ماتیو بەشی یەکەم 1کتێبی نەوەی عیسا مەسیح کوڕی داود کوڕی ئیبراهیم. 2ئیبراهیم ئیسحاقی لەدایک بوو .ئیسحاقیش یاقوبی بوو .یاقوب یەهودا و براکانی بوو. 3یەهوداش فارس و زارای لە تامار بوو .فارسیش ئێسرۆمی لەدایک بوو .ئیسرۆمیش ئارامی بوو. 4ئارامیش ئامینەدابی بوو .ئامینەدەبیش نەعسۆنی بوو .ناعسۆنیش سەلمۆنی لەدایک کرد؛ 5سەلمۆنیش بووزی لە ڕەحاب بوو .بووز عوبێدی لە ڕوت بوو .عوبێدیش یەسی بوو. 6ئیسێ داودی پاشای بوو .داودی پاشا سلێمانی لە دایک بوو کە ژنی ئوریا بوو. 7سلێمان ڕۆبعامی لەدایک بوو .ڕۆبۆعامیش ئەبیا بوو .ئەبیاش ئاسا بوو. 8ئاسا یۆشافاتی بوو .یۆشافاتیش یۆرامی بوو .یۆرامیش ئۆزیای بوو. 9ئۆزیاسیش یۆئاتامی بوو .یۆئاتامیش ئاخازی بوو .ئەحازیش حەزەقیای لەدایک بوو. 10حەزەقیاش مەنەشسی بوو .مەنەسیش ئامۆنی لەدایک کرد .ئامۆنیش یۆسیای بوو. 11یۆسیاش یەکۆنیا و براکانی بوو ،نزیکەی ئەو کاتەی کە بردران بۆ بابل. 12دوای ئەوەی هێنرانە بابل ،یەکۆنیا سەڵتیێلی بوو .و سەڵتیێل زۆربابلی لەدایک کرد؛ 13زۆرۆبابێلیش ئەبیودی بوو .ئەبیود ئەلیاقیمی لەدایک کرد .ئەلیاقیمیش ئازۆری بوو. 14ئازۆر سادۆکی بوو .سادۆکیش ئەکیمی لەدایک بوو .ئەکیمیش ئەلیوودی بوو. 15ئەلیود ئەلعازاری بوو .ئەلیازاریش مەتانی بوو .مەتانیش یاقوبی بوو. 16یاقوب یوسفی مێردی مەریەمی لەدایک کرد ،کە عیسا لێی لەدایکبووە و پێی دەوترێت مەسیح. 17هەموو نەوەکان لە ئیبراهیمەوە تا داود چواردە نەوەن .لە داودەوە تا بردنی بۆ بابل چواردە نەوەیە .لە گواستنەوەی بۆ بابلەوە تا مەسیح چواردە نەوەی هەیە. 18لەدایکبوونی عیسا مەسیح بەم شێوەیە بوو :کاتێک مەریەمی دایکی لەگەڵ یوسف هاوسەرگیری کرد ،پێش ئەوەی کۆببنەوە ،لە ڕۆحی پیرۆز دووگیان بوو. 19ئینجا یوسف مێردەکەی کە پیاوێکی دادپەروەر بوو و ئامادە نەبوو بیکاتە نموونەیەکی گشتی ،بڕیاریدا بە نهێنی دووری بخاتەوە. 20بەڵم کاتێک بیری لەم شتانە دەکردەوە ،فریشتەی یەزدان لە خەودا بۆی دەرکەوت و گوتی« :یوسف کوڕی داود ،مەترسە مەریەمی ژنەکەت بۆ خۆت ببەیت ،چونکە ئەوەی دووگیان بووە ».لە ڕۆحی پیرۆز. 21کوڕێک لەدایک دەبێت و ناوی دەنێیت عیسا ،چونکە گەلەکەی لە گوناهەکانیان ڕزگار دەکات. 22هەموو ئەمانە کرا بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بێت کە لە ڕێگەی پێغەمبەرەوە سەبارەت بە یەزدان گوتبووی. 23کچێک دووگیان دەبێت و کوڕێک لەدایک دەبێت و ناوی لێدەنێن ئیمانوێل ،کە لێکدانەوەکە ئەوەیە :خودا لەگەڵ ئێمەدایە. 24ئینجا یوسف لە خەو هەستایەوە وەک ئەوەی فریشتەی یەزدان فەرمانی پێکردبوو ،کرد و ژنەکەی بۆ خۆی برد. 25تا کوڕە یەکەمەکەی لەدایک بوو نەیناسی ،ناوی لێنا عیسا. بەشی دووەم 1کاتێک عیسا لە بەیتولمەقەدەس لە یەهودا لەدایک بوو لە سەردەمی هیرۆدی پاشا ،سەیرکە ،دانایان لە ڕۆژهەڵتەوە هاتنە ئۆرشەلیم. 2گوتی« :ئەو کەسەی لەدایک بووە پاشای جولەکەکان لە کوێیە؟ »چونکە ئەستێرەکەمان لە ڕۆژهەڵت بینی و هاتووین بۆ پەرستنی. 3کاتێک هیرۆدسی پاشا ئەم شتانەی بیست ،هەموو قودسیش لەگەڵ خۆیدا تووشی شڵەژان بوو. 4کاتێک هەموو سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی گەلی کۆکردەوە و پرسیاری لێکردن کە مەسیح لە کوێ لەدایک دەبێت. 5پێیان گوت« :لە بەیتولمەقەدەس لە یەهودا ،چونکە پێغەمبەر بەم شێوەیە نووسراوە. 6تۆ بەیتولمەقەدەس لە خاکی یەهودا بچووکترین نیت لە نێوان سەرۆکەکانی یەهودا ،چونکە لە تۆوە حاکمێک دێتە دەرەوە ،کە حوکمڕانی گەلەکەمی ئیسرائیل دەکات. 7ئینجا هیرۆدس کە بە نهێنی بانگی داناکانی کرد ،بە وردی لێیان پرسی کە ئەستێرەکە لە چ کاتێکدا دەرکەوتووە. 8ئینجا ناردیان بۆ بەیتولمەقەدەس و گوتی« :بڕۆن و بە وردی بەدوای منداڵە بچووکەکەدا بگەڕێن .کاتێک دۆزیتانەوە ،ئاگادارم بکەنەوە ،تا منیش بێم و ئەویش بپەرستم». 9کاتێک گوێیان لە پاشا بوو ،ڕۆیشتن .ئە و ئە ستێره یە کە لە ڕۆژهە ڵت بینییان ،بە پێشیاندا ڕۆیشت ،تا هات و لە سە ڕ ئە و شوێنە ڕاوه ستایە کە منداڵە بچووکە کە لێی بوو. 10کاتێک ئەستێرەکەیان بینی ،بە خۆشییەکی زۆرەوە دڵخۆش بوون. 11کاتێک هاتنە ناو ماڵەکە ،منداڵە بچووکەکەیان لەگەڵ مەریەم دایکی بینی و کەوتنە خوارەوە و پەرستنیان ،کاتێک گەنجینەکانیان کردەوە و دیارییان پێشکەش کرد .زێڕ و بخور و میر. 12لە خەودا لەلیەن خوداوە ئاگادارکرایەوە کە نەگەڕێنەوە بۆ لی هیرۆدس ،بە ڕێگایەکی دیکە بەرەو وڵتی خۆیان ڕۆیشتن. 13کاتێک ڕۆیشتن ،فریشتەی یەزدان لە خەودا بۆ یوسف دەرکەوت و دەڵێت« :هەستە و منداڵە بچووکەکە و دایکی ببە و هەڵبێن بۆ میسر و لەوێ بە تا زانیاریت بۆ دەهێنم ».هیرۆدس بەدوای منداڵە بچووکەکەدا دەگەڕێت تا لەناوی ببات.
ماتیۆ
14کاتێک هەستا ،منداڵە بچووکەکە و دایکی بە شەو برد و بەرەو میسر ڕۆیشت. 15تا مردنی هیرۆدس لەوێ بوو ،بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بێت کە لە ڕێگەی پێغەمبەرەوە لەبارەی یەزدانەوە گوتبووی« :کوڕەکەمم لە میسرەوە بانگ کردووە». 16ئینجا هیرۆدس کاتێک بینی گاڵتەیان پێدەکرا لەلیەن داناکانەوە ،زۆر تووڕە بوو ،نارد و هەموو ئەو منداڵنەی کوشت کە لە بەیتولمەقەدەس و لە هەموو کەناراوەکانی بوون ،لە تەمەنی دوو ساڵەوە و کەمترەوە ئەو کاتەی کە بە پەرۆشەوە پرسیاری لە داناکان کردبوو. 17ئینجا ئەوەی یەرمی پێغەمبەر فەرمووی: 18لە ڕاما دەنگێک بیسترا ،ماتەمینی و گریان و ماتەمینی گەورە ،ڕەحێل بۆ منداڵەکانی دەگریا و دڵنەوایی نەدەدرا ،چونکە ئەوان نین. 19کاتێک هیرۆدس مرد ،فریشتەیەکی یەزدان لە خەودا بۆ یوسف لە میسر دەرکەوت. 20گوتیان« :هەستە و منداڵە بچووکەکە و دایکی ببە و بچۆ بۆ خاکی ئیسرائیل ،چونکە مردوون کە بەدوای ژیانی منداڵە بچووکەکەدا دەگەڕان». 21ئینجا هەستا و منداڵە بچووکەکە و دایکی برد و هاتە خاکی ئیسرائیل. 22بەڵم کاتێک بیستبووی کە ئارکێلۆس لە یەهودا لە ژووری هیرۆدی باوکیدا پاشایەتی دەکات ،ترسی ئەوەی هەبوو بچێتە ئەوێ. 23هات و لە شارێک بە ناوی ناسریە نیشتەجێ بوو ،بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بێت کە پێغەمبەران گوتیان« :ئەو پێی دەوترێت ناسری». بەشی سێیەم 1لەو ڕۆژانەدا یۆحەنا هات و لە بیابانی یەهودا بانگەشەی دەکرد. 2گوتی« :تەوبە بکەن ،چونکە شانشینی ئاسمان نزیکە». 3چونکە ئەمە ئەو کەسەیە کە عیشایای پێغەمبەر باسی دەکات و دەڵێت« :دەنگی کەسێک لە بیابان هاوار دەکات :ڕێگای یەزدان ئامادە بکەن ،ڕێگاکانی ڕاست بکەنەوە». 4یۆحەناش جل و بەرگی مووی وشتر و پشتێنێکی چەرمیی لە کەمەرەکەیدا بوو .گۆشتەکەی جرج و هەنگوینی کێوی بوو. 5ئینجا ئۆرشەلیم و هەموو جولەکە و هەموو ناوچەکانی دەوروبەری ئوردون چوونە دەرەوە بۆ لی. 6لە ئوردن مەعمودیەتیان پێدرا و دانیان بە گوناهەکانیاندا نا. 7بەڵم کاتێک بینی زۆرێک لە فەریسییەکان و سەدوقیەکان هاتوونەتە سەر مەعمودیەتەکەی ،پێی گوتن« :ئەی نەوەی مار ،کێ ئاگاداری کردوونەتەوە کە لە تووڕەیی داهاتوو هەڵبێن؟» 8کەواتە بەرهەمێک بەرهەم بهێنن کە بۆ تەوبەکردن گونجاوە. 9بیر لەوە مەکەنەوە لەناو خۆتاندا بڵێن« :ئێمە ئیبراهیممان هەیە بۆ باوکمان ،چونکە پێتان دەڵێم خودا لەم بەردانە توانای ئەوەی هەیە منداڵ بۆ ئیبراهیم پەروەردە بکات». 10ئێستاش تەقەمەنی لەسەر ڕەگی دارەکان دانراوە ،بۆیە هەر دارێک بەرهەمی باشی نەدات ،دەبڕدرێت و دەخرێتە ناو ئاگرەوە. 11بەڕاستی من بە ئاو ئاوتان دەدەمەوە بۆ تەوبەکردن ،بەڵم ئەوەی دوای من دێت لە من بەهێزترە ،شایەنی ئەوە نیم پێڵوەکانی هەڵبگرم، بە ڕۆحی پیرۆز و ئاگر مەعمودیەتتان پێدەدات. 12گەنمەکەی لە دەستیدایە و زەویەکەی پاک دەکاتەوە و گەنمەکەی کۆدەکاتەوە بۆ کۆکردنەوەکە .بەڵم چەقۆکە بە ئاگری نەکوژاوە دەسوتێنێت. 13ئینجا عیسا لە جەلیلەوە بۆ ئوردن هاتە لی یۆحەنا ،بۆ ئەوەی لەلیەن ئەوەوە مەعمودی بکرێت. 14بەڵم یۆحەنا قەدەغەی کرد و گوتی« :پێویستە لەلیەن تۆوە مەعمودیەت بم ،تۆ دێیتە لم؟» 15عیسا وەڵمی دایەوە « :با ئێستا وا بێت ،چونکە بەم شێوەیە دەبێت هەموو ڕاستودروستییەک بەدیبهێنین ».پاشان ئازاری دا. 16عیسا کە مەعمودی وەرگرت ،یەکسەر لە ئاوەکە هاتە دەرەوە ،ئاسمانەکانی بۆ کرانەوە ،ڕۆحی خودای بینی کە وەک کۆترێک دابەزی و ڕووناک بووەوە. 17دەنگێک لە ئاسمانەوە دەیگوت« :ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە ،لێی ڕازیم». بەشی چوارەم 1پاشان عیسا لەلیەن ڕۆحەوە بردە بیابان تا لەلیەن شەیتانەوە تاقی بکرێتەوە. 2چل ڕۆژ و چل شەو بەڕۆژوو بوو ،دواتر برسی بوو. 3کاتێک تاقیکەرەوە هاتە لی ،گوتی« :ئەگەر تۆ کوڕی خودایت ،فەرمان بدە ئەم بەردانە ببنە نان». 4بەڵم وەڵمی دایەوە و گوتی« :نووسراوە :مرۆڤ تەنیا بە نان ناژی ،بەڵکو بە هەر قسەیەک کە لە دەمی خوداوە دێتە دەرەوە». 5ئینجا شەیتان دەیباتە سەر شارە پیرۆزەکە و لەسەر لوتکەی پەرستگاکە دایدەنێت. 6پێی گوت« :ئەگەر تۆ کوڕی خودا بیت ،خۆت فڕێ بدە ،چونکە نووسراوە' :ئەو فەرمان بە فریشتەکانی دەدات سەبارەت بە تۆ '.لە بەرامبەر بەردێکدا. 7عیسا پێی فەرموو « :دیسانەوە نووسراوە :یەزدانی پەروەردگارت تاقی مەکە». 8دیسان شەیتان دەیباتە سەر شاخێکی زۆر بەرز و هەموو شانشینییەکانی جیهان و شکۆمەندییان پیشان دەدات. 9پێی گوت« :هەموو ئەمانەتان پێ دەدەم ،ئەگەر بچویت و بمپەرستیت». 10ئینجا عیسا پێی گوت « :شەیتان لێرە بڕۆ ،چونکە نووسراوە« :یەزدانی پەروەردگارت بپەرستیت و تەنها ئەو خزمەت بکە».
ماتیۆ
11ئینجا شەیتان جێی هێشت و فریشتەکان هاتن و خزمەتیان کرد. 12کاتێک عیسا بیستبووی کە یۆحەنا خراوەتە زیندانەوە ،بەرەو جەلیل ڕۆیشت. 13ناسرەتی بەجێهێشت و هات و لە کەفەرناحوم نیشتەجێ بوو ،کە لە کەنارەکانی دەریایە ،لە سنووری زابولۆن و نەفتالیم. 14بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بهێنرێت کە لەلیەن عیشای پێغەمبەرەوە فەرموویەتی. 15خاکی زابولۆن و خاکی نەفتالیم ،لە لی دەریا ،ئەودیوی ئوردن ،جەلیلی نەتەوەکان. 16ئەو گەلەی لە تاریکیدا دانیشتبوون ،ڕووناکییەکی گەورەیان بینی .بۆ ئەوانەی لە ناوچە و سێبەری مردن دانیشتوون ،ڕووناکی هەڵدەقوڵێت. 17لەو کاتەوە عیسا دەستی بە بانگەشەی کرد و گوتی « :تەوبە بکەن ،چونکە شانشینی ئاسمان نزیکە». 18عیسا لە دەریای جەلیلدا دەڕۆیشت ،دوو برای بینی ،شیمۆن بە ناوی پەترۆس و ئەندرۆسی برای ،تۆڕێکیان دەخستە ناو دەریاکە ،چونکە ماسیگر بوون. 19پێی گوتن « :دوام بکەون ،ئێوەش دەکەمە ماسیگر لە مرۆڤ». 20یەکسەر تۆڕەکانیان بەجێهێشت و بەدوایدا ڕۆیشتن. 21لەوێشەوە ڕۆیشت و دوو برای دیکەی بینی ،یاقوب کوڕی زێبدی و یۆحەنای برای ،لەگەڵ زێبدی باوکیان لە کەشتییەکدا بوون و تۆڕەکانیان چاک دەکەنەوە .و بانگی کردن. 22یەکسەر کەشتییەکە و باوکیان بەجێهێشت و بەدوایدا ڕۆیشتن. 23عیسا بە هەموو جەلیلدا دەگەڕا و لە کەنیسەکانیاندا وانە دەگوتەوە و ئینجیلی شانشینی دەگوت و هەموو جۆرە نەخۆشییەک و هەموو جۆرە نەخۆشییەکی لەناو خەڵکدا چاک دەکردەوە. 24ناوبانگەکەی لە هەموو سوریادا بڵوبووەوە ،هەموو ئەو نەخۆشانەیان بۆ هێنا کە تووشی نەخۆشی و ئازاری جۆراوجۆر بوون و ئەوانەی شەیتانیان تێدابوو و ئەوانەی شێت بوون و ئەوانەی ئیفلیجییان هەبوو .و چاکی کردن. 25جەماوەرێکی زۆر لە جەلیل و دەکاپۆلیس و ئۆرشەلیم و یەهودا و ئەودیوی ئوردن بەدوایدا هاتبوون. بەشی پێنجەم 1کاتێک خەڵکەکەی بینی ،چووە سەر شاخێک ،کاتێک دانیشتن ،شاگردەکانی هاتنە لی. 2دەمی کردەوە و فێری کردن و گوتی: 3خۆشبەختن ئەوانەی لە ڕووی ڕۆحییەوە هەژارن ،چونکە شانشینی ئاسمان هی ئەوانە. 4خۆشبەختن ئەوانەی ماتەمینی دەگرن ،چونکە دڵنەوایی دەدرێن. 5خۆشبەختن ئەوانەی نەرم و نیان ،چونکە زەوی بە میرات دەگرن. 6خۆشبەختن ئەوانەی برسی و تینووی ڕاستودروستین ،چونکە تێر دەبن. 7خۆشبەختن ئەوانەی میهرەبانن ،چونکە میهرەبان دەبن. 8خۆشبەختن ئەوانەی دڵ پاکن ،چونکە خودا دەبینن. 9خۆشبەختن ئاشتیخوازان ،چونکە پێیان دەوترێت نەوەی خودا. 10خۆشبەختن ئەوانەی لە پێناو ڕاستودروستیدا گۆشەگیری دەکرێن ،چونکە شانشینی ئاسمان هی ئەوانە. 11خۆشبەختن کاتێک مرۆڤەکان جنێوتان پێدەدەن و گۆشەگیریتان لێدەکەن و هەموو جۆرە خراپەیەکتان بەدرۆ دەڵێن ،لەبەر خاتری من. 12شاد بن و زۆر شاد بن ،چونکە پاداشتتان لە ئاسماندا گەورەیە ،چونکە پێغەمبەرانی پێش ئێوە بەم شێوەیە گۆشەگیرییان کردووە. 13ئێوە خوێی زەوین ،بەڵم ئەگەر خوێ تامی خۆی لەدەستدا ،بە چی خوێ دەکرێت؟ لەمەودوا بۆ هیچ شتێکی باش نییە ،جگە لەوەی فڕێ بدرێتە دەرەوە و لە ژێر پێی مرۆڤەکاندا لێی بدرێت. 14ئێوە ڕووناکی جیهانن .شارێک کە لەسەر گردێک دانراوە ،ناتوانرێت بشاردرێتەوە. 15هەروەها مرۆڤەکان مۆم داگیرسێنن و بیخەنە ژێر کۆپێکەوە ،بەڵکو لەسەر مۆمدانێک .ڕووناکی دەدات بە هەموو ئەوانەی لە ماڵەکەدان. 16با ڕووناکیتان بەم شێوەیە لەبەردەم مرۆڤەکاندا بدرەوشێتەوە ،تا کارە چاکەکانتان ببینن و شکۆمەندی باوکتان بکەن کە لە ئاسمانە. 17وا بیر مەکەنەوە کە من هاتوومەتە یاسا یان پێغەمبەران لەناو ببەم. 18بەڕاستی پێتان دەڵێم :تا ئاسمان و زەوی تێدەپەڕن ،بە هیچ شێوەیەک یەک بڕگە و یەک بڕگە لە یاسادا تێناپەڕێت ،تا هەموو شتێک جێبەجێ دەبێت. 19هەرکەسێک یەکێک لەم فەرمانە بچووکانە بشکێنێت و فێری مرۆڤەکان بکات ،ئەوا لە شانشینی ئاسماندا بە بچووکتر ناودەبرێت ،بەڵم هەرکەسێک جێبەجێیان بکات و فێری بکات ،لە شانشینی ئاسماندا بە گەورە ناودەبرێت. 20چونکە پێتان دەڵێم :ئەگەر ڕاستودروستیتان لە ڕاستودروستی یاساناسان و فەریسییەکان زیاتر نەبێت ،بە هیچ شێوەیەک ناچنە ناو شانشینی ئاسمانەوە. 21ئێوە بیستووتان کە لە کۆنەوە دەیانگوت« :مەکوژە ».هەرکەسێک بکوژێت ،مەترسی دادگایی دەکرێت. 22بەڵم من پێتان دەڵێم :هەرکەسێک بەبێ هۆکار لە براکەی توڕە بێت ،ئەوا مەترسی دادگایی دەکرێت ،هەرکەسێک بە براکەی بڵێت : «ڕاکا» ،ئەوا مەترسی ئەنجومەنەکە دەبێت ،مەترسی ئاگری دۆزەخی لەسەر دەبێت. 23بۆیە ئەگەر بەخششەکەت بهێنیتە سەر قوربانگاکە و لەوێ بیرت بێتەوە کە براکەت لە دژی تۆ هەیە. 24بەخششەکەت لەوێ لەبەردەم قوربانگاکەدا بەجێبهێڵە و بڕۆ .سەرەتا لەگەڵ براکەت ئاشت ببەوە ،ئینجا وەرە و بەخششەکەت پێشکەش بکە.
