جۆن بەشی یەکەم 1لەسەرەتادا وشە بوو ،وشەکەش لەگەڵ خودا بوو ،وشەکەش خودا بوو. 2لە سەرەتاوە لەگەڵ خودادا هەمان شت بوو. 3هەموو شتێک لە ڕێگەی ئەوەوە دروست بووە .و بەبێ ئەو هیچ شتێک دروست نەکرا کە دروست بووبێت. 4ژیان لەناو ئەودا بوو .ژیانیش ڕووناکی مرۆڤەکان بوو. 5ڕووناکی لە تاریکیدا دەدرەوشێتەوە .و تاریکی لێی تێنەگەیشت. 6پیاوێک هەبوو کە لەلیەن خوداوە نێردرابوو ،ناوی یۆحەنا بوو. 7ئەویش بۆ شایەتحاڵی هات ،بۆ ئەوەی شایەتحاڵی ڕووناکی بدات ،تاکو هەموو مرۆڤەکان لە ڕێگەی ئەوەوە باوەڕیان پێبکەن. 8ئەو ڕووناکی نەبوو ،بەڵکو نێردرا بۆ ئەوەی شایەتحاڵی ئەو ڕووناکییە بێت. 9ئەوە ڕووناکی ڕاستەقینە بوو ،کە هەموو مرۆڤێک ڕووناک دەکاتەوە کە دێتە جیهان. 10ئەو لە جیهاندا بوو ،جیهان بەهۆی ئەوەوە دروست بوو ،جیهان نەیناسی. 11هاتە لی خۆی ،بەڵم خۆی وەری نەگرت. 12بەڵم هەرکەسێک کە پێشوازییان لێکرد ،دەسەڵتی پێبەخشی کە ببنە کوڕی خودا ،ئەوانەش کە باوەڕیان بە ناوەکەی هەیە. 13ئەوان لە خوێن و نە لە ویستی گۆشت و نە لە ویستی مرۆڤ لەدایک بوون ،بەڵکو لە خوداوە لەدایک بوون. 14ئینجا وشەکە بوو بە گۆشت و لە نێو ئێمەدا نیشتەجێ بوو ،شکۆمەندی ئەومان بینی ،شکۆمەندی وەک تاقانە لەدایکبووی باوک ،پڕ لە نیعمەت و ڕاستی. 15یۆحەنا شایەتحاڵی لەسەر دا و هاوارێکی کرد و گوتی« :ئەمە ئەو کەسە بوو کە باسیم کرد« :ئەو کەسەی دوای من دێت لە من باشترە، چونکە پێش من بووە». 16هەموومان لە پڕیی و نیعمەت و نیعمەتمان وەرگرتووە. 17چونکە یاسا لە ڕێگەی موسا درا ،بەڵم نیعمەت و ڕاستی لە ڕێگەی عیسا مەسیحەوە هات. 18هیچ کەسێک خودای نەبینیوە .کوڕە تاقانەکەی کە لە سنگی باوکدایە ،ئەوی ڕاگەیاندووە. 19ئەمە بەڵگەی یۆحەنایە ،کاتێک جولەکەکان کاهین و لێڤییان لە ئۆرشەلیمەوە نارد بۆ ئەوەی لێی بپرسن« :تۆ کێیت؟» 20دانپێدانانی و ئینکاری نەکرد .بەڵم دان بەوەدا دەنێت« :من مەسیح نیم». 21لێیان پرسی« :ئەوا چی؟ ئایا تۆ ئیلیا؟ ئینجا گوتی« :من نیم ».ئایا تۆ ئەو پێغەمبەرە؟ وەڵمی دایەوە« :نا»! 22ئینجا پێیان گوت« :تۆ کێیت؟ »بۆ ئەوەی وەڵمی ئەو کەسانە بدەینەوە کە ئێمەیان ناردووە .چی لەبارەی خۆتەوە دەڵێیت؟ 23گوتی« :من دەنگی کەسێکم کە لە بیابان هاوار دەکات :ڕێگای یەزدان ڕاست بکەرەوە ،وەک عیشای پێغەمبەر وتی». 24ئەوانەی نێردراون لە فەریسییەکان بوون. 25لێیان پرسی و پێیان گوت« :ئەگەر تۆ ئەو مەسیح و نە ئەلیاس و نە ئەو پێغەمبەرە نەبیت ،بۆچی مەعمودیەت دەدەیت؟ 26یۆحەنا وەڵمی دانەوە« :من بە ئاو مەعمودیەت دەدەم ،بەڵم یەکێک لە ئێوە وەستاوە کە نایناسن. 27ئەو کەسەیە کە لە دوای من دێت لە من باشترە ،شایەنی ئەوە نیم کە چەقۆی پێڵوەکەی لێبکەمەوە. 28ئەمانە لە بێتابارای ئەودیوی ئوردن ئەنجامدرا ،کە یۆحەنا مەعمودی دەدا. 29ڕۆژی دواتر یۆحەنا عیسا دەبینێت کە دێتە لی و دەڵێت« :ئەوە بەرخی خودایە کە گوناهی جیهان دەبات». 30ئەمە ئەو کەسەیە کە لەبارەیەوە گوتم« :پاش من پیاوێک دێت کە لە من باشترە ،چونکە پێش من بووە». 31من نەمناسی ،بەڵم بۆ ئەوەی بۆ ئیسرائیل ئاشکرا بێت ،بۆیە هاتووم بە ئاو مەعمودیەت بدەم. 32یۆحەنا شایەتحاڵی دا و گوتی« :ڕۆحم بینی وەک کۆترێک لە ئاسمانەوە دابەزی و لەسەری مایەوە». 33من نەمناسی ،بەڵم ئەو کەسەی منی نارد بۆ ئەوەی بە ئاو مەعمودیەت بکەم ،پێی وتم« :ئەو کەسەی کە ڕۆحی لەسەر دادەبەزێت و لەسەری دەمێنێتەوە ،ئەو کەسەیە کە بە ڕۆحی پیرۆز مەعمودیەت دەدات». 34بینیم و شایەتحاڵیم دا کە ئەمە کوڕی خودایە. 35ڕۆژی دواتر یۆحەنا و دوو شاگردەکەی وەستانەوە. 36کاتێک سەیری عیسا دەکات و دەڵێت« :ئەوە بەرخی خودایە»! 37دوو شاگردەکە گوێیان لە قسەکانی بوو و شوێن عیسا کەوتن. 38ئینجا عیسا ڕووی کرد و بینی کە بەدوایاندا دەڕۆن و پێی گوتن « :ئێوە بەدوای چیدا دەگەڕێن؟ »پێیان گوت« :ڕابی ،واتە« :مامۆستا » لێکدەدرێتەوە ،تۆ لە کوێ نیشتەجێیت؟» 39پێی گوتن « :وەرن بزانن ».هاتن و بینییان لە کوێ نیشتەجێیە و ئەو ڕۆژە لەگەڵیدا مانەوە ،چونکە نزیکەی کاتژمێری دەیەم بوو. 40یەکێک لەو دوو کەسەی گوێی لە قسەکانی یۆحەنا بوو و بەدوایدا ڕۆیشتن ،ئەندرۆسی برای شیمۆن پەترۆس بوو. 41سەرەتا شیمۆنی برای خۆی دۆزیەوە و پێی گوت« :ئێمە مەسیحمان دۆزیەوە کە بە واتای مەسیح دێت». 42ئینجا هێنایە لی عیسا .کاتێک عیسا سەیری کرد ،گوتی « :تۆ شیمۆنی کوڕی یونایت ،پێت دەوترێت کیفا ،کە بە لێکدانەوە بەردێکە». 43ڕۆژی دواتر عیسا ویستبووی بچێتە جەلیل و فیلیپی دۆزیەوە و پێی گوت « :شوێنم بکەوە». 44فیلیپ لە بەیتسەیدا بوو ،شاری ئەندرۆس و پەترۆس.
جۆن
45فیلیپ ناتانایلی دۆزیەوە و پێی گوت« :ئێمە ئەو کەسەمان دۆزیەوە کە موسا لە یاسا و پێغەمبەران لەسەری نووسیویانە ،عیسای ناسرەتی کوڕی یوسفە». 46ناتانایل پێی گوت« :ئایا شتێکی باش لە ناسریەوە دێتە دەرەوە؟ »فیلیپ پێی گوت« :وەرە بزانە». 47عیسا نەتانایلی بینی کە هاتە لی و لەبارەیەوە گوتی « :ئەوەتا بەڕاستی ئیسرائیلییەکە ،فێڵێکی تێدا نییە! 48ناتانایێل پێی گوت« :لە کوێوە من دەناسیت؟ »عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :پێش ئەوەی فیلیپ بانگت بکات ،کاتێک لە ژێر دار هەنجیردا بوویت ،تۆم بینی». 49ناتانائیل وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ڕابی ،تۆ کوڕی خودایت .تۆ پاشای ئیسرائیلیت. 50عیسا وەڵمی دایەوە و پێی فەرموو « :بەهۆی ئەوەی پێم وتیت :لە ژێر دار هەنجیردا تۆم بینی ،باوەڕت وایە؟ »تۆ شتگەلێکی گەورەتر لەمانە دەبینیت. 51ئینجا پێی گوت« :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم ،لەمەودوا دەبینن ئاسمان کراوە دەبێت و فریشتەکانی خودا بەسەر کوڕی مرۆڤدا سەردەکەون و دادەبەزن». بەشی دووەم 1ڕۆژی سێیەمیش لە کانای جەلیل زەماوەندێک بوو .دایکی عیساش لەوێ بوو. 2عیسا و شاگردەکانی بانگهێشت کران بۆ هاوسەرگیری. 3کاتێک شەرابیان کەم بوو ،دایکی عیسا پێی گوت« :ئەوان شەرابیان نییە». 4عیسا پێی گوت « :ژن ،من چ پەیوەندییەکم لەگەڵ تۆ هەیە؟ هێشتا کاتژمێری من نەهاتووە. 5دایکی بە خزمەتکارەکانی گوت« :هەرچی پێتان بڵێت بیکەن». 6شەش مەنجەڵ بەردیش لەوێ دانرابوو ،بەپێی شێوازی پاککردنەوەی جولەکەکان ،کە هەریەکەیان دوو یان سێ قاپیان تێدابوو. 7عیسا پێی گوتن« :دەفرەکان پڕ بکەن لە ئاو ».و تا لێواریان پڕیان کردەوە. 8پێی گوتن « :ئێستا دەربهێنن و بیبەن بۆ حاکمی جەژنەکە ».وە ڕووتیان کردەوە. 9کاتێک سەرۆکی جەژنەکە تامی ئەو ئاوەی کرد کە شەراب بووە و نەیزانی لە کوێوە هاتووە ،بەڵم خزمەتکارەکانی ئاوەکە زانیان، فەرمانداری جەژنەکە زاوای بانگ کرد. 10پێی گوت« :هەرکەسێک لە سەرەتاوە شەرابی باش دەخواتەوە .کاتێک مرۆڤەکان بە باشی خواردوونەتەوە ،ئەوە خراپترە ،بەڵم تۆ تا ئێستا شەرابی باشت پاراستووە. 11سەرەتای موعجیزە عیسا لە کانای جەلیل کرد و شکۆمەندی خۆی دەرخست .شاگردەکانی باوەڕیان پێی هێنا. 12دوای ئەمە ،خۆی و دایکی و براکانی و شاگردەکانی چووە کەفەرناحوم و ڕۆژێکی زۆر لەوێ مانەوە. 13جەژنی پەسحی جولەکەکان نزیک بوو ،عیسا بەرەو ئۆرشەلیم سەرکەوت. 14لە پەرستگاکەدا ئەو کەسانەیان بینی کە گا و مەڕ و کۆتریان دەفرۆشت و پارەگۆڕەکان دانیشتبوون. 15کاتێک بە پەتێکی بچووک چەقۆی لێدا ،هەموویان و مەڕ و گاکانی لە پەرستگاکە دەرکرد .پارەی گۆڕاوەکانی ڕشت و مێزەکانی ڕووخاند. 16بە کۆترفرۆشانی گوت « :ئەم شتانە لێرە وەربگرن .ماڵی باوکم مەکە بە ماڵی کاڵ. 17شاگردەکانی بیریان هاتەوە کە نووسراوە« :حەز و زەوقی ماڵەکەت منی خواردووە». 18جولەکەکان وەڵمیان دایەوە« :چ نیشانەیەکمان بۆ نیشان دەدەیت کە ئەمانە دەکەیت؟» 19عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئەم پەرستگایە وێران بکەن و لە سێ ڕۆژدا هەڵیدەگرمەوە». 20جولەکەکان گوتیان« :چل و شەش ساڵ ئەم پەرستگایە دروستکراوە و لە سێ ڕۆژدا دروستی دەکەیت؟» 21بەڵم باسی پەرستگای جەستەی خۆی دەکرد. 22کاتێک لە مردن زیندوو بووەوە ،شاگردەکانی بیریان هاتەوە کە ئەو ئەمەی پێ وتوون .باوەڕیان بە کتێبی پیرۆز و ئەو قسانەی عیسا کردبوو. 23کاتێک لە جەژنی پەسحدا لە ئۆرشەلیم بوو ،لە جەژندا زۆر کەس باوەڕیان بە ناوی ئەو کرد ،کاتێک ئەو موعجیزەیان بینی کە کردوویەتی. 24بەڵم عیسا خۆی بەوان نەدا ،چونکە هەموو مرۆڤەکانی دەناسی. 25پێویست نەبوو کەس شایەتحاڵی مرۆڤ بدات ،چونکە دەیزانی چی لە مرۆڤدا هەیە. بەشی سێیەم 1پیاوێک لە فەریسییەکان هەبوو ،ناوی نیکۆدیمۆس بوو ،فەرمانڕەوای جولەکەکان بوو. 2شەویش هاتە لی عیسا و پێی گوت« :ڕابی ،ئێمە دەزانین کە تۆ مامۆستایت کە لە خوداوە هاتوویت ،چونکە کەس ناتوانێت ئەم موعجیزەی کە تۆ ئەنجامی دەدەیت ئەنجام بدات ،مەگەر خودا لەگەڵی نەبێت». 3عیسا وەڵمی دایەوە و پێی فەرموو « :بەڕاستی پێت دەڵێم :ئەگەر مرۆڤ لەدایک نەبێتەوە ،شانشینی خودا نابینێت». 4نیکۆدیمۆس پێی گوت« :مرۆڤێک کە پیر دەبێت چۆن لەدایک دەبێت؟ »ئایا دەتوانێت بۆ جاری دووەم بچێتە ناو سکی دایکی و لەدایک بێت؟ 5عیسا وەڵمی دایەوە« :بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئەگەر مرۆڤ لە ئاو و ڕۆح لەدایک نەبێت ،ناتوانێت بچێتە ناو شانشینی خودا».
جۆن
6ئەوەی لە گۆشتەوە لەدایک دەبێت گۆشتە .ئەوەی لە ڕۆحەوە لەدایک بووە ڕۆحە. 7سەرسام مەبە کە پێم گوت :دەبێ لەدایک ببنەوە. 8با لە کوێ دەیەوێت دەهەژێت و گوێت لە دەنگی دەبێت ،بەڵم ناتوانیت بزانیت لە کوێوە دێت و بۆ کوێ دەڕوات. 9نیکۆدیمۆس وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەم شتانە چۆن دەبن؟ 10عیسا وەڵمی دایەوە « :ئایا تۆ مامۆستای ئیسرائیلیت و ئەمانە نازانیت؟» 11بەڕاستی بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئێمە قسە دەکەین کە دەیزانین و شایەتحاڵی ئەوە دەدەین کە بینیومانە .ئێوەش شایەتحاڵی ئێمە وەرناگرن». 12ئەگەر من شتە زەمینییەکانم پێتان گوت و باوەڕتان نەکرد ،چۆن باوەڕتان پێدەهێنن ،ئەگەر شتە ئاسمانییەکانتان پێ بڵێم؟ 13هیچ کەسێک بەرز نەبووەتەوە بۆ ئاسمان ،جگە لەوەی لە ئاسمانەوە دابەزیوە ،کوڕی مرۆڤ کە لە ئاسمانە. 14وەک چۆن موسا مارەکەی لە بیابان بەرزکردەوە ،کوڕی مرۆڤیش دەبێ بەرز بکرێتەوە. 15هەرکەسێک باوەڕی پێی هەبێت لەناو نەچێت ،بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت. 16چونکە خودا ئەوەندە جیهانی خۆشویست ،تا کوڕە تاقانەکەی خۆی بەخشی ،بۆ ئەوەی هەرکەسێک باوەڕی پێی هەبێت لەناو نەچێت، بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت. 17چونکە خودا کوڕەکەی نەناردووە بۆ جیهان بۆ ئەوەی جیهان سزا بدات .بەڵم بۆ ئەوەی جیهان لە ڕێگەی ئەوەوە ڕزگاری بێت. 18ئەوەی باوەڕی پێی هەبێت مەحکوم ناکرێت ،بەڵم ئەوەی باوەڕی پێی نەبێت ،پێشتر مەحکومە ،چونکە باوەڕی بە ناوی کوڕە تاقانەکەی خودا نەکردووە. 19مەحکومکردنەکەش ئەمەیە ،کە ڕووناکی هاتۆتە جیهان و مرۆڤەکان تاریکییان خۆشدەویست نەک ڕووناکی ،چونکە کردەوەکانیان خراپە. 20چونکە هەرکەسێک خراپەکاری بکات ڕقی لە ڕووناکی دەبێتەوە و نایەت بۆ ڕووناکی ،نەک کارەکانی سەرزەنشت بکرێن. 21بەڵم ئەوەی ڕاستی بکات ،دێتە ڕووناکی ،تاکو کردەوەکانی دەربکەون ،کە لە خودادا ئەنجام دراون. 22دوای ئەمانە عیسا و شاگردەکانی هاتنە خاکی یەهودا .لەوێ لەگەڵیان مایەوە و مەعمودی دەدا. 23یۆحەنا لە حەینۆن لە نزیک سالم ئاوی دەدا ،چونکە ئاوێکی زۆر لەوێ بوو ،هاتن و مەعمودیەتیان پێدرا. 24چونکە یۆحەنا هێشتا نەخراوەتە زیندانەوە. 25ئینجا پرسیارێک لە نێوان هەندێک لە شاگردەکانی یۆحەنا و جولەکەکاندا هاتە ئاراوە سەبارەت بە پاککردنەوە. 26ئینجا هاتنە لی یۆحەنا و پێیان گوت« :ڕابی ،ئەوی لەگەڵت بوو لەودیو ئوردن و شایەتحاڵیت بۆ داوە ،سەیرکە ،ئەو کەسە مەعمودیەت دەدات و هەموو مرۆڤەکان دێنە لی». 27یۆحەنا وەڵمی دایەوە و گوتی« :مرۆڤ ناتوانێت هیچ وەربگرێت ،مەگەر لە ئاسمانەوە پێی بدرێت». 28ئێوە خۆتان شایەتحاڵیم دەدەن کە وتم« :من مەسیح نیم ،بەڵکو پێش ئەو نێردراوم». 29ئەوەی بووکەکەی هەیە زاوایە ،بەڵم هاوڕێی زاوا کە وەستاوە و گوێی لێدەگرێت ،زۆر دڵخۆش دەبێت بەهۆی دەنگی زاوا ،بۆیە ئەم خۆشییەی من بەدی دێت. 30دەبێت ئەو زیاد بکات ،بەڵم من دەبێ کەم بم. 31ئەوەی لە سەرەوە دێت لە سەرووی هەمووانەوەیە ،ئەوەی لە زەوییە زەمینییە و باسی زەوی دەکات ،ئەوەی لە ئاسمانەوە دێت لە سەرووی هەمووانەوەیە. 32ئەوەی بینیوویەتی و بیستوویەتی ،شایەدی دەدات .کەسیش شایەتحاڵی خۆی وەرناگرێت. 33ئەوەی شایەتحاڵی خۆی وەرگرتووە ،مۆرەکەی لەسەر داناوە کە خودا ڕاستگۆیە. 34چونکە ئەوەی خودا ناردویەتی قسەکانی خودا دەڵێت ،چونکە خودا ڕۆحی پێنادات. 35باوک کوڕی خۆشدەوێت و هەموو شتێکی داوەتە دەستی. 36ئەوەی باوەڕ بە کوڕ بکات ،ژیانی هەتاهەتایی هەیە ،ئەوەی باوەڕ بە کوڕ نەکات ،ژیان نابینێت .بەڵم تووڕەیی خودا لەسەری دەمێنێتەوە. بەشی چوارەم 1کاتێک یەزدان زانی کە فەریسییەکان چۆن بیستوویانە کە عیسا لە یۆحەنا زیاتر شاگردی دروست دەکات و مەعمودی دەکات. ( 2هەرچەندە عیسا خۆی مەعمودی نەکرد ،بەڵکو شاگردەکانی. 3یەهودای بەجێهێشت و بەرەو جەلیل ڕۆیشت. 4پێویستە بە سامریادا تێپەڕێت. 5ئینجا گەیشتە شارێکی سامریا کە ناوی سیخار بوو ،نزیک لەو زەوییەی کە یاقوب بە یوسفی کوڕی دابوو. 6بیری یاقوب لەوێ بوو .عیسا لە گەشتەکەیدا ماندوو بوو ،بەم شێوەیە لەسەر بیرەکە دانیشت ،نزیکەی کاتژمێری شەشەم بوو. 7ژنێکی سامری هات بۆ ئەوەی ئاو بکێشێت ،عیسا پێی گوت « :پێم بدە بیخۆمەوە». ( 8چونکە شاگردەکانی چوونەتە شار بۆ کڕینی گۆشت). 9ژنە سامرییەکە پێی گوت« :چۆن تۆ جولەکەیت ،داوای خواردنەوەم لێدەکەیت کە ژنێکی سامریم؟ »چونکە جولەکەکان هیچ مامەڵەیەکیان لەگەڵ سامریەکان نییە. 10عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :ئەگەر بەخششەکەی خودات بزانی و کێیە کە پێت دەڵێت' :بمخۆرەوە '.تۆ داوای لێدەکردیت و ئاوی زیندووت پێدەدا. 11ژنەکە پێی گوت« :کاکە ،تۆ هیچت نییە بۆ ڕاکێشان و بیرەکەش قووڵە.
