ناوبانگەکەی بۆ هەموو شوێنێکی دەوروبەری وڵتەکە بڵوبووەوە. 38ئینجا لە کەنیسەکە هەستا و چووە ماڵی شیمۆن .دایکی ژنەکەی شیمۆنیش تایەکی زۆرەوە برد .و داوای لێکرد بۆی. 39ئینجا لەسەری وەستا و تاوەکەی سەرزەنشت کرد .جێی هێشت ،یەکسەر هەستا و خزمەتیان کرد. 40کاتێک خۆر ئاوا بوو ،هەموو ئەوانەی کە نەخۆشی جۆراوجۆریان هەبوو ،دەیانهێنا بۆ لی .دەستی خستە سەر هەریەکەیان و چاکی کردن. 41شەیتانەکانیش لە زۆرێکەوە هاتنە دەرەوە و هاواریان دەکرد و دەیانگوت« :تۆ مەسیحی کوڕی خودایت ».ئەویش سەرزەنشتیان کرد نەیهێشت قسە بکەن ،چونکە دەیانزانی کە ئەو مەسیحە. 42کە ڕۆژ بوو ،ڕۆشت و چووە شوێنێکی چۆڵ ،گەلەکە بەدوایدا گەڕا و هاتنە لی و ڕایانگرت ،تاکو لێیان دوور نەکەوێتەوە. 43ئینجا پێی گوتن « :دەبێت بانگەشەی شانشینی خودا بۆ شارەکانی دیکەش بکەم ،چونکە من نێردراوم». 44لە کەنیسەکانی جەلیل بانگەشەی دەکرد. بەشی پێنجەم 1کاتێک گەلەکە فشاریان خستە سەری بۆ گوێگرتن لە قسەی خودا ،لە تەنیشت دەریاچەی جنێسار وەستا. 2دوو کەشتیی بینی لە لی دەریاچەکە وەستابوون ،بەڵم ماسیگرەکان لێیان دەرچوون و تۆڕەکانیان دەشۆرد. 3ئینجا چووە ناو یەکێک لە کەشتییەکانەوە کە هی شیمۆن بوو و داوای لێکرد کەمێک لە خاکەکە دەربهێنێت .ئینجا دانیشت و لە کەشتییەکە فێری خەڵکی کرد. 4کاتێک قسەکانی تەواو کرد ،بە شیمۆنی گوت « :بچنە دەرەوە بۆ قووڵیی و تۆڕەکانتان دابەزێنن بۆ کێشان». 5شیمۆنیش وەڵمی دایەوە« :مامۆستا ،ئێمە بە درێژایی شەو زەحمەتمان کێشاوە و هیچمان وەرنەگرتووە ،بەڵم بە قسەی تۆ تۆڕەکە دادەبەزێنم». 48
لوقا
6کاتێک ئەم کارەیان کرد ،ماسییەکی زۆریان لەخۆگرت و تۆڕەکەیان شکا. 7ئیشارەتیان بە هاوبەشەکانیان کرد کە لە کەشتییەکەی دیکەدا بوون ،کە بێنە و یارمەتیان بدەن .هاتن و هەردوو کەشتیەکەیان پڕ کرد و دەستیان کرد بە نوقمبوون. 8کاتێک شیمۆن پەترۆس ئەمەی بینی ،لە ئەژنۆی عیسا کەوتە خوارەوە و گوتی« :لەمن بڕۆن .چونکە من پیاوێکی گوناهبارم ،ئەی پەروەردگار. 9چونکە ئەو و هەموو ئەوانەی لەگەڵیدا بوون ،سەریان سوڕمابوو ،لە گەرمبوونی ئەو ماسییانەی کە گرتبوویان. 10هەروەها یاقوب و یۆحەنا کوڕەکانی زێبدی کە هاوبەشی شیمۆن بوون .عیسا بە شیمۆنی گوت « :مەترسە .لەمەودوا مرۆڤەکان دەگریت». 11کەشتییەکانیان هێنایە سەر زەوی ،هەموویان جێهێشت و بەدوایدا ڕۆیشتن. 12کاتێک لە شارێک بوو ،پیاوێکی پڕ لە پەتا بینی ،کە عیسا بە ڕووخساریەوە کەوتە خوارەوە و داوای لێکرد و گوتی« :گەورەم ،ئەگەر بتەوێت ،دەتوانیت پاکم بکەیتەوە». 13دەستی درێژ کرد و دەستی لێدا و گوتی « :دەمەوێت ،پاکبە ».یەکسەر پەتاکە لێی دوورکەوتەوە. 14ئینجا فەرمانی پێکرد بە کەس نەڵێت ،بەڵکو بڕۆ و خۆت پیشانی کاهینەکە بدە و پێشکەشی پاککردنەوەت بکە ،وەک موسا فەرمانی پێکرد ،بۆ ئەوەی شایەتحاڵییەک بۆیان. 15بەڵم هێندە زیاتر ناوبانگێکی زۆری بەسەردا هات و خەڵکێکی زۆر کۆبوونەوە بۆ ئەوەی گوێیان لێبگرن و لە لوازییەکانیان چاک بکرێنەوە. 16ئینجا خۆی کێشایەوە بۆ بیابان و نوێژی کرد. 17ڕۆژێک کە فێری دەکرد ،فەریسییەکان و پزیشکانی یاسا لەوێ دانیشتبوون ،کە لە هەموو شارۆچکەکانی جەلیل و جودا و ئۆرشەلیمەوە هاتبوون ،و هێزی یەزدان ئامادە بوو بۆ ئەوەی چاکیان بکاتەوە. 18ئینجا پیاوێک پیاوێکیان هێنایە سەر جێگایەک کە ئیفلیجی بوو ،بەدوای ئامرازێکدا دەگەڕان بۆ ئەوەی بیهێننە ژوورەوە و بیخەنە بەردەمی. 19کاتێک نەیانتوانی بزانن بە چ ڕێگایەک بیهێننە ژوورەوە بەهۆی خەڵکەوە ،چوونە سەر ماڵەکە و بە قەنەفەکەیەوە لە کاشییەکەدا دابەزێنن بۆ ناوەڕاستی بەردەم عیسا. 20کاتێک باوەڕەکەیان بینی ،پێی گوت « :پیاو ،گوناهەکانت لێخۆشبوون». 21مامۆستایان و فەریسییەکان دەستیان کرد بە قسەکردن و گوتیان« :ئەمە کێیە کە کوفر دەکات؟ »کێ دەتوانێت لە گوناهەکان خۆش بێت، تەنها خودا نەبێت؟ 22بەڵم کاتێک عیسا بیرکردنەوەکانی ئەوانی زانی ،وەڵمی دانەوە « :ئێوە لە دڵتاندا هۆکار چییە؟ 23ئایا ئاسانترە بڵێین :گوناهەکانت لێت خۆش بێت .یان بڵێین :هەستە و بڕۆن؟ 24بەڵم بۆ ئەوەی بزانن کە کوڕی مرۆڤ دەسەڵتی لەسەر زەوی هەیە بۆ ئەوەی لە گوناهەکان خۆش بێت ،بە نەخۆشە ئیفلیجەکەی گوت : پێت دەڵێم :هەستە و قەنەفەکەت هەڵبگرە و بچۆ ناو ماڵەکەت. 25یەکسەر لەبەردەمیان هەستا و ئەو شتەی کە لەسەری پاڵکەوتبوو هەڵیگرت و بەرەو ماڵەکەی خۆی ڕۆیشت و ستایشی خودای کرد. 26هەموویان سەرسام بوون و شکۆمەندی خودایان کرد و پڕ بوون لە ترس و گوتیان« :ئەمڕۆ شتە نامۆکانمان بینی». 27دوای ئەمانە ڕۆیشت و باجگرێکی بینی بە ناوی لێڤی لە شوێنی وەرگرتنی باج دانیشتبوو ،پێی گوت « :شوێنم بکەوە». 28ئینجا هەمووی بەجێهێشت و هەستا و بەدوایدا ڕۆیشت. 29لێڤی لە ماڵەکەی خۆیدا جەژنێکی گەورەی بۆ سازکرد ،کۆمەڵێک باجگر و کەسانی دیکەش لەگەڵیان دانیشتن. 30بەڵم مامۆستایان و فەریسییەکانیان لە شاگردەکانی گەمژەیان کرد و گوتیان« :بۆچی لەگەڵ باجگران و گوناهباران دەخۆن و دەخۆنەوە؟» 31عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەوانەی ساغن پێویستیان بە پزیشک نییە .بەڵم ئەوانەی نەخۆشن. 32من نەهاتووم بۆ ئەوەی ڕاستودروستەکان بانگ بکەم ،بەڵکو گوناهباران بانگ بکەم بۆ تەوبەکردن. 33پێیان گوت« :بۆچی شاگردەکانی یۆحەنا زۆرجار بەڕۆژوو دەبن و نوێژ دەکەن ،هەروەها شاگردەکانی فەریسییەکان .بەڵم هی تۆ دەخۆیت و دەخۆیتەوە؟ 34ئینجا پێی گوتن « :دەتوانن منداڵنی ژووری بووک بەڕۆژوو بکەن ،تا زاوا لەگەڵیاندایە؟» 35بەڵم ڕۆژانێک دێن کە زاوایان لێ دوور دەخرێتەوە و لەو ڕۆژانەدا بەڕۆژوو دەبن. 36مەتەڵێکیشی بۆ گێڕانەوە .کەس پارچەیەک لە جلێکی نوێ ناخاتە سەر جلێکی کۆن .ئەگەر بە پێچەوانەوە ،ئەوا هەم نوێ کرێ دەدات و هەم ئەو پارچەیەی لە نوێ دەرهێنراوە لەگەڵ کۆنەکەدا ناگونجێت. 37کەس شەرابی نوێ ناخاتە ناو دەبە کۆنەکانەوە .ئەگەرنا شەرابی نوێ بوتڵەکان دەتقێنێت و دەڕژێت و شووشەکان لەناو دەچن. 38بەڵم شەرابی نوێ دەبێت بخرێتە ناو قوتووی نوێ .و هەردووکیان پارێزراون. 39هیچ کەسێک کە شەرابی کۆنی خواردەوە یەکسەر ئارەزووی نوێ ناکات ،چونکە دەڵێت :کۆن باشترە. بەشی شەشەم 1لە شەممەی دووەمی دوای یەکەم ،بەناو کێڵگە گەنمەکاندا ڕۆیشت .شاگردەکانیش گوێچکەی گەنمیان هەڵکێشا و خواردیان و بە دەستیان دەیانشۆرد. 2هەندێک لە فەریسییەکان پێیان گوت« :بۆچی لە ڕۆژانی شەممەدا ئەو کارە دەکەن کە حەڵڵ نییە؟» 49
لوقا
3عیسا وەڵمی دایەوە « :ئایا ئەوەندەتان نەخوێندووەتەوە کە داود چی کرد ،کاتێک خۆی و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون برسی بوو. 4چۆن چووە ناو ماڵی خودا و نانی نمایشی وەرگرت و خوارد و بەخشی بەوانەی لەگەڵیدا بوون .کە حەڵڵ نییە بخورێت بەڵکو تەنها بۆ کاهینەکان؟ 5پێی گوتن« :کوڕی مرۆڤ پەروەردگاری شەممەیە». 6لە شەممەیەکی دیکەشدا هاتە ناو کەنیسە و وانەبێژ بوو ،پیاوێک هەبوو دەستی ڕاستی وشک بووبوو. 7مامۆستایان و فەریسییەکان چاودێرییان دەکرد کە ئایا لە ڕۆژی شەممەدا چاک دەبێتەوە یان نا .بۆ ئەوەی تۆمەتێک لە دژی بدۆزنەوە. 8بەڵم بیروڕاکانی ئەوانی زانی و بەو پیاوەی دەستی وشکبووی گوت « :هەڵسە و لە ناوەڕاستدا بوەستە ».ئینجا هەستا و وەستا. 9ئینجا عیسا پێی گوتن « :یەک شتتان لێ دەپرسم .ئایا لە ڕۆژانی شەممەدا چاکەکردن حەڵڵە ،یان خراپەکردن؟ بۆ ڕزگارکردنی ژیان ،یان بۆ لەناوبردنی؟ 10بە دەوری هەموویاندا سەیری کرد و بە پیاوەکەی گوت « :دەستت درێژ بکەرەوە ».ئەویش وای کرد ،دەستی وەک ئەوی دیکە چاک بووەوە. 11ئەوانیش پڕ بوون لە شێتی .و لەگەڵ یەکتردا پەیوەندییان کرد کە چی لەگەڵ عیسا بکەن. 12لەو ڕۆژانەدا هاتە دەرەوە بۆ شاخێک بۆ نوێژکردن و بە درێژایی شەو لە نوێژکردن بۆ خودا بەردەوام بوو. 13کە ڕۆژ بوو ،شاگردەکانی بانگ کرد ،دوانزە کەسیان هەڵبژارد ،ناویان ناوە نێردراوان. 14شیمۆن( ،کە ناوی لێنا پەترۆس )و ئەندرۆی برای ،یاقوب و یۆحەنا ،فیلیپ و بارتۆلۆمیۆ. 15مەتی و تۆماس ،یاقوب کوڕی ئەلفایۆس و شیمۆن کە پێی دەوترێت زلۆت. 16یەهودای برای یاقوب و یەهودا ئەسقەریۆتیش کە خیانەتکار بوو. 17ئینجا لەگەڵیان هاتە خوارەوە و لە دەشتەکە وەستا و کۆمەڵەی شاگردەکانی و جەماوەرێکی زۆر لە هەموو جولەکە و ئۆرشەلیم و لە کەناری دەریای سور و سیدۆن کە هاتبوون گوێیان لێبگرن .و بۆ ئەوەی لە نەخۆشییەکانیان چاک ببنەوە؛ 18ئەوانەی ڕۆحی ناپاکیان تووشی ئازار بوو ،چاک بوون. 19هەموو جەماوەرەکە هەوڵیان دەدا دەستی لێبدەن ،چونکە چاکەکاری لێ دەرچوو و هەموویان چاک دەکردەوە. 20ئینجا چاوەکانی لەسەر شاگردەکانی بەرزکردەوە و گوتی « :پاشان و پیرۆز بێت ئێوەی هەژار ،چونکە شانشینی خودا هی ئێوەیە». 21خۆشبەختی ئێوەی ئێستا برسێتی ،چونکە تێر دەبن .خۆشبەختی ئێوەی ئێستا دەگرین ،چونکە پێدەکەنن. 22خۆشبەختن ،کاتێک مرۆڤەکان ڕقیان لێتان دەبێتەوە و کاتێک لە کۆمەڵگاکەیان جیاتان دەکەنەوە و سەرزەنشتتان دەکەن و ناوتان وەک خراپەکار فڕێ دەدەنە دەرەوە ،لە پێناو کوڕی مرۆڤدا. 23لەو ڕۆژەدا شاد بن و لە خۆشیدا باز بدەن ،چونکە پاداشتتان لە ئاسمان زۆرە ،چونکە باوباپیرانیان بە هەمان شێوە بۆ پێغەمبەران. 24بەڵم ئاخ بۆ ئێوەی دەوڵەمەند !چونکە دڵنەوایی خۆتان وەرگرتووە». 25ئاخ بۆ ئێوەی تێر !چونکە برسی دەبن ».ئاخ بۆ ئێوەی ئێستا پێدەکەنن !چونکە ئێوە ماتەمینی و دەگرین». 26ئاخ بۆ ئێوە ،کاتێک هەموو مرۆڤەکان بە باشی باستان دەکەن !چونکە باوباپیرانیان بە پێغەمبەرانی درۆزنیش هەروایان کرد. 27بەڵم من پێتان دەڵێم :دوژمنەکانتان خۆش بوێت ،چاکە لەگەڵ ئەوانە بکەن کە ڕقیان لێتان بێت. 28بەرەکەت بخەنە سەر ئەوانەی جنێوتان پێدەدەن و دوعای خێرتان بۆ بکەن. 29ئەوەی لە ڕوومەتێکت دەدات ،ڕوومەتەکەی دیکەش پێشکەشی بکە .ئەوەی پۆشاکەکەت لێ بسەنێتەوە ،قەدەغە مەکە کە پۆشاکی تۆش وەرنەگرێت. 30هەر کەسێک داوای لێبکات بیدە .ئەو کەسەی کە سامانت لێدەسەنێتەوە ،داوای لێ مەکە». 31هەروەک چۆن دەتانەوێت مرۆڤەکانتان لەگەڵ بکەن ،ئێوەش بە هەمان شێوە لەگەڵیان بکەن. 32چونکە ئەگەر ئەوانەی خۆشیان دەوێیت خۆشبوێت ،چی سوپاسگوزاریتان هەیە؟ چونکە گوناهباران ئەوانەیان خۆشدەوێت کە خۆشیان دەوێن. 33ئەگەر چاکە لەگەڵ ئەو کەسانە بکەن کە چاکەتان لەگەڵ دەکەن ،چ سوپاسێکتان هەیە؟ چونکە گوناهبارانیش تەنانەت هەمان شت دەکەن. 34ئەگەر قەرز بەو کەسانە بدەن کە هیوادارن لێیان وەربگرن ،چ سوپاسێکتان هەیە؟ چونکە گوناهبارانیش قەرز بە گوناهباران دەدەن ،بۆ ئەوەی جارێکی تر ئەو بڕە وەربگرنەوە. 35بەڵم دوژمنەکانتان خۆش بوێت و چاکە بکەن و قەرز بکەن ،بە هیوای ئەوەی جارێکی تر هیچیان نەبێت .پاداشتتان زۆر دەبێت و ئێوەش دەبنە نەوەی بەرزترین ،چونکە ئەو میهرەبانە لەگەڵ بێسوپاس و خراپەکاران. 36کەواتە ئێوە میهرەبان بن ،وەک چۆن باوکتان میهرەبانە. 37حوکم مەدەن و دادگایی ناکرێن ،مەحکوم مەکەن و مەحکوم نابن ،لێتان ببورن و لێتان خۆش دەبن. 38ببەخشن ،پێتان دەدرێت .پێوانەیەکی باش ،فشار و لەرزۆک و ڕاکردن ،مرۆڤەکان دەیدەن بە سنگتەوە .چونکە بە هەمان پێوانە کە دەیکەن ،جارێکی دیکە بۆتان دەپێورێتەوە. 39ئینجا مەسەلێکی بۆ وتن « :ئایا نابینا دەتوانێت نابینا ڕابکات؟ »ئایا هەردووکیان ناکەونە ناو کانیەکەوە؟ 40شاگرد لە سەرووی مامۆستاکەیەوە نییە ،بەڵم هەرکەسێک تەواو بێت وەک مامۆستاکەی دەبێت. 41بۆچی ئەو کۆترە دەبینیت کە لە چاوی براکەتدایە ،بەڵم ئەو درزە نازانیت کە لە چاوی خۆتدایە؟ 42یان چۆن دەتوانی بە براکەت بڵێیت :براکەم ،با ئەو چەقۆیەی لە چاوتدایە دەربهێنم ،لە کاتێکدا تۆ خۆت ئەو دارە نابینیت کە لە چاوتدایە؟ ئەی دووڕوو ،سەرەتا تیرەکە لە چاوی خۆت دەربهێنە ،ئینجا بە ڕوونی دەبینیت بۆ دەرهێنانی ئەو چەقۆیەی کە لە چاوی براکەتدایە. 43چونکە درەختێکی باش بەرهەمی خراپ نادات .هەروەها دارێکی خراپ بەرهەمی باشیش نادات. 44چونکە هەر دارێک بە بەرهەمی خۆی دەناسرێت .چونکە مرۆڤ لە دڕک هەنجیر کۆناکاتەوە و لە دارێکی چەقۆش ترێ کۆ ناکاتەوە.
50
لوقا
45مرۆڤی چاک لە گەنجینەی باشی دڵیەوە چاکە دەردەهێنێت .مرۆڤی خراپەکار لە گەنجینەی خراپەی دڵیەوە خراپە دەردەهێنێت ،چونکە دەمی لەبارەی زۆری دڵەوە قسە دەکات. 46بۆچی پێم دەڵێن :پەروەردگار ،پەروەردگار ،و ئەو شتانەی کە دەیڵێم نایکەن؟ 47هەرکەسێک بێتە لم و گوێی لە قسەکانم بێت و جێبەجێیان بکات ،من پێتان دەدەم کە لە کێ دەچێت. 48وەک پیاوێک وایە کە ماڵێکی دروست کرد و قووڵی هەڵکەند و بناغەکەی لەسەر بەردێک دانا ،کاتێک لفاوەکە سەریهەڵدا ،چەمەکە بە توندی لێیدا و نەیتوانی بیهەژێنێت ،چونکە لەسەر بەردێک دامەزرابوو . 49بەڵم ئەوەی گوێی لێبگرێت و نایکات ،وەک مرۆڤێک وایە کە بەبێ بناغە خانوویەکی لەسەر زەوی دروستکردووە .کە چەمەکە بە توندی لێیدا و یەکسەر کەوتە خوارەوە؛ وێرانە ئەو ماڵەش زۆر بوو. بەشی حەوتەم 1کاتێک هەموو قسەکانی لەبەردەم خەڵکدا کۆتایی پێهێنا ،چووە قەفەرناحوم. 2خزمەتکارێکی سەرۆک سەد کە بۆی ئازیز بوو ،نەخۆش بوو و ئامادە بوو بۆ مردن. 3کاتێک گوێی لە عیسا بوو ،پیرەکانی جولەکەکانی بۆ نارد و داوای لێکرد کە بێت و خزمەتکارەکەی چاک بکاتەوە. 4کاتێک گەیشتنە لی عیسا ،یەکسەر داوای لێکرد و گوتیان« :ئەو شایەنی ئەوەیە کە ئەمەی بۆ بکات. 5چونکە ئەو نەتەوەی ئێمەی خۆشدەوێت و کەنیسەی بۆ دروست کردووە. 6ئینجا عیسا لەگەڵیان ڕۆیشت .کاتێک لە ماڵەوە دوور نەبوو ،سەرۆک سەدەکە هاوڕێکانی بۆ لی نارد و پێی گوت« :پەروەردگار ،خۆت تووشی شڵەژان مەکە ،چونکە من شایستەی ئەوە نیم بچیتە ژێر سەقفەکەمەوە. 7بۆیە منیش بە شایستەی ئەوە نەبووم کە بێمە لی تۆ ،بەڵکو بە قسەیەک بڵێ ،خزمەتکارەکەم چاک دەبێتەوە. 8چونکە منیش پیاوێکم لە ژێر دەسەڵتدا ،سەربازەکانم لە ژێر دەستی مندا هەیە ،بە کەسێک دەڵێم :بڕۆ و دەڕوات .بۆ یەکێکی تریش : «وەرە ،ئەویش دێت ».و بۆ خزمەتکارەکەم« :ئەمە بکە ،ئەویش دەیکات». 9کاتێک عیسا ئەم قسانەی بیست ،سەری سوڕما و سووڕایەوە و بە خەڵکەکەی گوت « :پێتان دەڵێم :باوەڕێکی وا گەورەم نەدۆزیوەتەوە، نە لە ئیسرائیل». 10ئەوانەی نێردرابوون ،گەڕانەوە بۆ ماڵەکە ،خزمەتکارەکەیان بینی کە نەخۆش بوو. 11ڕۆژی دواتر چووە شارێک بە ناوی ناین .زۆرێک لە شاگردەکانی لەگەڵیدا ڕۆیشتن و خەڵکێکی زۆریش. 12کاتێک لە دەروازەی شارەکە نزیک بووەوە ،بینی مردوویەک هەڵگیرا ،تاکە کوڕی دایکی و بێوەژن بوو ،خەڵکێکی زۆری شارەکەش لەگەڵیدا بوون. 13کاتێک یەزدان بینی ،بەزەیی پێیدا هات و پێی گوت « :مەگری». 14هات و دەستی لە تەرمی مردووەکە دا ،ئەوانەی هەڵیانگرتبوو وەستان .ئینجا گوتی « :گەنج ،پێت دەڵێم :هەستە». 15مردووەکە دانیشت و دەستی کرد بە قسەکردن .ئینجا ڕادەستی دایکی کرد. 16ترسێک لە هەمووان هاتە ئاراوە و شکۆمەندییان بۆ خودا هێنا و گوتیان« :پێغەمبەرێکی گەورە لە نێوانماندا هەستاوە .و ،کە خودا سەردانی گەلەکەی کردووە. 17ئەم دەنگۆیە لە سەرانسەری جودا و هەموو ناوچەکانی دەوروبەریدا بڵوبووەوە. 18شاگردەکانی یۆحەنا هەموو ئەمانەیان پێ ڕاگەیاند. 19یۆحەنا دوو لە شاگردەکانی بانگی کرد بۆ لی عیسا و گوتیان« :ئایا تۆ ئەو کەسەی کە دێت؟ »یان ئێمە بەدوای یەکێکی تردا بگەڕێین؟ 20کاتێک پیاوەکان هاتنە لی ،گوتیان« :یۆحەنا مەعموودکەر ئێمەی ناردووە بۆ لی تۆ و بڵێین« :ئایا تۆ ئەو کەسەی کە دەبێ بێت؟ »یان ئێمە بەدوای یەکێکی تردا بگەڕێین؟ 21هەر لەو کاتەدا زۆرێک لە نەخۆشی و بەڵ و ڕۆحی خراپ چارەسەری کرد .بۆ زۆرێک لە کوێرەکان بینایی بەخشی. 22ئینجا عیسا وەڵمی دانەوە « :بڕۆن و چیتان بینیوە و بیستووتان بە یۆحەنا بڵێن .چۆن کوێرەکان دەبینن ،چەقۆکێشەکان دەڕۆن ،پەتاکان پاک دەبنەوە ،کەڕەکان دەبیستن ،مردووەکان زیندوو دەبنەوە ،ئینجیل بۆ هەژاران بانگەشەی بۆ دەکرێت. 23خۆشبەختە ئەو کەسەی کە لە مندا توڕە نەبێت. 24کاتێک نێردراوەکانی یۆحەنا ڕۆیشتن ،دەستی کرد بە قسەکردن لەگەڵ خەڵکەکە سەبارەت بە یۆحەنا « :ئێوە بۆ چی چووینە بیابان؟ کانییەک کە بە با دەلەرزێت؟ 25بەڵم ئێوە بۆ بینینی چی چوونە دەرەوە؟ پیاوێک جل و بەرگی نەرم لەبەردایە؟ سەیرکە ،ئەوانەی جل و بەرگی جوانیان لەبەردایە و بە ناسکی دەژین ،لە حەوشەی پاشاکاندان. 26بەڵم ئێوە بۆ بینینی چی چوونە دەرەوە؟ پێغەمبەرێک؟ بەڵێ ،پێتان دەڵێم ،زۆر زیاتر لە پێغەمبەر. 27ئەمە ئەو کەسەیە کە لەسەری نووسراوە« :ئەوە ،پێغەمبەرەکەم دەنێرم بۆ پێش چاوت ،ڕێگاکەت لەبەردەمتدا ئامادە دەکات». 28چونکە پێتان دەڵێم :لە نێو ئەوانەی لە ژن لەدایک بوون ،پێغەمبەرێکی گەورەتر لە یۆحەنا مەعمودیەتکار نییە ،بەڵم ئەوەی کەمترین بێت لە شانشینی خودادا لە خۆی گەورەترە. 29هەموو ئەو خەڵکەی گوێیان لێ بوو و باجگرەکان بە مەعمودیەتی یۆحەنا مەعمودیەتیان پێدرا ،خودایان ڕاستگۆ کرد. 30بەڵم فەریسییەکان و یاساناسەکان ئامۆژگارییەکانی خودایان لە دژی خۆیان ڕەتکردەوە ،چونکە لەلیەن خوداوە مەعمودیەتیان نەبوو. 31یەزدان فەرمووی« :کەواتە پیاوانی ئەم نەوەیە بە چی دەچوێنم؟ »و لە چی دەچن؟ 32ئەوان وەک منداڵێک وان کە لە بازاڕدا دانیشتوون و بانگی یەکتر دەکەن و دەڵێن« :ئێمە بۆریمان بۆتان لێدا و سەماتان نەکردووە .ئێمە ماتەمینیمان بۆ ئێوە گێڕاوە و ئێوەش نەگریاون. 51
لوقا
33چونکە یۆحەنا نە نان دەخوارد و نە شەراب دەخواتەوە .ئێوەش دەڵێن :شەیتانێکی هەیە». 34کوڕی مرۆڤ هاتووە دەخوات و دەخواتەوە .ئێوەش دەڵێن« :ئەوە پیاوێکی خۆخۆر و شەرابخۆر ،هاوڕێی باجگر و گوناهباران»! 35بەڵم حیکمەت لەلیەن هەموو منداڵەکانیەوە ڕەوا. 36یەکێک لە فەریسییەکان داوای لێکرد کە لەگەڵیدا نان بخوات .ئینجا چووە ماڵی فەریسییەکان و دانیشت بۆ نانخواردن. 37ژنێک لە شارەکەدا کە گوناهبار بوو ،کاتێک زانی عیسا لە ماڵی فەریسییەکان دانیشتووە ،سندوقێکی مەڵهەمی ئەلباستری هێنا. 38لە پشتی پێیەوە وەستا و بە گریانەوە دەستی کرد بە شۆردنی پێیەکانی و بە مووی سەری سڕیەوە و پێیەکانی ماچ کرد و بە مەڵهەمەکە مەسحی کرد. 39ئەو فەریسییەی کە بانگی کردبوو ،کاتێک ئەمەی بینی ،لە دڵی خۆیدا گوتی« :ئەم پیاوە ئەگەر پێغەمبەر بووایە ،دەیزانی ئەم ژنە کێیە و چ جۆرە ژنێکە دەستی لێدەدات ،چونکە گوناهبارە». 40عیسا وەڵمی دایەوە « :شیمۆن ،شتێکم هەیە پێت بڵێم ».ئینجا گوتی« :مامۆستا ،بڵێ بەردەوام»! 41قەرزدەرێک هەبوو کە دوو قەرزداری هەبوو :یەکێکیان پێنج سەد دینار قەرزدار بوو ،ئەوی دیکەیان پەنجا دینار. 42کاتێک هیچیان نەبوو بیدەن ،بەڕاشکاوی لە هەردووکیان خۆش بوو .کەواتە پێم بڵێ کامیان زۆرترین خۆشی دەوێت؟ 43شیمۆن وەڵمی دایەوە و گوتی« :پێموایە ئەو کەسەی کە زۆر لێی خۆش بوو ».ئینجا پێی گوت « :بەڕاستی حوکمت دا». 44ئینجا ڕووی لە ژنەکە کرد و بە شیمۆنی گوت « :ئەم ژنە دەبینیت؟ »چوومە ماڵەکەت ،ئاوت بۆ پێم نەدام ،بەڵم بە فرمێسک پێیەکانی شۆردووم و بە مووی سەری سڕییەوە. 45تۆ ماچت نەکردم ،بەڵم ئەم ژنە لەوەتەی هاتوومەتە ژوورەوە ،وازی لە ماچکردنی پێیەکانم نەهێناوە. 46سەرم بە ڕۆن نەکرد ،بەڵم ئەم ژنە پێیەکانی منی بە مەڵهەم مەسح کرد. 47بۆیە پێت دەڵێم :گوناهەکانی زۆرن ،لێی خۆش دەبن .چونکە زۆری خۆشدەویست ،بەڵم ئەوەی کەم لێی خۆش بوو ،ئەو کەسە کەمی خۆشدەوێت. 48ئینجا پێی گوت « :گوناهەکانت خۆش بوون». 49ئەوانەی لەگەڵیدا لە نانخواردن دانیشتبوون ،لە دڵی خۆیاندا دەیانگوت« :ئەمە کێیە کە لە گوناهەکانیش خۆش دەبێت؟» 50ئینجا بە ژنەکەی گوت « :باوەڕت ڕزگاری کردوویت .بە ئارامی بڕۆ. بەشی هەشتەم 1دوای ئەوە بە هەموو شار و گوندێکدا ڕۆیشت و مژدەی شانشینی خودای دەگوت و دوانزە کەسەکەی لەگەڵ بوو. 2هەندێک ژنیش کە لە ڕۆحی خراپ و لوازی چاک بوونەتەوە ،مەریەم ناوی مەجدەلی بوو ،حەوت شەیتان لێیان دەرچوو. 3یۆئانای هاوسەری چووزا سەرپەرشتیاری هیرۆدس و سوزانا و زۆر کەسی دیکە کە لە سامانەکانیان خزمەتیان دەکرد. 4کاتێک خەڵکێکی زۆر کۆبوونەوە و لە هەموو شارێکەوە هاتنە لی ،بە مەتەڵێک قسەی کرد. 5چاندنێک بۆ چاندنی تۆوەکەی هاتە دەرەوە ،کاتێک چاندنی دەکرد ،هەندێکیان لە لی ڕێگاکە کەوتنە خوارەوە .ئینجا کەوتە خوارەوە و باڵندەکانی ئاسمان خواردیان. 6هەندێکیان کەوتنە سەر بەردێک .هەر کە هەڵهات ،وشک بووەوە ،چونکە شێی نەبوو. 7هەندێکیان کەوتنە ناو دڕکەکانەوە .دڕکەکانیش لەگەڵیدا هەڵوەرین و خنکانیان. 8ئەوانی تریش کەوتنە سەر زەوییەکی باش و گەشەیان کرد و سەد هێندە بەرهەمیان هێنا .کاتێک ئەم قسانەی کرد ،هاوارێکی کرد « : ئەوەی گوێی هەیە بۆ گوێگرتن ،با بیبیستێت». 9شاگردەکانی لێیان پرسی« :ئەم مەتەڵە چییە؟ 10ئینجا گوتی « :پێتان دراوە نهێنییەکانی شانشینی خودا بزانن .بۆ ئەوەی نەبینن و بیستن تێنەگەن. 11مەتەڵەکە ئەمەیە :تۆو قسەی خودایە. 12ئەوانەی لە تەنیشت ڕێگاکەدان ،ئەوانەن کە گوێیان لێدەبێت .پاشان شەیتان دێت و قسەکە لە دڵیان دەبات ،نەک باوەڕیان پێبکرێت و ڕزگاریان بێت. 13ئەوان لەسەر بەردەکە ئەوانەن کە کاتێک گوێیان لێدەبێت و بە خۆشحاڵییەوە وشەکە وەردەگرن .ئەمانەش ڕەگ و ڕیشەیەکیان نییە ،کە بۆ ماوەیەک باوەڕیان پێدەکەن و لە کاتی تاقیکردنەوەدا دەڕۆن. 14ئەوەی لە دڕکدا کەوتووە ،ئەوانەن کە کاتێک بیستوویانە ،دەچنە دەرەوە و بە خەم و دەوڵەمەندی و چێژەکانی ئەم ژیانە دەخنکێن و هیچ بەرهەمێک ناهێنن بۆ تەواوبوون. 15بەڵم ئەوانەن کە لەسەر زەوییە باشەکانن ،کە بە دڵێکی ڕاستگۆ و باشەوە وشەکەیان بیستووە و دەیپارێزن و بە سەبرەوە بەرهەم دەهێنن. 16هیچ کەسێک کە مۆمێکی داگیرساندووە ،بە قاپێک نایگرێتەوە و نایخاتە ژێر جێگایەکەوە .بەڵم لەسەر چرادانێک دایدەنێ ،تا ئەوانەی دەچنە ژوورەوە ڕووناکی ببینن. 17چونکە هیچ شتێک نهێنی نییە و دەرنەکەوێت .نە هیچ شتێکی شاراوە کە نەزانرێت و نەچێتە دەرەوە. 18بۆیە ئاگاداری گوێگرتن بن ،چونکە هەرکەسێک هەیەتی ،پێی دەدرێت .هەرکەسێک کە نییە ،ئەو شتەی لێ وەردەگیرێت کە پێدەچێت هەیبێت. 19ئینجا دایکی و براکانی هاتنە لی و نەیانتوانی بێنە سەری. 20کەسێک پێی گوترا« :دایکت و براکانت لە دەرەوە وەستاون و ئارەزووی بینینی تۆ دەکەن». 21وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :دایکم و براکانم ئەمانەن کە گوێیان لە قسەی خودایە و جێبەجێی دەکەن». 22ڕۆژێک لەگەڵ شاگردەکانی چووە کەشتییەکەوە ،پێی گوتن « :با بچینە ئەودیوی دەریاچەکە ».و دەستیان کردە پێشەوە. 52
لوقا
23بەڵم لە کاتی ڕۆشتنیاندا خەوی لێکەوت ،زریانێکی با بەسەر دەریاچەکەدا هاتە خوارەوە .پڕ بوون لە ئاو و لە مەترسیدا بوون. 24هاتنە لی و لە خەو هەڵساند و گوتیان« :مامۆستا ،مامۆستا ،لەناو دەچین ».پاشان هەستا و سەرزەنشتی با و تووڕەیی ئاوەکەی کرد، وەستان و ئارامبوونەوەیەک هاتە ئاراوە. 25ئینجا پێی گوتن « :باوەڕتان لە کوێیە؟ ئەوانیش لە ترسان سەریان سوڕما و بە یەکتریان دەگوت« :ئەمە چ جۆرە مرۆڤێکە !چونکە فەرمان بە با و ئاویش دەکات ،ئەوانیش گوێڕایەڵی دەکەن». 26گەیشتنە خاکی گادارییەکان کە بەرامبەر جەلیلە. 27کاتێک چووە سەر زەوی ،پیاوێک لە دەرەوەی شار چاوی پێی کەوت ،کە ماوەیەکی زۆرە شەیتانەکانی هەبوو ،جل و بەرگی لەبەردا نەبوو ،نە لە هیچ ماڵێکدا نیشتەجێ بوو ،جگە لە گۆڕەکان. 28کاتێک عیسای بینی ،هاوارێکی کرد و کەوتە بەردەمی و بە دەنگێکی بەرز گوتی« :عیسا ،کوڕی خودای بەرز ،من چ پەیوەندییەکم لەگەڵ تۆدا هەیە؟ »من لێت دەپاڕێمەوە ،ئازارم مەدە. ( 29چونکە فەرمانی بە ڕۆحی ناپاک کردبوو لە پیاوەکە دەربچێت .چونکە زۆرجار گرتبووی ،بە زنجیر و بە بەند بەسترابوو ،بەندەکانی شکاند و لەلیەن شەیتانەوە ڕاوەدوونرا بۆ بیابان) . 30عیسا لێی پرسی « :ناوت چییە؟ ئینجا گوتی« :لەشکر ،چونکە شەیتانێکی زۆر هاتبوونە ناوی». 31لێیان پاڕانەوە کە فەرمانیان پێ نەدات بچنە قووڵیی. 32مەڕێکی بەراز زۆر لە شاخەکەدا دەیانخوارد ،لێیان پاڕانەوە کە ڕێگەیان پێبدات بچنە ناویانەوە .وە ئازاری ئەوانی دا. 33ئینجا شەیتانەکان لە پیاوەکە دەرچوون و چوونە ناو بەرازەکان ،مەڕەکان بە توندی لە شوێنێکی بەرزدا ڕایانکرد بۆ ناو دەریاچەکە و خنکان. 34کاتێک ئەو کەسانەی کە بەخێوکردنیان دەیانبینی چی ڕوویدا ،هەڵهاتن و چوونە ناو شار و لدێکانیان گێڕایەوە. 35ئینجا چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی بزانن چی ڕوویداوە .هاتە لی عیسا و ئەو پیاوەی بینی کە شەیتانەکان لێی دەرچوون ،لە پێی عیسا دانیشتبوو ،بە جل و بەرگ و بیری ڕاستەوە ،ترسان. 36هەروەها ئەوانەی بینییان پێیان گوت کە ئەو کەسەی شەیتانەکانی تێدا بوو بە چ ڕێگایەک چاک بووەوە. 37ئینجا جەماوەرێکی زۆری خاکی گادارییەکان لە دەوروبەریان داوای لێکرد کە لێیان بڕوات .چونکە بە ترسێکی زۆرەوە گیران ،ئەویش چووە ناو کەشتییەکە و گەڕایەوە. 38ئەو پیاوەی شەیتانەکانی لێ دەرچوون ،داوای لێکرد کە لەگەڵیدا بێت ،بەڵم عیسا ناردی و گوتی: 39بگەڕێوە ماڵی خۆت و نیشانی بدە کە خودا چەندە گەورەی لەگەڵ کردوویت .ئینجا ڕۆیشت و بە هەموو شارەکەدا بڵویکردەوە کە عیسا چ کارە گەورەکانی لەگەڵ کردووە. 40کاتێک عیسا گەڕایەوە ،گەلەکە بە خۆشحاڵییەوە پێشوازییان لێکرد ،چونکە هەموویان چاوەڕێی بوون. 41پیاوێک هات بە ناوی یائیرۆس و فەرمانڕەوای کەنیسەکە بوو ،لە پێی عیسا کەوتە خوارەوە و داوای لێکرد کە بێتە ماڵەکەی. 42چونکە یەک کچە تاقانەکەی هەبوو کە تەمەنی نزیکەی دوانزە ساڵ بوو ،کچەکەش خەریکی مردن بوو .بەڵم لەگەڵ ڕۆشتنیدا خەڵکەکە قەرەباڵغییان لێکرد. 43ژنێک کە دوانزە ساڵ بوو خوێنی هەبوو ،هەموو بژێوی ژیانی بۆ پزیشکەکان بەسەر بردبوو ،لە هیچ کەسێک چاک نەبووەوە. 44لە پشتیەوە هات و دەستی لە سنووری جلەکەی دا ،یەکسەر خوێنی خوێنی وەستا. 45عیسا فەرمووی « :کێ دەستی لێدام؟ کاتێک هەمووان ئینکارییان کرد ،پەترۆس و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون گوتیان« :مامۆستا ،خەڵکەکە قەرەباڵغت دەکەن و فشارت لێدەدەن و دەڵێن :کێ دەستی لێدام؟» 46عیسا گوتی « :کەسێک دەستی لێداوە ،چونکە تێدەگەم کە چاکە لە من دەرچووە». 47کاتێک ژنەکە بینی کە نەشاردراوەتەوە ،بە لەرزەوە هات و کەوتە بەردەمی و لەبەردەم هەموو خەڵکدا پێی ڕاگەیاند کە بۆ چ هۆکارێک دەستی لێداوە و چۆن دەستبەجێ چاک بووەتەوە. 48ئینجا پێی گوت « :کچم دڵنەوایی بە ،باوەڕەکەت چاکی کردووتەوە .بە ئارامی بڕۆ. 49کاتێک هێشتا قسەی دەکرد ،کەسێک لە ماڵی فەرمانڕەوای کەنیسەکەوە هات و پێی گوت« :کچەکەت مردووە .کێشە نەک مامۆستا. 50بەڵم کاتێک عیسا بیست و وەڵمی دایەوە « :مەترسە ،تەنها باوەڕ بکە ،ئینجا چاک دەبێتەوە». 51کاتێک هاتە ناو ماڵەکە ،جگە لە پەترۆس و یاقوب و یۆحەنا و باوک و دایکی کچەکە ،ڕێگەی نەدا کەس بچێتە ژوورەوە. 52ئینجا هەمووان گریان و گریانی بۆیان کرد ،بەڵم ئەویش گوتی « :مەگری ».نەمردووە ،بەڵکو خەوتووە. 53ئینجا پێکەنینیان پێکەنین ،چونکە زانیان مردووە. 54ئینجا هەموویان دەرهێنا و دەستی گرت و بانگی کرد و گوتی « :کچ ،هەستە». 55ڕۆحی هاتەوە و یەکسەر هەستا و فەرمانی دا ژەمێکی پێبدات. 56دایک و باوکی سەریان سوڕما ،بەڵم فەرمانی پێکردن کە چی ڕوویداوە بە کەس نەڵێن. بەشی ٩ 1پاشان دوانزە شاگردەکەی کۆکردەوە و دەسەڵت و دەسەڵتی بەسەر هەموو شەیتانەکاندا پێدان و چارەسەرکردنی نەخۆشییەکان. 2ئەوانی نارد بۆ ئەوەی بانگەشەی شانشینی خودا بکەن و نەخۆشەکان چاک بکەنەوە. 3پێی گوتن « :هیچ شتێک بۆ گەشتەکەت مەبە ،نە دار و نە چەقۆ و نە نان و نە پارە .هەردووکیان دوو قاتیان نییە. 4هەر ماڵێک بچنە ناویەوە ،لەوێ بمێننەوە و لەوێ دەڕۆن. 5هەرکەسێک پێشوازیتان لێ نەکات ،کاتێک لە شارەکە دەچنە دەرەوە ،تۆز و خۆڵ لە پێتان هەڵبشێوێنن بۆ ئەوەی شایەتحاڵییان هەبێت. 53
لوقا
6ئەوان ڕۆیشتن و بە شارۆچکەکاندا ڕۆیشتن و ئینجیلیان ڕاگەیاند و لە هەموو شوێنێک چاکبوونەوە. 7هیرۆدسی سەرۆک هەموو ئەو شتانەی بیست کە لەلیەن ئەوەوە کرا ،سەری لێ شێوا ،چونکە لە هەندێک کەس دەگوترا یۆحەنا لە مردن زیندوو بووەتەوە. 8لە هەندێکیشدا ئیلیا دەرکەوتووە .لە هەندێکی تریشدا ،کە یەکێک لە پێغەمبەرە کۆنەکان زیندوو بووەوە. 9هیرۆدس گوتی« :من سەرم لە یۆحەنا بڕیوە ،بەڵم ئەمە کێیە کە قسەی وای لێ دەبیستم؟ »وە ئارەزووی بینینی دەکرد. 10نێردراوان کە گەڕانەوە و هەموو ئەو کارانەی کردوویانەیان پێ گوت .ئینجا بردیان و بە تەنیا چووە شوێنێکی بیابان کە سەر بە شارەکە بوو بە ناوی بەیتسەیدا. 11گەلەکە کە زانیان شوێنیان کەوت ،ئەویش پێشوازی لێکردن و باسی شانشینی خودای بۆ کردن و ئەوانەی پێویستیان بە چاکبوونەوە بوو چاکی کردەوە. 12کاتێک ڕۆژەکە دەستی کرد بە ماندووبوون ،دوانزە کەسەکە هاتن و پێیان گوت« :جەماوەرەکە بنێرە ،تا بچنە شارۆچکە و لدێکانی دەوروبەری و نیشتەجێ بن و خواردن وەربگرن ،چونکە ئێمە لێرەین شوێنی بیابان. 13بەڵم پێی گوتن « :ئێوە بیخۆن ».گوتیان« :ئێمە جگە لە پێنج نان و دوو ماسی چیترمان نییە .تەنها ئەوە نەبێت کە بچین گۆشت بۆ ئەم هەموو گەلە بکڕین. 14چونکە نزیکەی پێنج هەزار پیاو بوون .ئینجا بە شاگردەکانی گوت« :پەنجا کەس بە کۆمەڵ دابنیشن». 15ئەوانیش هەروایان کرد و هەموویان دانیشتن. 16پاشان پێنج نان و دوو ماسیەکەی برد و چاوی لە ئاسمان کرد و بەرەکەتی خستە سەریان و شکاند و دای بە شاگردەکانی تا لەبەردەم خەڵکەکەدا بیخەنە ڕوو. 17ئەوان نانیان خوارد و هەموویان تێر بوون ،دوانزە سەبەتە لە پارچەیەک کە بۆیان مابووەوە. 18کاتێک بە تەنیا نوێژی دەکرد ،شاگردەکانی لەگەڵیدا بوون ،پرسیاری لێکردن « :خەڵکەکە دەڵێن من کێم؟» 19ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :یۆحەنا .بەڵم هەندێک دەڵێن« :ئیلیا ».هەندێکی تریش دەڵێن :یەکێک لە پێغەمبەرە کۆنەکان زیندوو بووەتەوە. 20پێی گوتن « :بەڵم ئێوە دەڵێن من کێم؟ »پەترۆس وەڵمی دایەوە وتی :مەسیحی خودا. 21ئینجا بە توندی فەرمانی پێکردن و فەرمانی پێکردن کە ئەو شتە بە کەس نەڵێن. 22گوتی « :کوڕی مرۆڤ دەبێ زۆر ئازار بچێژێت و لەلیەن پیرەکان و سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانەوە ڕەت بکرێتەوە و بکوژرێت و لە ڕۆژی سێیەمدا زیندوو بێتەوە». 23بە هەموویانی گوت « :ئەگەر کەسێک بیەوێت بەدوامدا بێت ،با ئینکاری خۆی بکات و ڕۆژانە خاچەکەی هەڵبگرێت و شوێنم بکەوە». 24هەرکەسێک ژیانی خۆی ڕزگار بکات ،لەدەستی دەدات ،بەڵم هەرکەسێک ژیانی خۆی لە پێناو مندا لەدەست بدات ،ڕزگاری دەکات. 25مرۆڤ چ سوودێکی هەیە ،ئەگەر هەموو جیهان بەدەستبهێنێت و خۆی لەدەست بدات ،یان فڕێ بدرێت؟ 26چونکە هەرکەسێک شەرم لە من و قسەکانم بکات ،کوڕی مرۆڤ شەرمەزار دەبێت ،کاتێک بە شکۆمەندی خۆی و بە شکۆمەندی باوکی و فریشتە پیرۆزەکانەوە دێت. 27بەڵم ڕاستییەکتان پێ دەڵێم :هەندێک لێرە وەستاون ،تا شانشینی خودا نابینن تامی مردنیان ناکەن. 28نزیکەی هەشت ڕۆژ دوای ئەم قسانە ،پەترۆس و یۆحەنا و یاقوب برد و چووە سەر شاخێک بۆ نوێژکردن. 29کاتێک نوێژی دەکرد ،شێوازی ڕووخساری گۆڕا و جلەکانی سپی و درەوشاوە بوون. 30دوو پیاو ،موسا و ئیلیا لەگەڵیدا قسەیان دەکرد. 31بە شکۆمەندیەوە دەرکەوت و باسی مردنی کرد کە لە ئۆرشەلیم بە ئەنجام دەگەیەنێت. 32بەڵم پەترۆس و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون خەویان قورس بوو ،کاتێک لە خەو هەڵسان شکۆمەندی و ئەو دوو پیاوەیان بینی کە لەگەڵیدا وەستابوون. 33کاتێک لێی ڕۆیشتن ،پەترۆس بە عیسای گوت« :مامۆستا ،باشە بۆ ئێمە لێرە بین ،با سێ چادر دروست بکەین .یەکێک بۆ تۆ و یەکێک بۆ موسا و یەکێک بۆ ئەلیاس ،نەیانزانی چی گوتووە. 34کاتێک ئەم قسەیەی دەکرد ،هەورێک هات و سێبەری دانا ،کاتێک چوونە ناو هەورەکە ترسان. 35دەنگێک لە هەورەکەوە هات و گوتی« :ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە ،گوێی لێ بگرن». 36کاتێک دەنگەکە تێپەڕی ،عیسا بە تەنیا دۆزرایەوە .لە نزیکەوە هێشتیانەوە و لەو ڕۆژانەدا هیچ کام لەو شتانەی کە بینیویانە بە کەسیان نەگوت. 37ڕۆژی دواتر کە لە گردەکە دابەزین ،خەڵکێکی زۆر چاویان پێی کەوت. 38ئینجا پیاوێک لە کۆمەڵەکە هاوار دەکات و گوتی« :مامۆستا ،تکام لێدەکەم ،سەیری کوڕەکەم بکە ،چونکە تاقانە منداڵی منە». 39ڕۆحێک دەیگرێت و لەناکاو هاوار دەکات .وە دەدڕێت کە کەف دەکاتەوە و بە سەختی لێی دوور دەکەوێتەوە. 40منیش داوام لە شاگردەکانت کرد کە دەری بکەن .و نەیانتوانی. 41عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەی نەوەی بێباوەڕ و چەوت ،تا کەی لەگەڵتان دەبم و ڕێزتان لێ بدەم؟ »کوڕەکەت بهێنە ئێرە. 42کە هێشتا هاتبوو ،شەیتان فڕێیدایە خوارەوە و چەقۆی لێدا .عیسا ڕۆحی پیسی سەرزەنشت کرد و منداڵەکەی چاک کردەوە و ڕادەستی باوکی کردەوە. 43هەموویان سەرسام بوون بە هێزی بەهێزی خودا .بە ڵم لە کاتێکدا هە ڕ یە کێک لە هە موو ئە و کارانە ی عیسا کردوویە تی سە ڕسام بوون ،بە شاگرده کانی گوت. 44با ئەم قسانە لە گوێتاندا نوقم بن ،چونکە کوڕی مرۆڤ ڕادەستی مرۆڤەکان دەکرێت. 45بەڵم ئەوان ئەم قسەیەیان تێنەگەیشت و لێیان شاردرایەوە ،کە نەیاندەزانی ،ترسیان لەوە هەبوو پرسیاری لێ بکەن. 54
لوقا
46ئینجا مشتومڕێک لە نێوانیاندا هاتە ئاراوە کە کامیان گەورەترە. 47عیسا بیرکردنەوەکانی دڵیان زانی و منداڵێکی برد و لە تەنیشتی دانا. 48پێی گوتن « :هەرکەسێک ئەم منداڵە بە ناوی منەوە وەربگرێت ،منیش وەرئەگرێت ،هەرکەسێک من وەربگرێت ،ئەو کەسەی منی ناردووە وەردەگرێت ،چونکە ئەوەی بچووکە لە هەمووتان گەورە دەبێت». 49یۆحەنا وەڵمی دایەوە و گوتی« :مامۆستا ،کەسێکمان بینی کە بە ناوی تۆوە شەیتانەکانی دەرکرد .ئێمەش قەدەغەمان کرد ،چونکە لەگەڵ ئێمە شوێن ناکەوێت. 50عیسا پێی گوت « :قەدەغەی مەکە ،چونکە ئەوەی دژی ئێمە نییە ،لەگەڵ ئێمەیە». 51کاتێک کاتی وەرگرتنەوەی هات ،بە توندی ڕووی لە ئۆرشەلیم کرد. 52ئینجا نێردراوی بۆ نارد ،ئەوانیش چوونەتە گوندێکی سامریەکان بۆ ئەوەی ئامادەکاری بۆ بکەن. 53پێشوازییان لێ نەکرد ،چونکە ڕووخساری وەک ئەوەی بچێتە ئۆرشەلیم. 54کاتێک شاگردەکانی یاقوب و یۆحەنا ئەمەیان بینی و گوتیان« :گەورە ،دەتەوێت فەرمان بدەین ئاگر لە ئاسمانەوە دابەزێت و بیانسوتێنێت، هەروەک ئیلیا؟» 55بەڵم گەڕایەوە و سەرزەنشتیان کرد و گوتی « :ئێوە نازانن لە چ جۆرە ڕۆحێکەوەن». 56چونکە کوڕی مرۆڤ نەهاتووە ژیانی مرۆڤەکان لەناو ببات ،بەڵکو بۆ ڕزگارکردنیان .و چوونە گوندێکی تر. 57کاتێک لە ڕێگاکەدا دەڕۆیشتن ،پیاوێک پێی گوت« :پەروەردگار ،بۆ هەر شوێنێک بچیت بەدوایتدا دەڕۆم». 58عیسا پێی گوت « :ڕێوی کونیان هەیە و باڵندەی ئاسمانیش هێلنەیان هەیە .بەڵم کوڕی مرۆڤ شوێنی نییە سەری دابنێت. 59بە یەکێکی دیکەی گوت« :دوام بکەوە ».بەڵم وتی :پەروەردگار ،سەرەتا ڕێگەم بدە بچم باوکم بنێژم. 60عیسا پێی گوت « :با مردووەکان مردووەکانیان بنێژن ،بەڵم تۆ بڕۆ و بانگەشەی شانشینی خودا بکە». 61یەکێکی دیکەش وتی« :پەروەردگار ،من شوێنت دەکەوێت .بەڵم با سەرەتا بچم ماڵئاوایییان لێ بکەم ،کە لە ماڵەوە لە ماڵەکەمدان. 62عیسا پێی گوت « :هیچ کەسێک دەستی خستۆتە سەر کۆترەکە و ئاوڕێک لە دواوە بداتەوە ،بۆ شانشینی خودا شیاو نییە». بەشی ١٠ 1دوای ئەمانە یەزدان حەفتا کەسی دیکەی دیاری کرد و دوو و دوو کەسیان لەبەردەمی خۆیدا نارد بۆ هەموو شار و شوێنێک کە خۆی دەبوو بۆی. 2بۆیە پێی گوتن « :دروێنە زۆرە ،بەڵم کرێکارەکان کەمن. 3ڕێگاکانتان بڕۆن ،من وەک بەرخ لە نێو گورگەکاندا دەتاننێرم. 4نە جانتا و نە چەقۆ و نە پێڵو هەڵبگرن ،لە ڕێگادا سڵو لە کەس مەکەن. 5لە هەر ماڵێک کە بچنە ژوورەوە ،سەرەتا بڵێن« :ئاشتی بۆ ئەم ماڵە بێت». 6ئەگەر کوڕی ئاشتی لەوێ بوو ،ئارامی تۆ لەسەری دەبێت ،ئەگەر نەبوو ،ئەوا ڕووت دەکاتەوە. 7لە ماڵەکەدا بمێننەوە و ئەو شتانە بخۆن و بخۆنەوە ،چونکە کرێکار شایەنی کرێی خۆیەتی .ماڵ بە ماڵ مەڕۆ. 8لە هەر شارێک کە دەچنە ژوورەوە و پێشوازیتان لێدەکەن ،ئەو شتانە بخۆن کە لەبەردەمتان دانراوە. 9ئەو نەخۆشانەی تێیدان چاک بکەرەوە و پێیان بڵێ :شانشینی خودا لێتان نزیک بووەتەوە. 10بەڵم بچنە هەر شارێک و پێشوازیتان لێ نەکەن ،بچنە دەرەوە بۆ شەقامەکانی ئەو شارە و بڵێن. 11تەنانەت خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵەکانی شارەکەتان کە بەسەرماندا لکاوە ،لە بەرامبەرتان دەسڕینەوە ،بەڵم دڵنیابن لەوەی کە شانشینی خودا لێتان نزیک بووەتەوە. 12بەڵم پێتان دەڵێم ،لەو ڕۆژەدا بۆ سۆدۆم بەرگەگرتنتر دەبێت لە شارەکە. 13ئاخ بۆ تۆ ،کۆرازین !ئاخ بۆ تۆ ،بەیتسەیدا !چونکە ئەگەر ئەو کارە بەهێزانە لە سور و سیدۆن ئەنجامدرابا ،کە لە ئێوەدا ئەنجام دراون، ئەوا ماوەیەکی زۆر لەمەوبەر بە پۆشاک و خۆڵەمێشەوە دانیشتبوون. 14بەڵم لە کاتی دادگاییکردندا بۆ سور و سیدۆن بەرگەگرتنتر دەبێت لە ئێوە. 15تۆش ئەی کەفەرناحوم کە بەرزکرایتەوە بۆ ئاسمان ،دەخرێیتە خوارەوە بۆ دۆزەخ. 16ئەوەی گوێی لە ئێوە دەبێت ،گوێی لە منە .ئەوەی سووکایەتیتان پێدەکات ،سووکایەتیم پێدەکات .ئەوەی سووکایەتیم پێدەکات ،سووکایەتی بەو کەسە دەکات کە منی ناردووە». 17حەفتاکە بە خۆشحاڵییەوە گەڕانەوە و گوتیان« :پەروەردگار ،شەیتانەکان بە ناوی تۆوە ملکەچی ئێمەن». 18پێی گوتن « :شایتانم بینی وەک ڕەشەبایەک لە ئاسمانەوە دەکەوێت». 19سەیرکە ،من دەسەڵتتان پێدەدەم کە مار و عەقارەب و هەموو هێزی دوژمن ببڕن ،هیچ شتێک بە هیچ شێوەیەک ئازارتان نادات. 20بەڵم بەم شتە شاد مەبن کە ڕۆحەکان ملکەچی ئێوەن .بەڵکو شاد بن ،چونکە ناوەکانتان لە ئاسمان نووسراوە. 21لەو کاتەدا عیسا لە ڕۆحدا دڵخۆش بوو و گوتی « :باوک ،پەروەردگاری ئاسمان و زەوی ،سوپاست دەکەم کە ئەم شتانەت لە دانا و ژیرەکان شاردوەتەوە و بۆ کۆرپە ئاشکراتان کردووە .چونکە لەبەرچاوتدا بەم شێوەیە باش بوو. 22هەموو شتێک لەلیەن باوکمەوە پێم دراوە ،جگە لە باوک کەس نازانێت کوڕ کێیە .باوک کێیە ،جگە لە کوڕ و ئەو کەسەی کە کوڕ بۆی ئاشکرا دەکات. 23ئینجا ڕووی لە شاگردەکانی کرد و بە تەنیا گوتی « :خۆشبەختن ئەو چاوانەی کە ئەو شتانە دەبینن کە ئێوە دەیبینن. 24چونکە پێتان دەڵێم ،زۆرێک لە پێغەمبەران و پاشاکان ئارەزووی بینینی ئەو شتانەیان کردووە کە ئێوە دەیبینن ،بەڵم نەیانبینیوە .بۆ گوێگرتن لەو شتانەی کە دەیبیستن و نەتانبیستووە. 55
لوقا
25یاساناسێک هەستا و تاقیکردەوە و گوتی« :مامۆستا ،چی بکەم بۆ ئەوەی ژیانی هەتاهەتایی بە میرات بگرم؟» 26پێی گوت « :لە یاساکەدا چی نووسراوە؟ چۆن دەخوێنیتەوە؟ 27ئەویش وەڵمی دایەوە« :یەزدانی پەروەردگارت بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو هێز و بە هەموو بیرکردنەوەتەوە خۆشت بوێت .و دراوسێکەت وەک خۆت. 28ئینجا پێی گوت « :تۆ وەڵمی ڕاستت دایەوە ،ئەمە بکە و دەژیت». 29بەڵم ئەویش ویستی خۆی ڕاستگۆ بکات ،بە عیسای گوت« :دراوسێکەم کێیە؟» 30ئینجا عیسا وەڵمی دایەوە « :پیاوێک لە ئۆرشەلیمەوە بۆ ئەریحا دابەزی و کەوتە نێو دزەکانەوە ،جل و بەرگەکانیان لێسەندەوە و برینداریان کرد و ڕۆیشتن و نیوە مردوویان بەجێهێشت». 31بەڕێکەوت کاهینێک بەو ڕێگایەدا هاتە خوارەوە ،کە بینی و بەو لیەدا تێپەڕی. 32بە هەمان شێوە لێڤییەک کە لە شوێنەکە بوو ،هات و سەیری کرد و بەو لیەدا تێپەڕی. 33بەڵم سامرییەک کە دەڕۆیشت ،گەیشتە ئەو شوێنەی کە لێی بوو ،کاتێک بینی بەزەیی پێیدا هاتەوە. 34چووە لی و برینەکانی بەستەوە و ڕۆن و شەرابی تێدا ڕشت و لەسەر ئاژەڵەکەی دانا و هێنایان بۆ میوانخانە و ئاگاداری بوو. 35سبەی کە ڕۆیشت ،دوو پارەی دەرهێنا و دایە دەست سوپای و پێی گوت« :ئاگاداربە .هەرچی زیاتر خەرج بکەیت ،کاتێک دێمەوە، دەیدەمەوە. 36پێت وایە کام لەم سێ کەسە دراوسێی ئەو کەسە بوو کە کەوتە نێو دزەکانەوە؟ 37ئینجا گوتی« :ئەو کەسەی بەزەیی پێیدا بێتەوە ».ئینجا عیسا پێی گوت « :بڕۆ و تۆش بە هەمان شێوە بکە». 38کاتێک دەچوونە ناو گوندێک ،ژنێک بە ناوی مارتا لە ماڵەکەی خۆی وەریگرت. 39خوشکێکی هەبوو بە ناوی مەریەم ،ئەویش لە پێی عیسا دانیشتبوو و گوێی لە قسەکانی بوو. 40بەڵم مارتا لە خزمەتکردنێکی زۆردا سەرقاڵ بوو ،هاتە لی و گوتی« :گەورە ،گرنگ نییە خوشکەکەم جێی هێشتم بۆ ئەوەی بە تەنیا خزمەت بکەم؟ »بۆیە داوای لێبکە کە یارمەتیم بدات. 41ئینجا عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :مارتا ،مارتا ،تۆ لە زۆر شتدا وریایت و تووشی شڵەژان بوویت. 42بەڵم یەک شت پێویستە ،مەریەم ئەو بەشە باشەی هەڵبژاردووە کە لێی وەرناگیرێت. بەشی ١١ 1کاتێک لە شوێنێک نوێژی دەکرد ،کاتێک وەستا ،یەکێک لە شاگردەکانی پێی گوت« :پەروەردگار ،فێرمان بکە نوێژ بکەین ،وەک چۆن یۆحەنا فێری شاگردەکانی کرد». 2پێی گوتن « :کاتێک نوێژ دەکەن ،بڵێن« :باوکمان کە لە ئاسمانە ،ناوت پیرۆز بێت ».شانشینی تۆ وەرە .ویستی تۆ وەک لە ئاسمان ،بە هەمان شێوە لە زەویدا بێت. 3ڕۆژ بە ڕۆژ نانی ڕۆژانەمان پێ بدە. 4لە گوناهەکانمان خۆشبە .چونکە ئێمەش لە هەر کەسێک کە قەرزاری ئێمەیە ،لێی خۆش دەبین .وە مەبەنە ناو تاقیکردنەوەیەکەوە؛ بەڵم لە خراپە ڕزگارمان بکە. 5پێی گوتن « :کام لە ئێوە هاوڕێی دەبێت و لە نیوەی شەودا بچێتە لی و پێی بڵێت« :هاوڕێ ،سێ نانم بە قەرز بدە. 6چونکە هاوڕێیەکم لە گەشتەکەیدا هاتووە بۆ لم و هیچم نییە لەبەردەمیدا دابنێم؟ 7ئینجا لە ناوەوە وەڵمی دەداتەوە و دەڵێت« :کێشەم مەکەن ،ئێستا دەرگاکە داخراوە و منداڵەکانم لەگەڵمن لە جێگادا .ناتوانم هەستم و پێت بدەم. 8پێتان دەڵێم :ئەگەرچی هەڵنەستێت و پێی بدات ،چونکە هاوڕێیەتی ،بەڵم بەهۆی زەحمەتییەکەیەوە هەڵدەستێت و چەندی پێویستی پێدەدات. 9پێتان دەڵێم :داوای بکەن ،پێتان دەدرێت .بەدوایدا بگەڕێن ،دەیدۆزنەوە .لێبدەن ،بۆتان دەکرێتەوە». 10چونکە هەرکەسێک داوای بکات وەریدەگرێت .ئەوەی بەدوایدا دەگەڕێت دەیدۆزێتەوە .بۆ ئەوەی لێی بدات دەکرێتەوە. 11ئەگەر کوڕێک داوای نان لە هەریەکێک لە ئێوە بکات کە باوکە ،ئایا بەردێکی پێدەدات؟ یان ئەگەر داوای ماسی کرد ،ئایا لەبەر ماسی مارێکی پێدەدات؟ 12یان ئەگەر داوای هێلکە بکات ،عەقارەبێکی پێشکەش دەکات؟ 13کەواتە ئەگەر ئێوە بە خراپەکار بزانن چۆن بەخششێکی باش بە منداڵەکانتان بدەن ،باوکی ئاسمانیتان چەندە زیاتر ڕۆحی پیرۆز دەدات بەو کەسانەی داوای دەکەن؟ 14شەیتانێکی دەردەکرد و داماو بوو .کاتێک شەیتان دەرچوو ،داماو قسەی کرد .و خەڵکەکە سەریان سوڕما. 15بەڵم هەندێکیان گوتیان« :ئەو لە ڕێگەی بەیلزەبوبی سەرۆکی شەیتانەکانەوە شەیتانەکان دەردەکات». 16هەندێکی تریش تاقییان کردەوە و لە ئاسمانەوە بەدوای نیشانەیەکدا دەگەڕان. 17بەڵم ئەویش بیرکردنەوەکانیان زانی و پێی گوتن « :هەموو شانشینییەک کە لە دژی خۆی دابەش بوو ،وێران دەبێت .ماڵێک کە لە بەرامبەر ماڵێکدا دابەش بووە ،دەڕوخێت. 18ئەگەر شەیتانیش لە دژی خۆی دابەش بوو ،شانشینی چۆن دەبێت؟ چونکە دەڵێن لە ڕێگەی بەلزەبوبەوە شەیتانەکان دەر دەکەم». 19ئەگەر من لە ڕێگەی بەلزەبوبەوە شەیتانەکان دەربکەم ،کوڕەکانتان بە کێ دەریان دەکەن؟ بۆیە دەبنە دادوەری ئێوە». 20بەڵم ئەگەر من بە پەنجەی خودا شەیتانەکان دەربکەم ،بێ گومان شانشینی خودا هاتۆتە سەرتان. 21کاتێک پیاوێکی بەهێز بە چەکدارەوە کۆشکەکەی دەپارێزێت ،سامانەکەی ئارام دەبێت.