ماتیۆ
25خێرا لەگەڵ نەیارەکەت ڕێکبکە ،لەکاتێکدا لەگەڵیدا لە ڕێگادایت .نەک هەر کاتێک نەیار تۆ ڕادەستی دادوەر و دادوەریش ڕادەستی ئەفسەرەکەت نەکات و تۆش بخرێتە زیندانەوە. 26بەڕاستی پێت دەڵێم :بە هیچ شێوەیەک لێیەوە دەرناچیت ،تا ئەو کاتەی زۆرترین پارەت نەداوە. 27ئێوە بیستووتان کە لە کۆنەوە دەیانگوت« :زینا مەکە». 28بەڵم من پێتان دەڵێم :هەرکەسێک چاوی لە ژنێک بێت بۆ ئەوەی شەهوەتی بۆی بێت ،پێشتر لە دڵیدا زینای لەگەڵ کردووە. 29ئەگەر چاوی ڕاستت تووڕەی کرد ،بیکە و فڕێی بدە ،چونکە سوودی بۆ تۆ هەیە کە یەکێک لە ئەندامەکانت لەناو بچێت ،نەک هەموو جەستەت فڕێ بدرێتە دۆزەخەوە. 30ئەگەر دەستی ڕاستت تاوانبارت کرد ،بیبڕە و فڕێی بدە ،چونکە سوودی بۆ تۆ هەیە کە یەکێک لە ئەندامەکانت لەناو بچێت ،نەک هەموو جەستەت فڕێ بدرێتە دۆزەخەوە. 31گوتراوە« :هەرکەسێک ژنەکەی جیا بکاتەوە ،با نووسراوی جیابوونەوەی بداتێ. 32بەڵم من پێتان دەڵێم :هەرکەسێک ژنەکەی جیا بکاتەوە ،جگە لە زینا ،زینا دەکات ،هەرکەسێک هاوسەرگیری لەگەڵ جیابووەوە بکات، زینا دەکات. 33دیسانەوە بیستووتانە کە لە کۆنەوە دەوترێت« :بەدڵت سوێند مەخۆ ،بەڵکو سوێندەکانت بۆ یەزدان جێبەجێ بکە. 34بەڵم پێتان دەڵێم :بە هیچ شێوەیەک سوێند مەخۆن .نە بە ئاسمانەوە؛ چونکە تەختی خودایە. 35نە لە ڕێگەی زەویەوە .چونکە ئەوە کۆشکی پێیەکانیەتی ،نە لە ئۆرشەلیمەوە .چونکە شاری پاشای گەورەیە. 36هەروەها سوێند بە سەرت مەخۆ ،چونکە ناتوانی یەک قژ سپی و ڕەش بکەیتەوە. 37بەڵم با پەیوەندیتان بەڵێ ،بەڵێ بێت .نەخێر ،نەخێر ،چونکە هەرچی لەمانە زیاتر بێت ،لە خراپەوە دێت. 38ئێوە بیستووتان کە دەوترێت :چاو لە بەرامبەر چاو و ددان لە بەرامبەر ددان. 39بەڵم من پێتان دەڵێم :بەرەنگاری خراپە نەبن ،بەڵم هەرکەسێک ڕوومەتی ڕاستت لێ بدات ،ڕوومەتەکەی تریشی بۆ بگەڕێنێتەوە. 40ئەگەر کەسێک لەسەر یاسا سکاڵت لەسەر تۆمار بکات و پۆشاکەکەت لێ بسەنێتەوە ،با جل و بەرگی تۆشی لەگەڵدا بێت. 41هەرکەسێک ناچارت بکات یەک میل ببڕیت ،دوو میل لەگەڵیدا بڕۆ. 42ئەوەی داوای لێدەکەیت بیدە ،ئەو کەسەی دەیەوێت قەرزت لێبکات ،لێی دوور مەخەرەوە. 43ئێوە بیستووتان کە دەوترێت« :دراوسێکەت خۆش بوێت و ڕقت لە دوژمنەکەت دەبێتەوە». 44بەڵم من پێتان دەڵێم :دوژمنەکانتان خۆش بوێت ،بەرەکەت بخەنە سەر ئەوانەی نەفرەتتان لێدەکەن ،چاکە لەگەڵ ئەوانەی ڕقیان لێتانە، دوعا بۆ ئەوانەی کە بە ناڕەزایی بەکارتان دەهێنن و گۆشەگیریتان دەکەن. 45بۆ ئەوەی ئێوە ببنە نەوەی باوکتان کە لە ئاسمانە ،چونکە خۆری خۆی لەسەر خراپەکاران و چاکەکاران هەڵدێت و باران بۆ ڕاستودروستەکان و نادادپەروەرەکان دەبارێت. 46ئەگەر ئەوانەی خۆشیان دەوێن ،چ پاداشتێکتان هەیە؟ تەنانەت باجگرەکانیش وەک یەک نین؟ 47ئەگەر تەنها سڵو لە براکانتان بکەن ،چی لەوانی تر زیاتر دەکەن؟ تەنانەت باجگرەکانیش وا ناکەن؟ 48کەواتە ئێوە کامڵ بن ،وەک چۆن باوکتان کە لە ئاسمانە تەواو و بێ کەموکوڕییە. بەشی شەشەم 1ئاگاداربن کە بەخشینەکانتان لەبەردەم مرۆڤەکاندا نەکەن بۆ ئەوەی ببینن ،ئەگەرنا هیچ پاداشتێکتان نییە لەلیەن باوکتانەوە کە لە ئاسمانە. 2بۆیە کاتێک بەخشینەکانت دەدەیت ،شمشاڵێک لەبەردەمت مەژە ،وەک ئەوەی دووڕووەکان لە کەنیسەکان و شەقامەکاندا دەیکەن ،بۆ ئەوەی شکۆمەندی مرۆڤیان هەبێت .بەڕاستی پێتان دەڵێم پاداشتی خۆیان هەیە. 3بەڵم کاتێک بەخشین دەدەیت ،با دەستی چەپت نەزانێت دەستی ڕاستت چی دەکات. 4بۆ ئەوەی بەخشینەکانت بە نهێنی بێت ،باوکت کە خۆی بە نهێنی دەبینێت ،بە ئاشکرا پاداشتت دەداتەوە. 5کاتێک نوێژ دەکەیت ،وەک دووڕووەکان مەبە ،چونکە ئەوان زۆر حەز دەکەن بە وەستان لە کەنیسەکان و لە گۆشەی شەقامەکاندا نوێژ بکەن ،بۆ ئەوەی مرۆڤەکان ببینن .بەڕاستی پێتان دەڵێم پاداشتی خۆیان هەیە. 6بەڵم تۆ کاتێک نوێژ دەکەیت ،بچۆرە ناو دۆشەکەکەتەوە و کاتێک دەرگاکەت داخست ،لە باوکت بپارەوە کە لە نهێنیدایە .باوکت کە بە نهێنی دەبینێت ،بە ئاشکرا پاداشتت دەداتەوە. 7بەڵم کاتێک نوێژ دەکەن ،دووبارەکردنەوەی بێهودە مەکەن ،وەک نەتەوەکان ،چونکە پێیان وایە بەهۆی قسە زۆرەکانیانەوە گوێیان لێدەگیرێت. 8کەواتە ئێوەش وەک ئەوان مەبن ،چونکە باوکتان پێش ئەوەی داوای لێ بکەن دەزانێت چیتان پێویستە. 9بەم شێوەیە دوعا بکە :باوکمان کە لە ئاسمانیت ،ناوت پیرۆز بێت. 10شانشینی تۆ وەرە .ویستی تۆ لە زەویدا بێت ،وەک چۆن لە ئاسمان. 11ئەمڕۆ نانی ڕۆژانەمان پێ بدە. 12لە قەرزەکانمان خۆشبە ،وەک چۆن ئێمە لە قەرزدارەکانمان خۆش دەبین. 13مەبە بۆ تاقیکردنەوە ،بەڵکو لە خراپە ڕزگارمان بکە ،چونکە شانشینی و دەسەڵت و شکۆمەندی بۆ هەتاهەتایە هی تۆیە .ئامین. 14چونکە ئەگەر لە تاوانەکانیان لە مرۆڤەکان خۆش بن ،باوکی ئاسمانیشتان لێتان خۆش دەبێت. 15بەڵم ئەگەر لە تاوانەکانیان لە مرۆڤەکان خۆش نەبن ،باوکتان لە تاوانەکانتان خۆش نابێت. 16هەروەها کاتێک بەڕۆژوو دەبن ،وەک دووڕووەکان ڕووخساری خەمناک مەبن ،چونکە ڕووخساری خۆیان دەشێوێنن ،بۆ ئەوەی بۆ مرۆڤەکان دەربکەون بۆ بەڕۆژووبوون .بەڕاستی پێتان دەڵێم پاداشتی خۆیان هەیە.
ماتیۆ
17بەڵم تۆ کاتێک بەڕۆژوو دەبیت ،سەرت مەسح بکە و دەموچاوت بشۆ. 18بۆ ئەوەی بەڕۆژووبوون بۆ مرۆڤەکان دەرنەخەیت ،بەڵکو بۆ باوکت کە لە نهێنیدایە ،باوکت کە بە نهێنی دەبینێت ،بە ئاشکرا پاداشتت بداتەوە. 19گەنجینەی خۆتان لەسەر زەوی کۆ مەکەنەوە ،کە مۆتەکە و ژەنگ لێی تێکدەدات و دزەکان لێی دەشکێنن و دزی بکەن. 20بەڵکو گەنجینەکان بۆ خۆتان لە ئاسمان کۆبکەنەوە ،کە نە مۆتەکە و نە ژەنگ لێی تێکنادات و دزەکان لێی ناشکێنن و نە دزی بکەن. 21چونکە گەنجینەکەت لە کوێیە ،دڵت لەوێ دەبێت. 22ڕووناکی جەستە چاوە ،ئەگەر چاوت تاکە بێت ،هەموو جەستەت پڕ دەبێت لە ڕووناکی. 23بەڵم ئەگەر چاوت خراپ بوو ،هەموو جەستەت پڕ دەبێت لە تاریکی .کەواتە ئەگەر ئەو ڕووناکیەی کە لە تۆدایە تاریکی بێت ،ئەو تاریکییە چەند گەورەیە! 24هیچ کەسێک ناتوانێت خزمەت بە دوو ئاغا بکات ،چونکە یان ڕقی لە یەکێکیان دەبێتەوە و ئەوی دیکەیان خۆشدەوێت .یان ئەگەرنا دەست بە یەکێکەوە دەگرێت و ئەوی دیکەش سووکایەتی پێدەکات .ناتوانن خزمەت بە خودا و ماڵ و سامان بکەن. 25بۆیە پێتان دەڵێم :بیر لە ژیانتان مەکەنەوە ،چی دەخۆن و چی دەخۆنەوە .نە بۆ جەستەتان ،ئەوەی لەبەر بکەن .ئایا ژیان لە گۆشت زیاتر نییە و جەستەش لە جل و بەرگ زیاتر نییە؟ 26باڵندەی ئاسمانی ببینە ،چونکە ناچێن و ناچنن و لە ئەشکەوتەکاندا کۆناکەنەوە .بەڵم باوکی ئاسمانیتان خۆراکیان پێدەدات .ئایا ئێوە زۆر لەوان باشتر نین؟ 27کام لە ئێوە بە بیرکردنەوە دەتوانێت یەک باڵ بۆ باڵی خۆی زیاد بکات؟ 28بۆچی بیر لە جل و بەرگ دەکەیتەوە؟ بیر لە سوسنەکانی کێڵگە بکەنەوە ،چۆن گەشە دەکەن؛ زەحمەت ناکێشن و نە دەخولێننەوە. 29بەڵم پێتان دەڵێم :تەنانەت سلێمان بە هەموو شکۆمەندیەکەیەوە وەک یەکێک لەمانە جل و بەرگی نەبووە. 30بۆچی ئەگەر خودا چیمەنی کێڵگەکان بەو شێوەیە لەبەر بکات ،کە ئەمڕۆ هەیە و سبەی فڕێدەدرێتە ناو فڕنەوە ،ئەی ئێوەی کەم باوەڕ، ئایا زۆر زیاترتان لەبەر ناکات؟ 31بۆیە بیرتان لێ مەکەنەوە و بڵێن« :چی بخۆین؟ »یان چی بخۆینەوە؟ یان :بە چی جل و بەرگمان لەبەر دەکەین؟ ( 32چونکە نەتەوەکان بەدوای هەموو ئەمانەدا دەگەڕێن )چونکە باوکی ئاسمانیتان دەزانێت کە پێویستتان بە هەموو ئەمانە هەیە. 33بەڵم سەرەتا بەدوای شانشینی خودا و ڕاستودروستی ئەودا بگەڕێن .هەموو ئەمانەتان بۆ زیاد دەکرێن». 34لەبەر ئەوە بیر لە سبەی مەکەنەوە ،چونکە سبەی بیر لە شتەکانی خۆی دەکاتەوە .بەسە بۆ ڕۆژ خراپەکارییەکەی. بەشی حەوتەم 1دادگایی مەکەن ،تاکو دادگاییتان نەکرێت. 2چونکە بە هەر حوکمێک حوکم بدەن ،دادگایی دەکرێن ،بە هەر پێوانەیەک کە پێوانە بکەن ،دووبارە بۆتان دەپێورێت. 3بۆچی ئەو کۆترە دەبینیت کە لە چاوی براکەتدایە ،بەڵم ئەو دارە ناکەیت کە لە چاوی خۆتدایە؟ 4یان چۆن بە براکەت دەڵێیت :با کۆترەکە لە چاوت دەربهێنم .و ،سەیرکە ،تیشکێک لە چاوی خۆتدایە؟ 5ئەی دووڕوو ،سەرەتا تیرەکە لە چاوی خۆت دەربهێنە .ئینجا بە ڕوونی دەبینیت بۆ ئەوەی چەقۆکە لە چاوی براکەت دەربهێنیت. 6ئەوەی پیرۆزە بە سەگەکان مەدەن و مرواریەکانتان فڕێنە بەردەم بەرازەکان ،نەک لە ژێر پێیاندا بنێن و بگەڕێنەوە و بتاندڕێنن. 7داوای بکەن ،پێتان دەدرێت .بەدوایدا بگەڕێن ،دەیدۆزنەوە .لێبدەن ،بۆتان دەکرێتەوە. 8چونکە هەرکەسێک داوای بکات وەریدەگرێت .ئەوەی بەدوایدا دەگەڕێت دەیدۆزێتەوە .بۆ ئەوەی لێی بدات دەکرێتەوە. 9یان چ کەسێک لە ئێوە هەیە کە ئەگەر کوڕەکەی داوای نان بکات ،بەردێکی پێ بدات؟ 10یان ئەگەر داوای ماسی بکات ،مارێکی پێدەدات؟ 11کەواتە ئەگەر ئێوە بە خراپەکار بزانن چۆن بەخششێکی باش بدەن بە منداڵەکانتان ،چەندە زیاتر باوکتان لە ئاسمان شتە باشەکان دەدات بەو کەسانەی داوای دەکەن؟ 12بۆیە هەموو ئەو شتانەی کە دەتانەوێت مرۆڤەکانتان پێ بکەن ،ئێوەش هەروایان لەگەڵ بکەن ،چونکە یاسا و پێغەمبەران ئەمەیە. 13لە دەروازەی تەنگەوە بچنە ژوورەوە ،چونکە دەروازەکە فراوانە و ڕێگاکە فراوانە ،کە بەرەو لەناوچوون دەبات ،زۆر کەسیش هەن کە دەچنە ژوورەوە. 14چونکە دەروازەکە تەسکە و ڕێگاکە تەسکە ،کە بەرەو ژیان دەبات ،کەم کەس هەیە بیدۆزێتەوە. 15ئاگاداری پێغەمبەرە درۆزنەکان بن ،کە بە جل و بەرگی مەڕەوە دێنە لت ،بەڵم لە ناوەوە گورگێکی چەقۆکێشن. 16بە بەرهەمەکانیان دەیانناسن .ئایا مرۆڤەکان ترێ لە دڕک کۆدەکەنەوە ،یان هەنجیر لە چەقۆ؟ 17بە هەمان شێوە هەموو درەختێکی باش بەرهەمی باش بەرهەم دەهێنێت .بەڵم دارێکی خراپ بەرهەمی خراپ بەرهەم دەهێنێت. 18درەختێکی باش ناتوانێت بەرهەمی خراپ بەرهەم بهێنێت و دارێکی خراپیش ناتوانێت بەرهەمی باش بەرهەم بهێنێت. 19هەر درەختێک بەرهەمی باش نەدات ،دەبڕدرێت و دەخرێتە ناو ئاگرەوە. 20بۆیە بە بەرهەمەکانیان دەیانناسن. 21هەرکەسێک پێم بڵێت« :پەروەردگار ،پەروەردگار ،ناچێتە ناو شانشینی ئاسمانەوە .بەڵم ئەوەی ویستی باوکم کە لە ئاسمانە جێبەجێ دەکات. 22لەو ڕۆژەدا زۆر کەس پێم دەڵێن« :پەروەردگار ،پەروەردگار ،ئایا ئێمە بە ناوی تۆوە پێشبینیمان نەکردووە؟ »بە ناوی خۆتەوە شەیتانەکانت دەرکرد؟ و بە ناوی تۆوە چەندین کاری سەرسوڕهێنەرت کردووە؟ 23ئینجا دانیان پێدا دەڵێم« :هەرگیز ئێوەم نەناسیوە.
ماتیۆ
24بۆیە هەرکەسێک گوێی لەم قسانەی من بێت و جێبەجێی بکات ،من بە کەسێکی دانا دەچوێنم کە ماڵەکەی لەسەر بەردێک دروست کردووە. 25ئینجا باران باری و لفاو هات و با هات و ماڵەکەیان لێدا .نەکەوتە خوارەوە ،چونکە لەسەر بەردێک دامەزرابوو. 26هەرکەسێک گوێی لەم قسانەی من بێت و جێبەجێی نەکات ،بە پیاوێکی گەمژە دەچوێنرێت کە ماڵەکەی لەسەر خۆڵ دروست کردووە. 27ئینجا باران باری و لفاو هات و با هات و ماڵەکەیان لێدا .کەوتە خوارەوە ،کەوتنی گەورە بوو. 28کاتێک عیسا ئەم قسانەی کۆتایی پێهێنا ،خەڵکەکە سەریان سوڕما لە فێرکارییەکانی. 29چونکە وەک کەسێکی دەسەڵتدار فێری کردوون نەک وەک مامۆستایان. بەشی هەشتەم 1کاتێک لە شاخەکە هاتە خوارەوە ،جەماوەرێکی زۆر بەدوایدا ڕۆیشتن. 2پەتایەک هات و پەرستنی کرد و گوتی« :پەروەردگار ،ئەگەر بتەوێت ،دەتوانیت پاکم بکەیتەوە». 3عیسا دەستی درێژ کرد و دەستی لێدا و گوتی « :دەمەوێت .تۆ پاک بە .یەکسەر پەتاکەی پاک بووەوە. 4عیسا پێی گوت « :بزانە بە کەس مەڵێ .بەڵم بڕۆ ،خۆت پیشانی کاهینەکە بدە و ئەو دیارییە پێشکەش بکە کە موسا فەرمانی پێکردبوو، بۆ ئەوەی شایەتحاڵییان بۆ بێت». 5کاتێک عیسا چووە قەفەرناحوم ،سەرۆک سەدەکە هاتە لی و داوای لێکرد. 6گوتی« :پەروەردگار ،خزمەتکارەکەم لە ماڵەوە پاڵکەوتووە و تووشی ئیفلیجی بووە و زۆر ئازاری داوە». 7عیسا پێی گوت « :دێم و چاکی دەکەمەوە». 8سەرۆک سەدەکەش وەڵمی دایەوە و گوتی« :پەروەردگار ،من شایەنی ئەوە نیم کە تۆ بێیتە ژێر سەقفەکەمەوە ،بەڵکو تەنها قسەکە بڵێ، خزمەتکارەکەم چاک دەبێتەوە». 9چونکە من پیاوێکی ژێر دەسەڵتم و سەربازم لە ژێر دەستیدایە ،بەم پیاوە دەڵێم :بڕۆ و دەڕوات .بۆ یەکێکی تریش« :وەرە ،ئەویش دێت ». و بۆ خزمەتکارەکەم« :ئەمە بکە ،ئەویش دەیکات». 10کاتێک عیسا بیست ،سەری سوڕما و بە کەسانی شوێنکەوتووی گوت « :ڕاستی پێتان دەڵێم :باوەڕێکی هێندە گەورەم نەدۆزیوەتەوە ،نە لە ئیسرائیل». 11پێتان دەڵێم زۆر کەس لە ڕۆژهەڵت و ڕۆژئاواوە دێن و لەگەڵ ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب لە شانشینی ئاسمان دادەنیشن. 12بەڵم منداڵنی شانشینی فڕێ دەدرێنە دەرەوە بۆ تاریکی دەرەوە ،لەوێ گریان و ددان دەبڕن. 13عیسا بە سەرۆک سەدەکەی گوت « :بڕۆ !هەروەک چۆن باوەڕت هێناوە ،بە هەمان شێوە لەگەڵتدا بێت ».خزمەتکارەکەی لە هەمان کاتژمێردا چاک بووەوە. 14کاتێک عیسا هاتە ماڵی پەترۆس ،دایکی ژنەکەی بینی کە کەوتووە و تا تووشی بووە. 15دەستی دایە دەستی و تاوەکە جێی هێشت ،هەستا و خزمەتیان کرد. 16کاتێک ئێوارە هات ،زۆر کەسی جنۆکەیان بۆ هێنا ،ئەویش بە قسەکەی ڕۆحەکانی دەرکرد و هەموو نەخۆشەکانی چاککردەوە. 17بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بهێنرێت کە لەلیەن عیشای پێغەمبەرەوە فەرموویەتی« :خۆی لوازییەکانمان وەرگرت و نەخۆشییەکانمانی هەڵگرت». 18کاتێک عیسا جەماوەرێکی زۆری لە دەوری بینی ،فەرمانی دا بەرەو ئەودیو بڕۆن. 19یاساناسێک هات و پێی گوت« :مامۆستا ،بۆ هەر شوێنێک بچیت بەدوایتدا دەڕۆم». 20عیسا پێی گوت « :ڕێوی کونیان هەیە و باڵندەی ئاسمانیش هێلنەیان هەیە .بەڵم کوڕی مرۆڤ شوێنی نییە سەری دابنێت. 21یەکێکی دیکە لە شاگردەکانی پێی گوت« :گەورەم ،سەرەتا ڕێگەم بدە بچم باوکم بنێژم». 22بەڵم عیسا پێی گوت « :شوێنم بکەوە .با مردووەکان مردووەکانیان بنێژن. 23کاتێک سواری کەشتییەک بوو ،شاگردەکانی بەدوایدا ڕۆیشتن. 24سەیرکە ،زریانێکی گەورە لە دەریاکەدا هاتە ئاراوە ،کەشتییەکە بە شەپۆلەکان داپۆشی ،بەڵم ئەو خەوتبوو. 25شاگردەکانی هاتنە لی و لە خەو هەڵسان و گوتیان« :پەروەردگار ،ڕزگارمان بکە ،لەناو دەچین». 26پێی گوتن « :ئەی ئەوانەی کەم باوەڕن ،بۆچی دەترسن؟ ئینجا هەستا و سەرزەنشتی با و دەریای کرد .و ئارامیەکی گەورە هەبوو. 27بەڵم پیاوەکان سەریان سوڕما و گوتیان« :ئەمە چ مرۆڤێکە کە تەنانەت با و دەریاش گوێڕایەڵی دەکەن»! 28کاتێک گەیشتە ئەودیوی وڵتی گێرگێزییەکان ،دوو جنۆکەی جنۆکە چاویان پێی کەوت و لە گۆڕەکانەوە هاتنە دەرەوە و زۆر توند و تیژ بوون ،بۆ ئەوەی کەس بەو ڕێگایەدا تێپەڕ نەکات. 29ئینجا هاواریان کرد و گوتیان« :ئێمە چ پەیوەندییەکمان لەگەڵ تۆدا هەیە ،عیسا ،کوڕی خودا؟ »ئایا تۆ هاتووی ئێرە بۆ ئەوەی پێش کاتەکەی ئازارمان بدەیت؟ 30ڕێگایەکی زۆریان لێ دوور بوو ،مەڕێکی زۆر بەراز کە خۆراکیان دەخوارد. 31جا شەیتانەکان لێیان پاڕانەوە و گوتیان« :ئەگەر فڕێمان بدەیتە دەرەوە ،ڕێگەمان پێبدە بچینە ناو مەڕەکانی بەراز». 32ئینجا پێی گوتن « :بڕۆ ».کاتێک هاتنە دەرەوە ،چوونە ناو مەڕەکانی بەراز ،هەموو مەڕەکانی بەراز بە توندی لە شوێنێکی بەرزدا ڕایانکرد بۆ دەریا و لەناو ئاوەکاندا لەناوچوون. 33پاسەوانەکانیان هەڵهاتن و چوونە ناو شارەکە و هەموو شتێکیان گێڕایەوە و ئەوەی بەسەر جنۆکە جنۆکەدا هاتووە. 34ئینجا هەموو شارەکە هاتنە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن لە عیسا ،کاتێک بینییان ،لێیان پاڕانەوە کە لە کەناراوەکانیان بڕوات.