جۆن
12ئایا تۆ لە یاقوبی باوکمان گەورەتریت کە بیرەکەی پێداین و خۆی و منداڵەکانی و ئاژەڵەکانی لێی خواردەوە؟ 13عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت :هەرکەسێک لەم ئاوە بخواتەوە ،تینوێتی دەبێتەوە. 14بەڵم هەرکەسێک لەو ئاوە بخواتەوە کە من پێی دەدەم ،هەرگیز تینوو نابێت .بەڵم ئەو ئاوەی کە دەیدەمێ ،لە ناویدا دەبێتە کانییەکی ئاو کە هەڵدەقوڵێت بۆ ژیانی هەتاهەتایی. 15ژنەکە پێی گوت« :کاکە ،ئەم ئاوەم پێ بدە ،تا تینوو نەم و نەیەمە ئێرە بۆ ئاو». 16عیسا پێی گوت « :بڕۆ مێردەکەت بانگ بکە و وەرە ئێرە». 17ژنەکە وەڵمی دایەوە و گوتی« :من مێردم نییە ».عیسا پێی گوت « :بە باشی وتت :من مێردم نییە». 18چونکە پێنج مێردت هەبووە .ئەو کەسەی ئێستا هەتە ،مێردەکەت نییە. 19ژنەکە پێی گوت« :کاکە ،تێدەگەم کە تۆ پێغەمبەریت». 20باوباپیرانمان لەم شاخەدا پەرستشیان دەکرد .ئێوەش دەڵێن :لە ئۆرشەلیم ئەو شوێنەیە کە دەبێ مرۆڤەکان بپەرستن». 21عیسا پێی گوت « :ژن ،باوەڕم پێ بکە ،ئەوکاتە دێت ،کە نە لەم شاخە و نە لە ئۆرشەلیم ،باوک بپەرستن». 22ئێوە دەپەرستن نازانن چی ،ئێمە دەزانین چی دەپەرستین ،چونکە ڕزگاربوون لە جولەکەکانەوەیە. 23بەڵم کات دێت و ئێستاش هاتووە ،کە پەرستیارانی ڕاستەقینە بە ڕۆح و ڕاستی باوک دەپەرستن ،چونکە باوک بەدوای ئەو جۆرە کەسانەدا دەگەڕێت کە بیپەرستن. 24خودا ڕۆحە ،ئەوانەی دەیپەرستن دەبێ بە ڕۆح و ڕاستی بیپەرستن. 25ژنەکە پێی گوت« :دەزانم مەسیح دێت کە پێی دەوترێت مەسیح. 26عیسا پێی گوت « :ئەوەم کە قسەت لەگەڵ دەکەم ،ئەوم». 27شاگردەکانی هاتن و سەریان سوڕما کە ئەو لەگەڵ ژنەکەدا قسەی دەکرد ،بەڵم کەس نەیگوت« :بەدوای چیدا دەگەڕێیت؟ »یان بۆچی قسەی لەگەڵ دەکەیت؟ 28ژنەکە مەنجەڵەکەی بەجێهێشت و چووە ناو شارەکە و بە پیاوەکانی گوت: 29وەرە پیاوێک ببینە ،هەموو ئەو شتانەی پێم وتووە کە کردوومە ،ئایا ئەمە مەسیح نییە؟ 30ئینجا لە شارەکە چوونە دەرەوە و هاتنە لی. 31لەو ماوەیەدا شاگردەکانی دوعایان لێکرد و گوتیان« :مامۆستا ،بخۆ». 32بەڵم پێی گوتن « :خواردنێکم هەیە بۆ خواردن کە ئێوە نازانن». 33بۆیە شاگردەکان بە یەکتریان دەگوت« :ئایا کەسێک هێناویەتی بۆ خواردن؟» 34عیسا پێی گوتن « :خۆراکی من ئەوەیە کە ویستی ئەو کەسەی کە منی ناردووە و تەواوکردنی کارەکەیە». 35ناڵێن :چوار مانگ ماوە ،پاشان دروێنە دێت؟ سەیرکە ،پێتان دەڵێم :چاوەکانتان بەرز بکەنەوە و سەیری کێڵگەکان بکەن .چونکە ئەوان لە ئێستاوە سپی بوون بۆ دروێنەکردن. 36ئەوەی دروێنە دەکات کرێ وەردەگرێت و بەرهەم کۆدەکاتەوە بۆ ژیانی هەتاهەتایی ،تاکو چاندن و دروێنەکار پێکەوە شاد بن. 37لێرەدا ئەو وتەیە ڕاستە« :یەکێک دەچێنێت و یەکێکی تر دەچنێتەوە». 38من ئێوەم نارد بۆ دروێنەکردنی ئەو شتەی کە هیچ کارێکتان لەسەر نەکردووە ،کەسانی دیکە ماندوو بوون و ئێوەش چوونەتە ناو ماندووبوونەکانیانەوە. 39زۆرێک لە سامرییەکانی ئەو شارە باوەڕیان پێی هێنا ،چونکە ئەو ژنە شایەتحاڵی ئەوەی دابوو« :هەموو ئەو شتانەی کە کردوومە پێی وتم». 40کاتێک سامریەکان هاتنە لی ،داوای لێکرد کە لەگەڵیان بمێنێتەوە ،دوو ڕۆژ لەوێ مایەوە. 41زۆر کەسی تریش بەهۆی قسەکانی خۆیەوە باوەڕیان هێنا. 42ئینجا بە ژنەکەی گوت« :ئێستا باوەڕمان هەیە نەک لەبەر قسەکانی تۆ ،چونکە خۆمان گوێمان لێ بووە و دەزانین کە ئەمە بەڕاستی مەسیحی ڕزگارکەری جیهانە». 43دوای دوو ڕۆژ لەوێ ڕۆیشت و چووە جەلیل. 44چونکە عیسا خۆی شایەتحاڵی ئەوەی دا کە پێغەمبەر لە وڵتەکەی خۆیدا هیچ ڕێزێکی نییە. 45ئینجا کاتێک هاتە جەلیل ،جەلیلییەکان پێشوازییان لێکرد ،چونکە هەموو ئەو شتانەیان بینی کە لە ئۆرشەلیم لە جەژنەکەدا کردبووی، چونکە ئەوانیش چوونە جەژنەکە. 46ئینجا عیسا هاتەوە کانای جەلیل ،لەوێ ئاوەکەی کردە شەراب .پیاوێکی ئاغا هەبوو ،کوڕەکەی لە کەفەرناحوم نەخۆش بوو. 47کاتێک بیستبووی عیسا لە یەهوداوە هاتۆتە جەلیل ،چووە لی و داوای لێکرد کە بێتە خوارەوە و کوڕەکەی چاک بکاتەوە ،چونکە لە مردندایە. 48ئینجا عیسا پێی گوت « :تا نیشانە و سەرسوڕهێنەر نەبینن ،باوەڕ ناکەن». 49ئاغا پێی گوت« :کاکە ،پێش مردنی منداڵەکەم وەرە خوارەوە». 50عیسا پێی گوت « :بڕۆ !کوڕەکەت دەژی .پیاوەکە باوەڕی بەو قسەیەی عیسا پێی کردبوو ،ڕۆیشت. 51کاتێک کە دەچووە خوارەوە ،خزمەتکارەکانی پێشوازییان لێکرد و پێیان گوت« :کوڕەکەت زیندووە». 52ئینجا لێیان پرسی ئەو کاتەی دەستی کرد بە چاکسازی .پێیان گوت« :دوێنێ لە سەعات حەوتەم تاوەکەی جێهێشت». 53باوکەکە زانی کە لە هەمان کاتدا بوو کە عیسا پێی فەرموو « :کوڕەکەت زیندووە» . 54دیسانەوە ئەمە دووەم موعجیزە کە عیسا کردوویەتی ،کاتێک لە جولەکەوە هاتە جەلیل.
جۆن
بەشی پێنجەم 1دوای ئەمە جەژنێکی جولەکەکان سازکرا .عیسا چووە ئۆرشەلیم. 2لە ئۆرشەلیم لە لی بازاڕی مەڕەکان حەوزێک هەیە کە بە زمانی عیبری پێی دەوترێت بەتێسدا و پێنج پەنجەرەی هەیە. 3لەناو ئەمانەدا جەماوەرێکی زۆر بێدەسەڵت و کوێر و وەستان و وشک و چاوەڕوانی جووڵەی ئاوەکە بوون. 4چونکە فریشتەیەک لە وەرزێکی دیاریکراودا هاتە خوارەوە بۆ ناو حەوزەکە و ئاوەکەی تێکدا ،هەرکەسێک سەرەتا دوای تەشەنەکردنی ئاوەکە هاتە ژوورەوە ،لە هەر نەخۆشییەک چاک بووەوە. 5پیاوێک لەوێ بوو کە سی و هەشت ساڵ تووشی نەخۆشی بوو. 6کاتێک عیسا بینی کە درۆ دەکات و زانی کە ماوەیەکی زۆرە لەم حاڵەتەدا بووە ،پێی گوت « :ئایا دەتەوێت چاک ببیتەوە؟» 7پیاوە بێدەسەڵتەکە وەڵمی دایەوە« :کاکە ،کەسێکم نییە کە ئاوەکە شل بێت ،بمخاتە ناو حەوزەکەوە ،بەڵم تا دێم ،کەسێکی دیکە لە پێشمەوە دادەبەزێت». 8عیسا پێی گوت « :هەستە ،جێگاکەت هەڵبگرە و بڕۆ». 9یەکسەر پیاوەکە چاک بووەوە و جێگاکەی هەڵگرت و ڕۆیشت ،لە هەمان ڕۆژدا شەممە بوو. 10جولەکەکان بە چاکبووەوەیان گوت« :ڕۆژی شەممەیە ،حەڵڵ نییە جێگاکەت هەڵبگریت». 11وەڵمی دانەوە« :ئەو کەسەی چاک کردمەوە ،پێی وتم :جێگاکەت هەڵبگرە و بڕۆ». 12ئینجا لێیان پرسی« :ئەو پیاوە چییە کە پێی وتوویت :جێگاکەت هەڵبگرە و بڕۆ؟» 13ئەو کەسەی چاک بووەوە نەیزانی کێیە ،چونکە عیسا خۆی گەیاندبوو ،خەڵکێکی زۆر لەو شوێنە بوون. 14دواتر عیسا لە پەرستگادا بینی و پێی گوت « :ئەوەتا چاک بوویتەوە ،چیتر گوناه مەکە ،نەک شتێکی خراپترت بۆ بێت». 15پیاوەکە ڕۆیشت و بە جولەکەکانی گوت کە ئەوە عیسایە کە چاکی کردووەتەوە. 16بۆیە جولەکەکان گۆشەگیرییان لەسەر عیسا کرد و هەوڵیان دا بیکوژن ،چونکە لە ڕۆژی شەممەدا ئەم کارانەی کردبوو. 17بەڵم عیسا وەڵمی دانەوە « :باوکم تا ئێستا کار دەکات و منیش کار دەکەم». 18بۆیە جولەکەکان زیاتر بەدوای کوشتنیدا دەگەڕان ،چونکە ئەو نەک تەنها شەممەی شکاندووە ،بەڵکو دەیگوت خودا باوکیەتی ،خۆی یەکسان کرد لەگەڵ خودا. 19ئینجا عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :کوڕ ناتوانێت هیچ لە خۆیەوە بکات ،بەڵکو ئەوەی دەبینێت باوک دەیکات ،چونکە هەرچییەک بکات ،کوڕیش بە هەمان شێوە دەیکات». 20چونکە باوک کوڕی خۆشدەوێت و هەموو ئەو کارانەی خۆی دەیکات پیشانی دەدات ،کارە گەورەکانیش لەمانە نیشان دەدات ،تاکو سەرسام بن. 21چونکە وەک چۆن باوک مردووەکان زیندوو دەکاتەوە و زیندوویان دەکاتەوە .هەروەها کوڕیش هەرکەسێک بیەوێت زیندوو دەکاتەوە. 22چونکە باوک حوکم لەسەر کەس نادات ،بەڵکو هەموو دادوەرییەکانی داوەتە دەستی کوڕ. 23هەموو مرۆڤەکان ڕێز لە کوڕ بگرن ،هەروەک چۆن ڕێز لە باوک دەگرن .ئەوەی ڕێز لە کوڕ ناگرێت ،ڕێز لە باوک ناگرێت کە ئەوی ناردووە. 24بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەوەی گوێی لە قسەی من بێت و باوەڕ بەو کەسە بکات کە منی ناردووە ،ژیانی هەتاهەتایی هەیە و ناچێتە سەر حوکمدان .بەڵم لە مردنەوە دەگوازرێتەوە بۆ ژیان. 25بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم ،ئەو کاتە دێت و ئێستاش هاتووە ،کە مردووەکان گوێیان لە دەنگی کوڕی خودا دەبێت ،ئەوانەی گوێیان لێدەبێت زیندوو دەبنەوە. 26چونکە وەک چۆن باوک ژیانی لە خۆیدا هەیە .بەم شێوەیەش بەخشی بە کوڕ تا ژیانی لە خۆیدا هەبێت. 27دەسەڵتی ئەوەی پێداوە کە دادگایی بکات ،چونکە کوڕی مرۆڤە. 28بەم شتە سەرسام مەبە ،چونکە ئەو کاتە دێت کە هەموو ئەوانەی لە گۆڕەکاندان دەنگی دەبیستن. 29دێنە دەرەوە .ئەوانەی چاکەیان کردووە ،بۆ زیندووبوونەوەی ژیان .ئەوانەی خراپەیان کردووە ،تا زیندووبوونەوەی سزادان. 30من لە خۆمەوە ناتوانم هیچ بکەم ،وەک چۆن دەیبیستم ،دادوەری دەکەم ،دادگاییکردنم دادپەروەرە .چونکە من بەدوای ویستی خۆمدا ناگەڕێم ،بەڵکو بەدوای ویستی ئەو باوکەدا دەگەڕێم کە منی ناردووە. 31ئەگەر شایەتحاڵی خۆم بدەم ،شایەتحاڵی من ڕاست نییە. 32یەکێکی تر هەیە کە شایەتحاڵی من دەدات .منیش دەزانم کە ئەو شایەتحاڵییەی کە لەبارەی منەوە شایەتحاڵی دەدات ،ڕاستە. 33ئێوە ناردتان بۆ لی یۆحەنا ،ئەویش شایەتحاڵی ڕاستییەکانی دا. 34بەڵم من شایەتحاڵی مرۆڤ وەرناگرم ،بەڵکو ئەمانە دەڵێم بۆ ئەوەی ڕزگارتان بێت. 35ئەو ڕووناکییەکی سووتاو و درەوشاوە بوو ،ئێوەش ئامادە بوون بۆ ماوەیەک بە ڕووناکییەکەی شاد بن. 36بەڵم من لە شایەتحاڵی یۆحەنا گەورەترم هەیە ،چونکە ئەو کارانەی باوک پێی بەخشیووم بۆ تەواوکردن ،هەر ئەو کارانەی کە دەیکەم، شایەتحاڵیم دەدەن کە باوک منی ناردووە. 37خودی باوک کە منی ناردووە ،شایەتحاڵی منی داوە .نە لە هیچ کاتێکدا دەنگی ئەوتان بیستووە و نە شێوەی ئەوتان بینیوە. 38قسەی ئەو لە ئێوەدا نەماوە ،بۆ ئەوەی ناردویەتی ،باوەڕ بەو کەسە ناکەن. 39لە کتێبە پیرۆزەکاندا بگەڕێ؛ چونکە پێتان وایە ژیانێکی هەتاهەتاییتان هەیە ،ئەوانیش ئەوانەن کە شایەتحاڵی منن». 40ئێوە نایەنە لم بۆ ئەوەی ژیانتان هەبێت. 41من ڕێز لە مرۆڤ وەرناگرم. 42بەڵم من دەتانناسم کە خۆشەویستی خوداتان لە خۆتدا نییە.