56
لوقا
22بەڵم کاتێک کەسێکی بەهێزتر لە خۆی دێتە سەری و بەسەریدا زاڵ دەبێت ،هەموو زرێپۆشەکانی لێ وەردەگرێت کە پشتی پێبەستووە و تاڵنەکانی دابەش دەکات. 23ئەوەی لەگەڵم نییە دژی منە ،ئەوەی لەگەڵمدا کۆناکاتەوە بڵوی دەکاتەوە. 24کاتێک ڕۆحی ناپاک لە مرۆڤێک دەرچوو ،بە شوێنە وشکەکاندا دەڕوات و بەدوای پشوودا دەگەڕێت .کاتێک هیچیان نەدۆزیەوە ،دەڵێت : «دەگەڕێمەوە بۆ ماڵەکەم کە لێیەوە دەرچووم». 25کاتێک دێت ،دەبینێت کە ڕژاوە و ڕازاوەتەوە. 26ئینجا دەڕوات و حەوت ڕۆحی دیکەی لە خۆی خراپتر دەبات .ئەوانیش دەچنە ژوورەوە و لەوێ نیشتەجێن ،دوا دۆخی ئەو پیاوە لە حاڵەتی یەکەم خراپترە. 27کاتێک ئەو ئەم قسانەی دەکرد ،ژنێک لە کۆمەڵەکە دەنگی بەرز کردەوە و پێی گوت« :خۆشبەختە ئەو سکی کە تۆی لەدایک بوو و ئەو منداڵنەی کە مژیت». 28بەڵم فەرمووی« :بەڵکو خۆشبەختن ئەوانەی گوێیان لە قسەی خودا دەبێت و جێبەجێی دەکەن». 29کاتێک گەلەکە بە ئەستووری کۆبوونەوە ،دەستی کرد بە گوتنی « :ئەمە نەوەیەکی خراپە ،بەدوای نیشانەدا دەگەڕێن .هیچ نیشانەیەکی پێنادرێت ،جگە لە نیشانەی یوناسی پێغەمبەر. 30چونکە وەک چۆن یونا نیشانەیەک بوو بۆ نەینەواییەکان ،کوڕی مرۆڤیش بۆ ئەم نەوەیە نیشانەیەک دەبێت. 31شاژنی باشوور لە ڕۆژی دادگاییکردندا لەگەڵ پیاوانی ئەم نەوەیەدا هەڵدەستێت و سزایان دەدات ،چونکە لە کۆتاییەکانی زەویەوە هاتووە بۆ گوێگرتن لە حیکمەتی سلێمان .ئینجا کەسێکی گەورەتر لە سلێمان لێرەدایە». 32پیاوانی نەینەوا لە ڕۆژی دادگاییکردندا لەگەڵ ئەم نەوەیەدا هەڵدەستن و سزای دەدەن ،چونکە بە بانگەشەی یوناس پەشیمان بوون .و، سەیرکە ،گەورەتر لە یوناس لێرەدایە. 33هیچ کەسێک کە مۆمێکی داگیرساندووە ،لە شوێنێکی نهێنی ،نە لە ژێر کۆشکێکدا ،بەڵکو لەسەر مۆمدانێک دایناخات ،تاکو ئەوانەی دێنە ژوورەوە ڕووناکی ببینن. 34ڕووناکی جەستە چاوە ،بۆیە کاتێک چاوت تاکە دەبێت ،هەموو جەستەت پڕ دەبێت لە ڕووناکی .بەڵم کاتێک چاوت خراپە ،جەستەت پڕ دەبێت لە تاریکی. 35بۆیە ئاگاداربە ئەو ڕووناکیەی کە لە تۆدایە تاریکی نەبێت. 36کەواتە ئەگەر هەموو جەستەت پڕ بێت لە ڕووناکی و هیچ بەشێکی تاریک نەبێت ،هەموو جەستەت پڕ دەبێت لە ڕووناکی ،وەک کاتێک درەوشاوەیی مۆمێک ڕووناکیتان پێدەبەخشێت. 37کاتێک قسەی دەکرد ،فەریسییەک داوای لێکرد کە لەگەڵیدا نان بخوات ،ئەویش چووە ژوورەوە و دانیشت بۆ نانخواردن. 38فەریسییەکە کە ئەمەی بینی ،سەری سوڕما کە پێش نانخواردن یەکەمجار خۆی نەشۆردووە. 39یەزدانیش پێی فەرموو « :ئێوەی فەریسییەکان ئێستا دەرەوەی جام و قاپەکە پاک دەکەنەوە .بەڵم بەشی ناوەوەت پڕە لە چەقۆ و خراپەکاری. 40ئێوە گەمژەکان ،ئایا ئەو کەسەی کە لە دەرەوە دروست کردووە ،لە ناوەوەش دروست نەکردووە؟ 41بەڵکو بەخشندەی ئەو شتانە بدەن کە هەتانە .و ،سەیرکە ،هەموو شتێک بۆ ئێوە پاک و خاوێنە. 42بەڵم ئاخ بۆ ئێوە ،ئەی فەریسییەکان !چونکە دەهەمی نەعنا و ڕوەک و هەموو جۆرە گیایەک دەبەخشن و بەسەر دادگاییکردن و خۆشەویستی خودادا تێدەپەڕن ،دەبوو ئەمانەتان بکردایە و ئەوی دیکەیان بەجێنەهێشتووە. 43ئاخ بۆ ئێوە ،ئەی فەریسییەکان !چونکە کورسییەکانی سەرەوەی کەنیسەکان و سڵوکردن لە بازاڕەکاندا خۆشدەوێت. 44ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕووەکان !چونکە ئێوە وەک گۆڕێکن کە دەرناکەون و ئەو پیاوانەی بەسەریاندا دەڕۆن ئاگاداریان نین. 45ئینجا یەکێک لە یاساناسەکان وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :مامۆستا ،بەم قسەیە تۆ سەرزەنشتی ئێمەش دەکەیت». 46ئینجا گوتی « :ئاخ بۆ ئێوەش ،ئەی یاساناسان !چونکە ئێوە بارگرانییەکی قورس لەسەر مرۆڤەکان باردەکەن ،خۆتان بە پەنجەیەک دەست لە بارگرانییەکان نادەن. 47ئاخ بۆ ئێوە !چونکە ئێوە گۆڕی پێغەمبەران دروست دەکەن و باوباپیرانتان کوشتوویانە. 48بەڕاستی ئێوە شایەتحاڵی ئەوەن کە ڕێگە بە کردەوەی باوباپیرانتان دەدەن ،چونکە بەڕاستی ئەوان کوشتوویانە و گۆڕەکانیان دروست دەکەن. 49بۆیە حیکمەتی خوداش دەڵێت“ :پێغەمبەر و پێغەمبەریان بۆ دەنێرم و هەندێکیان دەکوژن و گۆشەگیری دەکەن. 50بۆ ئەوەی خوێنی هەموو پێغەمبەران کە لە سەرەتای دروستبوونی جیهانەوە ڕژاوە ،لەم نەوەیە داوا بکرێت. 51لە خوێنی هابیلەوە تا خوێنی زەکەریا کە لە نێوان قوربانگا و پەرستگادا لەناوچوو. 52ئاخ بۆ ئێوەی پارێزەران !چونکە کلیلی زانینتان بردووە ،لە خۆتاندا نەچوونەتە ژوورەوە و ئەوانەی دەچوونە ژوورەوە ڕێگریتان لێکرد. 53کاتێک ئەو ئەم قسانەی پێیان وت ،مامۆستایان و فەریسییەکان دەستیان کرد بە هاندانی و تووڕەکردنی زۆر شت. 54چاوەڕێی دەکرد و هەوڵیان دەدا شتێک لە دەمی دەربهێنن ،تاکو تۆمەتی پێ بدەن. بەشی ١٢ 1لەو نێوەندەدا ،کاتێک خەڵکێکی بێشومار کۆبوونەوە و یەکتریان لێدا ،سەرەتا دەستی کرد بە شاگردەکانی بڵێت « :ئاگادار بن لە خەمیرەی فەریسییەکان ،کە دووڕووییە». 57
لوقا
2چونکە هیچ شتێک داپۆشراو نییە کە ئاشکرا نەبێت .نە شاردەوە ،کە نازانرێت. 3بۆیە هەرچییەکتان لە تاریکیدا وتوویانە ،لە ڕووناکیدا دەبیسترێت .ئەوەی بە گوێچکە لە دۆشکەدا قسەتان کردووە ،لەسەر سەر ماڵەکان ڕادەگەیەنرێت. 4منیش پێتان دەڵێم هاوڕێکانم :لەو کەسانە مەترسن کە جەستە دەکوژن و دوای ئەوە ئیتر کارێکیان نییە کە بتوانن بیکەن. 5بەڵم پێشتر ئاگادارتان دەکەمەوە کە لە کێ دەترسن :لەوە بترسن ،کە دوای کوشتنی هێزی ئەوەی هەیە فڕێی بداتە دۆزەخەوە .بەڵێ ،پێتان دەڵێم :لێی بترسن». 6ئایا پێنج گۆچان بە دوو دۆلر نافرۆشرێن و یەکێکیان لەبەردەم خودادا لەبیر نەکرێت؟ 7بەڵم مووی سەرتان هەمووی ژمارە کراون .کەواتە مەترسن ،ئێوە لە گۆچانێکی زۆر بەنرخترن. 8هەروەها پێتان دەڵێم :هەرکەسێک لەبەردەم مرۆڤەکاندا دان بە مندا بنێت ،کوڕی مرۆڤیش لەبەردەم فریشتەکانی خودا دان بەوەدا دەنێت. 9بەڵم ئەوەی لەبەردەم مرۆڤەکاندا ئینکاری من بکات ،لەبەردەم فریشتەکانی خودا ئینکاری دەکرێت. 10هەرکەسێک قسەیەک دژی کوڕی مرۆڤ بکات ،لێی خۆش دەبێت ،بەڵم بۆ ئەوەی کوفر بە ڕۆحی پیرۆز بکات ،لێی خۆش نابێت. 11کاتێک دەتانبەنە کەنیسەکان و دادوەرەکان و دەسەڵتەکان ،بیرتان لێ مەکەنەوە کە چۆن وەڵمی چی دەدەنەوە و چی دەڵێن. 12چونکە ڕۆحی پیرۆز لە هەمان کاتدا فێرتان دەکات کە دەبێ چی بڵێن. 13یەکێک لە کۆمەڵەکان پێی گوت« :مامۆستا ،لەگەڵ براکەم قسە بکە کە میراتەکەم لەگەڵدا دابەش بکات». 14پێی گوت « :پیاو ،کێ منی کردە دادوەر یان دابەشکەر بەسەر ئێوەدا؟» 15ئینجا پێی گوتن « :ئاگادار بن و ئاگاداری تەماح بن ،چونکە ژیانی مرۆڤ بە زۆری ئەو شتانەی کە خاوەندارێتی دەکات ،ناگونجێت». 16ئینجا مەتەڵێکی بۆ وتن و گوتی « :زەوی دەوڵەمەندێک زۆر بەرهەمی هێنا. 17ئینجا لە دڵی خۆیدا بیری کردەوە و گوتی« :چی بکەم ،چونکە شوێنێکم نییە بەرهەمەکانم تێدا ببەخشم؟» 18ئینجا گوتی« :ئەمە دەکەم :ئەشکەوتەکانم دەڕوخێنم و گەورەتر دروست دەکەم .لەوێش هەموو بەرهەمەکانم و کاڵکانم دەبەخشم. 19بە گیانم دەڵێم :گیان ،سامانێکی زۆرت هەیە بۆ چەندین ساڵ .ئارام بگرە و بخۆ و بخۆرەوە و شادبە. 20بەڵم خودا پێی فەرموو« :ئەی گەمژە ،ئەمشەو گیانت لێ دەخوازرێت. 21هەروەها ئەو کەسەی گەنجینەی بۆ خۆی کۆدەکاتەوە و دەوڵەمەند نییە بەرامبەر بە خودا. 22ئینجا بە شاگردەکانی گوت « :بۆیە پێتان دەڵێم :بیر لە ژیانتان مەکەن کە چی دەخۆن .نە بۆ جەستە ،ئەوەی لەبەری بکەن. 23ژیان لە گۆشت زیاترە و جەستەش لە جل و بەرگ زیاترە. 24بیر لە کۆترەکان بکەنەوە ،چونکە نە دەچێنن و نە دروێنە دەکەن .کە نە کۆگایان هەیە و نە ئەشکەوتیان هەیە؛ خوداش خۆراکیان پێدەدات ،ئێوە چەند لە باڵندەکان باشترن؟ 25کام لە ئێوە بە بیرکردنەوە دەتوانێت یەک باڵ بۆ باڵی زیاد بکات؟ 26ئەگەر ناتوانن ئەو کارە بچووکە بکەن ،بۆچی بیر لە شتەکانی دیکە دەکەنەوە؟ 27بیر لە سوسنەکان بکەنەوە کە چۆن گەشە دەکەن ،زەحمەت ناکێشن و ناخولێنەوە .بەڵم پێتان دەڵێم ،سلێمان بە هەموو شکۆمەندییەکەیەوە وەک یەکێک لەمانە جل و بەرگی نەبووە. 28ئەگەر خودا چیمەنی ئەمڕۆ لە کێڵگەدا و سبەی فڕێدەدرێتە ناو فڕنەوە ،بەو شێوەیە لەبەر بکات .ئەی ئەوانەی کەم باوەڕن ،چەندە زیاتر جلتان پێدەپۆشێت؟ 29بەدوای چی دەخۆن و چی دەخۆنەوە ،مەگەڕێن و گومانیشتان نەبێت. 30گەلنی جیهان بەدوای هەموو ئەمانەدا دەگەڕێن ،باوکتان دەزانێت کە پێویستتان بەم شتانە هەیە. 31بەڵکو بەدوای شانشینی خودادا بگەڕێن .هەموو ئەمانەتان بۆ زیاد دەکرێن». 32ئەی مەڕێکی بچووک مەترسن .چونکە باوکتان ڕەزامەندییە کە شانشینیتان پێ ببەخشێت. 33ئەوەی هەتە بیفرۆشن و بەخشین بدەن .جانتایەک بۆ خۆتان دابین بکەن کە کۆن نەبوون ،گەنجینەیەک لە ئاسمانەکاندا کە لەدەست ناچێت ،کە دز لێی نزیک نابێتەوە و مۆتەکەش خراپ نابێت. 34چونکە گەنجینەکەت لە کوێیە ،دڵت لەوێ دەبێت. 35با کەمەرەکانتان ببەسترێن و چراکانتان بسووتێن. 36ئێوەش وەک ئەو کەسانەن کە چاوەڕێی گەورەکەیان دەکەن ،کاتێک لە ئاهەنگی هاوسەرگیری دەگەڕێتەوە .بۆ ئەوەی کاتێک دێت و لێی دەدات ،یەکسەر بۆی بکەنەوە». 37خۆشبەختن ئەو خزمەتکارانەی کە پەروەردگار کاتێک دێت چاویان پێدەکەوێت و چاویان لێیە ،بەڕاستی پێتان دەڵێم کە پشتێنی خۆی دەبەستێت و وایان لێدەکات بۆ نانخواردن دابنیشێت و دێتە دەرەوە و خزمەتیان دەکات. 38ئەگەر لە کاتژمێری دووەمدا هات ،یان لە کاتژمێری سێیەمدا هات و بەو شێوەیە بیانبینی ،ئەوا بەختەوەران ئەو خزمەتکارانە. 39ئەمە بزانە ،ئەگەر خاوەن ماڵەکە بزانێت دزەکە لە چ کاتژمێرێکدا دێت ،چاودێری دەکرد و نەیدەهێشت ماڵەکەی بشکێنرێت. 40ئێوەش ئامادەبن ،چونکە کوڕی مرۆڤ لە کاتژمێرێکدا دێت کە بیرتان ناکاتەوە. 41ئینجا پەترۆس پێی گوت« :گەورەم ،ئایا ئەم مەسەلەیە بۆ ئێمە دەڵێیت یان بۆ هەمووان؟» 42یەزدان فەرمووی « :کەواتە کێیە ئەو بەڕێوەبەرە دڵسۆز و دانایە ،کە گەورەکەی دەیکاتە سەرپەرشتیاری ماڵەکەی و لە کاتی خۆیدا بەشە خۆراکەکەیان پێبدات؟» 43خۆشبەختە ئەو خزمەتکارەی کە ئاغاکەی دێت دەیبینێت کە وا دەکات. 44ڕاستی پێتان دەڵێم ،ئەو دەیکاتە فەرمانڕەوای هەموو ئەو شتانەی کە هەیەتی. 45بەڵم ئەگەر ئەو خزمەتکارە لە دڵی خۆیدا بڵێت« :گەورەم هاتنی دوادەخات ».دەست دەکات بە لێدانی خزمەتکار و کچان و خواردن و خواردنەوە و سەرخۆشبوون. 58
لوقا
46ئاغای ئەو بەندەیە لە ڕۆژێکدا دێت کە چاوی لێناکات و لە کاتژمێرێکدا کە ئاگاداری نەبێت و دەیبڕێت و بەشەکەی خۆی لەگەڵ بێباوەڕاندا دیاری دەکات. 47ئەو خزمەتکارەی کە ویستی ئاغای خۆی زانی و خۆی ئامادە نەکرد و بەپێی ویستی خۆی نەیکرد ،بە چەقۆیەکی زۆر لێدەدرێت. 48بەڵم ئەوەی نەیزانی و شتێکی شایستەی لێدانی کرد ،بە لێدانی کەم لێی دەدرێت .چونکە هەرکەسێک زۆری پێ بدرێت ،زۆر لێی دەخوازرێت ،مرۆڤەکان زۆریان پێ بەخشیوە ،زیاتر داوای لێدەکەن. 49من هاتووم ئاگر بنێرم بۆ سەر زەوی .و چی دەکەم ،ئەگەر پێشتر داگیرساوە؟ 50بەڵم من مەعمودیەتێکم هەیە کە پێی مەعمودیەت بم .و چۆن تەنگم تا بەدی دێت! 51پێتان وایە من هاتووم بۆ ئەوەی ئاشتی لەسەر زەوی بدەم؟ پێت دەڵێم نەخێر؛ بەڵکو دابەشبوون: 52چونکە لەمەودوا پێنج کەس لە ماڵێکدا دابەش دەبن ،سێ کەس لە بەرامبەر دوو و دوو بەرامبەر سێ. 53باوک لە دژی کوڕ و کوڕیش بەرامبەر باوک دابەش دەبێت .دایک دژی کچەکە و کچەکەش دژی دایکەکە؛ خەسوو لە دژی بووکەکەی و بووک لە دژی خەسووی. 54ئینجا بە خەڵکی گوت « :کاتێک هەورێک لە ڕۆژئاواوە هەڵدەبێت ،یەکسەر دەڵێن :بارانێک دێت .و هەروا. 55کاتێک دەبینن بای باشوور دەهەژێت ،دەڵێن :گەرما دەبێت .و دێتە دی. 56ئێوە دووڕووەکان ،دەتوانن ڕووی ئاسمان و زەوی بزانن .بەڵم چۆن ئەمجارەتان تێناگەن؟ 57بەڵێ ،بۆچی لە خۆتانەوە حوکم لەسەر ڕاست نادەن؟ 58کاتێک لەگەڵ نەیارەکەت دەچیتە لی دادوەر ،وەک چۆن لە ڕێگادایت ،کۆشش بکەرەوە تا لە دەستی ڕزگارت بێت .نەک بانگت بکاتە بەردەم دادوەر و دادوەریش تەسلیمی ئەفسەرەکە بکات و ئەفسەرەکەش بتخاتە زیندانەوە. 59پێت دەڵێم :تا کۆتا پارە نەدەیت ،لێیەوە دوورنابیتەوە. بەشی ١٣ 1لەو وەرزەدا هەندێک ئامادەبوون باسی جەلیلییەکانیان بۆ دەکرد ،کە پیلتۆس خوێنیان لەگەڵ قوربانییەکانیان تێکەڵ کردبوو. 2عیسا وەڵمی دایەوە « :پێتان وایە ئەم جەلیلنە گوناهبار بوون لە هەموو جەلیلییەکان ،چونکە تووشی ئەو جۆرە ئازارانە بوون؟» 3پێتان دەڵێم نەخێر ،بەڵم ئەگەر تۆبە نەکەن ،هەمووتان بە هەمان شێوە لەناو دەچن. 4یان ئەو هەژدە کەسەی کە تاوەری سیلۆئام بەسەریاندا کەوت و کوشتیان ،پێتان وایە گوناهبار بوون لە هەموو ئەو کەسانەی لە ئۆرشەلیم نیشتەجێ بوون؟ 5پێتان دەڵێم نەخێر ،بەڵم ئەگەر تەوبە نەکەن ،هەمووتان بە هەمان شێوە لەناو دەچن. 6هەروەها ئەم مەتەڵەی وت .پیاوێک دار هەنجیرێکی لە باخی ترێیەکەیدا چاندبوو .هات و بەدوای بەرهەمدا گەڕا ،هیچی نەدۆزیەوە. 7ئینجا بە ڕازێنەری باخی ترێیەکەی گوت« :ئەوە سێ ساڵە دێم بەدوای بەرهەمدا دەگەڕێم لەسەر ئەم دار هەنجیرە و هیچم دەست ناکەوێت ،بیبڕە .بۆچی زەویەکەی قورسە؟ 8ئەویش وەڵمی دایەوە« :گەورە ،ئەمساڵیش واز بێنە ،تا دەوری هەڵکەنم و پیسایی بکەم. 9ئەگەر بەرهەمی هێنا ،باشە ،ئەگەر نەبوو ،ئەوا دوای ئەوە دەیبڕیت. 10لە ڕۆژی شەممەدا لە یەکێک لە کەنیسەکان وانە دەگوتەوە. 11ژنێک هەبوو کە هەژدە ساڵ ڕۆحی لوازی هەبوو ،کڕنۆشیان کێشابوو ،بە هیچ شێوەیەک نەیدەتوانی خۆی بەرز بکاتەوە. 12کاتێک عیسا بینی ،بانگی کرد و پێی گوت « :ژن ،تۆ لە لوازی خۆت ئازاد بوویت». 13دەستەکانی خستە سەری ،یەکسەر ڕاستکرایەوە و ستایشی خودای کرد. 14سەرۆکی کەنیسەکە بە تووڕەییەوە وەڵمی دایەوە ،چونکە عیسا لە ڕۆژی شەممەدا شیفای داوە و بە خەڵکەکەی گوت« :شەش ڕۆژ هەیە کە مرۆڤەکان دەبێ کار بکەن ڕۆژی شەممە. 15ئینجا یەزدان وەڵمی دایەوە و گوتی « :ئەی دووڕوو ،ئایا هەر یەکێک لە ئێوە لە ڕۆژی شەممەدا گا یان کەرەکەی لە کۆشکەکە شل ناکاتەوە و بەرەو ئاودان نایبات؟» 16ئایا نابێت ئەم ژنە کچی ئیبراهیم کە شەیتان بەستوویەتی ،لەم هەژدە ساڵەدا ،لە ڕۆژی شەممەدا لەم بەندەدا ئازاد بکرێت؟ 17کاتێک ئەو قسانەی کرد ،هەموو نەیارەکانی شەرمەزار بوون ،هەموو گەلەکەش دڵخۆش بوون بۆ هەموو ئەو شتە شکۆمەندانەی کە لەلیەن ئەوەوە کرد. 18ئینجا گوتی « :شانشینی خودا لە چی دەچێت؟ و لە چی لێی دەچم؟ 19وەک دانەوێڵە خەردەلێک وایە کە پیاوێک وەریگرت و فڕێیدایە ناو باخەکەیەوە .گەشەی کرد و دارێکی گەورەی کرد؛ باڵندەکانی ئاسمانیش لە لقەکانیدا جێگیر بوون. 20دیسانەوە گوتی « :من شانشینی خودا بە چی بچوێنم؟» 21وەک خەمیر وایە کە ژنێک وەریگرت و لە سێ پێوەر ژەمێکدا دەیشاردەوە ،تا هەمووی خەمیر بوو. 22بە شار و گوندەکاندا ڕۆیشت و فێری دەکرد و بەرەو ئۆرشەلیم دەڕۆیشت. 23ئینجا یەکێک پێی گوت« :پەروەردگار ،ئایا کەمن ئەوانەی ڕزگاریان بێت؟ »ئینجا پێی گوتن: 24هەوڵبدەن لە دەروازەی تەنگەوە بچنە ژوورەوە ،چونکە زۆر کەس دەیانەوێت بچنە ژوورەوە ،بەڵم ناتوانن. 25کاتێک خاوەن ماڵەکە هەستا و دەرگاکەی داخست و دەستتان کرد بە وەستان لە دەرەوە و لە دەرگاکە دەدەن و دەڵێن« :پەروەردگار، پەروەردگار ،بۆمان بکەرەوە ».ئەویش وەڵمتان دەداتەوە و پێتان دەڵێت :من ناتانناسم لە کوێوە هاتوون. 26ئینجا دەست دەکەن بە وتنی« :ئێمە لەبەردەمتدا خواردنمان خواردووە و خواردومانەوە ،تۆش لە شەقامەکانمان فێرت کرد». 59
لوقا
27بەڵم ئەو دەڵێت« :پێتان دەڵێم ،ناتانناسم لە کوێوە هاتوون .ئەی هەموو تاوانبارەکان لە من دوور بکەونەوە. 28کاتێک ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب و هەموو پێغەمبەران لە شانشینی خودا دەبینن و خۆتان دەرهێنراون. 29لە ڕۆژهەڵت و ڕۆژئاوا و باکوور و باشوورەوە دێن و لە شانشینی خودا دادەنیشن. 30سەیرکە ،دواهەمین ئەوانەی یەکەم دەبن و یەکەمیش هەن کە دواهەمین دەبن. 31هەر لەو ڕۆژەدا هەندێک لە فەریسییەکان هاتن و پێیان گوت« :دەرەوە و لێرە بڕۆن ،چونکە هیرۆدس دەتکوژێت». 32ئینجا پێی گوتن « :بڕۆن و بەو ڕێوییە بڵێن« :ئەوەتا شەیتانەکان دەرئەهێنم و ئەمڕۆ و سبەی چارەسەر دەکەم ،ڕۆژی سێیەمیش تەواو دەبم». 33بەڵم دەبێ ئەمڕۆ و سبەی و ڕۆژی دواتر بڕۆم ،چونکە ناکرێ پێغەمبەرێک لە ئۆرشەلیم لەناو بچێت. 34ئەی ئۆرشەلیم ،ئۆرشەلیم ،کە پێغەمبەران دەکوژیت و بەردبارانی ئەو کەسانە دەکەیت کە نێردراون بۆ لی تۆ .چەند جار حەزم دەکرد منداڵەکانت کۆبکردەوە ،وەک چۆن مریشکێک بەچکەکانی لە ژێر باڵەکانیدا کۆدەکاتەوە ،بەڵم ئێوە نەتانویست! 35سەیرکە ،ماڵەکەت وێران بووە ،بەڕاستی پێتان دەڵێم :من نابینن ،تا ئەو کاتەی دەڵێن :پیرۆزە ئەو کەسەی بەناوی یەزدانەوە دێت. بەشی ١٤ 1کاتێک لە ڕۆژی شەممەدا چووە ماڵی یەکێک لە سەرۆک فەریسییەکان بۆ ئەوەی نان بخوات ،چاودێرییان دەکرد. 2سەیرکە ،پیاوێک لە پێشی بوو کە تووشی نەخۆشی چەوری بوو. 3عیسا وەڵمی یاساناسان و فەریسییەکانی گوت « :ئایا لە ڕۆژی شەممەدا شیفا بکرێتەوە؟» 4بێدەنگ بوون .ئینجا گرت و چاکی کردەوە و وازی لێهێنا بڕوات. 5وەڵمیان دایەوە « :کام لە ئێوە کەر یان گایەکی کەوتۆتە ناو چاڵێکەوە و لە ڕۆژی شەممەدا یەکسەر نەیکێشێتە دەرەوە؟» 6ئەوانیش نەیانتوانی وەڵمی ئەم شتانە بدەنەوە. 7مەتەڵێکی بۆ ئەوانەی بانگهێشت کرابوون ،کاتێک نیشانی دا کە چۆن ژوورە سەرەکییەکان هەڵدەبژێرن .پێی گوتن: 8کاتێک کەسێک بانگهێشتی ئاهەنگی هاوسەرگیریت کرد ،لە بەرزترین ژووردا دابنیشە .نەک پیاوێکی بەڕێزتر لە تۆ بانگهێشت نەکرێت. 9ئەوەی بانگهێشتی تۆ و ئەوی کرد ،بێنە و پێت بڵێن :شوێنی ئەم پیاوە بدە .و بە شەرمەوە دەست پێدەکەیت بۆ گرتنی نزمترین ژوور. 10بەڵم کاتێک بانگت کرا ،بڕۆ لە ژووری خوارەوە دابنیشە .بۆ ئەوەی کاتێک ئەو کەسەی بانگی کردیت ،پێت بڵێت« :هاوڕێ ،بەرزتر بڕۆ». 11چونکە هەرکەسێک خۆی بەرز بکاتەوە ،زەلیل دەکرێت .ئەوەی خۆی زەلیل بکات ،بەرز دەکرێتەوە. 12ئینجا پێی گوت « :کاتێک ئێوارەخوانێک یان ئێوارەخوانێک ساز دەکەیت ،هاوڕێکانت و براکانت و نە خزمەکانت و نە دراوسێ دەوڵەمەندەکانت بانگ مەکە .نەک بانگهێشتت بکەنەوە و قەرەبووت نەکرێتەوە». 13بەڵم کاتێک ئاهەنگێک ساز دەکەیت ،هەژاران و پەککەوتەکان و چەقۆکێشان و کوێرەکان بانگ بکە. 14تۆش بەختەوەر دەبیت .چونکە ناتوانن پاداشتت بدەنەوە ،چونکە لە زیندووبوونەوەی ڕاستودروستەکاندا پاداشت دەدرێیتەوە. 15کاتێک یەکێک لەوانەی لەگەڵیدا دانیشتبوو ئەم قسانەی بیست ،پێی گوت« :خۆشبەختە ئەو کەسەی لە شانشینی خودا نان بخوات». 16ئینجا پێی گوت « :پیاوێک ئێوارەخوانێکی گەورەی سازکرد و زۆر کەسی بانگ کرد. 17لە کاتی نانخواردن خزمەتکارەکەی نارد تا بە بانگهێشتکراوان بڵێت« :وەرن .چونکە ئێستا هەموو شتێک ئامادەیە. 18هەموویان بە یەک ڕەزامەندی دەستیان کرد بە بیانوو هێنانەوە .یەکەمیان پێی گوت« :پارچە زەوییەکم کڕیوە ،پێویستە بچم بیبینم. 19یەکێکی دیکەش وتی« :پێنج یۆغم لە گا کڕیوە و دەچم بۆ ئەوەی بیانکۆڵمەوە. 20یەکێکی دیکەش وتی« :من ژنم هێناوە ،بۆیە ناتوانم بێم». 21ئەو خزمەتکارە هات و ئەم شتانەی بە ئاغای خۆی ڕاگەیاند .پاشان خاوەن ماڵەکە بە تووڕەییەوە بە خزمەتکارەکەی گوت« :بە خێرایی بچۆرە دەرەوە بۆ شەقام و ڕێڕەوەکانی شارەکە ،هەژاران و پەککەوتەکان و وەستانەکان و کوێرەکان بهێنە ئێرە». 22خزمەتکارەکە گوتی« :پەروەردگار ،وەک فەرمانت کردووە ئەنجامدراوە ،بەڵم شوێن هەیە». 23ئینجا پەروەردگار بە خزمەتکارەکەی گوت« :بڕۆ دەرەوە بۆ سەر ڕێگا گەورەکان و کۆشکەکان و ناچاریان بکە بێنە ژوورەوە ،تا ماڵەکەم پڕ بێت». 24چونکە پێتان دەڵێم :هیچ کام لەو پیاوانەی کە بانگهێشت کرابوون تامی ئێوارەخوانەکەم ناکەن. 25جەماوەرێکی زۆریش لەگەڵیدا ڕۆیشتن ،ئەویش ڕووی کردە و پێی گوتن: 26ئەگەر کەسێک هاتە لم و ڕقی لە باوک و دایک و ژن و منداڵ و برا و خوشک و ژیانی خۆی نەبێت ،ئەوا ناتوانێت شاگردی من بێت. 27هەرکەسێک خاچەکەی هەڵنەگرێت و بەدوای مندا نەیەت ،ناتوانێت شاگردی من بێت. 28چونکە کام لە ئێوە بەنیازی دروستکردنی تاوەرێکە ،سەرەتا دانەنیشێت و تێچووی خۆی بژمێرێت ،ئایا بەشی تەواوکردنی هەیە؟ 29نەک دوای ئەوەی بناغەکەی دانا و ناتوانێت تەواو بکات ،هەموو ئەوانەی دەیبینن دەست بکەن بە گاڵتەکردن پێی. 30گوتی« :ئەم پیاوە دەستی کرد بە بیناسازی ،نەیتوانی تەواو بکات». 31یان چ پاشایەک کە دەچێت شەڕ لەگەڵ پاشایەکی تردا بکات ،سەرەتا دانەنیشێت و ڕاوێژ بکات کە ئایا دەتوانێت بە دە هەزار کەس بەرەوڕووی ئەو کەسە بکەوێتەوە کە بە بیست هەزارەوە دێتە سەری؟ 32یان لە کاتێکدا ئەوی دیکە لە دوورەوە دوورە ،باڵیۆزێک دەنێرێت و داوای مەرجەکانی ئاشتی دەکات. 33هەروەها هەرکەسێک لە ئێوە بێت و واز لە هەموو شتێکی هەبێت ،ناتوانێت ببێتە شاگردی من. 34خوێ باشە ،بەڵم ئەگەر خوێ تامی خۆی لەدەستدا ،بە چی بەهارات دەکرێت؟ 35نە بۆ خاک و نە بۆ پیسایی .بەڵم مرۆڤەکان فڕێی دەدەنە دەرەوە .ئەوەی گوێی هەیە بیبیستێت ،با بیبیستێت. 60
لوقا
بەشی ١٥ 1ئینجا هەموو باجگرەکان و گوناهباران لێی نزیک بوونەتەوە بۆ ئەوەی گوێیان لێبگرن. 2فەریسییەکان و مامۆستایان مورمورییان کرد و گوتیان« :ئەم پیاوە گوناهباران وەردەگرێت و لەگەڵیان نان دەخوات». 3ئینجا ئەم مەتەڵەی پێ وتن و فەرمووی: 4کام لە ئێوە کە سەد مەڕی هەیە ،ئەگەر یەکێکیان لەدەست بدات ،نەوەد و نۆ مەڕەکە لە بیاباندا بەجێ نەهێڵێت و بەدوای ئەو ونبووەدا نەڕوات تا دەیدۆزێتەوە؟ 5کاتێک دەیدۆزێتەوە ،بە شادەوە دەیخاتە سەر شانەکانی. 6کاتێک دەگەڕێتەوە ماڵەوە ،هاوڕێ و دراوسێکانی کۆدەکاتەوە و پێیان دەڵێت« :لەگەڵم شاد بن .چونکە مەڕەکەم دۆزیەوە کە ون بوو. 7پێتان دەڵێم ،بە هەمان شێوە لە ئاسماندا شادی دەبێت بۆ یەک گوناهبار کە تەوبە دەکات ،زیاتر لە نەوەد و نۆ کەسی دادپەروەر کە پێویستیان بە تەوبەکردن نییە. 8یان چ ژنێک کە دە پارچە زیوی هەیە ،ئەگەر یەک پارچەی لەدەست بدات ،مۆمێک داگیرسێنێت و ماڵەکە پاک نەکاتەوە و بە پەرۆشەوە بەدوایدا بگەڕێت تا دەیدۆزێتەوە؟ 9کاتێک دەیدۆزێتەوە ،هاوڕێکانی و دراوسێکانی بانگ دەکات و دەڵێت« :لەگەڵم شاد بن ».چونکە ئەو پارچەیەم دۆزیەوە کە لەدەستم دابوو. 10بە هەمان شێوە پێتان دەڵێم ،لە ئامادەبوونی فریشتەکانی خودا خۆشحاڵی هەیە بۆ یەک گوناهبار کە تەوبە دەکات. 11ئینجا گوتی« :پیاوێک دوو کوڕی هەبوو. 12بچووکتریان بە باوکی گوت« :باوکە ،ئەو بەشەی کە دەکەوێتە سەرم ،پێم بدە ».بژێوی ژیانی بۆ دابەش کرد. 13چەند ڕۆژێکی نەخایاند کوڕە بچووکەکە هەمووی کۆکردەوە و گەشتەکەی بۆ وڵتێکی دوور و لەوێ بە ژیانی ئاژاوەگێڕانە سامانەکەی بەفیڕۆدا. 14کاتێک هەمووی خەرج کرد ،برسێتییەکی بەهێز لەو خاکەدا سەریهەڵدا .و دەستی کرد بە کەموکوڕی. 15ئەویش چوو و خۆی بە هاوڵتییەکی ئەو وڵتەوە گرێدا .و ناردی بۆ کێڵگەکانی بۆ ئەوەی بەراز بخوات. 16بێهێزی دەویست سکی پڕ بکات لەو توێکڵنەی کە بەرازەکان دەیانخوارد ،کەسیش نەیدەدا. 17کاتێک هاتە دڵی خۆی ،گوتی« :چەند خزمەتکاری بەکرێگیراو لە باوکم نانیان هەیە و دەمێننەوە ،منیش بە برسێتی لەناو دەبم»! 18هەستام و دەچمە لی باوکم و پێی دەڵێم« :باوکە ،گوناهم لە بەرامبەر ئاسمان و لەبەردەمتدا کردووە. 19ئیتر شایستەی ئەوە نیم ناوم بنێم کوڕەکەت ،من بکە بە یەکێک لە خزمەتکارە بەکرێگیراوەکانت. 20ئینجا هەستا و هاتە لی باوکی .بەڵم کاتێک لە دوورەوە بوو ،باوکی بینی و بەزەیی پێدا هاتەوە و ڕایکرد و کەوتە سەر ملی و ماچی کرد. 21کوڕەکە پێی گوت« :باوکە ،من لە بەرامبەر ئاسمان و لەبەرامبەر تۆدا گوناهم کردووە ،چیتر شایستەی ئەوە نیم ناوم بنێم کوڕەکەت». 22بەڵم باوکەکە بە خزمەتکارەکانی گوت« :باشترین جل و بەرگ بێنە و لەبەری بکەن .ئەڵقەیەکی لەسەر دەستی و پێڵوی لەسەر پێیەکانی دانا. 23گوێدرێژە قەڵەوەکە بهێنە ئێرە و بیکوژن .با بخۆین و شاد بین. 24چونکە ئەم کوڕەم مردووە و زیندوو بووەتەوە .ون بوو ،و دەدۆزرێتەوە .وە دەستیان کرد بە خۆشی. 25کوڕە گەورەکەی لە کێڵگەکەدا بوو ،کاتێک هات و لە ماڵەکە نزیک بووەوە ،گوێی لە مۆسیقا و سەما بوو. 26یەکێک لە خزمەتکارەکانی بانگ کرد و پرسی ئەم شتانە مانای چییە؟ 27ئینجا پێی گوت« :براکەت هاتووە .باوکت گوێدرێژە قەڵەوەکەی کوشت ،چونکە بە سەلمەتی وەریگرتووە. 28تووڕە بوو ،نەیویست بچێتە ژوورەوە ،باوکی هاتە دەرەوە و داوای لێکرد. 29ئەویش وەڵمی باوکی دایەوە« :ئەم ساڵە زۆرە خزمەتت دەکەم ،هەرگیز فەرمانەکەتم سەرپێنەکردووە ،بەڵم هەرگیز بزێوێکت پێ نەدام ،تا لەگەڵ هاوڕێکانم شاد بم. 30بەڵم هەر کە ئەم کوڕە هات و لەگەڵ لەشفرۆشەکاندا بژێوی ژیانی تۆی خوارد ،گوێدرێژە قەڵەوەکەت بۆ کوشت. 31ئینجا پێی گوت« :کوڕم ،تۆ هەمیشە لەگەڵمدایت و هەموو ئەو شتانەی کە هەم هی تۆیە». 32شاد بووین و دڵخۆش بین ،چونکە ئەم براکەت مردبوو و زیندوو بووەوە .و ون بوو ،و دەدۆزرێتەوە. بەشی ١٦ 1بە شاگردەکانیشی گوت « :پیاوێکی دەوڵەمەند هەبوو کە بەڕێوەبەرێکی هەبوو .ئەویش تۆمەتبار کرا کە سامانەکەی بەفیڕۆ داوە. 2بانگی کرد و پێی گوت« :چۆن ئەمەم لە تۆوە بیستووە؟ »حسابێک لە بەڕێوەبردنی خۆت بدە .چونکە ڕەنگە تۆ چیتر بەڕێوەبەر نەبیت. 3ئینجا بەڕێوەبەرەکە لە دڵی خۆیدا گوتی« :چی بکەم؟ چونکە پەروەردگارم بەڕێوەبەرایەتیم لێدەسەنێتەوە ،ناتوانم هەڵکەنم .بۆ سواڵکردن شەرم دەکەم. 4من بڕیارم داوە چی بکەم ،بۆ ئەوەی کاتێک لە سەرپەرشتی دەرکراوم ،لە ماڵەکانیان وەرمبگرن. 5هەریەک لە قەرزدارەکانی ئاغاکەی بانگ کرد و بە یەکەمیان گوت« :چەند قەرزاری ئاغای منیت؟» 6گوتی« :سەد پێوەر ڕۆن ».ئینجا پێی گوت« :پارچەت وەربگرە و خێرا دابنیشە و پەنجا بنووسە». 7ئینجا بە کەسێکی دیکەی گوت« :چەند قەرزاری؟ »ئینجا گوتی« :سەد پێوەر گەنم ».ئینجا پێی گوت« :پارچەت وەربگرە و حەشتا بنووسە». 61
لوقا
8پەروەردگار دەستخۆشی لە بەڕێوەبەرە نادادپەروەرەکە کرد ،چونکە ژیرانە کردوویەتی ،چونکە منداڵنی ئەم جیهانە لە نەوەکانی ڕووناکیدا ژیرترن. 9پێتان دەڵێم :هاوڕێی سامانی ناڕاستگۆیی بۆ خۆتان بکەن .بۆ ئەوەی کاتێک شکستتان هێنا ،وەرتان بگرن بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی هەمیشەیی. 10ئەوەی لە کەمترین شتدا دڵسۆز بێت ،لە زۆریشدا دڵسۆزە ،ئەوەی لە کەمترین شتدا نادادپەروەرە ،لە زۆریشدا نادادپەروەرە. 11کەواتە ئەگەر ئێوە لە سامانی ناڕەوادا دڵسۆز نەبوون ،کێ دەوڵەمەندی ڕاستەقینە دەداتە دەستتان؟ 12ئەگەر دڵسۆز نەبوون لە شتێک کە هی کەسێکی ترە ،کێ ئەوەی هی خۆتانەتان پێدەبەخشێت؟ 13هیچ خزمەتکارێک ناتوانێت خزمەت بە دوو ئاغا بکات ،چونکە یان ڕقی لە یەکێکیان دەبێتەوە و ئەوی دیکەیان خۆشدەوێت .یان ئەگەرنا دەست بە یەکێکەوە دەگرێت و ئەوی دیکەش سووکایەتی پێدەکات .ناتوانن خزمەت بە خودا و ماڵ و سامان بکەن. 14فەریسییەکانیش کە تەماحیان دەکرد ،هەموو ئەمانەیان بیست و گاڵتەیان پێکرد. 15ئینجا پێی گوتن « :ئێوە ئەوانەن کە خۆتان لەبەردەم مرۆڤەکاندا ڕاستگۆ دەکەن .بەڵم خودا دڵتان دەناسێت ،چونکە ئەوەی لەلی مرۆڤەکان بەرزە ،لەبەردەم خودادا قێزەونە. 16یاسا و پێغەمبەران تا یۆحەنا بوون ،لەو کاتەوە شانشینی خودا بانگەشەی بۆ دەکرێت و هەرکەسێک فشار دەخاتە سەری. 17تێپەڕبوونی ئاسمان و زەوی ئاسانترە لەوەی یەک بڕگە لە یاساکەدا لەدەست بچێت. 18هەرکەسێک ژنەکەی لبدات و ژنێکی دیکەی هێنا ،زینا دەکات ،هەرکەسێک ژنەکەی لە مێردەکەی جیابکاتەوە ،زینا دەکات. 19پیاوێکی دەوڵەمەند هەبوو ،جل و بەرگی وەنەوشەیی و کەتانێکی وردی لەبەردا بوو ،هەموو ڕۆژێک بە شانازییەوە دەڕۆیشت. 20سواڵکەرێک هەبوو بە ناوی لزارۆس ،کە لە دەروازەکەیەوە دانرابوو و پڕ بوو لە برین. 21سەگەکانیش هاتبوون و برینەکانیان لێدا. 22سواڵکەرەکە مرد و فریشتەکان بردیانە ناو کۆڵی ئیبراهیم ،پیاوە دەوڵەمەندەکەش مرد و نێژرا. 23لە دۆزەخدا چاوەکانی بەرز دەکاتەوە و لە ئازاردایە و ئیبراهیم لە دوورەوە دەبینێت و لزارۆس لە سنگیدایە. 24هاوار دەکات و گوتی« :باوک ئیبراهیم ،بەزەییم پێدا بێتەوە و لزارۆس بنێرە ،تا نوکی پەنجەی لە ئاودا نوقم بکات و زمانم سارد بکاتەوە .چونکە من لەم بڵێسەیەدا ئازار دەچێژم. 25ئیبراهیم گوتی« :کوڕم ،لەبیرت بێت کە تۆ لە ژیانتدا شتە باشەکانت وەرگرتووە ،لزارۆسیش شتە خراپەکانت وەرگرتووە. 26جگە لە هەموو ئەمانە ،لە نێوان ئێمە و ئێوەدا کەنداوی گەورە جێگیر کراوە ،بەجۆرێک ئەوانەی لێرەوە بۆ ئێوە تێپەڕن ،ناتوانن . هەروەها ناتوانن بۆ ئێمە تێپەڕن ،کە لەوێوە دێت. 27ئینجا گوتی« :باوکە ،داوات لێدەکەم بینێری بۆ ماڵی باوکم. 28چونکە پێنج برام هەیە .بۆ ئەوەی شایەتحاڵییان بۆ بدات ،نەک ئەوانیش نەچنە ئەم شوێنەی ئازاردان». 29ئیبراهیم پێی گوت« :موسا و پێغەمبەرانیان هەیە .با گوێیان لێ بگرن. 30ئینجا گوتی« :نا ،باوکە ئیبراهیم ،بەڵم ئەگەر کەسێک لە مردووەکانەوە بچێتە لی ئەوان ،ئەوا پەشیمان دەبنەوە». 31ئینجا پێی گوت« :ئەگەر گوێیان لە موسا و پێغەمبەران نەگرت ،ئەگەر کەسێک لە مردن هەستایەوە ،قەناعەتیان پێناکرێت». بەشی ١٧ 1ئینجا بە شاگردەکانی گوت « :ناتوانرێت تاوانەکان ڕوو بدەن ،بەڵم ئاخ بۆ ئەو کەسەی کە لە ڕێگەیەوە دێت! 2بۆی باشتر بوو کە بەردێکی ورد لە ملی هەڵواسرا و فڕێی بداتە دەریا ،لەوەی یەکێک لەم بچووکانە توڕە بکات. 3ئاگاداری خۆتان بن :ئەگەر براکەتان سەرپێچیتان کرد ،سەرزەنشتی بکەن .وە ئەگەر تۆبەی کرد ،لێی خۆشبە. 4ئەگەر لە ڕۆژێکدا حەوت جار سەرپێچیت بکات و لە ڕۆژێکدا حەوت جار ڕووت بکاتەوە و بڵێت« :تەوبە دەکەم ».لێی خۆش دەبیت». 5نێردراوان بە یەزدانیان گوت« :باوەڕمان زیاد بکە». 6یەزدان فەرمووی « :ئەگەر باوەڕتان وەک دەنکە خەردەلێک هەبوایە ،دەکرا بەم درەختە سیکامینە بڵێن« :بە ڕەگەوە هەڵبکێشە و لە دەریادا بچێنە ».و پێویستە گوێڕایەڵی تۆ بێت. 7بەڵم کام لە ئێوە کە خزمەتکارێکی هەیە کە دەکوڵێت یان ئاژەڵ دەخوات ،کاتێک لە کێڵگەوە دێت ،بە زوویی پێی دەڵێت« :بڕۆ و دابنیشە بۆ نانخواردن؟» 8پێم باشترە پێی بڵێت« :ئەو شتانە ئامادە بکە کە نان بخۆم و پشتم پێ ببەستە و خزمەتم بکە ،تا نان دەخۆم و دەخۆمەوە ».دوای ئەوە دەخۆیت و دەخۆیتەوە؟ 9ئایا سوپاسی ئەو خزمەتکارە دەکات ،چونکە ئەو کارانەی کرد کە فەرمانی پێکرابوو؟ من trowنا. 10بە هەمان شێوە ئێوەش کاتێک هەموو ئەو کارانەتان کرد کە فەرمانتان پێکراوە ،بڵێن :ئێمە خزمەتکاری بێ قازانجین. 11کاتێک چوو بۆ ئۆرشەلیم ،بە ناوەڕاستی سامریا و جەلیلدا تێپەڕی. 12کاتێک چووەتە گوندێک ،دە پیاوی پەتایان لێکەوتەوە کە لە دوورەوە وەستابوون. 13ئەوانیش دەنگیان بەرزکردەوە و گوتیان« :عیسا ،مامۆستا ،بەزەییمان پێدا بێتەوە». 14کاتێک بینییان پێی گوتن « :بڕۆن خۆتان پیشانی کاهینەکان بدەن ».ئینجا لە کاتی ڕۆشتنیان پاک بوونەتەوە. 15یەکێکیان کە بینی چاک بووەتەوە ،گەڕایەوە دواوە و بە دەنگێکی بەرز ستایشی خودای کرد. 16بە ڕووخساری لە پێیەکانی کەوتە خوارەوە و سوپاسی کرد ،سامری بوو. 17عیسا وەڵمی دایەوە « :ئایا دە کەس پاک نەبوونەوە؟ بەڵم ئەو نۆیە لە کوێن؟ 18هیچ نەدۆزراوەتەوە کە بگەڕێتەوە بۆ ئەوەی شکۆمەندی بە خودا ببەخشێت ،جگە لەم نامۆیە. 62
لوقا
19ئینجا پێی گوت « :هەستە و بڕۆ ،باوەڕەکەت چاکت کردۆتەوە». 20کاتێک لە فەریسییەکان پرسیاریان لێکرا کە شانشینی خودا کەی دێت ،وەڵمی دایەوە و گوتی « :شانشینی خودا بە چاودێری نایەت. 21هەروەها ناڵێن« :ئەوەتا لێرە !یان ،سەیرکە لەوێ !چونکە شانشینی خودا لەناو ئێوەدایە. 22ئینجا بە شاگردەکانی گوت « :ڕۆژانێک دێن کە حەز دەکەن یەکێک لە ڕۆژەکانی کوڕی مرۆڤ ببینن و نایبینن». 23پێتان دەڵێن :لێرە ببینە .یان ،لەوێ بزانە :بەدوایاندا مەڕۆ و نە شوێنیان بکەوە. 24چونکە وەک چۆن ڕەشەبا کە لە بەشێکی ژێر ئاسمانەوە ڕووناک دەبێتەوە ،تا بەشێکی دیکەی ژێر ئاسمان دەدرەوشێتەوە .کوڕی مرۆڤیش لە ڕۆژگاری خۆیدا بەم شێوەیە دەبێت. 25بەڵم سەرەتا دەبێت ئازاری زۆر بچێژێت و لەلیەن ئەم نەوەیە ڕەت بکرێتەوە. 26وەک چۆن لە سەردەمی نوحدا بوو ،لە سەردەمی کوڕی مرۆڤیشدا دەبێت. 27نانیان خوارد و دەیانخواردەوە و ژنیان هێنا و هاوسەرگیریان پێدەکرا ،تا ئەو ڕۆژەی نوح چووە ناو کەشتییەکەوە و لفاوەکە هات و هەموویان لەناوبرد. 28هەروەک چۆن لە سەردەمی لوتدا بوو .ئەوان دەیانخوارد ،دەیانخواردەوە ،دەیانکڕی ،دەیانفرۆشت ،چاندیان ،بینایان دەکرد؛ 29بەڵم هەر لەو ڕۆژەی کە لوت لە سۆدۆم ڕۆیشت ،ئاگر و گۆگرد لە ئاسمانەوە باری و هەموویان لەناوبرد. 30لە ڕۆژی دەرکەوتنی کوڕی مرۆڤدا بەم شێوەیە دەبێت. 31لەو ڕۆژەدا ئەوەی لەسەر ماڵەکە بێت و کەلوپەلەکانی لە ماڵەکەدا بێت ،با نەیەتە خوارەوە بۆ ئەوەی بیبات ،ئەوەی لە کێڵگەدایە ،بە هەمان شێوە با نەگەڕێتەوە. 32ژنەکەی لوت لەبیر بکە. 33هەرکەسێک هەوڵی ڕزگارکردنی ژیانی خۆی بدات ،لەدەستی دەدات .هەرکەسێک ژیانی لەدەست بدات ،دەیپارێزێت. 34پێتان دەڵێم ،لەو شەوەدا دوو پیاو لە یەک جێگادا دەبن .یەکێکیان دەگیرێت و ئەوی دیکەیان بەجێدەهێڵرێت. 35دوو ژن پێکەوە ورد دەبن .یەکێکیان دەگیرێت و ئەوی دیکەیان بەجێدەهێڵرێت. 36دوو پیاو لە کێڵگەکەدا دەبن .یەکێکیان دەگیرێت و ئەوی دیکەیان بەجێدەهێڵرێت. 37ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :پەروەردگار لە کوێ؟ ئینجا پێی گوتن « :لە هەر کوێیەک لشەکە بێت ،هەڵۆکان لەوێ کۆدەبنەوە». بەشی ١٨ 1بۆ ئەم مەبەستەش مەتەڵێکی بۆ وتن :مرۆڤەکان دەبێ هەمیشە نوێژ بکەن و بێهێز نەبن. 2گوتی « :لە شارێکدا دادوەرێک هەبوو ،لە خودا نەدەترسا و مرۆڤیشی نەدەزانی. 3لەو شارەدا بێوەژنێک هەبوو .هاتە لی و گوتی« :تۆڵەم لێبکەرەوە لە نەیارەکەم». 4بۆ ماوەیەک نەیویست ،بەڵم دوای ئەوە لە دڵی خۆیدا گوتی« :هەرچەندە لە خودا نەترسم و مرۆڤیش نازانم. 5بەڵم لەبەر ئەوەی ئەم بێوەژنە بێزارم دەکات ،تۆڵەی لێدەکەمەوە ،نەک بە هاتنی بەردەوامی خۆی ماندووم بکات. 6یەزدان گوتی « :بیستن دادوەری نادادپەروەر چی دەڵێت». 7ئایا خودا تۆڵەی هەڵبژێردراوەکانی خۆی ناکاتەوە ،کە شەو و ڕۆژ هاواریان بۆ دەکەن ،هەرچەندە زۆر بەرگەیان بگرێت؟ 8پێتان دەڵێم بە خێرایی تۆڵەیان لێدەکاتەوە .بەڵم کاتێک کوڕی مرۆڤ دێت ،ئایا باوەڕ لەسەر زەوی دەدۆزێتەوە؟ 9ئەم مەتەڵەی بۆ هەندێک کەس وت کە متمانەیان بە خۆیان هەبوو کە ڕاستودروستن و ئەوانی تریان سووکایەتی پێدەکرد. 10دوو پیاو بۆ نوێژ چوونە ناو پەرستگاکە .یەکێکیان فەریسییە و ئەوی دیکەیان باجگر. 11فەریسییەکە وەستا و لەگەڵ خۆیدا بەم شێوەیە دوعای کرد« :خودا ،سوپاست دەکەم ،کە من وەک کەسانی دیکە ،تاڵنچی و نادادپەروەر و زیناکار و تەنانەت وەک ئەم باجگرە نیم». 12لە هەفتەیەکدا دووجار بەڕۆژوو دەبم ،دەهەمی هەموو ئەو شتانەی کە خاوەنداریەتیم دەدەم. 13باجگرەکە کە لە دوورەوە وەستابوو ،نەیویست چاوەکانی بەرەو ئاسمان بەرز بکاتەوە ،بەڵکو سنگی دا و گوتی« :خودا بەزەیی پێمدا بێتەوە کە گوناهبارم». 14پێتان دەڵێم :ئەم پیاوە بە ڕاستودروست ڕۆیشت بۆ ماڵەکەی نەک ئەوی دیکە ،چونکە هەرکەسێک خۆی بەرز بکاتەوە ،زەلیل دەبێت . ئەوەی خۆی زەلیل بکات ،بەرز دەکرێتەوە. 15منداڵی ساوایان بۆ هێنا تا دەستیان لێبدات ،بەڵم کاتێک شاگردەکانی بینییان سەرزەنشتیان کرد. 16بەڵم عیسا بانگی کرد و گوتی « :رێگە بدەن منداڵە بچووکەکان بێنە لم و قەدەغەیان مەکەن ،چونکە شانشینی خودا بۆ ئەمانەن». 17بەڕاستی پێتان دەڵێم :هەرکەسێک وەک منداڵێکی بچووک شانشینی خودا وەرنەگرێت ،بە هیچ شێوەیەک ناچێتە ناویەوە. 18فەرمانڕەوایەک لێی پرسی« :مامۆستا باش ،چی بکەم بۆ ئەوەی ژیانی هەتاهەتایی بە میرات بگرم؟» 19عیسا پێی گوت « :بۆچی بە باشم دەڵێیت؟ »هیچیان باش نییە ،جگە لە یەکێک ،واتە خودا. 20تۆ فەرمانەکان دەزانیت :زینا مەکە ،مەکوژە ،دزی مەکە ،شایەتحاڵی درۆ مەدە ،ڕێز لە باوک و دایکت بگرە. 21ئینجا گوتی« :لە گەنجییەوە هەموو ئەمانەم پاراستووە». 22کاتێک عیسا ئەم قسانەی بیست ،پێی گوت « :هێشتا یەک شتت کەم بووە ،هەموو ئەوەی هەتە بیفرۆشە و بەسەر هەژاران دابەشی بکە و گەنجینەی لە ئاسمانت دەبێت ،وەرە شوێنم بکەوە». 23کە ئەمەی بیست ،زۆر خەمبار بوو ،چونکە زۆر دەوڵەمەند بوو. 24کاتێک عیسا بینی کە زۆر دڵتەنگە ،گوتی « :چەند بەزەحمەت دەوڵەمەندەکان بچنە ناو شانشینی خودا»! 25چونکە وشتر بە چاوی دەرزیدا تێپەڕێت ،ئاسانترە لەوەی دەوڵەمەندێک بچێتە ناو شانشینی خودا. 63
لوقا
26ئەوانەی بیستیان گوتیان« :ئەوا کێ دەتوانێت ڕزگاری بێت؟» 27ئینجا گوتی « :ئەو شتانەی لی مرۆڤ مەحاڵن لی خودا مومکینن». 28ئینجا پەترۆس گوتی« :ئێمە هەموو شتێکمان بەجێهێشت و شوێنت کەوتین». 29ئینجا پێی گوتن « :بەڕاستی پێتان دەڵێم :هیچ پیاوێک نییە لە پێناو شانشینی خودا ماڵ و دایک و باوک و برا و ژن و منداڵی بەجێهێشتبێت. 30لە ئێستادا و لە جیهانی داهاتوودا ژیانی هەتاهەتایی چەندین جار زیاتر وەرناگرن. 31ئینجا دوانزە کەسەکەی بردە لی و پێی گوتن « :ئەوەتا ئێمە بەرەو ئۆرشەلیم سەردەکەوین و هەموو ئەو شتانەی پێغەمبەران سەبارەت بە کوڕی مرۆڤ نووسیویانە بە ئەنجام دەگەن». 32چونکە دەدرێنە دەست نەتەوەکان و گاڵتەیان پێدەکرێت و داوای لێبوردنیان لێدەکرێت و تفی لێدەکرێت. 33شەق لێی دەدەن و دەیکوژن ،لە ڕۆژی سێیەمیشدا زیندوو دەبێتەوە. 34ئەوان هیچ کام لەم شتانە تێنەگەیشتن ،ئەم قسەیەیان لێ شاراوە و ئەو قسانەیان نەدەزانی. 35کاتێک لە ئەریحا نزیک بووەوە ،کوێرێک لە لی ڕێگا دانیشتبوو و سواڵ دەکرد. 36گوێی لە جەماوەرەکە بوو کە تێدەپەڕن ،پرسیاری ئەوەی کرد کە مانای چییە؟ 37پێیان گوت :عیسای ناسری بەلیدا تێدەپەڕێت. 38هاوار دەکات و گوتی« :عیسا ،کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە». 39ئەوانەی پێشیان ڕۆیشتن سەرزەنشتیان کرد و بێدەنگ بێت ،بەڵم زیاتر هاوار دەکات« :ئەی کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە». 40ئینجا عیسا وەستا و فەرمانی دا بیهێنرێتە لی. 41گوتی« :ئەتەوێت چیت لەگەڵ بکەم؟ »ئینجا گوتی« :پەروەردگار ،تاکو بینینم وەربگرم». 42عیسا پێی گوت « :بینینەکەت وەربگرە ،باوەڕەکەت ڕزگاری کردوویت». 43یەکسەر بینینی وەرگرت و بەدوایدا ڕۆیشت و ستایشی خودای کرد ،هەموو گەلەکە کە بینییان ستایشیان بۆ خودا کرد. بەشی ١٩ 1عیسا چووە ژوورەوە و بە ئەریحادا تێپەڕی. 2پیاوێک هەبوو بە ناوی زەکەیا ،سەرۆکی باجگرەکان بوو ،دەوڵەمەند بوو. 3هەوڵیدا عیسا ببینێت کە کێیە .و نەیتوانی بۆ ڕۆژنامەگەری ،چونکە باڵی کەم بوو. 4ئەویش ڕایکرد و سەرکەوتە سەر دارێکی سیکۆمۆر بۆ بینینی ،چونکە بڕیار بوو بەو ڕێگایەدا تێپەڕێت. 5کاتێک عیسا هاتە شوێنەکە ،سەری بەرز کردەوە و بینی و پێی گوت « :زاکیۆس ،پەلە بکە و دابەزە .چونکە ئەمڕۆ دەبێ لە ماڵەکەت بمێنمەوە. 6بەپەلە هاتە خوارەوە و بە خۆشحاڵییەوە پێشوازی لێکرد. 7کاتێک بینییان ،هەموویان مورموریان کرد و گوتیان« :ئەو چووەتە میوانی پیاوێکی گوناهبار». 8زەکەیا وەستا و بە یەزدانی گوت .سەیرکە پەروەردگار ،نیوەی سامانەکەم دەدەم بە هەژاران .ئەگەر بە تۆمەتی درۆ شتێکم لە کەسێک وەرگرتبێت ،چوار هێندە دەیگەڕێنمەوە. 9عیسا پێی گوت « :ئەمڕۆ ڕزگاربوون بۆ ئەم ماڵە هاتووە ،چونکە ئەویش کوڕی ئیبراهیمە». 10چونکە کوڕی مرۆڤ هاتووە بۆ گەڕان و ڕزگارکردنی ئەو شتەی کە لەدەستچووە. 11کاتێک گوێیان لەم شتانە بوو ،مەتەڵێکی زیاد کرد و وت ،چونکە لە ئۆرشەلیم نزیک بوو و پێیان وابوو شانشینی خودا یەکسەر دەردەکەوێت. 12ئینجا گوتی « :ئاغایەک چووە وڵتێکی دوور بۆ ئەوەی شانشینی بۆ خۆی وەربگرێت و بگەڕێتەوە». 13دە خزمەتکارەکەی بانگ کرد و دە لیرەی پێ بەخشین و پێی گوتن« :تا دێم سەرقاڵ بن». 14بەڵم هاوڵتییەکانی ڕقیان لێی بوو ،پەیامێکیان بە دوایدا نارد و گوتیان« :ئەم پیاوەمان نابێت پاشایەتیمان بکات». 15کاتێک گەڕایەوە و شانشینی وەرگرت ،فەرمانی دا ئەم خزمەتکارانە بانگهێشتی ئەو بکەن کە پارەکەی پێ بەخشیبوو ،تا بزانێت هەرکەسێک چەندە لە بازرگانیکردندا قازانجی کردووە. 16ئینجا یەکەمیان هات و گوتی« :پەروەردگار ،پاوەندەکەت دە لیرە زیادی کردووە». 17ئینجا پێی گوت« :باشە ،ئەی خزمەتکاری چاک ،چونکە لە کەمێکی کەمدا دڵسۆز بوویت ،دەسەڵتت بەسەر دە شاردا هەیە». 18دووەمیان هات و گوتی« :پەروەردگار ،لیرەت پێنج لیرەی زیادی کردووە». 19ئەویش بە هەمان شێوە پێی گوت« :تۆش سەرپەرشتی پێنج شار بە». 20یەکێکی دیکەش هات و گوتی« :پەروەردگار ،لێرەدا پارەی تۆیە کە لەناو دەستکێشێکدا هەڵمگرتووە. 21چونکە من تۆم دەترسا ،چونکە تۆ پیاوێکی خۆپارێزیت ،تۆ ئەو شتانە هەڵدەگریت کە نەتچاندووە. 22ئینجا پێی گوت« :ئەی خزمەتکاری خراپەکار لە زاری خۆتەوە حوکمت لەسەر دەدەم ».تۆ دەتزانی کە من پیاوێکی خۆڕاگرم ،ئەو شتانەم هەڵدەگرت کە نەمچاندووە و دروێنە دەکەم کە نەمچاندووە. 23بۆچی پارەکەمت نەدا بە بانک ،تا لە هاتنمدا پارەی خۆمم بە ڕیبا بخوازم؟ 24ئینجا بە ئەوانەی لە تەنیشت وەستابوون گوت« :پارەکەی لێ وەربگرن و بیدەن بەو کەسەی کە دە لیرەی هەیە». ( 25ئەوان پێیان گوت« :پەروەردگار ،دە لیرەی هەیە». 26چونکە پێتان دەڵێم :هەرکەسێک کە هەیەتی دەدرێتێ .ئەوەی نییە ،ئەوەی هەیەتی لێی دەسەندرێتەوە. 64
لوقا
27بەڵم ئەو دوژمنانەی من کە نەیانویستووە من پاشایەتییان بکەم ،بیهێننە ئێرە و لەبەردەممدا بیانکوژن. 28کە ئەمەی وت ،پێشەوە ڕۆیشت و بەرەو ئۆرشەلیم سەرکەوت. 29کاتێک لە بەیتفاگە و بەتانیا نزیک بووەوە لە چیای زەیتوون ،دوو شاگردەکەی نارد. 30گوتی« :بڕۆنە گوندی بەرامبەرتان .لە کاتی چوونە ژوورەوەتاندا کەرێکی بەستراو دەبینن ،کە هیچ کەسێک لەسەری دانەناوە ،شل بکەنەوە و بیهێننە ئێرە. 31ئەگەر کەسێک لێتان بپرسێت« :بۆچی شل دەکەنەوە؟ »بەم شێوەیە پێی بڵێن« :چونکە یەزدان پێویستی پێی هەیە». 32ئەوانەی نێردراون ڕۆیشتن و دۆزییانەوە وەک ئەوەی پێی وتبوون. 33کاتێک کەرەکەیان شل دەکردەوە ،خاوەنەکانی پێیان گوت« :بۆچی کەرەکە شل دەکەنەوە؟ 34گوتیان« :یەزدان پێویستی پێی هەیە». 35ئینجا هێنایان بۆ لی عیسا ،جلەکانیان خستە سەر کەرەکە و عیسایان لەسەر دانا. 36کاتێک ئەو دەڕۆیشت ،جلەکانیان لە ڕێگاکەدا بڵوکردەوە. 37کاتێک نزیک بووەوە ،لە دابەزینی چیای زەیتون ،هەموو شاگردەکانی دەستیان کرد بە شادبوون و ستایشکردنی خودا بە دەنگێکی بەرز بۆ هەموو ئەو کارە بەهێزانەی کە بینیویانە. 38گوتی« :ستایشی ئەو پاشایە بێت کە بە ناوی یەزدانەوە دێت ،ئاشتی لە ئاسمان و شکۆمەندی لە بەرزترین ئاست». 39هەندێک لە فەریسییەکان لەناو خەڵکەکەدا پێیان گوت« :مامۆستا ،شاگردەکانت سەرزەنشت بکە». 40وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :پێتان دەڵێم ئەگەر ئەمانە بێدەنگ بن ،یەکسەر بەردەکان هاوار دەکەن». 41کاتێک نزیک بووەوە ،شارەکەی بینی و لەسەری گریا. 42وتی « :ئەگەر تۆ لنیکەم لەم ڕۆژگارەدا بزانیبایە ئەو شتانەی کە هی ئاشتیتن »!بەڵم ئێستا لە چاوەکانت شاراوەن. 43ڕۆژانێک دێتە سەرت ،دوژمنەکانت خەندەقێک بەدەورتدا هەڵدەدەن و دەتپارێزن و لە هەموو لیەکدا دەتپارێزن. 44لەگەڵ زەویدا دەتخاتە ڕوو و منداڵەکانت لەناو خۆتدا .بەردێک لەسەر بەردێکی تر لە تۆدا بەجێناهێڵن .چونکە کاتی سەردانەکەت نەدەزانی. 45ئینجا چووە ناو پەرستگاکە و دەستی کرد بە دەرکردنی ئەوانەی تێیدا فرۆشراو و کڕین. 46پێی گوتن « :نووسراوە« :ماڵەکەم ماڵی نوێژکردنە ،بەڵم ئێوە کردتان بە کۆشکی دزەکان». 47ڕۆژانە لە پەرستگادا وانە دەگوتەوە .بەڵم سەرۆک کاهینەکان و زانایان و سەرۆک گەل هەوڵیان دەدا لەناوی ببەن. 48نەیانتوانی چی بکەن ،چونکە هەموو گەلەکە زۆر ئاگاداری گوێگرتن بوون. بەشی ٢٠ 1لە یەکێک لەو ڕۆژانەدا ،کە لە پەرستگادا فێری گەلی دەکرد و ئینجیلی بانگەشەی دەکرد ،سەرۆک کاهینەکان و یاساناسەکان لەگەڵ پیرەکاندا هاتنە سەری. 2پێی گوت« :پێمان بڵێ ،بە چ دەسەڵتێک ئەمانە دەکەیت؟ »یان کێیە ئەم دەسەڵتەی پێداویت؟ 3وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :منیش یەک شتتان لێ دەپرسم .و وەڵمم بدەنەوە: 4مەعمودی یۆحەنا لە ئاسمانەوە بوو یان لە مرۆڤەوە؟ 5ئەوانیش لەگەڵ خۆیان قسەیان دەکرد و گوتیان« :ئەگەر بڵێین :لە ئاسمانەوە .دەڵێت« :بۆچی باوەڕتان پێی نەکرد؟» 6بەڵم ئەگەر بڵێین :لە مرۆڤەکانەوە .هەموو گەل بەردمان دەبڕن ،چونکە دڵنیا دەبنەوە کە یۆحەنا پێغەمبەر بووە. 7ئەوانیش وەڵمیان دایەوە :ناتوانن بزانن لە کوێوە هاتووە. 8عیسا پێی گوتن « :منیش پێتان ناڵێم بە چ دەسەڵتێک ئەم کارانە دەکەم». 9ئینجا دەستی کرد بە وتنی ئەم مەتەڵە بۆ خەڵک .پیاوێک باخێکی ترێی چاند و بۆ جووتیاران هێنایە دەرەوە و بۆ ماوەیەکی زۆر چووە وڵتێکی دوور. 10لە وەرزدا خزمەتکارێکی نارد بۆ لی جووتیارەکان تا لە بەرهەمی باخەکەی ترێ بدەن ،بەڵم جووتیارەکان لێیان دا و بە بەتاڵی ڕەوانەی کرد. 11دیسان خزمەتکارێکی دیکەی نارد ،ئەوانیش لێیان دا و بە شەرمەزارییەوە داوای لێکرد و بە بەتاڵی ڕەوانەی دەرەوەیان کرد. 12دیسانەوە سێیەمی نارد ،ئەوانیش برینداریان کرد و دەریانکرد. 13ئینجا ئاغای باخی ترێ گوتی« :چی بکەم؟ »کوڕە خۆشەویستەکەم دەنێرم ،لەوانەیە کاتێک دەیبینن ڕێزی لێبگرن. 14بەڵم کاتێک جووتیارەکان بینییان ،لە نێوانیاندا قسەیان کرد و گوتیان« :ئەمە میراتگرەکە ،وەرە با بیکوژین ،تاکو میراتەکە هی ئێمە بێت». 15ئینجا لە باخی ترێ فڕێیان دا و کوشتیان .جا ئاغای باخی ترێ چییان لێ دەکات؟ 16دێت و ئەم جووتیارانە لەناو دەبات و باخی ترێ دەدات بە کەسانی تر .کاتێک بیستیان گوتیان« :خوای گەورە نەکات». 17ئینجا سەیری ئەوانی کرد و گوتی « :ئەمە چییە کە نووسراوە« :ئەو بەردەی بیناکاران ڕەتیان کردەوە ،ئەویش بوو بە سەری گۆشەکە؟» 18هەرکەسێک بکەوێتە سەر ئەو بەردە ،دەشکێت .بەڵم لەسەر هەرکەسێک بکەوێت ،وردی دەکات و دەیکاتە تۆز. 19سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی یاسا لە هەمان کاتدا هەوڵیان دەدا دەستیان بەسەردا ببەستن .لە گەل دەترسان ،چونکە زانیان ئەم مەتەڵەی لە دژی ئەوان وتووە. 20چاودێرییان کرد و سیخوڕیان نارد ،کە خۆیان بە پیاوە دادپەروەرەکان نیشان دەدا ،بۆ ئەوەی دەست بە قسەکانی بگرن ،تاکو بیدەن بە دەسەڵت و دەسەڵتی حاکم. 65
