ڕۆمییەکان بەشی یەکەم 1پۆڵس ،خزمەتکاری عیسا مەسیح بوو ،بانگ کرابوو بۆ ئەوەی ببێتە نێردراوی خودا ،جیا بووەوە بۆ ئینجیلی خودا. ( 2ئەوەی پێشتر لە ڕێگەی پێغەمبەرەکانیەوە لە کتێبە پیرۆزەکاندا بەڵێنی دابوو). 3سەبارەت بە کوڕەکەی عیسا مەسیحی پەروەردگارمان ،کە لە نەوەی داود بەپێی جەستە دروست بووە. 4بە زیندووبوونەوەی لە مردن ،بەپێی ڕۆحی پیرۆزی ،بە هێزەوە کوڕی خودایە. 5لە ڕێگەی ئەوەوە نیعمەت و نێردراویمان وەرگرتووە ،بۆ گوێڕایەڵی باوەڕ لە نێوان هەموو گەلن ،بۆ ناوی ئەو. 6ئێوەش لە نێو ئەوانەدا بانگهێشتکراوی عیسا مەسیح. 7بۆ هەموو ئەوانەی لە ڕۆمان ،خۆشەویستەکانی خودا ،بانگکراون بۆ پیرۆز. 8سەرەتا لە ڕێگەی عیسا مەسیحەوە سوپاسی خودای خۆم دەکەم بۆ هەمووتان ،کە لە هەموو جیهان باسی باوەڕتان دەکرێت. 9چونکە خودا شایەتحاڵی منە کە بە ڕۆحی خۆم لە ئینجیلی کوڕەکەیدا خزمەت دەکەم ،کە بێ وەستان هەمیشە لە نوێژەکانمدا باسی ئێوە دەکەم. 10داوا دەکەم ،ئەگەر لە کۆتاییدا بە ویستی خودا گەشتێکی خۆشم هەبێت بۆ ئەوەی بێمە لی ئێوە. 11چونکە تامەزرۆی بینینی ئێوەم ،تا بەخششێکی ڕۆحیتان پێ ببەخشم ،تا چەسپاو بن. 12واتە من و ئێوەش بە باوەڕی یەکتر لەگەڵ ئێوە دڵنەوایی بدەم. 13برایان ،نامەوێت ئێوە نەزانن کە زۆرجار بەنیازم بێمە لی ئێوە ،بەڵم تا ئێستا ڕێگەم پێدراوە ،تا لە نێوان ئێوەشدا بەرهەمێکم هەبێت، وەک لە نەتەوەکانی دیکەدا. 14من قەرزاری یۆنانیەکان و بەربەرەکانم .چ بۆ دانا ،چ بۆ ناژیرەکان. 15بۆیە ئەوەندەی لە مندا هەیە ،ئامادەم ئینجیل بۆ ئێوەی ڕۆماش بڵێم. 16چونکە من شەرم لە ئینجیلی مەسیح ناکەم ،چونکە هێزی خودایە بۆ ڕزگاربوون بۆ هەر کەسێک کە باوەڕ دەکات .سەرەتا بۆ جولەکە، هەروەها بۆ یۆنانی. 17چونکە ڕاستودروستی خودا لە باوەڕەوە بۆ باوەڕ ئاشکرا دەبێت ،وەک نووسراوە :ڕاستودروست بە باوەڕ دەژی. 18چونکە تووڕەیی خودا لە ئاسمانەوە بۆ هەموو ناخودپەرستی و ناڕەوایی مرۆڤەکان ئاشکرا دەبێت ،کە ڕاستی بە ناڕەوا دەگرن. 19چونکە ئەوەی لە خوداوە بزانرێت ،لە ئەواندا دیارە .چونکە خودا ئەوەى پێیان نیشانداوە». 20چونکە شتە نەبینراوەکانی ئەو لە دروستکردنی جیهانەوە بە ڕوونی دەبینرێن ،بەو شتانەی کە دروستکراون تێدەگەن ،هێزی هەمیشەیی و خودابوونی .بەجۆرێک کە بێ بیانوو بن: 21چونکە کاتێک خودایان ناسی ،وەک خودا شکۆمەندیان نەدەکرد و سوپاسگوزاریشیان نەدەکرد .