جۆن
43من بە ناوی باوکمەوە هاتووم ،ئێوەش من وەرناگرن ،ئەگەر کەسێکی تر بە ناوی خۆیەوە هات ،ئەوا وەریدەگرن. 44چۆن باوەڕتان پێدەکەن ،کە ڕێز لە یەکتر وەردەگرن و بەدوای ئەو ڕێزەوە ناگەڕێن کە تەنها لە خوداوە دێت؟ 45وا مەزانن کە من تۆمەتبارتان دەکەم بۆ باوک ،کەسێک هەیە تۆمەتبارتان دەکات ،ئەویش موسایە و متمانەتان پێیەتی. 46چونکە ئەگەر باوەڕتان بە موسا بکردایە ،باوەڕتان پێم دەکرد ،چونکە ئەو لەبارەی منەوە نووسیویەتی. 47بەڵم ئەگەر باوەڕ بە نووسینەکانی نەکەن ،چۆن باوەڕ بە قسەکانم دەکەن؟ بەشی شەشەم 1دوای ئەمانە عیسا بەسەر دەریای جەلیلدا ڕۆیشت ،کە دەریای تیبیریایە. 2جەماوەرێکی زۆریش بەدوایدا ڕۆیشتن ،چونکە ئەو موعجیزەیانەی بینی کە بەسەر نەخۆشەکاندا کرد. 3عیسا چووە سەر شاخێک و لەوێ لەگەڵ شاگردەکانی دانیشت. 4جەژنی پەسح کە جەژنێکی جولەکەکان بوو ،نزیک بوو. 5کاتێک عیسا چاوەکانی بەرزکردەوە و بینی کۆمەڵێکی زۆر هاتوونەتە لی ،بە فیلیپی گوت « :لە کوێ نان بکڕین تا ئەمانە بیخۆن؟» 6بۆ سەلماندنی ئەمەی گوت ،چونکە خۆی دەیزانی چی دەکات. 7فیلیپ وەڵمی دایەوە« :بەهای دوو سەد دینار نان بەس نییە بۆیان ،کە هەریەکەیان کەمێک وەربگرن». 8یەکێک لە شاگردەکانی ،ئەندرۆس ،برای شیمۆن پەترۆس ،پێی گوت: 9لێرە کوڕێک هەیە کە پێنج نانی جۆ و دوو ماسی بچووکی هەیە ،بەڵم لەنێو ئەو ژمارە زۆرەدا چییە؟ 10عیسا گوتی« :پیاوەکان دابنیشن ».ئێستا لە شوێنەکەدا چیمەنی زۆر بوو .جا پیاوەکان دانیشتن ،ژمارەیان نزیکەی پێنج هەزار بوو. 11عیسا نانەکانی برد .کاتێک سوپاسی کرد ،شاگردەکانی دابەش کرد و شاگردەکانیشی بەسەر ئەوانەی دانیشتبوون .و بە هەمان شێوە لە ماسییەکان بەقەد ئەوەی کە دەیانویست. 12کاتێک تێر بوون ،بە شاگردەکانی گوت « :پارچەکانی ماونەتەوە کۆبکەنەوە ،بۆ ئەوەی هیچ لەدەست نەچێت». 13بۆیە کۆیان کردەوە و دوانزە سەبەتەیان پڕ کرد لە پارچەی پێنج نانی جۆ ،کە بۆ ئەوانەی خواردبوویان مابووەوە. 14ئەو پیاوانە کاتێک ئەو موعجیزەیان بینی کە عیسا کردوویەتی ،گوتیان« :ئەمە بەڕاستی ئەو پێغەمبەرەیە کە دێتە جیهان». 15کاتێک عیسا زانی کە دێن و بە زۆر دەیگرن و بیکەنە پاشا ،جارێکی دیکە خۆی بە تەنیا ڕۆیشت بۆ شاخێک. 16کاتێک ئێوارە هات ،شاگردەکانی چوونە خوارەوە بۆ دەریا. 17سواری کەشتییەک بوو و بەسەر دەریادا بەرەو کەفەرناحم ڕۆیشت .ئێستا تاریک بوو ،عیسا نەهاتە لی ئەوان. 18دەریاکە بەهۆی بایەکی گەورەوە هەڵهات. 19کاتێک نزیکەی پێنج و بیست یان سی مەتر ڕۆیشتن ،عیسایان بینی کە بەسەر دەریادا دەڕوات و لە کەشتییەکە نزیک دەبێتەوە ،ترسان. 20بەڵم پێی گوتن « :ئەوە منم .مەترسە. 21ئینجا بە ئارەزووی خۆیان وەریانگرت بۆ ناو کەشتییەکە ،یەکسەر کەشتییەکە گەیشتە ئەو خاکەی کە دەچوونە ئەوێ. 22ڕۆژی دواتر ،کاتێک خەڵکەکە لە ئەودیوی دەریاکە وەستابوون بینییان کە بەلەمێکی دیکە لەوێ نییە ،جگە لەو بەلەمەی کە شاگردەکانی تێیدا هاتوونەتە ژوورەوە ،عیسا لەگەڵ شاگردەکانیدا نەچووەتە ناو بەلەمەکەوە ،بەڵکو بەلەمەکەی خۆی شاگردەکان بە تەنیا ڕۆیشتن؛ ( 23بەڵم دوای ئەوەی یەزدان سوپاسگوزاری کرد ،بەلەمەکانی دیکە لە تیبریاسەوە هاتنە نزیک ئەو شوێنەی کە نانیان لێ دەخوارد). 24کاتێک گەلەکە بینی کە عیسا لەوێ نییە و نە شاگردەکانی ،ئەوانیش بە کەشتی ڕۆیشتن و هاتنە کەفەرناحوم و بەدوای عیسادا دەگەڕان. 25کاتێک لە ئەودیوی دەریاکە دۆزییانەوە ،پێیان گوت« :ڕابی ،کەی هاتووی بۆ ئێرە؟» 26عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئێوە بەدوای مندا دەگەڕێن ،نەک لەبەر ئەوەی موعجیزەتان بینیوە ،بەڵکو لەبەر ئەوەی لە نانەکانتان خوارد و تێر بوون». 27کار بۆ ئەو خواردنە مەکە کە لەناو دەچێت ،بەڵکو بۆ ئەو خواردنەی کە تا ژیانی هەتاهەتایی بەردەوام دەبێت ،کە کوڕی مرۆڤ پێتان دەبەخشێت ،چونکە خودای باوک مۆری لەسەر داناوە. 28ئینجا پێیان گوت« :چی بکەین بۆ ئەوەی کارەکانی خودا بکەین؟» 29عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئەمە کاری خودایە ،باوەڕ بەو کەسە بکەن کە ناردویەتی». 30ئەوانیش پێیان گوت« :کەواتە چ نیشانەیەک نیشان دەدەیت بۆ ئەوەی ببینین و باوەڕت پێبکەین؟ »چی کار دەکەیت؟ 31باوباپیرانمان لە بیابانەکاندا منانیان دەخوارد .وەک نووسراوە :لە ئاسمانەوە نانی پێداون بۆ ئەوەی بیخۆن. 32ئینجا عیسا پێی گوتن « :بەڕاستی پێتان دەڵێم ،موسا ئەو نانەیەی لە ئاسمانەوە پێتان نەدا .بەڵم باوکم نانی ڕاستەقینە لە ئاسمانەوە پێتان دەبەخشێت. 33چونکە نانی خودا ئەو کەسەیە کە لە ئاسمانەوە دادەبەزێت و ژیان بە جیهان دەبەخشێت. 34ئینجا پێیان گوت« :پەروەردگار ،هەمیشە ئەم نانەمان پێ بدە». 35عیسا پێی گوتن « :من نانی ژیانم ،ئەوەی دێتە لم هەرگیز برسی نابێت .ئەوەی باوەڕی پێم هەبێت هەرگیز تینوو نابێت. 36بەڵم پێم وتوون :ئێوەش منتان بینی و باوەڕتان پێ نەکردووە. 37هەموو ئەو شتانەی باوک پێم دەبەخشێت ،دێنە لم .هەرکەسێک دێتە لم بە هیچ شێوەیەک فڕێی نادەمە دەرەوە. 38چونکە من لە ئاسمانەوە دابەزیم ،نەک بۆ ئەوەی ویستی خۆم جێبەجێ بکەم ،بەڵکو ویستی ئەو کەسەی کە منی ناردووە. 39ئەمە ویستی باوکە کە منی ناردووە ،کە لە هەموو ئەو شتانەی پێی بەخشیووم هیچ لەدەست نەدەم ،بەڵکو لە ڕۆژی کۆتاییدا زیندوویان بکەمەوە.
جۆن
40ئەمە ویستی ئەو کەسەیە کە منی ناردووە ،بۆ ئەوەی هەرکەسێک کوڕ ببینێت و باوەڕی پێی هەبێت ،ژیانی هەتاهەتایی هەبێت ،منیش لە ڕۆژی کۆتاییدا زیندوو دەکەمەوە. 41ئینجا جولەکەکان مورمورییان لێکرد ،چونکە گوتی« :من ئەو نانەم کە لە ئاسمانەوە دابەزیم». 42گوتیان« :ئایا ئەمە عیسای کوڕی یوسف نییە کە باوک و دایکی دەناسین؟ »جا چۆنە دەڵێت« :لە ئاسمانەوە دابەزیم؟» 43عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :لە نێوانتاندا مورمور مەکەن». 44کەس ناتوانێت بێتە لم ،مەگەر ئەو باوکەی کە منی ناردووە ،نەیکێشێت و لە ڕۆژی کۆتاییدا زیندوو دەکەمەوە. 45لە پێغەمبەراندا نووسراوە« :هەموویان لەلیەن خوداوە فێر دەکرێن ».هەرکەسێک گوێی لە باوک بووە و فێری باوک بووە ،دێتە لم. 46نەک ئەوەی باوکی بینیبێت ،تەنها ئەو کەسە نەبێت کە لە خوداوە بێت ،باوکی بینیوە. 47بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەوەی باوەڕ بە من بکات ،ژیانی هەتاهەتایی هەیە. 48من ئەو نانە ژیانەم. 49باوباپیرانتان لە بیابان مەنایان خوارد و مردوون. 50ئەمە ئەو نانەیە کە لە ئاسمانەوە دادەبەزێت ،تاکو مرۆڤ لێی بخوات و نەمرێت. 51من ئەو نانە زیندووەم کە لە ئاسمانەوە دابەزیم ،ئەگەر کەسێک لەم نانە بخوات ،ئەوا بۆ هەمیشە دەژی ،ئەو نانەی کە دەیدەم گۆشتمە ،کە دەیدەم بە ژیانی جیهان. 52جولەکەکان لە نێوان خۆیاندا شەڕیان کرد و گوتیان« :ئەم پیاوە چۆن دەتوانێت گۆشتی خۆیمان پێبدات بۆ خواردن؟» 53ئینجا عیسا پێی گوتن « :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەگەر گۆشتی کوڕی مرۆڤ نەخۆن و خوێنی نەخۆنەوە ،ژیانتان لە خۆتاندا نییە». 54ئەوەی گۆشتم بخوات و خوێنی من بخواتەوە ،ژیانی هەتاهەتایی هەیە .و لە ڕۆژی کۆتاییدا زیندوو دەکەمەوە. 55چونکە گۆشتم خواردنە و خوێنم خواردنەوەیە. 56ئەوەی گۆشتم بخوات و خوێنم بخواتەوە ،لە مندا نیشتەجێیە و منیش لەناو ئەودا دەژیم. 57وەک چۆن باوکی زیندوو منی ناردووە و منیش بەهۆی باوکەوە دەژیم ،بە هەمان شێوە ئەوەی من بخوات ،بە من دەژی. 58ئەمە ئەو نانەیە کە لە ئاسمانەوە دابەزی ،نەک وەک باوباپیرانتان مەنایان خوارد و مردوون ،ئەوەی لەم نانە بخوات بۆ هەتاهەتایە دەژی. 59لە کەنیسەکەدا ،کاتێک لە کەفەرناحم فێری دەکرد ،ئەم قسانەی گوت. 60زۆرێک لە شاگردەکانی کە ئەمەیان بیست و گوتیان« :ئەمە قسەیەکی سەختە .کێ دەتوانێت بیبیستێت؟ 61کاتێک عیسا لە خۆیدا زانی کە شاگردەکانی گلەیی دەکەن ،پێی گوتن « :ئایا ئەمە ئێوە توڕە دەکات؟» 62چی و ئەگەر ببینن کوڕی مرۆڤ بەرز دەبێتەوە بۆ ئەو شوێنەی پێشتر بوو؟ 63ئەوە ڕۆحە کە زیندوو دەکاتەوە .گۆشت هیچ سوودێکی نییە ،ئەو قسانەی کە پێتان دەڵێم ،ڕۆحن و ژیانن. 64بەڵم هەندێک لە ئێوە باوەڕیان پێ نییە .چونکە عیسا هەر لە سەرەتاوە دەیزانی ئەو کەسانە کێن کە باوەڕیان نەکرد و کێ دەبێت خیانەتی لێ بکەن. 65ئینجا گوتی « :بۆیە پێم وتوون کەس ناتوانێت بێتە لم ،مەگەر لە لیەن باوکمەوە پێی نەدرێت». 66لەو کاتەوە زۆرێک لە شاگردەکانی گەڕانەوە و ئیتر لەگەڵیدا نەڕۆیشتن. 67ئینجا عیسا بە دوانزە کەسەکەی گوت « :ئایا ئێوەش دەڕۆن؟» 68ئینجا شیمۆن پەترۆس وەڵمی دایەوە« :گەورە ،ئێمە بچینە لی کێ؟ »تۆ قسەی ژیانی هەتاهەتاییت هەیە. 69ئێمە باوەڕمان وایە و دڵنیاین کە تۆ مەسیحی کوڕی خودای زیندوویت. 70عیسا وەڵمی دانەوە « :ئایا من دوانزە کەستانم هەڵنەبژاردووە و یەکێکتان شەیتان بێت؟» 71باسی یەهودا ئەسکاریۆتی کوڕی شیمۆنی کرد ،چونکە یەکێک بوو لە دوانزە کەسەکە خیانەتی لێکرد. بەشی حەوتەم 1دوای ئەمانە عیسا لە جەلیل ڕۆیشت ،چونکە نەیویست لە جولەکەکاندا بڕوات ،چونکە جولەکەکان هەوڵیان دەدا بیکوژن. 2جەژنی چادرەکانی جولەکەکان نزیک بوو. 3براکانی پێیان گوت« :لێرە بڕۆن و بڕۆ بۆ یەهودا ،شاگردەکانیش ئەو کارانە ببینن کە تۆ ئەنجامی دەدەیت». 4چونکە هیچ کەسێک نییە بە نهێنی هیچ شتێک بکات و خۆی هەوڵی ئەوە بدات بە ئاشکرا بناسرێت .ئەگەر ئەمانەت کرد ،خۆت بە جیهان نیشان بدە. 5چونکە براکانی باوەڕیان پێی نەدەکرد. 6ئینجا عیسا پێی گوتن « :کاتی من هێشتا نەهاتووە ،بەڵم کاتتان هەمیشە ئامادەیە». 7جیهان ناتوانێت ڕقی لێت بێت؛ بەڵم ڕقی لە منە ،چونکە من شایەتحاڵی ئەوە دەدەم کە کارەکانی خراپن. 8ئێوە بڕۆنە سەر ئەم جەژنە ،من هێشتا ناچمە سەر ئەم جەژنە .چونکە هێشتا کاتم تەواو نەبووە. 9کاتێک ئەم قسانەی پێی وتن ،لە جەلیل مایەوە. 10بەڵم کاتێک براکانی چوونە سەرەوە ،ئەویش بە ئاشکرا نەک بە ئاشکرا ،بەڵکو وەک ئەوەی بە نهێنی دەچوو بۆ جەژنەکە. 11جولەکەکان لە جەژنەکەدا بەدوایدا دەگەڕان و گوتیان« :ئەو لە کوێیە؟» 12لە نێو خەڵکدا زۆر مورموریی لەسەر ئەو دروست بوو ،چونکە هەندێک دەیانگوت« :پیاوێکی چاکە ،هەندێکیشیان دەیانگوت« :نا ». بەڵم گەل فریو دەدات.
جۆن
13بەڵم لە ترسی جولەکەکان کەس بە ئاشکرا باسی نەدەکرد. 14لە ناوەڕاستی جەژنەکەدا عیسا چووە ناو پەرستگاکە و فێری دەکرد. 15جولەکەکان سەریان سوڕما و گوتیان« :ئەم پیاوە چۆن نامە دەزانێت ،هەرگیز فێر نەبووە؟» 16عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :فێرکاری من هی من نییە ،بەڵکو هی ئەو کەسەیە کە منی ناردووە». 17ئەگەر کەسێک بیەوێت ویستی خۆی جێبەجێ بکات ،ئەوا لە فێرکارییەکە دەزانێت کە ئایا لە خوداوەیە ،یان لە خۆمەوە قسە دەکەم. 18ئەوەی لە خۆیەوە قسە دەکات ،بەدوای شکۆمەندی خۆیدا دەگەڕێت ،بەڵم ئەوەی بەدوای شکۆمەندی خۆیدا دەگەڕێت کە ناردویەتی، ئەوە ڕاستە و هیچ ناڕەوایەکی تێدا نییە. 19ئایا موسا یاسای پێنەداوین ،بەڵم هیچ کام لە ئێوە یاسا ناپارێزن؟ بۆچی دەچن بۆ کوشتنم؟ 20خەڵکەکە وەڵمیان دایەوە« :تۆ شەیتانێکت هەیە ،کێ دەتوانێت بتکوژێت؟» 21عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :من یەک کارم کردووە ،هەمووتان سەرسامن». 22بۆیە موسا خەتەنەکردنی پێبەخشین( .نەک لەبەر ئەوەی لە موسا هاتووە ،بەڵکو لە باوباپیرانەوەیە )و لە ڕۆژی شەممەدا پیاو خەتەنە دەکەن. 23ئەگەر کەسێک لە ڕۆژی شەممەدا خەتەنەی کرد ،بۆ ئەوەی یاسای موسا نەشکێنرێت .ئایا ئێوە لێم توڕەن ،چونکە لە ڕۆژی شەممەدا پیاوێکم چاک کردووەتەوە؟ 24بەپێی ڕواڵەت دادگایی مەکەن ،بەڵکو حوکمدانی ڕاستودروست بدەن. 25ئینجا هەندێک لە ئۆرشەلیم گوتیان« :ئەمە ئەو کەسە نییە کە بەدوای کوشتنیدا دەگەڕێن؟» 26بەڵم سەیرکە ،بە بوێری قسە دەکات و ئەوان هیچی پێ ناڵێن .ئایا بەڕاستی فەرمانڕەواکان دەزانن کە ئەمە خۆی مەسیحە؟ 27بەڵم ئێمە ئەم پیاوە دەزانین لە کوێوە هاتووە ،بەڵم کاتێک مەسیح دێت کەس نازانێت لە کوێوە هاتووە. 28ئینجا عیسا لە پەرستگاکەدا کاتێک فێری دەکرد هاوارێکی کرد و گوتی « :ئێوە هەردووکتان من دەناسن و دەزانن لە کوێوە هاتوم ،بەڵم من لە خۆمەوە نەهاتووم ،بەڵکو ئەو کەسەی منی ناردووە ڕاستە ،کە ئێوە نایناسن». 29بەڵم من دەیناسم ،چونکە من لەلی ئەوم و ئەویش منی ناردووە. 30ئینجا هەوڵیان دا بیگرن ،بەڵم کەس دەستی نەکرد ،چونکە هێشتا کاتی نەهاتبوو. 31زۆرێک لە خەڵکەکە باوەڕیان پێی هێنا و گوتیان« :کاتێک مەسیح دێت ،ئایا موعجیزە زیاتر لەوە دەکات کە ئەم پیاوە کردوویەتی؟» 32فەریسییەکان بیستیان کە گەل قسەی وایان لەبارەی ئەوەوە کردووە .فەریسییەکان و سەرۆک کاهینەکان ئەفسەریان نارد بۆ ئەوەی بیگرن. 33ئینجا عیسا پێی گوتن« :ماوەیەکی کەم لەگەڵتانم و دواتر دەچمە لی ئەو کەسەی کە منی ناردووە». 34ئێوە بەدوای مندا دەگەڕێن و نامدۆزنەوە ،لە کوێی منم ،ناتوانن بێنە ئەوێ. 35جولەکەکان لە نێوانیاندا گوتیان« :ئەو دەچێتە کوێ و نەیدۆزینەوە؟ »ئایا دەچێتە لی پەرشوبڵوی نێو نەتەوەکان و فێری نەتەوەکان دەکات؟ 36ئەمە چ قسەیەکە کە گوتی« :بەدوامدا دەگەڕێن و نامدۆزنەوە». 37لە ڕۆژی کۆتاییدا ،ئەو ڕۆژە گەورەیەی جەژن ،عیسا وەستا و هاوارێکی کرد و گوتی « :ئەگەر کەسێک تینووی بوو ،با بێتە لم و بخواتەوە». 38ئەوەی باوەڕم پێی هەبێت ،وەک لە کتێبی پیرۆزدا هاتووە ،ڕووبارەکانی ئاوی زیندوو لە سکیەوە دەڕژێن. ( 39بەڵم ئەمە باسی ڕۆحی دەکرد ،کە ئەوانەی باوەڕیان پێی هەیە وەریبگرن ،چونکە هێشتا ڕۆحی پیرۆز نەدرابوو ،چونکە عیسا هێشتا شکۆمەند نەبوو). 40زۆرێک لە خەڵکەکە کە گوێیان لەم قسەیە بوو ،گوتیان« :ڕاستی ئەمە پێغەمبەرە». 41هەندێکی تریش گوتیان« :ئەمە مەسیحە ».بەڵم هەندێک گوتیان« :ئایا مەسیح لە جەلیلەوە دێتە دەرەوە؟» 42ئایا کتێبی پیرۆز نەیگوتووە :مەسیح لە نەوەی داود و لە شارۆچکەی بەیتولمەقەدەسەوە دێت کە داود لێی بوو؟ 43بۆیە بەهۆی ئەوەوە لە نێوان خەڵکدا دووبەرەکی دروست بوو. 44هەندێکیان دەیانویست بیگرن .بەڵم کەس دەستی نەخستە سەری. 45پاشان ئەفسەرەکان هاتنە لی سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان .پێیان گوت« :بۆچی نەتانهێناوە؟» 46ئەفسەرەکان وەڵمیان دایەوە« :هیچ کەسێک وەک ئەم پیاوە قسەی نەکردووە». 47ئینجا فەریسییەکان وەڵمیان دایەوە« :ئایا ئێوەش فریودراون؟» 48ئایا هیچ کام لە فەرمانڕەواکان یان فەریسییەکان باوەڕیان پێی کردووە؟ 49بەڵم ئەم گەلە کە یاسا نازانێت نەفرەت لێ کراوە. 50نیکۆدیمۆس پێی گوتن« :ئەو کەسەی بە شەو هاتە لی عیسا و یەکێک بوو لەوان». 51ئایا یاساکەمان پێش ئەوەی گوێی لێبگرێت و بزانێت چی دەکات ،دادگایی دەکات؟ 52ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :تۆش خەڵکی جەلیلە؟ »بگەڕێ و سەیر بکە ،چونکە پێغەمبەرێک لە جەلیلەوە سەرهەڵنادات. 53هەرکەسێک دەچووە ماڵەکەی خۆی. بەشی هەشتەم 1عیسا چووە چیای زەیتوون. 2بەیانی زوو هاتەوە ناو پەرستگاکە و هەموو خەڵک هاتنە لی .دانیشت و فێری کردن.