لوقا
21لێیان پرسی و گوتیان« :مامۆستا ،ئێمە دەزانین کە تۆ ڕاست دەڵێیت و فێری دەکەیت ،کەسیش قبوڵ ناکەیت ،بەڵکو بەڕاستی ڕێگای خودا فێر دەکەیت. 22ئایا حەڵڵە ئێمە باج بدەین بە قەیسەر ،یان نا؟ 23بەڵم فێڵبازییەکەی ئەوانی زانی و پێی گوتن « :بۆچی تاقیم دەکەنەوە؟ 24یەک فلسم پیشان بدە .وێنە و سەرنووسەری کێی هەیە؟ وەڵمیان دایەوە و گوتیان :هی قەیسەر. 25ئینجا پێی گوتن « :کەواتە ئەو شتانەی کە هی قەیسەرن بیدەن بە قەیسەر و ئەو شتانەی کە هی خودان بیدەن بە خودا». 26لەبەردەم خەڵکدا نەیانتوانی قسەکانی بگرن ،بە وەڵمەکەی سەرسام بوون و بێدەنگ بوون. 27ئینجا هەندێک لە سەدوقیەکان هاتنە لی ،کە ڕەتی دەکەنەوە زیندووبوونەوە هەبێت .لێیان پرسی: 28گوتی« :مامۆستا ،موسا بۆی نووسیوین« :ئەگەر براکەی مرد ،ژنی هەبوو و بێ منداڵ بمرێت ،براکەی ژنەکەی ببات و تۆو بۆ براکەی بەخێو بکات». 29حەوت برایان هەبوو ،یەکەمیان ژنێکی هێنا و بێ منداڵ مرد. 30دووەمیان ژنی هێنا و بێ منداڵ مرد. 31سێیەمیان بردی .بە هەمان شێوە حەوتەکەش ،منداڵیان بەجێ نەهێشت و مردن. 32لە کۆتاییدا ژنەکەش مرد. 33کەواتە لە زیندووبوونەوەدا ژنی کێیە؟ چونکە حەوت کەس ژنیان هەبوو. 34عیساش وەڵمی دانەوە « :منداڵنی ئەم جیهانە هاوسەرگیری دەکەن و هاوسەرگیریان پێدەکرێت. 35بەڵم ئەوانەی بە شایستە دادەنرێن بۆ بەدەستهێنانی ئەو جیهانە و زیندووبوونەوەی لە مردن ،نە هاوسەرگیری دەکەن و نە هاوسەرگیریان پێدەدرێت. 36ئیتر ناتوانن بمرن ،چونکە یەکسانن بە فریشتەکان .وە منداڵی خودان ،منداڵی زیندووبوونەوەن. 37ئێستا کە مردووەکان زیندوو دەبنەوە ،موساش لە دارستانەکەدا نیشانی دا ،کاتێک یەزدانی بە خودای ئیبراهیم و خودای ئیسحاق و خودای یاقوب ناوبرد. 38چونکە خودای مردووەکان نییە ،بەڵکو خودای زیندووەکانە ،چونکە هەمووان بۆ ئەو دەژین. 39ئینجا هەندێک لە مامۆستایانی یاسا وەڵمیان دایەوە« :مامۆستا ،باشت وت». 40دوای ئەوە بە هیچ شێوەیەک نەیانوێرا هیچ پرسیارێکی لێ بکەن. 41ئینجا پێی گوتن « :چۆن دەڵێن مەسیح کوڕی داودە؟ 42داود خۆی لە کتێبی زبورەکاندا دەڵێت« :یەزدان بە پەروەردگارمی فەرموو« :لەلی ڕاستم دابنیشە». 43تا دوژمنەکانت بکەم بە پێڵوی پێی خۆت. 44داود پێی دەڵێ یەزدان ،چۆن کوڕەکەیەتی؟ 45ئینجا لەبەردەم هەموو گەلەکەدا بە شاگردەکانی گوت: 46ئاگاداری ئەو مامۆستایانە بن ،کە حەز دەکەن بە جل و بەرگی درێژەوە بڕۆن و لە بازاڕەکاندا سڵویان خۆشدەوێت و لە کەنیسەکان و کورسییە بەرزەکان لە کەنیسەکان و ژوورە سەرەکییەکان لە ئاهەنگەکاندا. 47ئەوان ماڵی بێوەژنەکان دەخۆن و بۆ نمایشکردن نوێژی درێژ دەکەن ،ئەوان سزای گەورەتر وەردەگرن. بەشی ٢١ 1سەری بەرز کردەوە و بینی دەوڵەمەندەکان بەخششەکانیان دەخستە ناو گەنجینەکەوە. 2بێوەژنێکی هەژاریشی بینی کە دوو کۆتری تێدا فڕێدا. 3ئینجا گوتی « :ڕاستی پێتان دەڵێم :ئەم بێوەژنە هەژارە لە هەموویان زیاتری خستۆتە ناو ماڵەوە. 4چونکە هەموو ئەمانە لە زۆری خۆیان فڕێداوەتە قوربانییەکانی خودا ،بەڵم ئەو لە هەژارییەکەیدا هەموو ئەو زیندووانەی کە هەیبوو فڕێداوە. 5کاتێک هەندێک باسی پەرستگاکەیان دەکرد ،کە چۆن بە بەردی جوان و دیاری ڕازاوەتەوە. 6سەبارەت بەم شتانەی کە دەیبینن ،ڕۆژانێک دێن ،کە بەردێک لەسەر بەردێکی دیکە نامێنێتەوە و فڕێ نەدرێتە خوارەوە. 7لێیان پرسی« :مامۆستا ،بەڵم ئەمانە کەی دەبن؟ »و چ نیشانەیەک دەبێت کاتێک ئەم شتانە ڕوودەدەن؟ 8ئینجا گوتی « :ئاگادار بن لەوەی فریو نەدرێن ،چونکە زۆر کەس بە ناوی منەوە دێن و دەڵێن :من مەسیحم .کاتەکە نزیک دەبێتەوە ،بۆیە بەدوایاندا مەڕۆن». 9بەڵم کاتێک گوێتان لە شەڕ و ئاژاوەگێڕی دەبێت ،مەترسن ،چونکە سەرەتا دەبێت ئەمانە ڕوو بدەن .بەڵم کۆتاییەکە بە وردی نییە. 10ئینجا پێی گوتن « :نەتەوەیەک لە دژی نەتەوە و شانشینی لە دژی شانشینی. 11بوومەلەرزەی گەورە لە شوێنەکان ڕوودەدات ،برسێتی و تاعون .و دیمەنە ترسناکەکان و نیشانە گەورەکان لە ئاسمانەوە ڕوودەدەن. 12بەڵم پێش هەموو ئەمانە دەستتان دەخەنە سەر و گۆشەگیریتان لێدەکەن ،دەتانخەنە بەردەم کەنیسەکان و زیندانەکان ،لەبەر ناوی من دەتانخەنە بەردەم پاشا و فەرمانڕەواکان. 13بۆ شایەتحاڵی بۆ ئێوە دەگەڕێتەوە. 14لەبەر ئەوە لە دڵەکانتاندا یەکلیی بکەنەوە ،کە بیر لەوە نەکەنەوە کە وەڵمی چی دەدەنەوە. 15چونکە دەم و حیکمەتێکتان پێ دەدەم ،کە هەموو نەیارەکانتان ناتوانن بەرپەرچی بکەنەوە و بەرەنگاری ببنەوە. 16دایک و باوک و برا و خزم و دۆست خیانەتتان لێدەکرێت .هەندێک لە ئێوەش دەکوژن». 66
لوقا
17لەبەر ناوی من لەلیەن هەموو مرۆڤەکانەوە ڕقیان لێتان بێت. 18بەڵم مووی سەرتان لەناو ناچێت. 19بە سەبر و خۆڕاگری خۆتان خاوەنی گیانتان بن. 20کاتێک ئۆرشەلیم دەبینن کە بە سوپا دەورە دراوە ،ئەوا بزانن کە وێرانبوونی نزیکە. 21با ئەوانەی لە یەهودان بەرەو شاخەکان هەڵبێن .با ئەوانەی لە ناوەڕاستیدان بچنە دەرەوە .با ئەوانەی لە وڵتاندان بچنە ناویەوە». 22چونکە ئەمانە ڕۆژانی تۆڵەسەندنەوەن ،بۆ ئەوەی هەموو ئەو شتانەی نووسراون جێبەجێ بکرێن. 23بەڵم ئاخ بۆ ئەوانەی دووگیانن و ئەوانەی شیردەدەن ،لەو ڕۆژانەدا !چونکە ناڕەحەتییەکی زۆر لە خاکەکەدا ڕوودەدات و تووڕەیی بەسەر ئەم گەلەدا دێت. 24بە لێواری شمشێر دەکوژرێن و بە دیل دەبرێنە ناو هەموو گەلن ،ئۆرشەلیم لەلیەن نەتەوەکانەوە دەکوژرێت ،تا سەردەمی نەتەوەکان تەواو دەبێت. 25لە خۆر و مانگ و ئەستێرەکاندا نیشانە دەبێت .و لەسەر زەوی ناڕەحەتی گەلن ،بە سەرلێشێواوی؛ دەریا و شەپۆلەکان کە دەژەنن؛ 26دڵی مرۆڤەکان لە ترس و چاودێریکردنی ئەو شتانەی کە لەسەر زەوی دێن ،شکستیان پێدەهێنن ،چونکە دەسەڵتەکانی ئاسمان دەلەرزن. 27ئینجا کوڕی مرۆڤ دەبینن کە بە هەورێکەوە بە هێز و شکۆمەندییەکی گەورەوە دێت. 28کاتێک ئەمانە دەستیان پێکرد ،ئەوا سەرتان بەرز بکەنەوە و سەرتان بەرز بکەنەوە .چونکە ڕزگاربوونتان نزیک بووەتەوە. 29ئینجا مەتەڵێکی بۆ وتن .سەیرکە دار هەنجیر و هەموو دارەکان. 30کاتێک ئێستا تەقە دەکەن ،لە خۆتان دەبینن و دەزانن کە هاوین نزیکە. 31بە هەمان شێوە ئێوەش کاتێک ئەم شتانە دەبینن کە ڕوودەدەن ،بزانن کە شانشینی خودا نزیکە. 32بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەم نەوەیە تێناپەڕێت تا هەموو شتێک تەواو دەبێت. 33ئاسمان و زەوی تێدەپەڕن ،بەڵم قسەکانم تێناپەڕن. 34ئاگاداری خۆتان بن ،نەک دڵتان بە زیادەڕۆیی و سەرخۆشی و خەمی ئەم ژیانە بارگاوی بێت و ئەو ڕۆژە بەبێ ئاگاداری بەسەرتاندا بێت. 35چونکە وەک تەڵەیەک دێتە سەر هەموو ئەوانەی لەسەر ڕووی زەوی نیشتەجێن. 36بۆیە ئاگاداربن و هەمیشە نوێژ بکەن ،تاکو بە شایستەی ئەوە هەژمار بکرێن کە لە هەموو ئەم شتانەی ڕوودەدەن ڕزگارتان بێت و لەبەردەم کوڕی مرۆڤدا بوەستن. 37لە ڕۆژدا لە پەرستگادا وانە دەگوتەوە .شەوانە دەچووە دەرەوە و لەو چیایەی کە پێی دەوترێت چیای زەیتوون نیشتەجێ بوو. 38بەیانی زوو هەموو خەڵکەکە هاتنە لی بۆ لی پەرستگا بۆ ئەوەی گوێی لێبگرن. بەشی ٢٢ 1جەژنی نانە بێ خەمیرەکان نزیک بووەوە کە پێی دەوترێت جەژنی پەسح. 2سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایان بەدوایدا دەگەڕان کە چۆن بیکوژن .چونکە لە خەڵک دەترسان. 3ئینجا شەیتان هاتە ناو یەهودا کە ناوی ئەسقەریۆت بوو ،کە لە ژمارە دوانزە کەسەکە بوو. 4ئینجا ڕۆیشت و لەگەڵ سەرۆک کاهینەکان و سەرکردەکان قسەی کرد کە چۆن خیانەتی لێ بکات. 5دڵخۆش بوون و پەیمانیان بەست پارەی پێ بدەن. 6بەڵێنی دا و بەدوای دەرفەتدا دەگەڕا کە لە غیابی خەڵکەکەدا خیانەتیان پێ بکات. 7ڕۆژی نانی بێ خەمیرە هات ،کە دەبێ جەژنی پەسح بکوژرێت. 8پەترۆس و یۆحەنای نارد و گوتی « :بڕۆ جەژنی پەسحمان بۆ ئامادە بکەن تا بخۆین». 9پێیان گوت« :دەتەوێت لە کوێ ئامادەکاری بکەین؟» 10پێی گوتن« :ئەوەتا کاتێک دەچنە ناو شارەکە ،پیاوێک ڕووبەڕووتان دەبێتەوە کە دەفرێکی ئاوی هەڵگرتووە .بەدوایدا بچن بۆ ئەو ماڵەی کە دەچێتە ژوورەوە. 11بە خاوەن ماڵەکە دەڵێن« :مامۆستا پێت دەفەرموێت :کوا ژووری میوان کە لەگەڵ شاگردەکانم جەژنی پەسحی تێدا دەخۆم؟» 12ژوورێکی گەورەی سەرەوەتان پیشان دەدات کە مۆبیلیاتی تێدایە ،لەوێ ئامادە بکەن. 13ئەوانیش چوون و دۆزییانەوە وەک ئەوەی پێی وتبوون ،جەژنی پەسحیان ئامادە کرد. 14کاتێک کاتژمێرەکە هات ،دانیشت و دوانزە نێردراوەکەی لەگەڵیدا. 15ئینجا پێی گوتن « :بە تامەزرۆییەوە ئارەزووم کردووە پێش ئەوەی ئازار بچێژم ئەم جەژنە پەسحیە لەگەڵتان بخۆم. 16چونکە پێتان دەڵێم :چیتر لێی ناخۆم ،تا لە شانشینی خودادا بەدی دێت. 17ئینجا جامەکەی برد و سوپاسی کرد و گوتی « :ئەمە وەربگرن و لە نێوانتاندا دابەشی بکەن. 18چونکە پێتان دەڵێم :تا شانشینی خودا دێت ،لە بەرهەمی ترێ ناخۆمەوە. 19ئینجا نانی وەرگرت و سوپاسی کرد و شکاندی و پێیان دا و گوتی « :ئەمە جەستەی منە کە لە پێناوتان دراوە ،ئەمە بۆ یادی من بکەن». 20بە هەمان شێوە دوای نانخواردنی ئێوارە جامەکە دەیگوت « :ئەم جامانە پەیمانی نوێیە لە خوێنی مندا کە بۆتان دەڕژێت». 21بەڵم دەستە دەستی ئەو کەسەی کە خیانەتم لێدەکات لەگەڵمدایە لەسەر مێزەکە. 22بەڕاستی کوڕی مرۆڤ دەڕوات ،وەک ئەوەی دیاری کراوە ،بەڵم ئاخ بۆ ئەو پیاوەی کە بەهۆیەوە خیانەت دەکرێت! 23ئینجا دەستیان کرد بە پرسیارکردن لە نێوان خۆیاندا کە کامیان ئەم کارە دەکات؟ 24هەروەها ناکۆکی لە نێوانیاندا دروست بوو ،کە کامیان بە گەورەترین دادەنرێت. 67
لوقا
25ئینجا پێی گوتن « :پاشاکانی نەتەوەکان پەروەردگاریان بەسەردا دەبەن .و ئەوانەی دەسەڵتیان بەسەردا دەسەپێنن پێیان دەوترێت خێرخوازی. 26بەڵم ئێوە وا نابن ،بەڵم ئەوەی لە نێوانتاندا گەورەترە ،با وەک بچووکتر بێت .ئەوەی سەرۆکە ،وەک ئەوەی خزمەت دەکات. 27چونکە ئایا گەورەترە ،ئەوەی لە کاتی نانخواردن دادەنیشێت ،یان ئەوەی خزمەت دەکات؟ ئایا ئەو کەسە نییە کە لە نانخواردن دادەنیشێت؟ بەڵم من وەک خزمەتکار لەنێو ئێوەدام». 28ئێوە ئەوانەن کە لە تاقیکردنەوەکانمدا لەگەڵم بەردەوام بوون. 29من شانشینییەکتان بۆ دیاری دەکەم ،وەک چۆن باوکم بۆی دیاری کردووم. 30بۆ ئەوەی لە شانشینی من لەسەر مێزەکەم بخۆن و بخۆنەوە و لەسەر تەختەکان دابنیشن و دادوەری دوانزە هۆزی ئیسرائیل بکەن. 31یەزدان فەرمووی « :شامۆن ،شیمۆن ،بڕوانە شەیتان ئارەزووی ئەوە دەکات کە ئێوەی هەبێت ،تا وەک گەنم بتانڕژێت. 32بەڵم من دوعام بۆ کردوویت ،با باوەڕەکەت شکست نەهێنێت ،کاتێک گۆڕانکاریت بەسەردا هات ،براکانت بەهێز بکە. 33ئینجا پێی گوت« :پەروەردگار ،من ئامادەم لەگەڵت بچمە زیندان و هەم بۆ مردن». 34ئینجا گوتی « :پەترۆس پێت دەڵێم ،ئەمڕۆ کەروێشک ناکات ،پێش ئەوەی سێ جار ئینکاری بکەیت کە من دەناسیت». 35ئینجا پێی گوتن « :کاتێک ئێوەم نارد بەبێ جانتا و چەقۆ و پێڵو ،هیچتان کەم بوو؟ ئەوانیش گوتیان« :هیچ». 36ئینجا پێی گوتن « :بەڵم ئێستا ئەوەی جانتایەکی هەیە با بیبات و بە هەمان شێوە شمشێرەکەی. 37چونکە پێتان دەڵێم ،ئەوەی نووسراوە هێشتا دەبێت لە مندا بەدی بهێنرێت« :ئەو لە سەرپێچیکاران هەژمار کرا ،چونکە شتەکانی تایبەت بە من کۆتاییان هەیە». 38گوتیان« :پەروەردگار ،لێرەدا دوو شمشێر هەیە ».پێی گوتن« :بەسە». 39ئینجا هاتە دەرەوە و وەک خووی خۆی ڕۆیشت بۆ چیای زەیتوون .شاگردەکانیشی بەدوایدا ڕۆیشتن. 40کاتێک لە شوێنەکە بوو ،پێی گوتن « :دوعا بکەن تا نەچنە ناو تاقیکردنەوە». 41ئینجا نزیکەی بەردێک لێیان دوورکەوتەوە و ئەژنۆی دا و نوێژی کرد. 42گوتی « :باوکە ،ئەگەر ویستت ئەم جامەم لێ لببە ،بەڵم نەک ویستی من ،بەڵکو ویستی تۆ بێت». 43فریشتەیەک لە ئاسمانەوە بۆی دەرکەوت و بەهێزی کرد. 44لە ئازارێکی زۆردا زیاتر نوێژی کرد ،ئارەقەی وەک دڵۆپە خوێنێکی گەورە بوو کە کەوتە خوارەوە بۆ سەر زەوی. 45کاتێک لە نوێژ هەستا و هاتە لی شاگردەکانی ،بینی کە لە خەم و پەژارەدا خەوتوون. 46پێی گوتن « :بۆچی دەخەون؟ هەستن و نوێژ بکەن ،نەک بچنە ناو تاقیکردنەوەیەکەوە. 47کە هێشتا قسەی دەکرد ،خەڵکێک بینی و ئەوی کە ناوی یەهودا بوو ،یەکێک بوو لە دوانزە کەسەکە ،پێشیان ڕۆیشت و لە عیسا نزیک بووەوە تا ماچی بکات. 48بەڵم عیسا پێی گوت « :یەهودا ،تۆ بە ماچێک خیانەت لە کوڕی مرۆڤ دەکەیت؟» 49کاتێک ئەوانەی لە دەوروبەری بوون بینییان چی بەدوایدا دێت ،پێیان گوت« :پەروەردگار ،ئایا بە شمشێر لێی بدەین؟» 50یەکێکیان لە خزمەتکاری سەرۆک کاهینەکەی دا و گوێی ڕاستی بڕی. 51ئینجا عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :ئێوە تا ئێستا ڕێگە بدەن ».ئینجا دەستی لە گوێی دا و چاکی کردەوە. 52ئینجا عیسا بە سەرۆک کاهینەکان و سەرۆکەکانی پەرستگا و پیرەکانی گوت « :ئایا بە شمشێر و دارەوە هاتوونەتە دەرەوە وەک بەرامبەر دزێک؟» 53کاتێک من ڕۆژانە لەگەڵتان بووم لە پەرستگا ،دەستتان لە دژی من درێژ نەکردەوە ،بەڵم ئەمە کاتژمێری ئێوەیە و هێزی تاریکی. 54ئینجا بردیان و بردیان و هێنایان بۆ ماڵی سەرۆک کاهین .پەترۆسیش لە دوورەوە بەدوایدا هات. 55کاتێک ئاگریان لە ناوەڕاستی هۆڵەکەدا هەڵکرد و پێکەوە دانیشتن ،پەترۆس لەنێویاندا دانیشت. 56بەڵم کچە خزمەتکارێک بینی کە لە لی ئاگرەکە دانیشتبوو و بە وردی سەیری کرد و گوتی« :ئەم پیاوەش لەگەڵیدا بوو». 57ئینکاری کرد و گوتی« :ژن ،من نایناسم». 58پاش کەمێک کەسێکی دیکە بینی و گوتی« :تۆش لەوان ».پەترۆس گوتی« :پیاو ،من نیم». 59دوای نزیکەی کاتژمێرێک کەسێکی دیکە بە دڵنیاییەوە دووپاتی کردەوە و گوتی« :ڕاستی ئەم پیاوە لەگەڵیدا بوو ،چونکە جەلیلییە». 60پەترۆس گوتی« :پیاو ،من نازانم چی دەڵێیت ».یەکسەر ،کە ئەو هێشتا قسەی دەکرد ،کەروێشکەکە چەقۆی لێدا. 61یەزدان ڕووی کردە پەترۆس .پەترۆس قسەی یەزدانی بیرهێنایەوە کە پێی وتبوو « :پێش ئەوەی کەروێشکەکە بکوژێت ،سێ جار ئینکاری من دەکەیت». 62ئینجا پەترۆس چووە دەرەوە و بە تاڵیی گریاوە. 63ئەو پیاوانەی عیسایان گرتبوو گاڵتەیان پێکرد و لێیان دا. 64کاتێک چاویان بەستەوە و لە دەموچاوییان لێدا و لێیان پرسی« :پێشبینی بکە ،کێیە کە لێی دایت؟» 65زۆر شتی تریش بە کوفرانە دژی ئەویان دەگوت. 66هەر کە ڕۆژ بوو ،پیرەکانی گەل و سەرۆک کاهینەکان و یاساناسەکان کۆبوونەوە و بردیانە ناو ئەنجومەنەکەیان و گوتیان. 67ئایا تۆ مەسیحیت؟ پێمان بڵێ .ئینجا پێی گوتن « :ئەگەر پێتان بڵێم ،باوەڕ ناکەن. 68ئەگەر منیش لێتان بپرسم ،وەڵمم نادەینەوە و ڕێگەم پێنادەن. 69لەمەودوا کوڕی مرۆڤ لە دەستی ڕاستی هێزی خودا دادەنیشێت. 70ئینجا هەموویان گوتیان« :ئەی تۆ کوڕی خودایت؟ »پێی گوتن « :ئێوە دەڵێن منم». 71گوتیان« :ئێمە پێویستمان بە شایەتحاڵی زیاترە؟ »چونکە ئێمە خۆمان لە دەمی خۆی بیستوومانە.
68
لوقا
بەشی ٢٣ 1هەموو خەڵکەکە هەستان و بردیانە لی پیلتۆس. 2ئینجا دەستیان کرد بە تۆمەتبارکردنی و گوتیان« :ئەم پیاوەمان بینی کە میللەتەکەی چەواشە کردووە و باجدان بە قەیسەر قەدەغە دەکات و دەیگوت ئەو خۆی مەسیح پاشایە». 3پیلتۆس لێی پرسی« :ئایا تۆ پاشای جولەکەکانیت؟ »ئینجا وەڵمی دایەوە و گوتی « :تۆ ئەوە دەڵێیت». 4ئینجا پیلتۆس بە سەرۆک کاهینەکان و گەلەکەی گوت« :من هیچ تاوانێک لەم پیاوەدا نابینم». 5ئەوانیش توندتر بوون و گوتیان« :ئەو گەل ورووژێنێت و فێری هەموو جولەکەکان دەکات ،لە جەلیلەوە تا ئەم شوێنە». 6کاتێک پیلتۆس هەواڵی جەلیلی بیست ،پرسیاری ئەوەی کرد کە ئایا ئەو پیاوە جەلیلە؟ 7هەر کە زانی کە سەر بە دەسەڵتی هیرۆدسە ،ناردی بۆ لی هیرۆدس ،کە ئەویش لەو کاتەدا لە ئۆرشەلیم بوو. 8کاتێک هیرۆدس عیسای بینی ،زۆر دڵخۆش بوو ،چونکە ماوەیەکی زۆر بوو حەزی دەکرد بیبینێت ،چونکە زۆر شتی لەبارەیەوە بیستبوو .و هیوای خواست کە هەندێک موعجیزە لەلیەن ئەوەوە بینیبێت. 9ئینجا بە قسەی زۆر پرسیاری لەگەڵ کرد .بەڵم هیچ وەڵمی نەدایەوە. 10سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایان وەستان و بە توندی تۆمەتباریان کرد. 11هیرۆدس لەگەڵ پیاوە جەنگاوەرەکانی بێزاریان کرد و گاڵتەیان پێکرد و جلێکی جوانیان لەبەردا و ناردییەوە بۆ لی پیلتۆس. 12هەر لەو ڕۆژەدا پیلتۆس و هیرۆدس بوون بە هاوڕێ ،چونکە پێشتر دوژمنایەتیان لە نێوان یەکتردا هەبوو. 13پیلتۆس ،سەرۆک کاهینەکان و فەرمانڕەواکان و گەلەکەی کۆکردەوە. 14پێی گوتن« :ئەم پیاوەتان هێنایە لم ،وەک کەسێک کە گەل چەواشە دەکات ،منیش کە لەبەردەمتاندا پشکنینم بۆ کرد ،هیچ تاوانێکم لەم پیاوەدا نەدۆزیەوە کە دەست بەو شتانە بدات کە تۆمەتی پێدەدەن. 15نەخێر ،هێرۆدیش نەخێر ،چونکە من ئێوەم بۆ ناردووە .و ،بڕوانە ،هیچ شتێکی شایستەی مردنی پێ ناکرێت. 16بۆیە سزای دەدەم و ئازادی دەکەم. ( 17چونکە بەپێویستی دەزانێت لە جەژنەکەدا یەکێکیان بۆ ئازاد بکات). 18یەکسەر هاواریان کرد و گوتیان« :ئەم پیاوە لببە و بارباسمان ئازاد بکە. ( 19بەهۆی فیتنەیەکی دیاریکراو لە شارەکە و کوشتن ،خرایە زیندانەوە). 20پیلتۆس کە ئامادە بوو عیسا ئازاد بکات ،جارێکی تر قسەی لەگەڵ کردن. 21بەڵم هاواریان کرد و گوتیان« :لە خاچ بدە ،لە خاچ بدە». 22جاری سێیەم پێی گوتن« :بۆچی ،چ خراپەیەکی کردووە؟ هیچ هۆکارێکی مردنم لە ناویدا نەدۆزیوەتەوە ،بۆیە سزای دەدەم و وازی لێدەهێنم. 23یەکسەر بە دەنگێکی بەرزەوە داوایان لێکرد کە لە خاچ بدرێت .دەنگی ئەوان و سەرۆک کاهینەکان زاڵ بوو. 24پیلتۆس سزای دا کە وەک ئەوەی ئەوان داوایان لێدەکرد. 25ئەو کەسەی بە تاوانی فیتنە و کوشتن خراوەتە زیندانەوە بۆیان ئازاد کرد .بەڵم عیسای بە ویستی ئەوان ڕادەست کرد. 26کاتێک بردیان ،شیمۆنێکیان گرت ،کە خەڵکی کورینی بوو ،کە لە لدێکە هاتبووە دەرەوە و خاچیان لەسەر دانا ،تا دوای عیسا هەڵیبگرێت. 27کۆمەڵێکی زۆر لە خەڵک و ژن بەدوایدا هاتبوون ،ئەوانیش گریاو و گریانی بۆ دەکردن. 28بەڵم عیسا ڕووی لەوان کرد و گوتی « :کچانی ئۆرشەلیم ،بۆ من مەگرن ،بەڵکو بۆ خۆتان و منداڵەکانتان بگرین». 29چونکە ڕۆژانێک دێن ،کە دەڵێن« :خۆشبەختن ئەو منداڵنەی کە هەرگیز منداڵیان نەبووە و ئەو منداڵنەی هەرگیز شیریان نەداوە». 30ئینجا دەست دەکەن بە شاخەکان دەڵێن« :بکەونە سەرمان ».و بۆ گردەکان ،ئێمە داپۆشن. 31چونکە ئەگەر لە دارێکی سەوزدا ئەم کارانە بکەن ،لە وشکدا چی دەکرێت؟ 32دوو تاوانباری دیکەش لەگەڵیدا بردران بۆ کوشتن. 33کاتێک گەیشتنە ئەو شوێنەی کە پێی دەوترێت کالڤاری ،لەوێدا ئەو و تاوانباران لە خاچیان دا ،یەکێکیان لەلی ڕاست و ئەوی دیکەیان لەلی چەپ. 34ئینجا عیسا گوتی « :باوکە ،لێیان خۆشبە .چونکە نازانن چی دەکەن .جلەکانی دابەش کرد و تیروپشکیان کرد. 35خەڵکەکە وەستابوون و سەیریان دەکرد .فەرمانڕەواکانیش لەگەڵیان گاڵتەیان پێدەکرد و گوتیان« :ئەو کەسانی دیکەی ڕزگار کرد ».با خۆی ڕزگار بکات ،ئەگەر مەسیح بێت ،هەڵبژێردراوی خودا. 36سەربازەکانیش گاڵتەیان پێکرد و هاتنە لی و سرکەیان پێشکەش کرد. 37گوتی« :ئەگەر تۆ پاشای جولەکەکان بیت ،خۆت ڕزگار بکە». 38نووسراوێکیش بە پیتی یۆنانی و لتینی و عیبری لەسەری نووسرابوو« :ئەمە پاشای جولەکەکانە». 39یەکێک لەو تاوانبارانەی کە هەڵواسرابوون ،جنێوی پێدا و گوتی« :ئەگەر تۆ مەسیحیت ،خۆت و ئێمە ڕزگار بکە». 40بەڵم ئەوی دیکە سەرزەنشتی کرد و گوتی« :ئایا تۆ لە خودا ناترسیت ،چونکە تۆ لە هەمان سزادایت؟» 41ئێمەش بەڕاستی بە دادپەروەرانە .چونکە پاداشتی شایستەی کارەکانمان وەردەگرین ،بەڵم ئەم پیاوە هیچ شتێکی خراپی نەکردووە. 42ئینجا بە عیسای گوت« :گەورە ،کاتێک دەگەیتە شانشینی خۆت لەبیرم بکە». 43عیسا پێی گوت « :بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئەمڕۆ لەگەڵم دەبیت لە بەهەشت». 44نزیکەی کاتژمێری شەشەم بوو ،تا کاتژمێری نۆ تاریکی بەسەر هەموو زەویدا بوو. 45خۆر تاریک بوو ،پەردەی پەرستگاکە لە ناوەڕاستیدا دڕاو بوو. 69
لوقا
46کاتێک عیسا بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات ،گوتی « :باوکە ،ڕۆحی خۆم دەدەم بە دەستت . 47کاتێک سەرۆک سەدەکە بینی چی ڕوویدا ،ستایشی خودای کرد و گوتی« :بە دڵنیاییەوە ئەمە پیاوێکی ڕاستودروست بوو». 48هەموو ئەو گەلەی کە کۆبووەوە بۆ ئەو دیمەنە ،بینییان کە ڕوویاندا ،سنگیان لێدا و گەڕانەوە. 49هەموو ناسیاوەکانی و ئەو ژنانەی لە جەلیلەوە بەدوایدا ڕۆیشتن ،لە دوورەوە وەستابوون و ئەم شتانەیان دەبینی. 50پیاوێک هەبوو بە ناوی یوسف ،ڕاوێژکار بوو .پیاوێکی باش و دادپەروەر بوو. ( 51ئەویش ڕەزامەندی لەسەر ئامۆژگاری و کردەوەکانی ئەوان نەبوو) ،ئەو خەڵکی ئەریماتایە بوو ،شارێکی جولەکەکان بوو ،خۆی چاوەڕێی شانشینی خودای دەکرد. 52ئەم پیاوە چووە لی پیلتۆس و داوای تەرمی عیسای کرد. 53ئینجا دایبەزاند و بە کەتان پێچایەوە و لە گۆڕێکدا داینا کە لە بەرد بڕابوو ،کەسی تێدا دانەنرابوو. 54ئەو ڕۆژە ئامادەکاری بوو ،شەممەش نزیک بووەوە. 55ژنەکانیش کە لە جەلیلەوە لەگەڵیدا هاتبوون ،بەدوایدا ڕۆیشتن و گۆڕەکەیان بینی و چۆن تەرمەکەیان دانرا. 56گەڕانەوە و بەهارات و مەڵهەمیان ئامادە کرد .بەپێی فەرمانەکە ڕۆژی شەممە پشوویان دا. بەشی ٢٤ 1لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا ،زۆر زوو بەرەبەیان ،ئەو بەهاراتانەی کە ئامادەیان کردبوو و هەندێکی دیکەیان لەگەڵ خۆیان هێنا ،هاتنە سەر گۆڕەکە. 2بەردەکەیان بینی کە لە گۆڕەکە دوور خرابووەوە. 3چوونە ژوورەوە و تەرمی یەزدانی یەزدانیان نەدۆزیەوە. 4کاتێک زۆر سەریان لێ شێوا ،سەیرکە دوو پیاو بە جل و بەرگی درەوشاوە لە تەنیشتیان وەستابوون. 5کاتێک ترسان و ڕوویان بۆ سەر زەوی کڕنۆش برد ،پێیان گوت« :بۆچی لە نێو مردووەکاندا بەدوای زیندوودا دەگەڕێن؟» 6لێرە نییە ،بەڵکو هەستاوەتەوە ،بیرت بێت کە چۆن لە جەلیل بوو لەگەڵتان قسەی کردووە. 7گوتی« :دەبێت کوڕی مرۆڤ بدرێتە دەستی مرۆڤە گوناهبارەکان و لە خاچ بدرێت و لە ڕۆژی سێیەمدا هەستێتەوە». 8قسەکانی ئەوانیان بیر هێنایەوە. 9لە گۆڕەکە گەڕایەوە و هەموو ئەمانەیان بۆ یازدە کەسەکە و هەموو ئەوانی دیکە گێڕایەوە. 10ئەوە مەریەمی مەجدەلی و یوئانا و مەریەمی دایکی یاقوب و ژنەکانی دیکە بوون کە ئەمانەیان بۆ نێردراوان گێڕایەوە. 11قسەکانیان وەک حیکایەتێکی بێهودە دەرکەوت ،باوەڕیان پێنەکرد. 12ئینجا پەترۆس هەستا و ڕایکرد بۆ گۆڕەکە .کز بوو ،جلە کەتانەکانی بینی کە بە تەنیا دانراون و ڕۆیشتن و لە خۆیدا سەرسام بوو بەو شتەی کە ڕوویدا. 13هەر لەو ڕۆژەدا دوو کەسیان چوونە گوندێک بە ناوی ئیماووس کە لە ئۆرشەلیمەوە نزیکەی هەشت مەتر دوورە. 14ئەوانیش پێکەوە باسی هەموو ئەمانەیان دەکرد کە ڕوویانداوە. 15لە کاتێکدا کە پێکەوە قسەیان دەکرد و قسەیان دەکرد ،عیسا خۆی نزیک بووەوە و لەگەڵیان ڕۆیشت. 16بەڵم چاوەکانیان ڕاوەستابوو تا نەیناسن. 17ئینجا پێی فەرموو « :ئەمە چ پەیوەندییەکتان هەیە کە لەگەڵ یەکتردا دەڕۆن و دڵتەنگن؟ 18یەکێکیان کە ناوی کلیۆپاس بوو ،وەڵمی دایەوە« :ئایا تۆ تەنیا لە ئۆرشەلیم نامۆیت و نەتزانیوە ئەو شتانەی لەم ڕۆژانەدا لەوێ ڕوودەدەن؟» 19ئینجا پێی گوتن« :چی؟ پێیان گوت« :سەبارەت بە عیسای ناسری کە پێغەمبەرێکی بەهێز بوو لە کردار و قسەدا لەبەردەم خودا و هەموو گەلدا. 20سەرۆک کاهینەکان و فەرمانڕەواکانمان چۆن ڕادەستیان کرد بۆ ئەوەی سزای لە سێدارەدان بدرێت و لە خاچیان دا. 21بەڵم ئێمە متمانەمان هەبوو کە ئەو کەسە بوو کە دەبوو ئیسرائیل ڕزگار بکات ،جگە لە هەموو ئەمانەش ئەمڕۆ سێیەم ڕۆژە لە دوای ئەنجامدانی ئەم کارانە. 22بەڵێ ،هەندێک ژنیش لە کۆمەڵەکەمان سەرسامیان کردین ،کە زوو لە گۆڕەکەدا بوون. 23کاتێک تەرمی ئەویان نەدۆزیەوە ،هاتن و گوتیان :دیدگایەکی فریشتەکانمان بینیوە کە دەیانگوت زیندووە. 24هەندێک لەوانەی لەگەڵمان بوون چوونە سەر گۆڕەکە و وەک ژنەکان گوتیان ،بینییان ،بەڵم نەیانبینی. 25ئینجا پێی گوتن « :ئەی گەمژە و درەنگ لە باوەڕکردن بە هەموو ئەو شتانەی پێغەمبەران وتوویانە. 26ئایا نەدەبوو مەسیح ئەمانە بچێژێت و بچێتە ناو شکۆمەندی خۆیەوە؟ 27لە موسا و هەموو پێغەمبەرانەوە ،لە هەموو کتێبە پیرۆزەکاندا شتەکانی تایبەت بە خۆی بۆیان ڕوون کردەوە. 28ئینجا لە گوندەکە نزیک بوونەوە کە بۆی ڕۆیشتن ،ئەویش وەک ئەوەی زیاتر بڕوات. 29بەڵم ئەوان ناچاریان کرد و گوتیان« :لەگەڵ ئێمە بمێنەرەوە ،چونکە بەرەو ئێوارەیە و ڕۆژەکەش دوورە ».چووە ژوورەوە تا لەگەڵیان بمێنێتەوە. 30کاتێک لەگەڵیان لە نانخواردن دانیشتبوو ،نانی وەرگرت و بەرەکەتی خستە سەر و شکاند و پێی بەخشین. 31چاویان کرایەوە و ئەویان ناسی .و لە چاویان ون بوو. 32ئەوانیش بە یەکتریان گوت« :ئایا لە ڕێگادا قسەی لەگەڵ دەکردین و کتێبە پیرۆزەکانی بۆ کردەوە ،دڵمان لەناوماندا نەسووتا؟» 33هەر لەو کاتەدا هەستانەوە و گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم و بینییان کە یازدە کەسەکە و ئەوانەی لەگەڵیان بوون کۆبوونەتەوە. 70
لوقا
34گوتی« :بەڕاستی یەزدان هەستاوەتەوە و بۆ شیمۆن دەرکەوتووە». 35ئەوانیش باسیان لەوە دەکرد کە لە ڕێگاکەدا چی ڕوویدا و چۆن لە نان شکاندندا لەلیەن ئەوانەوە ناسرا. 36لە کاتی قسەکردنیان ،عیسا خۆی لە ناویان وەستا و پێی گوتن « :ئاشتیتان بۆ بێت». 37بەڵم ئەوان ترساون و ترسان و وایانزانی کە ڕۆحێکیان بینیوە. 38ئینجا پێی گوتن « :بۆچی تووشی شڵەژانن؟ »و بۆچی بیرکردنەوە لە دڵتاندا سەرهەڵدەدات؟ 39دەست و پێم ببینە ،من خۆمم .چونکە ڕۆح گۆشت و ئێسکی نییە ،وەک چۆن من دەبینن هەم». 40کاتێک ئەمەی وت ،دەست و پێیەکانی پیشاندا. 41لە کاتێکدا ئەوان هێشتا لە خۆشی و سەرسوڕمان باوەڕیان نەدەکرد ،پێی گوتن « :ئایا لێرە خواردنتان هەیە؟» 42پارچەیەک لە ماسییەکی برژاو و لە شانە هەنگوینێکیان پێدا. 43ئینجا وەریگرت و لەبەردەمیان خوارد. 44ئینجا پێی گوتن « :ئەمە ئەو قسانەی کە لەگەڵتان بووم پێم وتوون ،هەموو ئەو شتانەی کە لە یاسای موسا و پێغەمبەران و زبورەکاندا نووسراون ،دەبێ جێبەجێ بکرێن .سەبارەت بە من. 45ئینجا تێگەیشتنیان کردەوە بۆ ئەوەی لە کتێبە پیرۆزەکان تێبگەن. 46پێی گوتن « :ئەوە نووسراوە و بەم شێوەیە دەبێ مەسیح ئازار بچێژێت و لە ڕۆژی سێیەمدا لە مردن هەستێتەوە. 47لە ئۆرشەلیمەوە دەست پێدەکات ،بە ناوی ئەوەوە بانگەشەی تەوبەکردن و لێخۆشبوونی گوناهەکان بکرێت. 48ئێوەش شایەتحاڵی ئەم شتانەن. 49من بەڵێنی باوکمتان بۆ دەنێرم ،بەڵم ئێوە لە شاری ئۆرشەلیم بمێننەوە ،تا لە سەرەوە دەسەڵتتان پێدەدرێت. 50ئینجا بردیانە دەرەوە تا بەیتانیا و دەستەکانی بەرزکردەوە و بەرەکەتی خستە سەریان. 51کاتێک بەرەکەتی خستە سەریان ،لێیان جیا بووەوە و بەرەو ئاسمان برد. 52ئەوانیش پەرستیان و بە خۆشییەکی زۆرەوە گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم. 53بەردەوام لە پەرستگاکەدا بوون و ستایش و بەرەکەتیان بۆ خودا دەکرد .ئامین.
71
جۆن بەشی یەکەم 1لەسەرەتادا وشە بوو ،وشەکەش لەگەڵ خودا بوو ،وشەکەش خودا بوو. 2لە سەرەتاوە لەگەڵ خودادا هەمان شت بوو. 3هەموو شتێک لە ڕێگەی ئەوەوە دروست بووە .و بەبێ ئەو هیچ شتێک دروست نەکرا کە دروست بووبێت. 4ژیان لەناو ئەودا بوو .ژیانیش ڕووناکی مرۆڤەکان بوو. 5ڕووناکی لە تاریکیدا دەدرەوشێتەوە .و تاریکی لێی تێنەگەیشت. 6پیاوێک هەبوو کە لەلیەن خوداوە نێردرابوو ،ناوی یۆحەنا بوو. 7ئەویش بۆ شایەتحاڵی هات ،بۆ ئەوەی شایەتحاڵی ڕووناکی بدات ،تاکو هەموو مرۆڤەکان لە ڕێگەی ئەوەوە باوەڕیان پێبکەن. 8ئەو ڕووناکی نەبوو ،بەڵکو نێردرا بۆ ئەوەی شایەتحاڵی ئەو ڕووناکییە بێت. 9ئەوە ڕووناکی ڕاستەقینە بوو ،کە هەموو مرۆڤێک ڕووناک دەکاتەوە کە دێتە جیهان. 10ئەو لە جیهاندا بوو ،جیهان بەهۆی ئەوەوە دروست بوو ،جیهان نەیناسی. 11هاتە لی خۆی ،بەڵم خۆی وەری نەگرت. 12بەڵم هەرکەسێک کە پێشوازییان لێکرد ،دەسەڵتی پێبەخشی کە ببنە کوڕی خودا ،ئەوانەش کە باوەڕیان بە ناوەکەی هەیە. 13ئەوان لە خوێن و نە لە ویستی گۆشت و نە لە ویستی مرۆڤ لەدایک بوون ،بەڵکو لە خوداوە لەدایک بوون. 14ئینجا وشەکە بوو بە گۆشت و لە نێو ئێمەدا نیشتەجێ بوو ،شکۆمەندی ئەومان بینی ،شکۆمەندی وەک تاقانە لەدایکبووی باوک ،پڕ لە نیعمەت و ڕاستی. 15یۆحەنا شایەتحاڵی لەسەر دا و هاوارێکی کرد و گوتی« :ئەمە ئەو کەسە بوو کە باسیم کرد« :ئەو کەسەی دوای من دێت لە من باشترە، چونکە پێش من بووە». 16هەموومان لە پڕیی و نیعمەت و نیعمەتمان وەرگرتووە. 17چونکە یاسا لە ڕێگەی موسا درا ،بەڵم نیعمەت و ڕاستی لە ڕێگەی عیسا مەسیحەوە هات. 18هیچ کەسێک خودای نەبینیوە .کوڕە تاقانەکەی کە لە سنگی باوکدایە ،ئەوی ڕاگەیاندووە. 19ئەمە بەڵگەی یۆحەنایە ،کاتێک جولەکەکان کاهین و لێڤییان لە ئۆرشەلیمەوە نارد بۆ ئەوەی لێی بپرسن« :تۆ کێیت؟» 20دانپێدانانی و ئینکاری نەکرد .بەڵم دان بەوەدا دەنێت« :من مەسیح نیم». 21لێیان پرسی« :ئەوا چی؟ ئایا تۆ ئیلیا؟ ئینجا گوتی« :من نیم ».ئایا تۆ ئەو پێغەمبەرە؟ وەڵمی دایەوە« :نا»! 22ئینجا پێیان گوت« :تۆ کێیت؟ »بۆ ئەوەی وەڵمی ئەو کەسانە بدەینەوە کە ئێمەیان ناردووە .چی لەبارەی خۆتەوە دەڵێیت؟ 23گوتی« :من دەنگی کەسێکم کە لە بیابان هاوار دەکات :ڕێگای یەزدان ڕاست بکەرەوە ،وەک عیشای پێغەمبەر وتی». 24ئەوانەی نێردراون لە فەریسییەکان بوون. 25لێیان پرسی و پێیان گوت« :ئەگەر تۆ ئەو مەسیح و نە ئەلیاس و نە ئەو پێغەمبەرە نەبیت ،بۆچی مەعمودیەت دەدەیت؟ 26یۆحەنا وەڵمی دانەوە« :من بە ئاو مەعمودیەت دەدەم ،بەڵم یەکێک لە ئێوە وەستاوە کە نایناسن. 27ئەو کەسەیە کە لە دوای من دێت لە من باشترە ،شایەنی ئەوە نیم کە چەقۆی پێڵوەکەی لێبکەمەوە. 28ئەمانە لە بێتابارای ئەودیوی ئوردن ئەنجامدرا ،کە یۆحەنا مەعمودی دەدا. 29ڕۆژی دواتر یۆحەنا عیسا دەبینێت کە دێتە لی و دەڵێت« :ئەوە بەرخی خودایە کە گوناهی جیهان دەبات». 30ئەمە ئەو کەسەیە کە لەبارەیەوە گوتم« :پاش من پیاوێک دێت کە لە من باشترە ،چونکە پێش من بووە». 31من نەمناسی ،بەڵم بۆ ئەوەی بۆ ئیسرائیل ئاشکرا بێت ،بۆیە هاتووم بە ئاو مەعمودیەت بدەم. 32یۆحەنا شایەتحاڵی دا و گوتی« :ڕۆحم بینی وەک کۆترێک لە ئاسمانەوە دابەزی و لەسەری مایەوە». 33من نەمناسی ،بەڵم ئەو کەسەی منی نارد بۆ ئەوەی بە ئاو مەعمودیەت بکەم ،پێی وتم« :ئەو کەسەی کە ڕۆحی لەسەر دادەبەزێت و لەسەری دەمێنێتەوە ،ئەو کەسەیە کە بە ڕۆحی پیرۆز مەعمودیەت دەدات». 34بینیم و شایەتحاڵیم دا کە ئەمە کوڕی خودایە. 35ڕۆژی دواتر یۆحەنا و دوو شاگردەکەی وەستانەوە. 36کاتێک سەیری عیسا دەکات و دەڵێت« :ئەوە بەرخی خودایە»! 37دوو شاگردەکە گوێیان لە قسەکانی بوو و شوێن عیسا کەوتن. 38ئینجا عیسا ڕووی کرد و بینی کە بەدوایاندا دەڕۆن و پێی گوتن « :ئێوە بەدوای چیدا دەگەڕێن؟ »پێیان گوت« :ڕابی ،واتە« :مامۆستا » لێکدەدرێتەوە ،تۆ لە کوێ نیشتەجێیت؟» 39پێی گوتن « :وەرن بزانن ».هاتن و بینییان لە کوێ نیشتەجێیە و ئەو ڕۆژە لەگەڵیدا مانەوە ،چونکە نزیکەی کاتژمێری دەیەم بوو. 40یەکێک لەو دوو کەسەی گوێی لە قسەکانی یۆحەنا بوو و بەدوایدا ڕۆیشتن ،ئەندرۆسی برای شیمۆن پەترۆس بوو. 41سەرەتا شیمۆنی برای خۆی دۆزیەوە و پێی گوت« :ئێمە مەسیحمان دۆزیەوە کە بە واتای مەسیح دێت». 42ئینجا هێنایە لی عیسا .کاتێک عیسا سەیری کرد ،گوتی « :تۆ شیمۆنی کوڕی یونایت ،پێت دەوترێت کیفا ،کە بە لێکدانەوە بەردێکە». 43ڕۆژی دواتر عیسا ویستبووی بچێتە جەلیل و فیلیپی دۆزیەوە و پێی گوت « :شوێنم بکەوە». 44فیلیپ لە بەیتسەیدا بوو ،شاری ئەندرۆس و پەترۆس.
72
جۆن
45فیلیپ ناتانایلی دۆزیەوە و پێی گوت« :ئێمە ئەو کەسەمان دۆزیەوە کە موسا لە یاسا و پێغەمبەران لەسەری نووسیویانە ،عیسای ناسرەتی کوڕی یوسفە». 46ناتانایل پێی گوت« :ئایا شتێکی باش لە ناسریەوە دێتە دەرەوە؟ »فیلیپ پێی گوت« :وەرە بزانە». 47عیسا نەتانایلی بینی کە هاتە لی و لەبارەیەوە گوتی « :ئەوەتا بەڕاستی ئیسرائیلییەکە ،فێڵێکی تێدا نییە! 48ناتانایێل پێی گوت« :لە کوێوە من دەناسیت؟ »عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :پێش ئەوەی فیلیپ بانگت بکات ،کاتێک لە ژێر دار هەنجیردا بوویت ،تۆم بینی». 49ناتانائیل وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ڕابی ،تۆ کوڕی خودایت .تۆ پاشای ئیسرائیلیت. 50عیسا وەڵمی دایەوە و پێی فەرموو « :بەهۆی ئەوەی پێم وتیت :لە ژێر دار هەنجیردا تۆم بینی ،باوەڕت وایە؟ »تۆ شتگەلێکی گەورەتر لەمانە دەبینیت. 51ئینجا پێی گوت« :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم ،لەمەودوا دەبینن ئاسمان کراوە دەبێت و فریشتەکانی خودا بەسەر کوڕی مرۆڤدا سەردەکەون و دادەبەزن». بەشی دووەم 1ڕۆژی سێیەمیش لە کانای جەلیل زەماوەندێک بوو .دایکی عیساش لەوێ بوو. 2عیسا و شاگردەکانی بانگهێشت کران بۆ هاوسەرگیری. 3کاتێک شەرابیان کەم بوو ،دایکی عیسا پێی گوت« :ئەوان شەرابیان نییە». 4عیسا پێی گوت « :ژن ،من چ پەیوەندییەکم لەگەڵ تۆ هەیە؟ هێشتا کاتژمێری من نەهاتووە. 5دایکی بە خزمەتکارەکانی گوت« :هەرچی پێتان بڵێت بیکەن». 6شەش مەنجەڵ بەردیش لەوێ دانرابوو ،بەپێی شێوازی پاککردنەوەی جولەکەکان ،کە هەریەکەیان دوو یان سێ قاپیان تێدابوو. 7عیسا پێی گوتن« :دەفرەکان پڕ بکەن لە ئاو ».و تا لێواریان پڕیان کردەوە. 8پێی گوتن « :ئێستا دەربهێنن و بیبەن بۆ حاکمی جەژنەکە ».وە ڕووتیان کردەوە. 9کاتێک سەرۆکی جەژنەکە تامی ئەو ئاوەی کرد کە شەراب بووە و نەیزانی لە کوێوە هاتووە ،بەڵم خزمەتکارەکانی ئاوەکە زانیان، فەرمانداری جەژنەکە زاوای بانگ کرد. 10پێی گوت« :هەرکەسێک لە سەرەتاوە شەرابی باش دەخواتەوە .کاتێک مرۆڤەکان بە باشی خواردوونەتەوە ،ئەوە خراپترە ،بەڵم تۆ تا ئێستا شەرابی باشت پاراستووە. 11سەرەتای موعجیزە عیسا لە کانای جەلیل کرد و شکۆمەندی خۆی دەرخست .شاگردەکانی باوەڕیان پێی هێنا. 12دوای ئەمە ،خۆی و دایکی و براکانی و شاگردەکانی چووە کەفەرناحوم و ڕۆژێکی زۆر لەوێ مانەوە. 13جەژنی پەسحی جولەکەکان نزیک بوو ،عیسا بەرەو ئۆرشەلیم سەرکەوت. 14لە پەرستگاکەدا ئەو کەسانەیان بینی کە گا و مەڕ و کۆتریان دەفرۆشت و پارەگۆڕەکان دانیشتبوون. 15کاتێک بە پەتێکی بچووک چەقۆی لێدا ،هەموویان و مەڕ و گاکانی لە پەرستگاکە دەرکرد .پارەی گۆڕاوەکانی ڕشت و مێزەکانی ڕووخاند. 16بە کۆترفرۆشانی گوت « :ئەم شتانە لێرە وەربگرن .ماڵی باوکم مەکە بە ماڵی کاڵ. 17شاگردەکانی بیریان هاتەوە کە نووسراوە« :حەز و زەوقی ماڵەکەت منی خواردووە». 18جولەکەکان وەڵمیان دایەوە« :چ نیشانەیەکمان بۆ نیشان دەدەیت کە ئەمانە دەکەیت؟» 19عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئەم پەرستگایە وێران بکەن و لە سێ ڕۆژدا هەڵیدەگرمەوە». 20جولەکەکان گوتیان« :چل و شەش ساڵ ئەم پەرستگایە دروستکراوە و لە سێ ڕۆژدا دروستی دەکەیت؟» 21بەڵم باسی پەرستگای جەستەی خۆی دەکرد. 22کاتێک لە مردن زیندوو بووەوە ،شاگردەکانی بیریان هاتەوە کە ئەو ئەمەی پێ وتوون .باوەڕیان بە کتێبی پیرۆز و ئەو قسانەی عیسا کردبوو. 23کاتێک لە جەژنی پەسحدا لە ئۆرشەلیم بوو ،لە جەژندا زۆر کەس باوەڕیان بە ناوی ئەو کرد ،کاتێک ئەو موعجیزەیان بینی کە کردوویەتی. 24بەڵم عیسا خۆی بەوان نەدا ،چونکە هەموو مرۆڤەکانی دەناسی. 25پێویست نەبوو کەس شایەتحاڵی مرۆڤ بدات ،چونکە دەیزانی چی لە مرۆڤدا هەیە. بەشی سێیەم 1پیاوێک لە فەریسییەکان هەبوو ،ناوی نیکۆدیمۆس بوو ،فەرمانڕەوای جولەکەکان بوو. 2شەویش هاتە لی عیسا و پێی گوت« :ڕابی ،ئێمە دەزانین کە تۆ مامۆستایت کە لە خوداوە هاتوویت ،چونکە کەس ناتوانێت ئەم موعجیزەی کە تۆ ئەنجامی دەدەیت ئەنجام بدات ،مەگەر خودا لەگەڵی نەبێت». 3عیسا وەڵمی دایەوە و پێی فەرموو « :بەڕاستی پێت دەڵێم :ئەگەر مرۆڤ لەدایک نەبێتەوە ،شانشینی خودا نابینێت». 4نیکۆدیمۆس پێی گوت« :مرۆڤێک کە پیر دەبێت چۆن لەدایک دەبێت؟ »ئایا دەتوانێت بۆ جاری دووەم بچێتە ناو سکی دایکی و لەدایک بێت؟ 5عیسا وەڵمی دایەوە« :بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئەگەر مرۆڤ لە ئاو و ڕۆح لەدایک نەبێت ،ناتوانێت بچێتە ناو شانشینی خودا». 73
جۆن
6ئەوەی لە گۆشتەوە لەدایک دەبێت گۆشتە .ئەوەی لە ڕۆحەوە لەدایک بووە ڕۆحە. 7سەرسام مەبە کە پێم گوت :دەبێ لەدایک ببنەوە. 8با لە کوێ دەیەوێت دەهەژێت و گوێت لە دەنگی دەبێت ،بەڵم ناتوانیت بزانیت لە کوێوە دێت و بۆ کوێ دەڕوات. 9نیکۆدیمۆس وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەم شتانە چۆن دەبن؟ 10عیسا وەڵمی دایەوە « :ئایا تۆ مامۆستای ئیسرائیلیت و ئەمانە نازانیت؟» 11بەڕاستی بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئێمە قسە دەکەین کە دەیزانین و شایەتحاڵی ئەوە دەدەین کە بینیومانە .ئێوەش شایەتحاڵی ئێمە وەرناگرن». 12ئەگەر من شتە زەمینییەکانم پێتان گوت و باوەڕتان نەکرد ،چۆن باوەڕتان پێدەهێنن ،ئەگەر شتە ئاسمانییەکانتان پێ بڵێم؟ 13هیچ کەسێک بەرز نەبووەتەوە بۆ ئاسمان ،جگە لەوەی لە ئاسمانەوە دابەزیوە ،کوڕی مرۆڤ کە لە ئاسمانە. 14وەک چۆن موسا مارەکەی لە بیابان بەرزکردەوە ،کوڕی مرۆڤیش دەبێ بەرز بکرێتەوە. 15هەرکەسێک باوەڕی پێی هەبێت لەناو نەچێت ،بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت. 16چونکە خودا ئەوەندە جیهانی خۆشویست ،تا کوڕە تاقانەکەی خۆی بەخشی ،بۆ ئەوەی هەرکەسێک باوەڕی پێی هەبێت لەناو نەچێت، بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت. 17چونکە خودا کوڕەکەی نەناردووە بۆ جیهان بۆ ئەوەی جیهان سزا بدات .بەڵم بۆ ئەوەی جیهان لە ڕێگەی ئەوەوە ڕزگاری بێت. 18ئەوەی باوەڕی پێی هەبێت مەحکوم ناکرێت ،بەڵم ئەوەی باوەڕی پێی نەبێت ،پێشتر مەحکومە ،چونکە باوەڕی بە ناوی کوڕە تاقانەکەی خودا نەکردووە. 19مەحکومکردنەکەش ئەمەیە ،کە ڕووناکی هاتۆتە جیهان و مرۆڤەکان تاریکییان خۆشدەویست نەک ڕووناکی ،چونکە کردەوەکانیان خراپە. 20چونکە هەرکەسێک خراپەکاری بکات ڕقی لە ڕووناکی دەبێتەوە و نایەت بۆ ڕووناکی ،نەک کارەکانی سەرزەنشت بکرێن. 21بەڵم ئەوەی ڕاستی بکات ،دێتە ڕووناکی ،تاکو کردەوەکانی دەربکەون ،کە لە خودادا ئەنجام دراون. 22دوای ئەمانە عیسا و شاگردەکانی هاتنە خاکی یەهودا .لەوێ لەگەڵیان مایەوە و مەعمودی دەدا. 23یۆحەنا لە حەینۆن لە نزیک سالم ئاوی دەدا ،چونکە ئاوێکی زۆر لەوێ بوو ،هاتن و مەعمودیەتیان پێدرا. 24چونکە یۆحەنا هێشتا نەخراوەتە زیندانەوە. 25ئینجا پرسیارێک لە نێوان هەندێک لە شاگردەکانی یۆحەنا و جولەکەکاندا هاتە ئاراوە سەبارەت بە پاککردنەوە. 26ئینجا هاتنە لی یۆحەنا و پێیان گوت« :ڕابی ،ئەوی لەگەڵت بوو لەودیو ئوردن و شایەتحاڵیت بۆ داوە ،سەیرکە ،ئەو کەسە مەعمودیەت دەدات و هەموو مرۆڤەکان دێنە لی». 27یۆحەنا وەڵمی دایەوە و گوتی« :مرۆڤ ناتوانێت هیچ وەربگرێت ،مەگەر لە ئاسمانەوە پێی بدرێت». 28ئێوە خۆتان شایەتحاڵیم دەدەن کە وتم« :من مەسیح نیم ،بەڵکو پێش ئەو نێردراوم». 29ئەوەی بووکەکەی هەیە زاوایە ،بەڵم هاوڕێی زاوا کە وەستاوە و گوێی لێدەگرێت ،زۆر دڵخۆش دەبێت بەهۆی دەنگی زاوا ،بۆیە ئەم خۆشییەی من بەدی دێت. 30دەبێت ئەو زیاد بکات ،بەڵم من دەبێ کەم بم. 31ئەوەی لە سەرەوە دێت لە سەرووی هەمووانەوەیە ،ئەوەی لە زەوییە زەمینییە و باسی زەوی دەکات ،ئەوەی لە ئاسمانەوە دێت لە سەرووی هەمووانەوەیە. 32ئەوەی بینیوویەتی و بیستوویەتی ،شایەدی دەدات .کەسیش شایەتحاڵی خۆی وەرناگرێت. 33ئەوەی شایەتحاڵی خۆی وەرگرتووە ،مۆرەکەی لەسەر داناوە کە خودا ڕاستگۆیە. 34چونکە ئەوەی خودا ناردویەتی قسەکانی خودا دەڵێت ،چونکە خودا ڕۆحی پێنادات. 35باوک کوڕی خۆشدەوێت و هەموو شتێکی داوەتە دەستی. 36ئەوەی باوەڕ بە کوڕ بکات ،ژیانی هەتاهەتایی هەیە ،ئەوەی باوەڕ بە کوڕ نەکات ،ژیان نابینێت .بەڵم تووڕەیی خودا لەسەری دەمێنێتەوە. بەشی چوارەم 1کاتێک یەزدان زانی کە فەریسییەکان چۆن بیستوویانە کە عیسا لە یۆحەنا زیاتر شاگردی دروست دەکات و مەعمودی دەکات. ( 2هەرچەندە عیسا خۆی مەعمودی نەکرد ،بەڵکو شاگردەکانی. 3یەهودای بەجێهێشت و بەرەو جەلیل ڕۆیشت. 4پێویستە بە سامریادا تێپەڕێت. 5ئینجا گەیشتە شارێکی سامریا کە ناوی سیخار بوو ،نزیک لەو زەوییەی کە یاقوب بە یوسفی کوڕی دابوو. 6بیری یاقوب لەوێ بوو .عیسا لە گەشتەکەیدا ماندوو بوو ،بەم شێوەیە لەسەر بیرەکە دانیشت ،نزیکەی کاتژمێری شەشەم بوو. 7ژنێکی سامری هات بۆ ئەوەی ئاو بکێشێت ،عیسا پێی گوت « :پێم بدە بیخۆمەوە». ( 8چونکە شاگردەکانی چوونەتە شار بۆ کڕینی گۆشت). 9ژنە سامرییەکە پێی گوت« :چۆن تۆ جولەکەیت ،داوای خواردنەوەم لێدەکەیت کە ژنێکی سامریم؟ »چونکە جولەکەکان هیچ مامەڵەیەکیان لەگەڵ سامریەکان نییە. 10عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :ئەگەر بەخششەکەی خودات بزانی و کێیە کە پێت دەڵێت' :بمخۆرەوە '.تۆ داوای لێدەکردیت و ئاوی زیندووت پێدەدا. 11ژنەکە پێی گوت« :کاکە ،تۆ هیچت نییە بۆ ڕاکێشان و بیرەکەش قووڵە. 74
جۆن
12ئایا تۆ لە یاقوبی باوکمان گەورەتریت کە بیرەکەی پێداین و خۆی و منداڵەکانی و ئاژەڵەکانی لێی خواردەوە؟ 13عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت :هەرکەسێک لەم ئاوە بخواتەوە ،تینوێتی دەبێتەوە. 14بەڵم هەرکەسێک لەو ئاوە بخواتەوە کە من پێی دەدەم ،هەرگیز تینوو نابێت .بەڵم ئەو ئاوەی کە دەیدەمێ ،لە ناویدا دەبێتە کانییەکی ئاو کە هەڵدەقوڵێت بۆ ژیانی هەتاهەتایی. 15ژنەکە پێی گوت« :کاکە ،ئەم ئاوەم پێ بدە ،تا تینوو نەم و نەیەمە ئێرە بۆ ئاو». 16عیسا پێی گوت « :بڕۆ مێردەکەت بانگ بکە و وەرە ئێرە». 17ژنەکە وەڵمی دایەوە و گوتی« :من مێردم نییە ».عیسا پێی گوت « :بە باشی وتت :من مێردم نییە». 18چونکە پێنج مێردت هەبووە .ئەو کەسەی ئێستا هەتە ،مێردەکەت نییە. 19ژنەکە پێی گوت« :کاکە ،تێدەگەم کە تۆ پێغەمبەریت». 20باوباپیرانمان لەم شاخەدا پەرستشیان دەکرد .ئێوەش دەڵێن :لە ئۆرشەلیم ئەو شوێنەیە کە دەبێ مرۆڤەکان بپەرستن». 21عیسا پێی گوت « :ژن ،باوەڕم پێ بکە ،ئەوکاتە دێت ،کە نە لەم شاخە و نە لە ئۆرشەلیم ،باوک بپەرستن». 22ئێوە دەپەرستن نازانن چی ،ئێمە دەزانین چی دەپەرستین ،چونکە ڕزگاربوون لە جولەکەکانەوەیە. 23بەڵم کات دێت و ئێستاش هاتووە ،کە پەرستیارانی ڕاستەقینە بە ڕۆح و ڕاستی باوک دەپەرستن ،چونکە باوک بەدوای ئەو جۆرە کەسانەدا دەگەڕێت کە بیپەرستن. 24خودا ڕۆحە ،ئەوانەی دەیپەرستن دەبێ بە ڕۆح و ڕاستی بیپەرستن. 25ژنەکە پێی گوت« :دەزانم مەسیح دێت کە پێی دەوترێت مەسیح. 26عیسا پێی گوت « :ئەوەم کە قسەت لەگەڵ دەکەم ،ئەوم». 27شاگردەکانی هاتن و سەریان سوڕما کە ئەو لەگەڵ ژنەکەدا قسەی دەکرد ،بەڵم کەس نەیگوت« :بەدوای چیدا دەگەڕێیت؟ »یان بۆچی قسەی لەگەڵ دەکەیت؟ 28ژنەکە مەنجەڵەکەی بەجێهێشت و چووە ناو شارەکە و بە پیاوەکانی گوت: 29وەرە پیاوێک ببینە ،هەموو ئەو شتانەی پێم وتووە کە کردوومە ،ئایا ئەمە مەسیح نییە؟ 30ئینجا لە شارەکە چوونە دەرەوە و هاتنە لی. 31لەو ماوەیەدا شاگردەکانی دوعایان لێکرد و گوتیان« :مامۆستا ،بخۆ». 32بەڵم پێی گوتن « :خواردنێکم هەیە بۆ خواردن کە ئێوە نازانن». 33بۆیە شاگردەکان بە یەکتریان دەگوت« :ئایا کەسێک هێناویەتی بۆ خواردن؟» 34عیسا پێی گوتن « :خۆراکی من ئەوەیە کە ویستی ئەو کەسەی کە منی ناردووە و تەواوکردنی کارەکەیە». 35ناڵێن :چوار مانگ ماوە ،پاشان دروێنە دێت؟ سەیرکە ،پێتان دەڵێم :چاوەکانتان بەرز بکەنەوە و سەیری کێڵگەکان بکەن .چونکە ئەوان لە ئێستاوە سپی بوون بۆ دروێنەکردن. 36ئەوەی دروێنە دەکات کرێ وەردەگرێت و بەرهەم کۆدەکاتەوە بۆ ژیانی هەتاهەتایی ،تاکو چاندن و دروێنەکار پێکەوە شاد بن. 37لێرەدا ئەو وتەیە ڕاستە« :یەکێک دەچێنێت و یەکێکی تر دەچنێتەوە». 38من ئێوەم نارد بۆ دروێنەکردنی ئەو شتەی کە هیچ کارێکتان لەسەر نەکردووە ،کەسانی دیکە ماندوو بوون و ئێوەش چوونەتە ناو ماندووبوونەکانیانەوە. 39زۆرێک لە سامرییەکانی ئەو شارە باوەڕیان پێی هێنا ،چونکە ئەو ژنە شایەتحاڵی ئەوەی دابوو« :هەموو ئەو شتانەی کە کردوومە پێی وتم». 40کاتێک سامریەکان هاتنە لی ،داوای لێکرد کە لەگەڵیان بمێنێتەوە ،دوو ڕۆژ لەوێ مایەوە. 41زۆر کەسی تریش بەهۆی قسەکانی خۆیەوە باوەڕیان هێنا. 42ئینجا بە ژنەکەی گوت« :ئێستا باوەڕمان هەیە نەک لەبەر قسەکانی تۆ ،چونکە خۆمان گوێمان لێ بووە و دەزانین کە ئەمە بەڕاستی مەسیحی ڕزگارکەری جیهانە». 43دوای دوو ڕۆژ لەوێ ڕۆیشت و چووە جەلیل. 44چونکە عیسا خۆی شایەتحاڵی ئەوەی دا کە پێغەمبەر لە وڵتەکەی خۆیدا هیچ ڕێزێکی نییە. 45ئینجا کاتێک هاتە جەلیل ،جەلیلییەکان پێشوازییان لێکرد ،چونکە هەموو ئەو شتانەیان بینی کە لە ئۆرشەلیم لە جەژنەکەدا کردبووی، چونکە ئەوانیش چوونە جەژنەکە. 46ئینجا عیسا هاتەوە کانای جەلیل ،لەوێ ئاوەکەی کردە شەراب .پیاوێکی ئاغا هەبوو ،کوڕەکەی لە کەفەرناحوم نەخۆش بوو. 47کاتێک بیستبووی عیسا لە یەهوداوە هاتۆتە جەلیل ،چووە لی و داوای لێکرد کە بێتە خوارەوە و کوڕەکەی چاک بکاتەوە ،چونکە لە مردندایە. 48ئینجا عیسا پێی گوت « :تا نیشانە و سەرسوڕهێنەر نەبینن ،باوەڕ ناکەن». 49ئاغا پێی گوت« :کاکە ،پێش مردنی منداڵەکەم وەرە خوارەوە». 50عیسا پێی گوت « :بڕۆ !کوڕەکەت دەژی .پیاوەکە باوەڕی بەو قسەیەی عیسا پێی کردبوو ،ڕۆیشت. 51کاتێک کە دەچووە خوارەوە ،خزمەتکارەکانی پێشوازییان لێکرد و پێیان گوت« :کوڕەکەت زیندووە». 52ئینجا لێیان پرسی ئەو کاتەی دەستی کرد بە چاکسازی .پێیان گوت« :دوێنێ لە سەعات حەوتەم تاوەکەی جێهێشت». 53باوکەکە زانی کە لە هەمان کاتدا بوو کە عیسا پێی فەرموو « :کوڕەکەت زیندووە» . 54دیسانەوە ئەمە دووەم موعجیزە کە عیسا کردوویەتی ،کاتێک لە جولەکەوە هاتە جەلیل.