ماتیۆ
بەشی ٩ 1سواری کەشتییەک بوو ،ئەویش تێپەڕی و هاتە شارەکەی خۆی. 2ئینجا پیاوێکی نەخۆشی ئیفلیجییان بۆ هێنا و لەسەر جێگایەک پاڵکەوتبوو ،عیسا کە باوەڕەکەیان بینی بە نەخۆشی ئیفلیجی گوت .کوڕم، دڵخۆش بە؛ گوناهەکانت لێت خۆش بێت». 3هەندێک لە مامۆستایانی یاسا لەناو خۆیاندا گوتیان« :ئەم پیاوە کوفر دەکات». 4عیسا بیرکردنەوەکانیان زانی وتی « :بۆچی لە دڵتان خراپە دەزانن؟ 5چونکە ئایا ئاسانترە بڵێین :گوناهەکانت لێت خۆش بوو .یان بڵێین :هەستە و بڕۆن؟ 6بەڵم بۆ ئەوەی بزانن کە کوڕی مرۆڤ دەسەڵتی هەیە لەسەر زەوی لە گوناهەکان خۆش بێت( ،پاشان بە نەخۆشە ئیفلیجییەکە دەڵێت « : هەستە ،جێگاکەت هەڵبگرە و بڕۆ بۆ ماڵەکەت». 7هەستا و بەرەو ماڵەکەی ڕۆیشت. 8بەڵم کاتێک خەڵکەکە ئەمەیان بینی ،سەریان سوڕما و شکۆمەندی خودایان کرد ،کە دەسەڵتێکی وای بە مرۆڤەکان بەخشی. 9کاتێک عیسا لەوێ دەڕۆیشت ،پیاوێکی بینی بە ناوی مەتی لە شوێنی وەرگرتنی باج دانیشتبوو ،پێی گوت « :دوام بکە ».ئینجا هەستا و بەدوایدا ڕۆیشت. 10کاتێک عیسا لە ماڵەکەدا دانیشتبوو ،باجگر و گوناهبار زۆر هاتن و لەگەڵ ئەو و شاگردەکانی دانیشتن. 11فەریسییەکان کە ئەمەیان بینی و بە شاگردەکانی گوت« :بۆچی مامۆستاکەتان لەگەڵ باجگران و گوناهباران دەخوات؟» 12بەڵم کاتێک عیسا ئەمەی بیست ،پێی گوتن « :ئەوانەی ساغن پێویستیان بە پزیشک نییە ،بەڵکو پێویستیان بە نەخۆشە». 13بەڵم ئێوە بڕۆن و بزانن ئەمە مانای چییە :من بەزەیی دەدەم نەک قوربانی ،چونکە من نەهاتوومەتە بانگی ڕاستودروستەکان ،بەڵکو گوناهباران بۆ تەوبەکردن. 14شاگردەکانی یۆحەنا هاتنە لی و گوتیان« :بۆچی ئێمە و فەریسییەکان زۆر بەڕۆژوو دەبین ،بەڵم شاگردەکانت بەڕۆژوو نابن؟» 15عیسا پێی گوتن « :ئایا زاوا لەگەڵیان بێت ،ئایا منداڵنی ژووری بووک دەتوانن ماتەمینی بگێڕن؟ »بەڵم ڕۆژانێک دێن کە زاوایان لێ وەردەگیرێت و دواتر بەڕۆژوو دەبن. 16هیچ کەسێک پارچە قوماشێکی نوێ ناخاتە سەر جلێکی کۆن ،چونکە ئەوەی بۆ پڕکردنەوەی دەخرێتە ناویەوە لە جلەکە دەبات و دڕانەکەی خراپتر دەبێت. 17مرۆڤەکان شەرابی نوێ ناخەنە ناو دەبە کۆنەکانەوە ،ئەگەرنا قوتووەکان دەشکێن و شەرابەکە تەواو دەبێت و قوتووەکان لەناو دەچن، بەڵکو شەرابی نوێ دەخەنە ناو قوتووی نوێ و هەردووکیان دەپارێزرێن. 18کاتێک ئەو قسانەی پێکردن ،بینی فەرمانڕەوایەک هات و پەرستنی کرد و گوتی« :کچەکەم ئێستا مردووە ،بەڵم وەرە دەستی بخەرە سەری و زیندوو دەبێتەوە». 19عیسا هەستا و بەدوایدا ڕۆیشت و شاگردەکانیش هەروا. 20ژنێک کە دوانزە ساڵ تووشی خوێن بوو ،لە پشتیەوە هات و دەستی لە لێواری جلەکەی دا. 21چونکە لە دڵی خۆیدا دەیگوت« :ئەگەر دەست لە جلەکەی بدەم ،چاک دەبمەوە». 22بەڵم عیسا سوڕانەوە و کاتێک بینی و گوتی « :کچم ،دڵنەوایی بە !ئیمانەکەت چاکی کردووتەوە ».ژنەکەش لەو کاتژمێرەوە چاک بووەوە. 23کاتێک عیسا هاتە ماڵی حاکمەکە و بینی کە گۆرانیبێژەکان و خەڵکەکە دەنگیان لێدەدا. 24پێی گوتن « :جێگە بدەن ،چونکە کچەکە نەمردووە ،بەڵکو دەخەوێت ».و پێکەنینیان پێ هێنا بۆ ئەوەی سووکایەتی پێبکەن. 25بەڵم کاتێک خەڵکەکە دەرچوون ،چووە ژوورەوە و دەستی گرت و کچەکە هەستا. 26ناوبانگەکەی لە هەموو ئەو خاکەدا بڵوبووەوە. 27کاتێک عیسا لەوێ ڕۆیشت ،دوو کوێر بەدوایدا هاتن و هاواریان دەکرد و گوتیان« :ئەی کوڕی داود ،بەزەییمان پێدا بێتەوە». 28کاتێک هاتە ناو ماڵەکە ،کوێرەکان هاتنە لی ،عیسا پێی گوتن « :باوەڕتان هەیە کە من دەتوانم ئەمە بکەم؟ »پێیان گوت« :بەڵێ پەروەردگار». 29ئینجا دەستی لە چاوەکانیان دا و گوتی « :بەپێی باوەڕتان بۆتان بێت». 30چاویان کرایەوە .عیسا بە توندی فەرمانی پێکردن و گوتی « :بزانن کەس ئەوە نەزانێت». 31بەڵم ئەوان کە ڕۆیشتن ،ناوبانگەکەی لە هەموو ئەو وڵتە بڵوکردەوە. 32کاتێک دەچوونە دەرەوە ،سەیرکە پیاوێکی داماویان بۆ هێنا کە شەیتانێکی تێدابوو. 33کاتێک شەیتانەکە دەرکرا ،داماوەکان قسەیان کرد ،خەڵکەکەش سەریان سوڕما و گوتیان« :هەرگیز لە ئیسرائیل وا نەبینراوە». 34بەڵم فەریسییەکان گوتیان« :ئەو لە ڕێگەی سەرۆکی شەیتانەکانەوە شەیتانەکان دەردەکات». 35عیسا بە هەموو شار و گوندەکاندا دەگەڕا و لە کەنیسەکانیاندا وانە دەگوتەوە و ئینجیلی شانشینی دەگوت و هەموو نەخۆشی و هەموو نەخۆشییەک لە نێو خەڵکدا چاک دەکردەوە. 36بەڵم کاتێک خەڵکەکەی بینی ،بەزەیی پێیاندا هاتەوە ،چونکە بێهۆش بوون و پەرش و بڵو بوون ،وەک مەڕێک کە شوانیان نییە. 37ئینجا بە شاگردەکانی گوت « :دروێنە زۆرە ،بەڵم کرێکارەکان کەمن. 38بۆیە دوعا لە پەروەردگاری دروێنە بکەن کە کرێکاران بۆ دروێنەکردنی بنێرێت.
ماتیۆ
بەشی ١٠ 1کاتێک دوانزە شاگردەکەی بانگ کرد ،دەسەڵتی پێدان لە دژی ڕۆحە ناپاکەکان ،بۆ دەرکردنیان و چاککردنەوەی هەموو جۆرە نەخۆشییەک و هەموو جۆرە نەخۆشییەک. 2ناوی دوانزە نێردراوان ئەمانەن .یەکەمیان شیمۆن کە پێی دەوترێت پەترۆس و ئەندرۆسی برای .یاقوب کوڕی زێبدی و یۆحەنا براکەی. 3فیلیپ و بارتۆلۆمیۆ؛ تۆماس ،و ماتیو باجگر؛ یاقوب کوڕی ئەلفایۆس و لێبایۆس کە ناوی بنەماڵەکەی تادیۆس بوو. 4شیمۆنی کەنعانی و یەهودا ئەسقەریۆتیش خیانەتیان لێکرد. 5عیسا ئەم دوانزە کەسەی نارد و فەرمانی پێکردن و گوتی « :مەڕۆنە ڕێگای نەتەوەکان و مەچنە هیچ شارێکی سامریەکان. 6بەڵکو بڕۆ بۆ لی مەڕە ونبووەکانی بنەماڵەی ئیسرائیل. 7کاتێک دەڕۆن بانگەشەی بۆ بکەن و بڵێن« :شانشینی ئاسمان نزیکە». 8نەخۆشەکان چاک بکەرەوە ،پەتاکان پاک بکەرەوە ،مردووەکان زیندوو بکەرەوە ،شەیتانەکان دەربکەن. 9نە زێڕ و نە زیو و نە مس لە جانتاکانتان دابین بکەن. 10بۆ گەشتەکەت ،نە دوو قات و نە پێڵو و نە دار ،چونکە کرێکار شایەنی خواردنەکەیە. 11لە هەر شارێک یان شارۆچکەیەک کە دەچنە ژوورەوە ،بپرسن کێ شایستەی ئەو شارەیە؟ لەوێ بمێننەوە تا لەوێ دەڕۆن. 12کاتێک دێنە ناو ماڵێک ،سڵوی لێبکەن. 13ئەگەر ماڵەکە شایستە بوو ،با ئاشتیتان بەسەردا بێت ،بەڵم ئەگەر شایستە نەبوو ،با ئاشتیتان بۆ بگەڕێتەوە. 14هەرکەسێک وەرتان نەگرێت و گوێ لە قسەکانتان نەگرێت ،کاتێک لەو ماڵە یان شارەکە دەردەچن ،تۆزی پێتان هەڵبشێوێنن. 15بەڕاستی پێتان دەڵێم ،لە ڕۆژی دادگاییکردندا بۆ خاکی سۆدۆم و عەمۆرا بەرگەگرتنتر دەبێت لە شارەکە. 16سەیرکە ،وەک مەڕ بۆ ناو گورگەکان دەتاننێرم ،بۆیە وەک مار ژیر بن و وەک کۆتر بێ زیان بن. 17بەڵم ئاگاداری مرۆڤ بن ،چونکە دەتاندەنە دەست مەجلیسەکان و لە کەنیسەکانیاندا شەقتان لێدەدەن. 18لە پێناو مندا دەبرێنە بەردەم حاکمەکان و پاشاکان ،بۆ ئەوەی شایەتحاڵییەک لە دژی ئەوان و نەتەوەکان. 19بەڵم کاتێک تەسلیمتان دەکەن ،بیر لەوە مەکەنەوە کە چۆن و چی دەڵێن ،چونکە لە هەمان کاتدا ئەوەتان پێدەدرێت کە چی دەڵێن. 20چونکە ئەوە ئێوە نین کە قسە دەکەن ،بەڵکو ڕۆحی باوکتانن کە لە ئێوەدا قسە دەکات. 21برا براکەی ڕادەستی مردن دەکات و باوکیش منداڵەکە ،منداڵەکانیش دژی دایک و باوکیان هەڵدەستن و دەیانکوژن. 22لەبەر ناوی من لەلیەن هەموو مرۆڤەکانەوە ڕقتان لێ دەبێتەوە ،بەڵم ئەوەی تا کۆتایی بەرگە بگرێت ڕزگاری دەبێت. 23بەڵم کاتێک لەم شارەدا گۆشەگیریتان لێدەکەن ،هەڵبێن بۆ شارێکی دیکە ،چونکە بەڕاستی پێتان دەڵێم :تا کوڕی مرۆڤ نایەت بەسەر شارەکانی ئیسرائیلدا نەڕۆن. 24شاگرد لە سەرووی مامۆستاکەیەوە نییە و خزمەتکار لە سەرووی ئاغاکەیەوە نییە. 25بەسە بۆ شاگرد کە وەک مامۆستای و خزمەتکار وەک ئاغاکەی .ئەگەر خاوەن ماڵەکەیان ناویان ناوە بەلزەبوب ،چەند زیاتر لە ماڵەکەی ناویان دەبەن؟ 26بۆیە مەترسن ،چونکە هیچ شتێک داپۆشراو نییە و ئاشکرا نەبێت .و شاردەوە ،کە نازانرێت. 27ئەوەی لە تاریکیدا پێتان دەڵێم ،لە ڕووناکیدا قسە بکەن ،ئەوەی لە گوێدا دەیبیستن ،لەسەر ماڵەکان بانگەشەی بۆ بکەن. 28لەو کەسانە مەترسن کە جەستە دەکوژن ،بەڵم توانای کوشتنی ڕۆحیان نییە ،بەڵکو لەو کەسە بترسن کە توانای لەناوبردنی ڕۆح و جەستەی هەیە لە دۆزەخدا. 29ئایا دوو گۆچان بە یەک فرت نافرۆشرێن؟ یەکێکیان بەبێ باوکت ناکەوێتە سەر زەوی. 30بەڵم مووی سەرتان هەمووی ژمارە کراون. 31کەواتە مەترسن ،لە زۆرێک لە گۆچانەکان بەنرخترن. 32هەرکەسێک لەبەردەم مرۆڤەکاندا دان بە مندا بنێت ،منیش لەبەردەم باوکم کە لە ئاسمانە دان بەودا دەنێم. 33بەڵم هەرکەسێک لەبەردەم مرۆڤەکاندا ئینکاری من بکات ،منیش لەبەردەم باوکم کە لە ئاسمانە ئینکاری دەکەم. 34وا بیر مەکەنەوە کە هاتووم بۆ ئەوەی ئاشتی بۆ سەر زەوی بنێرم ،نەک بۆ ئەوەی ئاشتی بنێرم ،بەڵکو شمشێرێک. 35چونکە من هاتووم پیاوێک لە دژی باوکی و کچ لە دژی دایکی و بووک لە دژی خەسووی. 36دوژمنی مرۆڤ لە ماڵەکەی خۆی دەبێت. 37ئەوەی باوک و دایکی لە من زیاتر خۆش بوێت ،شایستەی من نییە ،ئەوەی کوڕ و کچەکەی لە من زیاتر خۆش بوێت ،شایستەی من نییە. 38ئەوەی خاچەکەی هەڵنەگرێت و بەدوای مندا بگەڕێت ،شایستەی من نییە. 39ئەوەی ژیانی خۆی بدۆزێتەوە ،لەدەستی دەدات ،ئەوەی لە پێناو مندا ژیانی لەدەست بدات ،دەیدۆزێتەوە. 40ئەوەی پێشوازیتان لێدەکات ،من وەرئەگرێت و ئەوەی من وەربگرێت ،ئەو کەسەی منی ناردووە وەردەگرێت. 41ئەوەی بە ناوی پێغەمبەرەوە پێغەمبەرێک وەربگرێت ،پاداشتی پێغەمبەر وەردەگرێت .هەرکەسێک بە ناوی پیاوێکی ڕاستودروستەوە پیاوێکی ڕاستودروست وەربگرێت ،پاداشتی پیاوێکی ڕاستودروست وەردەگرێت. 42هەرکەسێک تەنها بەناوی شاگردێکەوە کوپێک ئاوی سارد بدات بە یەکێک لەم بچووکانە ،بەڕاستی پێتان دەڵێم پاداشتەکەی لەدەست نادات. بەشی ١١ 1کاتێک عیسا فەرمانی بە دوانزە شاگردەکەی هێنا ،لەوێ ڕۆیشت بۆ ئەوەی لە شارەکانیان فێر بکات و بانگەشەی بۆ بکات.
ماتیۆ
2کاتێک یۆحەنا لە زینداندا کارەکانی مەسیحی بیست ،دوو شاگردی خۆی نارد. 3پێی گوت« :ئایا تۆ ئەو کەسەی کە دێت ،یان بەدوای کەسێکی تردا دەگەڕێین؟» 4عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :بڕۆ ئەو شتانەی دەیبیستن و دەیبینن ،یۆحەنا نیشان بدەنەوە. 5نابیناکان چاویان پێدەگات و چەقۆکێشەکان دەڕۆن ،پەتاکان پاک دەبنەوە و کەڕەکان گوێیان لێدەبێت ،مردووەکان زیندوو دەبنەوە و هەژاران ئینجیلیان بۆ دەگوترێت. 6خۆشبەختە ئەو کەسەی لە مندا توڕە نەبێت. 7کاتێک ڕۆیشتن ،عیسا دەستی کرد بە قسەکردن بە خەڵکەکە سەبارەت بە یۆحەنا « :ئێوە چونە دەرەوە بۆ بیابان بۆ ئەوەی چی ببینن؟ کانییەک کە بە با دەلەرزێت؟ 8بەڵم ئێوە بۆ بینینی چی چوونە دەرەوە؟ پیاوێک جل و بەرگی نەرم لەبەردایە؟ سەیرکە ،ئەوانەی جل و بەرگی نەرم لەبەر دەکەن ،لە ماڵی پاشاکاندان. 9بەڵم ئێوە بۆ بینینی چی چوونە دەرەوە؟ پێغەمبەرێک؟ بەڵێ ،پێتان دەڵێم ،و زیاتر لە پێغەمبەرێک. 10چونکە ئەمە ئەو کەسەیە کە لەسەری نووسراوە« :سەیرکە ،پێغەمبەرەکەم دەنێرم پێش ڕووخسارت و ڕێگاکەت بۆ ئامادە دەکات». 11بەڕاستی پێتان دەڵێم :لە نێو ئەوانەی لە ژن لەدایک بوون ،کەسێکی گەورەتر لە یۆحەنا مەعموودکەر هەڵنەهاتووە ،بەڵم ئەوەی بچووکترە لە شانشینی ئاسماندا لە خۆی گەورەترە. 12لە سەردەمی یۆحەنا تەعمیدکەرەوە تا ئێستا شانشینی ئاسمان تووشی توندوتیژی دەبێت و توندوتیژەکان بە زۆر دەیگرن. 13چونکە هەموو پێغەمبەران و یاسا تا یۆحەنا پێشبینیان دەکرد. 14ئەگەر بتانەوێت وەریبگرن ،ئەوە ئیلیایە کە بڕیار بوو بێت. 15ئەوەی گوێی هەیە بۆ گوێگرتن ،با بیبیستێت. 16بەڵم ئەم نەوەیە بە چی دەچوێنم؟ وەک منداڵێک وایە کە لە بازاڕەکاندا دانیشتوون و بانگی هاوڕێکانیان دەکەن. 17گوتیان« :ئێمە بۆریمان بۆتان لێدا و سەماتان نەکردووە .ئێمە ماتەمینیمان بۆ ئێوە گێڕاوە ،ئێوەش گریانتان نەکردووە». 18چونکە یۆحەنا هات نە دەخوات و نە دەخواتەوە ،دەڵێن« :ئەو شەیتانێکی هەیە». 19کوڕی مرۆڤ هات بە خواردن و خواردنەوە و دەڵێن« :ئەوە پیاوێک بەخۆر و شەرابخۆر ،هاوڕێی باجگر و گوناهباران ».بەڵم حیکمەت لە منداڵەکانیدا ڕەوایە. 20ئینجا دەستی کرد بە سەرزەنشتکردنی ئەو شارانەی کە زۆربەی کارە بەهێزەکانی تێدا ئەنجامدراوە ،چونکە پەشیمان نەبوونەوە. 21ئاخ بۆ تۆ ،کۆرازین !ئاخ بۆ تۆ ،بەیتسەیدا !چونکە ئەگەر ئەو کارە بەهێزانەی کە لە ئێوەدا ئەنجامدراون لە سور و سیدۆن بکرایە ،لە مێژە بە پۆشاک و خۆڵەمێشەوە پەشیمان دەبوونەوە. 22بەڵم پێتان دەڵێم :لە ڕۆژی دادگاییکردندا بۆ سور و سیدۆن بەرگەگرتنتر دەبێت لە ئێوە. 23تۆش ئەی کەفەرناحوم کە بەرزکرایتەوە بۆ ئاسمان ،دەخرێتە خوارەوە بۆ دۆزەخ ،چونکە ئەگەر ئەو کارە بەهێزانەی کە لە تۆدا ئەنجامدراون لە سۆدۆم بکرایە ،تا ئەمڕۆش دەمێنێتەوە. 24بەڵم پێتان دەڵێم :لە ڕۆژی دادگاییکردندا بۆ خاکی سۆدۆم بەرگەگرتنتر دەبێت لە ئێوە. 25لەو کاتەدا عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :ئەی باوکە ،پەروەردگاری ئاسمان و زەوی ،سوپاست دەکەم ،چونکە ئەم شتانەت لە دانا و ژیرەکان شاردوەتەوە و بۆ کۆرپەکانت ئاشکرا کردووە». 26ئەی باوکە هەروا ،چونکە لەبەردەمتدا باش بوو. 27هەموو شتێک لەلیەن باوکمەوە پێم دراوە ،جگە لە باوک کەس کوڕ ناناسێت .هیچ کەسێک باوک ناناسێت جگە لە کوڕ و هەرکەسێک کوڕ بیەوێت بۆی ئاشکرا بکات. 28هەموو ئەوانەی کە زەحمەت و باری قورسن ،وەرن بۆ لم ،منیش پشووتان پێ دەدەم. 29یۆرۆکەم لەسەر خۆت هەڵبگرە و لە من فێربە .چونکە من نەرم و نیان و خۆبەزلزانم ،ئێوەش پشوو بۆ گیانتان دەدۆزنەوە». 30چونکە یۆرۆکەم ئاسانە و بارگرانیم سووکە. بەشی ١٢ 1لەو کاتەدا عیسا لە ڕۆژی شەممەدا بەناو گەنمەکاندا ڕۆیشت .شاگردەکانی برسی بوون و دەستیان کرد بە هەڵوەرین و خواردن. 2بەڵم فەریسییەکان کە ئەمەیان بینی ،پێیان گوت« :شاگردەکانت ئەو کارانە دەکەن کە لە ڕۆژی شەممەدا ڕێگەپێدراو نییە». 3بەڵم پێی گوتن « :ئایا ئێوە نەتانخوێندووەتەوە کە داود چی کرد ،کاتێک برسی بوو و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون. 4چۆن چووە ناو ماڵی خودا و نانی نمایشی خوارد ،کە بۆ ئەو و نە بۆ ئەوانەی لەگەڵیدا بوون ،بەڵکو تەنها بۆ کاهینەکان حەڵڵ نەبوو بیخۆن؟ 5یان لە یاساکەدا نەتانخوێندووەتەوە کە چۆن لە ڕۆژانی شەممەدا کاهینەکان لە پەرستگادا ڕۆژی شەممە پیس دەکەن و بێ تاوانن؟ 6بەڵم پێتان دەڵێم :لەم شوێنەدا یەکێک لە پەرستگا گەورەترە. 7بەڵم ئەگەر بزانن ئەمە مانای چییە ،من بەزەیی دەدەم ،نەک قوربانی ،بێ تاوانەکان مەحکوم نەدەکرد. 8چونکە کوڕی مرۆڤ پەروەردگاری ڕۆژی شەممەیە. 9کاتێک لەوێ ڕۆیشت ،چووە کەنیسەکەیان. 10ئینجا پیاوێک هەبوو دەستی وشک بووبوو .لێیان پرسی« :ئایا لە ڕۆژانی شەممەدا شیفای حەڵڵە؟ »بۆ ئەوەی تۆمەتباری بکەن. 11ئینجا پێی گوتن « :کام پیاوێک لە ئێوە دەبێت کە یەک مەڕی هەبێت و لە ڕۆژی شەممەدا بکەوێتە ناو چاڵێکەوە ،ئایا دەستی پێناگرێت و هەڵی ناگرێت؟»
ماتیۆ
12کەواتە مرۆڤ چەندە لە مەڕ باشترە؟ بۆیە حەڵڵە لە ڕۆژانی شەممەدا چاکە بکرێت. 13ئینجا بە پیاوەکەی گوت « :دەست درێژ بکە ».ئینجا درێژی کردەوە .و بە تەواوی نۆژەنکرایەوە ،وەک ئەوی دیکە. 14ئینجا فەریسییەکان چوونە دەرەوە و کۆبوونەوەیەکیان لە دژی سازکرد ،کە چۆن لەناوی ببەن. 15بەڵم کاتێک عیسا زانی ،خۆی لێ دوور خستەوە ،جەماوەرێکی زۆر بەدوایدا ڕۆیشتن و هەموویان چاککردەوە. 16فەرمانی پێکردن کە نەیناسێنن. 17بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بهێنرێت کە لەلیەن عیشای پێغەمبەرەوە فەرموویەتی. 18سەیرکە خزمەتکارەکەم کە هەڵمبژاردووە .خۆشەویستەکەم ،کە گیانم پێی ڕازییە ،ڕۆحی خۆم دەخەمە سەری و ئەویش حوکمدان بە نەتەوەکان نیشان دەدات. 19شەڕ ناکات و هاوار ناکات .هەروەها کەس لە شەقامەکاندا گوێی لە دەنگی ئەو نابێت. 20کانییەکی چەقاوە ناشکێنێت و کەتانێکی دوکەڵوی ناکوژێنێتەوە ،تا دادگاییکردن بۆ سەرکەوتن دەنێرێت. 21نەتەوەکان پشت بە ناوی ئەو دەبەستن. 22ئینجا کەسێکی شەیتانێکی لێ هێنرا ،کوێر و داماو ،چاکی کردەوە ،کوێر و داماو قسەیان کرد و بینی. 23هەموو گەلەکە سەریان سوڕما و گوتیان« :ئەمە کوڕی داود نییە؟» 24بەڵم فەریسییەکان کە گوێیان لێ بوو ،گوتیان« :ئەم پیاوە شەیتانەکان دەرناکات ،بەڵکو لە ڕێگەی بەیلزەبوبی سەرۆکی شەیتانەکانەوە». 25عیسا بیرکردنەوەکانیان زانی و پێی گوتن « :هەموو شانشینییەک کە لە دژی خۆی دابەش دەبێت ،وێران دەبێت .هەر شارێک یان ماڵێک کە لە دژی خۆی دابەش بووبێت ،نابێت ڕاوەستێت. 26ئەگەر شەیتان شەیتان دەربکات ،ئەوا لە دژی خۆی دابەش دەبێت .کەواتە شانشینی ئەو چۆن دەوەستێت؟ 27ئەگەر من لە ڕێگەی بەلزەبوبەوە شەیتانەکان دەربکەم ،منداڵەکانتان بە کێ دەریان دەکەن؟ بۆیە ئەوان دادوەری ئێوە دەبن». 28بەڵم ئەگەر بە ڕۆحی خودا شەیتانەکان دەربکەم ،ئەوا شانشینی خودا بۆ ئێوە هاتووە. 29یان چۆن مرۆڤ دەتوانێت بچێتە ماڵی پیاوێکی بەهێز و سامانەکەی تاڵن بکات ،مەگەر سەرەتا پیاوە بەهێزەکە نەبەستێتەوە؟ ئینجا ماڵەکەی تێکدەدات. 30ئەوەی لەگەڵم نییە ،دژی منە .ئەوەی لەگەڵ من کۆناکاتەوە ،بڵودەبێتەوە. 31بۆیە پێتان دەڵێم :لە هەموو جۆرە گوناهێک و کوفرێک لە مرۆڤەکان خۆش دەبن ،بەڵم کوفرکردن لە ڕۆحی پیرۆز بۆ مرۆڤەکان خۆش نابێت. 32هەرکەسێک قسەیەک دژی کوڕی مرۆڤ بکات ،لێی خۆش دەبێت ،بەڵم هەرکەسێک دژی ڕۆحی پیرۆز قسە بکات ،لێی خۆش نابێت و نە لە دونیا و نە لە جیهانی داهاتوو. 33یان دارەکە باش بکەن و بەرهەمەکەی باش بکەن .یان دارەکە خراپ بکەن و میوەکەی خراپ بکەن ،چونکە دارەکە بە بەرهەمەکەی دەناسرێتەوە. 34ئەی نەوەی مارەکان ،چۆن دەتوانن قسەی باش بکەن؟ چونکە دەم لە زۆری دڵەوە قسە دەکات. 35مرۆڤی چاک لە گەنجینەی باشی دڵەوە شتە باشەکان دەردەهێنێت ،پیاوی خراپیش لە گەنجینەی خراپەوە شتە خراپەکان دەردەهێنێت. 36بەڵم من پێتان دەڵێم :هەر قسەیەکی بێهودە کە مرۆڤەکان دەیڵێن ،لە ڕۆژی دادگاییکردندا حسابی بۆ دەکەن. 37چونکە بە قسەکانت ڕەوا دەبیت و بە قسەکانت مەحکوم دەکرێیت. 38ئینجا هەندێک لە مامۆستایان و فەریسییەکان وەڵمیان دایەوە« :مامۆستا ،دەمانەوێت نیشانەیەک لە تۆوە ببینین». 39بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :نەوەیەکی خراپ و زیناکار بەدوای نیشانەیەکدا دەگەڕێن .هیچ نیشانەیەکی پێ نادرێت ،جگە لە نیشانەی یوناسی پێغەمبەر. 40چونکە وەک چۆن یوناس سێ ڕۆژ و سێ شەو لە سکی نەهەنگەکەدا بوو .کوڕی مرۆڤیش سێ ڕۆژ و سێ شەو لە دڵی زەویدا دەبێت. 41پیاوانی نەینەوا لە دادگاییکردندا لەگەڵ ئەم نەوەیەدا هەڵدەستن و سزای دەدەن .و ،سەیرکە ،گەورەتر لە یوناس لێرەدایە. 42شاژنی باشوور لە ڕۆژی دادگاییکردندا لەگەڵ ئەم نەوەیەدا هەڵدەستێت و سزای دەدات ،چونکە لە کۆتاییەکانی زەویەوە هاتووە بۆ گوێگرتن لە حیکمەتی سلێمان .ئینجا کەسێکی گەورەتر لە سلێمان لێرەدایە». 43کاتێک ڕۆحی ناپاک لە مرۆڤێک دەرچوو ،بە شوێنە وشکەکاندا دەڕوات و بەدوای پشوودان دەگەڕێت ،بەڵم هیچی نادۆزێتەوە. 44ئینجا گوتی« :دەگەڕێمەوە بۆ ماڵەکەم کە لێیەوە دەرچووم .کاتێک دێت ،دەیبینێت کە بەتاڵە و ڕژاوە و ڕازاوەتەوە. 45ئینجا دەڕوات و حەوت ڕۆحی دیکەی خراپتر لە خۆی لەگەڵ خۆی دەبات و دەچنە ژوورەوە و لەوێ نیشتەجێن ،دوا دۆخی ئەو پیاوە لە حاڵەتی یەکەم خراپترە .هەروەها بۆ ئەم نەوەی خراپەش دەبێت. 46کە هێشتا قسەی لەگەڵ خەڵک دەکرد ،دایکی و براکانی لە دەرەوە وەستابوون و دەیانویست قسەی لەگەڵ بکەن. 47ئینجا یەکێک پێی گوت« :دایکت و براکانت لە دەرەوە وەستاون و دەیانەوێت قسەت لەگەڵ بکەن». 48بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :دایکم کێیە؟ »براکانم کێن؟ 49دەستی بۆ شاگردەکانی درێژ کرد و گوتی « :ئەوەتا دایکم و براکانم! 50چونکە هەرکەسێک ویستی باوکم کە لە ئاسمانە جێبەجێ بکات ،ئەوە برا و خوشک و دایکمە. بەشی ١٣ 1هەر لەو ڕۆژەدا عیسا لە ماڵەکە هاتە دەرەوە و لە کەناری دەریا دانیشت. 2جەماوەرێکی زۆر بۆ لی کۆدەبوونەوە ،سواری کەشتییەک بوو و دانیشت .هەموو جەماوەرەکەش لە کەنارەکە وەستابوون. 3ئینجا بە مەتەڵ زۆر شتی پێ گوتن « :ئەوەتا چاندنێک بۆ چاندن چووەتە دەرەوە.