جۆن
3مامۆستایان و فەریسییەکان ژنێکیان بۆ هێنا کە زینایان کردبوو .کاتێک لە ناوەڕاستیان دانا. 4پێیان گوت« :مامۆستا ،ئەم ژنە لە زینادا گیرا». 5موسا لە یاسادا فەرمانی پێکردین کە ئەو جۆرە کەسانە بەردباران بکرێن ،بەڵم تۆ چی دەڵێیت؟ 6ئەمەیان گوت و تاقییان کردەوە ،تاکو تۆمەتی پێ بدەن .بەڵم عیسا کز بوو و بە پەنجەی لەسەر زەوی نووسی ،وەک ئەوەی گوێی لێیان نەبێت. 7کاتێک بەردەوام پرسیاریان لێکرد ،خۆی هەڵگرت و پێی گوتن « :ئەو کەسەی لە ئێوەدا بێ گوناه بێت ،با سەرەتا بەردێک لێی بدات». 8دیسانەوە کز بووەوە و لەسەر زەوی نووسی. 9ئەوانەی گوێیان لێ بوو ،بە ویژدانی خۆیان سزا درا ،یەک بە یەک چوونە دەرەوە ،لە گەورەترینەوە دەستیان پێکرد تا دواهەمین. 10کاتێک عیسا خۆی هەڵگرت و جگە لە ژنەکە کەسی نەبینی ،پێی گوت « :ژن ،ئەو تۆمەتبارانەی تۆ لە کوێن؟ »ئایا کەس سزای تۆی نەداوە؟ 11ژنەکە گوتی« :گەورە ،کەس نییە ».عیسا پێی گوت « :منیش تۆ سزا نادەم ،بڕۆ و ئیتر گوناه مەکە». 12ئینجا عیسا دیسانەوە پێی گوتن « :من ڕووناکی جیهانم ،ئەوەی شوێنم بکەوێ لە تاریکیدا ناڕوات ،بەڵکو ڕووناکی ژیانی دەبێت». 13فەریسییەکان پێیان گوت« :تۆ شایەتحاڵی خۆت دەدەیت .تۆمارەکەت ڕاست نییە. 14عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوتن « :ئەگەر شایەتحاڵی خۆم بدەم ،بەڵم شایەتحاڵیم ڕاستە ،چونکە دەزانم لە کوێوە هاتوومەتە و بۆ کوێ دەڕۆم .بەڵم ئێوە ناتوانن بزانن لە کوێوە هاتووم و بۆ کوێ دەڕۆم. 15ئێوە بە پێی گۆشت دادوەری دەکەن .من حوکم لەسەر هیچ پیاوێک نادەم. 16بەڵم ئەگەر حوکم بدەم ،حوکمەکەم ڕاستە ،چونکە من تەنیا نیم ،بەڵکو من و باوکی ناردم. 17هەروەها لە یاساکەتدا نووسراوە کە شایەتحاڵی دوو کەس ڕاستە. 18من کەسێکم کە شایەتحاڵی خۆم دەدەم و ئەو باوکەی کە منی ناردووە شایەتحاڵیم دەدات. 19ئینجا پێیان گوت« :باوکت لە کوێیە؟ »عیسا وەڵمی دایەوە « :ئێوە نە من دەناسن و نە باوکم. 20عیسا لە خەزێنەدا ئەم قسانەی کرد ،کاتێک لە پەرستگادا فێری دەکرد .چونکە هێشتا کاتەکەی نەهاتبوو. 21ئینجا عیسا دیسان پێی گوتن « :من دەڕۆم ،ئێوەش بەدوای مندا دەگەڕێن و لە گوناهەکانتاندا دەمرن. 22جولەکەکان گوتیان« :ئایا خۆی دەکوژێت؟ »چونکە دەڵێت« :بۆ کوێ دەڕۆم ،ئێوە ناتوانن بێنە». 23پێی گوتن « :ئێوە خەڵکی خوارەوەن .من لە سەرەوەم ،ئێوە لە ئەم جیهانەن .من لە ئەم دونیایە نیم. 24بۆیە پێم وتوون کە لە گوناهەکانتاندا دەمرن ،چونکە ئەگەر باوەڕتان نەکرد کە من ئەوم ،لە گوناهەکانتاندا دەمرن. 25ئینجا پێیان گوت« :تۆ کێیت؟ »عیسا پێی گوتن « :هەمان ئەوەی لە سەرەتاوە پێم وتوون». 26زۆر شتم هەیە بیڵێم و دادوەری لەسەر ئێوە بکەم ،بەڵم ئەوەی منی ناردووە ڕاستگۆیە .ئەو شتانەی کە لەبارەیەوە بیستوومە ،بۆ جیهان دەڵێم. 27ئەوان تێنەگەیشتن کە باسی باوکی بۆ کردوون. 28ئینجا عیسا پێی گوتن « :کاتێک کوڕی مرۆڤتان بەرزکردەوە ،ئەوا دەزانن کە من ئەوم و هیچ لە خۆمەوە ناکەم .بەڵم وەک باوکم فێری کردم ،ئەمانە دەڵێم». 29ئەوەی منی ناردووە لەگەڵمدایە ،باوک بە تەنیا جێی نەهێشتم .چونکە هەمیشە ئەو کارانە دەکەم کە دڵی ئەوی پێ خۆشە. 30کاتێک ئەم قسانەی دەکرد ،زۆر کەس باوەڕیان پێی کرد. 31ئینجا عیسا بەو جولەکانەی کە باوەڕیان پێی هەبوو گوتی « :ئەگەر لەسەر قسەکەم بەردەوام بن ،ئەوا بەڕاستی شاگردی منن. 32ڕاستی دەزانن و ڕاستی ئازادتان دەکات. 33وەڵمیان دایەوە« :ئێمە نەوەی ئیبراهیم و هەرگیز کۆیلەی هیچ کەسێک نەبووین. 34عیسا وەڵمی دانەوە « :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم ،هەرکەسێک گوناه بکات ،بەندەی گوناهە». 35خزمەتکار بۆ هەمیشە لە ماڵەکەدا نامێنێتەوە ،بەڵکو کوڕ بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە. 36جا ئەگەر کوڕ ئازادتان بکات ،بەڕاستی ئازاد دەبن. 37من دەزانم کە ئێوە نەوەی ئیبراهیمن .بەڵم ئێوە بەدوای کوشتنمدا دەگەڕێن ،چونکە قسەکەم لە ئێوەدا جێگەی نییە. 38من ئەوەی لەگەڵ باوکم بینیومە دەیڵێم ،ئێوەش ئەوەی لەگەڵ باوکتان بینیوتانە دەیکەن. 39ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :ئیبراهیم باوکمانە ».عیسا پێی گوتن « :ئەگەر ئێوە منداڵی ئیبراهیم بونایە ،کارەکانی ئیبراهیمتان دەکرد». 40بەڵم ئێستا ئێوە هەوڵی کوشتنم دەدەن ،پیاوێک کە ڕاستییەکەی پێتان وتبێت ،کە لە خوداوە بیستوومە. 41ئێوە کردەوەکانی باوکتان دەکەن .ئینجا پێیان گوت« :ئێمە لە زینا لەدایک نەبووین .ئێمە یەک باوکمان هەیە ،تەنانەت خوداش. 42عیسا پێی گوتن « :ئەگەر خودا باوکتان بووایە ،منتان خۆشدەویست ،چونکە من لە خوداوە هاتمە دەرەوە و هاتوومەتە دەرەوە .منیش لە خۆمەوە نەهاتووم ،بەڵکو ئەو منی ناردووە. 43بۆچی لە قسەکانی من تێناگەن؟ تەنانەت لەبەر ئەوەی ناتوانن گوێ لە قسەی من بگرن». 44ئێوە لە شەیتان لە باوکتانن و ئارەزووەکانی باوکتان جێبەجێ دەکەن .هەر لە سەرەتاوە بکوژ بوو ،لە حەقیقەتدا نەمابوو ،چونکە هیچ ڕاستییەکی تێدا نییە .کاتێک درۆ دەکات ،لە خۆیەوە قسە دەکات ،چونکە درۆزن و باوکی ئەو درۆیە. 45لەبەر ئەوەی ڕاستییەکانتان پێ دەڵێم ،باوەڕم پێناکەن. 46کام لە ئێوە قەناعەتم پێدەکات لە گوناه؟ ئەگەر ڕاستی بڵێم ،بۆچی باوەڕم پێناکەن؟ 47ئەوەی لە خوداوە بێت گوێی لە قسەکانی خودا دەبێت ،بۆیە ئێوە گوێیان لێ ناگرن ،چونکە ئێوە لە خودا نین. 48جولەکەکان وەڵمیان دایەوە و پێیان گوت« :باش ناڵێین تۆ سامری و شەیتانت هەیە؟» 49عیسا وەڵمی دایەوە « :من شەیتانم نییە .بەڵم من ڕێز لە باوکم دەگرم ،ئێوەش بێڕێزیم پێدەکەن».
جۆن
50من بەدوای شکۆمەندی خۆمدا ناگەڕێم ،کەسێک هەیە کە بەدوای شکۆمەندیدا دەگەڕێت و دادوەری دەکات. 51بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەگەر کەسێک پابەندی قسەکانی من بێت ،هەرگیز مردن نابینێت. 52جولەکەکان پێیان گوت« :ئێستا دەزانین کە شەیتانت هەیە ».ئیبراهیم مردووە و پێغەمبەرانیش مردووە؛ تۆش دەڵێی« :ئەگەر مرۆڤ پابەند بێت بە وتەی منەوە ،هەرگیز تامی مردن ناکات». 53ئایا تۆ لە ئیبراهیمی باوکمان گەورەتریت کە مردووە؟ پێغەمبەرانیش مردوون ،کێ خۆت دروست دەکەیت؟ 54عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەگەر ڕێز لە خۆم بگرم ،شەرەفی من هیچ نییە ،ئەوە باوکمە ڕێزم لێدەگرێت .لەبارەیەوە دەڵێن :ئەو خودای ئێوەیە. 55بەڵم ئێوە نەتان ناسیوە .بەڵم من دەیناسم ،ئەگەر بڵێم :نایناسم ،وەک ئێوە درۆزن دەبم ،بەڵم دەیناسم و قسەکانی دەپارێزم». 56ئیبراهیمی باوکت بە بینینی ڕۆژەکەم دڵخۆش بوو ،ئەویش بینی و دڵخۆش بوو. 57جولەکەکان پێیان گوت« :هێشتا تەمەنت پەنجا ساڵ نەبووە و ئیبراهیمت بینیوە؟» 58عیسا پێی گوتن « :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :پێش ئەوەی ئیبراهیم دروست بێت ،من هەم». 59ئینجا بەردیان هەڵگرت بۆ ئەوەی لێی بدەن ،بەڵم عیسا خۆی شاردەوە و لە پەرستگاکە دەرچوو و بەناویاندا تێپەڕی و بەو ڕێگایەدا تێپەڕی. بەشی ٩ 1کاتێک عیسا بەلیدا تێدەپەڕی ،پیاوێکی بینی کە لە لەدایکبوونیەوە کوێر بوو. 2شاگردەکانی لێیان پرسی« :مامۆستا ،کێ گوناهی کردووە ،ئەم پیاوە یان دایک و باوکی ،کە کوێر لەدایک بووە؟ 3عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەم پیاوە گوناهی نەکردووە و نە دایک و باوکی ،بەڵکو بۆ ئەوەی کارەکانی خودا لە ناویدا دەربکەون». 4دەبێت کارەکانی ئەو کەسەی کە منی ناردووە ،تا ڕۆژ بێت ،شەو دێت ،کە کەس ناتوانێت کار بکات. 5تا لە دونیادام ،من ڕووناکی جیهانم. 6کاتێک ئەمەی وت ،تفی لە زەوی کرد و لە تفەکە گڵی دروست کرد و چاوی کوێرەکەی بە گڵەکە مەسح کرد. 7پێی گوت « :بڕۆ لە حەوزی سیلۆئام بشۆ ،کە بە واتایەکی تر نێردراوە». 8دراوسێکانی و ئەوانەی پێشتر بینیبوویان کە کوێرە ،گوتیان« :ئایا ئەمە ئەو کەسە نییە کە دانیشتووە و سواڵ دەکات؟» 9هەندێک گوتیان« :ئەمە ئەوە ،هەندێکیش گوتیان« :ئەو وەک ئەو وایە ،بەڵم ئەو گوتی« :من ئەوم». 10بۆیە پێیان گوت« :چاوەکانت چۆن کرانەوە؟ 11وەڵمی دایەوە« :پیاوێک بە ناوی عیسا گڵی دروست کرد و چاوەکانی مەسح کرد و پێی وتم« :بڕۆ بۆ حەوزی سیلۆئام و بشۆ ،چووم و خۆم شۆرد و بینیم». 12ئینجا پێیان گوت« :ئەو لە کوێیە؟ »وتی :من نازانم. 13ئەو کەسەیان هێنایە لی فەریسییەکان کە پێشتر کوێر بوو. 14ڕۆژی شەممە بوو کە عیسا گڵەکەی دروست کرد و چاوەکانی کردەوە. 15دیسان فەریسییەکان پرسیاریان لێکرد کە چۆن بینیت؟ پێی گوتن« :قۆڵی خستە سەر چاوەکانم ،منیش خۆم شۆرد و دەبینم». 16بۆیە هەندێک لە فەریسییەکان گوتیان« :ئەم پیاوە لە خوداوە نییە ،چونکە ڕۆژی شەممە ناپارێزێت ».هەندێکی تریش گوتیان« :چۆن پیاوێک کە گوناهبار بێت ،دەتوانێت ئەو جۆرە موعجیزە بکات؟ »لە نێوانیاندا دابەشبوونێک دروست بوو. 17دیسانەوە بە نابینایان گوت« :چی دەڵێیت لەسەری کە چاوەکانی کردۆتەوە؟ »وتی :ئەو پێغەمبەرە. 18بەڵم جولەکەکان باوەڕیان بەوە نەکرد کە کوێر بووە و بینیویەتی ،تا دایک و باوکی ئەو کەسەی بینیوە بانگیان کرد. 19پرسیاریان لێکردن« :ئایا ئەمە کوڕی ئێوەیە کە دەڵێن کوێر لەدایک بووە؟ کەواتە ئێستا چۆن دەبینێت؟ 20دایک و باوکی وەڵمیان دانەوە و گوتیان« :ئێمە دەزانین کە ئەمە کوڕی ئێمەیە و کوێر لەدایک بووە. 21بەڵم ئێستا بە چ ڕێگایەک دەیبینێت ،ئێمە نازانین .یان ئەوەی چاوی کردۆتەوە ،نازانین ،تەمەنی گەورەیە .لێی بپرسە :ئەو لەبری خۆی قسە دەکات. 22دایک و باوکی ئەم قسانەیان گوت ،چونکە لە جولەکەکان دەترسان ،چونکە جولەکەکان پێشتر ڕێککەوتبوون کە ئەگەر کەسێک دان بەوەدا بنێت کە مەسیحییە ،ئەوا لە کەنیسەکە دەربکرێت. 23بۆیە دایک و باوکی گوتیان« :ئەو تەمەنی گەورەیە .لێی بپرسە. 24ئینجا دیسانەوە ئەو پیاوە کوێرەیان بانگ کرد و پێیان گوت« :ستایشی خودا بکە ،دەزانین ئەم پیاوە گوناهبارە». 25وەڵمی دایەوە و گوتی« :گوناهبار بێت یان نا ،من نازانم ،یەک شت دەزانم کە لە کاتێکدا من کوێر بووم ،ئێستا دەبینم». 26ئینجا پێیان گوت« :ئەو چی لێکردیت؟ »چۆن چاوەکانی کردەوە؟ 27وەڵمی دانەوە« :پێشتر پێم گوتوون ،بەڵم گوێتان لێ نەبوو ،بۆچی دەتانەوێت بیبیستنەوە؟ ئایا ئێوەش شاگردی ئەو دەبن؟ 28ئینجا جنێویان پێدا و گوتیان« :تۆ شاگردی ئەویت .بەڵم ئێمە شاگردی موساین. 29ئێمە دەزانین کە خودا قسەی لەگەڵ موسا کردووە ،سەبارەت بەم پیاوە نازانین لە کوێوە هاتووە. 30پیاوەکە وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :بۆچی لێرەدا شتێکی سەرسوڕهێنەرە ،کە نازانن لە کوێوە هاتووە ،بەڵم چاوەکانی منی کردۆتەوە». 31ئێستا دەزانین کە خودا گوێ لە گوناهباران ناگرێت ،بەڵم ئەگەر کەسێک پەرستنی خودا بێت و ویستی خۆی جێبەجێ بکات ،گوێی لێدەگرێت. 32لە سەرەتای جیهانەوە نەدەبیسترا کەسێک چاوی کەسێک بکاتەوە کە کوێر لەدایک بووە.
جۆن
33ئەگەر ئەم پیاوە لە خوداوە نەبوایە ،هیچی نەدەتوانی. 34ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :تۆ بە تەواوی لە گوناهەکاندا لەدایک بوویت و فێرمان دەکەیت؟ »وە فڕێیان دا. 35عیسا بیستبووی کە فڕێیانداوەتە دەرەوە .کاتێک دۆزییەوە پێی گوت « :ئایا باوەڕت بە کوڕی خودا هەیە؟» 36وەڵمی دایەوە« :ئەو کێیە ،پەروەردگار ،تا باوەڕم پێی هەبێت؟» 37عیسا پێی گوت « :تۆ بینیوتە و ئەوە ئەو کەسەیە کە لەگەڵت قسە دەکات». 38ئینجا گوتی« :پەروەردگار ،باوەڕم وایە ».وە ئەویش پەرستی. 39عیسا گوتی « :من بۆ دادگاییکردن هاتوومەتە ئەم جیهانە ،تا ئەوانەی نابینن بیبینن .و ئەوانەی دەبینن کوێر بن». 40هەندێک لەو فەریسییانەی لەگەڵیدا بوون ئەم قسانەیان بیست و پێیان گوت« :ئایا ئێمەش کوێرین؟» 41عیسا پێی گوتن « :ئەگەر کوێر بوونایە ،گوناهتان نەدەبوو ،بەڵم ئێستا دەڵێن« :دەبینین ».بۆیە گوناهەکەت دەمێنێتەوە. بەشی ١٠ 1بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەوەی لە دەرگاکەوە نەچێتە ناو مەڕەکانەوە ،بەڵکو بە ڕێگایەکی تردا سەردەکەوێت ،دز و تاڵنچییە. 2بەڵم ئەوەی لە دەرگاکە دەچێتە ژوورەوە ،شوانی مەڕەکانە. 3دەرگاوان بۆی دەکاتەوە .مەڕەکان گوێیان لە دەنگی دەبێت ،ئەویش بە ناوی مەڕەکانی خۆی بانگ دەکات و دەیانباتە دەرەوە. 4کاتێک مەڕەکانی خۆی دەردێنێت ،پێشیان دەڕوات و مەڕەکان بەدوایدا دەڕۆن ،چونکە دەنگی دەزانن. 5نامۆیەک شوێن ناکەوێت ،بەڵکو لێی هەڵدێن ،چونکە دەنگی نامۆکان نازانن. 6عیسا ئەم مەتەڵەی پێیان وت ،بەڵم ئەوان تێنەگەیشتن ئەو شتانەی کە پێی وتوون چییە. 7ئینجا عیسا دیسان پێی گوتن « :بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :من دەرگای مەڕەکانم». 8هەموو ئەوانەی پێش من هاتوون دز و تاڵنچین ،بەڵم مەڕەکان گوێیان لێ نەبوون. 9من دەرگاکەم ،ئەگەر کەسێک بچێتە ژوورەوە لە ڕێگەی منەوە ڕزگاری دەبێت و دەچێتە ژوورەوە و دەچێتە دەرەوە و لەوەڕگە دەدۆزێتەوە. 10دز نایەت ،بەڵکو بۆ دزیکردن و کوشتن و لەناوبردن نایەت ،من هاتووم بۆ ئەوەی ژیانیان هەبێت و زیاتریان هەبێت. 11من شوانی چاکم ،شوانی چاک ژیانی خۆی دەدات لە پێناو مەڕەکاندا. 12بەڵم ئەوەی بەکرێگیراو نییە ،نەک شوان ،کە مەڕەکانی هی ئەو نین ،گورگ دەبینێت کە دێت و مەڕەکان بەجێدەهێڵێت و هەڵدێت، گورگیش دەیانگرێت و مەڕەکان بڵودەکاتەوە. 13بەکرێگیراو هەڵدێت ،چونکە بەکرێگیراوە و گرنگی بە مەڕەکان نادات. 14من شوانی چاکم و مەڕەکانم دەناسم و مەڕەکانم دەناسم. 15وەک چۆن باوک دەمناسێت ،منیش باوکیش دەناسم ،گیانم لە پێناو مەڕەکاندا دەدەم. 16مەڕەکانی دیکەشم هەیە کە لەم مەڕانە نین ،ئەوانیش دەهێنم و گوێیان لە دەنگی من دەبێت .یەک کۆشک و شوانێک دەبێت. 17بۆیە باوکم خۆشی دەوێم ،چونکە گیانم بەخشی ،تاکو بیگرمەوە. 18کەس لێم وەرناگرێت ،بەڵکو من لە خۆمەوە دەیدەم .من دەسەڵتم هەیە بیخەمەوە ،دەسەڵتیشم هەیە جارێکی تر بیبەمەوە .ئەم فەرمانەم لە باوکمەوە وەرگرتووە. 19لەبەر ئەم قسانەی جولەکەکان دیسانەوە دابەشبوون دروست بوو. 20زۆرێکیان گوتیان« :ئەو شەیتانێکی هەیە و شێتە .بۆچی گوێی لێدەگرن؟ 21هەندێکی تریش گوتیان« :ئەمە قسەی ئەو کەسە نییە کە شەیتانێکی هەیە ».ئایا شەیتان دەتوانێت چاوی نابینایان بکاتەوە؟ 22لە ئۆرشەلیم جەژنی تەرخانکردن بوو و زستان بوو. 23عیسا لە پەرستگاکەدا لە پەنجەرەی سلێماندا ڕۆیشت. 24جولەکەکان بە دەوریدا هاتن و پێیان گوت« :تا کەی گومانمان لێ دەکەیت؟ »ئەگەر تۆ مەسیحیت ،بە ڕوونی پێمان بڵێ. 25عیسا وەڵمی دانەوە « :پێم وتوون ،بەڵم باوەڕتان نەکرد ،ئەو کارانەی بە ناوی باوکمەوە ئەنجامی دەدەم ،شایەتحاڵی منن». 26بەڵم ئێوە باوەڕ ناکەن ،چونکە ئێوە لە مەڕەکانم نین ،وەک پێم وتوون. 27مەڕەکانم گوێیان لە دەنگی من دەبێت و منیش دەیانناسم و شوێنم دەکەون. 28ژیانی هەتاهەتایییان پێ دەدەم .هەرگیز لەناو ناچن و کەسیش لە دەستم دەریان ناهێنێت». 29باوکم کە منی پێبەخشیم ،لە هەمووان گەورەترە .هیچ کەسێک ناتوانێت لە دەستی باوکم دەریانبهێنێت. 30من و باوکم یەکین. 31ئینجا جولەکەکان بەردیان هەڵگرتەوە بۆ ئەوەی بەردیان لێبگرن. 32عیسا وەڵمی دانەوە « :لەلیەن باوکمەوە زۆر کارە باشەکانم نیشانتان دا .بۆ کام لەو کارانە بەردم دەکوژن؟ 33جولەکەکان وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :ئێمە لەبەر کارێکی چاکە بەردت ناکەین .بەڵم بۆ کوفرکردن؛ و لەبەر ئەوەی کە تۆ مرۆڤیت، خۆت دەکەیتە خودا. 34عیسا وەڵمی دانەوە « :ئایا لە یاساکەتاندا نەنووسراوە :وتم« :ئێوە خودان؟» 35ئەگەر بە خودا ناوی لێنابوون ،کە وشەی خودا بۆیان هاتووە و کتێبی پیرۆز نەشکێنرێت. 36لەبارەی ئەو کەسەی باوک پیرۆزی کردووە و ناردویەتی بۆ جیهان بڵێ« :تۆ کوفر دەکەیت .چونکە وتم :من کوڕی خودام؟ 37ئەگەر کارەکانی باوکم ناکەم ،باوەڕم پێ مەکەن.