75
جۆن
بەشی پێنجەم 1دوای ئەمە جەژنێکی جولەکەکان سازکرا .عیسا چووە ئۆرشەلیم. 2لە ئۆرشەلیم لە لی بازاڕی مەڕەکان حەوزێک هەیە کە بە زمانی عیبری پێی دەوترێت بەتێسدا و پێنج پەنجەرەی هەیە. 3لەناو ئەمانەدا جەماوەرێکی زۆر بێدەسەڵت و کوێر و وەستان و وشک و چاوەڕوانی جووڵەی ئاوەکە بوون. 4چونکە فریشتەیەک لە وەرزێکی دیاریکراودا هاتە خوارەوە بۆ ناو حەوزەکە و ئاوەکەی تێکدا ،هەرکەسێک سەرەتا دوای تەشەنەکردنی ئاوەکە هاتە ژوورەوە ،لە هەر نەخۆشییەک چاک بووەوە. 5پیاوێک لەوێ بوو کە سی و هەشت ساڵ تووشی نەخۆشی بوو. 6کاتێک عیسا بینی کە درۆ دەکات و زانی کە ماوەیەکی زۆرە لەم حاڵەتەدا بووە ،پێی گوت « :ئایا دەتەوێت چاک ببیتەوە؟» 7پیاوە بێدەسەڵتەکە وەڵمی دایەوە« :کاکە ،کەسێکم نییە کە ئاوەکە شل بێت ،بمخاتە ناو حەوزەکەوە ،بەڵم تا دێم ،کەسێکی دیکە لە پێشمەوە دادەبەزێت». 8عیسا پێی گوت « :هەستە ،جێگاکەت هەڵبگرە و بڕۆ». 9یەکسەر پیاوەکە چاک بووەوە و جێگاکەی هەڵگرت و ڕۆیشت ،لە هەمان ڕۆژدا شەممە بوو. 10جولەکەکان بە چاکبووەوەیان گوت« :ڕۆژی شەممەیە ،حەڵڵ نییە جێگاکەت هەڵبگریت». 11وەڵمی دانەوە« :ئەو کەسەی چاک کردمەوە ،پێی وتم :جێگاکەت هەڵبگرە و بڕۆ». 12ئینجا لێیان پرسی« :ئەو پیاوە چییە کە پێی وتوویت :جێگاکەت هەڵبگرە و بڕۆ؟» 13ئەو کەسەی چاک بووەوە نەیزانی کێیە ،چونکە عیسا خۆی گەیاندبوو ،خەڵکێکی زۆر لەو شوێنە بوون. 14دواتر عیسا لە پەرستگادا بینی و پێی گوت « :ئەوەتا چاک بوویتەوە ،چیتر گوناه مەکە ،نەک شتێکی خراپترت بۆ بێت». 15پیاوەکە ڕۆیشت و بە جولەکەکانی گوت کە ئەوە عیسایە کە چاکی کردووەتەوە. 16بۆیە جولەکەکان گۆشەگیرییان لەسەر عیسا کرد و هەوڵیان دا بیکوژن ،چونکە لە ڕۆژی شەممەدا ئەم کارانەی کردبوو. 17بەڵم عیسا وەڵمی دانەوە « :باوکم تا ئێستا کار دەکات و منیش کار دەکەم». 18بۆیە جولەکەکان زیاتر بەدوای کوشتنیدا دەگەڕان ،چونکە ئەو نەک تەنها شەممەی شکاندووە ،بەڵکو دەیگوت خودا باوکیەتی ،خۆی یەکسان کرد لەگەڵ خودا. 19ئینجا عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :کوڕ ناتوانێت هیچ لە خۆیەوە بکات ،بەڵکو ئەوەی دەبینێت باوک دەیکات ،چونکە هەرچییەک بکات ،کوڕیش بە هەمان شێوە دەیکات». 20چونکە باوک کوڕی خۆشدەوێت و هەموو ئەو کارانەی خۆی دەیکات پیشانی دەدات ،کارە گەورەکانیش لەمانە نیشان دەدات ،تاکو سەرسام بن. 21چونکە وەک چۆن باوک مردووەکان زیندوو دەکاتەوە و زیندوویان دەکاتەوە .هەروەها کوڕیش هەرکەسێک بیەوێت زیندوو دەکاتەوە. 22چونکە باوک حوکم لەسەر کەس نادات ،بەڵکو هەموو دادوەرییەکانی داوەتە دەستی کوڕ. 23هەموو مرۆڤەکان ڕێز لە کوڕ بگرن ،هەروەک چۆن ڕێز لە باوک دەگرن .ئەوەی ڕێز لە کوڕ ناگرێت ،ڕێز لە باوک ناگرێت کە ئەوی ناردووە. 24بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەوەی گوێی لە قسەی من بێت و باوەڕ بەو کەسە بکات کە منی ناردووە ،ژیانی هەتاهەتایی هەیە و ناچێتە سەر حوکمدان .بەڵم لە مردنەوە دەگوازرێتەوە بۆ ژیان. 25بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم ،ئەو کاتە دێت و ئێستاش هاتووە ،کە مردووەکان گوێیان لە دەنگی کوڕی خودا دەبێت ،ئەوانەی گوێیان لێدەبێت زیندوو دەبنەوە. 26چونکە وەک چۆن باوک ژیانی لە خۆیدا هەیە .بەم شێوەیەش بەخشی بە کوڕ تا ژیانی لە خۆیدا هەبێت. 27دەسەڵتی ئەوەی پێداوە کە دادگایی بکات ،چونکە کوڕی مرۆڤە. 28بەم شتە سەرسام مەبە ،چونکە ئەو کاتە دێت کە هەموو ئەوانەی لە گۆڕەکاندان دەنگی دەبیستن. 29دێنە دەرەوە .ئەوانەی چاکەیان کردووە ،بۆ زیندووبوونەوەی ژیان .ئەوانەی خراپەیان کردووە ،تا زیندووبوونەوەی سزادان. 30من لە خۆمەوە ناتوانم هیچ بکەم ،وەک چۆن دەیبیستم ،دادوەری دەکەم ،دادگاییکردنم دادپەروەرە .چونکە من بەدوای ویستی خۆمدا ناگەڕێم ،بەڵکو بەدوای ویستی ئەو باوکەدا دەگەڕێم کە منی ناردووە. 31ئەگەر شایەتحاڵی خۆم بدەم ،شایەتحاڵی من ڕاست نییە. 32یەکێکی تر هەیە کە شایەتحاڵی من دەدات .منیش دەزانم کە ئەو شایەتحاڵییەی کە لەبارەی منەوە شایەتحاڵی دەدات ،ڕاستە. 33ئێوە ناردتان بۆ لی یۆحەنا ،ئەویش شایەتحاڵی ڕاستییەکانی دا. 34بەڵم من شایەتحاڵی مرۆڤ وەرناگرم ،بەڵکو ئەمانە دەڵێم بۆ ئەوەی ڕزگارتان بێت. 35ئەو ڕووناکییەکی سووتاو و درەوشاوە بوو ،ئێوەش ئامادە بوون بۆ ماوەیەک بە ڕووناکییەکەی شاد بن. 36بەڵم من لە شایەتحاڵی یۆحەنا گەورەترم هەیە ،چونکە ئەو کارانەی باوک پێی بەخشیووم بۆ تەواوکردن ،هەر ئەو کارانەی کە دەیکەم، شایەتحاڵیم دەدەن کە باوک منی ناردووە. 37خودی باوک کە منی ناردووە ،شایەتحاڵی منی داوە .نە لە هیچ کاتێکدا دەنگی ئەوتان بیستووە و نە شێوەی ئەوتان بینیوە. 38قسەی ئەو لە ئێوەدا نەماوە ،بۆ ئەوەی ناردویەتی ،باوەڕ بەو کەسە ناکەن. 39لە کتێبە پیرۆزەکاندا بگەڕێ؛ چونکە پێتان وایە ژیانێکی هەتاهەتاییتان هەیە ،ئەوانیش ئەوانەن کە شایەتحاڵی منن». 40ئێوە نایەنە لم بۆ ئەوەی ژیانتان هەبێت. 41من ڕێز لە مرۆڤ وەرناگرم. 42بەڵم من دەتانناسم کە خۆشەویستی خوداتان لە خۆتدا نییە. 76
جۆن
43من بە ناوی باوکمەوە هاتووم ،ئێوەش من وەرناگرن ،ئەگەر کەسێکی تر بە ناوی خۆیەوە هات ،ئەوا وەریدەگرن. 44چۆن باوەڕتان پێدەکەن ،کە ڕێز لە یەکتر وەردەگرن و بەدوای ئەو ڕێزەوە ناگەڕێن کە تەنها لە خوداوە دێت؟ 45وا مەزانن کە من تۆمەتبارتان دەکەم بۆ باوک ،کەسێک هەیە تۆمەتبارتان دەکات ،ئەویش موسایە و متمانەتان پێیەتی. 46چونکە ئەگەر باوەڕتان بە موسا بکردایە ،باوەڕتان پێم دەکرد ،چونکە ئەو لەبارەی منەوە نووسیویەتی. 47بەڵم ئەگەر باوەڕ بە نووسینەکانی نەکەن ،چۆن باوەڕ بە قسەکانم دەکەن؟ بەشی شەشەم 1دوای ئەمانە عیسا بەسەر دەریای جەلیلدا ڕۆیشت ،کە دەریای تیبیریایە. 2جەماوەرێکی زۆریش بەدوایدا ڕۆیشتن ،چونکە ئەو موعجیزەیانەی بینی کە بەسەر نەخۆشەکاندا کرد. 3عیسا چووە سەر شاخێک و لەوێ لەگەڵ شاگردەکانی دانیشت. 4جەژنی پەسح کە جەژنێکی جولەکەکان بوو ،نزیک بوو. 5کاتێک عیسا چاوەکانی بەرزکردەوە و بینی کۆمەڵێکی زۆر هاتوونەتە لی ،بە فیلیپی گوت « :لە کوێ نان بکڕین تا ئەمانە بیخۆن؟» 6بۆ سەلماندنی ئەمەی گوت ،چونکە خۆی دەیزانی چی دەکات. 7فیلیپ وەڵمی دایەوە« :بەهای دوو سەد دینار نان بەس نییە بۆیان ،کە هەریەکەیان کەمێک وەربگرن». 8یەکێک لە شاگردەکانی ،ئەندرۆس ،برای شیمۆن پەترۆس ،پێی گوت: 9لێرە کوڕێک هەیە کە پێنج نانی جۆ و دوو ماسی بچووکی هەیە ،بەڵم لەنێو ئەو ژمارە زۆرەدا چییە؟ 10عیسا گوتی« :پیاوەکان دابنیشن ».ئێستا لە شوێنەکەدا چیمەنی زۆر بوو .جا پیاوەکان دانیشتن ،ژمارەیان نزیکەی پێنج هەزار بوو. 11عیسا نانەکانی برد .کاتێک سوپاسی کرد ،شاگردەکانی دابەش کرد و شاگردەکانیشی بەسەر ئەوانەی دانیشتبوون .و بە هەمان شێوە لە ماسییەکان بەقەد ئەوەی کە دەیانویست. 12کاتێک تێر بوون ،بە شاگردەکانی گوت « :پارچەکانی ماونەتەوە کۆبکەنەوە ،بۆ ئەوەی هیچ لەدەست نەچێت». 13بۆیە کۆیان کردەوە و دوانزە سەبەتەیان پڕ کرد لە پارچەی پێنج نانی جۆ ،کە بۆ ئەوانەی خواردبوویان مابووەوە. 14ئەو پیاوانە کاتێک ئەو موعجیزەیان بینی کە عیسا کردوویەتی ،گوتیان« :ئەمە بەڕاستی ئەو پێغەمبەرەیە کە دێتە جیهان». 15کاتێک عیسا زانی کە دێن و بە زۆر دەیگرن و بیکەنە پاشا ،جارێکی دیکە خۆی بە تەنیا ڕۆیشت بۆ شاخێک. 16کاتێک ئێوارە هات ،شاگردەکانی چوونە خوارەوە بۆ دەریا. 17سواری کەشتییەک بوو و بەسەر دەریادا بەرەو کەفەرناحم ڕۆیشت .ئێستا تاریک بوو ،عیسا نەهاتە لی ئەوان. 18دەریاکە بەهۆی بایەکی گەورەوە هەڵهات. 19کاتێک نزیکەی پێنج و بیست یان سی مەتر ڕۆیشتن ،عیسایان بینی کە بەسەر دەریادا دەڕوات و لە کەشتییەکە نزیک دەبێتەوە ،ترسان. 20بەڵم پێی گوتن « :ئەوە منم .مەترسە. 21ئینجا بە ئارەزووی خۆیان وەریانگرت بۆ ناو کەشتییەکە ،یەکسەر کەشتییەکە گەیشتە ئەو خاکەی کە دەچوونە ئەوێ. 22ڕۆژی دواتر ،کاتێک خەڵکەکە لە ئەودیوی دەریاکە وەستابوون بینییان کە بەلەمێکی دیکە لەوێ نییە ،جگە لەو بەلەمەی کە شاگردەکانی تێیدا هاتوونەتە ژوورەوە ،عیسا لەگەڵ شاگردەکانیدا نەچووەتە ناو بەلەمەکەوە ،بەڵکو بەلەمەکەی خۆی شاگردەکان بە تەنیا ڕۆیشتن؛ ( 23بەڵم دوای ئەوەی یەزدان سوپاسگوزاری کرد ،بەلەمەکانی دیکە لە تیبریاسەوە هاتنە نزیک ئەو شوێنەی کە نانیان لێ دەخوارد). 24کاتێک گەلەکە بینی کە عیسا لەوێ نییە و نە شاگردەکانی ،ئەوانیش بە کەشتی ڕۆیشتن و هاتنە کەفەرناحوم و بەدوای عیسادا دەگەڕان. 25کاتێک لە ئەودیوی دەریاکە دۆزییانەوە ،پێیان گوت« :ڕابی ،کەی هاتووی بۆ ئێرە؟» 26عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئێوە بەدوای مندا دەگەڕێن ،نەک لەبەر ئەوەی موعجیزەتان بینیوە ،بەڵکو لەبەر ئەوەی لە نانەکانتان خوارد و تێر بوون». 27کار بۆ ئەو خواردنە مەکە کە لەناو دەچێت ،بەڵکو بۆ ئەو خواردنەی کە تا ژیانی هەتاهەتایی بەردەوام دەبێت ،کە کوڕی مرۆڤ پێتان دەبەخشێت ،چونکە خودای باوک مۆری لەسەر داناوە. 28ئینجا پێیان گوت« :چی بکەین بۆ ئەوەی کارەکانی خودا بکەین؟» 29عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئەمە کاری خودایە ،باوەڕ بەو کەسە بکەن کە ناردویەتی». 30ئەوانیش پێیان گوت« :کەواتە چ نیشانەیەک نیشان دەدەیت بۆ ئەوەی ببینین و باوەڕت پێبکەین؟ »چی کار دەکەیت؟ 31باوباپیرانمان لە بیابانەکاندا منانیان دەخوارد .وەک نووسراوە :لە ئاسمانەوە نانی پێداون بۆ ئەوەی بیخۆن. 32ئینجا عیسا پێی گوتن « :بەڕاستی پێتان دەڵێم ،موسا ئەو نانەیەی لە ئاسمانەوە پێتان نەدا .بەڵم باوکم نانی ڕاستەقینە لە ئاسمانەوە پێتان دەبەخشێت. 33چونکە نانی خودا ئەو کەسەیە کە لە ئاسمانەوە دادەبەزێت و ژیان بە جیهان دەبەخشێت. 34ئینجا پێیان گوت« :پەروەردگار ،هەمیشە ئەم نانەمان پێ بدە». 35عیسا پێی گوتن « :من نانی ژیانم ،ئەوەی دێتە لم هەرگیز برسی نابێت .ئەوەی باوەڕی پێم هەبێت هەرگیز تینوو نابێت. 36بەڵم پێم وتوون :ئێوەش منتان بینی و باوەڕتان پێ نەکردووە. 37هەموو ئەو شتانەی باوک پێم دەبەخشێت ،دێنە لم .هەرکەسێک دێتە لم بە هیچ شێوەیەک فڕێی نادەمە دەرەوە. 38چونکە من لە ئاسمانەوە دابەزیم ،نەک بۆ ئەوەی ویستی خۆم جێبەجێ بکەم ،بەڵکو ویستی ئەو کەسەی کە منی ناردووە. 39ئەمە ویستی باوکە کە منی ناردووە ،کە لە هەموو ئەو شتانەی پێی بەخشیووم هیچ لەدەست نەدەم ،بەڵکو لە ڕۆژی کۆتاییدا زیندوویان بکەمەوە.
77
جۆن
40ئەمە ویستی ئەو کەسەیە کە منی ناردووە ،بۆ ئەوەی هەرکەسێک کوڕ ببینێت و باوەڕی پێی هەبێت ،ژیانی هەتاهەتایی هەبێت ،منیش لە ڕۆژی کۆتاییدا زیندوو دەکەمەوە. 41ئینجا جولەکەکان مورمورییان لێکرد ،چونکە گوتی« :من ئەو نانەم کە لە ئاسمانەوە دابەزیم». 42گوتیان« :ئایا ئەمە عیسای کوڕی یوسف نییە کە باوک و دایکی دەناسین؟ »جا چۆنە دەڵێت« :لە ئاسمانەوە دابەزیم؟» 43عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :لە نێوانتاندا مورمور مەکەن». 44کەس ناتوانێت بێتە لم ،مەگەر ئەو باوکەی کە منی ناردووە ،نەیکێشێت و لە ڕۆژی کۆتاییدا زیندوو دەکەمەوە. 45لە پێغەمبەراندا نووسراوە« :هەموویان لەلیەن خوداوە فێر دەکرێن ».هەرکەسێک گوێی لە باوک بووە و فێری باوک بووە ،دێتە لم. 46نەک ئەوەی باوکی بینیبێت ،تەنها ئەو کەسە نەبێت کە لە خوداوە بێت ،باوکی بینیوە. 47بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەوەی باوەڕ بە من بکات ،ژیانی هەتاهەتایی هەیە. 48من ئەو نانە ژیانەم. 49باوباپیرانتان لە بیابان مەنایان خوارد و مردوون. 50ئەمە ئەو نانەیە کە لە ئاسمانەوە دادەبەزێت ،تاکو مرۆڤ لێی بخوات و نەمرێت. 51من ئەو نانە زیندووەم کە لە ئاسمانەوە دابەزیم ،ئەگەر کەسێک لەم نانە بخوات ،ئەوا بۆ هەمیشە دەژی ،ئەو نانەی کە دەیدەم گۆشتمە ،کە دەیدەم بە ژیانی جیهان. 52جولەکەکان لە نێوان خۆیاندا شەڕیان کرد و گوتیان« :ئەم پیاوە چۆن دەتوانێت گۆشتی خۆیمان پێبدات بۆ خواردن؟» 53ئینجا عیسا پێی گوتن « :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەگەر گۆشتی کوڕی مرۆڤ نەخۆن و خوێنی نەخۆنەوە ،ژیانتان لە خۆتاندا نییە». 54ئەوەی گۆشتم بخوات و خوێنی من بخواتەوە ،ژیانی هەتاهەتایی هەیە .و لە ڕۆژی کۆتاییدا زیندوو دەکەمەوە. 55چونکە گۆشتم خواردنە و خوێنم خواردنەوەیە. 56ئەوەی گۆشتم بخوات و خوێنم بخواتەوە ،لە مندا نیشتەجێیە و منیش لەناو ئەودا دەژیم. 57وەک چۆن باوکی زیندوو منی ناردووە و منیش بەهۆی باوکەوە دەژیم ،بە هەمان شێوە ئەوەی من بخوات ،بە من دەژی. 58ئەمە ئەو نانەیە کە لە ئاسمانەوە دابەزی ،نەک وەک باوباپیرانتان مەنایان خوارد و مردوون ،ئەوەی لەم نانە بخوات بۆ هەتاهەتایە دەژی. 59لە کەنیسەکەدا ،کاتێک لە کەفەرناحم فێری دەکرد ،ئەم قسانەی گوت. 60زۆرێک لە شاگردەکانی کە ئەمەیان بیست و گوتیان« :ئەمە قسەیەکی سەختە .کێ دەتوانێت بیبیستێت؟ 61کاتێک عیسا لە خۆیدا زانی کە شاگردەکانی گلەیی دەکەن ،پێی گوتن « :ئایا ئەمە ئێوە توڕە دەکات؟» 62چی و ئەگەر ببینن کوڕی مرۆڤ بەرز دەبێتەوە بۆ ئەو شوێنەی پێشتر بوو؟ 63ئەوە ڕۆحە کە زیندوو دەکاتەوە .گۆشت هیچ سوودێکی نییە ،ئەو قسانەی کە پێتان دەڵێم ،ڕۆحن و ژیانن. 64بەڵم هەندێک لە ئێوە باوەڕیان پێ نییە .چونکە عیسا هەر لە سەرەتاوە دەیزانی ئەو کەسانە کێن کە باوەڕیان نەکرد و کێ دەبێت خیانەتی لێ بکەن. 65ئینجا گوتی « :بۆیە پێم وتوون کەس ناتوانێت بێتە لم ،مەگەر لە لیەن باوکمەوە پێی نەدرێت». 66لەو کاتەوە زۆرێک لە شاگردەکانی گەڕانەوە و ئیتر لەگەڵیدا نەڕۆیشتن. 67ئینجا عیسا بە دوانزە کەسەکەی گوت « :ئایا ئێوەش دەڕۆن؟» 68ئینجا شیمۆن پەترۆس وەڵمی دایەوە« :گەورە ،ئێمە بچینە لی کێ؟ »تۆ قسەی ژیانی هەتاهەتاییت هەیە. 69ئێمە باوەڕمان وایە و دڵنیاین کە تۆ مەسیحی کوڕی خودای زیندوویت. 70عیسا وەڵمی دانەوە « :ئایا من دوانزە کەستانم هەڵنەبژاردووە و یەکێکتان شەیتان بێت؟» 71باسی یەهودا ئەسکاریۆتی کوڕی شیمۆنی کرد ،چونکە یەکێک بوو لە دوانزە کەسەکە خیانەتی لێکرد. بەشی حەوتەم 1دوای ئەمانە عیسا لە جەلیل ڕۆیشت ،چونکە نەیویست لە جولەکەکاندا بڕوات ،چونکە جولەکەکان هەوڵیان دەدا بیکوژن. 2جەژنی چادرەکانی جولەکەکان نزیک بوو. 3براکانی پێیان گوت« :لێرە بڕۆن و بڕۆ بۆ یەهودا ،شاگردەکانیش ئەو کارانە ببینن کە تۆ ئەنجامی دەدەیت». 4چونکە هیچ کەسێک نییە بە نهێنی هیچ شتێک بکات و خۆی هەوڵی ئەوە بدات بە ئاشکرا بناسرێت .ئەگەر ئەمانەت کرد ،خۆت بە جیهان نیشان بدە. 5چونکە براکانی باوەڕیان پێی نەدەکرد. 6ئینجا عیسا پێی گوتن « :کاتی من هێشتا نەهاتووە ،بەڵم کاتتان هەمیشە ئامادەیە». 7جیهان ناتوانێت ڕقی لێت بێت؛ بەڵم ڕقی لە منە ،چونکە من شایەتحاڵی ئەوە دەدەم کە کارەکانی خراپن. 8ئێوە بڕۆنە سەر ئەم جەژنە ،من هێشتا ناچمە سەر ئەم جەژنە .چونکە هێشتا کاتم تەواو نەبووە. 9کاتێک ئەم قسانەی پێی وتن ،لە جەلیل مایەوە. 10بەڵم کاتێک براکانی چوونە سەرەوە ،ئەویش بە ئاشکرا نەک بە ئاشکرا ،بەڵکو وەک ئەوەی بە نهێنی دەچوو بۆ جەژنەکە. 11جولەکەکان لە جەژنەکەدا بەدوایدا دەگەڕان و گوتیان« :ئەو لە کوێیە؟» 12لە نێو خەڵکدا زۆر مورموریی لەسەر ئەو دروست بوو ،چونکە هەندێک دەیانگوت« :پیاوێکی چاکە ،هەندێکیشیان دەیانگوت« :نا ». بەڵم گەل فریو دەدات. 78
جۆن
13بەڵم لە ترسی جولەکەکان کەس بە ئاشکرا باسی نەدەکرد. 14لە ناوەڕاستی جەژنەکەدا عیسا چووە ناو پەرستگاکە و فێری دەکرد. 15جولەکەکان سەریان سوڕما و گوتیان« :ئەم پیاوە چۆن نامە دەزانێت ،هەرگیز فێر نەبووە؟» 16عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :فێرکاری من هی من نییە ،بەڵکو هی ئەو کەسەیە کە منی ناردووە». 17ئەگەر کەسێک بیەوێت ویستی خۆی جێبەجێ بکات ،ئەوا لە فێرکارییەکە دەزانێت کە ئایا لە خوداوەیە ،یان لە خۆمەوە قسە دەکەم. 18ئەوەی لە خۆیەوە قسە دەکات ،بەدوای شکۆمەندی خۆیدا دەگەڕێت ،بەڵم ئەوەی بەدوای شکۆمەندی خۆیدا دەگەڕێت کە ناردویەتی، ئەوە ڕاستە و هیچ ناڕەوایەکی تێدا نییە. 19ئایا موسا یاسای پێنەداوین ،بەڵم هیچ کام لە ئێوە یاسا ناپارێزن؟ بۆچی دەچن بۆ کوشتنم؟ 20خەڵکەکە وەڵمیان دایەوە« :تۆ شەیتانێکت هەیە ،کێ دەتوانێت بتکوژێت؟» 21عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :من یەک کارم کردووە ،هەمووتان سەرسامن». 22بۆیە موسا خەتەنەکردنی پێبەخشین( .نەک لەبەر ئەوەی لە موسا هاتووە ،بەڵکو لە باوباپیرانەوەیە )و لە ڕۆژی شەممەدا پیاو خەتەنە دەکەن. 23ئەگەر کەسێک لە ڕۆژی شەممەدا خەتەنەی کرد ،بۆ ئەوەی یاسای موسا نەشکێنرێت .ئایا ئێوە لێم توڕەن ،چونکە لە ڕۆژی شەممەدا پیاوێکم چاک کردووەتەوە؟ 24بەپێی ڕواڵەت دادگایی مەکەن ،بەڵکو حوکمدانی ڕاستودروست بدەن. 25ئینجا هەندێک لە ئۆرشەلیم گوتیان« :ئەمە ئەو کەسە نییە کە بەدوای کوشتنیدا دەگەڕێن؟» 26بەڵم سەیرکە ،بە بوێری قسە دەکات و ئەوان هیچی پێ ناڵێن .ئایا بەڕاستی فەرمانڕەواکان دەزانن کە ئەمە خۆی مەسیحە؟ 27بەڵم ئێمە ئەم پیاوە دەزانین لە کوێوە هاتووە ،بەڵم کاتێک مەسیح دێت کەس نازانێت لە کوێوە هاتووە. 28ئینجا عیسا لە پەرستگاکەدا کاتێک فێری دەکرد هاوارێکی کرد و گوتی « :ئێوە هەردووکتان من دەناسن و دەزانن لە کوێوە هاتوم ،بەڵم من لە خۆمەوە نەهاتووم ،بەڵکو ئەو کەسەی منی ناردووە ڕاستە ،کە ئێوە نایناسن». 29بەڵم من دەیناسم ،چونکە من لەلی ئەوم و ئەویش منی ناردووە. 30ئینجا هەوڵیان دا بیگرن ،بەڵم کەس دەستی نەکرد ،چونکە هێشتا کاتی نەهاتبوو. 31زۆرێک لە خەڵکەکە باوەڕیان پێی هێنا و گوتیان« :کاتێک مەسیح دێت ،ئایا موعجیزە زیاتر لەوە دەکات کە ئەم پیاوە کردوویەتی؟» 32فەریسییەکان بیستیان کە گەل قسەی وایان لەبارەی ئەوەوە کردووە .فەریسییەکان و سەرۆک کاهینەکان ئەفسەریان نارد بۆ ئەوەی بیگرن. 33ئینجا عیسا پێی گوتن« :ماوەیەکی کەم لەگەڵتانم و دواتر دەچمە لی ئەو کەسەی کە منی ناردووە». 34ئێوە بەدوای مندا دەگەڕێن و نامدۆزنەوە ،لە کوێی منم ،ناتوانن بێنە ئەوێ. 35جولەکەکان لە نێوانیاندا گوتیان« :ئەو دەچێتە کوێ و نەیدۆزینەوە؟ »ئایا دەچێتە لی پەرشوبڵوی نێو نەتەوەکان و فێری نەتەوەکان دەکات؟ 36ئەمە چ قسەیەکە کە گوتی« :بەدوامدا دەگەڕێن و نامدۆزنەوە». 37لە ڕۆژی کۆتاییدا ،ئەو ڕۆژە گەورەیەی جەژن ،عیسا وەستا و هاوارێکی کرد و گوتی « :ئەگەر کەسێک تینووی بوو ،با بێتە لم و بخواتەوە». 38ئەوەی باوەڕم پێی هەبێت ،وەک لە کتێبی پیرۆزدا هاتووە ،ڕووبارەکانی ئاوی زیندوو لە سکیەوە دەڕژێن. ( 39بەڵم ئەمە باسی ڕۆحی دەکرد ،کە ئەوانەی باوەڕیان پێی هەیە وەریبگرن ،چونکە هێشتا ڕۆحی پیرۆز نەدرابوو ،چونکە عیسا هێشتا شکۆمەند نەبوو). 40زۆرێک لە خەڵکەکە کە گوێیان لەم قسەیە بوو ،گوتیان« :ڕاستی ئەمە پێغەمبەرە». 41هەندێکی تریش گوتیان« :ئەمە مەسیحە ».بەڵم هەندێک گوتیان« :ئایا مەسیح لە جەلیلەوە دێتە دەرەوە؟» 42ئایا کتێبی پیرۆز نەیگوتووە :مەسیح لە نەوەی داود و لە شارۆچکەی بەیتولمەقەدەسەوە دێت کە داود لێی بوو؟ 43بۆیە بەهۆی ئەوەوە لە نێوان خەڵکدا دووبەرەکی دروست بوو. 44هەندێکیان دەیانویست بیگرن .بەڵم کەس دەستی نەخستە سەری. 45پاشان ئەفسەرەکان هاتنە لی سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان .پێیان گوت« :بۆچی نەتانهێناوە؟» 46ئەفسەرەکان وەڵمیان دایەوە« :هیچ کەسێک وەک ئەم پیاوە قسەی نەکردووە». 47ئینجا فەریسییەکان وەڵمیان دایەوە« :ئایا ئێوەش فریودراون؟» 48ئایا هیچ کام لە فەرمانڕەواکان یان فەریسییەکان باوەڕیان پێی کردووە؟ 49بەڵم ئەم گەلە کە یاسا نازانێت نەفرەت لێ کراوە. 50نیکۆدیمۆس پێی گوتن« :ئەو کەسەی بە شەو هاتە لی عیسا و یەکێک بوو لەوان». 51ئایا یاساکەمان پێش ئەوەی گوێی لێبگرێت و بزانێت چی دەکات ،دادگایی دەکات؟ 52ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :تۆش خەڵکی جەلیلە؟ »بگەڕێ و سەیر بکە ،چونکە پێغەمبەرێک لە جەلیلەوە سەرهەڵنادات. 53هەرکەسێک دەچووە ماڵەکەی خۆی. بەشی هەشتەم 1عیسا چووە چیای زەیتوون. 2بەیانی زوو هاتەوە ناو پەرستگاکە و هەموو خەڵک هاتنە لی .دانیشت و فێری کردن. 79
جۆن
3مامۆستایان و فەریسییەکان ژنێکیان بۆ هێنا کە زینایان کردبوو .کاتێک لە ناوەڕاستیان دانا. 4پێیان گوت« :مامۆستا ،ئەم ژنە لە زینادا گیرا». 5موسا لە یاسادا فەرمانی پێکردین کە ئەو جۆرە کەسانە بەردباران بکرێن ،بەڵم تۆ چی دەڵێیت؟ 6ئەمەیان گوت و تاقییان کردەوە ،تاکو تۆمەتی پێ بدەن .بەڵم عیسا کز بوو و بە پەنجەی لەسەر زەوی نووسی ،وەک ئەوەی گوێی لێیان نەبێت. 7کاتێک بەردەوام پرسیاریان لێکرد ،خۆی هەڵگرت و پێی گوتن « :ئەو کەسەی لە ئێوەدا بێ گوناه بێت ،با سەرەتا بەردێک لێی بدات». 8دیسانەوە کز بووەوە و لەسەر زەوی نووسی. 9ئەوانەی گوێیان لێ بوو ،بە ویژدانی خۆیان سزا درا ،یەک بە یەک چوونە دەرەوە ،لە گەورەترینەوە دەستیان پێکرد تا دواهەمین. 10کاتێک عیسا خۆی هەڵگرت و جگە لە ژنەکە کەسی نەبینی ،پێی گوت « :ژن ،ئەو تۆمەتبارانەی تۆ لە کوێن؟ »ئایا کەس سزای تۆی نەداوە؟ 11ژنەکە گوتی« :گەورە ،کەس نییە ».عیسا پێی گوت « :منیش تۆ سزا نادەم ،بڕۆ و ئیتر گوناه مەکە». 12ئینجا عیسا دیسانەوە پێی گوتن « :من ڕووناکی جیهانم ،ئەوەی شوێنم بکەوێ لە تاریکیدا ناڕوات ،بەڵکو ڕووناکی ژیانی دەبێت». 13فەریسییەکان پێیان گوت« :تۆ شایەتحاڵی خۆت دەدەیت .تۆمارەکەت ڕاست نییە. 14عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئەگەر شایەتحاڵی خۆم بدەم ،بەڵم شایەتحاڵیم ڕاستە ،چونکە دەزانم لە کوێوە هاتوومەتە و بۆ کوێ دەڕۆم .بەڵم ئێوە ناتوانن بزانن لە کوێوە هاتووم و بۆ کوێ دەڕۆم. 15ئێوە بە پێی گۆشت دادوەری دەکەن .من حوکم لەسەر هیچ پیاوێک نادەم. 16بەڵم ئەگەر حوکم بدەم ،حوکمەکەم ڕاستە ،چونکە من تەنیا نیم ،بەڵکو من و باوکی ناردم. 17هەروەها لە یاساکەتدا نووسراوە کە شایەتحاڵی دوو کەس ڕاستە. 18من کەسێکم کە شایەتحاڵی خۆم دەدەم و ئەو باوکەی کە منی ناردووە شایەتحاڵیم دەدات. 19ئینجا پێیان گوت« :باوکت لە کوێیە؟ »عیسا وەڵمی دایەوە « :ئێوە نە من دەناسن و نە باوکم. 20عیسا لە خەزێنەدا ئەم قسانەی کرد ،کاتێک لە پەرستگادا فێری دەکرد .چونکە هێشتا کاتەکەی نەهاتبوو. 21ئینجا عیسا دیسان پێی گوتن « :من دەڕۆم ،ئێوەش بەدوای مندا دەگەڕێن و لە گوناهەکانتاندا دەمرن. 22جولەکەکان گوتیان« :ئایا خۆی دەکوژێت؟ »چونکە دەڵێت« :بۆ کوێ دەڕۆم ،ئێوە ناتوانن بێنە». 23پێی گوتن « :ئێوە خەڵکی خوارەوەن .من لە سەرەوەم ،ئێوە لە ئەم جیهانەن .من لە ئەم دونیایە نیم. 24بۆیە پێم وتوون کە لە گوناهەکانتاندا دەمرن ،چونکە ئەگەر باوەڕتان نەکرد کە من ئەوم ،لە گوناهەکانتاندا دەمرن. 25ئینجا پێیان گوت« :تۆ کێیت؟ »عیسا پێی گوتن « :هەمان ئەوەی لە سەرەتاوە پێم وتوون». 26زۆر شتم هەیە بیڵێم و دادوەری لەسەر ئێوە بکەم ،بەڵم ئەوەی منی ناردووە ڕاستگۆیە .ئەو شتانەی کە لەبارەیەوە بیستوومە ،بۆ جیهان دەڵێم. 27ئەوان تێنەگەیشتن کە باسی باوکی بۆ کردوون. 28ئینجا عیسا پێی گوتن « :کاتێک کوڕی مرۆڤتان بەرزکردەوە ،ئەوا دەزانن کە من ئەوم و هیچ لە خۆمەوە ناکەم .بەڵم وەک باوکم فێری کردم ،ئەمانە دەڵێم». 29ئەوەی منی ناردووە لەگەڵمدایە ،باوک بە تەنیا جێی نەهێشتم .چونکە هەمیشە ئەو کارانە دەکەم کە دڵی ئەوی پێ خۆشە. 30کاتێک ئەم قسانەی دەکرد ،زۆر کەس باوەڕیان پێی کرد. 31ئینجا عیسا بەو جولەکانەی کە باوەڕیان پێی هەبوو گوتی « :ئەگەر لەسەر قسەکەم بەردەوام بن ،ئەوا بەڕاستی شاگردی منن. 32ڕاستی دەزانن و ڕاستی ئازادتان دەکات. 33وەڵمیان دایەوە« :ئێمە نەوەی ئیبراهیم و هەرگیز کۆیلەی هیچ کەسێک نەبووین. 34عیسا وەڵمی دانەوە « :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم ،هەرکەسێک گوناه بکات ،بەندەی گوناهە». 35خزمەتکار بۆ هەمیشە لە ماڵەکەدا نامێنێتەوە ،بەڵکو کوڕ بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە. 36جا ئەگەر کوڕ ئازادتان بکات ،بەڕاستی ئازاد دەبن. 37من دەزانم کە ئێوە نەوەی ئیبراهیمن .بەڵم ئێوە بەدوای کوشتنمدا دەگەڕێن ،چونکە قسەکەم لە ئێوەدا جێگەی نییە. 38من ئەوەی لەگەڵ باوکم بینیومە دەیڵێم ،ئێوەش ئەوەی لەگەڵ باوکتان بینیوتانە دەیکەن. 39ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :ئیبراهیم باوکمانە ».عیسا پێی گوتن « :ئەگەر ئێوە منداڵی ئیبراهیم بونایە ،کارەکانی ئیبراهیمتان دەکرد». 40بەڵم ئێستا ئێوە هەوڵی کوشتنم دەدەن ،پیاوێک کە ڕاستییەکەی پێتان وتبێت ،کە لە خوداوە بیستوومە. 41ئێوە کردەوەکانی باوکتان دەکەن .ئینجا پێیان گوت« :ئێمە لە زینا لەدایک نەبووین .ئێمە یەک باوکمان هەیە ،تەنانەت خوداش. 42عیسا پێی گوتن « :ئەگەر خودا باوکتان بووایە ،منتان خۆشدەویست ،چونکە من لە خوداوە هاتمە دەرەوە و هاتوومەتە دەرەوە .منیش لە خۆمەوە نەهاتووم ،بەڵکو ئەو منی ناردووە. 43بۆچی لە قسەکانی من تێناگەن؟ تەنانەت لەبەر ئەوەی ناتوانن گوێ لە قسەی من بگرن». 44ئێوە لە شەیتان لە باوکتانن و ئارەزووەکانی باوکتان جێبەجێ دەکەن .هەر لە سەرەتاوە بکوژ بوو ،لە حەقیقەتدا نەمابوو ،چونکە هیچ ڕاستییەکی تێدا نییە .کاتێک درۆ دەکات ،لە خۆیەوە قسە دەکات ،چونکە درۆزن و باوکی ئەو درۆیە. 45لەبەر ئەوەی ڕاستییەکانتان پێ دەڵێم ،باوەڕم پێناکەن. 46کام لە ئێوە قەناعەتم پێدەکات لە گوناه؟ ئەگەر ڕاستی بڵێم ،بۆچی باوەڕم پێناکەن؟ 47ئەوەی لە خوداوە بێت گوێی لە قسەکانی خودا دەبێت ،بۆیە ئێوە گوێیان لێ ناگرن ،چونکە ئێوە لە خودا نین. 48جولەکەکان وەڵمیان دایەوە و پێیان گوت« :باش ناڵێین تۆ سامری و شەیتانت هەیە؟» 49عیسا وەڵمی دایەوە « :من شەیتانم نییە .بەڵم من ڕێز لە باوکم دەگرم ،ئێوەش بێڕێزیم پێدەکەن». 80
جۆن
50من بەدوای شکۆمەندی خۆمدا ناگەڕێم ،کەسێک هەیە کە بەدوای شکۆمەندیدا دەگەڕێت و دادوەری دەکات. 51بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەگەر کەسێک پابەندی قسەکانی من بێت ،هەرگیز مردن نابینێت. 52جولەکەکان پێیان گوت« :ئێستا دەزانین کە شەیتانت هەیە ».ئیبراهیم مردووە و پێغەمبەرانیش مردووە؛ تۆش دەڵێی« :ئەگەر مرۆڤ پابەند بێت بە وتەی منەوە ،هەرگیز تامی مردن ناکات». 53ئایا تۆ لە ئیبراهیمی باوکمان گەورەتریت کە مردووە؟ پێغەمبەرانیش مردوون ،کێ خۆت دروست دەکەیت؟ 54عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەگەر ڕێز لە خۆم بگرم ،شەرەفی من هیچ نییە ،ئەوە باوکمە ڕێزم لێدەگرێت .لەبارەیەوە دەڵێن :ئەو خودای ئێوەیە. 55بەڵم ئێوە نەتان ناسیوە .بەڵم من دەیناسم ،ئەگەر بڵێم :نایناسم ،وەک ئێوە درۆزن دەبم ،بەڵم دەیناسم و قسەکانی دەپارێزم». 56ئیبراهیمی باوکت بە بینینی ڕۆژەکەم دڵخۆش بوو ،ئەویش بینی و دڵخۆش بوو. 57جولەکەکان پێیان گوت« :هێشتا تەمەنت پەنجا ساڵ نەبووە و ئیبراهیمت بینیوە؟» 58عیسا پێی گوتن « :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :پێش ئەوەی ئیبراهیم دروست بێت ،من هەم». 59ئینجا بەردیان هەڵگرت بۆ ئەوەی لێی بدەن ،بەڵم عیسا خۆی شاردەوە و لە پەرستگاکە دەرچوو و بەناویاندا تێپەڕی و بەو ڕێگایەدا تێپەڕی. بەشی ٩ 1کاتێک عیسا بەلیدا تێدەپەڕی ،پیاوێکی بینی کە لە لەدایکبوونیەوە کوێر بوو. 2شاگردەکانی لێیان پرسی« :مامۆستا ،کێ گوناهی کردووە ،ئەم پیاوە یان دایک و باوکی ،کە کوێر لەدایک بووە؟ 3عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەم پیاوە گوناهی نەکردووە و نە دایک و باوکی ،بەڵکو بۆ ئەوەی کارەکانی خودا لە ناویدا دەربکەون». 4دەبێت کارەکانی ئەو کەسەی کە منی ناردووە ،تا ڕۆژ بێت ،شەو دێت ،کە کەس ناتوانێت کار بکات. 5تا لە دونیادام ،من ڕووناکی جیهانم. 6کاتێک ئەمەی وت ،تفی لە زەوی کرد و لە تفەکە گڵی دروست کرد و چاوی کوێرەکەی بە گڵەکە مەسح کرد. 7پێی گوت « :بڕۆ لە حەوزی سیلۆئام بشۆ ،کە بە واتایەکی تر نێردراوە». 8دراوسێکانی و ئەوانەی پێشتر بینیبوویان کە کوێرە ،گوتیان« :ئایا ئەمە ئەو کەسە نییە کە دانیشتووە و سواڵ دەکات؟» 9هەندێک گوتیان« :ئەمە ئەوە ،هەندێکیش گوتیان« :ئەو وەک ئەو وایە ،بەڵم ئەو گوتی« :من ئەوم». 10بۆیە پێیان گوت« :چاوەکانت چۆن کرانەوە؟ 11وەڵمی دایەوە« :پیاوێک بە ناوی عیسا گڵی دروست کرد و چاوەکانی مەسح کرد و پێی وتم« :بڕۆ بۆ حەوزی سیلۆئام و بشۆ ،چووم و خۆم شۆرد و بینیم». 12ئینجا پێیان گوت« :ئەو لە کوێیە؟ »وتی :من نازانم. 13ئەو کەسەیان هێنایە لی فەریسییەکان کە پێشتر کوێر بوو. 14ڕۆژی شەممە بوو کە عیسا گڵەکەی دروست کرد و چاوەکانی کردەوە. 15دیسان فەریسییەکان پرسیاریان لێکرد کە چۆن بینیت؟ پێی گوتن« :قۆڵی خستە سەر چاوەکانم ،منیش خۆم شۆرد و دەبینم». 16بۆیە هەندێک لە فەریسییەکان گوتیان« :ئەم پیاوە لە خوداوە نییە ،چونکە ڕۆژی شەممە ناپارێزێت ».هەندێکی تریش گوتیان« :چۆن پیاوێک کە گوناهبار بێت ،دەتوانێت ئەو جۆرە موعجیزە بکات؟ »لە نێوانیاندا دابەشبوونێک دروست بوو. 17دیسانەوە بە نابینایان گوت« :چی دەڵێیت لەسەری کە چاوەکانی کردۆتەوە؟ »وتی :ئەو پێغەمبەرە. 18بەڵم جولەکەکان باوەڕیان بەوە نەکرد کە کوێر بووە و بینیویەتی ،تا دایک و باوکی ئەو کەسەی بینیوە بانگیان کرد. 19پرسیاریان لێکردن« :ئایا ئەمە کوڕی ئێوەیە کە دەڵێن کوێر لەدایک بووە؟ کەواتە ئێستا چۆن دەبینێت؟ 20دایک و باوکی وەڵمیان دانەوە و گوتیان« :ئێمە دەزانین کە ئەمە کوڕی ئێمەیە و کوێر لەدایک بووە. 21بەڵم ئێستا بە چ ڕێگایەک دەیبینێت ،ئێمە نازانین .یان ئەوەی چاوی کردۆتەوە ،نازانین ،تەمەنی گەورەیە .لێی بپرسە :ئەو لەبری خۆی قسە دەکات. 22دایک و باوکی ئەم قسانەیان گوت ،چونکە لە جولەکەکان دەترسان ،چونکە جولەکەکان پێشتر ڕێککەوتبوون کە ئەگەر کەسێک دان بەوەدا بنێت کە مەسیحییە ،ئەوا لە کەنیسەکە دەربکرێت. 23بۆیە دایک و باوکی گوتیان« :ئەو تەمەنی گەورەیە .لێی بپرسە. 24ئینجا دیسانەوە ئەو پیاوە کوێرەیان بانگ کرد و پێیان گوت« :ستایشی خودا بکە ،دەزانین ئەم پیاوە گوناهبارە». 25وەڵمی دایەوە و گوتی« :گوناهبار بێت یان نا ،من نازانم ،یەک شت دەزانم کە لە کاتێکدا من کوێر بووم ،ئێستا دەبینم». 26ئینجا پێیان گوت« :ئەو چی لێکردیت؟ »چۆن چاوەکانی کردەوە؟ 27وەڵمی دانەوە« :پێشتر پێم گوتوون ،بەڵم گوێتان لێ نەبوو ،بۆچی دەتانەوێت بیبیستنەوە؟ ئایا ئێوەش شاگردی ئەو دەبن؟ 28ئینجا جنێویان پێدا و گوتیان« :تۆ شاگردی ئەویت .بەڵم ئێمە شاگردی موساین. 29ئێمە دەزانین کە خودا قسەی لەگەڵ موسا کردووە ،سەبارەت بەم پیاوە نازانین لە کوێوە هاتووە. 30پیاوەکە وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :بۆچی لێرەدا شتێکی سەرسوڕهێنەرە ،کە نازانن لە کوێوە هاتووە ،بەڵم چاوەکانی منی کردۆتەوە». 31ئێستا دەزانین کە خودا گوێ لە گوناهباران ناگرێت ،بەڵم ئەگەر کەسێک پەرستنی خودا بێت و ویستی خۆی جێبەجێ بکات ،گوێی لێدەگرێت. 32لە سەرەتای جیهانەوە نەدەبیسترا کەسێک چاوی کەسێک بکاتەوە کە کوێر لەدایک بووە. 81
جۆن
33ئەگەر ئەم پیاوە لە خوداوە نەبوایە ،هیچی نەدەتوانی. 34ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :تۆ بە تەواوی لە گوناهەکاندا لەدایک بوویت و فێرمان دەکەیت؟ »وە فڕێیان دا. 35عیسا بیستبووی کە فڕێیانداوەتە دەرەوە .کاتێک دۆزییەوە پێی گوت « :ئایا باوەڕت بە کوڕی خودا هەیە؟» 36وەڵمی دایەوە« :ئەو کێیە ،پەروەردگار ،تا باوەڕم پێی هەبێت؟» 37عیسا پێی گوت « :تۆ بینیوتە و ئەوە ئەو کەسەیە کە لەگەڵت قسە دەکات». 38ئینجا گوتی« :پەروەردگار ،باوەڕم وایە ».وە ئەویش پەرستی. 39عیسا گوتی « :من بۆ دادگاییکردن هاتوومەتە ئەم جیهانە ،تا ئەوانەی نابینن بیبینن .و ئەوانەی دەبینن کوێر بن». 40هەندێک لەو فەریسییانەی لەگەڵیدا بوون ئەم قسانەیان بیست و پێیان گوت« :ئایا ئێمەش کوێرین؟» 41عیسا پێی گوتن « :ئەگەر کوێر بوونایە ،گوناهتان نەدەبوو ،بەڵم ئێستا دەڵێن« :دەبینین ».بۆیە گوناهەکەت دەمێنێتەوە. بەشی ١٠ 1بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەوەی لە دەرگاکەوە نەچێتە ناو مەڕەکانەوە ،بەڵکو بە ڕێگایەکی تردا سەردەکەوێت ،دز و تاڵنچییە. 2بەڵم ئەوەی لە دەرگاکە دەچێتە ژوورەوە ،شوانی مەڕەکانە. 3دەرگاوان بۆی دەکاتەوە .مەڕەکان گوێیان لە دەنگی دەبێت ،ئەویش بە ناوی مەڕەکانی خۆی بانگ دەکات و دەیانباتە دەرەوە. 4کاتێک مەڕەکانی خۆی دەردێنێت ،پێشیان دەڕوات و مەڕەکان بەدوایدا دەڕۆن ،چونکە دەنگی دەزانن. 5نامۆیەک شوێن ناکەوێت ،بەڵکو لێی هەڵدێن ،چونکە دەنگی نامۆکان نازانن. 6عیسا ئەم مەتەڵەی پێیان وت ،بەڵم ئەوان تێنەگەیشتن ئەو شتانەی کە پێی وتوون چییە. 7ئینجا عیسا دیسان پێی گوتن « :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :من دەرگای مەڕەکانم». 8هەموو ئەوانەی پێش من هاتوون دز و تاڵنچین ،بەڵم مەڕەکان گوێیان لێ نەبوون. 9من دەرگاکەم ،ئەگەر کەسێک بچێتە ژوورەوە لە ڕێگەی منەوە ڕزگاری دەبێت و دەچێتە ژوورەوە و دەچێتە دەرەوە و لەوەڕگە دەدۆزێتەوە. 10دز نایەت ،بەڵکو بۆ دزیکردن و کوشتن و لەناوبردن نایەت ،من هاتووم بۆ ئەوەی ژیانیان هەبێت و زیاتریان هەبێت. 11من شوانی چاکم ،شوانی چاک ژیانی خۆی دەدات لە پێناو مەڕەکاندا. 12بەڵم ئەوەی بەکرێگیراو نییە ،نەک شوان ،کە مەڕەکانی هی ئەو نین ،گورگ دەبینێت کە دێت و مەڕەکان بەجێدەهێڵێت و هەڵدێت، گورگیش دەیانگرێت و مەڕەکان بڵودەکاتەوە. 13بەکرێگیراو هەڵدێت ،چونکە بەکرێگیراوە و گرنگی بە مەڕەکان نادات. 14من شوانی چاکم و مەڕەکانم دەناسم و مەڕەکانم دەناسم. 15وەک چۆن باوک دەمناسێت ،منیش باوکیش دەناسم ،گیانم لە پێناو مەڕەکاندا دەدەم. 16مەڕەکانی دیکەشم هەیە کە لەم مەڕانە نین ،ئەوانیش دەهێنم و گوێیان لە دەنگی من دەبێت .یەک کۆشک و شوانێک دەبێت. 17بۆیە باوکم خۆشی دەوێم ،چونکە گیانم بەخشی ،تاکو بیگرمەوە. 18کەس لێم وەرناگرێت ،بەڵکو من لە خۆمەوە دەیدەم .من دەسەڵتم هەیە بیخەمەوە ،دەسەڵتیشم هەیە جارێکی تر بیبەمەوە .ئەم فەرمانەم لە باوکمەوە وەرگرتووە. 19لەبەر ئەم قسانەی جولەکەکان دیسانەوە دابەشبوون دروست بوو. 20زۆرێکیان گوتیان« :ئەو شەیتانێکی هەیە و شێتە .بۆچی گوێی لێدەگرن؟ 21هەندێکی تریش گوتیان« :ئەمە قسەی ئەو کەسە نییە کە شەیتانێکی هەیە ».ئایا شەیتان دەتوانێت چاوی نابینایان بکاتەوە؟ 22لە ئۆرشەلیم جەژنی تەرخانکردن بوو و زستان بوو. 23عیسا لە پەرستگاکەدا لە پەنجەرەی سلێماندا ڕۆیشت. 24جولەکەکان بە دەوریدا هاتن و پێیان گوت« :تا کەی گومانمان لێ دەکەیت؟ »ئەگەر تۆ مەسیحیت ،بە ڕوونی پێمان بڵێ. 25عیسا وەڵمی دانەوە « :پێم وتوون ،بەڵم باوەڕتان نەکرد ،ئەو کارانەی بە ناوی باوکمەوە ئەنجامی دەدەم ،شایەتحاڵی منن». 26بەڵم ئێوە باوەڕ ناکەن ،چونکە ئێوە لە مەڕەکانم نین ،وەک پێم وتوون. 27مەڕەکانم گوێیان لە دەنگی من دەبێت و منیش دەیانناسم و شوێنم دەکەون. 28ژیانی هەتاهەتایییان پێ دەدەم .هەرگیز لەناو ناچن و کەسیش لە دەستم دەریان ناهێنێت». 29باوکم کە منی پێبەخشیم ،لە هەمووان گەورەترە .هیچ کەسێک ناتوانێت لە دەستی باوکم دەریانبهێنێت. 30من و باوکم یەکین. 31ئینجا جولەکەکان بەردیان هەڵگرتەوە بۆ ئەوەی بەردیان لێبگرن. 32عیسا وەڵمی دانەوە « :لەلیەن باوکمەوە زۆر کارە باشەکانم نیشانتان دا .بۆ کام لەو کارانە بەردم دەکوژن؟ 33جولەکەکان وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :ئێمە لەبەر کارێکی چاکە بەردت ناکەین .بەڵم بۆ کوفرکردن؛ و لەبەر ئەوەی کە تۆ مرۆڤیت، خۆت دەکەیتە خودا. 34عیسا وەڵمی دانەوە « :ئایا لە یاساکەتاندا نەنووسراوە :وتم« :ئێوە خودان؟» 35ئەگەر بە خودا ناوی لێنابوون ،کە وشەی خودا بۆیان هاتووە و کتێبی پیرۆز نەشکێنرێت. 36لەبارەی ئەو کەسەی باوک پیرۆزی کردووە و ناردویەتی بۆ جیهان بڵێ« :تۆ کوفر دەکەیت .چونکە وتم :من کوڕی خودام؟ 37ئەگەر کارەکانی باوکم ناکەم ،باوەڕم پێ مەکەن.