ماتیۆ
4کاتێک چاند ،تۆوێک لە لی ڕێگاکە کەوتە خوارەوە و باڵندەکان هاتن و خواردیان. 5هەندێکیان کەوتنە سەر شوێنە بەردییەکان ،کە زەوییەکی زۆریان نەبوو ،یەکسەر سەریان هەڵدا ،چونکە قووڵیی زەوییان نەبوو. 6کاتێک خۆر هەڵهات ،سووتێنران .لەبەر ئەوەی ڕەگیان نەبوو ،وشک بوون. 7هەندێکیان کەوتنە ناو دڕکەکانەوە .دڕکەکان سەریان هەڵدا و خنکانیان. 8بەڵم هەندێکیان کەوتنە زەوییەکی باش و بەرهەمیان هێنا ،هەندێکیان سەد هێندە و هەندێکیان شەست هێندە و هەندێکیان سی هێندە. 9ئەوەی گوێی هەیە بۆ گوێگرتن ،با بیبیستێت. 10شاگردەکان هاتنە پێشەوە و پێیان گوت« :بۆچی بە مەتەڵ قسەیان لەگەڵ دەکەیت؟» 11وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :چونکە پێت دراوە نهێنییەکانی شانشینی ئاسمان بزانن ،بەڵم پێیان نەدراوە». 12هەرکەسێک هەیبوو ،پێی دەدرێت و زۆرتری دەبێت ،بەڵم هەرکەسێک کە نییە ،ئەوەی هەیەتی لێی دەسەندرێتەوە. 13بۆیە بە مەتەڵ پێیان دەڵێم ،چونکە نابینن .بە بیستن نابیستن و تێناگەن. 14پێغەمبەرایەتی ئیشایا لەواندا جێبەجێ دەبێت ،کە دەڵێت« :بە بیستن دەبیستن و تێناگەن ».بە بینینی دەبینن و نازانن. 15چونکە دڵی ئەم گەلە زەق بووەتەوە و گوێچکەکانیان لە بیستن مات بووە و چاوەکانیان داخراوە .نەک هەر کاتێک بە چاویان ببینن و بە گوێیان نەبیستن و بە دڵیان تێبگەن و نەگۆڕدرێن و چاکیان بکەمەوە. 16بەڵم چاوەکانتان بەختەوەرن ،چونکە دەبینن ،گوێچکەکانتان ،چونکە دەبیستن. 17بەڕاستی پێتان دەڵێم ،زۆرێک لە پێغەمبەران و پیاوە ڕاستودروستەکان ئارەزووی بینینی ئەو شتانەیان کردووە کە ئێوە دەیبینن ،بەڵم نەیانبینیوە .بۆ گوێگرتن لەو شتانەی کە دەیبیستن و نەتانبیستووە. 18کەواتە گوێ لە مەتەڵی چاندنەکە بگرن. 19کاتێک هەرکەسێک گوێی لە قسەی شانشینی بوو و لێی تێنەگەیشت ،ئەوا خراپەکار دێت و ئەوەی لە دڵیدا چێنراوە دەیبات .ئەمە ئەو کەسەیە کە لە لی ڕێگاکە تۆوی وەرگرت. 20بەڵم ئەوەی تۆوەکەی وەرگرت بۆ شوێنە بەردینەکان ،ئەو کەسەیە کە گوێی لە وشەکە دەبێت و بە خۆشییەوە وەریدەگرێت. 21بەڵم ڕەگ و ڕیشەی لە خۆیدا نەبووە ،بەڵکو بۆ ماوەیەک دەمێنێتەوە ،چونکە کاتێک تەنگانە یان گۆشەگیری بەهۆی وشەوە سەرهەڵدەدات ،وردە وردە توڕە دەبێت. 22ئەوەی لە دڕکەکاندا تۆوی وەرگرتووە ،ئەو کەسەیە کە گوێی لە وشەکە دەبێت .خەمی دونیا و فێڵبازی دەوڵەمەندی ،قسەکە دەخنکێنێت و بێ بەرهەم دەبێت. 23بەڵم ئەوەی تۆوی وەرگرتووە بۆ زەوییە باشەکە ،ئەو کەسەیە کە گوێی لە وشەکە دەبێت و لێی تێدەگات .ئەویش بەرهەمی هەیە و بەرهەم دەهێنێت ،هەندێکیان سەد هێندە ،هەندێکیان شەست و هەندێکیان سی هێندە. 24مەتەڵێکی دیکەی بۆ کردن و گوتی « :شانشینی ئاسمان بە کەسێک دەچوێنێت کە تۆوی باشی لە کێڵگەکەیدا چاندووە. 25بەڵم کاتێک مرۆڤەکان خەوتبوون ،دوژمنەکەی هات و گژوگیایەکی لە نێو گەنمەکەدا چاند و ڕۆیشت. 26بەڵم کاتێک تیغەکە گەشەی کرد و بەرهەمی هێنا ،گژوگیاکانیش دەرکەوتن. 27خزمەتکارەکانی خاوەن ماڵ هاتن و پێیان گوت« :کاکە تۆ تۆوی باشت لە کێڵگەکەتدا نەچاند؟ »کەواتە لە کوێوە گژوگیا وەریگرتووە؟ 28پێی گوتن« :دوژمنێک ئەمەی کردووە ».خزمەتکارەکان پێیان گوت« :ئەوا دەتەوێت بچین و کۆیان بکەینەوە؟» 29بەڵم ئەویش گوتی« :نا !نەک تا گژوگیاکان کۆدەکەنەوە ،گەنمەکەش لەگەڵیاندا ڕەگ هەڵکەنن». 30با هەردووکیان پێکەوە گەشە بکەن تا دروێنەکردن ،لە کاتی دروێنەکردندا بە دروێنەکاران دەڵێم« :سەرەتا گژوگیاکان کۆبکەنەوە و بە کۆتەڵ بیبەستنەوە بۆ ئەوەی بیانسوتێنن ،بەڵم گەنمەکە کۆبکەنەوە بۆ ناو ئەشکەوتەکەم». 31مەتەڵێکی دیکەی بۆ کردن و گوتی « :شانشینی ئاسمان وەک دەنکە تۆوی خەردەل وایە کە پیاوێک وەریگرتووە و لە کێڵگەکەیدا چاندووە. 32بەڕاستی کەمترین تۆوەکانە ،بەڵم کاتێک گەشە دەکات ،گەورەترینە لە نێو گیا و دەبێتە دار ،بەجۆرێک باڵندەکانی ئاسمان دێن و لە لقەکانیدا جێگیر دەبن. 33مەتەڵێکی دیکەی بۆ وتن .شانشینی ئاسمان وەک خەمیر وایە ،کە ژنێک وەریگرت و لە سێ پێوەر ژەمدا خۆی شاردەوە ،تا هەمووی خەمیر بوو. 34هەموو ئەمانە عیسا بە مەتەڵ بۆ خەڵکەکەی گوت .بێ مەتەڵێک پێی نەگوت. 35بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بێت کە پێغەمبەر فەرموویەتی« :دەمم دەکەمەوە بە مەتەڵ ».ئەو شتانە دەڵێم کە هەر لە سەرەتای جیهانەوە بە نهێنی هێڵدراونەتەوە. 36ئینجا عیسا جەماوەرەکەی نارد و چووە ناو ماڵەکە ،شاگردەکانی هاتنە لی و گوتیان« :مەتەڵەی گژوگیاکانی کێڵگەکەمان بۆ باس بکە». 37وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئەوەی تۆوی باش دەچێنێت ،کوڕی مرۆڤە. 38کێڵگە جیهانە؛ تۆوی باش منداڵی شانشینی؛ بەڵم گژوگیاکان منداڵی خراپەکارن. 39ئەو دوژمنەی چاندیان شەیتان .دروێنە کۆتایی جیهانە؛ دروێنەکارانیش فریشتەکانن. 40هەروەک چۆن گژوگیاکان کۆدەکرێنەوە و لە ئاگردا دەسوتێنرێن .لە کۆتایی دونیاشدا هەروا دەبێت. 41کوڕی مرۆڤ فریشتەکانی دەنێرێت و هەموو ئەو شتانە لە شانشینی خۆی کۆدەکەنەوە کە تاوانبارن و تاوانبارەکان. 42فڕێیان دەداتە ناو کورەی ئاگرەوە ،لەوێ گریان و ددان دەبڕن. 43ئینجا ڕاستودروستەکان وەک خۆر لە شانشینی باوکیان دەدرەوشێنەوە .ئەوەی گوێی هەیە بیبیستێت ،با بیبیستێت. 44دیسانەوە شانشینی ئاسمان وەک گەنجینەیەک وایە کە لە کێڵگەیەکدا شاراوەتەوە .کە کاتێک مرۆڤ دەیدۆزێتەوە ،دەیشارێتەوە و بە خۆشییەوە دەڕوات و هەموو ئەوەی هەیەتی دەفرۆشێت و ئەو کێڵگەیە دەکڕێت. 45دیسانەوە شانشینی ئاسمان وەک بازرگانێک وایە کە بەدوای مرواری باشدا دەگەڕێت.
ماتیۆ
46کاتێک مروارییەکی گرانبەهای دۆزیەوە ،چوو هەموو شتێکی فرۆشت و کڕی. 47دیسانەوە شانشینی ئاسمان وەک تۆڕێک وایە کە فڕێدرایە ناو دەریا و هەموو جۆرەکانی کۆکرایەوە. 48کاتێک پڕ بوو ،خۆیان کێشا بە کەنار و دانیشتن و باشەکانیان کۆکردەوە بۆ دەفر ،بەڵم خراپەکانیان فڕێدا. 49لە کۆتایی دونیاشدا بەم شێوەیە دەبێت ،فریشتەکان دێنە دەرەوە و خراپەکاران لە دادپەروەرەکان جیا دەکەنەوە. 50فڕێیان دەداتە ناو کورەی ئاگرەوە ،لەوێ گریان و ددان دەبڕن. 51عیسا پێی گوتن « :ئایا ئێوە لە هەموو ئەمانە تێگەیشتوون؟ پێیان گوت« :بەڵێ ،پەروەردگار». 52ئینجا پێی گوتن« :بۆیە هەر مامۆستایەک کە فێری شانشینی ئاسمان دەکرێت ،وەک پیاوێک وایە کە خاوەن ماڵە و شتە نوێ و کۆنەکان لە گەنجینەکەیەوە دەربهێنێت». 53کاتێک عیسا ئەم مەتەڵنەی تەواو کرد ،لەوێ ڕۆیشت. 54کاتێک گەیشتە وڵتەکەی خۆی ،لە کەنیسەکەیان فێری کردن ،بەجۆرێک سەریان سوڕما و گوتیان« :ئەم پیاوە ئەم حیکمەتە و ئەم کارە بەهێزانە لە کوێوە وەرگرتووە؟» 55ئایا ئەمە کوڕی دارتاش نییە؟ دایکی ناوی مەریەم نییە؟ براکانی یاقوب و یۆسێس و شیمۆن و یەهودا؟ 56خوشکەکانیشی ،ئایا هەموویان لەگەڵ ئێمە نین؟ کەواتە ئەم پیاوە هەموو ئەمانە لە کوێوە هێناوە؟ 57ئەوانیش لێی توڕە بوون .بەڵم عیسا پێی گوتن « :پێغەمبەر بێ شەرەف نییە ،تەنها لە وڵتی خۆی و ماڵەکەی خۆی نەبێت». 58بەهۆی بێباوەڕییانەوە زۆر کارە بەهێزەکانی لەوێ نەکرد. بەشی ١٤ 1لەو کاتەدا هیرۆدسی سەرۆکایەتی عیسا لە ناوبانگی عیسا بیست. 2بە خزمەتکارەکانی گوت« :ئەمە یۆحەنای تەعمیدکەرە .لە مردن زیندوو بووەتەوە؛ بۆیە کارە بەهێزەکان لە ناویدا خۆیان دەردەخەن. 3چونکە هیرۆدس یۆحەنای گرتبوو و بەستبووی و خستبووی زیندانەوە لە پێناو هێرۆدیای هاوسەری فیلیپی برایدا. 4چونکە یۆحەنا پێی فەرموو« :حەڵڵ نییە ئەو کچە ببیت». 5کاتێک ویستی بیکوژێت ،لە خەڵکەکە ترسا ،چونکە بە پێغەمبەر دەیانزانی. 6بەڵم کاتێک ڕۆژی لەدایک بوونی هیرۆدس بەڕێوەچوو ،کچی هیرۆدیاس لەبەردەمیان سەمای کرد و هیرۆدیسی دڵخۆش کرد. 7پاشان بە سوێند بەڵێنی دا کە هەرچی داوای بکات بیدات. 8ئەویش کە پێشتر لەلیەن دایکیەوە ڕێنمایی کرابوو ،گوتی« :سەری یۆحەنا باپتیستم پێ بدە لێرە لەناو زەرفێکدا». 9پاشا پەشیمان بووەوە ،بەڵم لەبەر سوێندەکە و ئەوانەی لەگەڵی دانیشتبوون لە نانخواردن ،فەرمانی دا کە پێی بدرێت. 10ئینجا نارد و سەری یۆحەنای لە زیندانەکە بڕی. 11سەری لە پەرداخێکدا هێنرا و درایە کچەکە ،ئەویش هێنایە لی دایکی. 12شاگردەکانی هاتن و تەرمەکەیان هەڵگرت و ناشتیان و چوون بە عیسایان گوت. 13کاتێک عیسا ئەمەی بیست ،بە کەشتی لەوێ ڕۆیشت بۆ شوێنێکی بیابان ،کاتێک گەلەکە بیست و بە پێ لە شارەکانەوە بەدوایدا ڕۆیشتن. 14عیسا چووە دەرەوە و جەماوەرێکی زۆری بینی و بەزەیی پێیاندا هاتەوە و نەخۆشەکانیان چاککردەوە. 15کاتێک ئێوارە بوو ،شاگردەکانی هاتنە لی و گوتیان« :ئەمە شوێنێکی کوێستانییە و ئێستا کاتەکە تێپەڕیوە .خەڵکەکە بنێرن ،تا بچنە گوندەکان و خۆراک بۆ خۆیان بکڕن». 16بەڵم عیسا پێی گوتن « :پێویست ناکات بڕۆن .پێیان بدەن بۆ خواردن». 17پێیان گوت« :ئێمە لێرە تەنیا پێنج نان و دوو ماسیمان هەیە». 18گوتی« :بیانهێنە ئێرە بۆ لی من». 19فەرمانی بە خەڵکەکە کرد لەسەر چیمەنەکە دابنیشن و پێنج نانەکە و دوو ماسیەکەی برد و سەیری ئاسمانی کرد ،بەرەکەتی خستە سەر و شکاند و نانەکانی دا بە شاگردەکانی و شاگردەکانیش بە خەڵکەکە . 20هەموویان نانیان خوارد و تێر بوون ،لەو پارچە پارچەیانەی کە مابوونەوە دوانزە سەبەتە پڕیان کۆکردەوە. 21ئەوانەی نانیان خواردبوو ،نزیکەی پێنج هەزار پیاو بوون ،جگە لە ژن و منداڵ. 22ئینجا عیسا یەکسەر شاگردەکانی ناچار کرد سواری کەشتییەک بن و پێشی بڕۆنە ئەودیو ،لە کاتێکدا خەڵکەکەی نارد. 23کاتێک خەڵکەکەی ڕەوانە کرد ،بۆ نوێژکردن چووە سەر شاخێک ،کە ئێوارە بوو ،بە تەنیا لەوێ بوو. 24بەڵم کەشتییەکە لە ناوەڕاستی دەریادا بوو و شەپۆلەکانی لێدەهات ،چونکە با پێچەوانە بوو. 25لە کاتژمێر چوارەمی شەودا عیسا چووە لی ئەوان و بەسەر دەریادا ڕۆیشت. 26کاتێک شاگردەکانی بینی کە بەسەر دەریادا دەڕوات ،تووشی شڵەژان بوون و گوتیان« :ئەوە ڕۆحە .و لە ترسدا هاواریان کرد. 27بەڵم یەکسەر عیسا پێی گوتن « :دڵخۆش بن .ئەوە منم؛ مەترسە. 28پەترۆسیش وەڵمی دایەوە و گوتی« :گەورە ،ئەگەر تۆیت ،فەرمانم پێبکە لەسەر ئاوەکە بێمە لت». 29ئینجا گوتی « :وەرە ».کاتێک پەترۆس لە کەشتییەکە دابەزی ،بەسەر ئاوەکەدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی بچێتە لی عیسا. 30بەڵم کاتێک بینی بای زەق و زەق بوو ،ترسی لێ هات .و دەستی کرد بە نوقمبوون و هاوارێکی کرد و گوتی« :پەروەردگار ،ڕزگارم بکە». 31یەکسەر عیسا دەستی درێژ کرد و گرتی و پێی گوت « :ئەی خاوەن باوەڕێکی کەم ،بۆچی گومانت هەبوو؟ 32کاتێک چوونە ناو کەشتییەکە ،با وەستا. 33ئینجا ئەوانەی لە کەشتییەکەدا بوون هاتن و پەرستیان و گوتیان« :بەڕاستی تۆ کوڕی خودایت».
ماتیۆ
34کاتێک ڕۆیشتن و گەیشتنە خاکی جنێسار. 35کاتێک پیاوانی ئەو شوێنە زانیاریان لەسەری زانی ،ڕەوانەی هەموو ئەو وڵتەیان کرد و هەموو نەخۆشەکانیان بۆ هێنا. 36داوای لێکرد کە تەنیا دەست لە کۆتایی جلەکەی بدەن ،هەرچی دەستیان داوە بە تەواوی چاک دەبنەوە. بەشی ١٥ 1ئینجا مامۆستایان و فەریسییەکانی ئۆرشەلیم هاتنە لی عیسا و گوتیان. 2بۆچی شاگردەکانت سەرپێچی لە نەریتی پیرەکان دەکەن؟ چونکە کاتێک نان دەخۆن دەستیان ناشۆن. 3بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :بۆچی ئێوەش بە نەریتەکەت فەرمانی خودا سەرپێچی دەکەن؟ 4چونکە خودا فەرمانی دا« :ڕێز لە باوک و دایکت بگرە ،ئەوەی نەفرەت لە باوک یان دایکی دەکات ،با مردنەکەی بمرێت». 5بەڵم ئێوە دەڵێن :هەرکەسێک بە باوکی یان دایکی بڵێت :بەخششێکە ،بە هەر شتێک کە من سوودت لێ وەربگرێت. 6ڕێز لە باوکی و دایکی مەگرن ،ئازاد دەبێت .بەم شێوەیە فەرمانی خوداتان بە نەریتی خۆتان بێهودە کرد. 7ئێوە دووڕووەکان ،ئیشایا باش پێشبینیتان کرد و گوتی: 8ئەم گەلە بە دەمیان لێم نزیک دەبنەوە و بە لێوەکانیان ڕێزم لێدەگرن .بەڵم دڵیان لە منەوە دوورە. 9بەڵم بێهودە دەمپەرستن و فێری عەقیدەی فەرمانەکانی مرۆڤ دەکەن. 10ئینجا جەماوەرەکەی بانگ کرد و پێی گوتن « :گوێ بگرن و تێبگەن. 11ئەوەی دەچێتە ناو دەمی مرۆڤ پیس ناکات .بەڵم ئەوەی لە دەمەوە دێتە دەرەوە ،مرۆڤ پیس دەکات. 12ئینجا شاگردەکانی هاتن و پێیان گوت« :ئایا دەزانی فەریسییەکان دوای ئەوەی گوێیان لەم قسەیە بوو ،توڕە بوون؟» 13بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و گوتی « :هەموو ڕووەکێک کە باوکی ئاسمانیم نەیچاندووە ،ڕەگیان هەڵدەکێشرێت». 14وازیان لێ بێنە ،ئەوان سەرکردەی کوێر بن بۆ نابینایان .ئەگەر نابینا کوێرەکان پێشەنگایەتی بکات ،هەردووکیان دەکەونە ناو کانیەکەوە. 15ئینجا پەترۆس وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەم مەتەڵەمان بۆ باس بکە». 16عیسا فەرمووی « :ئایا ئێوەش هێشتا بێ تێگەیشتن؟» 17ئایا هێشتا تێنەگەیشتوون کە هەرچییەک لە دەمەوە دەچێتە ناو سکەوە و فڕێ دەدرێتە دەرەوە بۆ ناو ئاو؟ 18بەڵم ئەو شتانەی لە دەمەوە دەردەچن لە دڵەوە دەردەچن .و پیاوەکە پیس دەکەن. 19چونکە لە دڵەوە بیری خراپ و کوشتن و زینا و زینا و دزی و شایەتحاڵی درۆ و کوفرەکان سەرهەڵدەدەن. 20ئەمانە مرۆڤ پیس دەکەن ،بەڵم خواردن بە دەستی نەشۆراو مرۆڤ پیس ناکات. 21ئینجا عیسا لەوێ ڕۆیشت و بەرەو کەنارەکانی سور و سیدۆن ڕۆیشت. 22ژنێکی کەنعانیش لەو کەناراوانە هاتە دەرەوە و هاوارێکی بۆ کرد و گوتی« :ئەی یەزدان ،کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە .کچەکەم بە دڵتەنگی شەیتانێک بێزار بووە. 23بەڵم ئەو یەک قسەی نەدایەوە .شاگردەکانی هاتن و لێیان پاڕانەوە و گوتیان« :ئەو کچە بەڕێبکە .چونکە بە دوای ئێمەدا هاوار دەکات. 24بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و گوتی « :من نێردراوم بۆ مەڕە ونبووەکانی بنەماڵەی ئیسرائیل». 25ئینجا هات و پەرستنی کرد و گوتی« :پەروەردگار یارمەتیم بدە». 26بەڵم وەڵمی دایەوە و گوتی « :نانی منداڵەکان وەربگریت و فڕێی بدەیتە سەگ». 27ژنەکە گوتی« :ڕاستە ،پەروەردگار ،بەڵم سەگەکان لەو وردە وردە دەخۆن کە لە سەر مێزی ئاغاکانیان دەکەونە خوارەوە». 28ئینجا عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :ئەی ژن ،باوەڕت گەورەیە .کچەکەی هەر لەو کاتژمێرەوە چاک بووەوە. 29عیسا لەوێ ڕۆیشت و لە دەریای جەلیل نزیک بووەوە .و چووە سەر شاخێک و لەوێ دانیشت. 30جەماوەرێکی زۆر هاتنە لی و چەقۆکێش و کوێر و داماو و پەککەوتە و زۆر کەسی دیکەیان لەگەڵدا بوو و لە پێی عیسا فڕێیاندایە خوارەوە .و چاکی کردن. 31جەماوەرەکە سەرسام بوون کاتێک داماکانیان بینی کە قسە دەکەن ،پەککەوتەکان چاک دەبنەوە ،پەککەوتەکان دەڕۆن و نابینایان دەبینن، خودای ئیسرائیلیان ستایش کرد. 32ئینجا عیسا شاگردەکانی بانگ کرد و گوتی « :بەزەییم بەو خەڵکە دێتەوە ،چونکە ئێستا سێ ڕۆژ لەگەڵم دەمێننەوە و هیچیان نییە بیخۆن. 33شاگردەکانی پێیان گوت« :لە کوێوە دەبێ ئەوەندە نانمان لە بیاباندا هەبێت ،کە خەڵکێکی زۆر پڕ بکەین؟» 34عیسا پێی گوتن « :چەند نانتان هەیە؟ گوتیان« :حەوت و چەند ماسییەکی بچووک». 35فەرمانی بە خەڵکەکە کرد لەسەر زەوی دابنیشن. 36حەوت نان و ماسییەکانی برد و سوپاسی کرد و شکاندیان و بەخشی بە شاگردەکانی و شاگردەکانیشی بە خەڵکەکە بەخشی. 37هەموویان خوارد و تێر بوون ،لە گۆشتە شکاوەکەی کە مابووەوە حەوت سەبەتە پڕیان هەڵگرت. 38ئەوانەی نانیان خوارد ،جگە لە ژن و منداڵ ،چوار هەزار پیاو بوون. 39ئینجا جەماوەرەکەی ڕەوانە کرد و بە کەشتی ڕۆیشت و هاتە کەناراوەکانی مەگدەلە. بەشی ١٦ 1فەریسییەکانیش لەگەڵ سەدوقیەکان هاتن و داوایان لێکرد کە نیشانەیەک لە ئاسمانەوە پیشانیان بدات. 2وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :کاتێک ئێوارە دەبێت ،دەڵێن :کەش و هەوایەکی جوان دەبێت ،چونکە ئاسمان سوورە».