جۆن
38بەڵم ئەگەر ئەوە بکەم ،هەرچەندە باوەڕتان پێم نەکرد ،باوەڕ بە کارەکان بکەن ،بۆ ئەوەی بزانن و باوەڕ بکەن کە باوک لە مندایە و منیش لە ناو ئەودایە. 39بۆیە دیسانەوە هەوڵیان دا بیگرن ،بەڵم لە دەستیان ڕزگاری بوو. 40دیسانەوە ئەودیوی ئوردون ڕۆیشت بۆ ئەو شوێنەی کە یۆحەنا سەرەتا مەعمودی پێدابوو .و لەوێ نیشتەجێ بوو. 41زۆرێک پەنایان بۆ برد و گوتیان« :یۆحەنا هیچ موعجیزەیەکی نەکرد ،بەڵم هەموو ئەو شتانەی یۆحەنا لەسەر ئەم پیاوە باسی کرد ڕاست بوون». 42زۆرێک لەوێ باوەڕیان پێی هێنا. بەشی ١١ 1پیاوێک نەخۆش بوو ،ناوی لزارۆس بوو ،خەڵکی بێتانیای شارۆچکەی مەریەم و مارتای خوشکەکەی. ( 2ئەوە مەریەم بوو کە یەزدانی بە مەڵهەم مەسح کرد و پێیەکانی بە قژی سڕییەوە ،لزارۆسی برای نەخۆش بوو). 3خوشکەکانی ناردیان بۆ لی و گوتیان« :پەروەردگار ،سەیرکە ،ئەوەی تۆ خۆشت دەوێت نەخۆشە». 4کاتێک عیسا ئەمەی بیست ،گوتی « :ئەم نەخۆشییە بۆ مردن نییە ،بەڵکو بۆ شکۆمەندی خودایە ،بۆ ئەوەی کوڕی خودا بەهۆیەوە شکۆمەند بێت». 5عیسا مارتا و خوشکەکەی و لزارۆی خۆشدەویست. 6کاتێک بیستبووی کە نەخۆشە ،دوو ڕۆژ لە هەمان شوێنی خۆی مایەوە. 7دوای ئەوە بە شاگردەکانی دەڵێت « :با بچینەوە بۆ یەهودا». 8شاگردەکانی پێیان گوت« :مامۆستا ،جولەکەکان لەم دواییانەدا هەوڵیان دا بەردت ببڕن .و دەچیتەوە ئەوێ؟ 9عیسا وەڵمی دایەوە « :ئایا لە ڕۆژدا دوانزە کاتژمێر نییە؟ ئەگەر کەسێک لە ڕۆژدا بڕوات ،ئەوا تووشی کۆسپ نابێت ،چونکە ڕووناکی ئەم جیهانە دەبینێت. 10بەڵم ئەگەر کەسێک لە شەودا بڕوات ،ئەوا تووشی کۆسپ دەبێت ،چونکە ڕووناکی تێیدا نییە. 11ئەو قسانەی گوت ،دوای ئەوە پێی گوتن « :لزارۆسی هاوڕێمان خەوتووە .بەڵم من دەڕۆم ،تا لە خەوەوە بەئاگا بهێنمەوە. 12شاگردەکانی گوتیان« :پەروەردگار ،ئەگەر بخەوێت ،چاک دەبێتەوە». 13بەڵم عیسا باسی مردنی کرد ،بەڵم ئەوان پێیان وابوو کە باسی پشوودانی لە خەودا کردووە. 14ئینجا عیسا بە ڕوونی پێی گوتن « :لزارۆس مردووە». 15لە پێناو ئێوەدا دڵخۆشم کە لەوێ نەبووم ،بۆ ئەوەی باوەڕتان پێ بکەن .بەڵم با بچینە لی». 16ئینجا تۆماس کە پێی دەوترێت دیدیموس بە هاوشاگردەکانی گوت« :با ئێمەش بچین و لەگەڵیدا بمرین». 17کاتێک عیسا هات ،بینی چوار ڕۆژە لە گۆڕدا پاڵکەوتووە. 18بەتانیا لە ئۆرشەلیم نزیک بوو ،نزیکەی پانزە مەتر لە ئۆرشەلیمەوە دوور بوو. 19زۆرێک لە جولەکەکان هاتنە لی مارتا و مەریەم بۆ ئەوەی دڵنەوایییان بدەن سەبارەت بە براکەیان. 20ئینجا مارتا هەر کە بیستبووی کە عیسا دێت ،چووە بەردەمی ،بەڵم مەریەم لە ماڵەکەدا دانیشت. 21ئینجا مارتا بە عیسای گوت« :گەورە ،ئەگەر تۆ لێرە بوویتایە ،براکەم نەمردبا». 22بەڵم من دەزانم کە ئێستاش هەرچییەک لە خودا داوای بکەیت ،خودا پێت دەدات. 23عیسا پێی گوت « :براکەت هەستێتەوە». 24مارتا پێی گوت« :دەزانم لە ڕۆژی کۆتاییدا لە زیندووبوونەوەدا زیندوو دەبێتەوە». 25عیسا پێی گوت « :من زیندووبوونەوە و ژیانم. 26هەرکەسێک بژی و باوەڕم پێی هەبێت ،هەرگیز نامرێت .باوەڕت بەم شتە هەیە؟ 27پێی گوت« :بەڵێ پەروەردگار ،باوەڕم وایە کە تۆ مەسیحی کوڕی خودایت کە بڕیارە بێتە جیهان». 28کاتێک ئەو قسەیەی کرد ،ڕۆیشت و بە نهێنی مەریەمی خوشکەکەی بانگ کرد و گوتی« :مامۆستا هاتووە و بانگت دەکات». 29هەر کە گوێی لە قسەکانی بوو ،بە خێرایی هەستا و هاتە لی. 30عیسا هێشتا نەهاتبووە شارۆچکەکە ،بەڵکو لەو شوێنە بوو کە مارتا چاوی پێی کەوتبوو. 31جولەکەکانیش کە لەگەڵیدا بوون لە ماڵەکەدا و دڵنەوایییان پێدا ،کاتێک بینییان مەریەم بەپەلە هەستاوە و چووەتە دەرەوە ،بەدوایدا ڕۆیشتن و گوتیان« :دەچێتە گۆڕ بۆ ئەوەی لەوێ بگری». 32کاتێک مەریەم گەیشتە ئەو شوێنەی کە عیسا لێی بوو و بینی ،لە پێیەکانی کەوتە خوارەوە و پێی گوت« :گەورەم ،ئەگەر تۆ لێرە بوویتایە ،براکەم نەمردبا». 33کاتێک عیسا بینی کە دەگریا و جولەکەکانیش کە لەگەڵیدا هاتبوون دەگرین ،لە ڕۆحیدا گریای و تووشی شڵەژان بوو. 34گوتی « :لە کوێ داتاننا؟ پێیان گوت« :پەروەردگار ،وەرە بزانە». 35عیسا گریاوە. 36جولەکەکان گوتیان« :ئەوە چەندە خۆشی ویستووە! 37هەندێکیان گوتیان« :ئایا ئەم پیاوە کە چاوی نابیناکانی کردەوە ،نەیدەتوانی ببێتە هۆی ئەوەی تەنانەت ئەم پیاوەش نەمرێت؟» 38عیسا دیسانەوە بە گریانەوە هاتە سەر گۆڕ .ئەشکەوتێک بوو و بەردێک لەسەری کەوتبوو. 39عیسا گوتی« :بەردەکە لببەن ».مارتا خوشکی مردووەکە پێی گوت« :پەروەردگار ،تا ئەم کاتە بۆگەن دەبێت ،چونکە چوار ڕۆژە مردووە».
جۆن
40عیسا پێی گوت « :من پێم نەوتیت ئەگەر باوەڕت هەبێت ،شکۆمەندی خودا ببینیت؟» 41ئینجا بەردەکەیان لەو شوێنە برد کە مردووەکانی تێدا دانرابوو .عیسا چاوەکانی بەرز کردەوە و گوتی « :باوکە ،سوپاست دەکەم کە گوێت لێم بوو». 42منیش زانیم کە تۆ هەمیشە گوێم لێدەگریت ،بەڵم بەهۆی ئەو خەڵکەی کە لە تەنیشتی وەستاون ئەوەم وت ،تا باوەڕیان بەوە هەبێت کە تۆ منت ناردووە. 43کاتێک ئەمەی وت ،بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات « :لزارۆس ،وەرە دەرەوە». 44مردووەکە دەست و قاچی بە جل و بەرگی گۆڕەوە بەسترابوو ،هاتە دەرەوە و دەموچاوی بە دەستکێشێک بەسترابوو .عیسا پێی گوتن « : ئازادی بکەن و با بڕوات». 45زۆرێک لەو جولەکانەی کە هاتبوونە لی مەریەم و ئەو کارانەی عیسایان بینیبوو ،باوەڕیان پێکرد. 46بەڵم هەندێکیان چوونە لی فەریسییەکان و پێیان گوت کە عیسا چی کردوویەتی. 47پاشان سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان ئەنجومەنێکیان کۆکردەوە و گوتیان« :ئێمە چی بکەین؟ »چونکە ئەم پیاوە زۆر موعجیزە دەکات. 48ئەگەر وازی لێ بێنین ،هەمووان باوەڕیان پێی دەبێت ،ڕۆمییەکان دێن و هەم شوێن و هەم نەتەوەمان دەبەن. 49یەکێکیان بە ناوی قەیفا ،هەر لەو ساڵەدا سەرۆک کاهین بوو ،پێی گوتن« :هیچ شتێک نازانن. 50هەروەها پێمان وایە کە بەسوودە بۆ ئێمە کە مرۆڤێک لە پێناو گەلدا بمرێت و هەموو نەتەوە لەناو نەچێت. 51ئەمەی لە خۆیەوە نەدەگوت ،بەڵکو سەرۆک کاهین بوو لەو ساڵەدا پێشبینی کرد کە عیسا لە پێناو ئەو نەتەوەیە بمرێت. 52نەک تەنها بۆ ئەو نەتەوەیە ،بەڵکو بۆ ئەوەی نەوەکانی خودا کە پەرش و بڵو بوون لە یەکدا کۆبکاتەوە. 53لەو ڕۆژەوە ڕاوێژیان کرد بۆ کوشتنی. 54ئیتر عیسا بە ئاشکرا لەناو جولەکەکاندا نەڕۆیشت .بەڵم لەوێشەوە چووە ناوچەیەکی نزیک لە بیابان ،بۆ شارێک بە ناوی ئەفرایم و لەوێ لەگەڵ شاگردەکانی بەردەوام بوون. 55جەژنی پەسحی جولەکەکان نزیک بووەوە ،زۆرێک پێش جەژنی پەسح لە وڵتەوە بەرەو ئۆرشەلیم چوونە سەرەوە بۆ ئەوەی خۆیان پاک بکەنەوە. 56ئینجا بەدوای عیسادا دەگەڕان و لە پەرستگاکە وەستابوون لە نێوانیاندا قسەیان دەکرد« :پێتان وایە چی کە نایەت بۆ جەژن؟» 57سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان فەرمانێکیان دابوو ،ئەگەر کەسێک زانی لە کوێیە ،ئەوە پیشانی بدات و بیگرن. بەشی ١٢ 1ئینجا عیسا شەش ڕۆژ پێش جەژنی پەسح هاتە بەتانیا ،لەوێ لزارۆسی مردوو بوو و لە مردن زیندوو کردەوە. 2لەوێ ئێوارەخوانێکیان بۆ دروست کرد .مارتا خزمەت دەکات ،بەڵم لزارۆس یەکێک بوو لەوانەی لەگەڵیدا لەسەر مێزەکە دانیشتبوو. 3ئینجا مەریەم یەک کیلۆ مەڵهەمی چەقۆی برد ،کە زۆر گران بوو ،پێی عیسای مەسح کرد و پێیەکانی بە قژی سڕییەوە ،ماڵەکە پڕ بوو لە بۆنی مەڵهەمەکە. 4یەکێک لە شاگردەکانی ،یەهودا ئەسقەریۆت ،کوڕی شیمۆن ،کە دەبوو خیانەتی لێبکات ،گوتی. 5بۆچی ئەم مەڵهەمە بە سێ سەد دینار نەفرۆشرا و نەدرا بە هەژاران؟ 6ئەمەی وت ،نەک ئەوەی گرنگی بە هەژاران بدات .بەڵم لەبەر ئەوەی دز بوو ،جانتاکەی لەبەردەستدا بوو و ئەوەی تێدا دانرابوو هەڵیگرتبوو. 7ئینجا عیسا گوتی « :وازی لێ بێنە ،لە ڕۆژی ناشتنمدا ئەمەی پاراستووە». 8چونکە هەژارەکان هەمیشە لەگەڵتانن .بەڵم من هەمیشە نەتانکردووە». 9زۆرێک لە جولەکەکان زانیان کە ئەو لەوێیە ،تەنها لەبەر عیسا نەهاتن ،بەڵکو بۆ ئەوەی لزارۆسیش ببینن کە لە مردن زیندووکردەوە. 10بەڵم سەرۆک کاهینەکان ڕاوێژیان کرد بۆ ئەوەی لزارۆسیش بکوژن. 11چونکە بەهۆی ئەوەوە زۆرێک لە جولەکەکان ڕۆیشتن و باوەڕیان بە عیسا هێنا. 12ڕۆژی دواتر خەڵکێکی زۆر کە هاتبوون بۆ جەژنەکە ،کاتێک بیستیان کە عیسا دێتە ئۆرشەلیم. 13لقەکانی دارخورمایان گرت و چوونە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن و هاواریان کرد« :هۆسانا :پیرۆزە پاشای ئیسرائیل کە بەناوی یەزدانەوە دێت». 14عیسا کە کەرێکی بچووکی دۆزیەوە ،لەسەری دانیشت .وەک نووسراوە، 15ئەی کچی سیۆن مەترسە ،سەیرکە پاشاکەت دێت و لەسەر کەرێکی کەر دانیشتووە. 16سەرەتا شاگردەکانی ئەمانە تێنەگەیشتن ،بەڵم کاتێک عیسا شکۆمەند بوو ،بیریان هاتەوە کە ئەمانە لەسەر ئەو نووسراون و ئەمانەیان لەگەڵ کردووە. 17ئەو گەلەی کە لەگەڵیدا بوون کاتێک لزارۆسی لە گۆڕەکەی بانگ کرد و لە مردن زیندووکردەوە ،شایەتحاڵییان دا. 18هەر بۆیە گەلەکەش چاویان پێی کەوت ،چونکە بیستیان کە ئەم موعجیزەیەی کردووە. 19فەریسییەکان لە نێوانیاندا گوتیان« :دەزانن چۆن لە هیچ شتێکدا سەرناکەون؟ »سەیرکە ،جیهان بەدوایدا ڕۆشتووە. 20لەنێویاندا هەندێک یۆنانی هەبوون کە لە جەژنەکەدا هاتبوون بۆ پەرستن. 21ئەویش هاتە لی فیلیپ کە خەڵکی بێتسەیدای جەلیل بوو و داوای لێکرد و گوتی« :کاکە ،دەمانەوێت عیسا ببینین». 22فیلیپ هات و بە ئەندرۆسی وت ،دیسان ئەندرۆس و فیلیپ بە عیسا دەڵێنەوە. 23عیسا وەڵمی دایەوە « :کاتێک هات کە کوڕی مرۆڤ شکۆمەند بێت».