82
جۆن
38بەڵم ئەگەر ئەوە بکەم ،هەرچەندە باوەڕتان پێم نەکرد ،باوەڕ بە کارەکان بکەن ،بۆ ئەوەی بزانن و باوەڕ بکەن کە باوک لە مندایە و منیش لە ناو ئەودایە. 39بۆیە دیسانەوە هەوڵیان دا بیگرن ،بەڵم لە دەستیان ڕزگاری بوو. 40دیسانەوە ئەودیوی ئوردون ڕۆیشت بۆ ئەو شوێنەی کە یۆحەنا سەرەتا مەعمودی پێدابوو .و لەوێ نیشتەجێ بوو. 41زۆرێک پەنایان بۆ برد و گوتیان« :یۆحەنا هیچ موعجیزەیەکی نەکرد ،بەڵم هەموو ئەو شتانەی یۆحەنا لەسەر ئەم پیاوە باسی کرد ڕاست بوون». 42زۆرێک لەوێ باوەڕیان پێی هێنا. بەشی ١١ 1پیاوێک نەخۆش بوو ،ناوی لزارۆس بوو ،خەڵکی بێتانیای شارۆچکەی مەریەم و مارتای خوشکەکەی. ( 2ئەوە مەریەم بوو کە یەزدانی بە مەڵهەم مەسح کرد و پێیەکانی بە قژی سڕییەوە ،لزارۆسی برای نەخۆش بوو). 3خوشکەکانی ناردیان بۆ لی و گوتیان« :پەروەردگار ،سەیرکە ،ئەوەی تۆ خۆشت دەوێت نەخۆشە». 4کاتێک عیسا ئەمەی بیست ،گوتی « :ئەم نەخۆشییە بۆ مردن نییە ،بەڵکو بۆ شکۆمەندی خودایە ،بۆ ئەوەی کوڕی خودا بەهۆیەوە شکۆمەند بێت». 5عیسا مارتا و خوشکەکەی و لزارۆی خۆشدەویست. 6کاتێک بیستبووی کە نەخۆشە ،دوو ڕۆژ لە هەمان شوێنی خۆی مایەوە. 7دوای ئەوە بە شاگردەکانی دەڵێت « :با بچینەوە بۆ یەهودا». 8شاگردەکانی پێیان گوت« :مامۆستا ،جولەکەکان لەم دواییانەدا هەوڵیان دا بەردت ببڕن .و دەچیتەوە ئەوێ؟ 9عیسا وەڵمی دایەوە « :ئایا لە ڕۆژدا دوانزە کاتژمێر نییە؟ ئەگەر کەسێک لە ڕۆژدا بڕوات ،ئەوا تووشی کۆسپ نابێت ،چونکە ڕووناکی ئەم جیهانە دەبینێت. 10بەڵم ئەگەر کەسێک لە شەودا بڕوات ،ئەوا تووشی کۆسپ دەبێت ،چونکە ڕووناکی تێیدا نییە. 11ئەو قسانەی گوت ،دوای ئەوە پێی گوتن « :لزارۆسی هاوڕێمان خەوتووە .بەڵم من دەڕۆم ،تا لە خەوەوە بەئاگا بهێنمەوە. 12شاگردەکانی گوتیان« :پەروەردگار ،ئەگەر بخەوێت ،چاک دەبێتەوە». 13بەڵم عیسا باسی مردنی کرد ،بەڵم ئەوان پێیان وابوو کە باسی پشوودانی لە خەودا کردووە. 14ئینجا عیسا بە ڕوونی پێی گوتن « :لزارۆس مردووە». 15لە پێناو ئێوەدا دڵخۆشم کە لەوێ نەبووم ،بۆ ئەوەی باوەڕتان پێ بکەن .بەڵم با بچینە لی». 16ئینجا تۆماس کە پێی دەوترێت دیدیموس بە هاوشاگردەکانی گوت« :با ئێمەش بچین و لەگەڵیدا بمرین». 17کاتێک عیسا هات ،بینی چوار ڕۆژە لە گۆڕدا پاڵکەوتووە. 18بەتانیا لە ئۆرشەلیم نزیک بوو ،نزیکەی پانزە مەتر لە ئۆرشەلیمەوە دوور بوو. 19زۆرێک لە جولەکەکان هاتنە لی مارتا و مەریەم بۆ ئەوەی دڵنەوایییان بدەن سەبارەت بە براکەیان. 20ئینجا مارتا هەر کە بیستبووی کە عیسا دێت ،چووە بەردەمی ،بەڵم مەریەم لە ماڵەکەدا دانیشت. 21ئینجا مارتا بە عیسای گوت« :گەورە ،ئەگەر تۆ لێرە بوویتایە ،براکەم نەمردبا». 22بەڵم من دەزانم کە ئێستاش هەرچییەک لە خودا داوای بکەیت ،خودا پێت دەدات. 23عیسا پێی گوت « :براکەت هەستێتەوە». 24مارتا پێی گوت« :دەزانم لە ڕۆژی کۆتاییدا لە زیندووبوونەوەدا زیندوو دەبێتەوە». 25عیسا پێی گوت « :من زیندووبوونەوە و ژیانم. 26هەرکەسێک بژی و باوەڕم پێی هەبێت ،هەرگیز نامرێت .باوەڕت بەم شتە هەیە؟ 27پێی گوت« :بەڵێ پەروەردگار ،باوەڕم وایە کە تۆ مەسیحی کوڕی خودایت کە بڕیارە بێتە جیهان». 28کاتێک ئەو قسەیەی کرد ،ڕۆیشت و بە نهێنی مەریەمی خوشکەکەی بانگ کرد و گوتی« :مامۆستا هاتووە و بانگت دەکات». 29هەر کە گوێی لە قسەکانی بوو ،بە خێرایی هەستا و هاتە لی. 30عیسا هێشتا نەهاتبووە شارۆچکەکە ،بەڵکو لەو شوێنە بوو کە مارتا چاوی پێی کەوتبوو. 31جولەکەکانیش کە لەگەڵیدا بوون لە ماڵەکەدا و دڵنەوایییان پێدا ،کاتێک بینییان مەریەم بەپەلە هەستاوە و چووەتە دەرەوە ،بەدوایدا ڕۆیشتن و گوتیان« :دەچێتە گۆڕ بۆ ئەوەی لەوێ بگری». 32کاتێک مەریەم گەیشتە ئەو شوێنەی کە عیسا لێی بوو و بینی ،لە پێیەکانی کەوتە خوارەوە و پێی گوت« :گەورەم ،ئەگەر تۆ لێرە بوویتایە ،براکەم نەمردبا». 33کاتێک عیسا بینی کە دەگریا و جولەکەکانیش کە لەگەڵیدا هاتبوون دەگرین ،لە ڕۆحیدا گریای و تووشی شڵەژان بوو. 34گوتی « :لە کوێ داتاننا؟ پێیان گوت« :پەروەردگار ،وەرە بزانە». 35عیسا گریاوە. 36جولەکەکان گوتیان« :ئەوە چەندە خۆشی ویستووە! 37هەندێکیان گوتیان« :ئایا ئەم پیاوە کە چاوی نابیناکانی کردەوە ،نەیدەتوانی ببێتە هۆی ئەوەی تەنانەت ئەم پیاوەش نەمرێت؟» 38عیسا دیسانەوە بە گریانەوە هاتە سەر گۆڕ .ئەشکەوتێک بوو و بەردێک لەسەری کەوتبوو. 39عیسا گوتی« :بەردەکە لببەن ».مارتا خوشکی مردووەکە پێی گوت« :پەروەردگار ،تا ئەم کاتە بۆگەن دەبێت ،چونکە چوار ڕۆژە مردووە». 83
جۆن
40عیسا پێی گوت « :من پێم نەوتیت ئەگەر باوەڕت هەبێت ،شکۆمەندی خودا ببینیت؟» 41ئینجا بەردەکەیان لەو شوێنە برد کە مردووەکانی تێدا دانرابوو .عیسا چاوەکانی بەرز کردەوە و گوتی « :باوکە ،سوپاست دەکەم کە گوێت لێم بوو». 42منیش زانیم کە تۆ هەمیشە گوێم لێدەگریت ،بەڵم بەهۆی ئەو خەڵکەی کە لە تەنیشتی وەستاون ئەوەم وت ،تا باوەڕیان بەوە هەبێت کە تۆ منت ناردووە. 43کاتێک ئەمەی وت ،بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات « :لزارۆس ،وەرە دەرەوە». 44مردووەکە دەست و قاچی بە جل و بەرگی گۆڕەوە بەسترابوو ،هاتە دەرەوە و دەموچاوی بە دەستکێشێک بەسترابوو .عیسا پێی گوتن « : ئازادی بکەن و با بڕوات». 45زۆرێک لەو جولەکانەی کە هاتبوونە لی مەریەم و ئەو کارانەی عیسایان بینیبوو ،باوەڕیان پێکرد. 46بەڵم هەندێکیان چوونە لی فەریسییەکان و پێیان گوت کە عیسا چی کردوویەتی. 47پاشان سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان ئەنجومەنێکیان کۆکردەوە و گوتیان« :ئێمە چی بکەین؟ »چونکە ئەم پیاوە زۆر موعجیزە دەکات. 48ئەگەر وازی لێ بێنین ،هەمووان باوەڕیان پێی دەبێت ،ڕۆمییەکان دێن و هەم شوێن و هەم نەتەوەمان دەبەن. 49یەکێکیان بە ناوی قەیفا ،هەر لەو ساڵەدا سەرۆک کاهین بوو ،پێی گوتن« :هیچ شتێک نازانن. 50هەروەها پێمان وایە کە بەسوودە بۆ ئێمە کە مرۆڤێک لە پێناو گەلدا بمرێت و هەموو نەتەوە لەناو نەچێت. 51ئەمەی لە خۆیەوە نەدەگوت ،بەڵکو سەرۆک کاهین بوو لەو ساڵەدا پێشبینی کرد کە عیسا لە پێناو ئەو نەتەوەیە بمرێت. 52نەک تەنها بۆ ئەو نەتەوەیە ،بەڵکو بۆ ئەوەی نەوەکانی خودا کە پەرش و بڵو بوون لە یەکدا کۆبکاتەوە. 53لەو ڕۆژەوە ڕاوێژیان کرد بۆ کوشتنی. 54ئیتر عیسا بە ئاشکرا لەناو جولەکەکاندا نەڕۆیشت .بەڵم لەوێشەوە چووە ناوچەیەکی نزیک لە بیابان ،بۆ شارێک بە ناوی ئەفرایم و لەوێ لەگەڵ شاگردەکانی بەردەوام بوون. 55جەژنی پەسحی جولەکەکان نزیک بووەوە ،زۆرێک پێش جەژنی پەسح لە وڵتەوە بەرەو ئۆرشەلیم چوونە سەرەوە بۆ ئەوەی خۆیان پاک بکەنەوە. 56ئینجا بەدوای عیسادا دەگەڕان و لە پەرستگاکە وەستابوون لە نێوانیاندا قسەیان دەکرد« :پێتان وایە چی کە نایەت بۆ جەژن؟» 57سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان فەرمانێکیان دابوو ،ئەگەر کەسێک زانی لە کوێیە ،ئەوە پیشانی بدات و بیگرن. بەشی ١٢ 1ئینجا عیسا شەش ڕۆژ پێش جەژنی پەسح هاتە بەتانیا ،لەوێ لزارۆسی مردوو بوو و لە مردن زیندوو کردەوە. 2لەوێ ئێوارەخوانێکیان بۆ دروست کرد .مارتا خزمەت دەکات ،بەڵم لزارۆس یەکێک بوو لەوانەی لەگەڵیدا لەسەر مێزەکە دانیشتبوو. 3ئینجا مەریەم یەک کیلۆ مەڵهەمی چەقۆی برد ،کە زۆر گران بوو ،پێی عیسای مەسح کرد و پێیەکانی بە قژی سڕییەوە ،ماڵەکە پڕ بوو لە بۆنی مەڵهەمەکە. 4یەکێک لە شاگردەکانی ،یەهودا ئەسقەریۆت ،کوڕی شیمۆن ،کە دەبوو خیانەتی لێبکات ،گوتی. 5بۆچی ئەم مەڵهەمە بە سێ سەد دینار نەفرۆشرا و نەدرا بە هەژاران؟ 6ئەمەی وت ،نەک ئەوەی گرنگی بە هەژاران بدات .بەڵم لەبەر ئەوەی دز بوو ،جانتاکەی لەبەردەستدا بوو و ئەوەی تێدا دانرابوو هەڵیگرتبوو. 7ئینجا عیسا گوتی « :وازی لێ بێنە ،لە ڕۆژی ناشتنمدا ئەمەی پاراستووە». 8چونکە هەژارەکان هەمیشە لەگەڵتانن .بەڵم من هەمیشە نەتانکردووە». 9زۆرێک لە جولەکەکان زانیان کە ئەو لەوێیە ،تەنها لەبەر عیسا نەهاتن ،بەڵکو بۆ ئەوەی لزارۆسیش ببینن کە لە مردن زیندووکردەوە. 10بەڵم سەرۆک کاهینەکان ڕاوێژیان کرد بۆ ئەوەی لزارۆسیش بکوژن. 11چونکە بەهۆی ئەوەوە زۆرێک لە جولەکەکان ڕۆیشتن و باوەڕیان بە عیسا هێنا. 12ڕۆژی دواتر خەڵکێکی زۆر کە هاتبوون بۆ جەژنەکە ،کاتێک بیستیان کە عیسا دێتە ئۆرشەلیم. 13لقەکانی دارخورمایان گرت و چوونە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن و هاواریان کرد« :هۆسانا :پیرۆزە پاشای ئیسرائیل کە بەناوی یەزدانەوە دێت». 14عیسا کە کەرێکی بچووکی دۆزیەوە ،لەسەری دانیشت .وەک نووسراوە، 15ئەی کچی سیۆن مەترسە ،سەیرکە پاشاکەت دێت و لەسەر کەرێکی کەر دانیشتووە. 16سەرەتا شاگردەکانی ئەمانە تێنەگەیشتن ،بەڵم کاتێک عیسا شکۆمەند بوو ،بیریان هاتەوە کە ئەمانە لەسەر ئەو نووسراون و ئەمانەیان لەگەڵ کردووە. 17ئەو گەلەی کە لەگەڵیدا بوون کاتێک لزارۆسی لە گۆڕەکەی بانگ کرد و لە مردن زیندووکردەوە ،شایەتحاڵییان دا. 18هەر بۆیە گەلەکەش چاویان پێی کەوت ،چونکە بیستیان کە ئەم موعجیزەیەی کردووە. 19فەریسییەکان لە نێوانیاندا گوتیان« :دەزانن چۆن لە هیچ شتێکدا سەرناکەون؟ »سەیرکە ،جیهان بەدوایدا ڕۆشتووە. 20لەنێویاندا هەندێک یۆنانی هەبوون کە لە جەژنەکەدا هاتبوون بۆ پەرستن. 21ئەویش هاتە لی فیلیپ کە خەڵکی بێتسەیدای جەلیل بوو و داوای لێکرد و گوتی« :کاکە ،دەمانەوێت عیسا ببینین». 22فیلیپ هات و بە ئەندرۆسی وت ،دیسان ئەندرۆس و فیلیپ بە عیسا دەڵێنەوە. 23عیسا وەڵمی دایەوە « :کاتێک هات کە کوڕی مرۆڤ شکۆمەند بێت». 84
جۆن
24بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەگەر گەنمێک نەکەوێتە ناو زەوی و نەمرێت ،ئەوا بە تەنیا دەمێنێتەوە ،بەڵم ئەگەر مرد ،بەرهەمی زۆر دەدات. 25ئەوەی ژیانی خۆی خۆش بوێت ،لەدەستی دەدات .ئەوەی ڕقی لە ژیانی خۆی بێت لەم جیهانەدا ،دەیپارێزێت بۆ ژیانی هەتاهەتایی. 26ئەگەر کەسێک خزمەتم بکات ،با شوێنم بکەوێت .لە کوێ منم ،خزمەتکارەکەم لەوێ دەبێت ،ئەگەر کەسێک خزمەتم بکات ،باوکم ڕێزی لێدەگرێت. 27ئێستا گیانم تووشی شڵەژان بووە .و چی بڵێم؟ باوکە گیان لەم کاتە ڕزگارم بکە ،بەڵم هەر لەبەر ئەمە هاتوومەتە ئەم کاتژمێرە. 28باوکە ،ناوی خۆت شکۆمەند بکە .ئینجا دەنگێک لە ئاسمانەوە هات و گوتی« :من هەم شکۆمەندیم کردووە و هەم شکۆمەندی دەکەمەوە». 29ئەو گەلەی کە لەوێ وەستابوون و گوێیان لێ بوو ،گوتیان کە ڕەشەبایە ،هەندێکی تر گوتیان« :فریشتەیەک قسەی لەگەڵ کرد». 30عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :ئەم دەنگە لەبەر من نەبووە ،بەڵکو لە پێناو ئێوەدا هاتووە». 31ئێستا دادگاییکردنی ئەم جیهانە ،ئێستا سەرۆکی ئەم جیهانە فڕێ دەدرێتە دەرەوە. 32منیش ئەگەر لە زەوی بەرز ببمەوە ،هەموو مرۆڤەکان بۆ لی خۆم ڕادەکێشم. 33ئەمەی وت و ئاماژەی بەوەدا کە دەبێ چ مردنێک بمرێت. 34خەڵکەکە وەڵمیان دایەوە« :ئێمە لە یاساوە بیستوومانە کە مەسیح بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە ،چۆن دەڵێیت :کوڕی مرۆڤ دەبێت بەرز بکرێتەوە؟ »ئەم کوڕە مرۆڤە کێیە؟ 35ئینجا عیسا پێی گوتن« :ماوەیەکی کەم ڕووناکی لەگەڵ ئێوەدایە ».تا ڕووناکیتان هەیە بڕۆن ،نەک تاریکی بەسەرتاندا بێت ،چونکە ئەوەی لە تاریکیدا دەڕوات نازانێت بۆ کوێ دەڕوات. 36تا ڕووناکیتان هەیە ،باوەڕ بە ڕووناکی بکەن ،بۆ ئەوەی ببنە منداڵی ڕووناکی .عیسا ئەمانە قسەی کرد و ڕۆیشت و خۆی لێیان شاردەوە. 37بەڵم ئەگەرچی پێش ئەوان زۆر موعجیزەی کردبوو ،بەڵم باوەڕیان پێی نەبوو. 38بۆ ئەوەی ئەو وتەیەی پێغەمبەر ئیشایا جێبەجێ بێت کە گوتی« :پەروەردگار ،کێ باوەڕی بە هەواڵەکەمان کردووە؟ »و قۆڵی یەزدان بۆ کێ دەرکەوتووە؟ 39بۆیە باوەڕیان نەکرد ،چونکە ئیشایا جارێکی دیکە گوتی: 40چاویان کوێر کردووە و دڵیان ڕەق کردووەتەوە .بۆ ئەوەی بە چاویان نەبینن و بە دڵیش تێنەگەن و بگۆڕدرێن و چاکیان بکەمەوە. 41ئیشایا ئەو شتانەی گوت کاتێک شکۆمەندی خۆی بینی و باسی کرد. 42بەڵم لە سەرکردە سەرەکییەکانیش زۆرێک باوەڕیان پێی هەبوو .بەڵم لەبەر فەریسییەکان دانیان پێدا نەناوە ،نەک لە کەنیسەکە دەربکرێن. 43چونکە ستایشی مرۆڤیان زیاتر خۆشدەویست لە ستایشی خودا. 44عیسا هاوار دەکات و گوتی « :ئەو کەسەی باوەڕم پێیەتی ،باوەڕ بە من ناکات ،بەڵکو باوەڕ بەو کەسە دەکات کە منی ناردووە». 45ئەوەی من ببینێت ،ئەو کەسە دەبینێت کە منی ناردووە. 46من ڕووناکییەک هاتوومەتە جیهان ،بۆ ئەوەی هەرکەسێک باوەڕم پێ بکات لە تاریکیدا نەمێنێتەوە. 47ئەگەر کەسێک گوێی لە قسەکانم بێت و باوەڕ نەکات ،من دادگایی ناکەم ،چونکە من نەهاتوومەتە سەر جیهان دادوەری بکەم ،بەڵکو بۆ ڕزگارکردنی جیهان. 48ئەوەی من ڕەتدەکاتەوە و قسەکانی من وەرنەگرێت ،کەسێکی هەیە کە دادوەری دەکات ،ئەو قسەیەی من گوتوومە ،لە ڕۆژی کۆتاییدا دادگایی دەکات. 49چونکە من باسی خۆمم نەکردووە .بەڵم ئەو باوکەی منی ناردووە ،فەرمانی پێدام کە چی بڵێم و چی قسە بکەم. 50من دەزانم کە فەرمانەکەی ژیانی هەتاهەتاییە ،هەرچییەک دەیڵێم ،وەک باوک پێی وتم ،ئاوا دەیڵێم. بەشی ١٣ 1پێش جەژنی پەسح ،کاتێک عیسا زانی کە کاتی ڕۆشتنی لەم جیهانە هاتووە بۆ لی باوک ،دوای ئەوەی هی خۆی خۆشویست کە لە جیهاندا بوون ،تا کۆتایی خۆشی ویستوون. 2ئێوارەخوانەکە تەواو بوو ،شەیتان خستیە دڵی یەهودا ئەسقەریۆتی کوڕی شیمۆن بۆ ئەوەی خیانەتی لێ بکات. 3عیسا زانی کە باوک هەموو شتێکی داوەتە دەستی و لە خوداوە هاتووە و چووەتە لی خودا. 4لە نانخواردن هەڵدەستێت و جلەکانی لدەبات .خاولییەکی برد و پشتێنی خۆی بەست. 5دوای ئەوە ئاو دەڕێژێتە ناو زەرفێکەوە و دەستی کرد بە شۆردنی پێی شاگردەکان و سڕینەوەیان بەو خاولییەی کە پێی بەستبوو. 6ئینجا هاتە لی شیمۆن پەترۆس ،پەترۆس پێی گوت« :گەورە ،پێم دەشۆیت؟» 7عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :ئێستا نازانیت چی دەکەم .بەڵم دوای ئەوە دەزانیت. 8پەترۆس پێی گوت« :هەرگیز پێم مەشۆ ».عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەگەر نەتشۆرم ،تۆ هیچ بەشێکت لەگەڵ مندا نییە». 9شیمۆن پەترۆس پێی گوت« :گەورە ،نەک تەنیا پێیەکانم ،بەڵکو دەستەکانم و سەرم». 10عیسا پێی فەرموو « :ئەو کەسەی کە بشۆردرێت پێویستی بە پێیەکانی نییە ،بەڵکو هەموو چەقۆیەک پاکە ،ئێوەش پاکن ،بەڵم هەمووتان نا». 11چونکە دەیزانی کێ خیانەتی لێ بکات .بۆیە گوتی« :هەمووتان پاک نین». 12دوای ئەوەی پێیەکانیان شۆرد و جلەکانی وەرگرت و دانیشتەوە ،پێی گوتن « :دەزانن چیم لەگەڵ کردوون؟» 85
جۆن
13ئێوە پێم دەڵێن مامۆستا و پەروەردگار ،دەڵێن باشە .چونکە منیش هەروام. 14کەواتە ئەگەر من ،پەروەردگار و مامۆستاکەتان ،پێتانم شۆردووە .ئێوەش دەبێ پێی یەکتر بشۆن». 15چونکە من نموونەیەکم بۆ ئێوە داناوە ،کە ئێوەش وەک ئەوەی من لەگەڵتانم کردوون بیکەن. 16بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :بەندەر لە گەورەکەی گەورەتر نییە .نە ئەو کەسەی کە نێردراوە گەورەترە لەوەی کە ناردویەتی. 17ئەگەر ئەمانەتان بزانن ،بەختەوەرن ئەگەر ئەم شتانە بکەن. 18من باسی هەمووتان ناکەم ،دەزانم کێم هەڵبژاردووە ،بەڵم بۆ ئەوەی کتێبی پیرۆز جێبەجێ بێت :ئەوەی لەگەڵم نان بخوات ،پاژنەی خۆی لە دژی من بەرز کردووەتەوە. 19ئێستا پێش هاتنی پێتان دەڵێم ،بۆ ئەوەی کاتێک ڕوویدا ،باوەڕتان هەبێت کە من ئەوم. 20بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەوەی وەریبگرێت هەرکەسێک کە دەنێرم وەرم دەگرێت .ئەوەی منی وەرگرتووە ،ئەو کەسەی منی ناردووە ،وەردەگرێت. 21کاتێک عیسا ئەمەی وت ،ڕۆحی تووشی شڵەژان بوو و شایەتحاڵی دا و گوتی « :بەڕاستی پێتان دەڵێم یەکێک لە ئێوە خیانەتم لێدەکات». 22ئینجا شاگردەکان سەیری یەکتریان کرد و گومانیان لە کێ کرد. 23یەکێک لە شاگردەکانی پشتی بە سنگی عیسا بەستبوو ،کە عیسا خۆشی دەویست. 24شیمۆن پەترۆس ئیشارەتی لێکرد و بپرسێت کێیە کە باسی دەکات. 25ئینجا لەسەر سنگی عیسا پاڵکەوتبوو پێی گوت« :گەورە ،کێیە؟» 26عیسا وەڵمی دایەوە« :ئەو کەسەیە کە چێشتێکم پێ دەبەخشم ».کاتێک شۆفانەکەی نوقم کرد ،دایە یەهودا ئەسقەریۆتی کوڕی شیمۆن. 27دوای نانخواردنەکە شەیتان هاتە ناوی .ئینجا عیسا پێی گوت « :ئەوەی دەیکەیت ،خێرا بیکە». 28هیچ کەسێک لەسەر مێزەکە نەیدەزانی ئەم قسەیەی بۆ چی کردووە. 29لەبەر ئەوەی یەهودا جانتاکەی لەبەردەستدا بوو ،هەندێکیان پێیان وابوو عیسا پێی وتووە« :ئەو شتانە بکڕە کە لە جەژنەکەدا پێویستمانە . یان ،کە شتێک بدات بە هەژاران. 30ئینجا شۆفانەکەی وەرگرت ،یەکسەر چووە دەرەوە ،شەو بوو. 31بۆیە کاتێک ڕۆشتە دەرەوە ،عیسا گوتی « :ئێستا کوڕی مرۆڤ شکۆمەند بووە و خوداش شکۆمەند بووە». 32ئەگەر خودا لە ڕێگەی ئەوەوە شکۆمەند بێت ،خوداش لە خۆیدا شکۆمەندی دەکات و یەکسەر شکۆمەندی دەکات. 33منداڵە بچووکەکان ،بەڵم ماوەیەکی کەم لەگەڵتانم .ئێوە بەدوای مندا دەگەڕێن ،وەک چۆن بە جولەکەکانم وت :بۆ کوێ دەڕۆم ،ناتوانن بێنە .بۆیە ئێستا پێتان دەڵێم. 34فەرمانێکی نوێتان پێ دەدەم :یەکترتان خۆش بوێت .وەک چۆن من خۆشم ویستوون ،ئێوەش یەکترتان خۆش بوێت». 35ئەگەر خۆشەویستی یەکترتان هەبێت ،بەم شێوەیە هەموو مرۆڤەکان دەزانن کە ئێوە شاگردی منن. 36شیمۆن پەترۆس پێی گوت« :گەورە ،دەچیتە کوێ؟ »عیسا وەڵمی دایەوە « :بۆ کوێ دەڕۆم ،ئێستا ناتوانی شوێنم بکەویت .بەڵم تۆ دوای ئەوە شوێنم بکەویت». 37پەترۆس پێی گوت« :گەورە ،بۆچی ئێستا ناتوانم شوێنت بکەوم؟ »لە پێناو تۆدا گیانم دەدەم. 38عیسا وەڵمی دایەوە « :ئایا لە پێناو مندا ژیانی خۆت دەدەیت؟ »بەڕاستی بەڕاستی پێت دەڵێم ،کەروێشک ناکاتە خوارەوە ،تا سێ جار ئینکاری من نەکەیت». بەشی ١٤ 1با دڵتان تووشی شڵەژان نەبێت ،باوەڕتان بە خودا هەیە ،باوەڕتان بە منیش هەیە. 2لە ماڵی باوکمدا کۆشکی زۆر هەیە ،ئەگەر وا نەبووایە ،پێم دەگوت .دەچم شوێنێکت بۆ ئامادە بکەم. 3ئەگەر بچم و شوێنێکتان بۆ ئامادە بکەم ،دێمەوە و بۆ لی خۆم وەرتان دەگرم .بۆ ئەوەی لە کوێ منم ،ئێوەش لەوێ بن». 4ئێوە دەزانن بۆ کوێ دەڕۆم و ڕێگاکە دەزانن. 5تۆماس پێی گوت« :گەورە ،ئێمە نازانین بۆ کوێ دەچیت .و چۆن ڕێگاکە بزانین؟ 6عیسا پێی گوت « :من ڕێگا و ڕاستی و ژیانم ،جگە لە ڕێگەی من کەس نایەت بۆ لی باوک». 7ئەگەر منتان بناسیایە ،دەبوو باوکم بناسی ،لەمەودوا دەیناسیت و بینیوتە. 8فیلیپ پێی گوت« :گەورە ،باوکمان پیشان بدە ،بەسە». 9عیسا پێی گوت « :فیلیپ ،ئایا من ئەوەندە ماوە لەگەڵت بووم ،بەڵم نەمناسیوە؟ »ئەوەی منی بینی باوکی بینیوە .جا تۆ چۆن دەڵێی :باوکمان پیشان بدە؟ 10ئایا باوەڕت بەوە نییە کە من لە باوکدام و باوکیش لە مندایە؟ ئەو قسانەی کە پێتان دەڵێم لە خۆمەوە نایڵێم ،بەڵکو ئەو باوکەی لە مندا نیشتەجێیە ،ئەو کارەکان دەکات. 11باوەڕم پێ بکەن کە من لە باوکدام و باوکیش لە مندایە ،یان باوەڕم پێ بکەن لە پێناو کارەکان. 12بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەوەی باوەڕم پێی هەبێت ،ئەو کارانەی کە من ئەنجامی دەدەم ،ئەویش ئەنجامی دەدات .و کارە گەورەترەکان لەمانە دەکات؛ چونکە دەچمە لی باوکم. 13هەرچییەک بە ناوی منەوە داوای بکەن ،ئەوە دەکەم ،بۆ ئەوەی باوک لە کوڕدا شکۆمەند بێت. 14ئەگەر بە ناوی منەوە داوای هەر شتێک بکەن ،من دەیکەم. 15ئەگەر منتان خۆشدەوێت ،فەرمانەکانم جێبەجێ بکەن. 16من لە باوک دەپاڕێمەوە ،ئەویش دڵنەواییدەرێکی دیکەتان پێدەبەخشێت ،تا هەتا هەتایە لەگەڵتان بمێنێتەوە. 86
جۆن
17تەنانەت ڕۆحی ڕاستیش؛ جیهان ناتوانێت وەریبگرێت ،چونکە نایبینێت و نایناسێت ،بەڵم ئێوە دەیناسن .چونکە لەگەڵتان نیشتەجێیە و لە ئێوەدا دەبێت». 18بێ ئاسوودەیی بەجێتان ناهێڵم ،دێم بۆ لت. 19کەمێک ماوە ،ئیتر جیهان نامبینێت .بەڵم ئێوە من دەبینن ،چونکە من دەژیم ،ئێوەش دەژین». 20لەو ڕۆژەدا دەزانن کە من لە باوکمدام ،ئێوەش لە مندان و منیش لە ئێوەدا. 21ئەوەی فەرمانەکانی منی هەیە و پابەندیان بێت ،ئەوە منی خۆشدەوێت ،ئەوەی منی خۆشبوێت ،باوکم خۆشی دەوێت و منیش خۆشم دەوێت و خۆم بۆی دەردەخەم. 22یەهودا نەک ئەسقەریۆت پێی فەرموو« :پەروەردگار ،چۆنە خۆت بۆ ئێمە دەردەخەیت نەک بۆ جیهان؟» 23عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :ئەگەر کەسێک منی خۆش بوێت ،قسەکانم دەپارێزێت ،باوکم خۆشی دەوێت و ئێمەش دێینە لی و شوێنی نیشتەجێبوونمان لەگەڵیدا دەکەین». 24ئەوەی منی خۆش نەوێت ،قسەکانم ناپارێزێت ،ئەو قسەیەی دەیبیستن هی من نییە ،بەڵکو هی باوکە کە منی ناردووە. 25ئەم قسانەم پێ وتوون ،کە هێشتا لەگەڵتان بووم. 26بەڵم دڵنەواییدەر ،کە ڕۆحی پیرۆزە ،کە باوک بە ناوی منەوە دەینێرێت ،هەموو شتێکتان فێر دەکات و هەموو شتێکتان بیردەخاتەوە، هەرچی پێم وتوون. 27ئاشتیتان بۆ بەجێدەهێڵم ،ئارامیی خۆمتان پێدەدەم ،نەک وەک ئەوەی جیهان دەیبەخشێت ،من پێتان دەدەم .با دڵت گرژ نەبێت و نە بترسێت. 28ئێوە بیستووتان کە چۆن پێم وتوون :دەڕۆم و دێمەوە لتان .ئەگەر منتان خۆش بویستایە ،دڵخۆش دەبوون ،چونکە وتم :دەچمە لی باوک ،چونکە باوکم لە من گەورەترە. 29ئێستاش پێش ئەوەی ڕووبدات پێم وتوون ،بۆ ئەوەی کاتێک ڕوویدا باوەڕتان هەبێت. 30لە دوای ئەوە زۆر قسەتان لەگەڵ ناکەم ،چونکە سەرۆکی دونیا دێت و هیچی لە مندا نییە. 31بەڵم بۆ ئەوەی جیهان بزانێت کە من باوکم خۆشدەوێت .وەک چۆن باوک فەرمانی پێدام ،منیش بە هەمان شێوە .هەستە ،با لێرەوە بچین. بەشی ١٥ 1من دار ترێی ڕاستەقینەم و باوکم جووتیارە. 2هەر لقێک لە مندا کە بەرهەم نەهێنێت ،دەیبات ،هەر لقێک کە بەرهەم دەهێنێ ،پاکی دەکاتەوە بۆ ئەوەی بەرهەمی زیاتری هەبێت. 3ئێستا ئێوە بە هۆی ئەو قسەیەی کە پێم وتوون پاک بوون. 4لە مندا بمێنەرەوە ،منیش لە ئێوەدا .وەک چۆن لقەکە ناتوانێت بەرهەم بهێنێت لە خۆیەوە ،مەگەر لە ڕوەکی ترێدا بمێنێتەوە .ئیتر ناتوانن، مەگەر لە مندا بمێننەوە. 5من دار ترێم ،ئێوە لقەکانن ،ئەوەی لە مندا دەمێنێتەوە و منیش لەناو ئەودا دەمێنێتەوە ،ئەو بەرهەمە زۆر بەرهەم دەهێنێت ،چونکە بەبێ من ناتوانن هیچ بکەن. 6ئەگەر کەسێک لە مندا نەمێنێتەوە ،وەک لقێک فڕێ دەدرێتە دەرەوە و وشک دەبێتەوە .مرۆڤەکان کۆیان دەکەنەوە و دەیانخەنە ناو ئاگرەوە و دەسوتێن. 7ئەگەر ئێوە لە مندا بمێننەوە و قسەکانم لە ئێوەدا بمێننەوە ،داوای چیتان دەوێت و ئەوەتان بەسەر دێت. 8لێرەدا باوکم شکۆمەندە ،کە بەرهەمی زۆرتان لێدەبێت .بەم شێوەیە ئێوەش شاگردی من دەبن». 9وەک چۆن باوک منی خۆشویستووە ،منیش ئێوەم خۆشویستووە. 10ئەگەر فەرمانەکانم بپارێزن ،لە خۆشەویستی مندا دەمێننەوە .هەروەک چۆن فەرمانەکانی باوکمم پاراست و لە خۆشەویستی ئەودا بمێنمەوە. 11ئەم شتانەم پێتان وتووە ،بۆ ئەوەی خۆشی من لە ئێوەدا بمێنێتەوە و خۆشیتان پڕ بێت. 12ئەمە فەرمانی منە :یەکترتان خۆش بوێت ،وەک چۆن من خۆشم ویستوون. 13هیچ کەسێک لەم خۆشەویستییە گەورەتر نییە ،کە مرۆڤ گیانی خۆی لە پێناو هاوڕێکانیدا بدات. 14ئێوە هاوڕێی منن ،ئەگەر هەرچی فەرمانتان پێدەدەم بیکەن. 15لەمەودوا من بە کۆیلە ناوتان نابەم .چونکە خزمەتکار نازانێت ئاغای چی دەکات ،بەڵم من بە هاوڕێیانم ناوتان ناوە .چونکە هەموو ئەو شتانەی لە باوکمەوە بیستوومە ،پێتانم ڕاگەیاندووە. 16ئێوە منتان هەڵنەبژاردووە ،بەڵکو من هەڵمبژاردوون و دەستنیشانم کردوون کە بچن و بەرهەمەکانتان بمێننەوە و بەرهەمەکانتان بمێننەوە ،بۆ ئەوەی هەرچییەک بە ناوی منەوە داوای لە باوک بکەن ،بیداتێ . 17ئەمانە فەرمانتان پێدەدەم :یەکترتان خۆش بوێت. 18ئەگەر جیهان ڕقی لێتان بێت ،دەزانن پێش ئەوەی ڕقی لە ئێوە بێت ،ڕقی لە من بووە. 19ئەگەر ئێوە لە جیهان بوونایە ،جیهان هی خۆی خۆشدەویست ،بەڵم لەبەر ئەوەی ئێوە لە جیهان نین ،بەڵم من ئێوەم لە جیهان هەڵبژاردووە ،بۆیە جیهان ڕقی لێتان دەبێتەوە. 20ئەو قسەیە لەبیر بکەن کە پێم وتوون :بەندەر لە گەورەکەی گەورەتر نییە .ئەگەر گۆشەگیرییان کردووم ،ئێوەش گۆشەگیری دەکەن؛ ئەگەر قسەکانی منیان جێبەجێ کردبێت ،قسەکانی تۆش دەپارێزن. 21بەڵم لەبەر ناوی من هەموو ئەمانەتان پێدەکەن ،چونکە ئەو کەسە ناناسن کە منی ناردووە. 22ئەگەر من نەهاتبام و قسەم لەگەڵ نەکردایە ،گوناهیان نەدەبوو ،بەڵم ئێستا هیچ پۆشاکێکیان بۆ گوناهەکەیان نییە. 87
جۆن
23ئەوەی ڕقی لە منە ،ڕقی لە باوکمە. 24ئەگەر من ئەو کارانەم لە نێوانیاندا نەکردبا کە کەسی دیکە نەیکردبا ،گوناهیان نەدەبوو ،بەڵم ئێستا من و باوکمیان بینیوە و ڕقیان لێبووە. 25بەڵم ئەمە ڕوودەدات ،بۆ ئەوەی ئەو وشەیە بەدی بێت کە لە یاساکەیاندا نووسراوە« :ئەوان بێ هۆکار ڕقیان لە من بوو». 26بەڵم کاتێک دڵنەواییدەر هات کە لە باوکەوە بۆتان دەنێرم ،ڕۆحی ڕاستی کە لە باوکەوە سەرچاوەی گرتووە ،شایەتحاڵی من دەدات. 27ئێوەش شایەتحاڵی دەبن ،چونکە لە سەرەتاوە لەگەڵم بوون. بەشی ١٦ 1ئەم شتانەم پێتان وتووە ،بۆ ئەوەی توڕە نەبن. 2لە کەنیسەکان دەرتان دەکەن ،بەڵێ ،کاتی ئەوە دێت کە هەرکەسێک ئێوە بکوژێت ،وا بیردەکاتەوە کە خزمەت بە خودا دەکات. 3ئەوان ئەمانەتان پێدەکەن ،چونکە باوک و منیشیان نەناسیوە. 4بەڵم ئەم شتانەم پێ وتوون ،بۆ ئەوەی کاتێک کاتی هات ،لەبیرتان بێت کە من باسم کردوون .ئەم قسانەم لە سەرەتاوە پێتان نەگوت، چونکە لەگەڵتان بووم. 5بەڵم ئێستا دەچمە لی ئەو کەسەی کە منی ناردووە .هیچ کام لە ئێوە لێم ناپرسن« :بۆ کوێ دەچی؟» 6بەڵم لەبەر ئەوەی ئەم قسانەم پێتان وتووە ،خەم دڵتان پڕ کردووە. 7بەڵم ڕاستیتان پێ دەڵێم .بۆ ئێوە گونجاوە کە من بڕۆم ،چونکە ئەگەر نەڕۆم ،دڵنەواییدەر نایەت بۆ لتان .بەڵم ئەگەر ڕۆشتم ،بۆتان دەنێرم». 8کاتێک دێت ،جیهان لە گوناه و ڕاستودروستی و دادگاییکردن سەرزەنشت دەکات. 9لەبارەی گوناهەوە ،چونکە باوەڕیان بە من نییە. 10لە ڕاستودروستی ،چونکە دەچمە لی باوکم و چیتر نامبینن. 11دادگاییکردن ،چونکە سەرۆکی ئەم جیهانە دادگایی دەکرێت. 12هێشتا زۆر شتم ماوە بۆتان بڵێم ،بەڵم ئێستا بەرگەی ناگرن. 13بەڵم کاتێک ڕۆحی ڕاستی دێت ،ڕێنماییتان دەکات بۆ هەموو ڕاستییەک ،چونکە لە خۆیەوە قسە ناکات .بەڵم هەرچی بیبیستێت دەیڵێت، شتەکانی داهاتووتان پیشان دەدات. 14ئەو شکۆمەندی من دەکات ،چونکە لە من وەردەگرێت و پێتان دەدات. 15هەموو ئەو شتانەی باوک هەیەتی هی منن ،بۆیە وتم :لە من وەردەگرێت و پێتان پیشان دەدات. 16کەمێک ،من نابینن ،دیسانەوە ،کەمێک و دەمبینن ،چونکە دەچمە لی باوک. 17ئینجا هەندێک لە شاگردەکانی لە نێوان خۆیاندا گوتیان« :ئەمە چییە کە پێمان دەڵێت« :ماوەیەکی کەم و من نابینن ».باوک؟ 18ئەوانیش گوتیان« :ئەمە چییە کە دەڵێت« :ماوەیەکی کەم؟ »ناتوانین بڵێین چی دەڵێت. 19عیسا زانی کە دەیانەوێت لێی بپرسن ،پێی گوتن « :لە نێوانتاندا پرسیار دەکەن لەوەی کە گوتم :کەمێک و من نابینن? ». 20بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئێوە دەگرین و دەگرین ،بەڵم جیهان شاد دەبێت ،خەمبار دەبن ،بەڵم خەم و پەژارەتان دەگۆڕێت بۆ خۆشی. 21ژن کاتێک منداڵی دەبێت ،خەم و پەژارەی دەبێت ،چونکە کاتەکەی هاتووە ،بەڵم هەر کە منداڵەکەی لەدایک بوو ،چیتر ئازارەکانی بیر ناچێتەوە ،لە خۆشی کە پیاو لە جیهاندا لەدایک بووە. 22ئێستا ئێوە خەمبارن ،بەڵم من دەتانبینمەوە و دڵتان شاد دەبێت و کەس خۆشیتان لێ وەرناگرێت. 23لەو ڕۆژەدا هیچم لێ ناپرسن .بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم ،هەرچییەک بە ناوی منەوە داوای لە باوک بکەن ،ئەوا پێتان دەبەخشێت. 24تا ئێستا بە ناوی منەوە داوای هیچتان نەکردووە ،داوای بکەن و وەریدەگرن ،تا خۆشیتان پڕ بێت. 25ئەم شتانەم بە پەند و پەند و پەند و پەند پێتان گوت ،بەڵم کاتێک دێت کە چیتر بە پەند قسەتان لەگەڵ ناکەم ،بەڵکو بە ڕوونی باسی باوکتان دەکەم. 26لەو ڕۆژەدا بە ناوی منەوە داوای لێدەکەین ،بەڵم پێتان ناڵێم کە لە باوکتان بۆ بپاڕێمەوە. 27چونکە باوک خۆی خۆشی دەوێن ،چونکە منتان خۆشویستووە و باوەڕتان هێناوە کە لە خوداوە هاتوومەتە دەرەوە. 28من لە باوکەوە هاتوومەتە دەرەوە و هاتوومەتە جیهان ،دیسانەوە :جیهان بەجێدەهێڵم و دەچمە لی باوک. 29شاگردەکانی پێیان گوت« :ئەوەتا تۆ بە ڕوونی قسە دەکەیت و هیچ پەندێک ناڵێیت». 30ئێستا دڵنیاین کە تۆ هەموو شتێک دەزانیت و پێویست ناکات کەس پرسیارت لێ بکات. 31عیسا وەڵمی دانەوە « :ئایا ئێستا باوەڕتان هەیە؟ 32سەیرکە ،ئەو کاتە دێت ،بەڵێ ،ئێستا هاتووە ،کە ئێوە پەرش و بڵو دەبنەوە ،هەریەکەیان بۆ شوێنی خۆیان و من بە تەنیا جێدەهێڵن ،بەڵم من تەنیا نیم ،چونکە باوک لەگەڵمە. 33ئەم قسانەم پێتان وتووە ،بۆ ئەوەی لە مندا ئاشتیتان هەبێت .لە جیهاندا تووشی تەنگانە دەبن ،بەڵم دڵخۆش بن .من بەسەر دونیادا زاڵ بووم.
88
جۆن
بەشی ١٧ 1عیسا ئەم قسانەی کرد و چاوەکانی بەرەو ئاسمان بەرزکردەوە و گوتی « :باوکە ،کاتژمێرەکە هاتووە .کوڕەکەت شکۆمەند بکە ،تاکو کوڕەکەت شکۆمەندیت بکات. 2وەک چۆن دەسەڵتت بەسەر هەموو جەستەدا بەخشی ،تا ژیانی هەتاهەتایی بە هەموو ئەوانەی پێت بەخشی. 3ئەمە ژیانی هەتاهەتاییە ،تاکو تۆ بناسن کە تاکە خودای ڕاستەقینە و عیسا مەسیح کە تۆ ناردوتە. 4من لەسەر زەوی شکۆمەندی تۆم کردووە ،ئەو کارەم تەواو کردووە کە پێتدام بیکەم. 5ئێستا ئەی باوکە ،بەو شکۆمەندییەی کە پێش ئەوەی جیهان لەگەڵتدا هەمبوو ،لەگەڵ خۆتدا شکۆمەندیم پێبدە. 6من ناوی تۆم بۆ ئەو پیاوانە دەرخست کە لە جیهانەوە پێتدام .ئەوانیش قسەی تۆیان جێبەجێ کردووە». 7ئێستا ئەوان زانیان کە هەموو ئەو شتانەی کە پێتداوم لە تۆیە. 8چونکە ئەو قسانەی کە پێتدام پێم بەخشیون .وەریان گرتووە و بە دڵنیاییەوە زانیان کە من لە تۆوە هاتوومەتە دەرەوە و باوەڕیان وایە کە تۆ منت ناردووە». 9من لە پێناویان دەپاڕێمەوە ،بۆ دونیا دوعا ناکەم ،بەڵکو بۆ ئەوانە دەپاڕێمەوە کە پێت بەخشیووم .چونکە ئەوان هی تۆن. 10هەمووی من هی تۆن و هی تۆش هی منن .منیش لەوان شکۆمەند دەبم. 11ئێستا من لە جیهاندا نیم ،بەڵم ئەمانە لە جیهاندان و دێمە لت .باوکە پیرۆز ،بە ناوی خۆتەوە ئەوانە بپارێزە کە پێت بەخشیووم ،تاکو ئەوانیش وەک ئێمە یەک بن. 12ئەو کاتەی لە جیهاندا لەگەڵیان بووم ،بە ناوی تۆوە پاراستم ،ئەوانەی پێتدام پاراستم و هیچیان لەدەست نەچن ،تەنها کوڕی لەناوچوون نەبێت .بۆ ئەوەی کتێبی پیرۆز جێبەجێ بێت. 13ئێستا دێم بۆ لت .ئەمانەش لە دونیادا دەڵێم ،بۆ ئەوەی خۆشی من لە خۆیاندا بەدی بهێنن. 14قسەی تۆم پێداون .جیهان ڕقی لێیان بووەتەوە ،چونکە ئەوان لە جیهان نین ،هەروەک چۆن منیش لە جیهان نیم. 15من داوا ناکەم لە جیهان دەریانبهێنیت ،بەڵکو لە خراپە بیانپارێزیت. 16ئەوان لە جیهان نین ،هەروەک چۆن منیش لە جیهان نیم. 17بە ڕاستی خۆت پیرۆزیان بکە ،قسەکەت ڕاستییە. 18وەک چۆن تۆ منت نارد بۆ جیهان ،منیش بە هەمان شێوە ئەوانم نارد بۆ جیهان. 19لەبەر ئەوان خۆم پیرۆز دەکەم ،تاکو ئەوانیش بە ڕاستی پیرۆز بکرێن. 20من تەنها بۆ ئەمانە دوعا ناکەم ،بەڵکو بۆ ئەوانەش کە بە قسەی خۆیان باوەڕم پێدەکەن. 21بۆ ئەوەی هەموویان یەک بن .وەک چۆن تۆ باوکم لە مندایت و منیش لە تۆدا ،تاکو ئەوانیش لە ئێمەدا یەک بن ،تاکو جیهان باوەڕ بکات کە تۆ منت ناردووە». 22ئەو شکۆمەندییەی کە تۆ پێت بەخشیم ،پێم بەخشیون .بۆ ئەوەی ئەوان یەک بن ،هەروەک چۆن ئێمە یەکین. 23من لە ئەواندایە و تۆش لە مندا ،تا لە یەکدا تەواو بن .بۆ ئەوەی جیهان بزانێت کە تۆ منت ناردووە و خۆشت ویستوون ،وەک چۆن منت خۆشویستووە. 24باوکە ،دەمەوێت ئەوانەش کە تۆ پێت دام ،لە کوێی من لەگەڵم بن .بۆ ئەوەی شکۆمەندی من ببینن کە تۆ پێت بەخشیووم ،چونکە تۆ پێش دامەزراندنی جیهان خۆشت ویستووم. 25ئەی باوکە ڕاستگۆ ،جیهان تۆی نەناسی ،بەڵم من تۆم ناسی و ئەمانەش زانیان کە تۆ منت ناردووە. 26ناوی تۆم پێیان ڕاگەیاندوون و ڕادەگەیەنم ،تا ئەو خۆشەویستییەی کە منت پێ خۆشویستووە لە ئەواندا بێت و منیش لە ئەواندا بێت. بەشی ١٨ 1کاتێک عیسا ئەم قسانەی وت ،لەگەڵ شاگردەکانیدا بەسەر چۆمی سیدرۆندا ڕۆیشتن ،کە باخچەیەکی تێدابوو ،و شاگردەکانی چووە ناویەوە. 2یەهوداش کە خیانەتی لێکرد ،شوێنەکەی دەزانی ،چونکە عیسا زۆرجار لەگەڵ شاگردەکانیدا پەنای بۆ ئەوێ دەبرد. 3پاشان یەهودا کۆمەڵێک پیاو و ئەفسەری لە سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان وەرگرت و بە فانووس و مەشخەڵ و چەکەوە هاتە ئەوێ. 4عیسا هەموو شتەکانی بەسەریدا زانی ،چووە دەرەوە و پێی گوتن « :ئێوە بەدوای کێدا دەگەڕێن؟» 5وەڵمیان دایەوە« :عیسای ناسری ».عیسا پێی گوتن« :من ئەوم ».یەهوداش کە خیانەتی لێکرد ،لەگەڵیان وەستا. 6هەر کە پێی گوتن« :من ئەوم ،پاشەکشەیان کرد و کەوتنە سەر زەوی». 7ئینجا پرسیاری لێکردن « :بەدوای کێدا دەگەڕێن؟ »گوتیان« :عیسای ناسری». 8عیسا وەڵمی دایەوە « :پێم وتوون کە من ئەوم ،بۆیە ئەگەر بەدوای مندا دەگەڕێن ،با ئەمانە بڕۆن. 9بۆ ئەوەی ئەو قسانەی کە گوتی « :ئەوانەی تۆ پێتدام هیچم لەدەست نەداوە». 10ئینجا شیمۆن پەترۆس شمشێرێکی هەبوو ،شمشێرەکەی کێشایەوە و خزمەتکاری سەرۆک کاهینەکەی دا و گوێی ڕاستی بڕی .ئەو خزمەتکارە ناوی مەلکۆس بوو. 11ئینجا عیسا بە پەترۆسی گوت « :شمشێرەکەت بخەرە ناو غەلفەکەوە. 12ئینجا دەستە و کاپتن و ئەفسەرانی جولەکەکان عیسایان گرت و بەستیان. 13سەرەتا بردییە لی حەنا .چونکە خەزووری قەیفا بوو ،کە هەر لەو ساڵەدا سەرۆک کاهین بوو. 14قەیفاش ئەو کەسە بوو کە ئامۆژگاری جولەکەکانی دەکرد ،کە بەسوودە یەک کەس لە پێناو گەلدا بمرێت. 89
جۆن
15شیمۆن پەترۆس شوێن عیسا کەوت و شاگردێکی دیکەش بەدوای عیسادا هات ،شاگردەکە لەلیەن سەرۆک کاهینەکەوە ناسی و لەگەڵ عیسا چووە ناو کۆشکی سەرۆک کاهین. 16بەڵم پەترۆس لە دەرگای دەرەوە وەستا .ئینجا ئەو شاگردەیەکی دیکە کە سەرۆک کاهینەکە ناسیبوو ،هاتە دەرەوە و قسەی لەگەڵ دەرگاکە کرد و پەترۆسی هێنایە ژوورەوە. 17ئینجا کچە دەرگاکە بە پەترۆسی گوت« :ئایا تۆش یەکێک نیت لە شاگردەکانی ئەم پیاوە؟ »ئەویش دەڵێت :من نیم. 18خزمەتکار و ئەفسەرەکان لەوێ وەستابوون و ئاگریان لە خەڵوز کردبوو .چونکە سارد بوو ،خۆیان گەرم کردەوە ،پەترۆس لەگەڵیان وەستا و خۆی گەرم کردەوە. 19پاشان سەرۆک کاهینەکە پرسیاری لە عیسا کرد لەبارەی شاگردەکانی و فێرکارییەکانی. 20عیسا وەڵمی دایەوە « :بە ئاشکرا لەگەڵ جیهان قسەم کرد .من هەرگیز لە کەنیسەکان و لە پەرستگادا وانەم دەگوت ،کە جولەکەکان هەمیشە پەنایان بۆ دەبەن .و بە نهێنی هیچم نەوتووە. 21بۆچی پرسیارم لێ دەکەیت؟ ئەوانەی گوێیان لێبووم بپرسن چیم پێ وتوون ،ئەوان دەزانن چیم وتووە». 22کاتێک ئەو قسەی کرد ،یەکێک لە ئەفسەرەکان کە لەوێ وەستابوون بە کفنی دەستی عیسای لێدا و گوتی« :ئایا تۆ وا وەڵمی سەرۆک کاهین دەدەیتەوە؟» 23عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەگەر قسەی خراپم کردووە ،شایەتحاڵی خراپەکە بە ،بەڵم ئەگەر باشە ،بۆچی لێم دەدەیت؟» 24حەناش بە بەستراوەوە ناردبووی بۆ لی قەیفای سەرۆک کاهین. 25شیمۆن پەترۆس وەستا و خۆی گەرم کردەوە .ئەوانیش پێیان گوت« :ئایا تۆش یەکێک نیت لە شاگردەکانی؟ »ئینکاری کرد و وتی :من نیم. 26یەکێک لە خزمەتکارەکانی سەرۆک کاهین ،خزمەکەی بوو کە پەترۆس گوێی بڕیبوو ،گوتی« :ئایا تۆم لە باخچە لەگەڵیدا نەبینی؟» 27پاشان پەترۆس ئینکاری کردەوە ،یەکسەر کەروێشکەکە هاتە خوارەوە. 28ئینجا عیسایان لە قەیفاوە بردە هۆڵی دادوەری ،زوو بوو .خۆیان نەچوونە ناو هۆڵی دادوەری ،نەک پیس نەبن .بەڵکو بۆ ئەوەی جەژنی پەسح بخۆن. 29ئینجا پیلتۆس چووە دەرەوە بۆ لی ئەوان و گوتی« :ئێوە چ تۆمەتێک دەخەنە پاڵ ئەم پیاوە؟» 30وەڵمیان دایەوە و پێیان گوت« :ئەگەر تاوانبار نەبوایە ،ئێمە نەماندەدایە دەستت». 31ئینجا پیلتۆس پێی گوتن« :بیبە و بەپێی یاساکەتان دادوەری لەسەر بکەن ».جولەکەکان پێیان گوت« :حەڵڵ نییە کەسێک بکوژین. 32بۆ ئەوەی ئەو قسانەی عیسا جێبەجێ ببێت کە باسی دەکات و ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە چی مردنێک بمرێت. 33پیلتۆس جارێکی دیکە چووە ناو هۆڵی دادوەری و عیسای بانگ کرد و پێی گوت« :ئایا تۆ پاشای جولەکەکانیت؟» 34عیسا وەڵمی دایەوە « :ئایا تۆ ئەم قسەیە لە خۆتەوە دەڵێیت ،یان کەسانی دیکە لەبارەی منەوە پێیان وتیت؟» 35پیلتۆس وەڵمی دایەوە« :ئایا من جولەکەم؟ نەتەوەی خۆت و سەرۆک کاهینەکان تۆیان ڕادەست کردم ،چیت کردووە؟ 36عیسا وەڵمی دایەوە « :شانشینی من لەم جیهانە نییە ،ئەگەر شانشینی من لەم جیهانە بوایە ،ئەوا خزمەتکارەکانم شەڕیان دەکرد بۆ ئەوەی من نەدرێمە دەست جولەکەکان ،بەڵم ئێستا شانشینی من لێرەوە نییە». 37پیلتۆس پێی گوت« :ئەوا تۆ پاشایت؟ »عیسا وەڵمی دایەوە « :تۆ دەڵێی من پاشام ».بۆ ئەم مەبەستە لەدایک بووم و هەر بۆیە هاتمە جیهان ،تا شایەتحاڵی ڕاستی بدەم .هەرکەسێک لە ڕاستی بێت گوێی لە دەنگی من دەبێت. 38پیلتۆس پێی گوت« :ڕاستی چییە؟ کاتێک ئەمەی وت ،جارێکی دیکە چووە دەرەوە بۆ لی جولەکەکان و پێی گوتن« :هیچ تاوانێکی لێ نابینم». 39بەڵم ئێوە داب و نەریتێکتان هەیە کە لە جەژنی پەسحدا یەکێکتان بۆ ئازاد بکەم ،ئایا پاشای جولەکەکانتان بۆ ئازاد بکەم؟ 40ئینجا هەموویان هاواریان کرد و گوتیان« :نەک ئەم پیاوە ،بەڵکو بارباس ».ئێستا بارباس تاڵنچی بوو. بەشی ١٩ 1ئینجا پیلتۆس عیسای گرت و شەقێکی لێدا. 2سەربازەکان تاجێکی دڕکیان لێدا و لەسەر سەری دانا و جلێکی وەنەوشەیییان لەبەر کرد. 3گوتی« :سڵو ئەی پاشای جولەکەکان !و بە دەستیان لێیان دا. 4پیلتۆس جارێکی تر چووەوە دەرەوە و پێی گوتن« :ئەوەتا دەیهێنمە دەرەوە بۆ لی ئێوە ،تا بزانن هیچ هەڵەیەکم لێ نابینم». 5ئینجا عیسا هاتە دەرەوە ،تاجی دڕکاوی و جلە وەنەوشەییەکانی لەبەردا بوو .پیلتۆس پێی گوتن« :ئەوە پیاوە! 6کاتێک سەرۆک کاهینەکان و ئەفسەرەکان بینییان ،هاواریان کرد و گوتیان« :لە خاچ بدە ،لە خاچ بدە ».پیلتۆس پێی فەرموو« :ئەی بیبەن و لە خاچ بدەن ،چونکە من هیچ تاوانێکی لێ نابینم». 7جولەکەکان وەڵمیان دایەوە« :ئێمە یاسایەکمان هەیە ،بە یاساکەمان دەبێ بمرێت ،چونکە خۆی کردە کوڕی خودا». 8کاتێک پیلتۆس ئەو قسەیەی بیست ،زیاتر ترسا. 9دیسان چووە هۆڵی دادوەری و بە عیسایان گوت« :تۆ لە کوێوەیت؟ »بەڵم عیسا هیچ وەڵمێکی نەدایەوە. 10ئینجا پیلتۆس پێی گوت« :ئایا قسەم لەگەڵ ناکەیت؟ »ئایا نازانیت کە من دەسەڵتم هەیە لە خاچت بدەم و دەسەڵتم هەیە ئازادت بکەم؟ 11عیسا وەڵمی دایەوە « :هیچ دەسەڵتێک لە دژی من نەدەبوو ،ئەگەر لە سەرەوە پێت نەدرابێت ،بۆیە ئەوەی منی ڕادەستی تۆ کرد گوناهی گەورەتری هەیە». 12لەو کاتەوە پیلتۆس هەوڵیدا ئازادی بکات ،بەڵم جولەکەکان هاواریان کرد و گوتیان« :ئەگەر ئەم پیاوە واز لێبهێنیت ،تۆ هاوڕێی قەیسەر نیت ،هەرکەسێک خۆی بکاتە پاشا ،دژی قەیسەر قسە دەکات». 90
جۆن
13کاتێک پیلتۆس گوێی لەم قسەیە بوو ،عیسای هێنایە دەرەوە و لە کورسی دادوەری دانیشت ،لە شوێنێک کە پێی دەوترێت شەقام ،بەڵم بە عیبری گاباتا. 14ئامادەکردنی جەژنی پەسح و نزیکەی کاتژمێری شەشەم بوو ،بە جولەکەکانی گوت« :سەیرکە پاشاکەتان»! 15بەڵم هاواریان کرد« :لێی دوور بکەوە ،لێی دوور بخەرەوە ،لە خاچ بدەن ».پیلتۆس پێی فەرموو« :پاشاکەتان لە خاچ بدەم؟ »سەرۆک کاهینەکان وەڵمیان دایەوە« :ئێمە جگە لە قەیسەر هیچ پاشایەکمان نییە». 16ئینجا ڕادەستی ئەوانی کرد بۆ ئەوەی لە خاچ بدرێت .عیسایان گرت و بردیان. 17ئەویش بە خاچەکەیەوە چووە دەرەوە بۆ شوێنێک کە پێی دەوترێت شوێنی کەلسەر ،کە بە زمانی عیبری پێی دەوترێت گۆلگۆتا. 18لەوێ لە خاچیان دا و دوو کەسی دیکەشیان لەگەڵیدا ،لە هەر لیەک و عیسا لە ناوەڕاستدا. 19پیلتۆس ناونیشانێکی نووسی و لەسەر خاچەکە داینا .نووسراوەکەش ئەوە بوو :عیسای ناسرەتی پاشای جولەکەکان. 20پاشان زۆرێک لە جولەکەکان ئەم نازناوەیان خوێندەوە ،چونکە ئەو شوێنەی عیسا لە خاچدرابوو نزیک بوو لە شارەکە ،بە زمانی عیبری و یۆنانی و لتینی نووسرابوو. 21سەرۆک کاهینەکانی جولەکەکان بە پیلتۆسیان گوت« :مەنووسە :پاشای جولەکەکان .بەڵم کە وتی« :من پاشای جولەکەکانم». 22پیلتۆس وەڵمی دایەوە« :ئەوەی نووسیومە نووسیومە». 23سەربازەکان کە عیسایان لە خاچ دا ،جلەکانی برد و چوار بەشیان کرد ،بۆ هەر سەربازێک بەشێکی .هەروەها پۆشاکەکەی :ئێستا پۆشاکەکە بێ درز بوو ،لە سەرەوەیەوە بە درێژایی تواوەتەوە. 24ئەوانیش لە نێوانیاندا گوتیان« :با نەیدڕێنین ،بەڵکو تیروپشکی بۆ بکەین کە هی کێ دەبێت ،بۆ ئەوەی ئەو کتێبە پیرۆزە جێبەجێ بێت کە دەڵێت« :جل و بەرگی منیان لە نێوانیاندا دابەشکرد و بۆ جل و بەرگەکانم تیروپشکیان کرد ».بۆیە سەربازەکان ئەم کارانەیان کرد. 25لە تەنیشت خاچی عیسا دایکی و خوشکی دایکی ،مەریەمی هاوسەری کلیۆفا و مەریەمی مەجدەلی وەستابوون. 26کاتێک عیسا دایکی و شاگردەکەی بینی کە خۆشی دەویست لە تەنیشت وەستاون ،بە دایکی گوت « :ژن ،سەیرکە کوڕەکەت»! 27ئینجا بە شاگردەکەی گوت « :سەیرکە دایکت »!لەو کاتەوە شاگردەکە بردییە ماڵەکەی خۆی. 28دوای ئەمە ،عیسا زانی کە ئێستا هەموو شتێک بە ئەنجام گەیشتووە ،بۆ ئەوەی کتێبی پیرۆز جێبەجێ بکرێت ،گوتی « :تینووم». 29دەفرێکی پڕ لە سرکە دانرابوو ،ئیسفەنجێکیان پڕ کرد لە سرکە و خستیانە سەر هیسۆپ و خستیانە دەمی. 30کاتێک عیسا سرکەکەی وەرگرت ،گوتی « :تەواو بوو ،سەری کز کرد و جنۆکەکەی وازهێنا». 31جولەکەکان لەبەر ئەوەی ئامادەکاری بوو بۆ ئەوەی لە ڕۆژی شەممەدا تەرمەکان لەسەر خاچ نەمێننەوە ،چونکە ئەو ڕۆژە شەممە ڕۆژێکی بەرز بوو ،داوای لە پیلتۆس کرد کە قاچەکانیان بشکێن و ببن بردراوە. 32پاشان سەربازەکان هاتن و قاچی یەکەم و ئەوی دیکەیان شکاند کە لەگەڵیدا لە خاچ درا. 33بەڵم کاتێک گەیشتنە لی عیسا و بینییان کە مردووە ،قاچەکانیان نەشکاند. 34بەڵم یەکێک لە سەربازەکان بە ڕمێکەوە لیەکەی کون کرد و یەکسەر خوێن و ئاو هاتە دەرەوە. 35ئەوەی بینیویەتی شایەتحاڵی دا و شایەتحاڵییەکەی ڕاستە ،دەزانێت کە ڕاستی دەڵێت ،بۆ ئەوەی باوەڕتان هەبێت. 36چونکە ئەمانە بۆ ئەوە بوون کە کتێبی پیرۆز جێبەجێ بکرێن« :ئێسکێکی لێ ناشکێت». 37دیسان کتێبێکی تریش دەڵێت« :سەیری ئەو کەسە دەکەن کە کونیان کردووە». 38دوای ئەوە یوسفی ئاریماتای شاگردی عیسا بوو ،بەڵم بە نهێنی لە ترسی جولەکەکان ،داوای لە پیلتۆس کرد کە تەرمی عیسا ببات، پیلتۆس مۆڵەتی پێدا .بۆیە هات و تەرمی عیسای برد. 39نیکۆدیمۆسیش هات کە سەرەتا بە شەو هاتە لی عیسا و تێکەڵەیەکی میر و ئالۆوی هێنا کە کێشی نزیکەی سەد کیلۆ بوو. 40ئینجا تەرمی عیسایان برد و بە جل و بەرگی کەتان لەگەڵ بەهاراتەکاندا برینداریان کرد ،وەک چۆن جولەکەکان دەنێژن. 41لەو شوێنەی کە لە خاچ درا ،باخچەیەک هەبوو .لە باخچەکەدا گۆڕێکی نوێ بوو ،کە هێشتا مرۆڤی تێدا دانەنراوە. 42لەبەر ڕۆژی ئامادەکاری جولەکەکان عیسایان لەوێ دانا .چونکە گۆڕەکە نزیک بوو. بەشی ٢٠ 1یەکەم ڕۆژی هەفتە ،مەریەمی مەجدەلی زوو دێتە سەر گۆڕەکە و دەبینێت بەردەکە لە گۆڕەکە لبراوە. 2ئینجا ڕادەکات و دێتە لی شیمۆن پەترۆس و شاگردەکەی دیکە کە عیسا خۆشی ویستوون و پێی گوتن« :ئەوان یەزدانیان لە گۆڕەکە دەرهێناوە ،نازانین لە کوێ دایانناون». 3پەترۆس و شاگردەکەی دیکە چوونە دەرەوە و هاتنە سەر گۆڕەکە. 4هەردووکیان پێکەوە ڕایانکرد ،شاگردەکەی تریش لە پەترۆس ڕاکرد و یەکەمجار هاتە سەر گۆڕەکە. 5ئینجا کز بووەوە و سەیری ژوورەوەی کرد ،جلە کەتانەکانی بینی کە کەوتوون .بەڵم ڕۆیشت ئەو نەچووە ژوورەوە. 6شیمۆن پەترۆس بەدوایدا هات و چووە ناو گۆڕەکە و بینی جلە کەتانییەکان کەوتوون. 7دەستکێشەکەش کە لە دەوری سەری بوو ،لەگەڵ جلە کەتانەکاندا نەبوو ،بەڵکو لە شوێنێکدا بە تەنیا پێچرابووەوە. 8شاگردەکەی دیکەش کە یەکەمجار هاتە گۆڕەکە ،چووە ژوورەوە و بینی و باوەڕی هێنا. 9چونکە هێشتا کتێبی پیرۆزیان نەدەزانی کە دەبێت لە مردن هەستێتەوە. 10ئینجا شاگردەکان بەرەو ماڵی خۆیان ڕۆیشتنەوە. 11بەڵم مەریەم لە دەرەوە لە لی گۆڕەکە وەستا و دەگریا ،کاتێک دەگریا ،کڕنۆشی دا و سەیری ناو گۆڕەکەی کرد. 12دوو فریشتەی بە جل و بەرگی سپییەوە بینی کە دانیشتوون ،یەکێکیان لە سەری و ئەوی دیکەیان لە پێیەکانی ،کە تەرمی عیسا لێی کەوتبوو. 91
جۆن
13ئەوانیش پێیان گوت« :ژن ،بۆچی دەگری؟ »پێی گوتن« :چونکە پەروەردگارمیان بردووە و نازانم لە کوێ دایان ناوە». 14کاتێک ئەمەی وت ،خۆی گەڕایەوە دواوە و عیسای بینی کە وەستاوە ،نەیزانی کە عیسایە. 15عیسا پێی گوت « :ژن ،بۆچی دەگری؟ تۆ بەدوای کێدا دەگەڕێیت؟ ئەو ژنە بە باخەوانەکەی زانی ،پێی گوت« :کاکە ،ئەگەر لێرە هەڵتگرتووە ،پێم بڵێ لە کوێ داناوە و دەیبەم». 16عیسا پێی گوت« :مەریەم ».خۆی وەرگەڕا و پێی گوت« :ڕابۆنی ».کە واتە مامۆستا. 17عیسا پێی گوت « :دەستم لێ مەدە .چونکە هێشتا بەرەو لی باوکم بەرز نەبوومەوە ،بەڵکو بڕۆ بۆ لی براکانم و پێیان بڵێ :من بەرەو باوکم و باوکتان بەرز دەبمەوە .و بۆ خودای من و خودای ئێوە. 18مەریەمی مەجدەلی هات و بە شاگردەکانی گوت کە یەزدانی بینیوە و ئەم قسانەی لەگەڵ کردووە. 19هەر ئەو ڕۆژە ئێوارە ،کە یەکەم ڕۆژی هەفتە بوو ،کاتێک دەرگاکانی ئەو شوێنە داخراوە کە شاگردەکان لە ترسی جولەکەکان کۆبوونەتەوە ،عیسا هات و لە ناوەڕاستدا وەستا و پێی گوتن « :ئاشتیتان بۆ بێت». 20کاتێک ئەمەی وت ،دەست و لوی خۆی پێیان نیشان دا .ئینجا شاگردەکان دڵخۆش بوون ،کاتێک یەزدانیان بینی. 21ئینجا عیسا دیسان پێی گوتن « :ئاشتیتان بۆ بێت ،وەک چۆن باوکم منی ناردووە ،منیش بە هەمان شێوە ئێوە دەنێرم». 22کاتێک ئەمەی وت ،هەناسەیەکی بەسەردا هەڵمژی و پێی گوتن « :ڕۆحی پیرۆز وەربگرن. 23هەرکەسێک گوناهی لێ خۆش بوویت ،بۆیان لێ خۆش دەکرێت .هەرکەسێک گوناهەکانی بپارێزن ،دەهێڵرێنەوە. 24بەڵم تۆماس ،یەکێک لە دوانزە کەسەکە ،کە ناوی دیدیموس بوو ،کاتێک عیسا هات لەگەڵیان نەبوو. 25شاگردەکانی دیکە پێیان گوت« :ئێمە یەزدانمان بینی ».بەڵم پێی گوتن« :مەگەر لە دەستەکانیدا چاپی بزمارەکان نەبینم و پەنجەم نەخەمە ناو چەقۆی نینۆکەکانەوە و دەستم نەخەمە ناو لیەکەیەوە ،باوەڕ ناکەم». 26دوای هەشت ڕۆژ دیسان شاگردەکانی لە ژوورەوە بوون و تۆماسیش لەگەڵیان بوو ،ئینجا عیسا هات و دەرگاکان داخراو بوون و لە ناوەڕاستدا وەستا و گوتی « :ئاشتیتان بۆ بێت». 27ئینجا بە تۆماسی گوت « :پەنجەت بۆ ئێرە و دەستەکانم ببینە .دەستت بگەیەنە ئێرە و بیخە ناو لی منەوە ،بێ باوەڕ مەبە ،بەڵکو باوەڕدار بە. 28تۆماسیش وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :پەروەردگارم و پەروەردگارم». 29عیسا پێی گوت « :تۆماس ،چونکە منت بینی ،باوەڕت هێناوە. 30بەڕاستی عیسا لەبەردەم شاگردەکانیدا چەندین نیشانەی دیکەی کرد ،کە لەم کتێبەدا نەنووسراون. 31بەڵم ئەمانە نووسراون ،بۆ ئەوەی باوەڕتان هەبێت کە عیسا مەسیحی کوڕی خودایە .و بۆ ئەوەی باوەڕتان پێی هەبێت لە ڕێگەی ناوی ئەوەوە ژیانتان هەبێت. بەشی ٢١ 1دوای ئەمانە عیسا لە دەریای تیبریاس خۆی بۆ شاگردەکانی نیشان دا .و لەسەر بەم شێوەیە خۆی نیشان دا. 2شیمۆن پەترۆس و تۆماس ناوی دیدیموس و ناتانایلی قەنا لە جەلیل و کوڕەکانی زێبدی و دوو شاگردی دیکە پێکەوە بوون. 3شیمۆن پەترۆس پێی گوتن« :من دەچم بۆ ماسیگرتن ».پێیان گوت« :ئێمەش لەگەڵ تۆدا دەڕۆین ».چوونە دەرەوە و یەکسەر چوونە ناو کەشتییەکەوە .و ئەو شەوە هیچیان نەگرت. 4بەڵم کە بەیانی هات ،عیسا لە کەنارەکە وەستا ،بەڵم شاگردەکان نەیانزانی کە عیسایە. 5ئینجا عیسا پێی گوتن « :منداڵن ،خواردنتان هەیە؟ وەڵمیان دایەوە :نەخێر. 6پێی گوتن « :تۆڕەکە لە لی ڕاستی کەشتییەکە فڕێ بدەن و دەیدۆزنەوە ».بۆیە فڕێیان دا ،ئێستاش بەهۆی زۆری ماسییەکانەوە نەیانتوانی بیکێشن. 7بۆیە ئەو شاگردەیەی کە عیسا خۆشی دەویست بە پەترۆسی گوت« :ئەوە یەزدان ».کاتێک شیمۆن پەترۆس بیست کە یەزدان بوو ،جل و بەرگی ماسیگرەکەی بۆ بەست ،چونکە ڕووت بوو ،خۆی فڕێدایە دەریا. 8شاگردەکانی دیکەش بە کەشتییەکی بچووک هاتنە دەرەوە( .چونکە لە خاکەوە دوور نەبوون ،بەڵکو دوو سەد باڵ بوو )تۆڕەکەیان بە ماسی ڕاکێشا. 9هەر کە گەیشتنە سەر زەوی ،ئاگری خەڵوزیان لەوێ بینی و ماسی و نانیان لەسەر دانرا. 10عیسا پێی گوتن « :ئەو ماسییە بێنە کە ئێستا ڕاوتان کردووە». 11شیمۆن پەترۆس سەرکەوت و تۆڕەکەی ڕاکێشایە سەر زەوی و پڕ بوو لە ماسییە گەورەکان ،سەد و پەنجا و سێ ماسی. 12عیسا پێی گوتن « :وەرن و نان بخۆن ».هیچ کام لە شاگردەکان نەیاندەوێرا لێی بپرسن« :تۆ کێیت؟ »بە زانینی ئەوەی کە ئەوە پەروەردگارە. 13ئینجا عیسا دێت و نان وەردەگرێت و پێیان دەدات و ماسیشی بە هەمان شێوە. 14ئەمە سێیەم جارە کە عیسا خۆی بۆ شاگردەکانی نیشان دا ،دوای ئەوەی لە مردن زیندوو بووەوە. 15کاتێک نانیان خوارد ،عیسا بە شیمۆن پەترۆسی فەرموو « :شامۆنی کوڕی یوناس ،ئایا تۆ لە ئەمانە زیاتر منت خۆشدەوێت؟ »پێی گوت« :بەڵێ ،پەروەردگار !تۆ دەزانی کە من تۆم خۆشدەوێت .پێی گوت « :بەرخەکانم بەخێو بکە». 16جارێکی دیکە پێی فەرموو « :شامۆنی کوڕی یونا ،منت خۆشدەوێت؟ »پێی گوت« :بەڵێ ،پەروەردگار !تۆ دەزانی کە من تۆم خۆشدەوێت .پێی گوت :مەڕەکانم بەخێو بکە.
92
جۆن
17جاری سێیەم پێی فەرموو « :شامۆنی کوڕی یونا ،منت خۆشدەوێت؟ »پەترۆس دڵتەنگ بوو ،چونکە بۆ جاری سێیەم پێی گوت : «خۆشمدەوێ؟ »ئینجا پێی گوت« :پەروەردگار ،تۆ هەموو شتێک دەزانیت .تۆ دەزانی کە من تۆم خۆشدەوێت .عیسا پێی گوت :مەڕەکانم بەخێو بکە. 18بەڕاستی بەڕاستی پێت دەڵێم :کاتێک گەنج بوویت ،پشتت دەبەستیت و بەرەو ئەو شوێنە دەڕۆیشتیت کە دەتەوێت ،بەڵم کاتێک پیر بوویت دەستەکانت درێژ دەکەیتەوە و کەسێکی دیکە پشتت دەبەستێت و دەتباتە ئەو شوێنەی کە تۆ دەتبات نەیویستووە. 19ئەم قسەیەی کرد و ئاماژەی بەوەدا کە بە چ مردنێک دەبێتە هۆی شکۆمەندی خودا .ئینجا کە ئەمەی وت ،پێی گوت « :شوێنم بکەوە». 20ئینجا پەترۆس کە دەگەڕێتەوە و ئەو شاگردەی بینی کە عیسا خۆشی دەویست بەدوایدا دەگەڕێت .ئەویش لە کاتی نانخواردنی ئێوارەدا پشتی بە سنگی خۆی بەست و گوتی« :پەروەردگار ،کامە خیانەتت لێدەکات؟» 21پەترۆس کە بینی بە عیسای گوت« :گەورە ،ئەم پیاوە چی دەکات؟» 22عیسا پێی گوت « :ئەگەر بمەوێت تا دێم بمێنێتەوە ،ئەوە بۆ تۆ چییە؟ »تۆ شوێنم بکەوە. 23ئینجا ئەم قسەیە لەنێو برایاندا بڵوبووەوە ،کە شاگردەکە نەمرێت ،بەڵم عیسا پێی نەگوت :نامرێت .بەڵم «ئەگەر بمەوێت تا دێم بمێنێتەوە ،ئەوە چییە بۆ تۆ؟» 24ئەمە ئەو شاگردەیە کە شایەتحاڵی ئەمانە دەدات و ئەم شتانەی نووسیوە ،ئێمەش دەزانین کە شایەتحاڵییەکەی ڕاستە. 25زۆر شتی تریش هەن کە عیسا کردوویەتی ،ئەگەر هەریەکەیان بنووسرێن ،پێموایە تەنانەت جیهان خۆی نەیتوانی ئەو کتێبانە لەخۆبگرێت کە دەبوو بنووسرێن .ئامین.