ماتیۆ
3بەیانیان" :ئەمڕۆ کەشوهەوای ناخۆش دەبێت ،چونکە ئاسمان سوورە و نزمە .ئەی دووڕووەکان ،دەتوانن ڕووی ئاسمان جیا بکەنەوە . بەڵم ناتوانن نیشانەکانی سەردەمەکە بزانن؟ 4نەوەی خراپەکار و زیناکار بەدوای نیشانەدا دەگەڕێن .هیچ نیشانەیەکی پێ نادرێت ،جگە لە نیشانەی یوناسی پێغەمبەر .ئینجا جێیان هێشت و ڕۆیشت. 5کاتێک شاگردەکانی گەیشتنە ئەودیو ،نانیان لەبیر کردبوو. 6ئینجا عیسا پێی گوتن « :ئاگادار بن و لە خەمیرەی فەریسییەکان و سەدوقیەکان ئاگاداربن». 7ئەوانیش لە نێوانیاندا قسەیان دەکرد و گوتیان« :لەبەر ئەوەی نانمان نەگرتووە». 8کاتێک عیسا زانی ،پێی گوتن « :ئەی کەسانی کەم باوەڕ ،بۆچی لە نێوانتاندا قسە دەکەن ،چونکە نانتان نەهێناوە؟ 9ئایا هێشتا تێنەگەیشتوون و پێنج نانی پێنج هەزار و چەند سەبەتەیەکتان لەبیر نەکردووە؟ 10حەوت نانی چوار هەزار و چەند سەبەتەتان هەڵنەگرت؟ 11چۆن تێناگەن کە من باسی نانم پێ نەکردوون ،کە لە خەمیرەی فەریسییەکان و سەدوقیەکان ئاگادار بن؟ 12ئینجا تێگەیشتن کە چۆن فەرمانی پێ نەکردن ئاگاداری خەمیرەی نان بن ،بەڵکو لە فێرکاری فەریسییەکان و سەدوقیەکان. 13کاتێک عیسا هاتە کەنارەکانی قەیسەرە فیلیپی ،لە شاگردەکانی پرسی « :مرۆڤەکان دەڵێن من کوڕی مرۆڤ کێم؟» 14گوتیان« :هەندێک دەڵێن تۆ یۆحەنای تەعمیدکەریت .و هەندێکی تریش یەرمیا یان یەکێک لە پێغەمبەرەکان. 15پێی گوتن « :بەڵم ئێوە دەڵێن من کێم؟» 16شیمۆن پەترۆس وەڵمی دایەوە و گوتی« :تۆ مەسیحی کوڕی خودای زیندوویت». 17عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :سیمۆن بارجۆنا ،تۆ بەختەوەریت ،چونکە گۆشت و خوێن بۆت ئاشکرا نەکردووە ،بەڵکو باوکم کە لە ئاسمانە». 18پێت دەڵێم :تۆ پەترۆسیت و لەسەر ئەم بەردە کڵێساکەم دروست دەکەم .دەروازەکانی دۆزەخیش بەسەریدا زاڵ نابن. 19کلیلی شانشینی ئاسمانت پێ دەدەم ،هەرچییەک لەسەر زەوی بیبەستیت ،لە ئاسمان بەستراوەتەوە ،هەرچی لەسەر زەوی شل بکەیتەوە لە ئاسماندا شل دەبێتەوە. 20ئینجا فەرمانی بە شاگردەکانی کرد کە بە کەس نەڵێن کە ئەو عیسا مەسیحە. 21لەو کاتەوە عیسا دەستی کرد بە نیشاندانی شاگردەکانی کە چۆن دەبێت بچێتە ئۆرشەلیم و ئازاری زۆر پیر و سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی یاسا بچێژێت و بکوژرێت و لە ڕۆژی سێیەمدا زیندوو بێتەوە. 22ئینجا پەترۆس گرتی و دەستی کرد بە سەرزەنشتکردن و گوتی« :گەورە ،لێت دوور بێت ،ئەمە بۆ تۆ نابێت». 23بەڵم ئەویش ڕووی کردە پەترۆسی گوت « :شەیتان ،لە پشتمەوە بڕۆن ،تۆ تاوانباریت ،چونکە تۆ تامی ئەو شتانە ناکەیت کە لە خوداوەن ،بەڵکو تامی ئەو شتانە دەکەیت کە لە مرۆڤەوەن». 24ئینجا عیسا بە شاگردەکانی گوت « :ئەگەر کەسێک بیەوێت بەدوامدا بێت ،با ئینکاری خۆی بکات و خاچەکەی هەڵبگرێت و شوێنم بکەوە». 25هەرکەسێک ژیانی خۆی ڕزگار بکات ،لەدەستی دەدات ،هەرکەسێک لە پێناو مندا ژیانی لەدەست بدات ،دەیدۆزێتەوە. 26چونکە مرۆڤ چ سوودێکی هەیە ،ئەگەر هەموو دونیا بەدەستبهێنێت و گیانی خۆی لەدەست بدات؟ یان مرۆڤ لە بەرامبەر گیانی خۆیدا چی ببەخشێت؟ 27چونکە کوڕی مرۆڤ بە شکۆمەندی باوکیەوە لەگەڵ فریشتەکانیدا دێت .ئینجا هەرکەسێک بەپێی کارەکانی پاداشتی دەداتەوە. 28بەڕاستی پێتان دەڵێم :هەندێک لێرە وەستاون ،تامی مردن ناکەن ،تا کوڕی مرۆڤ ببینن کە لە شانشینی خۆیدا دێت. بەشی ١٧ 1دوای شەش ڕۆژ عیسا پەترۆس و یاقوب و یۆحەنا براکەی برد و بە جیا بردیانە سەر شاخێکی بەرز. 2لەبەردەمیاندا شێوەی گۆڕا ،ڕووخساری وەک خۆر درەوشایەوە و جلەکانی وەک ڕووناکی سپی بوون. 3موسا و ئیلیا بۆیان دەرکەوتن کە لەگەڵیدا قسەیان دەکرد. 4ئینجا پەترۆس وەڵمی دایەوە و بە عیسای گوت« :گەورە ،باشە بۆ ئێمە لێرە بین .یەکێک بۆ تۆ و یەکێک بۆ موسا و یەکێکیش بۆ ئەلیاس. 5کاتێک هێشتا قسەی دەکرد ،سەیرکە هەورێکی گەشاوە سێبەری دانابوو ،دەنگێک لە هەورەکەوە هاتە دەرەوە کە دەیگوت« :ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە ،کە من پێی ڕازیم .گوێی لێ بگرن». 6کاتێک شاگردەکان گوێیان لێ بوو ،لەسەر ڕووخساری خۆیان کەوتنە خوارەوە و ترسێکی زۆریان هەبوو. 7عیسا هات و دەستی لێدان و گوتی « :هەستە و مەترسن». 8کاتێک چاویان بەرز کردەوە ،جگە لە عیسا کەسیان نەبینی. 9کاتێک لە شاخەکە دابەزین ،عیسا فەرمانی پێکردن و گوتی « :ئەو بینینە بۆ کەس مەگێڕنەوە ،تا کوڕی مرۆڤ لە مردن زیندوو دەبێتەوە». 10شاگردەکانی لێیان پرسی« :کەواتە بۆچی مامۆستایان دەڵێن سەرەتا دەبێت ئیلیا بێت؟» 11عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :بەڕاستی ئەلیاس سەرەتا دێت و هەموو شتێک دەگەڕێنێتەوە». 12بەڵم پێتان دەڵێم :ئیلیا هاتووە ،ئەوان نەیانناسی ،بەڵم هەرچییان ویستبوویان لەگەڵیدا کرد .هەروەها کوڕی مرۆڤیش بەهۆیانەوە ئازار دەچێژێت. 13شاگردەکان تێگەیشتن کە باسی یۆحەنای مەعموودکەری بۆ کردوون. 14کاتێک گەیشتنە لی خەڵکەکە ،پیاوێک هاتە لی و ئەژنۆی بۆ دانا و گوتی:
ماتیۆ
15پەروەردگار ،بەزەیی بە کوڕەکەمدا بێتەوە ،چونکە شێت و ئازاری زۆرە ،چونکە زۆرجار دەکەوێتە ناو ئاگرەوە و زۆرجاریش دەکەوێتە ناو ئاوەوە. 16منیش هێنامە لی شاگردەکانت و نەیانتوانی چارەسەری بکەن. 17ئینجا عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەی نەوەی بێ باوەڕ و چەوت ،تا کەی لەگەڵتان دەبم؟ تا کەی ئازارت بدەم؟ بیهێنە ئێرە بۆ لی من. 18عیسا شەیتانەکەی سەرزەنشت کرد .ئینجا لێی ڕۆیشت ،هەر لەو کاتەوە منداڵەکە چاک بووەوە. 19ئینجا شاگردەکان بە جیا هاتنە لی عیسا و گوتیان« :بۆچی نەمانتوانی دەربکەین؟» 20عیسا پێی گوتن « :بەهۆی بێباوەڕیتانەوە ،چونکە بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەگەر باوەڕتان وەک دەنکە خەردەلێک هەبێت ،بەم شاخە دەڵێن : لێرەوە بڕۆنە ئەوێ .و ل دەبات؛ هیچ شتێک بۆ ئێوە مەحاڵ نابێت. 21بەڵم ئەم جۆرە دەرناچێت تەنها بە نوێژ و بەڕۆژووبوون. 22کاتێک لە جەلیل مانەوە ،عیسا پێی گوتن « :کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێتە دەستی مرۆڤەکان. 23دەیکوژن و لە ڕۆژی سێیەمدا زیندوو دەبێتەوە .وە لە ڕادەبەدەر پەشیمان بوون. 24کاتێک گەیشتنە قەفەرناحوم ،ئەوانەی باجیان وەرگرتبوو هاتنە لی پەترۆس و گوتیان« :ئایا گەورەکەتان باج نادات؟» 25ئەویش فەرمووی« :بەڵێ ».کاتێک هاتە ناو ماڵەکە ،عیسا ڕێگری لێکرد و گوتی « :شیمۆن ،بیرت چییە؟ »پاشاکانی زەوی داب و باج لە کێ وەردەگرن؟ لە منداڵەکانی خۆیان ،یان لە کەسانی نامۆ؟ 26پەترۆس پێی گوت« :لە بێگانە ».عیسا پێی گوت« :ئەوا منداڵەکان ئازادن». 27بەڵم بۆ ئەوەی توڕەیان نەکەین ،بڕۆ بۆ دەریا و قەڵغانێک فڕێ بدە و ئەو ماسییە هەڵبگرە کە یەکەمجار دێتە سەرەوە .کاتێک دەمی دەکەیتەوە ،پارچەیەک پارە دەدۆزیتەوە ،کە وەریبگرن و بیدەن بۆ من و تۆ. بەشی ١٨ 1لە هەمان کاتدا شاگردەکان هاتنە لی عیسا و گوتیان« :کێ گەورەترە لە شانشینی ئاسمان؟» 2عیسا منداڵێکی بچووکی بانگ کرد و لە ناویان دانا. 3گوتی « :بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەگەر نەگۆڕینەوە و وەک منداڵێکی بچووک نەبن ،ناچنە ناو شانشینی ئاسمانەوە». 4هەرکەسێک وەک ئەم منداڵە بچووکە خۆی بچووک بکاتەوە ،لە شانشینی ئاسماندا گەورەترە. 5هەرکەسێک منداڵێکی بچووکی لەو جۆرە بە ناوی منەوە وەربگرێت ،منیش وەرئەگرێت. 6بەڵم هەرکەسێک یەکێک لەم بچووکانە توڕە بکات کە باوەڕیان پێم هەیە ،باشترە بۆی کە بەردێکی ورد بە ملی هەڵواسرابێت و لە قووڵیی دەریادا بخنکێنرێت. 7ئاخ بۆ جیهان بەهۆی تاوانەکانەوە !چونکە دەبێت ئەوە بێت کە تاوانەکان دێن؛ بەڵم ئاخ بۆ ئەو پیاوەی کە بەهۆیەوە تاوانەکە دێت! 8بۆیە ئەگەر دەستت یان پێت تاوانبارت کرد ،بیانبڕە و فڕێیان بدە ،باشترە بە وەستان یان بە پەککەوتە بچیتە ژیانەوە ،نەک دوو دەست یان دوو پێت هەبێت و فڕێ بدرێتە ناو ئاگری هەتاهەتایی. 9ئەگەر چاوت توڕەیت کرد ،بیکە و فڕێی بدە ،باشترە بە یەک چاو بچیتە ژیانەوە ،نەک دوو چاوت هەبێت فڕێ بدەیتە ناو ئاگری دۆزەخەوە. 10ئاگاداربن کە یەکێک لەم بچووکانە سووکایەتی پێ نەکەن .چونکە پێتان دەڵێم لە ئاسمان فریشتەکانیان هەمیشە ڕووخساری باوکم دەبینن کە لە ئاسمانە. 11چونکە کوڕی مرۆڤ هاتووە بۆ ڕزگارکردنی ئەوەی لەدەستچووە. 12چۆن بیردەکەنەوە؟ ئەگەر پیاوێک سەد مەڕی هەبێت و یەکێکیان گومڕابێت ،ئایا نەوەد و نۆ مەڕەکە بەجێناهێڵێت و ناچێتە شاخەکان و بەدوای ئەوەی گومڕا بووە؟ 13ئەگەر بیدۆزێتەوە ،بەڕاستی پێتان دەڵێم :زیاتر بەو مەڕە دڵخۆشە ،لە چاو ئەو نەوەد و نۆ مەڕەی کە گومڕا نەبوون. 14بە هەمان شێوە ویستی باوکتان نییە کە لە ئاسمانە ،یەکێک لەم بچووکانە لەناو بچێت. 15ئەگەر براکەت سەرپێچی لە تۆدا کرد ،بڕۆ و هەڵەی خۆی لە نێوان تۆ و ئەودا پێ بڵێ ،ئەگەر گوێی لێ بوویت ،براکەت بەدەستهێناوە. 16بەڵم ئەگەر گوێی لێت نەگرت ،ئەوا یەک یان دوو شایەتحاڵی تر لەگەڵ خۆت ببە ،بۆ ئەوەی هەموو قسەیەک بە دەمی دوو یان سێ شایەتحاڵەوە چەسپێنرێت. 17ئەگەر کەمتەرخەم بوو لە گوێگرتنیان ،ئەوە بە کڵێسا بڵێ ،بەڵم ئەگەر کەمتەرخەم بوو لە گوێگرتن لە کڵێسا ،با بۆت وەک کابرایەکی بێمانا و باجگر بێت. 18بەڕاستی پێتان دەڵێم :هەرچییەک لەسەر زەوی بیبەستن ،لە ئاسمان بەستراوەتەوە ،هەرچییەک لەسەر زەوی شل بکەنەوە ،لە ئاسمان شل دەبنەوە. 19دیسانەوە پێتان دەڵێم :ئەگەر دوو کەستان لەسەر زەوی لەسەر هەر شتێک کە داوای بکەن ،ئەوە لەلیەن باوکم لە ئاسمانەوە بۆیان دەکرێت. 20چونکە لە کوێ دوو کەس یان سێ کەس بە ناوی منەوە کۆببنەوە ،منیش لە ناویاندام. 21ئینجا پەترۆس هاتە لی و گوتی« :گەورەم ،چەند جار براکەم گوناهم بەرامبەر دەکات و لێی خۆش بم؟ »تا حەوت جار؟ 22عیسا پێی گوت « :تا حەوت جار پێت ناڵێم ،بەڵکو تا حەفتا جار حەوت جار پێت ناڵێم». 23بۆیە شانشینی ئاسمان بە پاشایەک دەچوێنرێت کە حساب بۆ خزمەتکارەکانی دەکات. 24کاتێک دەستی کرد بە حسابکردن ،یەکێکیان بۆ هێنرا کە دە هەزار تەڵێنت قەرزاری بوو.
ماتیۆ
25بەڵم لەبەر ئەوەی نەیدەبوو پارە بدات ،ئاغاکەی فەرمانی دا کە ئەو و ژنەکەی و منداڵەکانی و هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو بفرۆشرێن و پارەی بدەن. 26خزمەتکارەکە کەوتە خوارەوە و پەرستنی کرد و گوتی« :پەروەردگار ،سەبرم بگرە ،هەموو شتێکت بۆ دەدەم». 27ئینجا ئاغای ئەو خزمەتکارە بەزەیی پێدا هاتەوە و ئازادی کرد و لە قەرزەکەی خۆش بوو. 28بەڵم ئەو خزمەتکارە چووە دەرەوە و یەکێک لە هاو خزمەتکارەکانی دۆزیەوە کە سەد دینار قەرزاری بوو ،دەستی خستە سەری و قوڕگی گرت و گوتی« :ئەو قەرزەم پێ بدە». 29هاوبەندەکەی کەوتە بەر پێی و داوای لێکرد و گوتی« :سەبرم بگرە ،هەموو شتێکت دەدەمەوە». 30ئەویش نەیویست ،بەڵم چوو فڕێیدایە زیندانەوە ،تا قەرزەکەی بدات. 31کاتێک هاوڕێ خزمەتکارەکانی ئەوەیان بینی کە ڕوویدا ،زۆر پەشیمان بوون و هاتن و هەموو شتێکیان بۆ گەورەکەیان گێڕایەوە. 32ئینجا گەورەکەی دوای ئەوەی بانگی کرد ،پێی گوت« :ئەی خزمەتکاری خراپەکار ،لە هەموو قەرزەکانم خۆش بووم ،چونکە تۆ داوای منت کرد. 33ئایا تۆش نەدەبوو بەزەیی بە هاوبەندەکەتدا بێتەوە ،وەک چۆن منیش بەزەییم پێتدا؟ 34ئاغاکەی تووڕە بوو و ڕادەستی ئەشکەنجەدەرەکان کرد ،تا هەموو ئەو شتانەی کە دەیانویست بیداتەوە. 35باوکی ئاسمانیشم بە هەمان شێوە لەگەڵتان دەکات ،ئەگەر لە دڵەوە هەریەکەیان لە تاوانەکانی براکەی خۆش نەبن. بەشی ١٩ 1کاتێک عیسا ئەم قسانەی تەواو کرد ،لە جەلیلەوە ڕۆیشت و گەیشتە کەناراوەکانی یەهودا لەودیو ئوردن. 2جەماوەرێکی زۆریش بەدوایدا ڕۆیشتن .لەوێش چاکی کردن. 3فەریسییەکانیش هاتنە لی و تاقییان کردەوە و پێیان گوت« :ئایا پیاوێک لەبەر هەموو هۆکارێک ژنەکەی جیابکاتەوە؟» 4ئینجا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :ئایا نەتانخوێندووەتەوە کە ئەوەی لە سەرەتاوە دروستی کردوون ،نێر و مێی کردووە. 5گوتی« :لەبەر ئەمە پیاو باوک و دایکی بەجێدەهێڵێت و بە ژنەکەیەوە دەلکێت و هەردووکیان یەک گۆشت دەبن؟» 6بۆیە ئیتر دوو کەس نین ،بەڵکو یەک جەستەن .بۆیە ئەوەی خودا بەیەکەوە گرێداوە ،با مرۆڤ لەیەکتر جیا نەکاتەوە. 7پێیان گوت« :بۆچی موسا فەرمانی دا نووسراوی جیابوونەوە بدات و دووری بخاتەوە؟» 8پێی گوتن « :موسا لەبەر ڕەقیی دڵتان ڕێگەی دا ژنەکانتان جیابکەنەوە ،بەڵم هەر لە سەرەتاوە وا نەبوو». 9من پێتان دەڵێم :هەرکەسێک ژنەکەی لبدات ،مەگەر لەبەر زیناکردن نەبێت و ژنێکی دیکە بخوازێت ،زینا دەکات. 10شاگردەکانی پێیان گوت« :ئەگەر حاڵەتی پیاوەکە لەگەڵ ژنەکەیدا وا بێت ،هاوسەرگیریکردن باش نییە». 11بەڵم پێی گوتن « :هەموو مرۆڤەکان ناتوانن ئەم قسەیە وەربگرن ،تەنها ئەوانەی پێیان دراوە». 12چونکە لە سکی دایکیانەوە ئاوا لەدایک بوون ،هەندێک لە خێڵەکیش هەن کە لە مرۆڤەوە بوون بە خەفەت ،وە لە پێناو شانشینی ئاسماندا خۆیان کردۆتە خزمەتکار .ئەوەی توانای وەرگرتنی هەیە با وەریبگرێت. 13ئینجا منداڵە بچووکەکان هێنرانە لی ،تا دەستیان بخاتە سەریان و نوێژ بکات ،شاگردەکانیش سەرزەنشتیان کرد. 14بەڵم عیسا گوتی « :رێگە بە منداڵە بچووکەکان بدەن و قەدەغەیان مەکەن بێنە لم ،چونکە شانشینی ئاسمان بۆ ئەمانە». 15دەستی خستە سەریان و لەوێ ڕۆیشت. 16ئینجا کەسێک هات و پێی گوت« :مامۆستا باش ،چ کارێکی باش بکەم بۆ ئەوەی ژیانی هەتاهەتاییم هەبێت؟» 17ئینجا پێی گوت « :بۆچی بە باشم دەڵێیت؟ »جگە لە یەک کەسی چاک نییە ،واتە خودا ،بەڵم ئەگەر دەتەوێت بچیتە ژیانەوە ،فەرمانەکان جێبەجێ بکە. 18پێی گوت« :کام؟ »عیسا فەرمووی :مرۆڤ کوشتن مەکە ،زینا مەکە ،دزی مەکە ،شایەتحاڵی درۆ مەدە. 19ڕێز لە باوک و دایکت بگرە ،دراوسێکەت وەک خۆت خۆش بوێت. 20گەنجەکە پێی گوت« :لە گەنجییەوە هەموو ئەمانەم پاراستووە. 21عیسا پێی گوت « :ئەگەر دەتەوێت کامڵ بیت ،بڕۆ ئەوەی هەتە بیفرۆشە و بیدە بە هەژاران ،لە ئاسمان گەنجینەیت دەبێت ،وەرە شوێنم بکەوە». 22بەڵم کاتێک گەنجەکە گوێی لەم قسەیە بوو ،بە خەمەوە ڕۆیشت ،چونکە سامانێکی زۆری هەبوو. 23ئینجا عیسا بە شاگردەکانی گوت « :بەڕاستی پێتان دەڵێم دەوڵەمەند بەزەحمەت دەچێتە شانشینی ئاسمانەوە». 24دیسانەوە پێتان دەڵێم :ئاسانترە وشتر بە چاوی دەرزییەکدا تێپەڕێت ،لەوەی دەوڵەمەندێک بچێتە ناو شانشینی خوداوە. 25کاتێک شاگردەکانی بیستن ،زۆر سەریان سوڕما و گوتیان« :کەواتە کێ دەتوانێت ڕزگاری بێت؟» 26بەڵم عیسا چاوی لێکردن و پێی گوتن « :لەلی مرۆڤەکان ئەمە مەحاڵە .بەڵم لی خودا هەموو شتێک مومکینە. 27ئینجا پەترۆس وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەوە هەموومان جێهێشتووە و شوێنت کەوتین .کەواتە چیمان دەبێت؟ 28ئینجا عیسا پێی گوتن « :ڕاستی پێتان دەڵێم ،ئێوەی شوێنم کەوتوون ،لە نوێبوونەوەدا کە کوڕی مرۆڤ لەسەر تەختی شکۆمەندی خۆی دادەنیشێت ،ئێوەش لەسەر دوانزە تەخت دادەنیشن و دادوەری دوانزە هۆزی ...ئیسرائیل. 29هەرکەسێک لە پێناو ناوی من ماڵ و برا و خوشک و باوک و دایک و ژن و منداڵ و خاکی جێهێشتبێت ،سەد هێندە وەردەگرێت و ژیانی هەتاهەتایی بە میرات دەگرێت. 30بەڵم زۆرێک لەوانەی کە یەکەمن ،دواهەمین دەبن .و دواهەمینیان یەکەم دەبێت.