جۆن
24بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەگەر گەنمێک نەکەوێتە ناو زەوی و نەمرێت ،ئەوا بە تەنیا دەمێنێتەوە ،بەڵم ئەگەر مرد ،بەرهەمی زۆر دەدات. 25ئەوەی ژیانی خۆی خۆش بوێت ،لەدەستی دەدات .ئەوەی ڕقی لە ژیانی خۆی بێت لەم جیهانەدا ،دەیپارێزێت بۆ ژیانی هەتاهەتایی. 26ئەگەر کەسێک خزمەتم بکات ،با شوێنم بکەوێت .لە کوێ منم ،خزمەتکارەکەم لەوێ دەبێت ،ئەگەر کەسێک خزمەتم بکات ،باوکم ڕێزی لێدەگرێت. 27ئێستا گیانم تووشی شڵەژان بووە .و چی بڵێم؟ باوکە گیان لەم کاتە ڕزگارم بکە ،بەڵم هەر لەبەر ئەمە هاتوومەتە ئەم کاتژمێرە. 28باوکە ،ناوی خۆت شکۆمەند بکە .ئینجا دەنگێک لە ئاسمانەوە هات و گوتی« :من هەم شکۆمەندیم کردووە و هەم شکۆمەندی دەکەمەوە». 29ئەو گەلەی کە لەوێ وەستابوون و گوێیان لێ بوو ،گوتیان کە ڕەشەبایە ،هەندێکی تر گوتیان« :فریشتەیەک قسەی لەگەڵ کرد». 30عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی « :ئەم دەنگە لەبەر من نەبووە ،بەڵکو لە پێناو ئێوەدا هاتووە». 31ئێستا دادگاییکردنی ئەم جیهانە ،ئێستا سەرۆکی ئەم جیهانە فڕێ دەدرێتە دەرەوە. 32منیش ئەگەر لە زەوی بەرز ببمەوە ،هەموو مرۆڤەکان بۆ لی خۆم ڕادەکێشم. 33ئەمەی وت و ئاماژەی بەوەدا کە دەبێ چ مردنێک بمرێت. 34خەڵکەکە وەڵمیان دایەوە« :ئێمە لە یاساوە بیستوومانە کە مەسیح بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە ،چۆن دەڵێیت :کوڕی مرۆڤ دەبێت بەرز بکرێتەوە؟ »ئەم کوڕە مرۆڤە کێیە؟ 35ئینجا عیسا پێی گوتن« :ماوەیەکی کەم ڕووناکی لەگەڵ ئێوەدایە ».تا ڕووناکیتان هەیە بڕۆن ،نەک تاریکی بەسەرتاندا بێت ،چونکە ئەوەی لە تاریکیدا دەڕوات نازانێت بۆ کوێ دەڕوات. 36تا ڕووناکیتان هەیە ،باوەڕ بە ڕووناکی بکەن ،بۆ ئەوەی ببنە منداڵی ڕووناکی .عیسا ئەمانە قسەی کرد و ڕۆیشت و خۆی لێیان شاردەوە. 37بەڵم ئەگەرچی پێش ئەوان زۆر موعجیزەی کردبوو ،بەڵم باوەڕیان پێی نەبوو. 38بۆ ئەوەی ئەو وتەیەی پێغەمبەر ئیشایا جێبەجێ بێت کە گوتی« :پەروەردگار ،کێ باوەڕی بە هەواڵەکەمان کردووە؟ »و قۆڵی یەزدان بۆ کێ دەرکەوتووە؟ 39بۆیە باوەڕیان نەکرد ،چونکە ئیشایا جارێکی دیکە گوتی: 40چاویان کوێر کردووە و دڵیان ڕەق کردووەتەوە .بۆ ئەوەی بە چاویان نەبینن و بە دڵیش تێنەگەن و بگۆڕدرێن و چاکیان بکەمەوە. 41ئیشایا ئەو شتانەی گوت کاتێک شکۆمەندی خۆی بینی و باسی کرد. 42بەڵم لە سەرکردە سەرەکییەکانیش زۆرێک باوەڕیان پێی هەبوو .بەڵم لەبەر فەریسییەکان دانیان پێدا نەناوە ،نەک لە کەنیسەکە دەربکرێن. 43چونکە ستایشی مرۆڤیان زیاتر خۆشدەویست لە ستایشی خودا. 44عیسا هاوار دەکات و گوتی « :ئەو کەسەی باوەڕم پێیەتی ،باوەڕ بە من ناکات ،بەڵکو باوەڕ بەو کەسە دەکات کە منی ناردووە». 45ئەوەی من ببینێت ،ئەو کەسە دەبینێت کە منی ناردووە. 46من ڕووناکییەک هاتوومەتە جیهان ،بۆ ئەوەی هەرکەسێک باوەڕم پێ بکات لە تاریکیدا نەمێنێتەوە. 47ئەگەر کەسێک گوێی لە قسەکانم بێت و باوەڕ نەکات ،من دادگایی ناکەم ،چونکە من نەهاتوومەتە سەر جیهان دادوەری بکەم ،بەڵکو بۆ ڕزگارکردنی جیهان. 48ئەوەی من ڕەتدەکاتەوە و قسەکانی من وەرنەگرێت ،کەسێکی هەیە کە دادوەری دەکات ،ئەو قسەیەی من گوتوومە ،لە ڕۆژی کۆتاییدا دادگایی دەکات. 49چونکە من باسی خۆمم نەکردووە .بەڵم ئەو باوکەی منی ناردووە ،فەرمانی پێدام کە چی بڵێم و چی قسە بکەم. 50من دەزانم کە فەرمانەکەی ژیانی هەتاهەتاییە ،هەرچییەک دەیڵێم ،وەک باوک پێی وتم ،ئاوا دەیڵێم. بەشی ١٣ 1پێش جەژنی پەسح ،کاتێک عیسا زانی کە کاتی ڕۆشتنی لەم جیهانە هاتووە بۆ لی باوک ،دوای ئەوەی هی خۆی خۆشویست کە لە جیهاندا بوون ،تا کۆتایی خۆشی ویستوون. 2ئێوارەخوانەکە تەواو بوو ،شەیتان خستیە دڵی یەهودا ئەسقەریۆتی کوڕی شیمۆن بۆ ئەوەی خیانەتی لێ بکات. 3عیسا زانی کە باوک هەموو شتێکی داوەتە دەستی و لە خوداوە هاتووە و چووەتە لی خودا. 4لە نانخواردن هەڵدەستێت و جلەکانی لدەبات .خاولییەکی برد و پشتێنی خۆی بەست. 5دوای ئەوە ئاو دەڕێژێتە ناو زەرفێکەوە و دەستی کرد بە شۆردنی پێی شاگردەکان و سڕینەوەیان بەو خاولییەی کە پێی بەستبوو. 6ئینجا هاتە لی شیمۆن پەترۆس ،پەترۆس پێی گوت« :گەورە ،پێم دەشۆیت؟» 7عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :ئێستا نازانیت چی دەکەم .بەڵم دوای ئەوە دەزانیت. 8پەترۆس پێی گوت« :هەرگیز پێم مەشۆ ».عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەگەر نەتشۆرم ،تۆ هیچ بەشێکت لەگەڵ مندا نییە». 9شیمۆن پەترۆس پێی گوت« :گەورە ،نەک تەنیا پێیەکانم ،بەڵکو دەستەکانم و سەرم». 10عیسا پێی فەرموو « :ئەو کەسەی کە بشۆردرێت پێویستی بە پێیەکانی نییە ،بەڵکو هەموو چەقۆیەک پاکە ،ئێوەش پاکن ،بەڵم هەمووتان نا». 11چونکە دەیزانی کێ خیانەتی لێ بکات .بۆیە گوتی« :هەمووتان پاک نین». 12دوای ئەوەی پێیەکانیان شۆرد و جلەکانی وەرگرت و دانیشتەوە ،پێی گوتن « :دەزانن چیم لەگەڵ کردوون؟»
جۆن
13ئێوە پێم دەڵێن مامۆستا و پەروەردگار ،دەڵێن باشە .چونکە منیش هەروام. 14کەواتە ئەگەر من ،پەروەردگار و مامۆستاکەتان ،پێتانم شۆردووە .ئێوەش دەبێ پێی یەکتر بشۆن». 15چونکە من نموونەیەکم بۆ ئێوە داناوە ،کە ئێوەش وەک ئەوەی من لەگەڵتانم کردوون بیکەن. 16بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :بەندەر لە گەورەکەی گەورەتر نییە .نە ئەو کەسەی کە نێردراوە گەورەترە لەوەی کە ناردویەتی. 17ئەگەر ئەمانەتان بزانن ،بەختەوەرن ئەگەر ئەم شتانە بکەن. 18من باسی هەمووتان ناکەم ،دەزانم کێم هەڵبژاردووە ،بەڵم بۆ ئەوەی کتێبی پیرۆز جێبەجێ بێت :ئەوەی لەگەڵم نان بخوات ،پاژنەی خۆی لە دژی من بەرز کردووەتەوە. 19ئێستا پێش هاتنی پێتان دەڵێم ،بۆ ئەوەی کاتێک ڕوویدا ،باوەڕتان هەبێت کە من ئەوم. 20بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەوەی وەریبگرێت هەرکەسێک کە دەنێرم وەرم دەگرێت .ئەوەی منی وەرگرتووە ،ئەو کەسەی منی ناردووە ،وەردەگرێت. 21کاتێک عیسا ئەمەی وت ،ڕۆحی تووشی شڵەژان بوو و شایەتحاڵی دا و گوتی « :بەڕاستی پێتان دەڵێم یەکێک لە ئێوە خیانەتم لێدەکات». 22ئینجا شاگردەکان سەیری یەکتریان کرد و گومانیان لە کێ کرد. 23یەکێک لە شاگردەکانی پشتی بە سنگی عیسا بەستبوو ،کە عیسا خۆشی دەویست. 24شیمۆن پەترۆس ئیشارەتی لێکرد و بپرسێت کێیە کە باسی دەکات. 25ئینجا لەسەر سنگی عیسا پاڵکەوتبوو پێی گوت« :گەورە ،کێیە؟» 26عیسا وەڵمی دایەوە« :ئەو کەسەیە کە چێشتێکم پێ دەبەخشم ».کاتێک شۆفانەکەی نوقم کرد ،دایە یەهودا ئەسقەریۆتی کوڕی شیمۆن. 27دوای نانخواردنەکە شەیتان هاتە ناوی .ئینجا عیسا پێی گوت « :ئەوەی دەیکەیت ،خێرا بیکە». 28هیچ کەسێک لەسەر مێزەکە نەیدەزانی ئەم قسەیەی بۆ چی کردووە. 29لەبەر ئەوەی یەهودا جانتاکەی لەبەردەستدا بوو ،هەندێکیان پێیان وابوو عیسا پێی وتووە« :ئەو شتانە بکڕە کە لە جەژنەکەدا پێویستمانە . یان ،کە شتێک بدات بە هەژاران. 30ئینجا شۆفانەکەی وەرگرت ،یەکسەر چووە دەرەوە ،شەو بوو. 31بۆیە کاتێک ڕۆشتە دەرەوە ،عیسا گوتی « :ئێستا کوڕی مرۆڤ شکۆمەند بووە و خوداش شکۆمەند بووە». 32ئەگەر خودا لە ڕێگەی ئەوەوە شکۆمەند بێت ،خوداش لە خۆیدا شکۆمەندی دەکات و یەکسەر شکۆمەندی دەکات. 33منداڵە بچووکەکان ،بەڵم ماوەیەکی کەم لەگەڵتانم .ئێوە بەدوای مندا دەگەڕێن ،وەک چۆن بە جولەکەکانم وت :بۆ کوێ دەڕۆم ،ناتوانن بێنە .بۆیە ئێستا پێتان دەڵێم. 34فەرمانێکی نوێتان پێ دەدەم :یەکترتان خۆش بوێت .وەک چۆن من خۆشم ویستوون ،ئێوەش یەکترتان خۆش بوێت». 35ئەگەر خۆشەویستی یەکترتان هەبێت ،بەم شێوەیە هەموو مرۆڤەکان دەزانن کە ئێوە شاگردی منن. 36شیمۆن پەترۆس پێی گوت« :گەورە ،دەچیتە کوێ؟ »عیسا وەڵمی دایەوە « :بۆ کوێ دەڕۆم ،ئێستا ناتوانی شوێنم بکەویت .بەڵم تۆ دوای ئەوە شوێنم بکەویت». 37پەترۆس پێی گوت« :گەورە ،بۆچی ئێستا ناتوانم شوێنت بکەوم؟ »لە پێناو تۆدا گیانم دەدەم. 38عیسا وەڵمی دایەوە « :ئایا لە پێناو مندا ژیانی خۆت دەدەیت؟ »بەڕاستی بەڕاستی پێت دەڵێم ،کەروێشک ناکاتە خوارەوە ،تا سێ جار ئینکاری من نەکەیت». بەشی ١٤ 1با دڵتان تووشی شڵەژان نەبێت ،باوەڕتان بە خودا هەیە ،باوەڕتان بە منیش هەیە. 2لە ماڵی باوکمدا کۆشکی زۆر هەیە ،ئەگەر وا نەبووایە ،پێم دەگوت .دەچم شوێنێکت بۆ ئامادە بکەم. 3ئەگەر بچم و شوێنێکتان بۆ ئامادە بکەم ،دێمەوە و بۆ لی خۆم وەرتان دەگرم .بۆ ئەوەی لە کوێ منم ،ئێوەش لەوێ بن». 4ئێوە دەزانن بۆ کوێ دەڕۆم و ڕێگاکە دەزانن. 5تۆماس پێی گوت« :گەورە ،ئێمە نازانین بۆ کوێ دەچیت .و چۆن ڕێگاکە بزانین؟ 6عیسا پێی گوت « :من ڕێگا و ڕاستی و ژیانم ،جگە لە ڕێگەی من کەس نایەت بۆ لی باوک». 7ئەگەر منتان بناسیایە ،دەبوو باوکم بناسی ،لەمەودوا دەیناسیت و بینیوتە. 8فیلیپ پێی گوت« :گەورە ،باوکمان پیشان بدە ،بەسە». 9عیسا پێی گوت « :فیلیپ ،ئایا من ئەوەندە ماوە لەگەڵت بووم ،بەڵم نەمناسیوە؟ »ئەوەی منی بینی باوکی بینیوە .جا تۆ چۆن دەڵێی :باوکمان پیشان بدە؟ 10ئایا باوەڕت بەوە نییە کە من لە باوکدام و باوکیش لە مندایە؟ ئەو قسانەی کە پێتان دەڵێم لە خۆمەوە نایڵێم ،بەڵکو ئەو باوکەی لە مندا نیشتەجێیە ،ئەو کارەکان دەکات. 11باوەڕم پێ بکەن کە من لە باوکدام و باوکیش لە مندایە ،یان باوەڕم پێ بکەن لە پێناو کارەکان. 12بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئەوەی باوەڕم پێی هەبێت ،ئەو کارانەی کە من ئەنجامی دەدەم ،ئەویش ئەنجامی دەدات .و کارە گەورەترەکان لەمانە دەکات؛ چونکە دەچمە لی باوکم. 13هەرچییەک بە ناوی منەوە داوای بکەن ،ئەوە دەکەم ،بۆ ئەوەی باوک لە کوڕدا شکۆمەند بێت. 14ئەگەر بە ناوی منەوە داوای هەر شتێک بکەن ،من دەیکەم. 15ئەگەر منتان خۆشدەوێت ،فەرمانەکانم جێبەجێ بکەن. 16من لە باوک دەپاڕێمەوە ،ئەویش دڵنەواییدەرێکی دیکەتان پێدەبەخشێت ،تا هەتا هەتایە لەگەڵتان بمێنێتەوە.
جۆن
17تەنانەت ڕۆحی ڕاستیش؛ جیهان ناتوانێت وەریبگرێت ،چونکە نایبینێت و نایناسێت ،بەڵم ئێوە دەیناسن .چونکە لەگەڵتان نیشتەجێیە و لە ئێوەدا دەبێت». 18بێ ئاسوودەیی بەجێتان ناهێڵم ،دێم بۆ لت. 19کەمێک ماوە ،ئیتر جیهان نامبینێت .بەڵم ئێوە من دەبینن ،چونکە من دەژیم ،ئێوەش دەژین». 20لەو ڕۆژەدا دەزانن کە من لە باوکمدام ،ئێوەش لە مندان و منیش لە ئێوەدا. 21ئەوەی فەرمانەکانی منی هەیە و پابەندیان بێت ،ئەوە منی خۆشدەوێت ،ئەوەی منی خۆشبوێت ،باوکم خۆشی دەوێت و منیش خۆشم دەوێت و خۆم بۆی دەردەخەم. 22یەهودا نەک ئەسقەریۆت پێی فەرموو« :پەروەردگار ،چۆنە خۆت بۆ ئێمە دەردەخەیت نەک بۆ جیهان؟» 23عیسا وەڵمی دایەوە و پێی گوت « :ئەگەر کەسێک منی خۆش بوێت ،قسەکانم دەپارێزێت ،باوکم خۆشی دەوێت و ئێمەش دێینە لی و شوێنی نیشتەجێبوونمان لەگەڵیدا دەکەین». 24ئەوەی منی خۆش نەوێت ،قسەکانم ناپارێزێت ،ئەو قسەیەی دەیبیستن هی من نییە ،بەڵکو هی باوکە کە منی ناردووە. 25ئەم قسانەم پێ وتوون ،کە هێشتا لەگەڵتان بووم. 26بەڵم دڵنەواییدەر ،کە ڕۆحی پیرۆزە ،کە باوک بە ناوی منەوە دەینێرێت ،هەموو شتێکتان فێر دەکات و هەموو شتێکتان بیردەخاتەوە، هەرچی پێم وتوون. 27ئاشتیتان بۆ بەجێدەهێڵم ،ئارامیی خۆمتان پێدەدەم ،نەک وەک ئەوەی جیهان دەیبەخشێت ،من پێتان دەدەم .با دڵت گرژ نەبێت و نە بترسێت. 28ئێوە بیستووتان کە چۆن پێم وتوون :دەڕۆم و دێمەوە لتان .ئەگەر منتان خۆش بویستایە ،دڵخۆش دەبوون ،چونکە وتم :دەچمە لی باوک ،چونکە باوکم لە من گەورەترە. 29ئێستاش پێش ئەوەی ڕووبدات پێم وتوون ،بۆ ئەوەی کاتێک ڕوویدا باوەڕتان هەبێت. 30لە دوای ئەوە زۆر قسەتان لەگەڵ ناکەم ،چونکە سەرۆکی دونیا دێت و هیچی لە مندا نییە. 31بەڵم بۆ ئەوەی جیهان بزانێت کە من باوکم خۆشدەوێت .وەک چۆن باوک فەرمانی پێدام ،منیش بە هەمان شێوە .هەستە ،با لێرەوە بچین. بەشی ١٥ 1من دار ترێی ڕاستەقینەم و باوکم جووتیارە. 2هەر لقێک لە مندا کە بەرهەم نەهێنێت ،دەیبات ،هەر لقێک کە بەرهەم دەهێنێ ،پاکی دەکاتەوە بۆ ئەوەی بەرهەمی زیاتری هەبێت. 3ئێستا ئێوە بە هۆی ئەو قسەیەی کە پێم وتوون پاک بوون. 4لە مندا بمێنەرەوە ،منیش لە ئێوەدا .وەک چۆن لقەکە ناتوانێت بەرهەم بهێنێت لە خۆیەوە ،مەگەر لە ڕوەکی ترێدا بمێنێتەوە .ئیتر ناتوانن، مەگەر لە مندا بمێننەوە. 5من دار ترێم ،ئێوە لقەکانن ،ئەوەی لە مندا دەمێنێتەوە و منیش لەناو ئەودا دەمێنێتەوە ،ئەو بەرهەمە زۆر بەرهەم دەهێنێت ،چونکە بەبێ من ناتوانن هیچ بکەن. 6ئەگەر کەسێک لە مندا نەمێنێتەوە ،وەک لقێک فڕێ دەدرێتە دەرەوە و وشک دەبێتەوە .مرۆڤەکان کۆیان دەکەنەوە و دەیانخەنە ناو ئاگرەوە و دەسوتێن. 7ئەگەر ئێوە لە مندا بمێننەوە و قسەکانم لە ئێوەدا بمێننەوە ،داوای چیتان دەوێت و ئەوەتان بەسەر دێت. 8لێرەدا باوکم شکۆمەندە ،کە بەرهەمی زۆرتان لێدەبێت .بەم شێوەیە ئێوەش شاگردی من دەبن». 9وەک چۆن باوک منی خۆشویستووە ،منیش ئێوەم خۆشویستووە. 10ئەگەر فەرمانەکانم بپارێزن ،لە خۆشەویستی مندا دەمێننەوە .هەروەک چۆن فەرمانەکانی باوکمم پاراست و لە خۆشەویستی ئەودا بمێنمەوە. 11ئەم شتانەم پێتان وتووە ،بۆ ئەوەی خۆشی من لە ئێوەدا بمێنێتەوە و خۆشیتان پڕ بێت. 12ئەمە فەرمانی منە :یەکترتان خۆش بوێت ،وەک چۆن من خۆشم ویستوون. 13هیچ کەسێک لەم خۆشەویستییە گەورەتر نییە ،کە مرۆڤ گیانی خۆی لە پێناو هاوڕێکانیدا بدات. 14ئێوە هاوڕێی منن ،ئەگەر هەرچی فەرمانتان پێدەدەم بیکەن. 15لەمەودوا من بە کۆیلە ناوتان نابەم .چونکە خزمەتکار نازانێت ئاغای چی دەکات ،بەڵم من بە هاوڕێیانم ناوتان ناوە .چونکە هەموو ئەو شتانەی لە باوکمەوە بیستوومە ،پێتانم ڕاگەیاندووە. 16ئێوە منتان هەڵنەبژاردووە ،بەڵکو من هەڵمبژاردوون و دەستنیشانم کردوون کە بچن و بەرهەمەکانتان بمێننەوە و بەرهەمەکانتان بمێننەوە ،بۆ ئەوەی هەرچییەک بە ناوی منەوە داوای لە باوک بکەن ،بیداتێ . 17ئەمانە فەرمانتان پێدەدەم :یەکترتان خۆش بوێت. 18ئەگەر جیهان ڕقی لێتان بێت ،دەزانن پێش ئەوەی ڕقی لە ئێوە بێت ،ڕقی لە من بووە. 19ئەگەر ئێوە لە جیهان بوونایە ،جیهان هی خۆی خۆشدەویست ،بەڵم لەبەر ئەوەی ئێوە لە جیهان نین ،بەڵم من ئێوەم لە جیهان هەڵبژاردووە ،بۆیە جیهان ڕقی لێتان دەبێتەوە. 20ئەو قسەیە لەبیر بکەن کە پێم وتوون :بەندەر لە گەورەکەی گەورەتر نییە .ئەگەر گۆشەگیرییان کردووم ،ئێوەش گۆشەگیری دەکەن؛ ئەگەر قسەکانی منیان جێبەجێ کردبێت ،قسەکانی تۆش دەپارێزن. 21بەڵم لەبەر ناوی من هەموو ئەمانەتان پێدەکەن ،چونکە ئەو کەسە ناناسن کە منی ناردووە. 22ئەگەر من نەهاتبام و قسەم لەگەڵ نەکردایە ،گوناهیان نەدەبوو ،بەڵم ئێستا هیچ پۆشاکێکیان بۆ گوناهەکەیان نییە.