93
کردەوەکانی نێردراوان بەشی یەکەم 1ئەی تیۆفیلۆس ،ڕیسالە ی پێشووم بۆ هەموو ئەو شتانە کردووە کە عیسا دەستی پێکردووە و هەم فێری کردوون. 2تا ئەو ڕۆژەی کە بەرزکرایەوە ،دوای ئەوەی لە ڕێگەی ڕۆحی پیرۆزەوە فەرمانی بەو نێردراوانە دا کە هەڵیبژاردبوو. 3دوای ئازارەکەی بە چەندین بەڵگەی بێ هەڵە خۆی بە زیندووی نیشان دا ،چل ڕۆژ لەلی ئەوان بینرا و باسی شتەکانی شانشینی خودای دەکرد. 4کاتێک لەگەڵیان کۆبووەوە ،فەرمانی پێکردن کە لە ئۆرشەلیم نەڕۆن ،بەڵکو چاوەڕوانی بەڵێنی باوک بن ،کە وەک خۆی دەڵێت ،لە منەوە بیستووتە. 5چونکە یۆحەنا بەڕاستی بە ئاو مەعمودی کردووە .بەڵم چەند ڕۆژێک لەمەوبەر بە ڕۆحی پیرۆز مەعمودیەت دەدرێن. 6کاتێک کۆبوونەوە ،لێیان پرسی و گوتیان« :پەروەردگار ،ئایا لەم کاتەدا شانشینی بۆ ئیسرائیل دەگەڕێنیتەوە؟» 7پێی گوتن « :بۆ ئێوە نییە کات و وەرزەکان بزانن ،کە باوک لە دەستی خۆیدا داناوە». 8بەڵم دوای هاتنی ڕۆحی پیرۆز بەسەرتاندا هێز وەردەگرن ،لە ئۆرشەلیم و هەموو جولەکە و سامریا و تا کۆتایی زەوی شایەتحاڵی من دەبن. 9کاتێک ئەو قسانەی کرد ،تا ئەوان سەیریان دەکرد ،بەرزکرایەوە .هەورێک لە چاویان وەریگرت. 10کاتێک ئەو بەرەو ئاسمان دەڕوانی ،سەیرکە دوو پیاو بە جل و بەرگی سپییەوە لە تەنیشتیان وەستابوون. 11ئەوانیش گوتیان« :ئەی پیاوانی جەلیل ،بۆچی وەستاون و چاوتان لە ئاسمانە؟ »هەر ئەم عیسایە کە لە ئێوە هەڵگیراوە بۆ ئاسمان ،بە هەمان شێوە دێت کە بینیوتانە دەچێتە ئاسمان. 12ئینجا لە چیای زەیتونەوە گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم ،کە لە ئۆرشەلیمەوە بە ڕۆژێکی شەممە دوورە. 13کاتێک هاتنە ژوورەوە ،چوونە ژوورێکی سەرەوە ،کە پەترۆس و یاقوب و یۆحەنا و ئەندرۆس و فیلیپ و تۆماس و بارتۆلۆمیۆ و مەتی و یاقوب کوڕی ئەلفایۆس و شیمۆن زلۆتێس لەوێ نیشتەجێ بوون .و یەهودا برای یاقوب. 14هەموو ئەمانە لەگەڵ ژنەکان و مەریەمی دایکی عیسا و براکانی بە یەکەوە لە نوێژ و پاڕانەوە بەردەوام بوون. 15لەو ڕۆژانەدا پەترۆس لە ناو شاگردەکاندا وەستا و گوتی« :ژمارەی ناوەکان بەیەکەوە نزیکەی سەد و بیست بوون. 16برایان ،برایان ،دەبێ ئەم کتێبە پیرۆزە جێبەجێ بووبێت ،کە ڕۆحی پیرۆز بە دەمی داود پێشتر سەبارەت بە یەهودا قسەی کرد ،کە ڕێنمایی بوو بۆ ئەوانەی عیسایان برد. 17چونکە لەگەڵ ئێمە ژمارە کرابوو و بەشێکی لەم خزمەتە وەرگرتبوو. 18ئەم پیاوە بە پاداشتی تاوانکاری کێڵگەیەکی کڕی .و بە سەری کەوتە خوارەوە و لە ناوەڕاستدا تەقیەوە و هەموو ڕیخۆڵەکانی ڕژانە دەرەوە. 19هەموو دانیشتووانی ئۆرشەلیم زانرا .تا ئەو کێڵگەیە بە زمانی دروستی خۆیان ناودەبرێن ،ئاسێلداما ،واتە کێڵگەی خوێن. 20چونکە لە کتێبی زبورەکاندا نووسراوە« :با شوێنی نیشتەجێبوونی وێران بێت و کەس تێیدا نیشتەجێ نەبێت ،قەشەییەکەی با کەسێکی دیکە وەریبگرێت». 21بۆیە لەم پیاوانەی کە هەموو ئەو کاتەی عیسا یەزدان لەناوماندا دەچووە ژوورەوە و دەچووە دەرەوە لەگەڵمان بوون. 22لە مەعمودی یۆحەنا دەست پێدەکات ،تا ئەو ڕۆژەی کە لە ئێمە هەڵگیرا ،دەبێت کەسێک دەستنیشان بکرێت بۆ ئەوەی شایەتحاڵی زیندووبوونەوەی لەگەڵمان بێت. 23دوو کەسیان دەستنیشان کرد ،یوسف بە ناوی بارساباس کە ناوی یوستۆس بوو و ماتیاس. 24دوعایان کرد و گوتیان« :ئەی پەروەردگار ،دڵی هەموو مرۆڤەکان دەزانیت ،بزانە کە ئایا لەم دووانەت هەڵبژاردووە یان نا. 25بۆ ئەوەی بەشێک لەم خزمەتە و نێردراوییە وەربگرێت ،کە یەهودا بەهۆی سەرپێچییەوە لێی کەوتە خوارەوە ،بۆ ئەوەی بچێتە شوێنی خۆی. 26ئینجا تیروپشکەکانیان بەخشی .تیروپشکەکەش کەوتە سەر ماتیاس .لەگەڵ یازدە نێردراوان ژمارە کرا. بەشی دووەم 1کاتێک ڕۆژی پەنتەکۆست هات ،هەموویان بە یەکەوە لە شوێنێکدا بوون. 2لەناکاو لە ئاسمانەوە دەنگێک هات وەک بایەکی بەهێز و هەموو ئەو ماڵەی پڕ بوو کە دانیشتبوون. 3زمانێکی درزاوی وەک ئاگر بۆیان دەرکەوت و لەسەر هەریەکەیان دانیشت. 4هەموویان پڕ بوون لە ڕۆحی پیرۆز و دەستیان کرد بە قسەکردن بە زمانەکانی تر ،وەک چۆن ڕۆح پێی بەخشیون. 5لە ئۆرشەلیم جولەکەکانی پەرستراو لە هەموو نەتەوەکانی ژێر ئاسمان نیشتەجێ بوون. 6کاتێک ئەم دەنگە دەنگەدەنگ بوو ،جەماوەرەکە کۆبوونەوە و سەریان لێ شێوا ،چونکە هەرکەسێک گوێی لە قسەکانی بوو بە زمانی خۆی. 7هەموویان سەرسام بوون و سەریان سوڕما و بە یەکتریان گوت« :ئایا هەموو ئەمانە جەلیلی نین؟» 8چۆن گوێمان لە زمانی خۆمان دەبێت کە تێیدا لەدایک بووین؟ 9پارتییەکان و مادییەکان و ئیلمییەکان و دانیشتووانی میزۆپۆتامیا و یەهودا و کەپادۆکیا و پۆنتۆس و ئاسیا. 94
کردەوەکانی نێردراوان
10فریجیا و پامفیلیا لە میسر و ناوچەکانی لیبیا لە دەوروبەری کیرین و نامۆکانی ڕۆما و جولەکەکان و موسڵمانەکان. 11کریتس و عەرەبەکان ،گوێمان لێیان دەبێت کە بە زمانمان کارە سەرسوڕهێنەرەکانی خودا دەڵێن. 12هەموویان سەریان سوڕما و گومانیان لێدەهات و بە یەکتریان دەگوت« :ئەمە مانای چییە؟» 13هەندێکی تر بە گاڵتەجاڕیەوە گوتیان« :ئەم پیاوانە پڕن لە شەرابی نوێ». 14بەڵم پەترۆس لەگەڵ یازدە کەسەکە هەستا و دەنگی بەرزکردەوە و پێی گوتن« :ئەی پیاوانی یەهودا و هەموو دانیشتووانی ئۆرشەلیم، ئەمەتان پێ بزانن و گوێ لە قسەکانم بگرن. 15چونکە ئەمانە سەرخۆش نین ،وەک ئەوەی ئێوە پێتان وایە ،چونکە تەنها کاتژمێری سێیەمی ڕۆژە. 16بەڵم ئەمە ئەوەیە کە لەلیەن یوئێل پێغەمبەرەوە قسەی کرد. 17لە ڕۆژانی کۆتاییدا ڕوودەدات ،خودا دەفەرموێت :ڕۆحی خۆم دەڕێژمە سەر هەموو جەستە ،کوڕ و کچەکانتان پێشبینی دەکەن و گەنجەکانتان بینین دەبینن و پیرەکانتان خەون دەبینن : . 18لەو ڕۆژانەدا ڕۆحی خۆم بەسەر خزمەتکارەکانم و کەنیزەکەکانمدا دەڕێژم .ئەوانیش پێشبینی دەکەن. 19لە ئاسمان لە سەرەوە سەرسوڕهێنەرەکان و لە خوارەوە نیشانەکان لە زەویدا نیشان دەدەم .خوێن و ئاگر و هەڵمی دوکەڵ: 20خۆر دەگۆڕێت بۆ تاریکی و مانگ دەگۆڕێت بۆ خوێن ،پێش ئەوەی ئەو ڕۆژە گەورە و دیارەی یەزدان بێت. 21هەرکەسێک ناوی یەزدان بانگ بکات ،ڕزگاری دەبێت. 22ئەی پیاوانی ئیسرائیل ،گوێ لەم قسانە بگرن .عیسای ناسری ،پیاوێک کە خودا لە نێوانتاندا بە موعجیزە و سەرسوڕهێنەر و نیشانە پەسەند کرد ،کە خودا لە نێوانتاندا کردوویەتی ،وەک خۆتان دەزانن. 23کە بە ئامۆژگاری و پێشوەختەی خودا ڕزگارتان بوو ،ئەوتان گرتووە و بە دەستی خراپەکاران لە خاچتان دا و کوشتتان. 24خودا زیندوو کردەوە و ئازارەکانی مردنی شل کردۆتەوە ،چونکە نەیدەتوانی دەستی بەسەردا بگرێت. 25چونکە داود لەبارەی ئەوەوە دەڵێت« :هەمیشە یەزدانم لە پێش چاومدا دەبینی ،چونکە لە دەستی ڕاستمە ،بۆ ئەوەی نەجووڵێم. 26بۆیە دڵم دڵخۆش بوو و زمانم دڵخۆش بوو .هەروەها جەستەم لە هیوادا پشوو دەدات. 27چونکە گیانم لە دۆزەخدا بەجێناهێڵیت و ناهێڵیت پیرۆزەکەت خراپبوون ببینێت. 28ڕێگاکانی ژیانت پێم ڕاگەیاندم .بە ڕووخسارت پڕم دەکەیت لە شادی. 29برایان ،با بە ئازادی باسی داودی باوکسالرتان بۆ بکەم ،کە مردووە و نێژراوە ،گۆڕەکەی تا ئەمڕۆش لەگەڵمانە. 30بۆیە پێغەمبەر بوو و دەیزانی کە خودا سوێندی پێ خواردووە کە لە بەرهەمی کەمەرەکەی بەپێی گۆشتەکەی ،مەسیح هەڵدەستێنێتەوە بۆ ئەوەی لەسەر تەختەکەی دابنیشێت. 31پێشتر ئەمەی بینی ،باسی زیندووبوونەوەی مەسیحی کرد ،کە ڕۆحی لە دۆزەخدا نەماوە و جەستەی خراپبوونی نەبینی. 32خودا ئەم عیسایەی زیندوو کردۆتەوە ،هەموومان شایەتحاڵین. 33بۆیە لە دەستی ڕاستی خودا بەرز بووەوە و بەڵێنی ڕۆحی پیرۆزی لە باوک وەرگرت ،ئەمەی ڕشت کە ئێستا دەیبینن و دەیبیستن. 34چونکە داود بەرز نەبووەتەوە بۆ ئاسمانەکان ،بەڵکو خۆی دەڵێت« :یەزدان بە پەروەردگارمی فەرموو« :لەلی ڕاستم دابنیشە». 35تا دوژمنەکانت دەکەمە پێڵوی پێت. 36بۆیە با هەموو بنەماڵەی ئیسرائیل بە دڵنیاییەوە بزانن کە خودا ئەو عیسایەی کە ئێوە لە خاچتان داوە کردە پەروەردگار و مەسیح. 37کە ئەمەیان بیست ،دڵیان چەقاند و بە پەترۆس و باقی نێردراوانیان گوت« :برایان ،چی بکەین؟» 38ئینجا پەترۆس پێی گوتن« :تەوبە بکەن و هەریەکەیان بە ناوی عیسا مەسیحەوە مەعمودی بکەن بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکان ،ئینجا بەخششی ڕۆحی پیرۆز وەردەگرن». 39چونکە بەڵێنەکە بۆ ئێوە و منداڵەکانتان و هەموو ئەوانەی دوورن ،هەرچی یەزدانی پەروەردگارمان بانگی دەکات. 40بە زۆر قسەی تریش شایەتحاڵی دا و ئامۆژگاری کرد و گوتی« :خۆتان لەم نەوەیە بەدبەختە ڕزگار بکەن». 41ئینجا ئەوانەی بە خۆشحاڵییەوە قسەی ئەویان وەرگرت ،مەعمودیەتیان وەرگرت ،لە هەمان ڕۆژدا نزیکەی سێ هەزار گیانیان بۆ زیاد بوو. 42لە فێرکاری و هاوبەشی نێردراوان و نان شکاندن و نوێژکردندا بەردەوام بوون. 43ترس بەسەر هەموو کەسێکدا هات ،زۆر سەرسوڕهێنەر و نیشانە لەلیەن نێردراوانەوە ئەنجامدرا. 44هەموو ئەوانەی باوەڕیان هێنابوو پێکەوە بوون و هەموو شتێکیان هاوبەش بوو. 45موڵک و ماڵی خۆیان فرۆشت و بۆ هەمووان دابەشیان کرد ،بەپێی پێویستی هەر کەسێک. " 47ستایشکردنی خودا و ڕەحمەتی هەموو گەل .یەزدان ڕۆژانە ئەو کەسانەی کە دەبوو ڕزگاریان بێت ،زیاد دەکرد بۆ کڵێسا. بەشی سێیەم 1پەترۆس و یۆحەنا لە کاتژمێری نوێژدا پێکەوە چوونە ناو پەرستگاکە ،کە کاتژمێر نۆیەم بوو. 2پیاوێکی چەقۆکێش لە سکی دایکیەوە هەڵگیرا ،ڕۆژانە لە دەروازەی پەرستگاکە کە پێی دەگوترا جوان دایاندەنا ،بۆ ئەوەی داوای بەخشندەیی لەو کەسانە بکات کە دەچوونە ناو پەرستگاکە. 3پەترۆس و یۆحەنای بینی کە خەریک بوو بچنە ناو پەرستگاکە داوای بەخشندەیی کرد. 4پەترۆس چاوەکانی لەگەڵ یۆحەنا بەستەوە و گوتی« :سەیرمان بکەن». 5ئەویش گوێی لێیان بوو ،چاوەڕێی ئەوە بوو شتێکیان لێ وەربگرێت. 6ئینجا پەترۆس گوتی« :زیو و زێڕم نییە .بەڵم ئەوەی هەمبوو پێت دەدەم :بە ناوی عیسا مەسیحی ناسری هەستەوە و بڕۆن. 95
کردەوەکانی نێردراوان
7دەستی ڕاستی گرت و بەرزی کردەوە ،یەکسەر پێ و ئێسکی پاژنەی پێی بەهێز بوو. 8ئەویش بازێکی دا و وەستا و ڕۆیشت و لەگەڵیان چووە ناو پەرستگاکە ،بە پێ و بازدان و ستایشی خودای دەکرد. 9هەموو گەل بینییان کە دەڕۆیشت و ستایشی خودای دەکرد. 10ئەوان زانیان کە ئەوە ئەو کەسەیە کە لە دەروازەی جوانی پەرستگاکە دانیشتووە بۆ بەخشین و سەرسوڕمان و سەرسام بوون بەو شتەی بەسەریدا هاتووە. 11کاتێک ئەو چەقۆکێشەی کە چاک بووەوە پەترۆس و یۆحەنای گرتبوو ،هەموو خەڵکەکە بە یەکەوە ڕایانکرد بۆ لی ئەوان لە پەنجەرەی سلێمان کە پێی دەوترێت هی سلێمان. 12کاتێک پەترۆس ئەمەی بینی ،وەڵمی گەلەکەی دایەوە« :ئەی پیاوانی ئیسرائیل ،بۆچی سەرسامن بەم شتە؟ یان بۆچی ئەوەندە بە پەرۆشەوە سەیری ئێمە دەکەن ،وەک ئەوەی بە هێزی خۆمان یان پیرۆزی خۆمان ئەم پیاوەمان کردبێتە ڕۆیشتن؟ 13خودای ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب ،خودای باوباپیرانمان ،عیسای کوڕەکەی شکۆمەند کردووە .ئێوە ڕادەستتان کرد و لەبەردەم پیلتۆسدا ئینکاریتان لێکرد ،کاتێک بڕیاریدا وازی لێبهێنێت. 14بەڵم ئێوە ئینکاری پیرۆز و دادپەروەرتان کرد و ویستتان بکوژێکتان پێ بدرێت. 15شازادەی ژیانی کوشت ،کە خودا لە مردن زیندوو کردۆتەوە .ئێمە شایەتحاڵین. 16ناوی ئەو لە ڕێگەی باوەڕەوە بە ناوەکەیەوە ئەم پیاوەی بەهێز کردووە ،کە دەیبینن و دەیناسن ،بەڵێ ،ئەو باوەڕەی کە بەهۆی ئەوەوە هەیە ،ئەم تەندروستییە تەواوەی پێبەخشیوە لەبەردەم هەمووتان. 17ئێستاش برایان ،دەزانم کە بە نەزانی ئەوەتان کردووە ،هەروەک چۆن فەرمانڕەواکانتان کردوویانە. 18بەڵم ئەو شتانەی کە خودا پێشتر بە دەمی هەموو پێغەمبەرەکانی نیشانی دابوو کە مەسیح ئازار دەچێژێت ،بەم شێوەیە جێبەجێی کرد. 19کەواتە تۆبە بکەن و بگەڕێنەوە ،تاکو گوناهەکانتان بسڕدرێنەوە ،کاتێک کاتەکانی پشوودان لە بەردەم یەزدانەوە دێت. 20ئینجا عیسا مەسیح دەنێرێت کە پێشتر بانگەشەی بۆ کراوە. 21ئاسمان دەبێت وەریبگرێت تا سەردەمی گەڕاندنەوەی هەموو شتێک ،کە خودا لە سەرەتای جیهانەوە بە دەمی هەموو پێغەمبەرە پیرۆزەکانی گوتوویەتی. 22چونکە موسا بەڕاستی بە باوباپیرانی گوت« :یەزدانی پەروەردگارتان پێغەمبەرێکتان بۆ هەڵدەگرێت لە براکانتان ،وەک من .لە هەموو شتێکدا گوێی لێدەگرن کە پێتان بڵێت». 23هەر کەسێک گوێی لەو پێغەمبەرە نەبێت ،لە نێو گەلدا لەناو دەچێت. 24بەڵێ ،هەموو پێغەمبەرەکانیش لە ساموێلەوە و ئەوانەی دوای ئەوە ،هەرچی قسەیان کردووە ،بە هەمان شێوە پێشبینی ئەم ڕۆژانەیان کردووە. 25ئێوە نەوەی پێغەمبەران و ئەو پەیمانەن کە خودا لەگەڵ باوباپیرانمان داینابوو و بە ئیبراهیمی فەرموو« :هەموو نەوەکانی سەر زەوی بە نەوەکانی تۆ بەرەکەتدار دەبن». 26خودا یەکەمجار بۆ ئێوە ،عیسای کوڕەکەی زیندووکردەوە ،ناردی بۆ ئەوەی بەرەکەت بخاتە سەرتان ،هەریەکەتان لە تاوانەکانی دوورخستەوە. بەشی چوارەم 1کاتێک قسەیان لەگەڵ گەل دەکرد ،کاهینەکان و سەرپەرشتیاری پەرستگاکە و سەدوقیەکان هاتنە سەریان. 2خەمبار بوون کە خەڵکیان فێرکرد و لە ڕێگەی عیساوە بانگەشەی زیندووبوونەوەی لە مردنیان دەکرد. 3دەستیان خستە سەریان و تا ڕۆژی دواتر زیندانییان کردن ،چونکە ئێوارە بوو. 4بەڵم زۆرێک لەوانەی گوێیان لە وشەکە بوو باوەڕیان هێنا .ژمارەی پیاوەکانیش نزیکەی پێنج هەزار کەس بوو. 5لە ڕۆژی دواتردا ،فەرمانڕەواکان و پیرەکان و مامۆستایان. 6حەنای سەرۆکی کاهین و قەیفا و یۆحەنا و ئەسکەندەر و هەموو ئەوانەی لە خزمەکانی سەرۆک کاهین بوون ،لە ئۆرشەلیم کۆبوونەوە. 7کاتێک لە ناوەڕاستیان دانا ،پرسیاریان کرد« :بە چ هێزێک یان بە چ ناوێک ئەمەتان کردووە؟ 8ئینجا پەترۆس پڕ بوو لە ڕۆحی پیرۆز پێی گوتن« :ئەی فەرمانڕەوای گەل و پیرەکانی ئیسرائیل. 9ئەگەر ئەمڕۆ پشکنینمان بۆ بکرێت لەسەر ئەو کارە چاکەی کە بەرامبەر بە بێدەسەڵت کراوە ،بە چ ڕێگایەک چاک دەبێتەوە. 10هەمووتان و هەموو گەلی ئیسرائیل بزانن کە بە ناوی عیسا مەسیحی ناسری کە لە خاچتان داوە و خودا لە مردووەکان زیندوویان کردۆتەوە ،ئەم پیاوە لێرە لەبەردەمتان ساغ دەبێتەوە. 11ئەمە ئەو بەردەیە کە لەلیەن ئێوەی بیناکارانەوە بێهێز کرا ،کە بووەتە سەری گۆشەکە. 12هەروەها ڕزگاربوون لە هیچ کەسێکی تردا نییە ،چونکە هیچ ناوێکی دیکە لە ژێر ئاسماندا لە نێو مرۆڤەکاندا نەدراوە ،کە ئێمە بەهۆیەوە ڕزگارمان بێت. 13کاتێک بوێری پەترۆس و یۆحەنایان بینی و زانیان کە ئەوان پیاوی بێ فێربوون و نەزانن ،سەریان سوڕما .ئینجا زانیان کە لەگەڵ عیسا بوون. 14کاتێک بینیان ئەو پیاوەی کە چاک بووەوە لەگەڵیان وەستابوو ،نەیانتوانی هیچ شتێک لە دژی بڵێن. 15بەڵم کاتێک فەرمانیان پێکردن کە لە ئەنجومەنەکە بچنە دەرەوە ،لە نێوان خۆیاندا گفتوگۆیان کرد. 16گوتی« :ئەم پیاوانە چی بکەین؟ »چونکە بەڕاستی موعجیزەیەکی بەرچاو لەلیەن ئەوانەوە کراوە ،بۆ هەموو ئەوانەی لە ئۆرشەلیم نیشتەجێن ،ئاشکرایە .و ناتوانین ئینکاری بکەین. 17بەڵم بۆ ئەوەی زیاتر لەناو خەڵکدا بڵونەبێتەوە ،با بە توندی هەڕەشەیان لێ بکەین ،کە لەمەودوا بەم ناوە لەگەڵ کەس قسە نەکەن. 96
کردەوەکانی نێردراوان
18بانگیان کردن و فەرمانیان پێکردن کە بە ناوی عیسا قسە نەکەن و فێر نەکەن. 19بەڵم پەترۆس و یۆحەنا وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :ئایا لەبەردەم خودادا زیاتر گوێ لە ئێوە بگرێت لە خودا ،حوکم بدەن». 20چونکە ناتوانین ئەو شتانە نەڵێین کە بینیومانە و بیستوومانە. 21کاتێک هەڕەشەی زیاتریان لێکردن ،ئازادیان کردن ،بەڵم هیچیان نەدۆزیەوە کە چۆن سزایان بدەن ،لەبەر گەلەکە ،چونکە هەمووان شکۆمەندییان لە خودا کرد لەسەر ئەو کارەی کە ڕوویدا. 22چونکە ئەو پیاوە تەمەنی لە چل ساڵ زیاتر بوو ،ئەم موعجیزە شیفایەی لەسەر کرا. 23کاتێک ئازاد کران ،چوونە لی خۆیان و هەموو ئەو شتانەیان باس کرد کە سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان پێیان گوتبوون. 24کە ئەمەیان بیست ،بە یەک دڵ دەنگیان بۆ خودا بەرزکردەوە و گوتیان« :پەروەردگار ،تۆ خودایت کە ئاسمان و زەوی و دەریا و هەموو ئەو شتانەی تێدایە. 25کێ بە دەمی داود خزمەتکارەکەت فەرموویەتی« :بۆچی نەتەوەکان تووڕە بوون و گەل خەیاڵی شتی بێهودەیان کرد؟» 26پاشاکانی سەر زەوی وەستانەوە و فەرمانڕەواکانیش لە دژی یەزدان و مەسیحی ئەو کۆبوونەوە. 27چونکە ڕاستی لە دژی عیسای منداڵە پیرۆزەکەت کە مەسحت کردووە ،هیرۆدس و پۆنتیۆس پیلتۆس لەگەڵ نەتەوەکان و گەلی ئیسرائیل کۆکرابوونەوە. 28هەرچی دەست و ئامۆژگاریت پێشتر بڕیارت دابوو بیکە. 29ئێستاش ئەی پەروەردگار ،سەیری هەڕەشەکانیان بکە ،بە خزمەتکارەکانت بدە ،تا بە هەموو بوێرییەکەوە قسەت بکەن. 30بە درێژکردنەوەی دەستت بۆ چاکبوونەوە .و نیشانە و سەرسوڕهێنەرەکان بە ناوی عیسای منداڵە پیرۆزەکەتەوە ئەنجام بدرێن. 31کاتێک نوێژیان کرد ،شوێنی کۆبوونەوەکەیان لەرزۆک بوو .هەموویان پڕ بوون لە ڕۆحی پیرۆز و بە بوێری قسەی خودایان دەکرد. 32زۆرێک لە ئەوانەی باوەڕیان هێنابوو ،یەک دڵ و یەک ڕۆحیان هەبوو ،هیچ کام لەوانە نەیانگوت کە شتەکانی خاوەندارێتی هی خۆیەتی .بەڵم هەموو شتێکیان هاوبەش بوو. 33نێردراوان بە هێزێکی زۆرەوە شایەتحاڵی زیندووبوونەوەی عیسای یەزدانیان دا و نیعمەتێکی زۆر بەسەر هەموویاندا بوو. 34لە نێو ئەوانەشدا کەم نەبوون ،چونکە هەرچی خاوەن زەوی و خانوو بوو ،دەیانفرۆشت و نرخی ئەو شتانەیان دەهێنا کە فرۆشراون. 35لە پێی نێردراوان دایاننا ،هەر کەسێک بەپێی پێویستی خۆی دابەشکرا. 36یۆسێش کە بە پێی نێردراوان ناوی بنەماڵەی بەرنابا بوو ،کە بە واتای کوڕی دڵنەوایی ،لێڤییە و خەڵکی قوبرس بوو. 37زەوییەکی هەبوو ،فرۆشت و پارەکەی هێنا و لە پێی نێردراوان دانا. بەشی پێنجەم 1بەڵم پیاوێک بە ناوی ئەنانیاس لەگەڵ سەفیرای هاوسەریدا ،موڵکێکی فرۆشت. 2بەشێک لە نرخەکەی هێشتەوە ،ژنەکەیشی ئاگادار بوو ،بەشێکی هێنا و لە پێی نێردراوان دانا. 3بەڵم پەترۆس گوتی« :ئەنانیا ،بۆچی شەیتان دڵی تۆی پڕ کردووە بۆ ئەوەی درۆ لەگەڵ ڕۆحی پیرۆز بکەیت و بەشێک لە نرخی زەوییەکە ڕابگریت؟» 4تا مایەوە ،هی تۆ نەبوو؟ دوای ئەوەی فرۆشرا ،ئایا لە دەسەڵتی خۆتدا نەبوو؟ بۆچی ئەم شتەت لە دڵتدا دووگیان کردووە؟ تۆ درۆت لەگەڵ مرۆڤەکان نەکردووە ،بەڵکو لەگەڵ خودا. 5ئەنانیاس بە بیستنی ئەم قسانە کەوتە خوارەوە و وازی لە جنۆکە هێنا ،ترسێکی زۆریش بەسەر هەموو ئەوانەی گوێیان لەم شتانە بوو. 6گەنجەکان هەستان و برینداریان کرد و بردیانە دەرەوە و ناشتیان. 7نزیکەی سێ کاتژمێر دوای ئەوە بوو ،ژنەکەی نەیزانی چی ڕوویداوە ،هاتە ژوورەوە. 8پەترۆسیش وەڵمی دایەوە« :پێم بڵێ ئایا خاکەکەت بەو بڕە فرۆشتووە؟ ئەویش گوتی« :بەڵێ ،بۆ زۆر شت». 9ئینجا پەترۆس پێی گوت« :چۆن ڕێککەوتوون بۆ تاقیکردنەوەی ڕۆحی یەزدان؟ »سەیرکە ،پێی ئەوانەی مێردەکەتیان نێژراوە ،لەبەردەم دەرگاکەدایە و دەتبەنە دەرەوە. 10ئینجا ژنەکە یەکسەر لە پێیەکانی کەوتە خوارەوە و جنۆکەکەی کەوتە ژوورەوە ،گەنجەکان هاتنە ژوورەوە و مردوویان بینی و بردیان و لە لی مێردەکەیەوە نێژران. 11ترسێکی زۆر بەسەر هەموو کڵێساکە و هەموو ئەوانەی ئەم قسانەیان بیستبوو هاتە ئاراوە. 12بە دەستی نێردراوان چەندین نیشانە و سەرسوڕهێنەر لەنێو گەلدا ئەنجامدرا( .هەموویان بە یەکەوە لە پەنجەرەی سلێمان بوون. 13لەوانی تریش کەس نەیدەوێرا خۆی لەگەڵیاندا ببەستێتەوە ،بەڵم گەل گەورەیان کرد. 14ئیمانداران زیاتر بۆ یەزدان زیاد بوون ،ژمارەیەکی زۆر لە ژن و پیاو). 15بەجۆرێک نەخۆشەکانیان هێنایە سەر شەقامەکان و لەسەر جێگا و قەنەفەکان دایاننا ،تا لنیکەم سێبەری پەترۆس کە بەلیدا تێدەپەڕی، سێبەری هەندێکیان بکات. 16جەماوەرێکیش لە شارەکانی دەوروبەری ئۆرشەلیمەوە هاتنە ئۆرشەلیم و نەخۆش و ئەوانەی ڕۆحی ناپاکیان هێنابوو ،هەریەکەیان چاکبوونەوە. " 18دەستیان خستە سەر نێردراوان و خستیانە زیندانی گشتی. 19بەڵم فریشتەی یەزدان بە شەو دەرگای زیندانەکەی کردەوە و هێنایە دەرەوە و گوتی: 20بڕۆ ،لە پەرستگاکە بوەستە و هەموو قسەکانی ئەم ژیانە بۆ خەڵک بڵێ.
97
کردەوەکانی نێردراوان
21کە ئەمەیان بیست ،بەیانی زوو چوونە ناو پەرستگاکە و وانەیان دەگوتەوە .بەڵم سەرۆک کاهینەکە و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون هاتن و ئەنجومەنەکە و هەموو ئەنجومەنی پیرانی نەوەی ئیسرائیل کۆکردەوە و ڕەوانەی زیندانیان کرد بۆ ئەوەی بیانهێنن. 22بەڵم کاتێک ئەفسەرەکان هاتن و لە زیندانەکەدا نەیانبینی ،گەڕانەوە و پێیان گوت. 23گوتی« :بەڕاستی زیندانەکە بینیمان بە سەلمەتی داخراوین ،پاسەوانەکانیش لە دەرەوە لەبەردەم دەرگاکان وەستابوون ،بەڵم کاتێک کردەوە ،کەسمان لە ناوەوە نەبینی». 24کاتێک سەرۆک کاهین و سەرکردەی پەرستگا و سەرۆک کاهینەکان ئەمانەیان بیست ،گومانیان لێکردن کە ئەمە بۆ چی گەشە دەکات. 25ئینجا یەکێک هات و پێی گوتن« :ئەو پیاوانەی کە ئێوە خستووتانەتە زیندانەوە ،لە پەرستگاکە وەستاون و فێری خەڵک دەکەن». 26کاپتنەکە لەگەڵ ئەفسەرەکان ڕۆیشت و بەبێ توندوتیژی هێنایان ،چونکە لە گەل دەترسان ،نەک بەردباران بکرێن. 27کاتێک هێنایانە بەردەم ئەنجومەنەکە ،سەرۆک کاهینیش لێیان پرسی: 28گوتی« :ئایا ئێمە بە توندی فەرمانمان پێنەکردوون کە بەم ناوە فێری نەکەن؟ »ئینجا ئۆرشەلیمتان پڕ کردووە لە فێرکارییەکانتان و بەنیازن خوێنی ئەم پیاوە بەسەرماندا بهێنن. 29ئینجا پەترۆس و نێردراوانی دیکە وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :پێویستە گوێڕایەڵی خودا بین نەک مرۆڤ». 30خودای باوباپیرانمان عیسای زیندوو کردەوە کە ئێوە کوشتتان و بە دارێکەوە هەڵواسیون. 31خودا بە دەستی ڕاستی بەرزی کردۆتەوە بۆ ئەوەی ببێتە شازادە و ڕزگارکەر ،بۆ ئەوەی تەوبەکردن بە ئیسرائیل و لێخۆشبوونی گوناهەکان بدات. 32ئێمەش شایەتحاڵی ئەوین لەم شتانە .هەروەها ڕۆحی پیرۆزیش کە خودا پێی بەخشیوە بەوانەی گوێڕایەڵی دەکەن. 33کە ئەمەیان بیست ،دڵیان بڕژا و ئامۆژگارییان کرد کە بیانکوژن. 34ئینجا یەکێک لە ئەنجومەنەکە وەستابوو ،کە فەریسییە بوو ،ناوی گەمالیێل بوو ،پزیشکی یاسا بوو ،ناوبانگێکی زۆری هەبوو لە نێو هەموو گەلدا ،فەرمانی دا کە نێردراوان کەمێک بۆشایی دابنێن. 35پێی گوتن« :ئەی پیاوانی ئیسرائیل ،ئاگاداری خۆتان بن کە بەنیازن چی بکەن سەبارەت بەم پیاوانە». 36چونکە پێش ئەم ڕۆژانە تیودا هەستا و شانازی بە خۆیەوە دەکرد کە کەسێکە .ژمارەیەک پیاو کە نزیکەی چوار سەد کەس بوون، پەیوەندییان پێوە کرد ،ئەویش کوژرا .هەموو ئەوانەی گوێڕایەڵی بوون ،پەرش و بڵو بوون و لەناوچوون. 37دوای ئەم پیاوە لە ڕۆژانی باجدان یەهودای جەلیلی هەستا و خەڵکێکی زۆری بەدوای خۆیدا ڕاکێشا .هەموویان ،تەنانەت ئەوانەی گوێڕایەڵی بوون ،پەرش و بڵو بوون. 38ئێستا پێتان دەڵێم :خۆتان لەم پیاوانە بەدوور بگرن و وازیان لێ بێنە ،چونکە ئەگەر ئەم ئامۆژگارییە یان ئەم کارە لە مرۆڤەوە بێت ،ئەوا پووچەڵ دەبێتەوە. 39بەڵم ئەگەر لە خوداوە بێت ،ناتوانن بیڕووخێنن .نەک بە ئەگەرێکی زۆرەوە تەنانەت بۆ شەڕکردن لەگەڵ خودادا بدۆزرێتەوە. 40ئینجا ڕازی بوون ،ئینجا نێردراوانیان بانگ کرد و لێیان دا ،فەرمانیان دا کە بە ناوی عیسا قسە نەکەن و وازیان لێ بهێنن. 41ئەوان لە بەردەم ئەنجومەنەکە ڕۆیشتن و خۆشحاڵ بوون کە بە شایستەی شەرمەزاربوون لە پێناو ناوی ئەودا هەژمار کران. 42ڕۆژانە لە پەرستگا و لە هەموو ماڵێکدا ،وازیان لە فێرکردن و بانگەشەی عیسا مەسیح نەدەهێنا. بەشی شەشەم 1لەو ڕۆژانەدا کە ژمارەی شاگردەکان زۆر بوو ،یۆنانیەکان لە دژی عیبرانییەکان مورموریییان لەسەر دروست بوو ،چونکە بێوەژنەکانیان لە خزمەتکردنی ڕۆژانەدا پشتگوێ دەخران. 2دوانزە کەسەکە جەماوەرێکی زۆری شاگردەکانیان بانگ کرد و گوتیان« :هۆکار نییە کە ئێمە قسەی خودا بەجێبهێڵین و سفرەکان بخەینە خزمەت». 3بۆیە برایان ،لە نێوانتاندا حەوت پیاوی ڕاستگۆ و پڕ لە ڕۆحی پیرۆز و حیکمەت سەیر بکەن ،کە دەتوانین سەرپەرشتی ئەم کارەیان بۆ دابنێین. 4بەڵم ئێمە بەردەوام خۆمان دەدەین بە نوێژ و خزمەتکردنی وشە. 5ئەو وتەیە هەموو جەماوەرەکەی دڵخۆش کرد ،ستیڤنیان هەڵبژارد ،پیاوێکی پڕ لە باوەڕ و ڕۆحی پیرۆز ،فیلیپ و پرۆکۆرۆس و نیکانۆر و تیمۆن و پارمێناس و نیکۆلسی موسڵمانێکی ئەنتیکیا. 6لەبەردەم نێردراوان دایاننا ،کاتێک نوێژیان کرد و دەستیان لەسەر دانا. 7قسەی خودا زیاتر بوو .ژمارەی شاگردەکانیش لە ئۆرشەلیم زۆر زیادی کرد .کۆمەڵێکی گەورەی کاهینەکانیش گوێڕایەڵی باوەڕ بوون. 8ستیڤنیش کە پڕ بوو لە باوەڕ و هێز ،سەرسوڕهێنەر و موعجیزە گەورەکانی لە نێو خەڵکدا کرد. 9ئینجا هەندێک لە کەنیسەکە کە پێی دەوترێت کەنیسەی ئازادیخوازەکان و کورینیەکان و ئەسکەندەریەکان و خەڵکی کیلیکیا و ئاسیا سەریان هەڵدا و لەگەڵ ستیفان ناکۆکییان دەکرد. 10ئەوان نەیانتوانی بەرەنگاری ئەو حیکمەتە و ڕۆحە ببنەوە کە پێی قسەی دەکرد. 11ئینجا چەواشەکارییان بۆ پیاوان کرد و گوتیان« :بیستوومانە قسەی کوفر لە موسا و خودا دەکات». 12ئینجا گەل و پیر و زانایان وروژاند و هاتنە سەری و گرتیان و هێنایان بۆ ئەنجومەن. 13شایەتحاڵی درۆینەیان دانا و گوتیان« :ئەم پیاوە واز لە قسەی کوفر ناکات دژی ئەم شوێنە پیرۆزە و یاسا. 14چونکە گوێمان لێ بووە کە دەڵێت :ئەم عیسای ناسرییە ئەم شوێنە وێران دەکات و ئەو داب و نەریتە دەگۆڕێت کە موسا ڕزگاری کردووین. 15هەموو ئەوانەی لە ئەنجومەنەکە دانیشتبوون و چاویان لێی بوو ،ڕووخساری وەک ڕووخساری فریشتەیەک بینی. 98
کردەوەکانی نێردراوان
بەشی حەوتەم 1سەرۆک کاهینەکە گوتی« :ئایا ئەمانە وایە؟» 2ئینجا گوتی« :پیاوان ،برایان و باوکان ،گوێ بگرن .خودای شکۆمەندی بۆ ئیبراهیمی باوکمان دەرکەوت ،کاتێک لە میزۆپۆتامیا بوو، پێش ئەوەی لە شاران نیشتەجێ بێت. 3پێی گوت« :لە وڵتەکەت و لە خزمەکانت دەربکە و وەرە بۆ ئەو خاکەی کە نیشانت دەدەم». 4ئینجا لە خاکی کلدانییەکان هاتە دەرەوە و لە چاران نیشتەجێ بوو ،لەوێشەوە کاتێک باوکی مرد ،گواسترایەوە بۆ ئەم خاکە کە ئێستا تێیدا نیشتەجێن. 5هیچ میراتێکی تێدا نەدا ،نە ئەوەندەش پێی بخاتە سەری ،بەڵم بەڵێنی دا کە بیداتە موڵک و نەوەکانی دوای خۆی ،لە کاتێکدا هێشتا منداڵی نەبوو . 6خودا بەم شێوەیە قسەی کرد :نەوەکانی لە وڵتێکی نامۆدا نیشتەجێ بن .و چوار سەد ساڵ بیانخەنە کۆیلیەتی و داوای لێبوردنیان لێ بکەن. 7خودا فەرمووی :ئەو نەتەوەیەی کە کۆیلەی دەبن ،من دادوەری دەکەم ،دوای ئەوە دێنە دەرەوە و لەم شوێنە خزمەتم دەکەن. 8ئینجا پەیمانی خەتەنەکردنی پێدا ،ئیبراهیم ئیسحاقی لەدایک کرد و لە ڕۆژی هەشتەمدا خەتەنەی کرد .ئیسحاقیش یاقوبی بوو .یاقوبیش دوانزە پیاوە باوکایەتییەکەی لەدایک کرد. 9پیاوسالرەکان ئیرەیییان پێدا و یوسفیان فرۆشت بۆ میسر ،بەڵم خودا لەگەڵیدا بوو. 10لە هەموو ناخۆشیەکانی ڕزگاری کرد و لەبەردەم فیرعەونی پاشای میسردا نیعمەت و دانایی پێبەخشی .و کردی بە حاکمی میسر و هەموو ماڵەکەی. 11ئێستا کەمیی بەسەر هەموو خاکی میسر و کەنعاندا هات و ناخۆشییەکی زۆر بوو ،باوباپیرانمان هیچ خۆراکێکیان نەدۆزیەوە. 12بەڵم کاتێک یاقوب بیست کە گەنمەشامی لە میسر هەیە ،یەکەمجار باوباپیرانی ئێمەی نارد. 13بۆ جاری دووەم یوسف بە براکانی ناسێندرا .خزمەکانی یوسف بۆ فیرعەون ئاشکرا کرا. 14ئینجا یوسف نارد و یاقوبی باوکی بانگ کرد بۆ لی خۆی و هەموو خزمەکانی ،هەشت و پانزە کەس. 15جا یاقوب دابەزی بۆ میسر و ئەو و باوباپیرانمان مرد. 16ئینجا بردرانە سیخەم و لەناو ئەو گۆڕەدا دانران کە ئیبراهیم بە بڕە پارەیەک لە کوڕانی ئیمۆر باوکی سیکێم کڕیبووی. 17بەڵم کاتێک کاتی بەڵێنەکە نزیک بووەوە کە خودا سوێندی بە ئیبراهیم خواردبوو ،گەلەکە لە میسر گەشەیان کرد و زۆر بوون. 18تا پاشایەکی دیکە هەڵسا ،کە یوسفی نەدەناسی. 19ئەویش بە نادڵنە مامەڵەی لەگەڵ خزمەکانمان کرد و خراپەکارییان لە باوباپیرانمان کرد ،تا منداڵە بچووکەکانیان دەرکرد ،تا نەژین. 20لەو ماوەیەدا موسا لەدایک بوو ،زۆر جوان بوو ،سێ مانگ لە ماڵی باوکیدا بەخێو بوو. 21کاتێک فڕێدرایە دەرەوە ،کچەکەی فیرعەون هەڵیگرت و بۆ کوڕەکەی خۆی بەخێو کرد. 22موسا لە هەموو حیکمەتی میسرییەکان فێر بوو ،لە قسە و کرداردا بەهێز بوو. 23کاتێک تەمەنی چل ساڵ بوو ،هاتە دڵی سەردانی براکانی نەوەی ئیسرائیل بکات. 24کاتێک بینی یەکێکیان تووشی هەڵە بوو ،بەرگری لێکرد و تۆڵەی ئەو کەسەی گرتەوە کە ستەم لێکرابوو و لە میسرییەکەی کوشت. 25چونکە پێی وابوو براکانی تێدەگەن کە خودا بە دەستی ڕزگاریان دەکات ،بەڵم ئەوان تێنەگەیشتن. 26ڕۆژی دواتر خۆی نیشانیان دا کە شەڕیان دەکرد و دەیویست جارێکی تر یەکیان بخاتەوە و گوتی« :بەڕێزان ،ئێوە براین .بۆچی ستەم لە یەکتر دەکەن؟ 27بەڵم ئەوەی خراپەکاری لەگەڵ دراوسێکەیدا کرد ،فڕێیدا و گوتی« :کێ تۆی کردە فەرمانڕەوا و دادوەر بەسەر ئێمەدا؟» 28ئایا من دەکوژیت ،وەک چۆن دوێنێ میسریەکەت کوشت؟ 29ئینجا موسا بەم قسەیە هەڵهات و لە خاکی مادیان نامۆ بوو ،لەوێ دوو کوڕی بوو. 30کاتێک چل ساڵ تێپەڕی ،لە بیابانی چیای سینا فریشتەیەکی یەزدان لە بڵێسەی ئاگردا لە دارستانێکدا بۆی دەرکەوت. 31کاتێک موسا بینی ،سەرسام بوو بەو دیمەنە ،کاتێک نزیک بووەوە بۆ بینینی ،دەنگی یەزدان هاتە لی. 32گوتی« :من خودای باوباپیرانتم ،خودای ئیبراهیم و خودای ئیسحاق و خودای یاقوبم ».ئینجا موسا لەرزی و نەیوێرا سەیری بکات. 33ئینجا یەزدان پێی گوت« :پێڵوەکانت لە پێیەکانت دابکەنە ،چونکە ئەو شوێنەی لێی وەستاویت زەوییەکی پیرۆزە». 34من بینیم و ناخۆشی گەلەکەمم بینی کە لە میسردایە ،گوێم لە نالە و نالە و نالە و نالە و نالەیان بوو و هاتوومەتە خوارەوە بۆ ئەوەی ڕزگاریان بکەم .ئێستا وەرە ،دەتنێرم بۆ میسر. 35ئەم موسایە کە ڕەتیان کردەوە و گوتیان« :کێ تۆی کردە فەرمانڕەوا و دادوەر؟ »خوداش بە دەستی ئەو فریشتەیەی کە لەناو دارستانەکەدا بۆی دەرکەوت ،ناردبووی بۆ ئەوەی ببێتە فەرمانڕەوا و ڕزگارکەر. 36دوای ئەوەی چل ساڵ لە خاکی میسر و دەریای سوور و بیاباندا سەرسوڕهێنەر و نیشانەکانی نیشان دا. 37ئەمە ئەو موسایە کە بە نەوەی ئیسرائیلی فەرموو« :یەزدانی پەروەردگارتان پێغەمبەرێکتان بۆ هەڵدەگرێت لە براکانتان ،وەک من . گوێی لێدەگرن». 38ئەمە ئەو کەسەیە کە لە بیابان لە کڵێسا بوو لەگەڵ ئەو فریشتەیەی کە لە چیای سینا قسەی لەگەڵ کرد و لەگەڵ باوباپیرانمان. 39باوباپیرانمان گوێڕایەڵی نەدەبوون ،بەڵکو لێیان دوورخستەوە و لە دڵیاندا گەڕانەوە بۆ میسر. 40بە هارونی گوت« :خودامان بۆ دروست بکە تا پێشمان بڕوات ،چونکە سەبارەت بەم موسایە کە لە خاکی میسرەوە دەرهێناین ،نازانین چی بەسەر هاتووە». 41لەو ڕۆژانەدا گوێدرێژێکیان دروست کرد و قوربانییان پێشکەش بە بتەکە کرد و بە کارەکانی دەستی خۆیان شاد بوون. 99
کردەوەکانی نێردراوان
42ئینجا خودا وەرگەڕا و وازی لێهێنا بۆ ئەوەی سوپای ئاسمان بپەرستن .وەک لە کتێبی پێغەمبەراندا نووسراوە« :ئەی بنەماڵەی ئیسرائیل، ئایا لە ماوەی چل ساڵدا لە بیاباندا ئاژەڵی کوژراو و قوربانیتان پێشکەش کردم؟» 43بەڵێ ،چادرەکەی مەلۆخ و ئەستێرەی خوداوەندەکەت ڕەمفانتان هەڵگرت ،کە بۆ پەرستنیان دروستتان کرد ،منیش دەتانبەم بۆ ئەودیوی بابل. 44باوباپیرانمان چادری شایەتحاڵییان لە بیابان هەبوو ،وەک خۆی دیاریی کردبوو ،لەگەڵ موسا قسەی دەکرد ،تا بەو شێوەیەی کە بینیبووی دروستی بکات. 45باوباپیرانمان کە دوای ئەوە هاتبوون لەگەڵ عیسادا هێنایە دەستی نەتەوەکان ،کە خودا لەبەردەم باوباپیرانمان دەریانکرد تا سەردەمی داود. 46لەبەردەم خودادا ڕەزامەندییان بینی و ئارەزووی دۆزینەوەی چادرێکیان بۆ خودای یاقوب کرد. 47بەڵم سلێمان خانوویەکی بۆ دروست کرد. 48بەڵم بەرزترین لە پەرستگاکانی دەست دروستکراودا نیشتەجێ نییە .وەک پێغەمبەر دەفەرموێت: 49ئاسمان تەختی منە و زەویش پێم ،چ خانوویەکم بۆ دروست دەکەن؟ یەزدان دەفەرموێت :یان شوێنی پشوودانم چییە؟ 50ئایا دەستی من هەموو ئەمانە دروست نەکردووە؟ 51ئێوەی مل ڕەق و خەتەنەنەکراو لە دڵ و گوێچکەکان ،هەمیشە بەرەنگاری ڕۆحی پیرۆز دەبنەوە ،وەک باوباپیرانتان ،ئێوەش بە هەمان شێوە. 52باوباپیرانتان کام لە پێغەمبەران گۆشەگیرییان نەکردووە؟ ئەوانەشیان کوشتووە کە پێشتر باسی هاتنی ڕاستودروستیان دەکرد .ئێستا ئێوە خیانەتکار و بکوژی ئەوان بوون. 53ئەوان بە مەیلی فریشتەکان یاسایان وەرگرتووە و پابەندیان نەبووە. 54کاتێک ئەم قسانەیان بیست ،دڵیان بڕژا و بە ددانەکانیان پێیان گرت. 55بەڵم ئەو پڕ بوو لە ڕۆحی پیرۆز ،سەری بەرز کردەوە بۆ ئاسمان و شکۆمەندی خودای بینی و عیسا لە دەستی ڕاستی خودا وەستابوو. 56گوتی« :ئەوەتا ئاسمانەکان کراوەتەوە و کوڕی مرۆڤیش لە دەستی ڕاستی خودا وەستاوە». 57ئینجا بە دەنگێکی بەرز هاواریان کرد و گوێیان ڕاگرت و بە یەک دڵ ڕایانکردە سەری. 58لە شارەکە دەریانکرد و بەردیان لێدا ،شایەتحاڵەکان جلەکانیان لەبەردەم پێی گەنجێکدا دانا کە ناوی شاول بوو. 59ستیڤنیان بەردباران کرد و بانگیان لە خودا کرد و گوتیان« :عیسا پەروەردگار ،ڕۆحم وەربگرە». 60ئینجا ئەژنۆی دا و بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات« :پەروەردگار ،ئەم گوناهە مەخەنە بەردەم ئەوان ».کاتێک ئەمەی وت ،خەوی لێکەوت. بەشی هەشتەم 1شاولیش ڕازی بوو بە مردنی .لەو کاتەدا گۆشەگیرییەکی گەورە لە سەر ئەو کڵێسایەی لە ئۆرشەلیم بوو .جگە لە نێردراوان ،هەموویان بەسەر ناوچەکانی یەهودا و سامریادا بڵوبوونەوە. 2پیاوە پەرستراوەکان ستیڤنیان برد بۆ ناشتنی و گریانی زۆریان بۆ کرد. 3شاولیش کڵێسای وێران کرد و چووە ناو هەموو ماڵێکەوە و ژن و پیاوی گرتە زیندان. 4بۆیە ئەوانەی پەرش و بڵو بوون ،دەچوونە هەموو شوێنێک و بانگەشەی وشەیان دەکرد. 5ئینجا فیلیپ چوو بۆ شاری سامریا و بانگەشەی مەسیحی بۆ کردن. 6گەلەکە بە یەکەوە گوێیان بەو شتانە دا کە فیلیپ دەیگوت ،بە بیستن و بینینی ئەو موعجیزەیانەی کە کردوویەتی. 7چونکە ڕۆحی پیس بە دەنگی بەرز هاواریان دەکرد لە زۆرێک لەوانەی کە تووشی بوون ،زۆرێک لە ئیفلیج و چەقۆکێشەکان چاک بوون. 8خۆشییەکی زۆر لەو شارەدا هەبوو. 9بەڵم پیاوێک هەبوو بە ناوی شیمۆن ،پێشتر لە هەمان شاردا جادووگەری دەکرد و خەڵکی سامریای سیحر دەکرد و دەیزانی کە خۆی کەسێکی گەورەیە. 10هەموویان لە بچووکەوە تا گەورە گوێیان لێ گرت و گوتیان« :ئەم پیاوە هێزی گەورەی خودایە». 11ئەوانیش گرنگییان پێدەدا ،چونکە ماوەیەکی زۆرە بە جادووگەری سیحربازی کردوون. 12بەڵم کاتێک باوەڕیان بە فیلیپ هێنا کە باسی شانشینی خودا و ناوی عیسا مەسیحی دەکرد ،ژن و پیاو مەعموودیان وەرگرت. 13ئینجا شیمۆن خۆی باوەڕیشی هێنا ،کاتێک مەعمودی وەرگرت ،لەگەڵ فیلیپدا بەردەوام بوو و سەرسام بوو ،کاتێک موعجیزە و نیشانەکانی بینی کە ئەنجامدراون. 14کاتێک نێردراوان لە ئۆرشەلیم بیستیان کە سامریا قسەی خودای وەرگرتووە ،پەترۆس و یۆحەنایان بۆ ناردن. 15کاتێک هاتنە خوارەوە ،دوعای بۆ کردوون ،تاکو ڕۆحی پیرۆز وەربگرن. ( 16چونکە هێشتا بەسەر هیچ کامیاندا نەکەوتبوو ،تەنیا بە ناوی عیسا یەزدان مەعمودیەت کرابوون). 17ئینجا دەستیان خستە سەریان و ڕۆحی پیرۆزیان وەرگرت. 18کاتێک شیمۆن بینی کە بە دانانی دەستی نێردراوان ڕۆحی پیرۆزی پێدراوە ،پارەی پێشکەشکردن. 19گوتی« :ئەم دەسەڵتەم پێ بدە ،تا هەرکەسێک دەستم بەسەردا بنێم ،ڕۆحی پیرۆز وەربگرێت». 20بەڵم پەترۆس پێی گوت« :پارەکەت لەگەڵت لەناو دەچێت ،چونکە بیرت لەوە کردۆتەوە کە بەخششەکەی خودا بە پارە بکڕدرێت». 21تۆ لەم بابەتەدا نە بەشداریت هەیە و نە بەشداریت هەیە ،چونکە دڵت لەبەردەم خودادا ڕاست نییە. 100
کردەوەکانی نێردراوان
22کەواتە تۆبە لەم خراپەکارییە بکە و لە خودا بپاڕێیەوە ،ئەگەر بیرکردنەوە لە دڵت خۆش بێت. 23چونکە من تێدەگەم کە تۆ لە زراوی تاڵیی و لە بەنداوی ناپاکیدایت. 24ئینجا شیمۆن وەڵمی دایەوە و گوتی« :لە یەزدان لە پێناومدا بپاڕێنەوە ،تا هیچ کام لەم قسانەتان بەسەرمدا نەیەت». 25کاتێک شایەتحاڵییان دا و قسەی یەزدانیان ڕاگەیاند ،گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم و لە زۆرێک لە گوندەکانی سامریەکان ئینجیلیان ڕاگەیاند. 26فریشتەی یەزدان بە فیلیپی گوت« :هەستە و بەرەو باشوور بچۆ بۆ ئەو ڕێگایەی کە لە ئۆرشەلیمەوە دادەبەزێت بۆ غەززە ،کە بیابانە». 27ئینجا هەستا و ڕۆیشت ،پیاوێکی ئەسیوپیای بینی ،خەبەرێکی دەسەڵتدار بوو لە ژێر دەستی کانداسی شاژنی ئەسیوپیا ،کە هەموو گەنجینەکانی لە ئەستۆ بوو و بۆ پەرستش هاتبوو بۆ ئۆرشەلیم. 28دەگەڕایەوە و لە گالیسکەکەیدا دانیشتبوو ،عیشای پێغەمبەر دەخوێندەوە. 29ئینجا ڕۆح بە فیلیپی گوت« :زۆر بچۆ و خۆت لەگەڵ ئەم گالیسکەدا ببەستە». 30فیلیپ ڕایکرد بۆ لی و گوێی لە خوێندنەوەی ئیشایا پێغەمبەر بوو و گوتی« :ئایا تێدەگەیت چی دەخوێنیتەوە؟» 31ئینجا گوتی« :چۆن دەتوانم ئەگەر کەسێک ڕێنماییم نەکات؟ »وە حەزی لە فیلیپ کرد کە بێتە سەرەوە و لەگەڵیدا دابنیشێت. 32شوێنی ئەو کتێبە پیرۆزەی کە خوێندوویەتیەوە ئەمە بوو« :وەک مەڕێک بەرەو سەربڕین بردرا .وەک بەرخێکی داماو لەبەردەم بڕینەکەیدا ،دەمی نەکردەوە. 33لە زەلیلبوونیدا حوکمەکەی لبرا ،کێ نەوەی خۆی ڕادەگەیەنێت؟ چونکە ژیانی لە زەوی وەرگیراوە. 34خافڵەکە وەڵمی فیلیپی دایەوە و گوتی« :تکایە پێغەمبەر ئەمە باسی کێ دەکات؟ »لە خۆی ،یان لە پیاوێکی تر؟ 35فیلیپ دەمی کردەوە و لە هەمان کتێبی پیرۆزەوە دەستی پێکرد و بانگەشەی عیسای بۆ کرد. 36کاتێک دەڕۆیشتن ،گەیشتنە ئاوێک ،خافڵەکە گوتی« :ببینە ،لێرە ئاوە .چی ڕێگریم دەکات لە مەعمودیەت؟ 37فیلیپ وتی« :ئەگەر بە هەموو دڵتەوە باوەڕت هەبێت ،دەتوانیت ».وەڵمی دایەوە« :باوەڕم هەیە کە عیسا مەسیح کوڕی خودایە». 38فەرمانی بە گالیسکەکە کرد کە لە شوێنی خۆیدا بوەستن ،هەردووکیان فیلیپ و خەبەرەکە چوونە خوارەوە بۆ ناو ئاوەکە .و مەعمودی پێدا. 39کاتێک لە ئاوەکە هاتنە دەرەوە ،ڕۆحی یەزدان فیلیپی برد و ئیتر ئەو خەبەرە نەیبینی ،بە خۆشحاڵییەوە ڕۆیشت. 40بەڵم فیلیپ لە ئازۆتۆس دۆزرایەوە ،بەناو هەموو شارەکاندا بانگەشەی دەکرد تا گەیشتە قەیسەرە. بەشی ٩ 1شاولیش هەڕەشە و سەربڕینی لە شاگردەکانی یەزدان دەکرد ،چووە لی سەرۆک کاهین. 2داوای نامەیان لێکرد بۆ دیمەشق بۆ کەنیسەکان ،بۆ ئەوەی ئەگەر یەکێک لەم ڕێگایە بدۆزێتەوە ،جا ژن بێت یان ژن ،بە بەستراو بیانباتە ئۆرشەلیم. 3لە گەشتەکەیدا نزیک بوو لە دیمەشق ،لەناکاو ڕووناکییەک لە ئاسمانەوە بە دەوریدا درەوشایەوە. 4کەوتە سەر زەوی و گوێی لە دەنگێک بوو کە پێی دەگوت « :شاول ،شاول ،بۆچی گۆشەگیریم دەکەیت؟» 5ئینجا گوتی« :ئەی پەروەردگار تۆ کێیت؟ »یەزدان فەرمووی « :من عیسام کە تۆ گۆشەگیری دەکەیت ،سەختە بۆت لێدان لە چەقۆکان». 6ئەویش بە لەرز و سەرسوڕمانەوە گوتی« :پەروەردگار ،دەتەوێت چیم لێبکەم؟ »یەزدانیش پێی فەرموو « :هەستە و بچۆ ناو شارەکە، پێت دەوترێت چی بکەیت». 7ئەو پیاوانەی لەگەڵیدا دەڕۆیشتن ،بێدەنگ وەستان ،گوێیان لە دەنگێک بوو ،بەڵم کەسیان نەبینی. 8شاول لە زەوی هەستا .کاتێک چاوەکانی کرایەوە ،کەسی نەبینی ،بەڵم دەستیان گرت و هێنایان بۆ دیمەشق. 9سێ ڕۆژ بێ بینا بوو ،نە خوارد و نە خواردەوە. 10شاگردێک لە دیمەشق هەبوو بە ناوی ئەنانیا .یەزدان لە بینینێکدا پێی گوت :ئەنانیا .گوتی« :ئەوەتا من لێرەم ،پەروەردگار». 11یەزدان پێی فەرموو « :هەستە و بچۆ بۆ ئەو شەقامەی کە پێی دەوترێت ڕاست و لە ماڵی یەهودا بپرسە بۆ کەسێک بە ناوی شاول، خەڵکی تەرسوس ،چونکە سەیرکە ،ئەو دوعا دەکات. 12لە بینینێکدا پیاوێکی بە ناوی ئەنانیای بینی کە دێتە ژوورەوە و دەستی خستووەتە سەری ،تاکو بینایی بکات. 13ئینجا ئەنانیا وەڵمی دایەوە« :پەروەردگار ،من لە زۆرێک لەم پیاوە بیستوومە کە چەندە خراپەکاری بەرامبەر پیرۆزەکانت کردووە لە ئۆرشەلیم. 14لێرەدا دەسەڵتی سەرۆک کاهینەکانی هەیە بۆ بەستنەوەی هەموو ئەوانەی ناوت بانگ دەکەن. 15بەڵم یەزدان پێی فەرموو « :بڕۆ ،چونکە ئەو قاپێکی هەڵبژێردراوە بۆ من ،بۆ ئەوەی ناوی من لەبەردەم نەتەوەکان و پاشاکان و نەوەی ئیسرائیلدا هەڵبگرێت. 16چونکە ئەوە نیشانی دەدەم کە لە پێناو ناوی مندا چەندە ئازاری گەورە دەچێژێت. 17ئەنانیاس ڕۆیشت و چووە ناو ماڵەکە .دەستی خستە سەری و گوتی« :شاولی برا ،یەزدان ،عیسا ،کە لە ڕێگادا دەرکەوتیت ،لە کاتی هاتنتدا ،منی ناردووە ،تا بینینەکەت وەربگریت و پڕ بیت لە ڕۆحی پیرۆز». 18یەکسەر لە چاوەکانی وەک تەرازوو کەوتە خوارەوە ،یەکسەر بینینی وەرگرت و هەستا و مەعمودی وەرگرت. 19کاتێک خواردنی وەرگرت ،بەهێز بوو .پاشان شاول چەند ڕۆژێک لەگەڵ شاگردەکانی لە دیمەشق بوو. 20یەکسەر لە کەنیسەکاندا بانگەشەی مەسیحی کرد کە کوڕی خودایە. 21بەڵم هەموو ئەوانەی گوێیان لێ بوو سەریان سوڕما و گوتیان .ئایا ئەمە ئەو کەسە نییە کە ئەوانەی لە ئۆرشەلیم بانگی ئەم ناوەی کرد و بۆ ئەو مەبەستە هاتە ئێرە ،تا بە بەستراو بیانگەیەنێتە لی سەرۆک کاهینەکان؟ 22بەڵم شاول زیاتر هێزی زیاتر بوو و جولەکەکانی دانیشتووی دیمەشقی شەرمەزار کرد و سەلماندی کە ئەمە مەسیحە. 101
کردەوەکانی نێردراوان
23دوای ئەوەی چەند ڕۆژێک تەواو بوو ،جولەکەکان ئامۆژگارییان کرد بۆ کوشتنی. 24بەڵم چاوەڕوانییان لەلیەن شاولەوە زانرا .شەو و ڕۆژ چاودێری دەروازەکانیان دەکرد تا بیکوژن. 25ئینجا شاگردەکان بە شەو بردیان و لە سەبەتەیەکدا لە لی دیوارەکەوە دایانبەزاند. 26کاتێک شاول هاتە ئۆرشەلیم ،هەوڵیدا خۆی لەگەڵ شاگردەکاندا ببەستێتەوە ،بەڵم هەموویان لێی دەترسان و باوەڕیان نەدەکرد کە شاگرد بێت. 27بەڵم بەرنابا گرتی و هێنایە لی نێردراوان و پێی ڕاگەیاندن کە چۆن یەزدانی لە ڕێگادا بینیوە و قسەی لەگەڵ کردووە و چۆن بە بوێری لە دیمەشق بانگەشەی کردووە بەناوی عیسا. 28لەگەڵیان بوو کە لە ئۆرشەلیم دەهاتنە ژوورەوە و دەچوونە دەرەوە. 29بە ناوی عیسا پەروەردگارەوە بە بوێری قسەی کرد و دژی یۆنانیەکان ناکۆکی دەکرد ،بەڵم ئەوان ڕۆیشتن بیکوژن. 30کاتێک براکان زانیان ،هێنایانە خوارەوە بۆ قەیسەرە و ڕەوانەی تارسۆسیان کرد. 31ئینجا کڵێساکان لە هەموو جودا و جەلیل و سامریا پشوویان دا و بنیات نرا .و لە ترسی یەزدان و لە ئاسوودەیی ڕۆحی پیرۆزدا ڕۆیشتن، زۆر بوون. 32کاتێک پەترۆس بە هەموو لیەکدا تێپەڕی ،هاتە خوارەوە بۆ لی ئەو پیرۆزانەی کە لە لیدا نیشتەجێ بوون. 33لەوێ پیاوێکی بە ناوی ئەنیاس دۆزیەوە کە هەشت ساڵ جێگاکەی خۆی ڕاگرتبوو و نەخۆشی ئیفلیجی بوو. 34پەترۆس پێی گوت« :ئەنیاس ،عیسا مەسیح چاکت دەکاتەوە ،هەستە و جێگاکەت دابنێ ».یەکسەر هەستا. 35هەموو ئەوانەی لە لیدا و سارۆن نیشتەجێ بوون ،بینییان و ڕوویان لە یەزدان کرد. 36لە یاپا شاگردێک هەبوو بە ناوی تابیتا ،کە بە لێکدانەوە پێی دەوترێت دۆرکاس. 37لەو ڕۆژانەدا ،ژنەکە نەخۆش بوو و مرد ،کاتێک خۆیان شۆرد و لە ژوورێکی سەرەوەدا دایاننا. 38لەبەر ئەوەی لیدا لە یاپا نزیک بوو ،شاگردەکانی بیستیان کە پەترۆس لەوێیە ،دوو پیاویان بۆ نارد و داوای لێکرد کە دوا نەخات لە هاتنی بۆ لی ئەوان. 39ئینجا پەترۆس هەستا و لەگەڵیان ڕۆیشت .کاتێک هاتە ژووری سەرەوە ،هەموو بێوەژنەکان بە گریانەوە لە تەنیشتی وەستان و ئەو پۆشاک و جلوبەرگانەیان پیشان دەدا کە دۆرکاس لەگەڵیان بوو. 40بەڵم پەترۆس هەموویانی دەرهێنا و ئەژنۆی دا و نوێژی کرد .و ڕووی لە جەستەی کرد و گوتی« :تابیتا ،هەستە ».چاوەکانی کردەوە، کاتێک پەترۆسی بینی و دانیشت. 41دەستی پێدا و هەڵیگرت و پیرۆزەکان و بێوەژنەکانی بانگ کرد و بە زیندووی پێشکەشی کرد. 42لە هەموو یوپادا ناسرا .زۆر کەسیش باوەڕیان بە یەزدان هەبوو. 43ڕۆژێکی زۆر لە یوپا لەگەڵ شیمۆنێک کە چەرمەسەر بوو ،مایەوە. بەشی ١٠ 1لە قەیسەریا پیاوێک هەبوو بە ناوی کۆرنێلیۆس ،سەرۆک سەدەکانی ئەو گرووپە بوو کە ناوی تیپی ئیتاڵی بوو. 2پیاوێکی پەرستراو بوو ،لەگەڵ هەموو ماڵەکەیدا لە خودا دەترسا ،بەخشینێکی زۆری بە خەڵک دەدا و هەمیشە لە خودای دەپاڕێتەوە. 3نزیکەی کاتژمێر نۆی ڕۆژ لە بینینێکدا فریشتەیەکی خودای بینی کە هاتە ژوورەوە و پێی گوت« :کۆرنێلیۆس». 4کاتێک سەیری کرد ،ترسی و گوتی« :ئەی پەروەردگار چییە؟ »پێی گوت« :نوێژەکانت و بەخشینەکانت بۆ یادکردنەوەیەک لەبەردەم خودادا هاتوون». 5ئێستاش پیاوێک بنێرن بۆ یوپا و بانگی شیمۆنێک بکەن کە ناوی بنەماڵەکەی پەترۆسە. 6لی شیمونێک کە چەرمەسەرە ،ماڵەکەی لە کەناری دەریایە ،پێت دەڵێت کە پێویستە چی بکەیت. 7کاتێک فریشتەی قسەی لەگەڵ کۆرنێلیۆس ڕۆیشت ،دوو لە خزمەتکاری ماڵەکەی و سەربازێکی پەرستراوی بانگهێشت کرد کە بەردەوام چاوەڕێی دەکرد. 8کاتێک هەموو ئەمانەی پێ ڕاگەیاندن ،ناردیان بۆ یۆپا. 9سبەینێ کە لە گەشتەکەیاندا دەڕۆن و لە شارەکە نزیک دەبوونەوە ،پەترۆس بەرەو سەرەوەی ماڵەکە ڕۆیشت بۆ نوێژکردن لە نزیکەی کاتژمێری شەشەمدا. 10زۆر برسی بوو و دەیویست بیخوات ،بەڵم کاتێک خۆیان ئامادە دەکرد ،کەوتە خەواڵوویی. 11ئاسمان کرایەوە و قاپێکی وەک پەڕەیەکی گەورە کە لە چوار گۆشەکەیدا بەسترابوو ،بۆی دابەزی و کەوتە خوارەوە بۆ سەر زەوی. 12هەر جۆرە گیاندارێکی چوارپێی زەوی و دڕندەی کێوی و خەزان و باڵندەی ئاسمانی تێدا بوون. 13دەنگێک بۆی هات« :پەترۆس ،هەستە .بکوژن ،و بخۆن. 14بەڵم پەترۆس گوتی« :گەورە ،وا نییە !چونکە من هەرگیز هیچ شتێکی باو و ناپاکم نەخواردووە. 15جارێکی دیکە دەنگەکە پێی گوت« :ئەوەی خودا پاکی کردۆتەوە ،بە پیس مەڵێ». 16ئەمە سێ جار بوو ،قاپەکە وەرگیرایەوە بۆ ئاسمان. 17لە کاتێکدا پەترۆس گومانی ئەوەی هەبوو کە ئەم بینینەی بینیبووی مانای چییە ،سەیرکە ،ئەو پیاوانەی لە کۆرنێلیۆسەوە نێردراون، پرسیاریان لە ماڵی شیمۆن کردبوو و لەبەردەم دەروازەکە وەستابوون. 18بانگی کرد و پرسیاریان کرد کە ئایا شیمۆن کە ناوی پەترۆس بوو لەوێ نیشتەجێ بووە؟ 19کاتێک پەترۆس بیری لە بینینەکە دەکردەوە ،ڕۆح پێی گوت« :ئەوە سێ پیاو بەدوای تۆدا دەگەڕێن». 20بۆیە هەستە و دابەزە و لەگەڵیان بڕۆ بێ گومان ،چونکە من ئەوانم ناردووە. 102
کردەوەکانی نێردراوان
21ئینجا پەترۆس هاتە خوارەوە بۆ لی ئەو پیاوانەی لە کۆرنێلیۆسەوە بۆی نێردرابوون .وتی« :ئەوەتا من ئەو کەسەم کە ئێوە بەدوایدا دەگەڕێن ،هۆکار چییە بۆ هاتنی؟ 22ئەوان گوتیان« :کۆرنێلیۆسی سەرۆک سەدەکە ،پیاوێکی دادپەروەر و لە خودا دەترسێت و لە نێو هەموو نەتەوەی جولەکەکاندا ناوبانگێکی باشی هەبوو ،لەلیەن فریشتەیەکی پیرۆزەوە لەلیەن خوداوە ئاگادارکرایەوە کە بانگت بکات بۆ ماڵەکەی و گوێی لێبگرێت ». قسەکانی تۆ. 23ئینجا بانگی کردن و جێگای گرتینەوە .ڕۆژی دواتر پەترۆس لەگەڵیان ڕۆیشت و برایان لە یوپا لەگەڵیدا بوون. 24سبەی دوای ئەوەی چوونە قەیسەرە .کۆرنێلیۆس چاوەڕێیان دەکرد و خزم و هاوڕێ نزیکەکانی کۆکردبووەوە. 25کاتێک پەترۆس دەهاتە ژوورەوە ،کۆرنێلیۆس پێشوازی لێکرد و لە پێیەکانی کەوتە خوارەوە و پەرستنی کرد. 26بەڵم پەترۆس هەڵیگرت و گوتی« :هەستە .منیش خۆم پیاوم. 27کاتێک قسەی لەگەڵ دەکرد ،چووە ژوورەوە و زۆر کەسی بینی کە کۆبوونەتەوە. 28ئینجا پێی گوتن« :ئێوە دەزانن کە شتێکی نایاساییە بۆ کەسێکی جولەکە کە هاوڕێیەتی بکات ،یان بێتە لی یەکێک لە نەتەوەکانی تر . بەڵم خودا نیشانی دام کە بە هیچ کەسێک ناوم بهێنم کە ناپاک و ناپاک. 29بۆیە هەر کە نێردرابووم بێ قسە هاتمە لی ئێوە. 30کۆرنێلیۆس گوتی« :چوار ڕۆژ لەمەوبەر تا ئەم کاتژمێرە بەڕۆژوو بووم .کاتژمێر نۆیەم لە ماڵەکەمدا نوێژم کرد ،پیاوێک بە جل و بەرگی گەشاوە لەبەردەممدا وەستابوو. 31گوتی« :کۆرنێلیۆس ،دوعاکانت گوێیان لێ گیراوە و بەخشینەکانت لەبەردەم خودادا یادکراونەتەوە». 32بۆیە بنێرن بۆ یوپا و شیمۆن بانگی ئێرە بکەن کە ناوی پەترۆسە .لە ماڵی شیمونێک کە چەرمەسەرە لە کەناری دەریادا جێگیر بووە، کاتێک دێت قسەت لەگەڵ دەکات. 33بۆیە یەکسەر ناردم بۆ لی تۆ .و باشت کردووە کە هاتوویت .ئێستا هەموومان لێرە لەبەردەم خودا ئامادەین بۆ گوێگرتن لە هەموو ئەو شتانەی کە خودا فەرمانت پێکردووە. 34ئینجا پەترۆس دەمی کردەوە و گوتی« :بەڕاستی تێدەگەم کە خودا ڕێز لە کەسەکان ناگرێت. 35بەڵم لە هەموو نەتەوەیەکدا ئەوەی لێی بترسێت و ڕاستودروستی بکات ،لی ئەو قبوڵ دەکرێت. 36ئەو وشەیەی کە خودا بۆ نەوەی ئیسرائیل ناردبووی ،بە عیسا مەسیح بانگەشەی ئاشتی دەکات. 37من دەڵێم ،دەزانن ئەو وشەیە لە هەموو جولەکە بڵوکرایەوە و لە جەلیلەوە دەستی پێکرد ،دوای مەعمودیەت کە یۆحەنا بانگەشەی بۆ دەکرد. 38چۆن خودا عیسای ناسری بە ڕۆحی پیرۆز و بە هێز مەسح کرد ،کە بە چاکە دەگەڕا و هەموو ئەوانەی شەیتان دەچەوسێنرایەوە چاک دەکردەوە .چونکە خودا لەگەڵیدا بوو. 39ئێمە شایەتحاڵی هەموو ئەو شتانەی کە لە خاکی جولەکەکان و لە ئۆرشەلیم کردوویەتی .کە کوشتیان و بە دارێک هەڵیانواسی. 40خودا لە ڕۆژی سێیەمدا زیندوو کردەوە و بە ئاشکرا نیشانی دا. 41نەک بۆ هەموو گەل ،بەڵکو بۆ ئەو شایەتحاڵنەی کە پێشتر لەلیەن خوداوە هەڵبژێردراون ،بۆ ئێمە ،کە دوای هەستانەوەی لە مردن لەگەڵیدا خواردمان و خواردمانەوە. 42فەرمانی پێداین کە بانگەشەی گەل بکەین و شایەتحاڵی ئەوە بدەین کە ئەوە ئەو کەسەیە کە لەلیەن خوداوە بۆ دادوەری زیندوو و مردووەکان دەستنیشان کراوە. 43هەموو پێغەمبەران شایەتحاڵی بۆ بدەن کە هەرکەسێک باوەڕی پێی هەبێت ،لە گوناهەکانی خۆش دەبێت. 44لە کاتێکدا پەترۆس ئەم قسانەی دەکرد ،ڕۆحی پیرۆز کەوتە سەر هەموو ئەوانەی گوێیان لە وشەکە بوو. 45ئەو خەتەنەکراوانەی باوەڕیان هێنابوو ،هەموو ئەوانەی لەگەڵ پەترۆس هاتبوون سەریان سوڕما ،چونکە بەخششەکەی ڕۆحی پیرۆز بەسەر نەتەوەکانیشدا ڕژا. 46چونکە گوێیان لە قسەکردنیان بوو بە زمان و شکۆمەندی خودا .ئینجا پەترۆس وەڵمی دایەوە: 47ئایا کەسێک دەتوانێت ئاو قەدەغە بکات ،بۆ ئەوەی ئەمانە مەعمودیەت نەکرێن ،کە وەک ئێمە ڕۆحی پیرۆزیان وەرگرتووە؟ 48فەرمانی پێکردن بە ناوی یەزدان مەعمودی بکرێن .پاشان دوعایان لێکرد کە هەندێک ڕۆژ بمێنێتەوە. بەشی ١١ 1نێردراوان و برایان کە لە جودا بوون بیستیان کە نەتەوەکانیش قسەی خودایان وەرگرتووە. 2کاتێک پەترۆس گەیشتە ئۆرشەلیم ،خەتەنەکراوەکان لەگەڵیدا شەڕیان کرد. 3گوتی« :چوویتە لی پیاوە خەتەنەنەکراوەکان و لەگەڵیان نانت خوارد». 4بەڵم پەترۆس هەر لە سەرەتاوە بابەتەکەی خوێندەوە و بە فەرمانی بۆیان ڕوون کردەوە و فەرمووی. 5لە شاری یوپا بووم و نوێژم دەکرد ،لە خەواڵووییەکدا بینینێکم بینی« :قاپێک وەک پەرداخێکی گەورە دادەبەزێت و لە ئاسمانەوە بە چوار گۆشە دادەبەزێت .تەنانەت هاتە سەرم: 6کاتێک چاوەکانم لەسەری بەستەوە ،بیرم کردەوە و دڕندەی چوارپێی زەوی و دڕندەی کێوی و خەزان و باڵندەی ئاسمانم بینی. 7گوێم لە دەنگێک بوو کە پێی وتم« :پەترۆس هەستە !بکوژن و بخۆن. 8بەڵم من گوتم :پەروەردگار ،وا نییە ،چونکە هیچ شتێکی پیس و ناپاک نەچووە ناو دەممەوە. 9بەڵم جارێکی دیکە دەنگەکە لە ئاسمانەوە وەڵمی دامەوە« :ئەوەی خودا پاکی کردۆتەوە ،پێی مەڵێ بێگەرد». 10سێ جار ئەمە کرا ،هەموویان بۆ ئاسمان ڕاکێشران. 103
کردەوەکانی نێردراوان
11یەکسەر سێ پیاو هاتبوونە ئەو ماڵەی کە من لێی بووم ،لە قەیسەرەوە بۆ لی من نێردرابوون. 12ڕۆح فەرمانی پێکردم لەگەڵیان بڕۆم ،هیچ گومانێک نەبوو .ئەم شەش برایە لەگەڵمدا بوون و چووینە ماڵی پیاوەکە. 13ئینجا نیشانی داین کە چۆن فریشتەیەکی لە ماڵەکەیدا بینیوە ،کە وەستابوو و پێی گوت« :پیاو بنێرە بۆ یوپا و بانگی شیمۆن بکەن کە ناوی بنەماڵەی پەترۆسە. 14کێ قسەت پێدەڵێت ،کە تۆ و هەموو ماڵەکەت بەهۆیەوە ڕزگارتان دەبێت. 15کاتێک دەستم بە قسەکردن کرد ،ڕۆحی پیرۆز کەوتە سەریان ،وەک ئەوەی سەرەتا لەسەر ئێمە بوو. 16ئینجا قسەی یەزدانم بیرکەوتەوە ،کە دەیگوت « :بەڕاستی یۆحەنا بە ئاو مەعمودی کردووە .بەڵم ئێوە بە ڕۆحی پیرۆز مەعمودیەت دەکرێن. 17چونکە خودا بەخششێکی هاوشێوەی ئێمەی پێبەخشی ،کە باوەڕمان بە عیسا مەسیحی یەزدان هەبوو .من چی بووم ،کە بتوانم بەرگەی خودا بگرم؟ 18کاتێک گوێیان لەم شتانە بوو ،بێدەنگ بوون و ستایشی خودایان کرد و گوتیان« :ئەوا خودا تەوبەی بە نەتەوەکانیش بەخشی بۆ ژیان». 19ئەوانەی پەرش و بڵو بوون لەسەر گۆشەگیری کە لە دەوروبەری ستیڤنۆس ڕوویدا ،تا فینقی و قوبرس و ئەنتیکیا ڕۆیشتن و وشەکەیان بۆ کەس نەدەگوت جگە لە جولەکەکان. 20هەندێکیان پیاوی قوبرس و کورینی بوون ،کە گەیشتنە ئەنتیکە و لەگەڵ یۆنانیەکان قسەیان دەکرد و بانگەشەی یەزدانی یەزدانیان دەکرد. 21دەستی یەزدان لەگەڵیان بوو ،ژمارەیەکی زۆر باوەڕیان هێنا و ڕوویان لە یەزدان کرد. 22ئینجا هەواڵی ئەمانە بە گوێی کڵێساکە لە ئۆرشەلیم هات ،بەرناباشیان نارد تا بگاتە ئەنتیکیا. 23کاتێک هات و نیعمەتی خودای بینی ،دڵخۆش بوو و هەموویان ئامۆژگاری کرد کە بە دڵەوە بە یەزدانەوە بچەسپێن. 24چونکە پیاوێکی باش و پڕ لە ڕۆحی پیرۆز و باوەڕ بوو ،خەڵکێکی زۆریش بۆ یەزدان زیاد کرا. 25بەرناباش بەرەو تارسۆس ڕۆیشت بۆ ئەوەی بەدوای شاولدا بگەڕێت. 26کاتێک دۆزییەوە ،هێنای بۆ ئەنتیکە .ساڵێکی تەواو لەگەڵ کڵێسا کۆدەبوونەوە و خەڵکێکی زۆریان فێرکرد .شاگردەکانیش یەکەمجار لە ئەنتیکە ناویان لێنرا مەسیحی. 27لەم ڕۆژانەدا پێغەمبەران لە ئۆرشەلیمەوە هاتنە ئەنتیکە. 28یەکێکیان بە ناوی ئەگابوس هەستا و بە ڕۆح ئاماژەی بەوەدا کە کەمیی زۆر لە هەموو جیهاندا ڕوودەدات. 29ئینجا شاگردەکان هەریەکەیان بەپێی توانای خۆیان بڕیاریان دا کە یارمەتی بۆ ئەو برایانە بنێرن کە لە یەهودا نیشتەجێ بوون. 30ئەوەشیان کرد و بە دەستی بەرنابا و شاول بۆ پیرەکان نارد. بەشی ١٢ 1لەو کاتەدا هێرۆدی پاشا دەستەکانی درێژ کرد بۆ ئەوەی هەندێک لە کڵێساکە بێزار بکات. 2یاقوب برای یۆحەنای بە شمشێر کوشت. 3لەبەر ئەوەی بینی کە جولەکەکانی دڵخۆش بوو ،زیاتر پەترۆسی گرت( .پاشان ڕۆژانی نانی بێ خەمیرە). 4کاتێک گرتی و خستیە زیندانەوە و ڕادەستی چوار فەرهەنگی سەرباز کرد بۆ ئەوەی بیپارێزن .بەنیازی ئەوەی دوای جەژنی ئیستەر بیهێنێتە دەرەوە بۆ خەڵک. 5پەترۆس لە زیندان هێڵدرایەوە ،بەڵم کڵێسا بێ وەستان بۆ خودا نوێژکرا. 6کاتێک هیرۆدس دەیویست بیهێنێتە دەرەوە ،هەر شەو پەترۆس لە نێوان دوو سەربازدا خەوتبوو ،بە دوو زنجیر بەسترابوو ،پاسەوانەکانی بەردەم دەرگاکە زیندانەکەیان دەپاراست. 7ئینجا فریشتەی یەزدان هاتە سەری و ڕووناکییەک لە زیندانەکەدا درەوشایەوە ،پەترۆسی لە لی پەترۆس دا و هەستایەوە و گوتی« :زوو هەستە ».زنجیرەکانی لە دەستەکانی کەوتنە خوارەوە. 8فریشتەکە پێی گوت« :خۆت ببەستە و پێڵوەکانت ببەستە ».و بەو شێوەیەش کرد .ئینجا پێی گوت« :جلەکەت بە دەوری خۆتدا فڕێ بدە و شوێنم بکەوە». 9ئەویش چووە دەرەوە و بەدوایدا ڕۆیشت .و نەیدەزانی کە ئەوە ڕاست بووە کە لەلیەن فریشتەکەوە کراوە؛ بەڵم پێی وابوو دیدێکی بینیوە. 10کاتێک لە بەشی یەکەم و دووەمدا تێپەڕین ،گەیشتنە ئەو دەروازە ئاسنییەی کە بەرەو شارەکە دەڕوات .کە بە ئارەزووی خۆی بۆیان کرایەوە ،چوونە دەرەوە و بە یەک شەقامدا تێپەڕین .یەکسەر فریشتەکە لێی ڕۆیشت. 11کاتێک پەترۆس هاتەوە دڵی خۆی ،گوتی« :ئێستا بە دڵنیاییەوە دەزانم کە یەزدان فریشتەی خۆی ناردووە و لە دەستی هیرۆدس و لە هەموو چاوەڕوانییەکانی گەلی جولەکەکان ڕزگاری کردووم». 12کاتێک بیری لە شتەکە کردەوە ،هاتە ماڵی مەریەم دایکی یۆحەنا کە ناوی بنەماڵەکەی مارک بوو .کە زۆرێک لە یەکتر کۆبوونەوە و نوێژیان دەکرد. 13کاتێک پەترۆس لە دەرگای دەروازەکەی دەدا ،کچێک بە ناوی ڕۆدا هات گوێی لێبگرێت. 14کاتێک دەنگی پەترۆسی زانی ،لە خۆشحاڵییەوە دەروازەکەی نەکردەوە ،بەڵکو بەڕاکردن هاتە ژوورەوە و باسی لەوە کرد کە چۆن پەترۆس لەبەردەم دەروازەکە وەستابوو. 15پێیان گوت« :تۆ شێتی ».بەڵم بەردەوام دووپاتی دەکردەوە کە تەنانەت هەروایە .ئینجا گوتیان« :ئەوە فریشتەکەیەتی». 16بەڵم پەترۆس بەردەوام بوو لە لێدان ،کاتێک دەرگاکەیان کردەوە و بینییان ،سەریان سوڕما.