ماتیۆ
بەشی ٢٠ 1چونکە شانشینی ئاسمان وەک پیاوێک وایە کە خاوەن ماڵە ،بەیانی زوو چووە دەرەوە بۆ ئەوەی کرێکار بەکرێ بگرێت بۆ باخی ترێیەکەی. 2کاتێک لەگەڵ کرێکارەکان ڕێککەوتن لەسەر یەک فلس لە ڕۆژێکدا ،ناردیان بۆ باخی ترێی خۆی. 3نزیکەی کاتژمێری سێیەمیش چووە دەرەوە و بینی کەسانێکی دیکە لە بازاڕەکەدا بێکار وەستابوون. 4پێی گوتن؛ ئێوەش بڕۆنە ناو باخی ترێ ،هەرچی ڕاست بێت پێتان دەدەم .و ئەوانیش بە ڕێگای خۆیان ڕۆیشتن. 5دیسانەوە نزیکەی کاتژمێری شەشەم و نۆیەم هاتە دەرەوە و بە هەمان شێوەی کرد. 6لە نزیکەی کاتژمێری یازدەهەمدا چووە دەرەوە و کەسانی دیکەی بینی کە بێکار وەستاون و پێی گوتن« :بۆچی هەموو ڕۆژێک لێرە بێکار وەستاون؟» 7پێیان دەڵێن« :چونکە کەس بەکرێی نەگرتین ».پێی گوتن« :ئێوەش بچنە ناو باخی ترێ .هەرچی ڕاست بێت ،ئەوە وەریدەگرن». 8کاتێک ئێوارە هات ،ئاغای باخی ترێ بە بەڕێوەبەرەکەی گوت« :کرێکارەکان بانگ بکە و کرێیان پێ بدە ،لە دواهەمینەوە تا یەکەم». 9کاتێک نزیکەی کاتژمێری یازدەیەم کە بەکرێگیراوان هاتبوون ،هەریەکەیان یەک فلسیان وەرگرت. 10بەڵم کاتێک یەکەمەکان هاتن ،پێیان وابوو دەبوو زیاتریان وەربگرن .بە هەمان شێوە هەر کەسێک یەک فلسیان وەرگرت. 11کاتێک وەریانگرت ،بەرامبەر بە خاوەن ماڵەکە گرمیان کرد. 12گوتی« :ئەمانەی دواهەمین تەنها یەک کاتژمێر کاریان کردووە ،تۆش یەکسانت کرد بە ئێمە کە بارگرانی و گەرمای ڕۆژمان لە ئەستۆ گرتووە». 13بەڵم وەڵمی یەکێکیان دایەوە و گوتی« :هاوڕێ ،من هیچ ستەمێکت لێ ناکەم ،ئایا تۆ بە یەک فلس لەگەڵم ڕێک نەبوویت؟ 14ئەوەی هەیەتی خۆت وەربگرە و بڕۆ ،منیش وەک تۆ دەدەم بەم دواهەمینانە. 15ئایا حەڵڵ نییە بۆ من ئەوەی کە دەمەوێت لەگەڵ خۆمدا بیکەم؟ ئایا چاوت خراپە ،چونکە من چاکم؟ 16بەم شێوەیە دواهەمینەکان یەکەم دەبن و یەکەمیان دواهەمین ،چونکە زۆرێک بانگ دەکرێن ،بەڵم کەم هەڵبژێردراون. 17عیسا کە بەرەو ئۆرشەلیم سەرکەوت ،دوانزە شاگردەکەی لە ڕێگادا جیاکردەوە و پێی گوتن. 18سەیرکە ،ئێمە بەرەو ئۆرشەلیم سەردەکەوین .کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێتە دەست سەرۆک کاهینەکان و یاساناسەکان و سزای لە سێدارەدانی دەدەن. 19دەیدەنە دەست نەتەوەکان بۆ گاڵتەکردن و شەق و لە خاچدانی ،لە ڕۆژی سێیەمیشدا زیندوو دەبێتەوە. 20دایکی منداڵەکانی زێبدی لەگەڵ کوڕەکانی هاتە لی و پەرستنی و داوای شتێکی دیاریکراوی لێکرد. 21ئینجا پێی گوت « :چیت دەوێت؟ »پێی گوت« :با ئەم دوو کوڕەم لە شانشینی تۆ دابنیشن ،یەکێکیان لە دەستی ڕاستت و ئەوی دیکەیان لە لی چەپتەوە». 22بەڵم عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :ئێوە نازانن چی دەپرسن ».ئایا دەتوانن لەو جامەی کە من لێی دەخۆمەوە بخۆنەوە و بەو مەعمودیەتەی کە من پێی مەعموود دەبم ،مەعمودیەت بخۆن؟ پێیان گوت« :ئێمە توانامان هەیە». 23پێی فەرموو « :بەڕاستی لە جامەکەم دەخۆنەوە و بەو مەعمودیەتەی کە من پێی مەعمودیەتم ،مەعمودیەتتان پێدەدرێت ،بەڵم دانیشتن لە دەستی ڕاست و چەپم ،هی من نییە بیدەم ،بەڵکو دەبێت ».پێیان دراوە کە باوکم بۆیان ئامادە کراوە. 24کاتێک دە کەسەکە گوێیان لێ بوو ،لە دوو براکە توڕە بوون. 25بەڵم عیسا بانگی کرد و گوتی « :دەزانن کە سەرۆکەکانی نەتەوەکان حوکمڕانییان بەسەردا دەکەن و گەورەکان دەسەڵتیان بەسەردا دەسەپێنن». 26بەڵم لی ئێوە وا نابێت ،بەڵم هەرکەسێک لە نێوانتاندا گەورە بێت ،با خزمەتکارتان بێت. 27هەرکەسێک دەیەوێت سەرۆکایەتیتان بکات ،با خزمەتکارتان بێت. 28هەروەک چۆن کوڕی مرۆڤ نەهاتووە بۆ ئەوەی خزمەت بکرێت ،بەڵکو بۆ خزمەتکردن و گیانی خۆی وەک فیدیەی زۆر کەس نەهاتووە. 29کاتێک لە ئەریحا ڕۆیشتن ،جەماوەرێکی زۆر بەدوایدا ڕۆیشتن. 30دوو کوێر کە لە لی ڕێگاکە دانیشتبوون ،کاتێک بیستیان عیسا تێدەپەڕێت ،هاواریان کرد و گوتیان« :ئەی پەروەردگار ،کوڕی داود، بەزەییمان پێدا بێتەوە». 31جەماوەرەکە سەرزەنشتیان کردن ،چونکە بێدەنگ بوون ،بەڵم ئەوان زیاتر هاواریان کرد و گوتیان« :ئەی یەزدان ،کوڕی داود، بەزەییمان پێدا بێتەوە». 32ئینجا عیسا وەستا و بانگی کردن و گوتی « :ئێوە دەتانەوێت چیتان بۆ بکەم؟» 33پێیان گوت« :پەروەردگار ،تا چاومان بکرێتەوە». 34عیسا بەزەیی پێیاندا هاتەوە و دەستی لە چاوەکانیان دا ،یەکسەر چاوەکانیان بینی و شوێنیان کەوت. بەشی ٢١ 1کاتێک لە ئۆرشەلیم نزیک بوونەوە و گەیشتنە بەیتفاغی چیای زەیتوون ،عیسا دوو شاگردی نارد. 2پێیان بڵێ « :بڕۆنە گوندی بەرامبەرتان ،یەکسەر کەرێک دەبینن کە بەستراوەتەوە و کەرێکیش لەگەڵیدا ،شلیان بکەنەوە و بیانهێننە لی من». 3ئەگەر کەسێک شتێکتان پێ بڵێت ،دەڵێن :یەزدان پێویستی بەوانە .یەکسەر دەیاننێرێت.
ماتیۆ
4هەموو ئەمانە بۆ جێبەجێکردنی ئەوەی کە پێغەمبەر فەرموویەتی. 5بە کچی سیۆن بڵێ :پادشاکەت بە نەرم و نیان و لەسەر کەر دانیشتووە و کەرێکی کەڵەشێرێک دێتە لت. 6شاگردەکان ڕۆیشتن و هەروەک عیسا فەرمانی پێکردن کردیان. 7کەر و کەرەکەی هێنا و جلەکانیان لەبەر کرد و لەسەریان دانا. 8جەماوەرێکی زۆریش جلەکانیان لە ڕێگاکەدا بڵوکردەوە .هەندێکی تر لقەکانیان لە دارەکان دەبڕییەوە و لە ڕێگاکەدا پەڕۆیان دەکرد. 9ئەو جەماوەرەش کە لە پێشەوە بوون و بەدوایدا هاتبوون ،هاواریان کرد و گوتیان« :هۆسەننا بۆ کوڕی داود .هۆسانا لە بەرزترین. 10کاتێک هاتە ئۆرشەلیم ،هەموو شارەکە شڵەژان و گوتیان« :ئەمە کێیە؟» 11خەڵکەکە گوتیان« :ئەمە عیسا پێغەمبەری ناسرەتی جەلیلە». 12ئینجا عیسا چووە ناو پەرستگای خودا و هەموو ئەوانەی لە پەرستگاکەدا دەفرۆشران و کڕینیان دەرکرد و مێزەکانی پارەگۆڕەکان و کورسییەکانی کۆترفرۆشەکانی ڕوخاند. 13پێی گوتن « :نووسراوە« :ماڵەکەم پێی دەوترێت ماڵی نوێژ ».بەڵم ئێوە کردتان بە کۆشکی دزەکان. 14کوێر و چەقۆکێشەکان لە پەرستگاکەدا هاتنە لی .و چاکی کردن. 15کاتێک سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایان ئەو کارە سەرسوڕهێنەرانەی بینی کە کردوویەتی و منداڵەکان لە پەرستگادا هاواریان دەکرد و دەیانگوت« :هۆسانە بۆ کوڕی داود ».ئەوان بە ئازارەوە ناڕازی بوون، 16پێی گوت« :دەبیستیت ئەمانە چی دەڵێن؟ »عیسا پێی گوتن« :بەڵێ .ئایا هەرگیز نەتانخوێندووەتەوە :لە دەمی کۆرپە و شیردەرەکانەوە ستایشت تەواو کردووە؟ 17ئینجا بەجێیان هێشت و لە شارەوە چووە بەیتانیا .و لەوێ نیشتەجێ بوو. 18بەیانی کە گەڕایەوە ناو شار ،برسی بوو. 19کاتێک دار هەنجیرێکی لە ڕێگادا بینی ،هاتە لی و هیچی لەسەر نەدۆزیەوە ،جگە لە گەڵ و پێی گوت « :با لەمەودوا بۆ هەتا هەتایە هیچ بەرهەمێک لەسەرت گەشە نەکات ».لە ئێستادا دار هەنجیرەکە وشک بووەوە. 20کاتێک شاگردەکان ئەوەیان بینی ،سەریان سوڕما و گوتیان« :چەند زوو دار هەنجیرەکە وشک دەبێتەوە! 21عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :بەڕاستی پێتان دەڵێم ،ئەگەر باوەڕتان هەبێت و گومانتان نەبێت ،تەنها ئەمە ناکەن کە بەسەر دار هەنجیردا کراوە ،بەڵکو ئەگەر بەم شاخەش بڵێن” :بڕۆ .» ,و فڕێ بدەیتە ناو دەریا .دەبێت ئەنجام بدرێت. 22هەموو شتێک ،هەرچییەک لە نوێژدا داوای بکەن ،بە باوەڕەوە ،وەریدەگرن. 23کاتێک هاتە ناو پەرستگاکە ،سەرۆک کاهینەکان و پیرەکانی گەل هاتنە لی و گوتیان« :بە چ دەسەڵتێک ئەمانە دەکەیت؟ »و کێ ئەم دەسەڵتەی پێداویت؟ 24عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :منیش یەک شتتان لێ دەپرسم ،ئەگەر پێم بڵێن ،منیش بە هەمان شێوە پێتان دەڵێم بە چ دەسەڵتێک ئەم کارانە دەکەم». 25مەعمودی یۆحەنا لە کوێوە هاتووە؟ لە ئاسمانەوە ،یان لە مرۆڤەکانەوە؟ ئەوانیش لەگەڵ خۆیان قسەیان دەکرد و گوتیان« :ئەگەر بڵێین :لە ئاسمانەوە .پێمان دەڵێت« :بۆچی باوەڕتان پێی نەکرد؟» 26بەڵم ئەگەر بڵێین :لە مرۆڤەکانەوە .ئێمە لە خەڵک دەترسین؛ چونکە هەمووان یۆحەنا وەک پێغەمبەر دەزانن. 27ئەوانیش وەڵمی عیسایان دایەوە و گوتیان« :ناتوانین بزانین ».پێی گوتن « :منیش پێتان ناڵێم بە چ دەسەڵتێک ئەم کارانە دەکەم». 28بەڵم ئێوە چی دەڵێن؟ پیاوێکی دیاریکراو دوو کوڕی هەبوو؛ هاتە لی یەکەم و گوتی« :کوڕم ،ئەمڕۆ بڕۆ لە باخی ترێی من کار بکە». 29وەڵمی دایەوە و گوتی« :نامەوێت ،بەڵم دوای ئەوە پەشیمان بووەوە و ڕۆیشت». 30ئینجا هاتە لی دووەم و بە هەمان شێوە گوتی .ئینجا وەڵمی دایەوە و گوتی« :دەڕۆم کاکە ،بەڵم نەڕۆیشت». 31کامیان ویستی باوکی کرد؟ پێیان گوت« :یەکەم »!عیسا پێی گوتن « :بەڕاستی پێتان دەڵێم باجگرەکان و لەشفرۆشەکان پێش ئێوە دەچنە شانشینی خودا». 32چونکە یۆحەنا بە ڕێگای ڕاستودروستی هاتە لت ،بەڵم باوەڕتان پێی نەکرد ،بەڵم باجگرەکان و لەشفرۆشەکان باوەڕیان پێی کرد، ئێوەش کە بینیتان ،دوای ئەوە پەشیمان نەبوونەوە ،بۆ ئەوەی باوەڕتان پێی هەبێت. 33مەتەڵێکی دیکە ببیستن :خاوەن ماڵێک هەبوو ،باخێکی ترێی چاند و بە دەوریدا چەقۆی لێدا و چەقۆی شەرابی تێدا هەڵکەند و تاوەرێکی دروستکرد و دایە دەرەوە بۆ جووتیاران و چووە وڵتێکی دوور. 34کاتێک کاتی بەرهەمەکە نزیک بووەوە ،خزمەتکارەکانی نارد بۆ لی جووتیارەکان ،تا بەرهەمەکەی وەربگرن. 35جووتیارەکان خزمەتکارەکانیان برد و یەکێکیان لێدا و یەکێکی دیکەیان کوشت و یەکێکی دیکەشیان بەردباران کرد. 36دیسانەوە زیاتر لە یەکەم خزمەتکارەکانی تری نارد ،ئەوانیش بە هەمان شێوە لەگەڵیان کرد. 37بەڵم لە کۆتاییدا کوڕەکەی بۆ نارد و گوتی« :ڕێز لە کوڕەکەم دەگرن». 38بەڵم کاتێک جووتیارەکان کوڕەکەیان بینی ،لە نێوانیاندا گوتیان« :ئەمە میراتگرییە .وەرە با بیکوژین و دەست بەسەر میراتەکەیدا بگرین. 39ئینجا گرتیان و لە باخی ترێ فڕێیاندا و کوشتیان. 40کاتێک ئاغای باخی ترێ دێت ،چی لەو جووتیارانە دەکات؟ 41پێیان دەڵێن« :ئەو بەدبەختانە ئەو پیاوە خراپانە لەناو دەبات و باخی ترێی خۆی بۆ جووتیارانی دیکە دەداتە دەرەوە ،کە بەرهەمەکانی لە وەرزەکانیاندا دەدەنەوە». 42عیسا پێی گوتن « :ئایا هەرگیز لە کتێبی پیرۆزدا نەتانخوێندووەتەوە« :ئەو بەردەی بیناکاران ڕەتیانکردەوە ،بووەتە سەری گۆشە. 43بۆیە پێتان دەڵێم :شانشینی خوداتان لێ وەردەگیرێت و دەدرێت بە گەلێک کە بەرهەمەکانی بەرهەم بهێنێت. 44هەرکەسێک لەسەر ئەم بەردە بکەوێت ،دەشکێت ،بەڵم هەرکەسێک بکەوێتە سەری ،دەیکووتێت و بیکاتە تۆز.
ماتیۆ
45کاتێک سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان گوێیان لە مەتەڵەکانی بوو ،زانیان کە ئەو باسی ئەوان دەکات. 46بەڵم کاتێک هەوڵیان دەدا دەستی بخەنە سەری ،لە خەڵکەکە ترسان ،چونکە بە پێغەمبەریان زانی. بەشی ٢٢ 1عیسا وەڵمی دایەوە و دیسانەوە بە مەتەڵ قسەی لەگەڵ کردن و فەرمووی: 2شانشینی ئاسمان وەک پاشایەک وایە کە هاوسەرگیری بۆ کوڕەکەی کردووە. 3خزمەتکارەکانی نارد بۆ ئەوەی بانگهێشتی ئەو کەسانە بکەن کە بۆ ئاهەنگی هاوسەرگیریەکە بانگهێشت کرابوون ،بەڵم نەیانویست بێنە. 4دیسان خزمەتکاری دیکەی نارد و گوتی« :بەوانە بانگهێشتکراوان بڵێن« :ئەوەتا من ژەمی ئێوارەم ئامادە کردووە ،گاکانم و چەورەکانم کوژراون و هەموو شتێک ئامادەیە ،وەرە بۆ زەماوەندەکە». 5بەڵم ئەوان سووکیان لێ کردەوە و ڕۆیشتن ،یەکێکیان بۆ کێڵگەکەی و یەکێکی دیکەیان بەرەو کاڵکانی. 6پاشماوەکان خزمەتکارەکانییان گرت و بە ناڕەزاییەوە داوای لێکردن و کوشتیان. 7بەڵم پاشا ئەمەی بیست و تووڕە بوو ،سوپای خۆی نارد و ئەو بکوژانەی لەناوبرد و شارەکەیان سووتاند. 8ئینجا بە خزمەتکارەکانی گوت« :ئاهەنگی هاوسەرگیری ئامادەیە ،بەڵم ئەوانەی بانگهێشتکرابوون شایستە نەبوون». 9بۆیە بڕۆنە سەر ڕێگا سەرەکییەکان و هەرکەسێک دەدۆزیتەوە ،بانگەوازی هاوسەرگیری بکەن. 10ئەو خزمەتکارانە چوونە دەرەوە بۆ سەر ڕێگا سەرەکییەکان و هەرچییان دۆزیەوە ،خراپ و باشیان کۆکردەوە ،ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکە بە میوانەکانەوە ئامادەکرا. 11کاتێک پاشا هاتە ژوورەوە بۆ بینینی میوانەکان ،لەوێ پیاوێکی بینی کە جل و بەرگی بووکێنی لەبەردا نەبوو. 12ئینجا پێی گوت« :هاوڕێ ،چۆن هاتوویتە ئێرە و جل و بەرگی بووکێنیت نەبوو؟ »وە بێدەنگ بوو. 13پاشا بە خزمەتکارەکانی گوت« :دەست و پێی ببەستن و بیبەن و فڕێی بدەنە ناو تاریکی دەرەوە .گریان و ددان بڕین دەبێت. 14چونکە زۆر کەس بانگ دەکرێن ،بەڵم کەم هەڵبژێردراون. 15ئینجا فەریسییەکان چوون و ئامۆژگارییان کرد کە چۆن لە قسەکانیدا تێکەڵیان بکەن. 16شاگردەکانیان لەگەڵ هیرۆدییەکان نارد و گوتیان« :مامۆستا ،ئێمە دەزانین کە تۆ ڕاستگۆیت و بە ڕاستی ڕێگای خودا فێر دەکەیت و گرنگی بە هیچ کەسێک نادەیت ،چونکە تۆ گرنگی بە کەسایەتی مرۆڤ نادەیت». 17پێمان بڵێ« :بیرت چییە؟ »ئایا حەڵڵە باج بدرێت بە قەیسەر ،یان نا؟ 18بەڵم عیسا خراپەکارییەکانیان زانی و گوتی « :ئەی دووڕووەکان بۆچی تاقیم دەکەنەوە؟ 19پارەی باجم پیشان بدە .یەک فلسیان بۆ هێنا. 20ئینجا پێی فەرموو « :ئەم وێنە و سەرنووسە هی کێیە؟ 21پێیان گوت« :هی قەیسەر ».ئینجا پێی گوتن « :ئەو شتانەی کە هی قەیسەرن بیدەن بە قەیسەر .و ئەو شتانەی کە هی خودان بۆ خودا. 22کاتێک ئەم قسانەیان بیست ،سەریان سوڕما و جێیان هێشت و ڕۆیشتن. 23هەر لەو ڕۆژەدا سەدوقیەکان کە دەڵێن زیندووبوونەوە نییە هاتنە لی و لێیان پرسی. 24گوتی« :مامۆستا ،موسا گوتی« :ئەگەر پیاوێک بمرێت و منداڵی نەبوو ،براکەی ژنەکەی دەبات و تۆو بۆ براکەی بەخێو دەکات». 25حەوت برامان لەگەڵمان بوو ،یەکەمیان ژنێکی هێنا ،مردبوو ،ژنەکەی بۆ براکەی بەجێهێشت. 26بە هەمان شێوە دووەم و سێیەمیش تا حەوتەم. 27لە کۆتاییدا ژنەکەش مرد. 28کەواتە لە زیندووبوونەوەدا ژنی کێ دەبێت لە حەوت کەسەکە؟ چونکە هەموویان ئەویان هەبوو. 29عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئێوە هەڵە دەکەن ،کە کتێبی پیرۆز و نە هێزی خودا نازانن». 30چونکە لە زیندووبوونەوەدا نە هاوسەرگیری دەکەن و نە هاوسەرگیریان پێدەدرێت ،بەڵکو وەک فریشتەکانی خودان لە ئاسمان. 31بەڵم سەبارەت بە زیندووبوونەوەی مردووەکان ،ئایا ئەو شتەت نەخوێندووەتەوە کە خودا پێی وتوون. 32من خودای ئیبراهیم و خودای ئیسحاق و خودای یاقوبم؟ خودا خودای مردووەکان نییە ،بەڵکو خودای زیندووەکانە. 33کاتێک جەماوەرەکە ئەمەیان بیست و سەریان سوڕما لە فێرکارییەکانی. 34بەڵم کاتێک فەریسییەکان بیستیان کە سەدوقیەکانی بێدەنگ کردووە ،کۆبوونەوە. 35ئینجا یەکێکیان کە پارێزەر بوو ،پرسیارێکی لێکرد و تاقیکردەوە و گوتی: 36مامۆستا ،کامە فەرمانی گەورەیە لە یاسادا؟ 37عیسا پێی گوت « :بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو بیرکردنەوە یەزدانی پەروەردگارت خۆش بوێت». 38ئەمە فەرمانی یەکەم و گەورەیە. 39دووەمیان وەک ئەوە وایە :دراوسێکەت وەک خۆت خۆش بوێت. 40هەموو یاسا و پێغەمبەران لەسەر ئەم دوو فەرمانە هەڵواسراوە. 41کاتێک فەریسییەکان کۆبوونەوە ،عیسا لێیان پرسی. 42گوتی « :بیرتان چییە لە مەسیح؟ کوڕی کێیە؟ پێیان گوت« :کوڕی داود». 43پێی گوتن « :ئەوا چۆن داود بە ڕۆح ناوی دەنێت پەروەردگار و دەڵێت. 44یەزدان بە پەروەردگارمی فەرموو« :لە دەستی ڕاستم دابنیشە ،تا دوژمنەکانت بکەم بە پێڵو؟» 45ئەگەر داود پێی بڵێت پەروەردگار ،چۆن کوڕەکەیەتی؟ 46هیچ کەسێک نەیتوانی یەک قسەی وەڵم بداتەوە و لەو ڕۆژەوە کەسیش بوێری نەبوو پرسیاری زیاتری لێ بکات.