جۆن
23ئەوەی ڕقی لە منە ،ڕقی لە باوکمە. 24ئەگەر من ئەو کارانەم لە نێوانیاندا نەکردبا کە کەسی دیکە نەیکردبا ،گوناهیان نەدەبوو ،بەڵم ئێستا من و باوکمیان بینیوە و ڕقیان لێبووە. 25بەڵم ئەمە ڕوودەدات ،بۆ ئەوەی ئەو وشەیە بەدی بێت کە لە یاساکەیاندا نووسراوە« :ئەوان بێ هۆکار ڕقیان لە من بوو». 26بەڵم کاتێک دڵنەواییدەر هات کە لە باوکەوە بۆتان دەنێرم ،ڕۆحی ڕاستی کە لە باوکەوە سەرچاوەی گرتووە ،شایەتحاڵی من دەدات. 27ئێوەش شایەتحاڵی دەبن ،چونکە لە سەرەتاوە لەگەڵم بوون. بەشی ١٦ 1ئەم شتانەم پێتان وتووە ،بۆ ئەوەی توڕە نەبن. 2لە کەنیسەکان دەرتان دەکەن ،بەڵێ ،کاتی ئەوە دێت کە هەرکەسێک ئێوە بکوژێت ،وا بیردەکاتەوە کە خزمەت بە خودا دەکات. 3ئەوان ئەمانەتان پێدەکەن ،چونکە باوک و منیشیان نەناسیوە. 4بەڵم ئەم شتانەم پێ وتوون ،بۆ ئەوەی کاتێک کاتی هات ،لەبیرتان بێت کە من باسم کردوون .ئەم قسانەم لە سەرەتاوە پێتان نەگوت، چونکە لەگەڵتان بووم. 5بەڵم ئێستا دەچمە لی ئەو کەسەی کە منی ناردووە .هیچ کام لە ئێوە لێم ناپرسن« :بۆ کوێ دەچی؟» 6بەڵم لەبەر ئەوەی ئەم قسانەم پێتان وتووە ،خەم دڵتان پڕ کردووە. 7بەڵم ڕاستیتان پێ دەڵێم .بۆ ئێوە گونجاوە کە من بڕۆم ،چونکە ئەگەر نەڕۆم ،دڵنەواییدەر نایەت بۆ لتان .بەڵم ئەگەر ڕۆشتم ،بۆتان دەنێرم». 8کاتێک دێت ،جیهان لە گوناه و ڕاستودروستی و دادگاییکردن سەرزەنشت دەکات. 9لەبارەی گوناهەوە ،چونکە باوەڕیان بە من نییە. 10لە ڕاستودروستی ،چونکە دەچمە لی باوکم و چیتر نامبینن. 11دادگاییکردن ،چونکە سەرۆکی ئەم جیهانە دادگایی دەکرێت. 12هێشتا زۆر شتم ماوە بۆتان بڵێم ،بەڵم ئێستا بەرگەی ناگرن. 13بەڵم کاتێک ڕۆحی ڕاستی دێت ،ڕێنماییتان دەکات بۆ هەموو ڕاستییەک ،چونکە لە خۆیەوە قسە ناکات .بەڵم هەرچی بیبیستێت دەیڵێت، شتەکانی داهاتووتان پیشان دەدات. 14ئەو شکۆمەندی من دەکات ،چونکە لە من وەردەگرێت و پێتان دەدات. 15هەموو ئەو شتانەی باوک هەیەتی هی منن ،بۆیە وتم :لە من وەردەگرێت و پێتان پیشان دەدات. 16کەمێک ،من نابینن ،دیسانەوە ،کەمێک و دەمبینن ،چونکە دەچمە لی باوک. 17ئینجا هەندێک لە شاگردەکانی لە نێوان خۆیاندا گوتیان« :ئەمە چییە کە پێمان دەڵێت« :ماوەیەکی کەم و من نابینن ».باوک؟ 18ئەوانیش گوتیان« :ئەمە چییە کە دەڵێت« :ماوەیەکی کەم؟ »ناتوانین بڵێین چی دەڵێت. 19عیسا زانی کە دەیانەوێت لێی بپرسن ،پێی گوتن « :لە نێوانتاندا پرسیار دەکەن لەوەی کە گوتم :کەمێک و من نابینن? ». 20بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم :ئێوە دەگرین و دەگرین ،بەڵم جیهان شاد دەبێت ،خەمبار دەبن ،بەڵم خەم و پەژارەتان دەگۆڕێت بۆ خۆشی. 21ژن کاتێک منداڵی دەبێت ،خەم و پەژارەی دەبێت ،چونکە کاتەکەی هاتووە ،بەڵم هەر کە منداڵەکەی لەدایک بوو ،چیتر ئازارەکانی بیر ناچێتەوە ،لە خۆشی کە پیاو لە جیهاندا لەدایک بووە. 22ئێستا ئێوە خەمبارن ،بەڵم من دەتانبینمەوە و دڵتان شاد دەبێت و کەس خۆشیتان لێ وەرناگرێت. 23لەو ڕۆژەدا هیچم لێ ناپرسن .بەڕاستی بەڕاستی پێتان دەڵێم ،هەرچییەک بە ناوی منەوە داوای لە باوک بکەن ،ئەوا پێتان دەبەخشێت. 24تا ئێستا بە ناوی منەوە داوای هیچتان نەکردووە ،داوای بکەن و وەریدەگرن ،تا خۆشیتان پڕ بێت. 25ئەم شتانەم بە پەند و پەند و پەند و پەند پێتان گوت ،بەڵم کاتێک دێت کە چیتر بە پەند قسەتان لەگەڵ ناکەم ،بەڵکو بە ڕوونی باسی باوکتان دەکەم. 26لەو ڕۆژەدا بە ناوی منەوە داوای لێدەکەین ،بەڵم پێتان ناڵێم کە لە باوکتان بۆ بپاڕێمەوە. 27چونکە باوک خۆی خۆشی دەوێن ،چونکە منتان خۆشویستووە و باوەڕتان هێناوە کە لە خوداوە هاتوومەتە دەرەوە. 28من لە باوکەوە هاتوومەتە دەرەوە و هاتوومەتە جیهان ،دیسانەوە :جیهان بەجێدەهێڵم و دەچمە لی باوک. 29شاگردەکانی پێیان گوت« :ئەوەتا تۆ بە ڕوونی قسە دەکەیت و هیچ پەندێک ناڵێیت». 30ئێستا دڵنیاین کە تۆ هەموو شتێک دەزانیت و پێویست ناکات کەس پرسیارت لێ بکات. 31عیسا وەڵمی دانەوە « :ئایا ئێستا باوەڕتان هەیە؟ 32سەیرکە ،ئەو کاتە دێت ،بەڵێ ،ئێستا هاتووە ،کە ئێوە پەرش و بڵو دەبنەوە ،هەریەکەیان بۆ شوێنی خۆیان و من بە تەنیا جێدەهێڵن ،بەڵم من تەنیا نیم ،چونکە باوک لەگەڵمە. 33ئەم قسانەم پێتان وتووە ،بۆ ئەوەی لە مندا ئاشتیتان هەبێت .لە جیهاندا تووشی تەنگانە دەبن ،بەڵم دڵخۆش بن .من بەسەر دونیادا زاڵ بووم.
جۆن
بەشی ١٧ 1عیسا ئەم قسانەی کرد و چاوەکانی بەرەو ئاسمان بەرزکردەوە و گوتی « :باوکە ،کاتژمێرەکە هاتووە .کوڕەکەت شکۆمەند بکە ،تاکو کوڕەکەت شکۆمەندیت بکات. 2وەک چۆن دەسەڵتت بەسەر هەموو جەستەدا بەخشی ،تا ژیانی هەتاهەتایی بە هەموو ئەوانەی پێت بەخشی. 3ئەمە ژیانی هەتاهەتاییە ،تاکو تۆ بناسن کە تاکە خودای ڕاستەقینە و عیسا مەسیح کە تۆ ناردوتە. 4من لەسەر زەوی شکۆمەندی تۆم کردووە ،ئەو کارەم تەواو کردووە کە پێتدام بیکەم. 5ئێستا ئەی باوکە ،بەو شکۆمەندییەی کە پێش ئەوەی جیهان لەگەڵتدا هەمبوو ،لەگەڵ خۆتدا شکۆمەندیم پێبدە. 6من ناوی تۆم بۆ ئەو پیاوانە دەرخست کە لە جیهانەوە پێتدام .ئەوانیش قسەی تۆیان جێبەجێ کردووە». 7ئێستا ئەوان زانیان کە هەموو ئەو شتانەی کە پێتداوم لە تۆیە. 8چونکە ئەو قسانەی کە پێتدام پێم بەخشیون .وەریان گرتووە و بە دڵنیاییەوە زانیان کە من لە تۆوە هاتوومەتە دەرەوە و باوەڕیان وایە کە تۆ منت ناردووە». 9من لە پێناویان دەپاڕێمەوە ،بۆ دونیا دوعا ناکەم ،بەڵکو بۆ ئەوانە دەپاڕێمەوە کە پێت بەخشیووم .چونکە ئەوان هی تۆن. 10هەمووی من هی تۆن و هی تۆش هی منن .منیش لەوان شکۆمەند دەبم. 11ئێستا من لە جیهاندا نیم ،بەڵم ئەمانە لە جیهاندان و دێمە لت .باوکە پیرۆز ،بە ناوی خۆتەوە ئەوانە بپارێزە کە پێت بەخشیووم ،تاکو ئەوانیش وەک ئێمە یەک بن. 12ئەو کاتەی لە جیهاندا لەگەڵیان بووم ،بە ناوی تۆوە پاراستم ،ئەوانەی پێتدام پاراستم و هیچیان لەدەست نەچن ،تەنها کوڕی لەناوچوون نەبێت .بۆ ئەوەی کتێبی پیرۆز جێبەجێ بێت. 13ئێستا دێم بۆ لت .ئەمانەش لە دونیادا دەڵێم ،بۆ ئەوەی خۆشی من لە خۆیاندا بەدی بهێنن. 14قسەی تۆم پێداون .جیهان ڕقی لێیان بووەتەوە ،چونکە ئەوان لە جیهان نین ،هەروەک چۆن منیش لە جیهان نیم. 15من داوا ناکەم لە جیهان دەریانبهێنیت ،بەڵکو لە خراپە بیانپارێزیت. 16ئەوان لە جیهان نین ،هەروەک چۆن منیش لە جیهان نیم. 17بە ڕاستی خۆت پیرۆزیان بکە ،قسەکەت ڕاستییە. 18وەک چۆن تۆ منت نارد بۆ جیهان ،منیش بە هەمان شێوە ئەوانم نارد بۆ جیهان. 19لەبەر ئەوان خۆم پیرۆز دەکەم ،تاکو ئەوانیش بە ڕاستی پیرۆز بکرێن. 20من تەنها بۆ ئەمانە دوعا ناکەم ،بەڵکو بۆ ئەوانەش کە بە قسەی خۆیان باوەڕم پێدەکەن. 21بۆ ئەوەی هەموویان یەک بن .وەک چۆن تۆ باوکم لە مندایت و منیش لە تۆدا ،تاکو ئەوانیش لە ئێمەدا یەک بن ،تاکو جیهان باوەڕ بکات کە تۆ منت ناردووە». 22ئەو شکۆمەندییەی کە تۆ پێت بەخشیم ،پێم بەخشیون .بۆ ئەوەی ئەوان یەک بن ،هەروەک چۆن ئێمە یەکین. 23من لە ئەواندایە و تۆش لە مندا ،تا لە یەکدا تەواو بن .بۆ ئەوەی جیهان بزانێت کە تۆ منت ناردووە و خۆشت ویستوون ،وەک چۆن منت خۆشویستووە. 24باوکە ،دەمەوێت ئەوانەش کە تۆ پێت دام ،لە کوێی من لەگەڵم بن .بۆ ئەوەی شکۆمەندی من ببینن کە تۆ پێت بەخشیووم ،چونکە تۆ پێش دامەزراندنی جیهان خۆشت ویستووم. 25ئەی باوکە ڕاستگۆ ،جیهان تۆی نەناسی ،بەڵم من تۆم ناسی و ئەمانەش زانیان کە تۆ منت ناردووە. 26ناوی تۆم پێیان ڕاگەیاندوون و ڕادەگەیەنم ،تا ئەو خۆشەویستییەی کە منت پێ خۆشویستووە لە ئەواندا بێت و منیش لە ئەواندا بێت. بەشی ١٨ 1کاتێک عیسا ئەم قسانەی وت ،لەگەڵ شاگردەکانیدا بەسەر چۆمی سیدرۆندا ڕۆیشتن ،کە باخچەیەکی تێدابوو ،و شاگردەکانی چووە ناویەوە. 2یەهوداش کە خیانەتی لێکرد ،شوێنەکەی دەزانی ،چونکە عیسا زۆرجار لەگەڵ شاگردەکانیدا پەنای بۆ ئەوێ دەبرد. 3پاشان یەهودا کۆمەڵێک پیاو و ئەفسەری لە سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان وەرگرت و بە فانووس و مەشخەڵ و چەکەوە هاتە ئەوێ. 4عیسا هەموو شتەکانی بەسەریدا زانی ،چووە دەرەوە و پێی گوتن « :ئێوە بەدوای کێدا دەگەڕێن؟» 5وەڵمیان دایەوە« :عیسای ناسری ».عیسا پێی گوتن« :من ئەوم ».یەهوداش کە خیانەتی لێکرد ،لەگەڵیان وەستا. 6هەر کە پێی گوتن« :من ئەوم ،پاشەکشەیان کرد و کەوتنە سەر زەوی». 7ئینجا پرسیاری لێکردن « :بەدوای کێدا دەگەڕێن؟ »گوتیان« :عیسای ناسری». 8عیسا وەڵمی دایەوە « :پێم وتوون کە من ئەوم ،بۆیە ئەگەر بەدوای مندا دەگەڕێن ،با ئەمانە بڕۆن. 9بۆ ئەوەی ئەو قسانەی کە گوتی « :ئەوانەی تۆ پێتدام هیچم لەدەست نەداوە». 10ئینجا شیمۆن پەترۆس شمشێرێکی هەبوو ،شمشێرەکەی کێشایەوە و خزمەتکاری سەرۆک کاهینەکەی دا و گوێی ڕاستی بڕی .ئەو خزمەتکارە ناوی مەلکۆس بوو. 11ئینجا عیسا بە پەترۆسی گوت « :شمشێرەکەت بخەرە ناو غەلفەکەوە. 12ئینجا دەستە و کاپتن و ئەفسەرانی جولەکەکان عیسایان گرت و بەستیان. 13سەرەتا بردییە لی حەنا .چونکە خەزووری قەیفا بوو ،کە هەر لەو ساڵەدا سەرۆک کاهین بوو. 14قەیفاش ئەو کەسە بوو کە ئامۆژگاری جولەکەکانی دەکرد ،کە بەسوودە یەک کەس لە پێناو گەلدا بمرێت.
جۆن
15شیمۆن پەترۆس شوێن عیسا کەوت و شاگردێکی دیکەش بەدوای عیسادا هات ،شاگردەکە لەلیەن سەرۆک کاهینەکەوە ناسی و لەگەڵ عیسا چووە ناو کۆشکی سەرۆک کاهین. 16بەڵم پەترۆس لە دەرگای دەرەوە وەستا .ئینجا ئەو شاگردەیەکی دیکە کە سەرۆک کاهینەکە ناسیبوو ،هاتە دەرەوە و قسەی لەگەڵ دەرگاکە کرد و پەترۆسی هێنایە ژوورەوە. 17ئینجا کچە دەرگاکە بە پەترۆسی گوت« :ئایا تۆش یەکێک نیت لە شاگردەکانی ئەم پیاوە؟ »ئەویش دەڵێت :من نیم. 18خزمەتکار و ئەفسەرەکان لەوێ وەستابوون و ئاگریان لە خەڵوز کردبوو .چونکە سارد بوو ،خۆیان گەرم کردەوە ،پەترۆس لەگەڵیان وەستا و خۆی گەرم کردەوە. 19پاشان سەرۆک کاهینەکە پرسیاری لە عیسا کرد لەبارەی شاگردەکانی و فێرکارییەکانی. 20عیسا وەڵمی دایەوە « :بە ئاشکرا لەگەڵ جیهان قسەم کرد .من هەرگیز لە کەنیسەکان و لە پەرستگادا وانەم دەگوت ،کە جولەکەکان هەمیشە پەنایان بۆ دەبەن .و بە نهێنی هیچم نەوتووە. 21بۆچی پرسیارم لێ دەکەیت؟ ئەوانەی گوێیان لێبووم بپرسن چیم پێ وتوون ،ئەوان دەزانن چیم وتووە». 22کاتێک ئەو قسەی کرد ،یەکێک لە ئەفسەرەکان کە لەوێ وەستابوون بە کفنی دەستی عیسای لێدا و گوتی« :ئایا تۆ وا وەڵمی سەرۆک کاهین دەدەیتەوە؟» 23عیسا وەڵمی دایەوە « :ئەگەر قسەی خراپم کردووە ،شایەتحاڵی خراپەکە بە ،بەڵم ئەگەر باشە ،بۆچی لێم دەدەیت؟» 24حەناش بە بەستراوەوە ناردبووی بۆ لی قەیفای سەرۆک کاهین. 25شیمۆن پەترۆس وەستا و خۆی گەرم کردەوە .ئەوانیش پێیان گوت« :ئایا تۆش یەکێک نیت لە شاگردەکانی؟ »ئینکاری کرد و وتی :من نیم. 26یەکێک لە خزمەتکارەکانی سەرۆک کاهین ،خزمەکەی بوو کە پەترۆس گوێی بڕیبوو ،گوتی« :ئایا تۆم لە باخچە لەگەڵیدا نەبینی؟» 27پاشان پەترۆس ئینکاری کردەوە ،یەکسەر کەروێشکەکە هاتە خوارەوە. 28ئینجا عیسایان لە قەیفاوە بردە هۆڵی دادوەری ،زوو بوو .خۆیان نەچوونە ناو هۆڵی دادوەری ،نەک پیس نەبن .بەڵکو بۆ ئەوەی جەژنی پەسح بخۆن. 29ئینجا پیلتۆس چووە دەرەوە بۆ لی ئەوان و گوتی« :ئێوە چ تۆمەتێک دەخەنە پاڵ ئەم پیاوە؟» 30وەڵمیان دایەوە و پێیان گوت« :ئەگەر تاوانبار نەبوایە ،ئێمە نەماندەدایە دەستت». 31ئینجا پیلتۆس پێی گوتن« :بیبە و بەپێی یاساکەتان دادوەری لەسەر بکەن ».جولەکەکان پێیان گوت« :حەڵڵ نییە کەسێک بکوژین. 32بۆ ئەوەی ئەو قسانەی عیسا جێبەجێ ببێت کە باسی دەکات و ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە چی مردنێک بمرێت. 33پیلتۆس جارێکی دیکە چووە ناو هۆڵی دادوەری و عیسای بانگ کرد و پێی گوت« :ئایا تۆ پاشای جولەکەکانیت؟» 34عیسا وەڵمی دایەوە « :ئایا تۆ ئەم قسەیە لە خۆتەوە دەڵێیت ،یان کەسانی دیکە لەبارەی منەوە پێیان وتیت؟» 35پیلتۆس وەڵمی دایەوە« :ئایا من جولەکەم؟ نەتەوەی خۆت و سەرۆک کاهینەکان تۆیان ڕادەست کردم ،چیت کردووە؟ 36عیسا وەڵمی دایەوە « :شانشینی من لەم جیهانە نییە ،ئەگەر شانشینی من لەم جیهانە بوایە ،ئەوا خزمەتکارەکانم شەڕیان دەکرد بۆ ئەوەی من نەدرێمە دەست جولەکەکان ،بەڵم ئێستا شانشینی من لێرەوە نییە». 37پیلتۆس پێی گوت« :ئەوا تۆ پاشایت؟ »عیسا وەڵمی دایەوە « :تۆ دەڵێی من پاشام ».بۆ ئەم مەبەستە لەدایک بووم و هەر بۆیە هاتمە جیهان ،تا شایەتحاڵی ڕاستی بدەم .هەرکەسێک لە ڕاستی بێت گوێی لە دەنگی من دەبێت. 38پیلتۆس پێی گوت« :ڕاستی چییە؟ کاتێک ئەمەی وت ،جارێکی دیکە چووە دەرەوە بۆ لی جولەکەکان و پێی گوتن« :هیچ تاوانێکی لێ نابینم». 39بەڵم ئێوە داب و نەریتێکتان هەیە کە لە جەژنی پەسحدا یەکێکتان بۆ ئازاد بکەم ،ئایا پاشای جولەکەکانتان بۆ ئازاد بکەم؟ 40ئینجا هەموویان هاواریان کرد و گوتیان« :نەک ئەم پیاوە ،بەڵکو بارباس ».ئێستا بارباس تاڵنچی بوو. بەشی ١٩ 1ئینجا پیلتۆس عیسای گرت و شەقێکی لێدا. 2سەربازەکان تاجێکی دڕکیان لێدا و لەسەر سەری دانا و جلێکی وەنەوشەیییان لەبەر کرد. 3گوتی« :سڵو ئەی پاشای جولەکەکان !و بە دەستیان لێیان دا. 4پیلتۆس جارێکی تر چووەوە دەرەوە و پێی گوتن« :ئەوەتا دەیهێنمە دەرەوە بۆ لی ئێوە ،تا بزانن هیچ هەڵەیەکم لێ نابینم». 5ئینجا عیسا هاتە دەرەوە ،تاجی دڕکاوی و جلە وەنەوشەییەکانی لەبەردا بوو .پیلتۆس پێی گوتن« :ئەوە پیاوە! 6کاتێک سەرۆک کاهینەکان و ئەفسەرەکان بینییان ،هاواریان کرد و گوتیان« :لە خاچ بدە ،لە خاچ بدە ».پیلتۆس پێی فەرموو« :ئەی بیبەن و لە خاچ بدەن ،چونکە من هیچ تاوانێکی لێ نابینم». 7جولەکەکان وەڵمیان دایەوە« :ئێمە یاسایەکمان هەیە ،بە یاساکەمان دەبێ بمرێت ،چونکە خۆی کردە کوڕی خودا». 8کاتێک پیلتۆس ئەو قسەیەی بیست ،زیاتر ترسا. 9دیسان چووە هۆڵی دادوەری و بە عیسایان گوت« :تۆ لە کوێوەیت؟ »بەڵم عیسا هیچ وەڵمێکی نەدایەوە. 10ئینجا پیلتۆس پێی گوت« :ئایا قسەم لەگەڵ ناکەیت؟ »ئایا نازانیت کە من دەسەڵتم هەیە لە خاچت بدەم و دەسەڵتم هەیە ئازادت بکەم؟ 11عیسا وەڵمی دایەوە « :هیچ دەسەڵتێک لە دژی من نەدەبوو ،ئەگەر لە سەرەوە پێت نەدرابێت ،بۆیە ئەوەی منی ڕادەستی تۆ کرد گوناهی گەورەتری هەیە». 12لەو کاتەوە پیلتۆس هەوڵیدا ئازادی بکات ،بەڵم جولەکەکان هاواریان کرد و گوتیان« :ئەگەر ئەم پیاوە واز لێبهێنیت ،تۆ هاوڕێی قەیسەر نیت ،هەرکەسێک خۆی بکاتە پاشا ،دژی قەیسەر قسە دەکات».