104
کردەوەکانی نێردراوان
17بەڵم ئەو بە دەستی ئاماژەی پێکردن کە بێدەنگ بن ،پێی ڕاگەیاندن کە چۆن یەزدان لە زیندانەکە دەریهێناوە .فەرمووی« :بڕۆ ئەمانە بە یاقوب و براکان بڵێن ».ئینجا ڕۆیشت و چووە شوێنێکی تر. 18هەر کە ڕۆژ بوو ،جەنجاڵییەکی کەم لە نێو سەربازەکاندا دروست بوو ،کە چی بەسەر پەترۆسدا هاتووە. 19کاتێک هیرۆدس بەدوایدا گەڕا و نەیدۆزیەوە ،پشکنینی بۆ پاسەوانەکان کرد و فەرمانی دا کە بکوژرێن .ئینجا لە یەهوداوە دابەزی بۆ قەیساریا و لەوێ مایەوە. 20هیرۆدس زۆر ناڕازی بوو لە خەڵکی سور و سیدۆن ،بەڵم بە یەکەوە هاتنە لی و بلستۆسی ژووری پاشایان کردە هاوڕێیان ،داوای ئاشتییان کرد .چونکە وڵتەکەیان بە وڵتی پاشا خۆراک دەدرا. 21لە ڕۆژێکی دیاریکراودا هیرۆدس کە جل و بەرگی شاهانەی لەبەردا بوو ،لەسەر تەختەکەی دانیشت و وتارێکی بۆ کردن. 22خەڵکەکە هاواریان کرد و گوتیان« :دەنگی خودایەکە نەک دەنگی مرۆڤ». 23یەکسەر فریشتەی یەزدان لێیدا ،چونکە شکۆمەندی بە خودا نەبەخشی ،کرم خوارد و وازی لە جنۆک هێنا. 24بەڵم قسەی خودا گەشەی کرد و زۆر بوو. 25بەرنابا و شاول لە ئۆرشەلیم گەڕانەوە و یۆحەنایان برد کە ناوی بنەماڵەکەی مارک بوو. بەشی ١٣ 1لە کڵێسای ئەنتیکیادا هەندێک پێغەمبەر و مامۆستا هەبوون .وەک بەرنابا و شیمئۆن کە پێی دەگوترا نیجەر و لوسیۆسی کورینی و مانعین کە لەگەڵ هیرۆدی سەرۆک و شاول پەروەردە کرابوون. 2کاتێک خزمەتیان بە یەزدان دەکرد و بەڕۆژوو بوون ،ڕۆحی پیرۆز گوتی« :بەرنابا و شاولم جیا بکەنەوە بۆ ئەو کارەی کە بانگم کردوون». 3کاتێک بەڕۆژوو بوون و نوێژیان کرد و دەستیان لەسەر دانا ،ڕەوانەیان کردن. 4ئەوانیش بە ڕۆحی پیرۆز ڕەوانەی سێلۆکیا ڕۆیشتن .لەوێشەوە بە کەشتی بەرەو قوبرس ڕۆیشتن. 5کاتێک لە سەلمی بوون ،لە کەنیسەکانی جولەکەکاندا وشەی خودایان ڕاگەیاند ،یۆحەناشیان بۆ خزمەتکارەکەیان هێنا. 6کاتێک بە دوورگەکەدا ڕۆیشتن بۆ پافۆس ،جادووگەرێکیان دۆزیەوە ،پێغەمبەرێکی درۆزن ،جولەکە بوو ،ناوی بەرعیسۆ بوو. 7لەگەڵ جێگری وڵتەکە بوو ،سێرگیۆس پاوڵۆس ،پیاوێکی ژیر .بانگەوازی بەرنابا و شاولی کرد و ئارەزووی گوێگرتن لە قسەی خودای دەکرد. 8بەڵم ئەلیماسی جادووگەر (چونکە ناوی بە لێکدانەوە وایە )بەرەنگارییان بووەوە و ویستی جێگرەکە لە باوەڕ دوور بخاتەوە. 9ئینجا شاول (کە پێی دەوترێت پۆڵس )پڕ بوو لە ڕۆحی پیرۆز ،چاوی لەسەر بوو. 10وتی« :ئەی پڕ لە هەموو فێڵ و فەسادی ،ئەی منداڵی شەیتان ،دوژمنی هەموو ڕاستودروستییەک ،ئایا واز لە چەواشەکردنی ڕێگا ڕاستەکانی یەزدان ناهێنیت؟ 11ئێستا دەستە یەزدان بەسەرتدایە و کوێر دەبیت و بۆ وەرزێک خۆر نابینیت .یەکسەر تەمێک و تاریکییەک کەوتە سەری .و بە دوای هەندێکدا دەگەڕا کە دەستی بگرن. 12جێگرەکە کاتێک بینی چی ڕوویدا ،باوەڕی هێنا و سەری سوڕما لە فێرکارییەکانی یەزدان. 13کاتێک پۆڵس و کۆمەڵەکەی لە پافۆس ڕزگاریان بوو ،گەیشتنە پەرگا لە پامفیلیا ،یۆحەنا لێیان ڕۆیشت گەڕایەوە ئۆرشەلیم. 14بەڵم کاتێک لە پێرگا ڕۆیشتن ،گەیشتنە ئەنتیکە لە فیسیدیا و لە ڕۆژی شەممەدا چوونە ناو کەنیسەکە و دانیشتن. 15دوای خوێندنەوەی یاسا و پێغەمبەران ،فەرمانڕەواکانی کەنیسەکە بۆیان نارد و گوتیان« :ئەی برایان ،ئەگەر قسەیەکی ئامۆژگاریتان هەیە بۆ گەل ،بڵێن». 16ئینجا پۆڵس هەستا و بە دەستی ئاماژەی کرد و گوتی« :پیاوانی ئیسرائیل و ئێوەی لە خودا دەترسن ،گوێتان لێ بگرن». 17خودای ئەم گەلە ئیسرائیلە باوباپیرانی ئێمەی هەڵبژارد و گەلەکەی بەرزکردەوە کاتێک وەک نامۆ لە خاکی میسر نیشتەجێ بوون و بە قۆڵێکی بەرز لێی دەرهێنا. 18لە ماوەی چل ساڵدا لە بیاباندا ڕەوشتی ئەوانی گرت. 19کاتێک حەوت نەتەوەی لە خاکی کەنعان لەناوبرد ،خاکەکەیان بە تیروپشک دابەش کرد. 20دوای ئەوە نزیکەی چوار سەد و پەنجا ساڵ دادوەری پێبەخشین ،تا ساموئێلی پێغەمبەر. 21دواتر داوای پاشایان کرد ،خودا شاولی کوڕی سیس ،پیاوی هۆزی بنیامینی پێبەخشین ،لە ماوەی چل ساڵدا. 22کاتێک دووری خستەوە ،داودی بۆیان هەڵگرت تا ببێتە پاشایان .هەروەها شایەتحاڵی بۆ دا و گوتی« :داودی کوڕی یسێم دۆزیەوە، پیاوێک بە دڵی خۆم و هەموو ویستی من جێبەجێ دەکات». 23خودا لە نەوەکانی ئەم پیاوە بە پێی بەڵێنەکەی ڕزگارکەرێکی بۆ ئیسرائیل بەرزکردەوە ،ئەویش عیسا. 24کاتێک یۆحەنا بۆ یەکەمجار پێش هاتنی مەعمودی تەوبەی بۆ هەموو گەلی ئیسرائیل بانگەشەی کرد. 25کاتێک یۆحەنا ڕێبازەکەی خۆی تەواو کرد ،گوتی« :پێتان وایە من کێم؟ »من ئەو نیم .بەڵم ،سەیرکە ،کەسێک لە دوای من دێت، شایەنی ئەوە نیم پێڵوەکانی لە پێیەکانیدا شل بکەمەوە. 26پیاوان و برایان ،نەوەی ئیبراهیم و هەرکەسێک لە ئێوە لە خودا بترسێت ،وشەی ئەم ڕزگاربوونە بۆ ئێوە نێردراوە. 27چونکە ئەوانەی لە ئۆرشەلیم نیشتەجێن و فەرمانڕەواکانیان ،چونکە نەیانناسی و دەنگی پێغەمبەران کە هەموو شەممەیەک دەخوێندرێنەوە ،ئەوانیان جێبەجێ کرد لە سزادانی. 28هەرچەندە هیچ هۆکارێکیان بۆ مردن نەدۆزیەوە ،بەڵم داوای کوشتنیان لە پیلتۆس کرد. 29دوای ئەوەی هەموو ئەو شتانەی لەسەری نووسرابوون جێبەجێیان کرد ،لە دارەکە دایانبەزاند و لە گۆڕێکدا دایاننا. 105
کردەوەکانی نێردراوان
30بەڵم خودا لە مردن زیندوو کردەوە. 31چەندین ڕۆژ لەو کەسانە بینرا کە لەگەڵیدا لە جەلیلەوە بەرەو ئۆرشەلیم هاتبوون و شایەتحاڵی ئەون بۆ گەل. 32ئێمە مژدەی خۆشتان پێ دەگەیەنین ،کە چۆن ئەو بەڵێنەی کە بە باوباپیران دراوە. 33خودا هەمان شت بۆ ئێمەی منداڵەکانیان بەدیهێنا ،چونکە عیسای زیندووکردەوە .هەروەک چۆن لە زبوری دووەمدا نووسراوە« :تۆ کوڕی منیت ،ئەمڕۆ تۆم لەدایک کرد». 34سەبارەت بەوەی کە لە مردن زیندووکردەوە ،ئێستا نەگەڕێتەوە بۆ خراپبوون ،بەم شێوەیە گوتی« :من میهرەبانییە دڵنیاکانی داودتان پێدەدەم». 35بۆیە لە زبورێکی دیکەدا دەڵێت« :مەهێڵە پیرۆزەکەت خراپبوون ببینێت». 36داود دوای ئەوەی بە ویستی خودا خزمەتی نەوەی خۆی کرد ،خەوی لێکەوت و خرایە بەردەم باوباپیرانی و خراپبوونی بینی. 37بەڵم ئەو کەسەی کە خودا زیندوو کردەوە ،هیچ خراپبوونێکی نەبینی. 38برایان و برایان ،بزانن کە لە ڕێگەی ئەم پیاوەوە لێخۆشبوونی گوناهتان بۆ دەگوترێ. 39بە پێی ئەو هەموو ئەوانەی باوەڕیان هێناوە ،لە هەموو شتێکدا ڕاستودروست دەبن ،کە بە یاسای موسا نەتوانرا لێیەوە ڕاستودروست ببن. 40کەواتە ئاگاداربە ،نەک ئەوەی لە پێغەمبەراندا باسی کراوە ،بەسەرتاندا بێت. 41سەیرکە ،ئێوە سووکایەتی پێدەکەن و سەرسامن و لەناو دەچن ،چونکە من لە ڕۆژگاری ئێوەدا کارێک دەکەم ،کارێک کە باوەڕتان پێی نابێت ،ئەگەر پیاوێک بۆتان ڕابگەیەنێت. 42کاتێک جولەکەکان لە کەنیسەکە چوونە دەرەوە ،نەتەوەکان داوای لێبوردنیان کرد کە لە شەممەی داهاتوودا ئەم قسانەیان پێ بڵێن. 43کاتێک کۆبوونەوەکە تێکچوو ،زۆرێک لە جولەکەکان و موسڵمانە ئایینییەکان بەدوای پۆڵس و بەرنابادا ڕۆیشتن ،ئەوانیش بە قسەکردن لەگەڵیان ڕازییان کرد کە لە نیعمەتی خودادا بەردەوام بن. 44شەممەی دواتر نزیکەی هەموو شارەکە کۆبوونەوە بۆ گوێگرتن لە قسەی خودا. 45بەڵم کاتێک جولەکەکان خەڵکەکەیان بینی ،پڕ بوون لە ئیرەیی و دژی ئەو قسانەی پۆڵس قسەیان دەکرد و دژایەتیان دەکرد و کوفریان دەکرد. 46ئینجا پۆڵس و بەرناباش بوێرییان کرد و گوتیان« :پێویست بوو سەرەتا قسەی خوداتان پێ بگوترێ ،بەڵم کاتێک لە خۆتان داناوە و خۆتان بە ناشایستەی ژیانی هەتاهەتایی دەزانن ،ئێمە ڕوو لە نەتەوەکان دەکەین.» . 47چونکە یەزدان بەم شێوەیە فەرمانی پێکردین و دەڵێت :تۆم داناوە بۆ ئەوەی ببیتە ڕووناکی نەتەوەکان ،تا تا کۆتاییەکانی زەوی بۆ ڕزگاربوون بیت. 48کاتێک نەتەوەکان ئەمەیان بیست ،دڵخۆش بوون و قسەی یەزدانیان بەرز کردەوە ،هەرچی بۆ ژیانی هەتاهەتایی دەستنیشانکرابوون باوەڕیان هێنا. 49قسەی یەزدان لە هەموو ناوچەکەدا بڵوکرایەوە. 50بەڵم جولەکەکان ژنە پەرستراو و بەڕێزەکان و سەرکردەکانی شارەکەیان وروژاند و گۆشەگیرییان لەسەر پۆڵس و بەرنابا دروستکرد و لە ناوچەکانی خۆیان دەریانکرد. 51بەڵم تۆز و خۆڵ و خۆڵ و خۆڵ و تۆز و خۆڵ و خاشاکیان لێ هەڵدا و گەیشتنە ئیکۆنیۆم. 52شاگردەکان پڕ بوون لە خۆشی و ڕۆحی پیرۆز. بەشی ١٤ 1لە ئیکۆنیۆم ،هەردووکیان پێکەوە چوونە ناو کەنیسەی جولەکەکان و قسەیان کرد ،جەماوەرێکی زۆر لە جولەکەکان و یۆنانیەکان باوەڕیان هێنا. 2بەڵم جولەکەکانی بێباوەڕ نەتەوەکانیان وروژاند و بیریان لە برایان خراپ کرد. 3بۆیە ماوەیەکی زۆر مانەوە و بە بوێری لە یەزدان قسەیان دەکرد ،کە شایەتحاڵی وشەی نیعمەتی ئەوی دەدا و نیشانە و سەرسوڕهێنەری بە دەستیان دا. 4بەڵم جەماوەری شارەکە دابەش بوو ،بەشێکیان لەگەڵ جولەکەکان و بەشێکیان لەگەڵ نێردراوان. 5کاتێک هێرشێک کرایە سەر نەتەوەکان و جولەکەکان لەگەڵ فەرمانڕەواکانیان ،بۆ ئەوەی سووکایەتییان پێ بکەن و بەردیان لێبدەن. 6ئەوان ئاگاداری ئەوە بوون و هەڵتن بۆ شاری لیسترا و دێربێ ،شارەکانی لیکاونیا و ناوچەکانی دەوروبەری. 7لەوێ ئینجیلیان ڕاگەیاند. 8پیاوێک لە لیسترا دانیشتبوو ،لە پێیەکانیدا لواز بوو ،لە سکی دایکیەوە پەککەوتە بوو ،هەرگیز نەڕۆیشتبوو. 9ئەویش گوێی لە قسەکانی پۆڵس بوو ،ئەویش بە توندی سەیری کرد و زانی باوەڕی هەیە بۆ چاکبوونەوە. 10بە دەنگێکی بەرز وتی :لەسەر پێیەکانت ڕاست بوەستە .وە بازێکی دا و بە پێ ڕۆیشت. 11کاتێک خەڵکەکە بینییان کە پۆڵس کردوویەتی ،بە قسەی لیکاونیا دەنگیان بەرزکردەوە و گوتیان« :خوداکان بە شێوەی مرۆڤ هاتوونەتە خوارەوە بۆ لی ئێمە». 12بەرناباشیان ناونا موشتەری .و پۆڵس ،مێرکوریۆس ،چونکە ئەو قسەکەری سەرەکی بوو. 13کاهینی موشتەری کە پێش شارەکەیان بوو ،گا و تاجە گوڵینەی هێنایە دەروازەکان و دەیویست لەگەڵ خەڵکدا قوربانی بکات. 14کاتێک نێردراوان ،بەرنابا و پۆڵس بیستیان ،جلەکانیان دڕاند و هاواریان کرد.
106
کردەوەکانی نێردراوان
15گوتی« :بەڕێزان ،بۆچی ئەمانە دەکەن؟ »ئێمەش لەگەڵ ئێوەدا مرۆڤی هاوسۆزین و بانگەشەی ئەوەتان بۆ دەکەین کە لەم شتە پووچانە ڕوو لە خودای زیندوو بکەنەوە کە ئاسمان و زەوی و دەریا و هەموو شتەکانی ناوی دروستکردووە. 16لە ڕابردوودا ڕێگەیان دا هەموو گەلن بە ڕێگاکانی خۆیاندا بڕۆن. 17بەڵم خۆی بێ شایەتحاڵی نەهێشتەوە ،چونکە چاکەی کرد و لە ئاسمانەوە باران و وەرزی بەرهەمهێنانی پێبەخشین ،دڵمان پڕ کرد لە خواردن و خۆشی. 18بەم قسانە بە دەگمەن خەڵکەکەیان ڕاگرت و قوربانییان بۆ نەکردبێت. 19جولەکەکان لە ئەنتیکە و ئیکۆنیۆمەوە هاتنە ئەوێ و خەڵکەکەیان ڕازی کرد و پۆڵسیان بەردباران کرد و پێیان وابوو مردووە لە شارەکە دەریانهێنا. 20بەڵم کاتێک شاگردەکانی لە دەوری وەستابوون ،هەستا و هاتە ناو شارەکە ،ڕۆژی دواتر لەگەڵ بەرنەباس بەرەو دێربە ڕۆیشتن. 21ئینجیلیان بۆ ئەو شارە ڕاگەیاند و زۆر کەسیان فێرکرد ،گەڕانەوە بۆ لیسترا و ئیکۆنیۆم و ئەنتیکیا. 22ڕۆحی شاگردەکان پشتڕاست دەکەینەوە و ئامۆژگارییان دەکەین کە لە باوەڕدا بەردەوام بن و بە تەنگانەیەکی زۆرەوە دەبێ بچینە ناو شانشینی خوداوە. 23کاتێک لە هەموو کڵێسایەکدا پیریان دانا و بە ڕۆژوو نوێژیان کرد ،ئەوانیان پێشکەش بە یەزدان کرد کە باوەڕیان پێی هەبوو. 24دوای ئەوەی بە پیسیدیادا تێپەڕین ،گەیشتنە پامفیلیا. 25کاتێک لە پێرگا وشەکەیان ڕاگەیاند و چوونە خوارەوە بۆ ئەتالیا. 26لەوێشەوە بە کەشتی بەرەو ئەنتیکە ڕۆیشتن ،لەوێشەوە پێشنیار کرابوون بۆ نیعمەتی خودا بۆ ئەو کارەی کە ئەنجامیان دا. 27کاتێک هاتن و کڵێساکەیان کۆکردەوە ،هەموو ئەو کارانەی خودایان لەگەڵ کردوون و چۆن دەرگای باوەڕیان بۆ نەتەوەکان کردۆتەوە. 28لەوێ بۆ ماوەیەکی زۆر لەگەڵ شاگردەکاندا مانەوە. بەشی ١٥ 1هەندێک پیاو کە لە جولەکەوە هاتبوونە خوارەوە ،فێری براکانیان دەکرد و گوتیان« :ئەگەر بە شێوازی موسا خەتەنە نەکرێن ،ناتوانن ڕزگارتان بێت». 2کاتێک پۆڵس و بەرنابا ناکۆکی و ناکۆکییەکی کەمیان لەگەڵدا نەبوو ،بڕیاریان دا کە پۆڵس و بەرنابا و هەندێکی دیکەیان بچنە ئۆرشەلیم بۆ لی نێردراوان و پیرەکان سەبارەت بەم پرسیارە. 3لە ڕێگای کڵێساکەدا هێنران و بە فینقی و سامریادا تێپەڕین و گۆڕانکارییەکانی نەتەوەکانیان ڕاگەیاند ،خۆشییەکی زۆریان بۆ هەموو براکان دروست کرد. 4کاتێک گەیشتنە ئۆرشەلیم ،لەلیەن کڵێسا و نێردراوان و پیرەکانەوە پێشوازییان لێکرا و هەموو ئەو شتانەی کە خودا لەگەڵیان کردبوویان ڕاگەیاند. 5بەڵم هەندێک لە مەزهەبی فەریسییەکان کە باوەڕیان هێنابوو ،هەڵسان و گوتیان« :پێویستە خەتەنەکردنیان و فەرمانیان پێبدرێت کە یاسای موسا جێبەجێ بکەن». 6نێردراوان و پیرەکان کۆبوونەوە بۆ ئەوەی ئەم بابەتە بخەنە ڕوو. 7کاتێک ناکۆکی زۆر دروست بوو ،پەترۆس هەستا و پێی گوتن« :برایان ،ئێوە دەزانن کە چۆن ماوەیەکی باش لەمەوبەر خودا لە نێوانماندا هەڵبژارد بۆ ئەوەی نەتەوەکان لە ڕێگەی دەممەوە گوێیان لە وشەی ئینجیل بگرن .و باوەڕ بکەن. 8خودا کە دڵەکان دەناسێت ،شایەتحاڵی پێدان و ڕۆحی پیرۆزی پێبەخشین ،هەروەک چۆن بە ئێمەی بەخشی. 9هیچ جیاوازییەک لە نێوان ئێمە و ئەواندا مەکە ،دڵیان پاک بکەرەوە بە باوەڕ. 10کەواتە بۆچی خودا تاقی دەکەنەوە ،یۆرۆیەک بخەنە سەر ملی شاگردەکان ،کە نە باوباپیرانمان و نە ئێمە نەمانتوانی بەرگەی بگرین؟ 11بەڵم ئێمە باوەڕمان وایە کە بە نیعمەتی یەزدانی مەسیح ڕزگارمان دەبێت ،وەک ئەوان. 12ئینجا هەموو جەماوەرەکە بێدەنگ بوون و گوێیان لە بەرنابا و پۆڵس گرت و ڕایانگەیاند کە خودا لە ڕێگەی ئەوانەوە چ موعجیزە و سەرسوڕهێنەرێکی لە نێو نەتەوەکاندا کردووە. 13دوای ئەوەی بێدەنگ بوون ،یاقوب وەڵمی دایەوە« :برایان ،گوێم لێ بگرن. 14شیمعۆن باسی لەوە کرد کە چۆن خودا سەرەتا سەردانی نەتەوەکانی کرد ،بۆ ئەوەی گەلێک بۆ ناوی خۆی لێیان دەربهێنێت. 15قسەکانی پێغەمبەران لەگەڵ ئەمەدا یەکدەگرنەوە .وەک نووسراوە، 16دوای ئەمە دەگەڕێمەوە و چادرەکەی داود دروست دەکەمەوە کە ڕووخاوە .وێرانەکانی دروست دەکەمەوە و دایدەمەزرێنم. 17بۆ ئەوەی پاشماوەی مرۆڤەکان بەدوای یەزدان و هەموو نەتەوەکاندا بگەڕێن ،کە ناومیان لێنراوە ،یەزدان دەفەرموێت کە هەموو ئەمانە دەکات. 18لە سەرەتای جیهانەوە هەموو کارەکانی خودا دەزانن. 19بۆیە حوکمەکەم ئەوەیە کە ئەوان بێزار نەکەین ،ئەوانەی لە نەتەوەکان ڕوویان لە خودا کردووە. 20بەڵم ئێمە بۆیان بنووسین ،کە خۆیان لە پیسکردنی بت و لە زینا و لە شتە خنکان و خوێن بەدوور بگرن. 21چونکە موسا لە سەردەمی کۆن لە هەموو شارێکدا ئەوانەی بانگەشەی بۆ دەکەن ،هەموو شەممەیەک لە کەنیسەکاندا دەخوێندرێنەوە. 22ئینجا نێردراوان و پیرەکان و هەموو کڵێساکە پێیان خۆش بوو کە پیاوە هەڵبژێردراوەکانی خۆیان لەگەڵ پۆڵس و بەرناباس بنێرن بۆ ئەنتیکیا .واتە یەهودا کە ناوی بەرساباس بوو و سیلس ،پیاوە سەرەکییەکانی برایان. 23ئەوانیش بەم شێوەیە نامەیان لە ڕێگەی ئەوانەوە نووسی .نێردراوان و پیر و برایان سڵو دەنێرن بۆ ئەو برایانەی کە لە نەتەوەکانن لە ئەنقەیا و شام و کیلیکیا. 107
کردەوەکانی نێردراوان
24چونکە بیستوومانە ئەوانەی لە ئێمەوە هاتوونەتە دەرەوە بە قسەیەک ئێوەیان تووشی شڵەژان کردووە و گیانتان تێکداوە و دەڵێن‘ :دەبێت خەتەنە بکرێن و یاساکە جێبەجێ بکەن. 25ئێمە بە یەک دڵی کۆبووینەوە ،لەگەڵ بەرنابا و پۆڵسی خۆشەویستمان ،پیاوی هەڵبژێردراو بۆ ئێوە بنێرین. 26ئەو پیاوانەی لە پێناو ناوی یەزدانی مەسیحی پەروەردگارمان ژیانیان خستۆتە مەترسییەوە. 27بۆیە ئێمە یەهودا و سیلسمان ناردووە ،ئەوانیش بە زارەکی هەمان شتتان پێدەڵێن. 28چونکە ڕۆحی پیرۆز و ئێمەش باش بوو کە لەم شتە پێویستانە بارگرانییەکی گەورەتر لەسەر ئێوە نەخەینە سەرتان. 29بۆ ئەوەی خۆتان بەدوور بگرن لە خواردنی پێشکەشکراو بۆ بتەکان و لە خوێن و لە شتە خنکێنراوەکان و لە زیناکردن .باش بن. 30کاتێک دوورخرانەوە ،هاتنە ئەنتیکە و خەڵکەکەیان کۆکردەوە و نامەکەیان گەیاند. 31کاتێک خوێندرایەوە ،بۆ دڵنەوایی دڵخۆش بوون. 32یەهودا و سیلش کە خۆیان پێغەمبەر بوون ،بە قسەی زۆر ئامۆژگارییان کرد و پشتڕاستیان کردەوە. 33دوای ئەوەی بۆ ماوەیەک لەوێ مانەوە ،بە ئاشتی لەلیەن برایانەوە بۆ لی نێردراوان ئازاد کران. 34بەڵم سیلس پێی خۆش بوو لەوێ بمێنێتەوە. 35پۆڵس و بەرناباش لە ئەنتیکیا بەردەوام بوون و لەگەڵ زۆر کەسی دیکەش فێری وشەی یەزدانیان دەکرد و بانگەشەی یەزدانیان دەکرد. 36دوای چەند ڕۆژێک پۆڵس بە بەرنابای گوت« :با بچینەوە سەردانی براکانمان بکەین لە هەر شارێک کە وشەی یەزدانمان تێدا بانگەشەی بۆ کردووە و بزانین چۆن دەڕۆن». 37بەرناباش بڕیاریدا یۆحەنا کە ناوی بنەماڵەکەی مارک بوو لەگەڵ خۆیان ببات. 38بەڵم پۆڵس پێی باش نەبوو بیبات لەگەڵ خۆیان ،کە لە پامفیلیاوە لێیان دوورکەوتەوە و لەگەڵیان نەچووە سەر کارەکە. 39ململنێی نێوانیان ئەوەندە توند بوو ،یەکیان لە یەکتر جیابوونەوە ،بەرناباش مارکی گرت و بە کەشتی بەرەو قوبرس ڕۆیشت. 40پۆڵس سیلسی هەڵبژارد و ڕۆیشت ،دوای ئەوەی براکانی بۆ نیعمەتی خودا ڕاسپێردرابوون. 41ئینجا بە سوریا و کیلیکیادا ڕۆیشت و کڵێساکانی پشتڕاستکردەوە. بەشی ١٦ 1ئینجا هاتە دێربە و لەسترا ،شاگردێک لەوێ بوو بە ناوی تیمۆتێۆس کوڕی ژنێک کە جولەکە بوو و باوەڕی پێهێنابوو .بەڵم باوکی یۆنانی بوو. 2ئەو برایانەش کە لە لیسترا و ئیکۆنیۆم بوون ،بە باشی باسیان کرد. 3ئەو دەبوو پۆڵس لەگەڵیدا بچێتە دەرەوە .لەبەر جولەکەکانی ئەو ناوچەیە بردیان و خەتەنەیان کرد ،چونکە هەموویان دەیانزانی باوکی یۆنانیە. 4کاتێک بەناو شارەکاندا دەڕۆیشتن ،ئەو فەرمانانەیان پێدا کە لەلیەن نێردراوان و پیرەکانی ئۆرشەلیمەوە دەستنیشانکرابوون. 5کڵێساکان لە باوەڕدا جێگیر بوون و ڕۆژانە ژمارەیان زیاد دەکرد. 6دوای ئەوەی بە سەرانسەری فریجیا و ناوچەی گەلتیادا ڕۆیشتن و ڕۆحی پیرۆزیان لێ قەدەغە کرا کە لە ئاسیا بانگەشەی وشە بکەن. 7دوای گەیشتنیان بۆ میسیا ،هەوڵیان دا بچنە بیتینیا ،بەڵم ڕۆح ڕێگەی پێنەدا. 8ئەوانیش بە میسیادا تێپەڕین ،هاتنە خوارەوە بۆ ترۆئاس. 9لە شەودا بینینێک بۆ پۆڵس دەرکەوت .پیاوێکی مەقدۆنیا وەستا و دوعای لێکرد و گوتی« :وەرە بۆ مەقدۆنیا و یارمەتیمان بدە». 10دوای ئەوەی بینینەکەی بینی ،یەکسەر هەوڵمان دا بچینە مەقدۆنیا و دڵنیا بووین کە یەزدان بانگی کردووین بۆ ئەوەی ئینجیلیان پێ بڵێین. 11ئیتر لە ترۆئاسەوە ڕزگارمان کرد و بە ڕێگایەکی ڕاستەوە گەیشتینە سامۆتراکیا و ڕۆژی دواتر بەرەو نیاپۆلیس. 12لەوێشەوە بەرەو فیلیپی ،کە شارە سەرەکییەکەی ناوچەی مەقدۆنیایە و کۆلۆنییەکە ،چەند ڕۆژێک لەو شارە بووین. 13لە ڕۆژی شەممەدا لە شارەکە چووینە دەرەوە لە کەناری ڕووبارێک ،کە خووی نوێژکردن لەوێ بوو .دانیشتین و قسەمان لەگەڵ ئەو ژنانە کرد کە پەنایان بۆ ئەوێ دەبرد. 14ژنێک بە ناوی لیدیا ،فرۆشیارێکی وەنەوشەیی ،خەڵکی شاری تیاتیرە ،کە خودای دەپەرست ،گوێی لێ بووین ،یەزدان دڵی کردەوە و گرنگی بەو شتانە بدات کە لەبارەی پۆڵسەوە گوترا. 15کاتێک ژن و ماڵەکەی مەعمودیەت کرا ،داوای لێکردین و گوتی« :ئەگەر حوکمتان دا کە من دڵسۆزم بۆ یەزدان ،وەرن بۆ ماڵەکەم و لەوێ بمێننەوە ».وە ئەویش ئێمەی سنووردار کرد. 16کاتێک دەچووینە نوێژ ،کچێک کە ڕۆحی فەلسەفەی هەبوو ،پێشوازی لێکردین ،کە بە فێڵکردن قازانجێکی زۆری بۆ ئاغاکانی هێنا. 17ئەویش بەدوای ئێمە و پۆڵسدا هات و هاواریان کرد و گوتی« :ئەم پیاوانە خزمەتکاری خودای بەرزترینن ،ڕێگای ڕزگاربوونمان پێدەدەن». 18ئەو ژنە چەندین ڕۆژ ئەمەی کرد .بەڵم پۆڵس دڵتەنگ بوو ،ڕووی کردە ڕۆحەکەی و گوتی« :بە ناوی عیسا مەسیحەوە فەرمانت پێدەدەم لێی دەربچیت ».ئەویش لە هەمان کاتژمێردا هاتە دەرەوە. 19کاتێک ئاغاکانی بینی کە هیوای قازانجەکانیان نەماوە ،پۆڵس و سیلسیان گرت و ڕایانکێشایە ناو بازاڕ بۆ لی فەرمانڕەواکان. 20ئینجا هێنایان بۆ لی دادوەرەکان و گوتی« :ئەم پیاوانە جولەکەن ،شارەکەمان زۆر تێکدەدەن. 21هەروەها فێری داب و نەریتەکان بکەن کە حەڵڵ نییە وەریبگرین و نە جێبەجێی بکەین ،چونکە ڕۆمانی بووین. 22جەماوەرەکە بەیەکەوە دژی ئەوان ڕاپەڕین ،دادوەرەکان جلەکانیان دڕاند و فەرمانیان دا لێیان بدەن. 23کاتێک لێدانێکی زۆریان لێدا ،فڕێیاندانە زیندان و فەرمانڕەوای زیندانیەکەیان کرد کە بە سەلمەتی بیانپارێزێت. 24ئەویش کە فەرمانێکی لەو شێوەیەی وەرگرت ،خستیانە ناو زیندانەکەوە و پێیان لە کۆتەکاندا بەستەوە. 108
کردەوەکانی نێردراوان
25نیوەشەو پۆڵس و سیلس نوێژیان کرد و ستایشیان بۆ خودا گوت ،دیلەکان گوێیان لێ بوو. 26لەناکاو بوومەلەرزەیەکی گەورە ڕوویدا و بناغەکانی زیندانەکە لەرزین ،یەکسەر هەموو دەرگاکان کرانەوە و بەندەکانی هەریەکەیان شل بوون. 27پاسەوانی زیندانەکە لە خەوەوە بەئاگا هاتەوە و بینی دەرگاکانی زیندان کراوەن ،شمشێرەکەی دەرهێنا و دەیویست خۆی بکوژێت ،بەو پێیەی دیلەکان هەڵتوون. 28بەڵم پۆڵس بە دەنگێکی بەرز هاواری کرد و گوتی« :هیچ زیانێک بە خۆت مەدە ،چونکە هەموومان لێرەین». 29ئینجا بانگەوازی ڕووناکی کرد و بەلەرزەوە هاتە ژوورەوە و لەبەردەم پۆڵس و سیلسدا کەوتە خوارەوە. 30ئینجا هێنایانە دەرەوە و گوتی« :بەڕێزان ،چی بکەم بۆ ئەوەی ڕزگارم بێت؟» 31ئەوانیش گوتیان« :باوەڕ بە یەزدانی مەسیح بکە ،تۆ و ماڵەکەت ڕزگارت دەبێت». 32ئینجا قسەی یەزدانیان پێ گوت و بە هەموو ئەوانەی لە ماڵەکەیدا بوون. 33لە هەمان کاتژمێری شەودا بردیان و چەقۆکانیان شۆرد .یەکسەر خۆی و هەموو ئەویش مەعمودی کرا. 34کاتێک هێنایان بۆ ماڵەکەی ،خواردنی لەبەردەمیان دانا و دڵخۆش بوو ،لەگەڵ هەموو ماڵەکەیدا باوەڕیان بە خودا هەبوو. 35کە ڕۆژ بوو ،دادوەرەکان سەربازەکانیان نارد و گوتیان« :با ئەو پیاوانە بڕۆن». 36پاسەوانی زیندانەکە ئەمەی بە پۆڵس گوت« :دادگاکان ناردوویانە بۆ ئەوەی ئازادتان بکەن. 37بەڵم پۆڵس پێی گوتن« :ئەوان ڕۆمانی بوون بە ئاشکرا لێیان داین و ئێمەیان خستۆتە زیندانەوە .ئێستاش بە نهێنی دەرمان دەکەنە دەرەوە؟ نەخێر بەڕاستی؛ بەڵم با خۆیان بێن و ئێمە دەربهێنن. 38سەربازەکان ئەم قسانەیان بە دادوەرەکان گوت ،کاتێک بیستیان ڕۆمانی بوون ،ترسان. 39هاتن و داوای لێکردن و هێنایانە دەرەوە و داوایان لێکردن لە شارەکە بڕۆن. 40لە زیندانەکە چوونە دەرەوە و چوونە ناو ماڵی لیدیا ،کاتێک براکانیان بینی و دڵنەوایی کردن و ڕۆیشتن. بەشی ١٧ 1کاتێک بە ئەمفیپۆلیس و ئەپۆلۆنیادا تێپەڕین و گەیشتنە تەسالۆنیکی کە کەنیسەی جولەکەکان بوو. 2پۆڵس وەک خۆی چووە لی ئەوان و سێ ڕۆژی شەممە لە کتێبی پیرۆزەوە قسەی لەگەڵ کردوون. 3کردنەوەی و ئیدعای کرد کە مەسیح دەبێ ئازاری چەشتبێت و لە مردن زیندوو بووبێتەوە .و ئەم عیسایەی کە بۆتان بانگ دەکەم، مەسیحە. 4هەندێکیان باوەڕیان هێنا و لەگەڵ پۆڵس و سیلس هاوسەرگیریان کرد .لە یۆنانییە پەرستراوەکان جەماوەرێکی زۆریان هەبوو و لە ژنە سەرەکییەکان کەم نەبوون. 5بەڵم جولەکەکان کە باوەڕیان نەهێنا ،ئیرەیییان پێدا ،هەندێک کەسی لەشفرۆشیان بۆ خۆیان برد و کۆمەڵەیەکیان کۆکردەوە و هەموو شارەکەیان کردە ئاژاوە و هێرشیان کردە سەر ماڵی یاسۆن و هەوڵیان دا بیانهێننە دەرەوە بۆ خەڵک. 6کاتێک نەیاندۆزینەوە ،یاسۆن و برا هەندێکیان بۆ لی فەرمانڕەواکانی شارەکە ڕاکێشا و هاواریان کرد« :ئەمانەی جیهانیان پێچەوانە کردووەتەوە هاتوونەتە ئێرە. 7یاسۆن وەریگرتووە ،هەموو ئەمانە پێچەوانەی فەرمانەکانی قەیسەرن و دەڵێن پاشایەکی دیکە هەیە ،عیسا. 8خەڵک و سەرکردەکانی شارەکەیان تووشی شڵەژان کرد ،کاتێک ئەم قسانەیان بیست. 9کاتێک ئاسایشیان لە یاسۆن و ئەوی دیکە گرت ،ئازادیان کردن. 10برایان یەکسەر پۆڵس و سیلسیان بە شەو ڕەوانەی بێریا کرد. 11ئەمانە لە سەلۆنیکا بەرزتر بوون ،چونکە بە هەموو ئامادەباشییەکەوە وشەکەیان وەرگرت و ڕۆژانە لە کتێبە پیرۆزەکاندا دەگەڕان بۆ ئەوەی بزانن ئایا ئەو شتانە ڕاستن یان نا. 12بۆیە زۆرێکیان باوەڕیان هێنا .هەروەها لە ژنە بەڕێزەکان کە یۆنانی بوون ،هەروەها لە پیاوان ،نەک چەند کەسێک. 13بەڵم کاتێک جولەکەکانی تەسالۆنیکی زانیان کە وشەی خودا لەلیەن پۆڵسەوە لە بێریا بانگەشەی بۆ کراوە ،هاتنە ئەوێ و خەڵکەکەیان وروژاند. 14پاشان برایان یەکسەر پۆڵسیان ڕەوانەی دەریاکە کرد ،بەڵم سیلس و تیمۆتێۆس لەوێ مانەوە. 15ئەوانەی کە پۆڵسیان بەڕێوەبرد ،هێنایان بۆ ئەسینای پایتەخت ،فەرمانیان بە سیلس و تیمۆتێۆس وەرگرت کە بە خێرایی بێنە لی و ڕۆیشتن. 16کاتێک پۆڵس لە ئەسینا چاوەڕێیان دەکرد ،کاتێک بینی شارەکە بە تەواوی بەخشراوە بە بتپەرستی. 17بۆیە لە کەنیسەکاندا لەگەڵ جولەکەکان و کەسانی پەرستراو و لە بازاڕدا لەگەڵ ئەو کەسانەی لەگەڵیدا کۆدەبوونەوە ،ناکۆکی دەکرد. 18ئینجا هەندێک فەیلەسوفەکانی ئەپیکوریەکان و ستۆیکەکان ڕووبەڕووی بوون .هەندێکیش گوتیان« :ئەم قسەخۆشە چی دەڵێت؟ هەندێکی تریش دەڵێن :پێدەچێت خوداوەندە نامۆکان دەربهێنێت ،چونکە بانگەشەی عیسا و زیندووبوونەوەی بۆ کردوون. 19ئینجا بردیان و هێنایان بۆ ئاریۆپاگۆس و گوتیان« :دەتوانین بزانین ئەم فێرکارییە نوێیەی کە تۆ باسی دەکەیت چییە؟» 20چونکە تۆ هەندێک شتی نامۆ دەهێنیتە گوێمان ،بۆیە ئێمە دەمانەوێت بزانین ئەم شتانە مانای چییە. ( 21چونکە هەموو ئەسیناییەکان و بێگانەکان کە لەوێ بوون ،کاتەکانیان لە هیچ شتێکی تردا بەسەر نەدەبرد ،جگە لە گێڕانەوە یان بیستنی شتێکی نوێ). 22ئینجا پۆڵس لە ناوەڕاستی گردی مەریخ وەستا و گوتی« :ئەی پیاوانی ئەسینای پایتەخت ،تێدەگەم کە لە هەموو شتێکدا زۆر خورافاتن».
109
کردەوەکانی نێردراوان
23چونکە بەلیدا تێدەپەڕم و پەرستشەکانتانم بینی ،قوربانگایەکم دۆزیەوە کە ئەم نووسراوەی لەسەر بوو :بۆ خودای نەناسراو .جا ئەو کەسەی کە بە نەزانی دەیپەرستن ،ئەو کەسەتان پێ دەڵێم. 24ئەو خودایەی جیهان و هەموو شتەکانی ناوی دروستکردووە ،چونکە پەروەردگاری ئاسمان و زەوییە ،لە پەرستگاکانی دەست دروستکراودا نیشتەجێ نییە. 25بە دەستی مرۆڤیش ناپەرسترێت ،وەک ئەوەی پێویستی بە هیچ شتێک بێت ،چونکە ژیان و هەناسە و هەموو شتێک بە هەموو شتێک دەبەخشێت. 26لە یەک خوێن هەموو نەتەوەکانی مرۆڤی دروست کردووە بۆ ئەوەی لەسەر هەموو ڕووی زەوی نیشتەجێ بن ،کاتەکانی دیاریکراو و سنووری نیشتەجێبوونیان دیاری کردووە. 27بۆ ئەوەی بەدوای یەزداندا بگەڕێن ،ئەگەر هەست بە دوای یەزدان بکەن و بیدۆزنەوە ،هەرچەندە لە هەموومان دوور نییە. 28چونکە ئێمە لە ناو ئەودا دەژین و دەجوڵێین و بوونمان هەیە .وەک هەندێک لە شاعیرانی خۆتان وتوویانە :ئێمەش نەوەکانی ئەوین. 29چونکە ئێمە نەوەکانی خوداین ،نابێت وا بیر بکەینەوە کە خودایی وەک زێڕ یان زیو یان بەرد وایە کە بە هونەر و پیلنی مرۆڤ هەڵکەندراوە. 30کاتەکانی ئەم نەزانییە خودا چاوی لێکرد .بەڵم ئێستا فەرمان بە هەموو مرۆڤەکان دەکات لە هەموو شوێنێک تەوبە بکەن. 31چونکە ڕۆژێکی دیاری کردووە ،کە لە ڕێگەی ئەو پیاوەی کە دیاری کردووە ،بە ڕاستودروستی دادوەری لەسەر جیهان بکات .ئەوە دڵنیایی بە هەموو مرۆڤەکان داوە ،چونکە لە مردن زیندوو کردەوە. 32کاتێک گوێیان لە زیندووبوونەوەی مردووەکان بوو ،هەندێکیان گاڵتەیان پێکرد ،هەندێکی تریش گوتیان« :ئێمە گوێت لەم بابەتە دەگرینەوە». 33پۆڵس لە نێوانیاندا ڕۆیشت. 34بەڵم هەندێک پیاو لێی لکا و باوەڕیان هێنا ،لە نێویاندا دیۆنیسیۆسی ئەریۆپاگی و ژنێک بە ناوی داماریس و کەسانی دیکە لەگەڵیان بوون. بەشی ١٨ 1دوای ئەمانە پۆڵس لە ئەسینا ڕۆیشت و هاتە کۆرنتیس. 2جولەکەیەکی دۆزیەوە بە ناوی ئاکویل ،کە لە پۆنتۆس لەدایکبووە ،بەم دواییە لە ئیتالیا هاتبوو ،لەگەڵ پریسیلی هاوسەری( .چونکە کلۆدیۆس فەرمانی بە هەموو جولەکەکان کردبوو لە ڕۆما بڕۆن ).و هاتە لی ئەوان. 3لەبەر ئەوەی لە هەمان پیشەدا بوو ،لەگەڵیان مایەوە و کاری دەکرد ،چونکە بە پیشەکەیان چادر ساز بوون. 4هەموو شەممەیەک لە کەنیسەکاندا قسەی دەکرد و جولەکەکان و یۆنانیەکانی ڕازی دەکرد. 5کاتێک سیلس و تیمۆتێۆس لە مەقدۆنیا هاتنە پێشەوە ،پۆڵس ڕۆحی چەقاند و بۆ جولەکەکان شایەتحاڵی ئەوەی دا کە عیسا مەسیحە. 6کاتێک دژایەتی خۆیان کرد و کوفریان کرد ،جلەکانی لەرزاند و پێی گوتن« :خوێنتان لەسەر سەرتان بێت .من پاکم ،لەمەودوا دەچمە لی نەتەوەکان. 7لەوێ ڕۆیشت و چووە ماڵی پیاوێک بە ناوی یوستۆس کە خودای دەپەرست ،ماڵەکەی بە توندی پەیوەست بوو بە کەنیسەکەوە. 8کریسپوسی سەرۆکی کەنیسەکە لەگەڵ هەموو ماڵەکەیدا باوەڕیان بە یەزدان هێنا .زۆرێک لە کۆرنتیەکان کە بیستیان باوەڕیان هێنا و مەعمودیەتیان وەرگرت. 9یەزدان لە شەودا بە دیدگایەک بە پۆڵسی گوت « :مەترسە ،بەڵکو قسە بکە و بێدەنگ مەبە. 10چونکە من لەگەڵتم و کەس ناتوانێت ئازارت بدات ،چونکە خەڵکێکی زۆرم لەم شارەدا هەیە. 11ساڵێک و شەش مانگ لەوێ مایەوە و لە نێوانیاندا فێری وشەی خودای دەکرد. 12کاتێک گالیۆ جێگری ئاخایا بوو ،جولەکەکان بە یەک دڵی لە پۆڵس یاخی بوون و بردیان بۆ کورسی دادوەری. 13گوتی« :ئەمە مرۆڤەکان ڕازی دەکات کە بە پێچەوانەی یاساوە خودا بپەرستن». 14کاتێک پۆڵس خەریک بوو دەمی بکاتەوە ،گالیۆ بە جولەکەکانی گوت« :ئەی جولەکەکان ،ئەگەر شتێکی نادروست یان لەشفرۆشی خراپە ،حەز دەکەم بەرگەتان بگرم. 15بەڵم ئەگەر پرسی وشە و ناو و یاساکەتان بێت ،سەیری بکەن .چونکە من دادوەری ئەو جۆرە بابەتانە نابم. 16لە کورسی دادوەری دەریکرد. 17ئینجا هەموو یۆنانیەکان سۆستێنی سەرۆکی کەنیسەکەیان گرت و لەبەردەم کورسی دادوەریدا لێیان دا .گالیۆش گرنگی بە هیچ کام لەو شتانە نەدەدا. 18پۆڵس دوای ئەوە ماوەیەکی زۆر لەوێ مایەوە و ماڵئاوایی لە براکانی کرد و لەوێشەوە بە کەشتی بەرەو شام ڕۆیشت و پریشیل و ئەکویل لەگەڵیدا .لە کەنکریا سەری بڕیبوو ،چونکە نەزرێکی هەبوو. 19ئینجا هاتە ئەفسوس و لەوێ بەجێیان هێشت ،بەڵم خۆی چووە ناو کەنیسەکە و لەگەڵ جولەکەکاندا قسەی کرد. 20کاتێک داوایان لێکرد بۆ ماوەیەکی زیاتر لەگەڵیان بمێنێتەوە ،ئەویش ڕەزامەندی نەدا. 21بەڵم ماڵئاوایی لێکردن و گوتی« :بە هەموو شێوەیەک دەبێ ئەم جەژنە لە ئۆرشەلیم بەڕێوە ببەم ،بەڵم ئەگەر خودا بیەوێت دەگەڕێمەوە بۆ لی ئێوە ».ئینجا لە ئەفسوسەوە بە کەشتی ڕۆیشت. 22کاتێک لە قەیسەرە نیشتەوە و بەرز بووەوە و سڵوی لە کڵێسا کرد ،دابەزی بۆ ئەنتیکیا. 23دوای ئەوەی ماوەیەک لەوێ بوو ،ڕۆیشت و هەموو شاگردەکانی بەهێز کرد. 24جولەکەیەک بە ناوی ئەپۆلۆس لە ئەسکەندەریە لەدایکبوو ،پیاوێکی قسەخۆش و بەهێز لە کتێبی پیرۆزدا هاتە ئەفسوس. 110
کردەوەکانی نێردراوان
25ئەم پیاوە لە ڕێگای یەزدان ڕێنمایی کرا .لە ڕۆحیدا بە پەرۆش بوو ،بە پەرۆشەوە قسەی یەزدانی دەکرد و فێری دەکرد ،تەنها مەعمودی یۆحەنای دەزانی. 26لە کەنیسەکەدا بە بوێرییەوە دەستی کرد بە قسەکردن ،کاتێک ئاکویل و پریسکیل بیستیان ،بردیان بۆ لی خۆیان و ڕێگای خودایان بۆ ڕوونکردەوە. 27کاتێک ویستی بچێتە ئەخایا ،براکان نامەیان نووسی و هانی شاگردەکانیان دەدا کە پێشوازییان لێبکەن. 28چونکە زۆر بەهێز جولەکەکانی و ئەوەشی بە ئاشکرا ڕازی کرد ،بە کتێبە پیرۆزەکان نیشانی دا کە عیسا مەسیحە. بەشی ١٩ 1کاتێک ئەپۆلۆس لە کۆرنتیۆس بوو ،پۆڵس بە کەنارەکانی سەرەوەدا تێپەڕی و هاتە ئەفسوس و هەندێک شاگردی دۆزیەوە. 2پێی گوتن« :لەو کاتەوەی باوەڕتان کردووە ،ڕۆحی پیرۆزتان وەرگرتووە؟ پێیان گوت« :ئێمە نەمانبیستووە کە ئایا ڕۆحی پیرۆز هەیە یان نا». 3ئینجا پێی گوتن« :ئەوا بۆ چی مەعمودیەتتان پێدرا؟ »گوتیان« :تا مەعمودی یۆحەنا». 4ئینجا پۆڵس گوتی« :بەڕاستی یۆحەنا بە مەعمودی تەوبەکردن مەعمودی کرد و بە خەڵکەکەی گوت باوەڕ بەو کەسە بکەن کە لە دوای خۆی دێت ،واتە بە عیسا مەسیح». 5کاتێک ئەمەیان بیست ،بە ناوی عیسای یەزدان مەعمودیەتیان پێدرا. 6کاتێک پۆڵس دەستی خستە سەریان ،ڕۆحی پیرۆز هاتە سەریان .ئەوانیش بە زمانێکی جیاواز قسەیان دەکرد و پێشبینیان دەکرد. 7هەموو پیاوەکان نزیکەی دوانزە ساڵن بوون. 8چووە ناو کەنیسەکە و بۆ ماوەی سێ مانگ بە بوێری قسەی کرد و قسەی لەسەر شانشینی خودا دەکرد. 9بەڵم کاتێک جۆربەجۆرەکان ڕەق بوون و باوەڕیان نەهێنا ،بەڵکو لەبەردەم خەڵکەکەدا خراپەیان لەسەر ئەو ڕێگایە دەکرد ،لێیان دوورکەوتەوە و شاگردەکانی جیاکردەوە و ڕۆژانە لە قوتابخانەی یەک تیرانۆسدا ناکۆکییان دەکرد. 10ئەمە لە ماوەی دوو ساڵدا بەردەوام بوو .هەموو ئەوانەی لە ئاسیا نیشتەجێ بوون ،قسەی عیسای یەزدانیان بیست ،جولەکەکان و یۆنانیەکان. 11خودا بە دەستی پۆڵس موعجیزە تایبەتەکانی ئەنجامدا. 12لە جەستەیەوە دەستکێش یان پێشبرکێی نەخۆشەکان دەهێنرانە لی نەخۆشەکان و نەخۆشییەکان لێیان دوورکەوتنەوە و ڕۆحە خراپەکان لێیان دەرچوون. 13ئینجا هەندێک لە جولەکەکانی سەرگەردان کە جنۆکە دەردەکەن ،ناوی عیسای یەزدانیان بەسەر ئەو کەسانەدا هێنا کە ڕۆحی خراپیان هەبوو و گوتیان« :ئێمە سوێندتان پێدەدەین بە عیسا کە پۆڵس بانگەشەی بۆ دەکات». 14حەوت کوڕی سکێڤایەک هەبوو کە جولەکە بوو و سەرۆکی کاهینەکان بوو. 15ڕۆحی خراپ وەڵمی دایەوە و گوتی« :من عیسا دەناسم و پۆڵس دەناسم .بەڵم ئێوە کێن؟ 16ئەو پیاوەی کە ڕۆحی خراپی تێدا بوو بازێکی بەسەریاندا دا و زاڵ بوو بەسەریاندا و بەسەریاندا زاڵ بوو ،بە ڕووتی و بریندار لە ماڵەوە هەڵهاتن. 17هەموو جولەکەکان و یۆنانیەکان کە لە ئەفسوس نیشتەجێ بوون ،ئەمەیان زانی .ترس کەوتە سەر هەموویان و ناوی عیسای یەزدان بەرزکرایەوە. 18زۆرێک لە باوەڕدارەکان هاتن و دانیان بە کارەکانیاندا نا. 19زۆرێک لەوانەی کە هونەری کنجکاوییان بەکاردەهێنا ،کتێبەکانیان کۆکردەوە و لەبەردەم هەموو مرۆڤەکاندا سووتاندیان ،نرخیان ژمارد و پەنجا هەزار پارچە زیویان دۆزیەوە. 20بەم شێوەیە قسەی خودا گەورە بوو و سەرکەوت. 21دوای تەواوبوونی ئەمانە ،پۆڵس بە ڕۆحی خۆیەوە بڕیاریدا بچێتە ئۆرشەلیم ،دوای ئەوەی لەوێ بووم ،پێویستە ڕۆماش ببینم. 22ئینجا دوو کەسی خزمەتکاریان نارد بۆ مەقدۆنیا بە ناوەکانی تیمۆتێۆس و ئەرستۆس .بەڵم خۆی بۆ وەرزێک لە ئاسیا مایەوە. 23هەر لەو کاتەدا جەنجاڵییەکی کەم لەو ڕێگایەدا سەریهەڵدا. 24چونکە پیاوێک بە ناوی دیمیتریۆس ،زیوسازێک ،کە مەزارگەی زیوینی بۆ دیانا دروست دەکرد ،قازانجێکی کەمی بۆ پیشەگەرەکان نەهێنا. 25لەگەڵ کرێکارانی هاوشێوەی پیشەدا کۆی کردەوە و گوتیان« :بەڕێزان ،ئێوە دەزانن کە بەم پیشەیە سامانمان هەیە». 26هەروەها دەبینن و دەبیستن کە ئەم پۆڵسە تەنها لە ئەفسوس نییە ،بەڵکو نزیکەی لە هەموو ئاسیا ،گەلێکی زۆری ڕازی کردووە و ڕەتکردووەتەوە و دەڵێت :ئەوان خودا نین کە بە دەست دروستکراون. 27بەجۆرێک نەک تەنها ئەم پیشەیەمان لە مەترسیدایە کە پووچەڵ بکرێتەوە .بەڵم هەروەها بۆ ئەوەی پەرستگای خوداوەندە گەورەکە دیانا سووکایەتی پێ بکرێت و شکۆمەندیەکەی لەناو بچێت ،کە هەموو ئاسیا و جیهان دەیپەرستن. 28کاتێک گوێیان لەم قسانە بوو ،پڕ بوون لە تووڕەیی و هاواریان کرد و گوتیان« :دیانا لە ئەفسییەکان گەورەیە». 29هەموو شارەکە پڕ بوو لە شڵەژان ،دوای ئەوەی گایۆ و ئەریستارکۆسی مەقدۆنیایان گرت ،هاوڕێکانی پۆڵس کە لە گەشتکردندا بوون، بە یەکەوە پەلەیان کرد بۆ شانۆ. 30کاتێک پۆڵس دەیویست بچێتە ناو گەلەکەوە ،شاگردەکانی ڕێگەیان پێنەدا. 31هەندێک لە سەرۆکەکانی ئاسیا کە هاوڕێکانی بوون ،ناردیان بۆ لی و داوایان لێکرد کە خۆی نەچێتە ناو شانۆکە.