ماتیۆ
بەشی ٢٣ 1ئینجا عیسا بە خەڵک و شاگردەکانی قسەی کرد. 2گوتی « :مامۆستایان و فەریسییەکان لەسەر کورسی موسا دانیشتوون. 3هەرچی داواتان لێدەکەن جێبەجێی بکەن ،پابەندبن و بیکەن .بەڵم ئێوە بەپێی کارەکانیان مەکەن ،چونکە ئەوان دەڵێن و نایکەن». 4چونکە بارگرانی قورس و قورس دەبەستنەوە و لەسەر شانی مرۆڤ دادەنێن .بەڵم خۆیان بە یەک پەنجەیان نایانجوڵێنن. 5بەڵم هەموو کارەکانیان بۆ ئەوەی مرۆڤەکان ببینن دەیکەن ،پۆشاکەکانیان فراوان دەکەن و سنووری جلەکانیان گەورە دەکەن. 6لە ئاهەنگەکاندا ژوورەکانی سەرەوە و کورسی سەرەکی لە کەنیسەکاندا خۆشبوێت. 7سڵو لە بازاڕەکان و بۆ ئەوەی لەلیەن مرۆڤەکانەوە پێیان بڵێین :ڕابی ،ڕابی. 8بەڵم پێتان مەڵێن ڕابی ،چونکە مامۆستاتان یەک کەسە ،ئەویش مەسیحە .هەمووتان براین». 9لەسەر زەوی بە کەس مەڵێن باوکتان ،چونکە باوکتان یەک کەسە کە لە ئاسماندایە. 10هەروەها پێتان مەڵێن ئاغا ،چونکە مامۆستاتان یەک کەسە ،مەسیح. 11بەڵم ئەوەی لە نێوانتاندا گەورەترە ،دەبێتە خزمەتکارتان. 12هەرکەسێک خۆی بەرز بکاتەوە ،زەلیل دەکرێت .ئەوەی خۆی زەلیل بکات ،بەرز دەکرێتەوە. 13بەڵم ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە شانشینی ئاسمان لە دژی مرۆڤەکان دادەخەن ،چونکە نە خۆتان ناچنە ژوورەوە و ناهێڵن ئەوانەی دەچنە ژوورەوە. 14ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە ماڵی بێوەژنەکان دەخۆن و بۆ خۆنمایشکردن نوێژ درێژ دەکەن ،بۆیە سزای گەورەتر وەردەگرن. 15ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕووەکان !چونکە دەریا و وشکانی دەسوڕێنەوە بۆ ئەوەی کەسێک موسڵمان بکرێت ،کاتێک دروست بوو ،دوو هێندە زیاتر لە خۆتان دەیکەنە منداڵی دۆزەخ. 16ئاخ بۆ ئێوە ،ئەی ڕێبەرە کوێرەکان کە دەڵێن :هەرکەسێک سوێند بە پەرستگا بخوات ،هیچ نییە .بەڵم هەرکەسێک سوێند بە زێڕی پەرستگا بخوات ،ئەوا قەرزدارە! 17ئێوە گەمژە و کوێرەکان ،چونکە ئاڵتون گەورەترە یان ئەو پەرستگایەی زێڕ پیرۆز دەکات؟ « 18هەرکەسێک سوێند بە قوربانگا بخوات ،هیچ نییە .بەڵم هەرکەسێک سوێند بەو بەخششەی لەسەرە ،تاوانبارە. 19ئێوە گەمژە و کوێرەکان ،چونکە ئایا گەورەترە ،بەخشش یان قوربانگا کە بەخششەکە پیرۆز دەکات؟ 20هەرکەسێک سوێند بە قوربانگاکە بخوات ،سوێند بەو قوربانگا و هەموو شتەکانی سەری دەخوات. 21هەرکەسێک سوێند بە پەرستگا بخوات ،سوێندی پێ دەخوات و بەو کەسەی تێیدا نیشتەجێیە. 22ئەوەی سوێند بە ئاسمان بخوات ،سوێند بە تەختی خودا و ئەو کەسەی لەسەری دانیشتووە. 23ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە دەهەمی نەعنا و ئەنیس و جیر دەدەن و بابەتە قورسەکانی یاسا و دادگاییکردن و میهرەبانی و باوەڕتان لبردووە. 24ئەی ڕێبەرە کوێرەکان ،کە کۆترێک دەکێشن و وشتر قووت دەدەن. 25ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە دەرەوەی جام و مەنجەڵەکە پاک دەکەنەوە ،بەڵم ناوەوە پڕن لە زەوتکردن و زیادەڕەوی. 26ئەی فەریسیی کوێر ،سەرەتا ئەوەی لە ناو جام و قاپەکەدایە پاک بکەرەوە ،بۆ ئەوەی دەرەوەش پاک بێت. 27ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە ئێوە وەک گۆڕی سپی کراو دەچن ،کە لە دەرەوە جوان دەردەکەون ،بەڵم لە ناوەوە پڕن لە ئێسکی مردوو و هەموو پیسییەک. 28بە هەمان شێوە ئێوەش لە دەرەوە بۆ مرۆڤەکان ڕاستودروست دەردەکەون ،بەڵم لە ناوەوەتان پڕن لە دووڕوویی و ناپاکی. 29ئاخ بۆ ئێوەی یاساناس و فەریسییەکان ،دووڕوو !چونکە گۆڕی پێغەمبەران دروست دەکەن و گۆڕی ڕاستودروستەکان دەڕازێننەوە. 30بڵێ« :ئەگەر ئێمە لە سەردەمی باوباپیرانماندا بووین ،بەشداریمان لە خوێنی پێغەمبەراندا نەدەبوو». 31بۆیە ئێوە شایەتحاڵی خۆتان بن ،کە ئێوە نەوەی ئەو کەسانەن کە پێغەمبەرەکانیان کوشتووە. 32کەواتە پێوەرەکانی باوباپیرانتان پڕ بکەنەوە. 33ئەی مارەکان ،ئەی نەوەی مارەکان ،چۆن لە سزای دۆزەخ ڕزگارتان دەبێت؟ 34بۆیە پێغەمبەر و دانا و مامۆستایان بۆ دەنێرم ،هەندێکیان دەکوژن و لە خاچیان دەدەن .هەندێکیان لە کەنیسەکانتاندا شەقیان لێدەدەن و لە شارێکەوە بۆ شارێکی تر گۆشەگیریان دەکەن. 35بۆ ئەوەی هەموو ئەو خوێنە ڕاستودروستانەی بەسەر زەویدا ڕژاوە بەسەرتاندا بێت ،لە خوێنی هابیلی ڕاستودروستەوە تا خوێنی زەکەریای کوڕی باراکیا ،کە لە نێوان پەرستگا و قوربانگاکەدا کوشتتان. 36بەڕاستی پێتان دەڵێم :هەموو ئەمانە بەسەر ئەم نەوەیەدا دێن. 37ئەی ئۆرشەلیم ،ئۆرشەلیم ،تۆی پێغەمبەران دەکوژیت و بەردبارانی ئەوانەی بۆت دەنێرن ،چەند جار حەزم دەکرد منداڵەکانت کۆبکردەوە ،وەک چۆن مریشکێک مریشکەکانی لە ژێر باڵەکانیدا کۆدەکاتەوە ،بەڵم ئێوە نەتانویست! 38سەیرکە ،ماڵەکەت بە وێرانە بۆ ئێوە جێهێڵراوە. 39چونکە پێتان دەڵێم :لەمەودوا من نابینن ،تا بڵێن :پیرۆزە ئەو کەسەی بە ناوی یەزدانەوە دێت.
ماتیۆ
بەشی ٢٤ 1عیسا چووە دەرەوە و لە پەرستگاکە ڕۆیشت ،شاگردەکانی هاتنە لی بۆ ئەوەی بیناکانی پەرستگاکە پیشان بدەن. 2عیسا پێی گوتن « :هەموو ئەمانە نابینن؟ »بەڕاستی پێتان دەڵێم ،لێرە بەردێک لەسەر بەردێکی تر نامێنێتەوە و فڕێ نەدرێتە خوارەوە. 3کاتێک لەسەر چیای زەیتوون دانیشتبوو ،شاگردەکانی بە تەنیا هاتنە لی و گوتیان« :پێمان بڵێ ،ئەمانە کەی دەبن؟ »نیشانەی هاتنت و کۆتایی جیهان چی دەبێت؟ 4عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئاگاداربن کەس فریوتان نەدات». 5چونکە زۆر کەس بە ناوی منەوە دێن و دەڵێن« :من مەسیحم ».و زۆر کەس فریو دەدات. 6گوێتان لە شەڕ و دەنگۆی شەڕ دەبێت ،بزانن کە تووشی شڵەژان نەبن ،چونکە هەموو ئەمانە دەبێ ڕوو بدەن ،بەڵم هێشتا کۆتایی نەهاتووە. 7چونکە نەتەوەیەک لە دژی نەتەوەیەک هەڵدەوەشێتەوە و شانشینییەک لە بەرامبەر شانشینییەکدا ،برسێتی و تاعون و بوومەلەرزە لە هەموو شوێنێک ڕوودەدات. 8هەموو ئەمانە سەرەتای خەم و پەژارەن. 9ئینجا تەسلیمتان دەکەن بۆ ئازاردان و دەتانکوژن ،لەبەر ناوی من ڕقتان لە هەموو گەلن دەبێت. 10ئینجا زۆر کەس توڕە دەبن و خیانەت لە یەکتر دەکەن و ڕقیان لە یەکتر دەبێتەوە. 11زۆر پێغەمبەری درۆزن هەڵدەستن و زۆر کەس فریو دەدەن. 12لەبەر ئەوەی ناپاکی زۆر دەبێت ،خۆشەویستی زۆر کەس سارد دەبێتەوە. 13بەڵم ئەوەی تا کۆتایی بەرگە بگرێت ،ڕزگاری دەبێت. 14ئەم ئینجیلەی شانشینی لە هەموو جیهان بانگەشەی بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی شایەتحاڵی هەموو گەلن بێت .ئینجا کۆتایی دێت. 15جا کاتێک دەبینن ئەو وێرانکارییە قێزەونەی کە دانیال پێغەمبەر باسی دەکات ،لە شوێنی پیرۆز وەستاوە ،هەرکەسێک دەخوێنێتەوە با تێبگات. 16با ئەوانەی لە یەهودان بەرەو شاخەکان هەڵبێن. 17ئەوەی لەسەر ماڵەکەیە با نەچێتە خوارەوە بۆ ئەوەی هیچ شتێک لە ماڵەکەی دەربهێنێت. 18با ئەوەی لە کێڵگەدایە نەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی جلەکانی وەربگرێت. 19ئاخ بۆ ئەوانەی دووگیانن و ئەوانەی شیر دەدەن لەو ڕۆژانەدا! 20بەڵم دوعا بکەن کە هەڵتنتان لە زستان و لە ڕۆژی شەممەدا نەبێت. 21چونکە ئەو کاتە تەنگانەیەکی گەورە دەبێت کە لە سەرەتای جیهانەوە تا ئێستا نەبووە و هەرگیز نابێت. 22ئەگەر ئەو ڕۆژانە کورت نەکرێنەوە ،هیچ گۆشتێک ڕزگاری نابێت ،بەڵم لەبەر خاتری هەڵبژێردراوەکان ئەو ڕۆژانە کورت دەکرێنەوە. 23ئینجا ئەگەر کەسێک پێتان بڵێت« :ئەوە مەسیح یان لەوێیە ».باوەڕیان پێ نەکەن. 24چونکە مەسیحی درۆزن و پێغەمبەری درۆزن سەرهەڵدەدەن و نیشانە و سەرسوڕهێنەرە گەورەکان پیشان دەدەن .بەجۆرێک کە ئەگەر بتوانرا ،ئەوا هەڵبژێردراوەکان فریو دەدەن. 25سەیرکە ،پێشتر پێم وتوون. 26بۆیە ئەگەر پێتان بڵێن« :ئەوە لە بیاباندایە ».مەڕۆنە دەرەوە ،سەیرکە لە ژوورە نهێنییەکاندایە .باوەڕیان پێ نەکەن. 27چونکە وەک چۆن ڕەشەبا لە ڕۆژهەڵتەوە دێتە دەرەوە و تا ڕۆژئاوا دەدرەوشێتەوە .هاتنی کوڕی مرۆڤیش بەم شێوەیە دەبێت. 28چونکە لشەکە لە هەر شوێنێک بێت ،هەڵۆکان لەوێ کۆدەبنەوە. 29یەکسەر دوای تەنگانەی ئەو ڕۆژانە خۆر تاریک دەبێت و مانگ ڕووناکی ناداتەوە و ئەستێرەکان لە ئاسمانەوە دەکەونە خوارەوە و هێزەکانی ئاسمانەکان دەلەرزن. 30ئینجا نیشانەی کوڕی مرۆڤ لە ئاسمان دەردەکەوێت ،ئینجا هەموو هۆزەکانی سەر زەوی ماتەمینی دەگێڕن و کوڕی مرۆڤ دەبینن کە بە هێز و شکۆمەندییەکی گەورەوە لە هەورەکانی ئاسماندا دێت. 31فریشتەکانی بە دەنگێکی گەورەی شمشاڵەوە دەنێرێت و هەڵبژێردراوەکانی لە چوار باکەوە لە سەرێکەوە تا سەرەکەی تر کۆدەکەنەوە. 32ئێستا مەتەڵێک لەبارەی دار هەنجیرەوە فێربە .کاتێک لقەکەی هێشتا ناسکە و گەڵکانی لێدێت ،دەزانن هاوین نزیکە. 33بە هەمان شێوە ئێوەش کاتێک هەموو ئەمانە دەبینن ،بزانن کە نزیکە ،تەنانەت لە دەرگاکانیشەوە. 34بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەم نەوەیە تێناپەڕێت تا هەموو ئەمانە جێبەجێ دەبن. 35ئاسمان و زەوی تێدەپەڕن ،بەڵم قسەکانی من تێناپەڕن. 36بەڵم ئەو ڕۆژە و کاتژمێرە کەس نازانێت ،نە فریشتەکانی ئاسمان ،تەنها باوکم نەبێت. 37بەڵم وەک سەردەمی نوح ،هاتنی کوڕی مرۆڤیش بە هەمان شێوە دەبێت. 38چونکە وەک ڕۆژانی پێش لفاوەکە دەیانخوارد و دەیانخواردەوە ،هاوسەرگیریان دەکرد و هاوسەرگیریان دەکرد ،تا ئەو ڕۆژەی نوح چووە ناو کەشتییەکە. 39نەیانزانی تا لفاوەکە هات و هەموویانی برد .هاتنی کوڕی مرۆڤیش بەم شێوەیە دەبێت. 40ئینجا دوو کەس لە کێڵگەکەدا دەبن .یەکێکیان دەگیرێت و ئەوی دیکەیان بەجێدەهێڵرێت. 41دوو ژن لە میڵەکەدا وردکردن بن .یەکێکیان دەگیرێت و ئەوی دیکەیان بەجێدەهێڵرێت. 42جا ئاگاداربن ،چونکە نازانن پەروەردگارتان لە چ کاتژمێرێکدا دێت. 43بەڵم ئەمە بزانە ئەگەر خاوەن ماڵەکە بزانێت دزەکە لە چ کاتژمێرێکدا دێت ،چاودێری دەبوو و ڕێگەی نەدەدا ماڵەکەی بشکێنرێت.
ماتیۆ
44بۆیە ئێوەش ئامادەبن ،چونکە لە کاتژمێرێکدا کە پێتان وایە کوڕی مرۆڤ دێت. 45کەواتە کێیە خزمەتکارێکی دڵسۆز و ژیر ،کە گەورەکەی کردوویەتی بە فەرمانڕەوای ماڵەکەی و لە کاتی خۆیدا خواردنیان پێبدات؟ 46خۆشبەختە ئەو خزمەتکارەی کە ئاغاکەی دێت دەیبینێت کە وا دەکات. 47بەڕاستی پێتان دەڵێم ،دەیکاتە سەرکردەی هەموو سامانەکانی. 48بەڵم ئەگەر ئەو بەندە خراپە لە دڵی خۆیدا بڵێت« :گەورەم هاتنی دوادەخات». 49دەست دەکات بە لێدانی هاوبەندەکانی و لەگەڵ سەرخۆشەکان دەخۆن و دەخۆنەوە. 50ئاغای ئەو خزمەتکارە لە ڕۆژێکدا دێت کە چاوەڕێی نەکات و لە کاتژمێرێکدا کە ئاگاداری نەبێت. 51دەیبڕێت و بەشی خۆی لەگەڵ دووڕووەکان دادەنێت ،لەوێ گریان و ددان بڕین دەبێت. بەشی ٢٥ 1پاشان شانشینی ئاسمان بە دە کچێن دەشوێنرێت کە چراکانیان برد و چوونە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن لە زاوا. 2پێنج کەسیان دانا بوون و پێنجیان گەمژە بوون. 3گەمژە چراکانیان برد و ڕۆنیان لەگەڵ خۆیان نەبرد. 4بەڵم داناکان لەگەڵ چراکانیان ڕۆنیان لە قاپەکانیاندا برد. 5لە کاتێکدا زاوا دواکەوت ،هەموویان خەوتبوون و خەوتبوون. 6نیوەشەو هاوارێک هات« :ئەوەتا زاوا دێت .بچنە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن لێی». 7ئینجا هەموو ئەو کچانە هەستان و چراکانیان ڕیز کرد. 8گەمژە بە دانایان گوت« :لە ڕۆنەکەت پێمان بدە .چونکە چراکانمان کوژاوەتەوە. 9بەڵم داناکان وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :نا .نەک بەس نەبێت بۆ ئێمە و ئێوە ،بەڵکو بچنە لی ئەوانەی فرۆشیارن و بۆ خۆتان بکڕن. 10کاتێک دەچوون بۆ کڕین ،زاوا هات .ئەوانەی ئامادە بوون لەگەڵیدا چوونە ژوورەوە بۆ زەماوەندەکە ،دەرگاکەش داخرا. 11پاش ئەوە کچەکانی دیکەش هاتن و گوتیان« :پەروەردگار ،پەروەردگار ،بۆمان بکەرەوە». 12بەڵم ئەویش وەڵمی دایەوە و گوتی« :بەڕاستی پێتان دەڵێم :ناتانناسم». 13جا ئاگاداربن ،چونکە نە ئەو ڕۆژە نازانن کە کوڕی مرۆڤ دێت. 14چونکە شانشینی ئاسمان وەک مرۆڤێک وایە کە دەچێتە وڵتێکی دوورەوە ،خزمەتکارەکانی بانگ کرد و سامانی خۆی ڕادەستی کردن. 15پێنج تەلەنتی بە یەکێکی تر بەخشی ،دوو تەڵێنتی بە کەسێکی دیکە و یەک تەڵێنتی بە کەسێکی دیکە .بۆ هەر پیاوێک بەپێی چەندین توانای خۆی؛ و یەکسەر گەشتەکەی گرتەبەر. 16ئینجا ئەو کەسەی پێنج تاڵنەکەی وەرگرتبوو ،چوو و بازرگانی بەوەوە کرد و پێنج تاڵنتی دیکەی بۆ دروستکردن. 17بە هەمان شێوە ئەوەی دوو کەسی وەرگرتبوو ،دوو کەسی دیکەی بەدەستهێنا. 18بەڵم ئەوەی یەکێکی وەرگرتبوو ،چوو و لە زەویدا هەڵکەند و پارەی گەورەکەی شاردەوە. 19دوای ماوەیەکی زۆر ئاغای ئەو خزمەتکارانە دێت و حسابیان بۆ دەکات. 20ئینجا ئەو کەسەی پێنج تاڵنتی وەرگرتبوو ،هات و پێنج تاڵنتی دیکەی هێنا و گوتی« :پەروەردگار ،تۆ پێنج تاڵنتت پێدام. 21ئاغای پێی گوت« :باشە ئەی خزمەتکاری باش و دڵسۆز ،تۆ لە چەند شتێکدا دڵسۆز بوویت ،من دەتکەم بە فەرمانڕەوای زۆر شت، بچۆرە ناو خۆشی گەورەکەتەوە». 22ئەو کەسەی دوو تەلەنت وەرگرتبوو ،هات و گوتی« :پەروەردگار ،تۆ دوو تەلەنتت پێدام. 23ئاغای پێی گوت« :باشە ئەی خزمەتکاری باش و دڵسۆز .تۆ لەسەر چەند شتێک دڵسۆز بوویت ،من دەتکەم بە فەرمانڕەوای زۆر شت، بچۆرە ناو خۆشی پەروەردگارتەوە. 24ئینجا ئەوەی یەک تاڵێنت وەرگرتبوو هات و گوتی« :پەروەردگار ،من زانیم کە تۆ پیاوێکی ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەق و ڕەقە و لە شوێنێک کۆی دەکەیتەوە. 25ترسام و چووم و بەهرەکەت لە زەویدا شاردەوە. 26ئاغاکەی وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەی خزمەتکاری خراپەکار و تەمبەڵی ،زانیت کە لە کوێ نەچێنم دروێنە دەکەم و لەو شوێنەش کۆی دەکەمەوە. 27بۆیە دەبوو پارەکەم بخەیتە دەست ئاڵوگۆڕکەران و دواتر لە هاتنمدا پارەی خۆمم لەگەڵ ڕیبا وەربگرم. 28کەواتە بەهرەکەی لێ وەربگرە و بیدە بەو کەسەی کە دە تەلەنت هەیە. 29چونکە هەرکەسێک کە هەیەتی دەبەخشرێت و زۆری دەبێت ،بەڵم ئەوەی نییە ،ئەوەی هەیەتی لێ دەسەندرێتەوە. 30بەندە بێ قازانجەکە فڕێ بدەنە ناو تاریکی دەرەوە ،لەوێ گریان و ددان بڕین دەبێت. 31کاتێک کوڕی مرۆڤ بە شکۆمەندی خۆی و هەموو فریشتە پیرۆزەکانی لەگەڵیدا دێت ،ئەوا لەسەر تەختی شکۆمەندی خۆی دادەنیشێت. 32هەموو گەلن لەبەردەمیدا کۆدەکرێنەوە ،وەک شوانێک مەڕەکانی لە بزنەکان جیا دەکاتەوە. 33مەڕەکان لە دەستی ڕاستی دادەنێت ،بزنەکان لە لی چەپی. 34ئینجا پاشا لەلی ڕاستی خۆی پێیان دەڵێت« :وەرن ،ئێوەی پیرۆزی باوکم ،ئەو شانشینییە بە میرات بگرن کە لە سەرەتای دروستبوونی جیهانەوە بۆتان ئامادەکراوە. 35چونکە من برسی بووم ،ئێوە خواردنتان پێدام ،تینوو بووم ،ئێوەش خواردنەوەتان پێدام ،بێگانە بووم و منتان وەرگرت. 36ڕووت بووم و جلتان لەبەر کردم ،نەخۆش بووم و سەردانتان کردم ،لە زیندان بووم و هاتنە لم.
ماتیۆ
37ئینجا ڕاستودروستەکان وەڵمی دەدەنەوە و دەڵێن« :پەروەردگار ،کەی تۆمان بینی کە برسی بوویت و خۆراکمان پێدایت؟ »یان تینوو و خواردنەوەی پێدایت؟ 38کەی تۆمان بە نامۆ بینی و وەرمانگرت؟ یان ڕووت و جل و بەرگت لەبەر کرد؟ 39یان کەی تۆمان بینی کە نەخۆش بوویت ،یان لە زینداندا بووین و هاتین بۆ لت؟ 40پاشا وەڵمیان دەداتەوە و پێیان دەڵێت« :بەڕاستی پێتان دەڵێم ،تا لەگەڵ یەکێک لەم برا بچووکانەتان کردوومە ،بۆ منتان کرد». 41ئینجا بە لی چەپیش دەڵێ« :ئەی نەفرەت لێکراو ،لێم بڕۆن بۆ ئاگری هەتاهەتایی کە بۆ شەیتان و فریشتەکانی ئامادە کراوە. 42چونکە من برسی بووم ،ئێوە خواردنتان پێ نەدام ،تینوو بووم و هیچ خواردنەوەیەکتان نەدام. 43من نامۆ بووم ،منتان نەگرتە ژوورەوە ،بە ڕووتی و جل و بەرگتان نەپۆشیم ،نەخۆش بووم و لە زیندان بووم ،سەردانتان نەکردم. 44ئینجا وەڵمی دەدەنەوە و دەڵێن« :پەروەردگار ،کەی تۆمان بینی برسی ،یان تینوو ،یان نامۆ ،یان ڕووت ،یان نەخۆش ،یان لە زیندان ،و خزمەتمان نەکردیت؟» 45ئینجا وەڵمیان دەداتەوە و دەڵێت« :بەڕاستی پێتان دەڵێم ،تا لەگەڵ یەکێک لەم بچووکانە نەتانکرد ،لەگەڵ من نەتانکرد». 46ئەمانە دەچنە سزای هەتاهەتایی ،بەڵم ڕاستودروستەکان دەچنە ژیانی هەتاهەتایی. بەشی ٢٦ 1کاتێک عیسا هەموو ئەم قسانەی تەواو کرد ،بە شاگردەکانی گوت: 2دەزانن کە دوای دوو ڕۆژ جەژنی پەسحە و کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێت بۆ ئەوەی لە خاچ بدرێت. 3پاشان سەرۆک کاهینەکان و یاساناسەکان و پیرەکانی گەل کۆبوونەوە بۆ کۆشکی سەرۆک کاهینەکە کە ناوی قەیفا بوو. 4ڕاوێژیان کرد تا عیسا بە فێڵبازی بگرن و بیکوژن. 5بەڵم ئەوان گوتیان« :نەک لە ڕۆژی جەژندا ،نەک ئاژاوە لە نێو خەڵکدا دروست ببێت». 6کاتێک عیسا لە بەیتانیای ماڵی شیمۆنی پەتا بوو. 7ژنێک هاتە لی کە سندوقێکی ئەلباستەری لە مەڵهەمێکی زۆر بەنرخی پێبوو و لە کاتی دانیشتنی نانخواردنەکەدا ڕژایە سەر سەری. 8بەڵم کاتێک شاگردەکانی ئەوەیان بینی ،تووڕە بوون و گوتیان« :ئەمە بەفیڕۆدان بۆ چ مەبەستێکە؟» 9ڕەنگە ئەم مەڵهەمە بە زۆر بفرۆشرایە و بدرێت بە هەژاران. 10کاتێک عیسا تێگەیشت ،پێی گوتن « :بۆچی ژنەکە تووشی شڵەژان دەکەن؟ »چونکە ئەو کارێکی باشی بەسەرمدا کردووە. 11چونکە هەمیشە هەژارەکانتان لەگەڵدایە .بەڵم من هەمیشە نەتانکردووە». 12چونکە ئەو مەڵهەمەی بەسەر جەستەمدا ڕشت ،بۆ ناشتنی منی کرد. 13بەڕاستی پێتان دەڵێم ،لە هەر شوێنێک ئەم ئینجیلە لە هەموو جیهاندا بانگەشەی بۆ بکرێت ،ئەوەش دەگێڕدرێتەوە کە ئەم ژنە کردوویەتی بۆ یادکردنەوەی. 14ئینجا یەکێک لە دوانزە کەسەکە بە ناوی یەهودا ئەسقەریۆت ،چووە لی سەرۆک کاهینەکان. 15پێی گوتن« :چیم پێدەدەن و منیش بیدەم بە ئێوە؟ »ئینجا پەیمانیان لەگەڵدا بەست بە سی پارچە زیو. 16لەو کاتەوە بەدوای دەرفەتدا دەگەڕا بۆ ئەوەی خیانەتی لێبکات. 17لە یەکەم ڕۆژی جەژنی نانە بێ خەمیرەکاندا شاگردەکان هاتنە لی عیسا و پێیان گوت« :لە کوێ دەتەوێت جەژنی پەسحت بۆ ئامادە بکەین؟» 18ئینجا گوتی « :بڕۆ ناو شار بۆ لی پیاوێکی لەو جۆرە و پێی بڵێ« :مامۆستا دەفەرموێت :کاتی من نزیکە .لە ماڵەکەتدا جەژنی پەسح لەگەڵ شاگردەکانم دەگێڕم. 19شاگردەکانیش وەک عیسا دیارییان کردبوو ،کردیان .جەژنی پەسحیان ئامادە کرد. 20کاتێک ئێوارە هات ،لەگەڵ دوانزە کەسەکەدا دانیشت. 21کاتێک نانیان دەخوارد ،گوتی « :بەڕاستی پێتان دەڵێم یەکێک لە ئێوە خیانەتم لێدەکات». 22ئەوان زۆر خەمبار بوون ،هەریەکەیان دەستیان کرد بە گوتنی« :پەروەردگار ،ئایا منم؟» 23ئینجا وەڵمی دایەوە و گوتی « :ئەو کەسەی دەستی لە قاپەکەدا لەگەڵمدا نوقم بکات ،ئەوە خیانەتم لێدەکات». 24کوڕی مرۆڤ وەک ئەوەی لەسەری نووسراوە دەڕوات ،بەڵم ئاخ بۆ ئەو پیاوەی کە بەهۆیەوە کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێت !ئەگەر لەدایک نەبووایە بۆ ئەو پیاوە باش بوو. 25یەهودا کە خیانەتی لێکرد ،وەڵمی دایەوە و گوتی« :مامۆستا ،ئایا منم؟ »پێی گوت « :تۆ وتت». 26کاتێک نانیان دەخوارد ،عیسا نانی وەرگرت و بەرەکەتی خستە سەری و شکاندی و دای بە شاگردەکانی و گوتی « :وەرگرن و بخۆن . ئەمە جەستەی منە. 27ئینجا جامەکەی برد و سوپاسی کرد و پێی وتن « :هەمووتان لێی بخۆنەوە. 28چونکە ئەمە خوێنی پەیمانی نوێی منە کە بۆ زۆر کەس دەڕژێت بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکان. 29بەڵم پێتان دەڵێم :لەمەودوا لەم بەرهەمە ترێیە ناخۆمەوە ،تا ئەو ڕۆژەی کە لەگەڵتان لە شانشینی باوکمدا تازە دەیخۆمەوە. 30کاتێک سروودێکیان وت ،چوونە دەرەوە بۆ چیای زەیتوون. 31ئینجا عیسا پێی گوتن « :ئەمشەو هەمووتان بەهۆی منەوە توڕە دەبن ،چونکە نووسراوە :شوانەکە دەکوژم و مەڕەکانی مەڕەکان پەرش و بڵو دەبنەوە». 32بەڵم دوای هەستانەوەم ،پێش ئێوە دەچمە جەلیل. 33پەترۆس وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەگەر هەموو مرۆڤەکان بەهۆی تۆوە تووڕە بن ،بەڵم من هەرگیز توڕە نابم».