جۆن
13کاتێک پیلتۆس گوێی لەم قسەیە بوو ،عیسای هێنایە دەرەوە و لە کورسی دادوەری دانیشت ،لە شوێنێک کە پێی دەوترێت شەقام ،بەڵم بە عیبری گاباتا. 14ئامادەکردنی جەژنی پەسح و نزیکەی کاتژمێری شەشەم بوو ،بە جولەکەکانی گوت« :سەیرکە پاشاکەتان»! 15بەڵم هاواریان کرد« :لێی دوور بکەوە ،لێی دوور بخەرەوە ،لە خاچ بدەن ».پیلتۆس پێی فەرموو« :پاشاکەتان لە خاچ بدەم؟ »سەرۆک کاهینەکان وەڵمیان دایەوە« :ئێمە جگە لە قەیسەر هیچ پاشایەکمان نییە». 16ئینجا ڕادەستی ئەوانی کرد بۆ ئەوەی لە خاچ بدرێت .عیسایان گرت و بردیان. 17ئەویش بە خاچەکەیەوە چووە دەرەوە بۆ شوێنێک کە پێی دەوترێت شوێنی کەلسەر ،کە بە زمانی عیبری پێی دەوترێت گۆلگۆتا. 18لەوێ لە خاچیان دا و دوو کەسی دیکەشیان لەگەڵیدا ،لە هەر لیەک و عیسا لە ناوەڕاستدا. 19پیلتۆس ناونیشانێکی نووسی و لەسەر خاچەکە داینا .نووسراوەکەش ئەوە بوو :عیسای ناسرەتی پاشای جولەکەکان. 20پاشان زۆرێک لە جولەکەکان ئەم نازناوەیان خوێندەوە ،چونکە ئەو شوێنەی عیسا لە خاچدرابوو نزیک بوو لە شارەکە ،بە زمانی عیبری و یۆنانی و لتینی نووسرابوو. 21سەرۆک کاهینەکانی جولەکەکان بە پیلتۆسیان گوت« :مەنووسە :پاشای جولەکەکان .بەڵم کە وتی« :من پاشای جولەکەکانم». 22پیلتۆس وەڵمی دایەوە« :ئەوەی نووسیومە نووسیومە». 23سەربازەکان کە عیسایان لە خاچ دا ،جلەکانی برد و چوار بەشیان کرد ،بۆ هەر سەربازێک بەشێکی .هەروەها پۆشاکەکەی :ئێستا پۆشاکەکە بێ درز بوو ،لە سەرەوەیەوە بە درێژایی تواوەتەوە. 24ئەوانیش لە نێوانیاندا گوتیان« :با نەیدڕێنین ،بەڵکو تیروپشکی بۆ بکەین کە هی کێ دەبێت ،بۆ ئەوەی ئەو کتێبە پیرۆزە جێبەجێ بێت کە دەڵێت« :جل و بەرگی منیان لە نێوانیاندا دابەشکرد و بۆ جل و بەرگەکانم تیروپشکیان کرد ».بۆیە سەربازەکان ئەم کارانەیان کرد. 25لە تەنیشت خاچی عیسا دایکی و خوشکی دایکی ،مەریەمی هاوسەری کلیۆفا و مەریەمی مەجدەلی وەستابوون. 26کاتێک عیسا دایکی و شاگردەکەی بینی کە خۆشی دەویست لە تەنیشت وەستاون ،بە دایکی گوت « :ژن ،سەیرکە کوڕەکەت»! 27ئینجا بە شاگردەکەی گوت « :سەیرکە دایکت »!لەو کاتەوە شاگردەکە بردییە ماڵەکەی خۆی. 28دوای ئەمە ،عیسا زانی کە ئێستا هەموو شتێک بە ئەنجام گەیشتووە ،بۆ ئەوەی کتێبی پیرۆز جێبەجێ بکرێت ،گوتی « :تینووم». 29دەفرێکی پڕ لە سرکە دانرابوو ،ئیسفەنجێکیان پڕ کرد لە سرکە و خستیانە سەر هیسۆپ و خستیانە دەمی. 30کاتێک عیسا سرکەکەی وەرگرت ،گوتی « :تەواو بوو ،سەری کز کرد و جنۆکەکەی وازهێنا». 31جولەکەکان لەبەر ئەوەی ئامادەکاری بوو بۆ ئەوەی لە ڕۆژی شەممەدا تەرمەکان لەسەر خاچ نەمێننەوە ،چونکە ئەو ڕۆژە شەممە ڕۆژێکی بەرز بوو ،داوای لە پیلتۆس کرد کە قاچەکانیان بشکێن و ببن بردراوە. 32پاشان سەربازەکان هاتن و قاچی یەکەم و ئەوی دیکەیان شکاند کە لەگەڵیدا لە خاچ درا. 33بەڵم کاتێک گەیشتنە لی عیسا و بینییان کە مردووە ،قاچەکانیان نەشکاند. 34بەڵم یەکێک لە سەربازەکان بە ڕمێکەوە لیەکەی کون کرد و یەکسەر خوێن و ئاو هاتە دەرەوە. 35ئەوەی بینیویەتی شایەتحاڵی دا و شایەتحاڵییەکەی ڕاستە ،دەزانێت کە ڕاستی دەڵێت ،بۆ ئەوەی باوەڕتان هەبێت. 36چونکە ئەمانە بۆ ئەوە بوون کە کتێبی پیرۆز جێبەجێ بکرێن« :ئێسکێکی لێ ناشکێت». 37دیسان کتێبێکی تریش دەڵێت« :سەیری ئەو کەسە دەکەن کە کونیان کردووە». 38دوای ئەوە یوسفی ئاریماتای شاگردی عیسا بوو ،بەڵم بە نهێنی لە ترسی جولەکەکان ،داوای لە پیلتۆس کرد کە تەرمی عیسا ببات، پیلتۆس مۆڵەتی پێدا .بۆیە هات و تەرمی عیسای برد. 39نیکۆدیمۆسیش هات کە سەرەتا بە شەو هاتە لی عیسا و تێکەڵەیەکی میر و ئالۆوی هێنا کە کێشی نزیکەی سەد کیلۆ بوو. 40ئینجا تەرمی عیسایان برد و بە جل و بەرگی کەتان لەگەڵ بەهاراتەکاندا برینداریان کرد ،وەک چۆن جولەکەکان دەنێژن. 41لەو شوێنەی کە لە خاچ درا ،باخچەیەک هەبوو .لە باخچەکەدا گۆڕێکی نوێ بوو ،کە هێشتا مرۆڤی تێدا دانەنراوە. 42لەبەر ڕۆژی ئامادەکاری جولەکەکان عیسایان لەوێ دانا .چونکە گۆڕەکە نزیک بوو. بەشی ٢٠ 1یەکەم ڕۆژی هەفتە ،مەریەمی مەجدەلی زوو دێتە سەر گۆڕەکە و دەبینێت بەردەکە لە گۆڕەکە لبراوە. 2ئینجا ڕادەکات و دێتە لی شیمۆن پەترۆس و شاگردەکەی دیکە کە عیسا خۆشی ویستوون و پێی گوتن« :ئەوان یەزدانیان لە گۆڕەکە دەرهێناوە ،نازانین لە کوێ دایانناون». 3پەترۆس و شاگردەکەی دیکە چوونە دەرەوە و هاتنە سەر گۆڕەکە. 4هەردووکیان پێکەوە ڕایانکرد ،شاگردەکەی تریش لە پەترۆس ڕاکرد و یەکەمجار هاتە سەر گۆڕەکە. 5ئینجا کز بووەوە و سەیری ژوورەوەی کرد ،جلە کەتانەکانی بینی کە کەوتوون .بەڵم ڕۆیشت ئەو نەچووە ژوورەوە. 6شیمۆن پەترۆس بەدوایدا هات و چووە ناو گۆڕەکە و بینی جلە کەتانییەکان کەوتوون. 7دەستکێشەکەش کە لە دەوری سەری بوو ،لەگەڵ جلە کەتانەکاندا نەبوو ،بەڵکو لە شوێنێکدا بە تەنیا پێچرابووەوە. 8شاگردەکەی دیکەش کە یەکەمجار هاتە گۆڕەکە ،چووە ژوورەوە و بینی و باوەڕی هێنا. 9چونکە هێشتا کتێبی پیرۆزیان نەدەزانی کە دەبێت لە مردن هەستێتەوە. 10ئینجا شاگردەکان بەرەو ماڵی خۆیان ڕۆیشتنەوە. 11بەڵم مەریەم لە دەرەوە لە لی گۆڕەکە وەستا و دەگریا ،کاتێک دەگریا ،کڕنۆشی دا و سەیری ناو گۆڕەکەی کرد. 12دوو فریشتەی بە جل و بەرگی سپییەوە بینی کە دانیشتوون ،یەکێکیان لە سەری و ئەوی دیکەیان لە پێیەکانی ،کە تەرمی عیسا لێی کەوتبوو.
جۆن
13ئەوانیش پێیان گوت« :ژن ،بۆچی دەگری؟ »پێی گوتن« :چونکە پەروەردگارمیان بردووە و نازانم لە کوێ دایان ناوە». 14کاتێک ئەمەی وت ،خۆی گەڕایەوە دواوە و عیسای بینی کە وەستاوە ،نەیزانی کە عیسایە. 15عیسا پێی گوت « :ژن ،بۆچی دەگری؟ تۆ بەدوای کێدا دەگەڕێیت؟ ئەو ژنە بە باخەوانەکەی زانی ،پێی گوت« :کاکە ،ئەگەر لێرە هەڵتگرتووە ،پێم بڵێ لە کوێ داناوە و دەیبەم». 16عیسا پێی گوت« :مەریەم ».خۆی وەرگەڕا و پێی گوت« :ڕابۆنی ».کە واتە مامۆستا. 17عیسا پێی گوت « :دەستم لێ مەدە .چونکە هێشتا بەرەو لی باوکم بەرز نەبوومەوە ،بەڵکو بڕۆ بۆ لی براکانم و پێیان بڵێ :من بەرەو باوکم و باوکتان بەرز دەبمەوە .و بۆ خودای من و خودای ئێوە. 18مەریەمی مەجدەلی هات و بە شاگردەکانی گوت کە یەزدانی بینیوە و ئەم قسانەی لەگەڵ کردووە. 19هەر ئەو ڕۆژە ئێوارە ،کە یەکەم ڕۆژی هەفتە بوو ،کاتێک دەرگاکانی ئەو شوێنە داخراوە کە شاگردەکان لە ترسی جولەکەکان کۆبوونەتەوە ،عیسا هات و لە ناوەڕاستدا وەستا و پێی گوتن « :ئاشتیتان بۆ بێت». 20کاتێک ئەمەی وت ،دەست و لوی خۆی پێیان نیشان دا .ئینجا شاگردەکان دڵخۆش بوون ،کاتێک یەزدانیان بینی. 21ئینجا عیسا دیسان پێی گوتن « :ئاشتیتان بۆ بێت ،وەک چۆن باوکم منی ناردووە ،منیش بە هەمان شێوە ئێوە دەنێرم». 22کاتێک ئەمەی وت ،هەناسەیەکی بەسەردا هەڵمژی و پێی گوتن « :ڕۆحی پیرۆز وەربگرن. 23هەرکەسێک گوناهی لێ خۆش بوویت ،بۆیان لێ خۆش دەکرێت .هەرکەسێک گوناهەکانی بپارێزن ،دەهێڵرێنەوە. 24بەڵم تۆماس ،یەکێک لە دوانزە کەسەکە ،کە ناوی دیدیموس بوو ،کاتێک عیسا هات لەگەڵیان نەبوو. 25شاگردەکانی دیکە پێیان گوت« :ئێمە یەزدانمان بینی ».بەڵم پێی گوتن« :مەگەر لە دەستەکانیدا چاپی بزمارەکان نەبینم و پەنجەم نەخەمە ناو چەقۆی نینۆکەکانەوە و دەستم نەخەمە ناو لیەکەیەوە ،باوەڕ ناکەم». 26دوای هەشت ڕۆژ دیسان شاگردەکانی لە ژوورەوە بوون و تۆماسیش لەگەڵیان بوو ،ئینجا عیسا هات و دەرگاکان داخراو بوون و لە ناوەڕاستدا وەستا و گوتی « :ئاشتیتان بۆ بێت». 27ئینجا بە تۆماسی گوت « :پەنجەت بۆ ئێرە و دەستەکانم ببینە .دەستت بگەیەنە ئێرە و بیخە ناو لی منەوە ،بێ باوەڕ مەبە ،بەڵکو باوەڕدار بە. 28تۆماسیش وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :پەروەردگارم و پەروەردگارم». 29عیسا پێی گوت « :تۆماس ،چونکە منت بینی ،باوەڕت هێناوە. 30بەڕاستی عیسا لەبەردەم شاگردەکانیدا چەندین نیشانەی دیکەی کرد ،کە لەم کتێبەدا نەنووسراون. 31بەڵم ئەمانە نووسراون ،بۆ ئەوەی باوەڕتان هەبێت کە عیسا مەسیحی کوڕی خودایە .و بۆ ئەوەی باوەڕتان پێی هەبێت لە ڕێگەی ناوی ئەوەوە ژیانتان هەبێت. بەشی ٢١ 1دوای ئەمانە عیسا لە دەریای تیبریاس خۆی بۆ شاگردەکانی نیشان دا .و لەسەر بەم شێوەیە خۆی نیشان دا. 2شیمۆن پەترۆس و تۆماس ناوی دیدیموس و ناتانایلی قەنا لە جەلیل و کوڕەکانی زێبدی و دوو شاگردی دیکە پێکەوە بوون. 3شیمۆن پەترۆس پێی گوتن« :من دەچم بۆ ماسیگرتن ».پێیان گوت« :ئێمەش لەگەڵ تۆدا دەڕۆین ».چوونە دەرەوە و یەکسەر چوونە ناو کەشتییەکەوە .و ئەو شەوە هیچیان نەگرت. 4بەڵم کە بەیانی هات ،عیسا لە کەنارەکە وەستا ،بەڵم شاگردەکان نەیانزانی کە عیسایە. 5ئینجا عیسا پێی گوتن « :منداڵن ،خواردنتان هەیە؟ وەڵمیان دایەوە :نەخێر. 6پێی گوتن « :تۆڕەکە لە لی ڕاستی کەشتییەکە فڕێ بدەن و دەیدۆزنەوە ».بۆیە فڕێیان دا ،ئێستاش بەهۆی زۆری ماسییەکانەوە نەیانتوانی بیکێشن. 7بۆیە ئەو شاگردەیەی کە عیسا خۆشی دەویست بە پەترۆسی گوت« :ئەوە یەزدان ».کاتێک شیمۆن پەترۆس بیست کە یەزدان بوو ،جل و بەرگی ماسیگرەکەی بۆ بەست ،چونکە ڕووت بوو ،خۆی فڕێدایە دەریا. 8شاگردەکانی دیکەش بە کەشتییەکی بچووک هاتنە دەرەوە( .چونکە لە خاکەوە دوور نەبوون ،بەڵکو دوو سەد باڵ بوو )تۆڕەکەیان بە ماسی ڕاکێشا. 9هەر کە گەیشتنە سەر زەوی ،ئاگری خەڵوزیان لەوێ بینی و ماسی و نانیان لەسەر دانرا. 10عیسا پێی گوتن « :ئەو ماسییە بێنە کە ئێستا ڕاوتان کردووە». 11شیمۆن پەترۆس سەرکەوت و تۆڕەکەی ڕاکێشایە سەر زەوی و پڕ بوو لە ماسییە گەورەکان ،سەد و پەنجا و سێ ماسی. 12عیسا پێی گوتن « :وەرن و نان بخۆن ».هیچ کام لە شاگردەکان نەیاندەوێرا لێی بپرسن« :تۆ کێیت؟ »بە زانینی ئەوەی کە ئەوە پەروەردگارە. 13ئینجا عیسا دێت و نان وەردەگرێت و پێیان دەدات و ماسیشی بە هەمان شێوە. 14ئەمە سێیەم جارە کە عیسا خۆی بۆ شاگردەکانی نیشان دا ،دوای ئەوەی لە مردن زیندوو بووەوە. 15کاتێک نانیان خوارد ،عیسا بە شیمۆن پەترۆسی فەرموو « :شامۆنی کوڕی یوناس ،ئایا تۆ لە ئەمانە زیاتر منت خۆشدەوێت؟ »پێی گوت« :بەڵێ ،پەروەردگار !تۆ دەزانی کە من تۆم خۆشدەوێت .پێی گوت « :بەرخەکانم بەخێو بکە». 16جارێکی دیکە پێی فەرموو « :شامۆنی کوڕی یونا ،منت خۆشدەوێت؟ »پێی گوت« :بەڵێ ،پەروەردگار !تۆ دەزانی کە من تۆم خۆشدەوێت .پێی گوت :مەڕەکانم بەخێو بکە.
جۆن
17جاری سێیەم پێی فەرموو « :شامۆنی کوڕی یونا ،منت خۆشدەوێت؟ »پەترۆس دڵتەنگ بوو ،چونکە بۆ جاری سێیەم پێی گوت : «خۆشمدەوێ؟ »ئینجا پێی گوت« :پەروەردگار ،تۆ هەموو شتێک دەزانیت .تۆ دەزانی کە من تۆم خۆشدەوێت .عیسا پێی گوت :مەڕەکانم بەخێو بکە. 18بەڕاستی بەڕاستی پێت دەڵێم :کاتێک گەنج بوویت ،پشتت دەبەستیت و بەرەو ئەو شوێنە دەڕۆیشتیت کە دەتەوێت ،بەڵم کاتێک پیر بوویت دەستەکانت درێژ دەکەیتەوە و کەسێکی دیکە پشتت دەبەستێت و دەتباتە ئەو شوێنەی کە تۆ دەتبات نەیویستووە. 19ئەم قسەیەی کرد و ئاماژەی بەوەدا کە بە چ مردنێک دەبێتە هۆی شکۆمەندی خودا .ئینجا کە ئەمەی وت ،پێی گوت « :شوێنم بکەوە». 20ئینجا پەترۆس کە دەگەڕێتەوە و ئەو شاگردەی بینی کە عیسا خۆشی دەویست بەدوایدا دەگەڕێت .ئەویش لە کاتی نانخواردنی ئێوارەدا پشتی بە سنگی خۆی بەست و گوتی« :پەروەردگار ،کامە خیانەتت لێدەکات؟» 21پەترۆس کە بینی بە عیسای گوت« :گەورە ،ئەم پیاوە چی دەکات؟» 22عیسا پێی گوت « :ئەگەر بمەوێت تا دێم بمێنێتەوە ،ئەوە بۆ تۆ چییە؟ »تۆ شوێنم بکەوە. 23ئینجا ئەم قسەیە لەنێو برایاندا بڵوبووەوە ،کە شاگردەکە نەمرێت ،بەڵم عیسا پێی نەگوت :نامرێت .بەڵم «ئەگەر بمەوێت تا دێم بمێنێتەوە ،ئەوە چییە بۆ تۆ؟» 24ئەمە ئەو شاگردەیە کە شایەتحاڵی ئەمانە دەدات و ئەم شتانەی نووسیوە ،ئێمەش دەزانین کە شایەتحاڵییەکەی ڕاستە. 25زۆر شتی تریش هەن کە عیسا کردوویەتی ،ئەگەر هەریەکەیان بنووسرێن ،پێموایە تەنانەت جیهان خۆی نەیتوانی ئەو کتێبانە لەخۆبگرێت کە دەبوو بنووسرێن .ئامین.