111
کردەوەکانی نێردراوان
32هەندێک قسەیەکیان هاواریان کرد و هەندێکیان قسەی تریان کرد ،چونکە کۆبوونەوەکە سەریان لێ شێوا .بەشێکی زۆریان نەیاندەزانی بۆچی کۆبوونەتەوە. 33ئینجا ئەسکەندەریان لە خەڵکەکە دەرهێنا و جولەکەکان بردیانە پێشەوە .ئەسکەندەر بە دەستی ئیشارەتی کرد و دەیویست بەرگری لە خەڵک بکات. 34بەڵم کاتێک زانیان کە جولەکە بوو ،هەمووان بە یەک دەنگ هاواریان کرد« :دیانا لە ئەفسییەکان گەورەیە». 35کاتێک شارۆچکەکە خەڵکەکەی ئارام کردەوە ،گوتی« :ئەی پیاوانی ئەفسوس ،چ پیاوێک هەیە کە نەزانێت چۆن شاری ئەفسیان پەرستنی خوداوەندە گەورەکە دیانا و ئەو وێنەیەی کە لە موشتەری کەوتووەتە خوارەوە? ». 36چونکە ناتوانرێت قسەی لەسەر ئەم قسانە بکرێت ،دەبێ بێدەنگ بن و بە پەلە هیچ نەکەن. 37چونکە ئێوە ئەم پیاوانەتان هێناوەتە ئێرە کە نە تاڵنچی کڵێساکانن و نە کوفر بە خوداوەندەکەت دەکەن. 38بۆیە ئەگەر دیمیتریۆس و پیشەسازەکانی لەگەڵیدا کێشەیان لەگەڵ هەر کەسێکدا هەبوو ،ئەوا یاساکە کراوە و جێگر هەیە ،با داوای لێبوردن لە یەکتر بکەن. 39بەڵم ئەگەر پرسیارتان لە هەر شتێک کرد سەبارەت بە بابەتی تر ،ئەوا لە کۆبوونەوەی یاساییدا یەکلیی دەکرێتەوە. 40چونکە مەترسی ئەوەمان لەسەرە کە بەهۆی ئەو جەنجاڵییەی ئەمڕۆوە تووشی پرسیار بین ،چونکە هیچ هۆکارێک نییە کە بتوانین لێپرسینەوە لەم کۆبوونەوەیە بکەین. 41کاتێک ئەم قسەیەی کرد ،کۆبوونەوەکەی دوورخستەوە. بەشی ٢٠ 1دوای وەستانی ئاژاوەگێڕییەکان ،پۆڵس شاگردەکانی بانگ کرد و لە باوەشی گرت و بەرەو مەقدۆنیا ڕۆیشت. 2کاتێک ئەو شوێنانە ڕۆیشت و ئامۆژگارییەکی زۆری پێکردن ،هاتە یۆنان. 3سێ مانگ لەوێ مایەوە .کاتێک جولەکەکان چاوەڕێی بوون ،کە خەریک بوو بە کەشتی بەرەو سوریا بڕوات ،بەنیازی گەڕانەوە لە مەقدۆنیا. 4سۆپاتەری بەریا لەگەڵیدا ڕۆیشت بۆ ئاسیا .لە تەسالۆنیکیەکان ،ئەریستاڕکۆس و سێکۆندۆس .و گایۆسی دێربێ و تیمۆسیۆس .و لە ئاسیا، تیخیکۆس و ترۆفیمۆس. 5ئەمانە لە تروئاس بۆ ئێمە مانەوە. 6دوای ڕۆژانی نانە بێ خەمیرەکان لە فیلیپەوە بە کەشتی ڕۆیشتین و لە پێنج ڕۆژدا گەیشتینە لی ئەوان بۆ ترۆئاس .حەوت ڕۆژ لەوێ نیشتەجێ بووین. 7لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا ،کاتێک شاگردەکان کۆبوونەوە بۆ شکاندنی نان ،پۆڵس بانگەشەی بۆ کردن و ئامادەبوو بۆ ڕۆشتن بۆ سبەینێ .و تا نیوەشەو بەردەوام بوو لە قسەکانی. 8لە ژووری سەرەوەدا کە کۆکرابوونەوە ،چرایەکی زۆر هەبوو. 9گەنجێک بە ناوی یۆتیکۆس لە پەنجەرەیەکدا دانیشتبوو ،کە خەوی قووڵی کەوتبوو ،کاتێک پۆڵس زۆر بانگەشەی دەکرد ،بە خەوەوە نوقم بوو و لە ژووری سێیەمەوە کەوتە خوارەوە و بە مردوویی هەڵگیرا. 10پۆڵس هاتە خوارەوە و کەوتە سەری و لە باوەشی گرت و گوتی« :خۆتان مەیخەن .چونکە ژیانی لەناو ئەودایە. 11کاتێک هاتەوە سەرەوە و نانی شکاند و خواردنی خوارد و قسەی زۆری کرد ،تا بەیانی ،ئیتر ڕۆیشت. 12گەنجەکەیان بە زیندووی هێنا ،کەمێک دڵنەوایییان نەدا. 13ئێمەش بە کەشتی ڕۆیشتین و بە کەشتی بەرەو ئاسۆس ڕۆیشتین ،لەوێ بەنیازین پۆڵس وەربگرین ،چونکە ئەویش بەو شێوەیە بڕیاری دابوو کە بە پێ بڕوات. 14کاتێک لە ئاسۆس لەگەڵمان کۆبووەوە ،وەرمانگرت و گەیشتینە میتیلین. 15ئێمەش لەوێ بە کەشتی ڕۆیشتین و ڕۆژی دواتر گەیشتینە ئەودیوی کیۆس .ڕۆژی دواتر گەیشتینە سامۆس و لە ترۆگیلیۆم ماینەوە . ڕۆژی دواتر گەیشتینە میلیتۆس. 16چونکە پۆڵس بڕیاری دابوو بە کەشتی بە ئەفسوسدا بڕوات ،چونکە نەیدەویست کاتەکەی لە ئاسیا بەسەر ببات ،چونکە ئەگەر بتوانێت بەپەلە لە ڕۆژی پەنتەکۆستدا لە ئۆرشەلیم بێت. 17لە میلیتۆسەوە ناردی بۆ ئەفسوس و پیرەکانی کڵێسا بانگ کرد. 18کاتێک هاتنە لی ،پێی گوتن« :دەزانن هەر لە یەکەم ڕۆژی هاتمە ئاسیایەوە ،بە چ شێوەیەک لە هەموو وەرزەکاندا لەگەڵتان بووم. 19بە هەموو خۆبەزلزانین و بە فرمێسک و تاقیکردنەوەیەکی زۆرەوە خزمەتم بە یەزدان کرد ،کە بەهۆی درۆکردنی جولەکەکانەوە بەسەرمدا هات. 20من هیچ شتێکم نەهێشتەوە کە سوودی بۆ ئێوە بوو ،بەڵکو پیشانتان داوە و بە ئاشکرا و ماڵ بە ماڵ فێرتان کردوون. 21بۆ جولەکەکان و یۆنانیەکان شایەتحاڵی تەوبەکردن بەرامبەر بە خودا و باوەڕبوون بەرامبەر بە یەزدانی مەسیحی پەروەردگارمان. 22ئێستا ،سەیرکە ،بە ڕۆحەوە بەستراو دەچمە ئۆرشەلیم ،نازانم ئەو شتانەی لەوێ بەسەرمدا دێت. 23تەنها ئەوە نەبێت کە ڕۆحی پیرۆز لە هەموو شارێکدا شایەتحاڵی دەدات و دەڵێت :بەند و ئازارەکانم دەمێننەوە. 24بەڵم هیچ کام لەم شتانە من ناجوڵێن و ژیانم بە ئازیز نازانم بۆ خۆم ،تا ڕێگاکەم بە خۆشی و ئەو خزمەتەی کە لە یەزدانی یەزدان وەرمگرتووە ،بۆ شایەتحاڵی ئینجیلی نیعمەتی خودا تەواو بکەم . 25ئێستاش ،سەیرکە ،دەزانم کە هەمووتان کە چوومەتە نێوانیان بۆ بانگەشەی شانشینی خودا ،چیتر ڕووخسارم نابینن. 26بۆیە ئەمڕۆ دەتانبەم بۆ ئەوەی شایەدی ئەوەتان هەبێت کە لە خوێنی هەموو مرۆڤەکان پاکم. 112
کردەوەکانی نێردراوان
27چونکە خۆم نەمپاراستووە هەموو ئامۆژگارییەکانی خوداتان پێ بڵێم. 28بۆیە ئاگاداری خۆتان و هەموو ئەو مەڕانە بن کە ڕۆحی پیرۆز ئێوەی کردۆتە سەرپەرشتیاری ،بۆ ئەوەی بەخێوکردنی کڵێسای خودا کە بە خوێنی خۆی کڕیویەتی. 29چونکە ئەمە دەزانم کە دوای ڕۆیشتنم گورگێکی ناخۆش دەچنە ناوتانەوە و بەزەیی بە مەڕەکان نادات. 30هەروەها مرۆڤەکان لە خۆتانەوە سەرهەڵدەدەن و قسەی چەوت دەکەن و شاگردەکانیان بە دوای خۆیاندا ڕابکێشن. 31بۆیە ئاگاداربن و لەبیرتان بێت کە لە ماوەی سێ ساڵدا وازم لە ئاگادارکردنەوە نەهێنا شەو و ڕۆژ بە فرمێسکەوە. 32ئێستاش برایان ،من ئێوەتان ڕادەستی خودا و وشەی نیعمەتەکەی دەکەم ،کە توانای بنیاتنانی ئێوەی هەیە و میراتتان پێبدات لەنێو هەموو ئەوانەی پیرۆزکراون. 33من تەماحی زیو و زێڕ و جل و بەرگی کەسم نەکردووە. 34بەڵێ ،خۆتان دەزانن کە ئەم دەستانە خزمەتیان بە پێداویستییەکانی من و ئەوانەی لەگەڵم بوون کردووە. 35هەموو شتێکم پێتان نیشاندا ،کە چۆن بە ماندووبوون دەبێ پشتگیری لوازەکان بکەن و قسەکانی عیسا یەزدان لەبیر بکەن ،کە دەڵێت « : بەخشین لە وەرگرتنی خۆشبەختترە». 36کاتێک ئەم قسەیەی کرد ،ئەژنۆی دا و لەگەڵ هەموویان نوێژی کرد. 37هەموویان بە ئازارەوە گریان و کەوتنە سەر ملی پۆڵس و ماچیان کرد. 38لە هەموویان زیاتر خەمبار بوو بۆ ئەو قسانەی کە کردبووی ،بۆ ئەوەی چیتر ڕووخساری نەبینن .لەگەڵیدا ڕۆیشتن بۆ کەشتییەکە. بەشی ٢١ 1دوای ئەوەی لێیان دەرچوین و کەوتین ،بە ڕێڕەوێکی ڕاستەوە گەیشتینە کووس و ڕۆژی دواتر بەرەو ڕۆدس و لەوێشەوە بەرەو پاتارا. 2کەشتییەکمان بینی کە بەرەو فینقیا دەڕۆیشت ،سواری کەشتییەک بووین و ڕۆیشتین. 3کاتێک قوبرسمان دۆزیەوە ،لە لی چەپەوە بەجێمان هێشت و بە کەشتی بەرەو شام ڕۆیشتین و لە سور نیشتنەوە ،چونکە لەوێ کەشتییەکە بارەکەی دادەبەزێنێت. 4دوای دۆزینەوەی شاگردەکانمان ،حەوت ڕۆژ لەوێ ماینەوە ،ئەوانیش لە ڕێگەی ڕۆحەوە بە پۆڵسیان گوت :نەچێتە ئۆرشەلیم. 5کاتێک ئەو ڕۆژانەمان تەواو کرد ،ڕۆیشتین و ڕۆیشتین .هەموویان لەگەڵ ژن و منداڵدا هێنایانین تا لە شارەکە دەرچووین ،لە کەناردا ئەژنۆمان دا و نوێژمان کرد. 6کاتێک ماڵئاواییمان لە یەکتر کرد ،کەشتیمان گرت .و جارێکی تر گەڕانەوە ماڵەوە. 7کاتێک لە سورەوە ڕێگاکەمان تەواو بوو ،گەیشتینە بەتلیمای و سڵومان لە برایان کرد و ڕۆژێک لەگەڵیان ماینەوە. 8ڕۆژی دواتر ئێمەی کۆمەڵەی پۆڵس ڕۆیشتین و گەیشتینە قەیسەرە ،چووینە ماڵی فیلیپ ئینجیلیست کە یەکێک بوو لە حەوت کەسەکە .و لەگەڵیدا مایەوە. 9ئەو پیاوە چوار کچی کچێنی هەبوو ،کە پێشبینیان دەکرد. 10چەند ڕۆژێک لەوێ ماینەوە ،پێغەمبەرێک بە ناوی ئەگابوس لە یەهوداوە هاتە خوارەوە. 11کاتێک هاتە لی ئێمە ،پشتێنەکەی پۆڵسی گرت و دەست و پێیەکانی بەست و گوتی« :ڕۆحی پیرۆز ئەمە دەفەرموێت :جولەکەکانی ئۆرشەلیم بە هەمان شێوە ئەو پیاوە دەبەستن کە خاوەنی ئەم پشتێنەیە و دەیدەن ».دەستی نەتەوەکان. 12کاتێک ئەمانەمان بیست ،ئێمە و خەڵکی ئەو شوێنە ،داوای لێکردین کە نەچێتە ئۆرشەلیم. 13ئینجا پۆڵس وەڵمی دایەوە« :مەبەستتان چییە کە بگرین و دڵم بشکێنن؟ چونکە من ئامادەم تەنها بەستراو نەبم ،بەڵکو لە ئۆرشەلیم بۆ ناوی عیسا یەزدان بمرم. 14کاتێک نەیویست ڕازی بکرێت ،وەستاین و گوتمان :ویستی یەزدان جێبەجێ بێت. 15دوای ئەو ڕۆژانە گالیسکەکانمان هەڵگرت و بەرەو ئۆرشەلیم سەرکەوتین. 16هەروەها هەندێک لە شاگردەکانی قەیساریا لەگەڵمان ڕۆیشتن و مناسۆنی قوبرسییان لەگەڵ خۆیان هێنا ،شاگردێکی کۆن ،کە دەبوو لەگەڵیدا بمێنینەوە. 17کاتێک گەیشتینە ئۆرشەلیم ،برایان بە خۆشحاڵییەوە پێشوازییان لێکردین. 18ڕۆژی دواتر پۆڵس لەگەڵمان چووە ژوورەوە بۆ لی یاقوب .هەموو پیرەکانیش ئامادە بوون. 19کاتێک سڵوی لێکردن ،بە تایبەتی باسی لەوە کرد کە خودا بە خزمەتەکەی لەنێو نەتەوەکاندا کردوویەتی. 20کاتێک بیستیان ،شکۆمەندییان بۆ یەزدان هێنا و پێیان گوت« :برا ،دەبینیت چەند هەزار جولەکە باوەڕدارن .هەموویان پەرۆشی یاسان. 21ئەوانیش لەبارەی تۆوە ئاگادار دەکرێنەوە کە تۆ فێری هەموو جولەکەکانی نێو نەتەوەکان دەکەیت کە واز لە موسا بهێنن و دەڵێن نابێت منداڵەکانیان خەتەنە بکەن و بەپێی داب و نەریتەکان بڕۆن. 22کەواتە چییە؟ پێویستە خەڵکەکە کۆببنەوە ،چونکە دەبیستن کە تۆ هاتوویت. 23بۆیە ئەمە بکە کە پێت دەڵێین :چوار پیاومان هەیە کە نەزریان لەسەرە. 24ئەوان دەگرن و لەگەڵیاندا خۆت پاک بکەرەوە و لەگەڵیاندا تۆمەتبار بکە ،تا سەریان تاشین ،هەمووان بزانن کە ئەو شتانەی کە لەبارەی تۆوە ئاگادارکراونەتەوە هیچ نین .بەڵم تۆش بە ڕێکوپێکی بڕۆن و یاسا بپارێزن». 25سەبارەت بەو نەتەوەیانەی کە باوەڕیان هێناوە ،نووسیومانە و گەیشتووینەتە ئەو ئەنجامەی کە ئەوان هیچ شتێکی لەو جۆرە ناپارێزن، تەنها ئەوە نەبێت کە خۆیان لە شتە پێشکەشکراوەکان بۆ بتەکان و لە خوێن و لە خنکاندن و لە زیناکردن بپارێزن. 26ئینجا پۆڵس پیاوەکانی برد و ڕۆژی دواتر خۆی پاککردەوە و لەگەڵیان چووە ناو پەرستگاکە ،بۆ ئەوەی ئاماژە بە تەواوبوونی ڕۆژانی پاککردنەوە بکات ،تاوەکو قوربانییەک بۆ هەریەکەیان پێشکەش بکرێت. 113
کردەوەکانی نێردراوان
27کاتێک حەوت ڕۆژەکە نزیک بوو لە کۆتایی هاتنی ،جولەکەکانی ئاسیا کە لە پەرستگا بینییان ،هەموو گەلیان وروژاند و دەستیان بەسەردا هێنا. 28هاواریان کرد« :پیاوانی ئیسرائیل ،یارمەتی بدەن :ئەمە ئەو پیاوەیە کە هەمووان لە هەموو شوێنێک فێری گەل و یاسا و ئەم شوێنە دەکات ،یۆنانیەکانیشی هێنایە ناو پەرستگاکە و ئەم شوێنە پیرۆزەی پیس کردووە. ( 29چونکە پێشتر لەگەڵ ئەودا لە شاردا ترۆفیمۆسێکی ئەفسۆسییان بینیبوو ،کە پێیان وابوو پۆڵس هێناویەتییە ناو پەرستگاکە). 30هەموو شارەکە جووڵە و خەڵکەکە بەیەکەوە ڕایانکرد ،پۆڵسیان گرت و لە پەرستگاکە دەریانهێنا ،یەکسەر دەرگاکان داخران. 31کاتێک دەیانویست بیکوژن ،هەواڵێک بە سەرۆکایەتی سپارتەوە گەیشت کە هەموو ئۆرشەلیم جەنجاڵییان لەسەرە. 32یەکسەر سەرباز و سەدەکانی برد و ڕایانکردە خوارەوە بۆ لی ئەوان ،کاتێک سەرۆک و سەربازەکانیان بینی ،لێدانیان لە پۆڵس بەجێهێشت. 33ئینجا سەرۆک کاپتن نزیک بووەوە و گرتی و فەرمانی دا بە دوو زنجیر بەسترێتەوە .و داوای کرد کێیە و چی کردووە. 34هەندێکیان لە نێو خەڵکەکەدا هاواریان دەکرد ،هەندێکیان قسەی دیکەیان دەکرد ،کاتێک نەیتوانی دڵنیایی و ئاژاوەگێڕییەکە بزانێت، فەرمانی دا کە ببرێتە ناو قەڵکە. 35کاتێک هاتە سەر پلیکانەکان ،بەهۆی توندوتیژی خەڵکەوە لەلیەن سەربازەکانەوە هەڵیانگرت. 36چونکە جەماوەرەکە بەدوایدا ڕۆیشتن و هاواریان دەکرد« :لێی دوور بکەوەرەوە». 37کاتێک پۆڵس بڕیار بوو ببرێتە ناو قەڵکە ،بە سەرۆکەکەی گوت« :دەتوانم قسەت لەگەڵ بکەم؟ »کێ وتی :دەتوانی بە زمانی یۆنانی قسە بکەیت؟ 38ئایا تۆ ئەو میسرییە نیت کە پێش ئەم ڕۆژانە جەنجاڵیت دروست کرد و چوار هەزار پیاوی بکوژت بردە دەرەوە بۆ بیابان؟ 39بەڵم پۆڵس گوتی« :من پیاوێکی جولەکەم لە تارسۆسم ،شارێکی کیلیکیام ،هاووڵتی هیچ شارێکی خراپم. 40کاتێک مۆڵەتی پێدا ،پۆڵس لەسەر پلیکانەکان وەستا و بە دەستی ئاماژەی بە خەڵکەکە کرد .کاتێک بێدەنگییەکی زۆر کرا ،بە زمانی عیبری قسەی لەگەڵ کردن و گوتی: بەشی ٢٢ 1برایان و باوکان ،گوێ لە بەرگریکردنم بگرن کە ئێستا بۆتان دەکەم. ( 2کاتێک بیستیان بە زمانی عیبری قسەیان لەگەڵ دەکات ،زیاتر بێدەنگ بوون. 3بەڕاستی من پیاوێکی جولەکەم ،لە تارسۆس لەدایک بووم ،شارێکم لە کیلیکیا ،بەڵم لەم شارەدا لە پێی جەمالیێلدا پەروەردە بووم و بەپێی یاسای باوباپیران فێرم بووم و بە پەرۆش بووم خودایە ،وەک چۆن ئەمڕۆ هەمووتان. 4من تا مردن گۆشەگیریم کرد ،ژن و پیاوم بەستەوە و ڕادەستی زیندانەکانم کرد. 5هەروەک چۆن سەرۆک کاهین شایەتحاڵی من و هەموو موڵک و ماڵی پیرەکانە ،ئەوانیش نامەم بۆ براکان وەرگرتووە و چوومە دیمەشق و ئەوانەی لەوێ بەند بوون بیهێنمە ئۆرشەلیم و سزا بدرێن. 6کاتێک لە نیوەڕۆدا گەشتەکەم دەکرد و لە دیمەشق نزیک بوومەوە ،لەناکاو ڕووناکییەکی گەورە لە ئاسمانەوە بە دەوری مندا درەوشایەوە. 7کەوتمە سەر زەوی و گوێم لە دەنگێک بوو کە پێی دەگوتم « :شاول ،شاول ،بۆچی گۆشەگیریم دەکەیت؟» 8منیش وەڵمم دایەوە« :پەروەردگار تۆ کێیت؟ »پێی وتم « :من عیسای ناسریم ،کە تۆ گۆشەگیری دەکەیت». 9ئەوانەی لەگەڵم بوون ،بەڕاستی ڕووناکییان بینی و ترسان .بەڵم گوێیان لە دەنگی ئەو کەسە نەبوو کە قسەی لەگەڵ کردم. 10گوتم :پەروەردگار چی بکەم؟ یەزدان پێی فەرمووم « :هەستە و بڕۆ بۆ دیمەشق .لەوێ هەموو ئەو شتانەت پێدەوترێت کە بۆت دیاری کراوە. 11کاتێک نەمتوانی ببینم لەبەر شکۆمەندی ئەو ڕووناکییە ،بە دەستی ئەوانەی لەگەڵم بوون ،گەیشتمە دیمەشق. 12ئەنانیا ،پیاوێکی پەرستراو بەپێی یاسا ،هەواڵێکی خۆشی هەبوو لە هەموو جولەکەکانی نیشتەجێی ئەوێ. 13هاتە لم و وەستا و پێی گوتم« :شاول برام ،بینینەکەت وەربگرە ».و لە هەمان کاتژمێردا سەرم بەرز کردەوە و سەیری کردم. 14ئینجا گوتی« :خودای باوباپیرانمان تۆی هەڵبژاردووە ،تا ویستی ئەو بزانیت و ئەو دادپەروەرە ببینیت و دەنگی دەمی ببیستیت». 15چونکە تۆ شایەتحاڵی ئەو دەبیت بۆ هەموو مرۆڤەکان لەوەی کە بینیوتە و بیستووتە. 16ئێستا بۆچی دوادەخەیت؟ هەستە و مەعمودیەت وەربگرە و گوناهەکانت بشۆ ،ناوی یەزدان بانگ بکە. 17کاتێک هاتمە ئۆرشەلیم ،لە کاتی نوێژکردنم لە پەرستگادا ،لە خەودا بووم. 18بینیم پێی وتم « :پەلە بکە و بە خێرایی لە ئۆرشەلیم دەربچن ،چونکە ئەوان شایەتحاڵی تۆ سەبارەت بە من وەرناگرن». 19منیش گوتم« :پەروەردگار ،ئەوان دەزانن کە من ئەوانەی باوەڕیان بە تۆ هەبووە ،لە هەموو کەنیسەکاندا زیندانیم کردووە و لێمداوە. 20کاتێک خوێنی ستیڤن شەهیدەکەت ڕژا ،منیش لە تەنیشت وەستابووم و ڕازی بووم بە مردنی و جل و بەرگی ئەوانەی کوشتوویانەم پاراست. 21پێی وتم « :بڕۆ ،چونکە لێرەوە دەتنێرم بۆ لی نەتەوەکان». 22گوێیان لەم قسەیە گرت ،پاشان دەنگیان بەرزکردەوە و گوتیان« :ئەو کەسە لە زەوی دوور بخەرەوە ،چونکە شیاوی ئەوە نییە کە بژی». 23کاتێک هاواریان دەکرد و جلەکانیان فڕێدا و تۆزیان بۆ هەوا فڕێدا. 24سەرۆک کاپتن فەرمانی دا بیهێنرێتە ناو قەڵکە و فەرمانی دا کە بە شەق لێی بپشکنرێت .تا بزانێت بۆچی وا هاواریان لێکردووە. 25کاتێک بە پەڕۆی بەستنەوە ،پۆڵس بە سەرۆک سەدەکەی گوت« :ئایا حەڵڵە بۆ ئێوە شەق لە پیاوێک بدەن کە ڕۆمانی بێت و سزا نەدراوە؟» 26کاتێک سەرۆک سەدەکە ئەمەی بیست ،چوو بە سەرۆکەکەی گوت« :ئاگاداربە لەوەی دەیکەیت ،چونکە ئەم پیاوە ڕۆمانییە». 114
کردەوەکانی نێردراوان
27ئینجا سەرۆک کاپتن هات و پێی گوت« :پێم بڵێ ،تۆ ڕۆمانی؟ »وتی :بەڵێ. 28سەرۆک کاپتنەکە وەڵمی دایەوە« :بە بڕە پارەیەکی زۆر ئەم ئازادییەم بەدەستهێنا ».پۆڵس گوتی« :بەڵم من ئازاد بووم». 29ئینجا یەکسەر لەلی ئەو کەسانە ڕۆیشتن کە دەبوو لێی بپشکنن ،سەرۆک کاپتنەکەش ترساوە ،دوای ئەوەی زانی ڕۆمانییە و بەستووییەتی. 30ڕۆژی دواتر ،چونکە دەیەوێت دڵنیایی بزانێت کە لەلیەن جولەکەکانەوە تۆمەتبار کراوە ،لە دەستەکانی ڕزگاری کرد و فەرمانی بە سەرۆک کاهینەکان و هەموو ئەنجومەنەکەیان کرد کە ئامادەبن و پۆڵسی هێنایە خوارەوە و لەبەردەمیان دانا. بەشی ٢٣ 1پۆڵس بە پەرۆشەوە سەیری ئەنجومەنەکەی کرد و گوتی« :برایان ،تا ئەمڕۆ بە ویژدانێکی باش لەبەردەم خودادا ژیاوم». 2ئەنانیای سەرۆکی کاهین فەرمانی بەو کەسانە کرد کە لە تەنیشتی وەستابوون ،لێی بدەن لە دەمی. 3ئینجا پۆڵس پێی گوت« :ئەی دیواری سپیکراوە ،خودا لێت دەدات ،چونکە تۆ دانیشتوویت بەپێی یاسا دادگاییم بکات و فەرمانم پێدەدەیت بە پێچەوانەی یاسا لێم بدرێت؟» 4ئەوانەی لەوێ وەستابوون گوتیان« :ئایا تۆ سووکایەتی بە سەرۆک کاهینی خودا دەکەیت؟» 5ئینجا پۆڵس گوتی« :برایان ،نازانم ئەو سەرۆک کاهین بووبێت ،چونکە نووسراوە« :بە خراپە بە فەرمانڕەوای گەلەکەت مەڵێ». 6بەڵم کاتێک پۆڵس زانی بەشێکیان سەدوقین و بەشێکی دیکەیان فەریسین ،لە کۆبوونەوەکەدا هاوار دەکات« :برایان :من فەریسییم، کوڕی فەریسییەکانم لە پرسیاردایە. 7کاتێک ئەو قسەی کرد ،ناکۆکی لە نێوان فەریسییەکان و سەدوقیەکاندا دروست بوو ،خەڵکەکە دابەش بوون. 8چونکە سەدوقیەکان دەڵێن زیندووبوونەوە نییە و نە فریشتە و نە ڕۆح ،بەڵم فەریسییەکان دان بە هەردووکیدا دەنێن. 9هاوارێکی گەورە هاتە ئاراوە ،مامۆستایانی فەریسییەکان هەستان و شەڕیان کرد و گوتیان« :هیچ خراپەیەک لەم پیاوەدا نابینین ،بەڵم ئەگەر ڕۆحێک یان فریشتەیەک قسەی لەگەڵ کردبێت ،با شەڕی لەگەڵ نەکەین ».خواوەند. 10کاتێک ناکۆکییەکی زۆر دروست بوو ،سەرۆک فەرماندە ترسی ئەوەی پۆڵس پارچە پارچە نەکرێت ،فەرمانی بە سەربازەکان کرد بچنە خوارەوە و بە زۆر لە نێوانیاندا بیبەن و بیهێننە ناو قەڵکە. 11شەوی دواتر یەزدان لە تەنیشتی وەستا و گوتی « :پۆڵس ،دڵخۆشبە ،چونکە وەک چۆن لە ئۆرشەلیم لەسەر من شایەتحاڵیت دا ،لە ڕۆماش شایەتحاڵیت». 12کاتێک ڕۆژ بوو ،هەندێک لە جولەکەکان کۆبوونەوە و لە ژێر نەفرەتێکدا خۆیان بەستەوە و گوتیان :تا پۆڵس نەکوژن نە دەخۆن و نە دەخۆنەوە. 13ئەوان زیاتر لە چل کەس بوون کە ئەم پیلنەیان دروست کردبوو. 14ئینجا هاتنە لی سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان و گوتیان« :ئێمە خۆمان بە نەفرەتێکی گەورەوە بەستووەتەوە ،تا پۆڵس نەکوژین هیچ ناخۆین». 15ئێستا ئێوە لەگەڵ ئەنجومەنەکە ئاماژە بە سەرۆک کاپتنەکە دەکەن کە سبەی بیهێنێتە خوارەوە بۆ لی ئێوە ،وەک ئەوەی بتانەوێت شتێکی تەواوتر لەبارەیەوە بپرسن ،ئێمەش یان هەر کاتێک نزیک بێتەوە ،ئامادەین بیکوژین. 16کاتێک کوڕی خوشکی پۆڵس گوێی لە خەفەتدانیان بوو ،چووە ناو قەڵکە و بە پۆڵسی گوت. 17ئینجا پۆڵس یەکێک لە سەدەکانی بانگ کرد و گوتی« :ئەم گەنجە بهێنە لی سەرۆک کاپتن ،چونکە شتێکی دیاریکراوی هەیە پێی بڵێت». 18ئینجا بردی و هێنایە لی سەرۆک کاپتن و گوتی« :پۆڵسی دیلەکە بانگی کردم و داوای لێکردم ئەم گەنجە بهێنمە لی تۆ ،کە شتێکی هەیە بۆت بڵێت». 19پاشان سەرۆک کاپتن دەستی گرت و بە تەنیا لەگەڵیدا ڕۆیشت و لێی پرسی« :ئەوە چییە کە پێم بڵێیت؟» 20ئینجا گوتی« :جوولەکەکان ڕێککەوتن لەسەر ئەوەی کە تۆ سبەی پۆڵس بخەیتە خوارەوە بۆ ناو ئەنجومەنەکە ،وەک ئەوەی بە تەواوی لێی بپرسن». 21بەڵم تۆ تەسلیمیان مەدە ،چونکە زیاتر لە چل پیاو چاوەڕێی دەکەن ،کە خۆیان بە سوێند بەستووە کە نە دەخۆن و نە دەخۆنەوە تا دەیکوژن ،ئێستاش ئامادەن .بەدوای بەڵێنێکدا دەگەڕێت لە تۆ. 22ئینجا سەرۆک فەرماندە گەنجەکەی هێشتەوە و فەرمانی پێکرد« :بزانە بە کەس مەڵێ ئەم شتانەت پێم ڕاگەیاندووە». 23دوو سەدبازی بانگ کرد و گوتی« :لە کاتژمێری سێیەمی شەودا دوو سەد سەرباز ئامادە بکە بۆ ئەوەی بچنە قەیساریا و هەشت و دە سوار و دوو سەد ڕمباز. 24ئاژەڵیان بۆ دابین بکە تا پۆڵس لەسەری دابنێن و بە سەلمەتی بیهێننە لی فیلیکسی حاکم. 25ئینجا نامەیەکی بەم شێوەیە نووسی. 26کلۆدیۆس لیسیاس فێلیکس سڵوی بۆ پارێزگاری نایاب دەنێرێت. 27ئەم پیاوە لەلیەن جولەکەکانەوە گیرا و دەبوو لەلیەن ئەوانەوە بکوژرێت ،دواتر لەگەڵ سوپایەک هاتم و ڕزگارم کرد ،چونکە تێگەیشتم ڕۆمانییە. 28کاتێک ویستم هۆکاری تۆمەتبارکردنیان بزانم ،هێنامە دەرەوە بۆ ناو ئەنجوومەنەکەیان. 29من پێم وابوو کە تۆمەتبار کراوە بە پرسیارەکانی یاساکەیان ،بەڵم هیچ شتێکم بۆ دانەناوە کە شایەنی مردن و بەندکردن بێت. 30کاتێک پێم گوت کە جولەکەکان چۆن چاوەڕێی پیاوەکە دەکەن ،یەکسەر ناردم بۆ لی تۆ و فەرمانم بە تۆمەتبارەکانی کرد کە لەبەردەمت بڵێن چییان لە دژی .خواحافیزی. 115
کردەوەکانی نێردراوان
31سەربازەکان وەک فەرمانیان پێکرا ،پۆڵسیان گرت و شەویان هێنایان بۆ ئەنتیپاتریس. 32بەیانی سوارەکانی بەجێهێشت تا لەگەڵیدا بڕۆن و گەڕانەوە بۆ قەڵ. 33کاتێک گەیشتنە قەیساریا و نامەکەیان گەیاندە حاکم ،پۆڵسیشیان خستە بەردەمی. 34حاکم نامەکەی خوێندەوە و پرسیاری ئەوەی کرد کە لە چ ویلیەتێکە؟ کاتێک تێگەیشت کە خەڵکی کیلیکیایە. 35کاتێک تۆمەتبارەکانت دێن ،گوێت لێدەگرم .فەرمانی دا لە هۆڵی دادوەری هیرۆدسدا بمێنێتەوە. بەشی ٢٤ 1دوای پێنج ڕۆژ ئەنانیای سەرۆک کاهین لەگەڵ پیرەکان و لەگەڵ قسەکەرێک بە ناوی تەرتولۆس دابەزی ،ئەوانیش پارێزگاری لە پۆڵس ئاگادار کردەوە. 2کاتێک بانگ کرا ،تێرتولۆس دەستی کرد بە تۆمەتبارکردنی و گوتی« :بە تۆوە ئێمە بێدەنگییەکی زۆر دەبینین و کارێکی زۆر شایستە بۆ ئەم گەلە بە پەروەردگاری تۆ ئەنجام دەدرێت. 3ئێمە هەمیشە و لە هەموو شوێنێکدا ،فیلیکسی بەرزترین ،بە هەموو سوپاسگوزارییەوە قبوڵ دەکەین. 4بەڵم بۆ ئەوەی زیاتر ماندوو نەبم بۆت ،داوات لێدەکەم کە چەند قسەیەک لە میهرەبانیتمان ببیستیت. 5چونکە ئەم پیاوەمان دۆزیەوە کە کەسێکی تاعونە و جووڵێنەری فیتنە لە نێو هەموو جولەکەکانی سەرتاسەری جیهان و سەرکردەی مەزهەبی ناسریەکان. 6پەرستگاکە پیس دەکات ،ئێمەش بردمان و دەمانویست بەپێی یاساکەمان دادوەری بکەین. 7بەڵم سەرۆک لیسیا هاتە سەرمان و بە توندوتیژییەکی زۆرەوە لە دەستمان دەرهێنا. 8فەرمانی بە تۆمەتبارەکانی کرد کە بێنە لی تۆ ،بە پشکنینی کێ دەتوانیت هەموو ئەمانە بزانیت ،کە ئێمە تۆمەتباری دەکەین. 9جولەکەکانیش ڕەزامەندییان دەربڕی و گوتیان :ئەمانە وا بوون. 10ئینجا پۆڵس دوای ئەوەی حاکم ئاماژەی پێکرد بۆ قسەکردن ،وەڵمی دایەوە« :بەو پێیەی دەزانم کە تۆ بۆ چەندین ساڵە دادوەر بوویت بۆ ئەم گەلە ،من بە دڵخۆشیتر وەڵمی خۆم دەدەمەوە. 11چونکە بۆ ئەوەی تێبگەیت کە هێشتا دوانزە ڕۆژ ماوە بۆ سەرکەوتنم بۆ ئۆرشەلیم بۆ پەرستش. 12نە لە پەرستگاکەدا نەیانبینیم کە لەگەڵ هیچ کەسێکدا ناکۆکیم هەبوو ،نە لە کەنیسەکان و نە لە شارەکەدا خەڵکم هەڵساندەوە. 13هەروەها ناتوانن ئەو شتانە بسەلمێنن کە ئێستا من تۆمەتبار دەکەن. 14بەڵم ئەمەت پێدا دەنێم کە بە پێی ئەو ڕێگایەی کە پێی دەڵێن بیدعە ،بەم شێوەیە خودای باوباپیرانم دەپەرستم ،باوەڕم بە هەموو ئەو شتانە هەیە کە لە یاسا و پێغەمبەراندا نووسراون. 15هیوایەکتان بۆ خودا هەبێت ،کە ئەوانیش ڕێگەیان پێدەدەن ،کە زیندووبوونەوەی مردووەکان ڕووبدات ،چ لە ڕاستودروستەکان و چ نادادپەروەرەکان. 16من لێرەدا خۆم وەرزش دەکەم ،هەمیشە ویژدانم هەبێت کە لە بەرامبەر خودا و مرۆڤەکاندا بێ تاوان بێت. 17دوای چەندین ساڵ هاتمە بەخشین و قوربانیدان بۆ نەتەوەکەم. 18جولەکەکانی ئاسیا لە پەرستگاکەدا منیان بینی کە پاککرامەوە ،نە بە زۆری و نە بە ئاژاوە. 19دەبوو پێش تۆ لێرە بوونایە و ناڕەزایەتیان دەرببڕێت ،ئەگەر لە دژی من بوایە. 20یان با ئەمانە لێرە بڵێن« :ئەگەر خراپەیەکیان لە مندا بینیوە ،لە کاتێکدا من لەبەردەم ئەنجومەنەکەدا وەستابووم. 21مەگەر ئەم یەک دەنگە نەبێت کە لە نێوانیاندا وەستابووم هاوارم کرد« :دەستم لە زیندووبوونەوەی مردووەکان داوە ،ئەمڕۆ لەلیەن ئێوەوە پرسیارم لێدەکرێت». 22کاتێک فێلیکس ئەم شتانەی بیست و زانیارییەکی تەواوتری لەبارەی ئەو ڕێگایەوە هەبوو ،دوایانخست و گوتی« :کاتێک لیسیای سەرۆک کاپتن دێتە خوارەوە ،کۆتایی قسەکانتان دەزانم». 23فەرمانی بە سەرۆک سەدەکەیەک کرد کە پۆڵس بپارێزێت و ئازادی بکات و هیچ کام لە ناسیاوەکانی ڕێگری نەکات لە خزمەتکردن و نەهاتن بۆ لی. 24دوای چەند ڕۆژێک ،کاتێک فێلیکس لەگەڵ دروسیلی هاوسەرەکەی کە جولەکە بوو ،هات ،پۆڵسی بانگهێشت کرد و گوێی لێ بوو سەبارەت بە باوەڕبوون بە مەسیح. 25کاتێک باسی ڕاستودروستی و خۆگرتن و دادگاییکردنی داهاتووی دەکرد ،فێلیکس لەرزی و وەڵمی دایەوە« :بۆ ئەم کاتە بڕۆ .کاتێک وەرزێکی گونجاوم هەبێت ،بانگت دەکەم. 26هەروەها هیوای خواست کە پۆڵس پارەی پێ بدرابا تا شل بکاتەوە. 27بەڵم دوای دوو ساڵ پۆرشیۆس فێستۆس هاتە ژووری فیلیکس ،فیلیکسیش ویستی دڵخۆشی بە جولەکەکان بکات ،پۆڵسی بە بەندکراوی بەجێهێشت. بەشی ٢٥ 1کاتێک فێستۆس هاتە پارێزگاکە ،دوای سێ ڕۆژ لە قەیسەرەوە بەرەو ئۆرشەلیم بەرزبووەوە. 2پاشان سەرۆک کاهین و سەرۆک جولەکەکان لە پۆڵس ئاگاداریان کردەوە و لێیان پاڕانەوە. 3داوای نیعمەتی لە دژی کرد ،تا بانگی بکات بۆ ئۆرشەلیم و لە ڕێگادا چاوەڕێی کوشتنی بکات. 4بەڵم فێستۆس وەڵمی دایەوە :پۆڵس لە قەیسەرە بمێنێتەوە و بە زوویی بۆ ئەوێ دەڕوات. 116
کردەوەکانی نێردراوان
5جا ئەوانەی لە ئێوە توانایان هەیە ،با لەگەڵم دابەزن و ئەم پیاوە تۆمەتبار بکەن ،ئەگەر خراپەکارییەکی تێدا بێت. 6کاتێک زیاتر لە دە ڕۆژ لە نێوانیاندا مایەوە ،دابەزی بۆ قەیسەرە .ڕۆژی دواتر کە لەسەر کورسی دادوەری دانیشتبوو ،فەرمانی دا پۆڵس بهێنرێت. 7کاتێک هاتە خوارەوە ،جولەکەکان کە لە ئۆرشەلیمەوە هاتبوونە خوارەوە لە دەوروبەریان وەستابوون و گلەیی زۆر و ناخۆشیان لە پۆڵس کرد ،کە نەیانتوانی بیسەلمێنن. 8لە کاتی خۆیدا وەڵمی دایەوە« :نە دژی یاسای جولەکەکان و نە دژی پەرستگا و نە دژی قەیسەر ،هیچ شتێکم توڕە کردووە». 9بەڵم فێستۆس ویستی دڵخۆشی جولەکەکان بکات ،وەڵمی پۆڵسی دایەوە و گوتی« :ئایا دەتەوێت بچیتە ئۆرشەلیم و لەوێ لەبەردەممدا دادگایی بکرێت؟» 10ئینجا پۆڵس گوتی« :من لە کورسی دادوەری قەیسەر وەستاوم ،لەوێ دەبێ دادگایی بکرێم. 11چونکە ئەگەر تاوانبار بم ،یان شتێکم کردبێت کە شایەنی مردنە ،ڕەتیدەکەمەوە نەمرم ،بەڵم ئەگەر هیچ کام لەم شتانە نەبێت کە ئەمانە تۆمەتبارم بکەن ،کەس ناتوانێت من ڕادەستی ئەوان بکات .من داوای لێبوردن لە قەیسەر دەکەم. 12ئینجا فێستۆس لەگەڵ ئەنجومەنەکە کۆبووەوە ،وەڵمی دایەوە« :ئایا تۆ تانەت لە قەیسەر داوە؟ »دەچیتە لی قەیسەر». 13دوای چەند ڕۆژێک پاشا ئەگریپا و بێرنیش هاتنە قەیسەرە بۆ ئەوەی سڵو لە فێستۆس بکەن. 14چەند ڕۆژێک لەوێ بوون ،فێستۆس بابەتی پۆڵسی بۆ پاشا ڕاگەیاند و گوتی« :پیاوێک هەیە لەلیەن فیلیکسەوە بە زیندانی هێڵراوەتەوە. 15کاتێک لە ئۆرشەلیم بووم ،سەرۆک کاهینەکان و پیرەکانی جولەکەکان لەبارەی ئەوەوە ئاگاداریان کردمەوە ،چونکە دەیانویست دادگاییکردنیان بەسەردا بسەپێنرێت. 16منیش وەڵمم دایەوە« :ئەوە شێوازی ڕۆمییەکان نییە کە کەسێک ڕادەست بکەن بۆ مردن ،پێش ئەوەی تۆمەتبارەکە ڕووبەڕووی تۆمەتبارەکانی بکاتەوە و مۆڵەتی وەڵمدانەوەی بۆ خۆی هەبێت سەبارەت بەو تاوانەی کە لە دژی دانراوە». 17بۆیە کاتێک گەیشتنە ئێرە ،بەیانی بەبێ دواکەوتن لەسەر کورسی دادوەری دانیشتم و فەرمانم دا پیاوەکە بهێنرێتە دەرەوە. 18کاتێک تۆمەتبارەکان وەستانەوە ،هیچ تۆمەتێکیان لەسەر ئەو شتانە نەهێنایەوە کە من پێم وابوو. 19بەڵم هەندێک پرسیاریان لە دژی ئەو هەبوو لەسەر خورافەی خۆیان و عیسا یەک کە مردووە ،کە پۆڵس دووپاتی کردەوە کە زیندووە. 20لەبەر ئەوەی گومانم لەم جۆرە پرسیارانە هەبوو ،لێم پرسی ئایا دەیەوێت بچێتە ئۆرشەلیم و لەوێ دادوەری لەسەر ئەم بابەتانە بکرێت؟ 21بەڵم کاتێک پۆڵس داوای لێبوردن کرد بۆ گوێگرتن لە ئۆگستۆس ،فەرمانم دا کە ڕابگیرێت تا دەتوانم بینێرم بۆ لی قەیسەر. 22ئەگریپا بە فێستۆسی گوت« :منیش خۆم دەمەوێت گوێ لە پیاوەکە بگرم ».سبەی ،وتی ،تۆ گوێی لێدەگریت. 23سبەی کە ئەگریپا و بێرنیش بە شانازییەوە هاتن و لەگەڵ سەرکردەکان و پیاوە سەرەکییەکانی شارەکە هاتنە شوێنی گوێگرتن ،بە فەرمانی فێستۆس پۆڵس هێنرایە دەرەوە. 24فێستۆس گوتی« :ئەگەریپا پاشا و هەموو ئەو پیاوانەی لێرە لەگەڵ ئێمە ئامادەن ،ئەم پیاوە دەبینن ،کە هەموو جولەکەکان لە ئۆرشەلیم و لێرەش مامەڵەیان لەگەڵ کردم و هاوار دەکات کە نابێت بیکات ».زیاتر بژین. 25بەڵم کاتێک بۆم دەرکەوت کە هیچ شتێکی شایستەی مردنی نەکردووە و خۆی داوای لە ئۆگستۆس کردووە ،بڕیارمدا بینێرم. 26هیچ شتێکی دیاریکراوم نییە بۆ پەروەردگارم بنووسم .بۆیە ئەوم هێنایە بەردەمت و بە تایبەتی لەبەردەمتدا ،ئەی ئەگریپا پاشا ،بۆ ئەوەی دوای پشکنین ،شتێکم هەبێت بینووسم. 27چونکە بەلی منەوە ناعەقڵنییە کە دیلێک بنێرم و بەدڵنیاییەوە ئاماژە بەو تاوانانە نەدەم کە لە دژی دانراوە. بەشی ٢٦ 1ئەگریپا بە پۆڵسی گوت« :ڕێگەت پێدراوە لەبری خۆت قسە بکەیت ».ئینجا پۆڵس دەستی درێژ کرد و بۆ خۆی وەڵمی دایەوە. 2ئەی پاشا ئەگریپا ،من خۆم بە دڵخۆش دەزانم ،چونکە ئەمڕۆ لەبەردەمتدا وەڵمی خۆم دەدەمەوە کە دەست لە هەموو ئەو شتانە دەدەمەوە کە لەلیەن جولەکەکانەوە تۆمەتبارم کردوون. 3بە تایبەتی لەبەر ئەوەی دەزانم تۆ شارەزایت لە هەموو داب و نەریت و پرسیارێک کە لە نێو جولەکەکاندا هەیە ،بۆیە لێت دەپاڕێمەوە کە بە سەبرەوە گوێم لێ بگرێت. 4شێوازی ژیانم لە گەنجییەوە ،کە سەرەتا لەنێو نەتەوەی خۆمدا بووم لە ئۆرشەلیم ،هەموو جولەکەکان دەزانن. 5ئەوان هەر لە سەرەتاوە منیان دەناسی ،ئەگەر شایەتحاڵی ئەوە بدەن ،کە بە دوای توندترین مەزهەبی ئایینەکەمان فەریسیی دەژیم. 6ئێستا من وەستاوم و دادگایی دەکرێم بەهۆی هیوای ئەو بەڵێنەی کە خودا بە باوباپیرانمان دابوو. 7دوانزە هۆزەکەمان کە شەو و ڕۆژ لە یەک کاتدا خزمەت بە خودا دەکەن ،بەڵێنی ئەوەمان پێدەبەخشێت .لەبەر ئەو هیوایە ،ئەگریپا پاشا، من لەلیەن جولەکەکانەوە تۆمەتبارم. 8بۆچی لی ئێوە بە شتێکی باوەڕپێنەکراو بزانرێت کە خودا مردووەکان زیندوو بکاتەوە؟ 9بەڕاستی لەگەڵ خۆمدا بیرم لەوە دەکردەوە کە دەبێ زۆر شت بکەم بە پێچەوانەی ناوی عیسای ناسری. 10ئەمەم لە ئۆرشەلیم کرد ،زۆرێک لە پیرۆزەکانم لە زیندان داخست ،چونکە دەسەڵتم لە سەرۆک کاهینەکانەوە وەرگرت .کاتێک کوژران ،دەنگی خۆمم لە دژی ئەوان دا. 11زۆرجار لە هەموو کەنیسەکان سزام دەدا و ناچارم دەکرد کوفر بکەن .زۆر شێت بووم بەرامبەریان ،تا شارەکانی نامۆ گۆشەگیریم لێکردن. 12کاتێک بە دەسەڵت و ئەرکی سەرۆک کاهینەکانەوە چوومە دیمەشق. 13ئەی پاشا ،لە نیوەڕۆدا لە ڕێگادا ڕووناکییەکم بینی لە ئاسمانەوە ،لە سەرووی ڕووناکی خۆرەوە ،بە دەوری من و ئەوانەی لەگەڵمدا گەشتیان دەکرد ،دەدرەوشایەوە. 117
کردەوەکانی نێردراوان
14کاتێک هەموومان کەوتینە سەر زەوی ،گوێم لە دەنگێک بوو کە قسەی لەگەڵ دەکردم و بە زمانی عیبری دەیگوت « :شاول ،شاول، بۆچی گۆشەگیریم دەکەیت؟ »زەحمەتە بۆ تۆ کە لێدان لە چەقۆکان بدەیت. 15گوتم :پەروەردگار تۆ کێیت؟ فەرمووی« :من عیسام کە تۆ گۆشەگیری دەکەیت». 16بەڵم هەستە و لەسەر پێیەکانت بوەستە ،چونکە من بۆ ئەم مەبەستە بۆت دەرکەوتم بۆ ئەوەی بتکەم بە خزمەتکار و شایەتحاڵی هەردوو ئەم شتانەی کە بینیوتە و ئەو شتانەی کە تێیدا دەردەکەوم بۆت. 17ڕزگارت دەکەم لە گەل و نەتەوەکان کە ئێستا بۆیان دەنێرم. 18چاویان بکەنەوە و لە تاریکییەوە بیانگەڕێننەوە بۆ ڕووناکی و لە هێزی شەیتان بۆ لی خودا ،بۆ ئەوەی لێخۆشبوون لە گوناه و میرات لە نێوان ئەوانەی کە بەهۆی باوەڕەوە کە بە من پیرۆزە ،وەربگرن. 19ئەی ئەگریپا پاشا ،من سەرپێچی نەکردم بەرامبەر بە بینینی ئاسمانی. 20بەڵم سەرەتا بە خەڵکی دیمەشق و ئۆرشەلیم و هەموو کەنارەکانی یەهودا و دواتر بە نەتەوەکان نیشانم دا کە تەوبە بکەن و ڕوو لە خودا بکەن و کارێک بکەن کە بۆ تەوبەکردن گونجاوە. 21لەبەر ئەم هۆکارانە جولەکەکان منیان لە پەرستگاکە گرت و ڕۆیشتن بۆ کوشتنم. 22کەواتە یارمەتی خودام وەرگرتووە ،تا ئەمڕۆش شایەتحاڵی بچووک و گەورە دەدەم ،جگە لەو شتانەی کە پێغەمبەران و موسا دەیانگوت دەبێت دێت ،هیچی تر ناڵێم. 23بۆ ئەوەی مەسیح ئازار بچێژێت و یەکەم کەس بێت کە لە مردن هەستێتەوە و ڕووناکی بۆ گەل و نەتەوەکان پیشان بدات. 24کاتێک کە ئەمەی بۆ خۆی دەگوت ،فێستۆس بە دەنگێکی بەرز گوتی« :پۆڵس ،تۆ سەرت لێ شێوا .زۆر فێربوون شێتت دەکات. 25بەڵم ئەویش گوتی« :فێستۆسی گەورەم شێت نیم .بەڵم قسەی ڕاستی و وریایی بخەرە ڕوو. 26چونکە پاشا ئەم شتانە دەزانێت ،منیش لەبەردەمیدا بە ئازادی قسە دەکەم ،چونکە دڵنیام کە هیچ کام لەم شتانە لێی شاراوە نین .چونکە ئەم کارە لە گۆشەیەکدا نەکرا. 27ئەگریپا پاشا ،باوەڕت بە پێغەمبەران هەیە؟ دەزانم کە تۆ باوەڕت هەیە. 28ئەگریپا بە پۆڵسی گوت« :خەریکە من ڕازی بکەیت کە مەسیحی بم». 29پۆڵس گوتی« :من لە خودا دەخوازم کە نەک تەنها تۆ ،بەڵکو هەموو ئەوانەی ئەمڕۆ گوێم لێدەگرن ،نزیک بن و بە تەواوی وەک من بن، تەنها ئەم بەندانە نەبێت». 30کاتێک ئەمەی وت ،پاشا و حاکم و بێرنیش و ئەوانەی لەگەڵیان دانیشتبوون ،هەستان. 31کاتێک ڕۆیشتن ،لە نێوان خۆیاندا قسەیان دەکرد و دەیانگوت« :ئەم پیاوە هیچ شتێک ناکات کە شایەنی مردن و بەندکردن بێت». 32ئەگریپا بە فێستۆسی گوت« :ئەم پیاوە ئەگەر تانە لە قەیسەر نەدابا ،ئازاد دەکرا». بەشی ٢٧ 1کاتێک بڕیار بوو بە کەشتی بەرەو ئیتالیا بچین ،پۆڵس و هەندێک دیلیان دایە دەست کەسێک بە ناوی یۆلیۆس ،سەرۆک سەدەکەی ئۆگستۆس. 2سواری کەشتییەکی ئەدرامیتیۆم بووین ،بە واتای کەناراوەکانی ئاسیا بڕۆن .یەکێکیان ئەریستاڕکۆس ،مەقدۆنیای تەسالۆنیکی ،لەگەڵمان بوو. 3ڕۆژی دواتر گەیشتینە سیدۆن .یولیۆش بە ڕەوشتەوە داوای لە پۆڵس کرد و ئازادی پێدا بچێتە لی هاوڕێکانی بۆ ئەوەی خۆی تازە بکاتەوە. 4کاتێک لەوێشەوە کەوتینە خوارەوە و بە کەشتی بە ژێر قوبرسدا ڕۆیشتین ،چونکە باکان پێچەوانە بوون. 5کاتێک بە کەشتی بەسەر دەریای کیلیکیا و پامفیلیادا ڕۆیشتین و گەیشتینە میرا ،شارێکی لیکیا. 6سەرۆک سەدەکە لەوێ کەشتییەکی ئەسکەندەریەی دۆزیەوە کە بەرەو ئیتالیا دەڕۆیشت .و ئێمەی خستە ناویەوە. 7کاتێک چەند ڕۆژێک بە هێواشی بە کەشتی ڕۆیشتین و بە دەگمەن گەیشتینە سەر کنیدۆس ،با ڕێگەی نەداین ،لە ژێر کریتدا بەرەو سەلمۆن ڕۆیشتین. 8بە سەختی تێپەڕین و گەیشتینە شوێنێک کە پێی دەوترێت پەناگە جوانەکان .لە نزیکەوە شاری لسیا بوو. 9کاتێک کاتێکی زۆر بەسەرچوو و کەشتیوانی مەترسیدار بوو ،چونکە ڕۆژووەکە تێپەڕیبوو ،پۆڵس ئامۆژگاری کردن. 10پێی گوتن« :بەڕێزان ،من تێدەگەم کە ئەم گەشتە بە ئازار و زیانێکی زۆرەوە دەبێت ،نەک تەنها بۆ بارهەڵگر و کەشتی ،بەڵکو بۆ ژیانی ئێمەش». 11بەڵم سەرۆک سەدەکە زیاتر باوەڕی بە وەستا و خاوەن کەشتییەکە کرد ،لە قسەکانی پۆڵس. 12لەبەر ئەوەی پەناگە گونجاو نەبوو بۆ زستان تێیدا ،زۆربەیان ئامۆژگارییان کرد کە لەوێش بڕۆن ،ئەگەر بە هەر شێوەیەک بگەنە فینیق و لەوێ زستان ببڕن .کە پەناگەی کریتە و بەرەو باشووری ڕۆژئاوا و باکووری ڕۆژئاوا کەوتووە. 13کاتێک بای باشوور بە نەرمی هەژاند و وایانزانی کە ئامانجەکەیان بەدەستهێناوە ،لەوێ شلبوونەوە ،بە کەشتی نزیک کریت ڕۆیشتن. 14بەڵم زۆری نەخایاند بایەکی گەورە بە ناوی یۆرۆکلیدۆن هاتە سەری. 15کاتێک کەشتییەکە کەوت و نەیتوانی بەرگەی با بگرێت ،ڕێگەمان پێدا لێی بڕوات. 16لە ژێر دوورگەیەکدا کە ناوی کلۆدا بوو ،کارێکی زۆرمان هەبوو بە بەلەمەکەوە. 17کاتێک هەڵیانگرت ،یارمەتیدەریان بەکارهێنا و پشتی کەشتیەکەیان بەستەوە .لە ترسی ئەوەی نەکەونە ناو خۆڵە زیندووەکانەوە، کەشتیەکەیان لێدا و بەم شێوەیە لێیان درا. 18ئێمە کە زریانێکی زۆرمان لێدا ،ڕۆژی دواتر کەشتیەکەیان سووک کرد. 118
کردەوەکانی نێردراوان
19ڕۆژی سێیەمیش بە دەستی خۆمان ئامێری کەشتییەکەمان فڕێدا. 20کاتێک نە خۆر و نە ئەستێرەکان لە زۆر ڕۆژدا دەرنەکەوتن و زریانێکی بچووک بەسەرماندا هات ،هەموو هیوایەک بۆ ڕزگاربوونمان نەما. 21بەڵم دوای ماوەیەکی زۆر پۆڵس لە نێویاندا وەستا و گوتی« :بەڕێزان ،دەبوو گوێم لە من بگرتایە و لە کریت شل نەکرابایە و ئەم زیان و زیانەتان بەدەست هێنابا». 22ئێستا ئامۆژگاریتان دەکەم کە دڵخۆش بن ،چونکە لە نێو ئێوەدا هیچ کەسێک لەدەست ناچێت ،جگە لە کەشتییەکە. 23چونکە ئەمشەو فریشتەی خودا لە تەنیشتم وەستا ،کە من ئەوم و خزمەتم دەکەم. 24گوتی« :پۆڵس ،مەترسە .دەبێ ببرێیتە بەردەم قەیسەر ،خودا هەموو ئەوانەی لەگەڵتدا دەڕۆن پێی بەخشیویت. 25بۆیە بەڕێزان ،دڵخۆش بن ،چونکە باوەڕم بە خودا هەیە کە وەک ئەوەی پێم وتووە دەبێت. 26بەڵم دەبێ فڕێ بدەینە سەر دوورگەیەکی دیاریکراو. 27بەڵم کاتێک شەوی چواردەهەم هات ،لە ئادریای سەرەوە و خوارەوە ،نزیکەی نیوەشەو کەشتیوانەکان پێیان وابوو کە لە وڵتێک نزیک بوونەتەوە. 28لێیان دا و بیست فاتۆمیان دۆزیەوە ،کەمێک زیاتر ڕۆیشتن ،جارێکی تر لێیان دایەوە و پانزە فاتۆمیان دۆزیەوە. 29لە ترسی ئەوەی نەکەوینە سەر بەردەکان ،چوار لەنگەریان لە پشتەوە فڕێدا و ئاواتی ڕۆژەکەیان خواست. " 31پۆڵس بە سەرۆک سەدەکە و بە سەربازەکانی گوت« :ئەگەر ئەمانە لە کەشتییەکەدا نەمێننەوە ،ڕزگارتان نابن». 32پاشان سەربازەکان پەتەکانی بەلەمەکەیان بڕی و ڕێگەیان دا بکەوێت. 33کاتێک ڕۆژەکە دەهاتە پێشەوە ،پۆڵس داوای لە هەموویان کرد کە نان بخۆن و گوتی« :ئەمڕۆ چواردەهەمین ڕۆژە کە ئێوە دواکەوتوون و بەردەوام دەبن لە ڕۆژووبوون ،هیچیان نەخواردووە». 34بۆیە داواتان لێدەکەم کەمێک گۆشت بخۆن ،چونکە ئەمە بۆ تەندروستی ئێوەیە ،چونکە مووێک لە سەری هیچ کام لە ئێوە ناڕوخێت. 35کاتێک ئەمەی وت ،نانی وەرگرت و لەبەردەم هەموویان سوپاسی خودای کرد ،کاتێک شکاندی دەستی کرد بە خواردن. 36ئینجا هەموویان دڵخۆش بوون و هەندێک گۆشتیان خوارد. 37بە گشتی لە کەشتییەکەدا دوو سەد و هەشت و شانزە کەس بووین. 38کاتێک بەسیان خوارد ،کەشتیەکەیان سووک کرد و گەنمەکەیان فڕێدایە دەریا. 39کاتێک ڕۆژ بوو ،خاکەکەیان نەدەناسی ،بەڵم کانییەکیان دۆزیەوە کە کەنارێکی هەبوو ،ئەگەر بتوانرا کەشتییەکە بیخەنە ناویەوە. " 41کەوتنە شوێنێک کە دوو دەریا یەکتریان بینی ،کەشتیەکەیان کەوتە خوارەوە .بەشی پێشەوەی بە توندی چەسپی و نەجووڵیەوە ،بەڵم بەشی دواوە بە توندوتیژی شەپۆلەکان شکا. 42ئامۆژگاری سەربازەکان ئەوە بوو کە دیلەکان بکوژن ،نەک هیچیان مەلە بکەن و ڕزگاریان بێت. 43بەڵم سەرۆک سەدەکە ویستی پۆڵس ڕزگار بکات ،ئەوانی لە مەبەستەکەیان پاراست .فەرمانی دا ئەوانەی دەتوانن مەلە بکەن ،سەرەتا خۆیان فڕێ بدەنە ناو دەریا و بگەنە وشکانی. 44ئەوانی دیکەش هەندێکیان لەسەر تەختە و هەندێکیان لەسەر پارچە شکاوەکانی کەشتییەکە .و بەم شێوەیە بوو ،هەموویان بە سەلمەتی ڕزگاریان بوو و گەیشتنە نیشتنەوە. بەشی ٢٨ 1کاتێک ڕزگاریان بوو ،زانیان کە دوورگەکە ناوی مێلیتایە. 2گەلی بەربەریش میهرەبانییەکی کەمیان نەکردین ،چونکە بەهۆی باران و سەرما ئاگرێکیان هەڵدا و پێشوازییان لێکردین. 3کاتێک پۆڵس کۆپەڵە دارێکی کۆکردەوە و خستیە سەر ئاگرەکە ،مارێک لە گەرما دەرچوو و بە دەستیەوە بەستەوە. 4کاتێک بەربەرەکان دڕندە ژەهراویەکەیان بینی کە بە دەستیەوە هەڵواسرابوو ،لە نێوانیاندا گوتیان« :بێ گومان ئەم پیاوە بکوژە ،هەرچەندە لە دەریا ڕزگاری بووە ،بەڵم تۆڵەکردنەوە ناتوانێت بژی». 5دڕندەکەی لە ئاگردا هەژاند و هەستی بە هیچ زیانێکی نەکرد. 6بەڵم سەیریان کرد کاتێک دەبوو ئاوسێت ،یان لەناکاو مردوو کەوتە خوارەوە ،بەڵم دوای ئەوەی ماوەیەکی زۆر سەیریان کرد و نەیانبینی هیچ زیانێکی بەسەردا نەهات ،بیریان گۆڕی و گوتیان خودایە. 7لە هەمان شوێن موڵکی پیاوی سەرەکی دوورگەکە هەبوو کە ناوی پوبلیۆس بوو .کە پێشوازی لێکردین و سێ ڕۆژ بە ڕەوشتەوە جێگیری کردین. 8باوکی پبلیۆس تووشی تا و خوێناوی بوو ،پۆڵس هاتە ژوورەوە و دوعای کرد و دەستی خستە سەری و چاکی کردەوە. 9کاتێک ئەمە ڕوویدا ،ئەوانی دیکەش کە لە دوورگەکەدا نەخۆشییان هەبوو ،هاتن و چاکبوونەوە. 10هەروەها ڕێزی زۆری لێ گرتین .کاتێک ڕۆیشتین ،ئەو شتانەی کە پێویست بوون باریان پێداین. 11دوای سێ مانگ بە کەشتییەکی ئەسکەندەریە ڕۆیشتین ،کە زستانی لە دوورگەکەدا بوو ،نیشانەکەی کاستۆر و پۆلۆکس بوو. 12لە سیراکیوز نیشتنەوە و سێ ڕۆژ لەوێ ماینەوە. 13لەوێشەوە کۆمپاسێکمان هێنا و گەیشتینە ڕیجیۆم ،دوای ڕۆژێک بای باشوور هەڵیکرد و ڕۆژی دواتر گەیشتینە پوتیۆلی. 14لەوێ برامان دۆزیەوە و داوامان لێکرا حەوت ڕۆژ لەگەڵیان بمێنینەوە ،بەم شێوەیە بەرەو ڕۆما ڕۆیشتین. 15لەوێشەوە کاتێک براکان هەواڵی ئێمەیان بیست ،هاتنە پێشەوە بۆ ئەوەی تا مەکۆی ئەپی و سێ مەیخانەکە پێشوازیمان لێ بکەن. 119
کردەوەکانی نێردراوان
16کاتێک گەیشتینە ڕۆما ،سەرۆک سەدەکە دیلەکانی ڕادەستی سەرۆکی پاسەوانەکان کرد ،بەڵم پۆڵس ڕێگەی پێدرا لەگەڵ سەربازێک کە پارێزگاری لێکردبوو ،بە تەنیا نیشتەجێ بێت. 17دوای سێ ڕۆژ پۆڵس سەرۆک جولەکەکانی کۆکردەوە ،کاتێک کۆبوونەوە ،پێی گوتن« :برایان ،هەرچەندە هیچم بەرامبەر گەل و داب و نەریتی باوباپیرانمان نەکردووە » ،.بەڵم لە ئۆرشەلیمەوە بە دیل درامە دەستی ڕۆمییەکان. 18کاتێک پشکنینیان بۆ کردم ،دەیانویست ڕێگەم بدەن بڕۆم ،چونکە هیچ هۆکارێکی مردن لە مندا نەبوو. 19بەڵم کاتێک جولەکەکان دژی قسەیان کرد ،ناچار بووم تانە لە قەیسەر بدەم .نەک ئەوەی کە دەبوو میللەتەکەم تۆمەتبار بکەم بە... 20بۆیە من بانگم کردوون بۆ ئەوەی بتانبینم و قسەتان لەگەڵ بکەم ،چونکە بۆ هیوای ئیسرائیل بەم زنجیرە بەستراومەتەوە. 21پێیان گوت« :لە یەهودا نامەمان لەبارەی تۆوە پێنەگەیشتووە و هیچ کام لەو برایانەی هاتبوون هیچ زیانێکی لەبارەی تۆوە نەخستەڕوو و نەیانگوت». 22بەڵم ئێمە دەمانەوێت لەبارەی تۆوە ببیستین کە بیروڕای تۆ چییە ،چونکە سەبارەت بەم مەزهەبە دەزانین کە لە هەموو شوێنێک قسەی ناشرین دەکرێت. 23کاتێک ڕۆژێکیان بۆ دیاری کرد ،زۆر کەس هاتنە لی بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی .لە بەیانییەوە تا ئێوارە شانشینی خودای بۆ ڕوونکردەوە و شایەتحاڵییان پێدا ،سەبارەت بە عیسا ڕازییان کرد ،لە یاسای موسا و لە پێغەمبەرانەوە. 24هەندێکیان باوەڕیان بەو شتانە کرد کە دەگوترا ،هەندێکیش باوەڕیان نەکرد. 25دوای ئەوەی پۆڵس یەک قسەی کرد ،ڕۆیشتن« :ڕۆحی پیرۆز لە ڕێگەی عیشای پێغەمبەرەوە بە باوباپیرانمان بە باشی گوت. 26گوتی« :بڕۆ بۆ لی ئەم گەلە و بڵێ« :بە بیستن دەبیستن و تێناگەن ».بە بینینی دەبینن و نازانن. 27چونکە دڵی ئەم گەلە زەق بووەتەوە و گوێچکەکانیان لە بیستن مات بووە و چاوەکانیان داخراوە .نەک بە چاویان ببینن و بە گوێیان نەبیستن و بە دڵ تێبگەن و نەگۆڕدرێن و چاکیان بکەمەوە. 28جا بۆتان بزانن کە ڕزگارکردنی خودا بۆ نەتەوەکان نێردراوە و ئەوانیش گوێی لێدەگرن. 29کاتێک ئەو قسانەی کرد ،جولەکەکان ڕۆیشتن و قسەیەکی زۆریان لە نێوان خۆیاندا کرد. 30پۆڵس دوو ساڵی تەواو لە خانووە بەکرێگیراوەکەی خۆی نیشتەجێ بوو و هەموو ئەوانەی دەهاتنە لی. 31بە هەموو متمانەیەکەوە بانگەشەی شانشینی خودایان دەکرد و فێری ئەو شتانەیان دەکرد کە پەیوەندییان بە یەزدانی مەسیحەوە هەیە، کەس لێی قەدەغە نەکات.
120