ماتیۆ
34عیسا پێی گوت « :بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئەمشەو پێش ئەوەی کەروێشک بکوژێت ،سێ جار ئینکاریم دەکەیت». 35پەترۆس پێی گوت« :ئەگەر لەگەڵت بمرم ،بەڵم ئینکاریت ناکەم ».هەموو شاگردەکانیش بە هەمان شێوە گوتیان. 36ئینجا عیسا لەگەڵیان هاتە شوێنێک بە ناوی گێتسمانی و بە شاگردەکانی گوت « :ئێوە لێرە دابنیشن ،تا من دەچم و نوێژ دەکەم». 37ئینجا پەترۆس و دوو کوڕەکەی زێبدی لەگەڵ خۆی برد و دەستی کرد بە خەمباری و زۆر قورس. 38ئینجا پێی گوتن « :ڕۆحم تا مردن زۆر خەمبارە ،لێرە بمێننەوە و لەگەڵم ئاگادار بن». 39کەمێک زیاتر ڕۆیشت و بە ڕووخساری خۆی کەوتە خوارەوە و دوعای کرد و گوتی« :باوکم ،ئەگەر دەکرێت ،با ئەم جامە لێم تێپەڕێت ،بەڵم نەک وەک ئەوەی من دەمەوێت ،بەڵکو وەک ئەوەی تۆ دەتەوێت». 40هاتە لی شاگردەکانی و بینییان کە خەوتوون و بە پەترۆسی گوت « :چی ،نەتانتوانی یەک کاتژمێر لەگەڵمدا ئاگادار بن؟» 41ئاگاداربن و دوعا بکەن ،بۆ ئەوەی نەچنە ناو تاقیکردنەوە ،ڕۆح ئامادەیە ،بەڵم جەستە لوازە. 42جارێکی دیکە ڕۆیشت و دوعای کرد و گوتی« :باوکەم ،ئەگەر ئەم جامە لە من نەمێنێت ،مەگەر بیخۆمەوە ،ویستی تۆ جێبەجێ بێت». 43هات و دیسان بینیەوە خەوتوون ،چونکە چاوەکانیان قورس بوو. 44ئینجا جێیان هێشت و ڕۆیشتەوە و بۆ جاری سێیەم نوێژی کرد و هەمان قسەی کرد. 45ئینجا هاتە لی شاگردەکانی و پێی گوتن « :ئێستا بخەون و پشوو بدەن. 46هەستە با بڕۆین ،ئەو کەسە نزیکە کە خیانەتم لێدەکات. 47کە هێشتا قسەی دەکرد ،سەیرکە یەهودا ،یەکێک لە دوانزە کەسەکە هات و جەماوەرێکی زۆر بە شمشێر و دارەوە لەگەڵ سەرۆک کاهینەکان و پیرەکانی گەل. 48ئەو کەسەی خیانەتی لێکرد ،نیشانەیەکی پێداون و گوتی« :هەرکەسێک ماچی بکەم ،ئەوە ئەو کەسەیە ،بە توندی بیگرن». 49یەکسەر هاتە لی عیسا و گوتی« :سڵو ،مامۆستا !و ماچی کرد. 50عیسا پێی گوت « :هاوڕێ ،بۆچی هاتوویت؟ ئینجا هاتن و دەستیان خستە سەر عیسا و گرتیان. 51یەکێک لەوانەی لەگەڵ عیسادا بوو دەستی درێژ کرد و شمشێرەکەی دەرهێنا و خزمەتکارێکی سەرۆک کاهینەکەی لێدا و گوێی لێدا. 52ئینجا عیسا پێی گوت « :شمشێرەکەت بخەرە شوێنی خۆی ،چونکە هەموو ئەوانەی شمشێر دەگرن بە شمشێر لەناو دەچن». 53ئایا پێت وایە ئێستا ناتوانم لە باوکم بپاڕێمەوە و ئەویش لە دوانزە لەشکری فریشتە زیاترم پێدەدات؟ 54بەڵم چۆن کتێبە پیرۆزەکان جێبەجێ دەبن کە دەبێ بەم شێوەیە بێت؟ 55هەر لەو کاتەدا عیسا بە خەڵکەکەی گوت « :ئایا بە شمشێر و دارەوە هاتوونەتە دەرەوە بۆ ئەوەی بمگرن؟ »من ڕۆژانە لە پەرستگا لەگەڵتان دادەنیشتم و فێرکردنم دەکرد ،ئێوە دەستتان بەسەرمدا نەگرت. 56بەڵم هەموو ئەمانە بۆ ئەوەی کتێبی پیرۆزی پێغەمبەران جێبەجێ بکرێن .ئینجا هەموو شاگردەکانی جێیان هێشت و هەڵهاتن. 57ئەوانەی دەستیان بەسەر عیسادا گرتبوو ،بردیان بۆ لی قەیفای سەرۆک کاهین ،لەوێ مامۆستایان و پیرەکان کۆبوونەوە. 58بەڵم پەترۆس لە دوورەوە بەدوایدا ڕۆیشت بۆ کۆشکی سەرۆک کاهین و چووە ژوورەوە و لەگەڵ خزمەتکارەکان دانیشت ،تا کۆتاییەکەی ببینێت. 59سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان و هەموو ئەنجومەنەکە بەدوای شایەتحاڵی درۆدا دەگەڕان دژی عیسا و بیکوژن. 60بەڵم هیچیان نەدۆزیەوە ،هەرچەندە شایەتحاڵی درۆزن زۆر هاتبوون ،بەڵم هیچیان نەدۆزیەوە .لە کۆتاییدا دوو شایەتحاڵی درۆینە هاتن، 61گوتی« :ئەم پیاوە وتی« :دەتوانم پەرستگای خودا وێران بکەم و لە ماوەی سێ ڕۆژدا دروستی بکەم». 62سەرۆک کاهینەکە هەستا و پێی گوت« :هیچ وەڵم نادەیتەوە؟ »چییە کە ئەمانە شایەتحاڵی تۆ دەدەن؟ 63بەڵم عیسا بێدەنگ بوو .سەرۆک کاهینەکەش وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :بە خودای زیندوو سوێندت پێدەدەم پێمان بڵێیت ئایا تۆ مەسیحی کوڕی خودایت؟» 64عیسا پێی گوت « :تۆ وتت :بەڵم پێت دەڵێم :لەمەودوا کوڕی مرۆڤ دەبینن کە لە دەستی ڕاستی دەسەڵتدا دانیشتووە و بە هەوری ئاسمانەوە دێت». 65پاشان سەرۆک کاهین جلەکانی دڕاند و گوتی« :کوفری کردووە .چی زیاتر پێویستمان بە شایەتحاڵ هەیە؟ سەیرکە ،ئێستا گوێتان لە کوفرەکانی بوو. 66ئێوە چی دەڵێن؟ وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :ئەو تاوانبارە بە مردن». 67ئینجا تفیان لە دەموچاوی کرد و شەقیان لێدا .و هەندێکی تریش بە کفنی دەستیان لێیان دا، 68گوتی« :ئەی مەسیح ،پێشبینیمان بۆ بکە ،کێیە کە لێت دا؟» 69پەترۆس لە دەرەوە لە کۆشک دانیشتبوو ،کچێک هاتە لی و گوتی« :تۆش لەگەڵ عیسای جەلیل بوویت». 70بەڵم لەبەردەم هەموویان ئینکاری کرد و گوتی« :نازانم تۆ چی دەڵێیت». 71کاتێک چووە دەرەوە بۆ پەنجەرە ،خزمەتکارێکی دیکە بینی و بە ئەوانەی لەوێ بوون گوت« :ئەم پیاوەش لەگەڵ عیسای ناسری بوو». 72دیسانەوە بە سوێندەوە ئینکاری کرد« :من پیاوەکە ناناسم». 73دوای ماوەیەک ئەوانەی لەوێ وەستابوون هاتنە لی و بە پەترۆسیان گوت« :بەڕاستی تۆش یەکێکیت لەوانە .چونکە قسەکانت خەفەتت دەکەن». 74ئینجا دەستی کرد بە جنێودان و سوێندخواردن و گوتی« :من ئەو پیاوە ناناسم ».وە یەکسەر تیمی کەرەکان. 75پەترۆس قسەی عیسای بیرکەوتەوە کە پێی فەرموو« :پێش ئەوەی کەروێشکەکە بکوژێت ،سێ جار ئینکاری من دەکەیت ».ئینجا چووە دەرەوە و بە تاڵیی گریاوە.
ماتیۆ
بەشی ٢٧ 1کە بەیانی هات ،هەموو سەرۆک کاهینەکان و پیرەکانی گەل ئامۆژگارییان کرد لە دژی عیسا بۆ کوشتنی. 2کاتێک بەستیانەوە و بردیان و ڕادەستی پۆنتیۆس پیلتۆسی حاکمیان کرد. 3یەهودا کە خیانەتی لێکردبوو ،کاتێک بینی کە سزا دراوە ،پەشیمان بووەوە و سی پارچە زیوەکەی هێنایەوە بۆ سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان. 4گوتی« :من گوناهم کردووە ،چونکە خیانەتم لە خوێنی بێتاوان کردووە ».گوتیان« :ئەوە بۆ ئێمە چییە؟ »تۆ بۆ ئەوە ببینە. 5پارچە زیوەکانی لە پەرستگاکە فڕێدا و ڕۆیشت و ڕۆیشت و خۆی هەڵواسی. 6سەرۆک کاهینەکان پارچە زیوەکانیان برد و گوتیان« :حەڵڵ نییە بیانخەینە خەزێنە ،چونکە نرخی خوێنە». 7ڕاوێژیان کرد و کێڵگەی کوزەچییان لەگەڵ خۆیان کڕی بۆ ئەوەی بێگانەیان تێدا بنێژن. 8بۆیە تا ئەمڕۆ ئەو کێڵگەیە ناوی لێنرا :کێڵگەی خوێن». 9ئینجا ئەو شتانە هاتەدی کە لەلیەن یەرمی پێغەمبەرەوە گوترا« :ئەو سی پارچە زیویان برد ،کە نرخی ئەو کەسە بەنرخ بوو ،کە ئەوان لە نەوەی ئیسرائیل بەهایان بۆ دانا. 10هەروەک چۆن یەزدان دیاریی کردبووم ،بۆ کێڵگەی کوزەچی بەخشی. 11عیسا لەبەردەم حاکم وەستا ،حاکم لێی پرسی« :تۆ پاشای جولەکەکانیت؟ »عیسا پێی گوت « :تۆ دەڵێیت». 12کاتێک سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان تۆمەتباریان کرد ،هیچ وەڵمێکی نەدایەوە. 13ئینجا پیلتۆس پێی گوت« :ئایا نابیستیت کە چەند قسەیەک لە دژی تۆ دەڵێن؟» 14ئەویش وەڵمی دایەوە کە هەرگیز یەک قسەی نەکرد .بەجۆرێک کە پارێزگار زۆر سەرسام بوو. 15لە ئاهەنگەکەدا حاکم خووی هەبوو دیلێک بۆ خەڵک ئازاد بکات ،کە ئەوان بیانەوێت. 16ئەو کاتە دیلێکی دیاریان هەبوو بە ناوی بارباس. 17کاتێک کۆبوونەوە ،پیلتۆس پێی گوتن« :دەتەوێت کێتان بۆ ئازاد بکەم؟ »بارباس ،یان عیسا کە پێی دەوترێت مەسیح؟ 18چونکە دەیزانی لەبەر ئیرەیی ڕزگاریان کردووە. 19کاتێک لەسەر کورسی دادوەری دانیشت ،ژنەکەی نارد بۆی و گوتی« :هیچ پەیوەندییەکت بەو پیاوە دادپەروەرەوە نییە ،چونکە ئەمڕۆ لە خەودا بەهۆی ئەوەوە ئازاری زۆرم کەوتووە». 20بەڵم سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان خەڵکەکەیان ڕازی کرد کە داوای لە بارباس بکەن و عیسا لەناو ببەن. 21حاکم وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :ئەتەوێت کام لەم دووانەتان بۆ ئازاد بکەم؟ »گوتیان« :بەرباس». 22پیلتۆس پێی گوتن« :ئەوا چی لەگەڵ عیسا کە پێی دەوترێت مەسیح بکەم؟ »هەموویان پێی دەڵێن« :با لە خاچ بدرێت». 23حاکم گوتی« :بۆچی ،چ خراپەیەکی کردووە؟ بەڵم ئەوان زیاتر هاواریان کرد و گوتیان« :با لە خاچ بدرێت». 24کاتێک پیلتۆس بینی کە ناتوانێت هیچ شتێک سەربکەوێت ،بەڵکو ئاژاوە دروست بووە ،ئاوی وەرگرت و دەستەکانی لەبەردەم خەڵکەکەدا شۆرد و گوتی« :من لە خوێنی ئەم کەسە دادپەروەرە بێتاوانم. 25ئینجا وەڵمی هەموو گەلیان دایەوە و گوتیان« :خوێنی ئەو لەسەر ئێمە و منداڵەکانمان بێت». 26ئینجا بارباسی ئازاد کرد بۆیان ،کاتێک عیسای بە شەق لێدا و ڕادەستی کرد بۆ ئەوەی لە خاچ بدرێت. 27ئینجا سەربازەکانی حاکم عیسایان بردە ناو هۆڵی گشتی و هەموو دەستە سەربازەکانیان بۆ کۆکردەوە. 28ئینجا جلەکانیان لەبەر کرد و جلێکی سووری لەبەر کرد. 29کاتێک تاجێکی دڕکیان لێدا ،لەسەر سەری دانا و چەقۆیەکیان لە دەستی ڕاستیدا ،ئەژنۆیان لەبەردەمیدا کڕنۆش برد و گاڵتەیان پێکرد و گوتیان« :سڵو ،پاشای جولەکەکان»! 30تفیان لێکرد و کانیەکەیان برد و لێیان دا. 31دوای ئەوەی گاڵتەیان پێکرد ،جلەکەیان لێ داکەند و جل و بەرگی خۆیان لەبەر کرد و بردیان بۆ ئەوەی لە خاچ بدەن. 32کاتێک هاتنە دەرەوە ،پیاوێکی خەڵکی کورینیان دۆزیەوە کە ناوی شیمۆن بوو ،ناچاریان کرد خاچەکەی هەڵبگرێت. 33کاتێک گەیشتنە شوێنێک بە ناوی گۆلگۆتا ،واتە شوێنی کەلسەر. 34سرکەی تێکەڵوی زراویان پێدا بۆ خواردنەوە ،کاتێک تامی کرد ،نەیویست بیخواتەوە. 35ئینجا لە خاچیان دا و جلەکانی دابەش کرد و تیروپشکیان کرد ،بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بێت کە پێغەمبەر فەرموویەتی'' :جلەکانمیان لە نێوانیاندا دابەش کرد و لەسەر جلەکانم تیروپشکیان کرد». 36دانیشتن لەوێ چاودێرییان دەکرد. 37تۆمەتەکەی لەسەر سەری دانا کە نووسرابوو« :ئەمە عیسا پاشای جولەکەکانە». 38دوو دز لەگەڵیدا لە خاچ دراون ،یەکێکیان لەلی ڕاست و یەکێکی دیکەشیان لەلی چەپ. 39ئەوانەی تێپەڕبوون سەریان دەجووڵند و جنێویان پێدەدا. 40گوتی« :ئەی پەرستگاکە وێران دەکەیت و لە ماوەی سێ ڕۆژدا دروستی دەکەیت ،خۆت ڕزگار بکە ».ئەگەر تۆ کوڕی خودایت ،لە خاچ دابەزە. 41بە هەمان شێوە سەرۆک کاهینەکان لەگەڵ مامۆستایان و پیرەکان گاڵتەیان پێی دەکرد. 42ئەوانی دیکەی ڕزگار کرد .خۆی ناتوانێت ڕزگاری بکات .ئەگەر پاشای ئیسرائیل بێت ،با ئێستا لە خاچەکە دابەزێت ،ئێمەش باوەڕمان پێی دەبێت. 43پشتی بە خودا بەست .ئەگەر بیەوێت با ئێستا ڕزگاری بکات ،چونکە فەرموویەتی« :من کوڕی خودام». 44دزەکانیش کە لەگەڵیدا لە خاچ دراون ،هەمان شتیان لە ددانەکانیدا فڕێدا.
ماتیۆ
45لە کاتژمێری شەشەمەوە تا کاتژمێری نۆیەم تاریکی بەسەر هەموو خاکەکەدا بوو. 46نزیکەی کاتژمێر نۆیەم عیسا بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات و گوتی « :ئەلی ،ئەلی ،لما سەباختانی؟ »واتە :خودای من ،خودای من، بۆچی وازت لێهێنام؟ 47هەندێک لەوانەی لەوێ وەستابوون کاتێک بیستیان گوتیان« :ئەم پیاوە بانگی ئیلیا دەکات». 48یەکسەر یەکێکیان ڕایکرد و ئیسفەنجێکی وەرگرت و پڕی کرد لە سرکە و خستیە سەر کانییەک و پێیدا بیخواتەوە. 49ئەوانی دیکە گوتیان« :با بزانین ئایا ئیلیا دێت بۆ ڕزگارکردنی؟» 50عیسا جارێکی تر بە دەنگێکی بەرز هاوارێکی کرد و جنۆکەکەی دایە دەست. 51سەیرکە ،پەردەی پەرستگاکە لە سەرەوە تا خوارەوە دوو بەش بوو .زەوی لەرزین و بەردەکان دڕان؛ 52گۆڕەکان کرانەوە .زۆرێک لە تەرمی پیرۆزەکان کە خەوتبوون هەستان. 53دوای زیندووبوونەوەی لە گۆڕەکان هاتە دەرەوە و چووە شارە پیرۆزەکە و بۆ زۆر کەس دەرکەوت. 54کاتێک سەرۆک سەدەکە و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون و چاویان لە عیسا بوو ،بوومەلەرزە و ئەو شتانەی کە ڕوویان دا بینی ،زۆر ترسان و گوتیان« :بەڕاستی ئەمە کوڕی خودا بوو». 55ژنێکی زۆر لەوێ لە دوورەوە سەیری عیسایان دەکرد کە لە جەلیلەوە بەدوای عیسادا دەڕۆیشتن و خزمەتیان دەکرد. 56لەنێویاندا مەریەمی مەجدەلی و مەریەمی دایکی یاقوب و یۆسێ و دایکی منداڵەکانی زێبدە. 57کاتێک ئێوارە هات ،پیاوێکی دەوڵەمەند لە ئاریماتای هات بە ناوی یوسف ،خۆی شاگردی عیسا بوو. 58چووە لی پیلتۆس و داوای تەرمی عیسای کرد .پاشان پیلتۆس فەرمانی دا تەرمەکە ڕزگار بکرێت. 59کاتێک یوسف تەرمەکەی برد و بە پەڕۆیەکی کەتانی پاکی پێچایەوە. 60لە گۆڕە نوێیەکەی خۆیدا دانا ،کە لە بەردەکەدا هەڵیکوتابوو ،بەردێکی گەورەی بردە بەر دەرگای گۆڕەکە و ڕۆیشت. 61مەریەمی مەجدەلی و مەریەمەکەی دیکەش لە بەرامبەر گۆڕەکە دانیشتبوون. 62ڕۆژی دواتر ،کە دوای ڕۆژی ئامادەکارییەکان ،سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان کۆبوونەوە بۆ لی پیلتۆس. 63گوتی« :کاکە ،بیرمان دێتەوە کە ئەو فێڵبازە لە ژیاندا وتی« :دوای سێ ڕۆژ هەستمەوە». 64بۆیە فەرمان بدە تا ڕۆژی سێیەم گۆڕەکە دڵنیا بکرێتەوە ،نەک شاگردەکانی بە شەو بێنە و بیدزن و بە گەل بڵێن« :لە مردووەکان زیندوو بووەتەوە ،بۆیە دوا هەڵە لە هەڵەی یەکەم خراپتر دەبێت». 65پیلتۆس پێی گوتن« :چاودێریتان هەیە ،بڕۆن و تا دەتوانن دڵنیابن». 66ئینجا چوون و گۆڕەکەیان پشتڕاستکردەوە و بەردەکەیان مۆر کرد و چاودێرێکیان دانا. بەشی ٢٨ 1لە کۆتایی شەممەدا ،کاتێک بەرەو یەکەم ڕۆژی هەفتە دەستی پێکرد ،مەریەمی مەجدەلی و مەریەمەکەی تر هاتنە سەر گۆڕەکە. 2بوومەلەرزەیەکی گەورە ڕوویدا ،چونکە فریشتەی یەزدان لە ئاسمانەوە دابەزی و هات و بەردەکەی لە دەرگاکە وەرگێڕا و لەسەری دانیشت. 3ڕووخساری وەک ڕەشەبا بوو ،جلەکانی وەک بەفر سپی بوو. 4لە ترسی ئەو پاسەوانەکان لەرزین و وەک مردوو بوون. 5فریشتەکەش وەڵمی ژنەکانی دایەوە« :مەترسن ،چونکە دەزانم بەدوای عیسادا دەگەڕێن کە لە خاچ دراوە». 6لێرە نییە ،چونکە وەک خۆی فەرموویەتی ،هەستاوەتەوە .وەرە ئەو شوێنە ببینە کە یەزدان لێی کەوتووە. 7خێرا بڕۆ و بە شاگردەکانی بڵێ کە لە مردن زیندوو بووەتەوە .ئینجا پێش ئێوە دەڕوات بۆ جەلیل .لەوێ دەیبینن ،سەیرکە من پێم وتوون». 8بە ترس و خۆشییەکی زۆرەوە بە خێرایی لە گۆڕەکە ڕۆیشتن .و ڕایکرد بۆ ئەوەی شاگردەکانی بگەیەنێت. 9کاتێک دەچوون بۆ ئەوەی بە شاگردەکانی بڵێن ،عیسا چاویان پێی کەوت و گوتی « :سڵو »!هاتن و پێیەکانی گرت و پەرستن. 10ئینجا عیسا پێی گوتن « :مەترسن ،بڕۆن بە براکانم بڵێن دەچنە جەلیل و لەوێ دەمبینن». 11کاتێک دەڕۆیشتن ،هەندێک لە پاسەوانەکان هاتنە ناو شارەکە و هەموو ئەو شتانەی کە ڕوویان دا بە سەرۆک کاهینەکانیان ڕاگەیاند. 12کاتێک لەگەڵ پیرەکان کۆبوونەوە و ئامۆژگارییان کرد ،پارەیەکی زۆریان بە سەربازەکان دا. 13گوتیان« :بڵێن شاگردەکانی شەو هاتن و دزییان لێ برد لە کاتێکدا ئێمە خەوتبووین». 14ئەگەر ئەمە بە گوێی حاکمدا هات ،ئێمە ڕازی دەکەین و دڵنیاتان دەکەینەوە. 15پارەکەیان برد و وەک ئەوەی فێرکرابوون کردیان ،تا ئەمڕۆش ئەم قسەیە لەنێو جولەکەکاندا دەوترێتەوە. 16ئینجا یازدە شاگردەکە چوونە جەلیل ،بۆ شاخێک کە عیسا بۆی دیاری کردبوو. 17کاتێک بینییان پەرستیان ،بەڵم هەندێک گومانیان هەبوو. 18عیسا هات و پێی گوتن « :هەموو دەسەڵتێک لە ئاسمان و زەویدا پێم دراوە». 19جا بڕۆن و هەموو گەلن فێر بکەن و بە ناوی باوک و کوڕ و ڕۆحی پیرۆز مەعموودیان بکەن. 20فێری هەموو شتێک بکەن کە فەرمانم پێکردوون ،تا کۆتایی جیهان هەمیشە لەگەڵتانم .ئامین.