بەڵم لە خەیاڵەکانیاندا بوو بە بێهودە و دڵە گەمژەکەیان تاریک بوو. 22کە خۆیان بە ژیرانە ناودەبرد ،گەمژە بوون. 23شکۆمەندی خودای نەفەوتاوی گۆڕی بۆ وێنەیەک کە وەک مرۆڤی لەناوچوو و باڵندە و ئاژەڵە چوارپێیەکان و شتە خەزانەکان. 24بۆیە خودا بە ئارەزووی دڵی خۆیان بەخشی بە پیسی ،بۆ ئەوەی جەستەی خۆیان لە نێوان خۆیاندا بێڕێزی بکەن. 25ڕاستی خودای گۆڕی بۆ درۆ ،زیاتر لە دروستکەری پەرستراو و خزمەتکردنی بوونەوەر ،کە بۆ هەمیشە بەختەوەرە .ئامین. 26لەبەر ئەمە خودا وازیان لە سۆز و خۆشەویستی ناشرین هێنا ،چونکە ژنەکانیان بەکارهێنانی سروشتییان گۆڕی بۆ ئەوەی کە دژی سروشت بێت. 27پیاوانیش بە هەمان شێوە بەکارهێنانی سروشتی ژنەکەیان بەجێهێشت و لە شەهوەتەکانیاندا یەکتریان سووتاند .پیاوان لەگەڵ پیاوان کە کارێکی ناشایستە دەکەن و لە خۆیاندا ئەو پاداشتەی هەڵەکەیان وەردەگرن کە گونجاو بوو. 28هەروەک چۆن ئەوان حەزیان نەدەکرد خودا لە زانینەکانیاندا بهێڵنەوە ،خودا ئەوانی دایە دەست بیرێکی ڕەتکراوە ،بۆ ئەوەی ئەو کارانە بکەن کە گونجاو نین. 29پڕ بوون لە هەموو ناڕەوایی و لەشفرۆشی و خراپەکاری و تەماح و خراپەکاری .پڕ لە ئیرەیی ،کوشتن ،مشتومڕ ،فێڵ ،خراپەکاری؛ چرپەکەران، 30پشتیوان ،ڕق لە خودا ،بێڕێزی ،سەربەرز ،شانازی ،داهێنەری خراپە ،نافەرمانی دایک و باوک، 31بێ تێگەیشتن ،پەیمان شکێن ،بێ سۆز و خۆشەویستی سروشتی ،بێ ڕەحم و بێ میهرەبان. 32ئەوان حوکمی خودا دەزانن کە ئەوانەی ئەم جۆرە کارانە دەکەن شایستەی مردنن ،نەک هەر هەمان شت دەکەن ،بەڵکو دڵخۆش دەبن بەوانە. بەشی دووەم 1بۆیە ئەی مرۆڤ ،هەرکەسێک دادوەری دەکەیت ،تۆ بێ پاساویت ،چونکە ئەوەی دادوەری لەسەر کەسێکی تر دەکەیت ،خۆت سزا دەدەیت .چونکە تۆی دادوەری هەمان شت دەکەیت». 2بەڵم ئێمە دڵنیاین کە دادگاییکردنی خودا بەپێی ڕاستییە بەرامبەر بەو کەسانەی کە ئەم جۆرە کارانە دەکەن. 3ئەی مرۆڤ کە حوکم لەسەر ئەو کەسانە دەدەیت و هەمان شت دەکەن ،ئایا پێت وایە لە دادگایی خودا ڕزگارت دەبێت؟
ڕۆمییەکان
4یان دەوڵەمەندی چاکەکاری و لێبوردەیی و خۆڕاگرییەکەی سووکایەتی پێدەکەیت .نازانیت چاکەی خودا بەرەو تەوبەکردن دەتبات؟ 5بەڵم دوای دڵڕەقی و بێ پەشیمانەکەت تووڕەیی لە ڕۆژی تووڕەیی و ئاشکرابوونی دادگاییکردنی ڕاستودروستی خودا بۆ خۆت هەڵبگرە. 6هەرکەسێک بەپێی کردەوەکانی خۆی پاداشت دەداتەوە. 7بۆ ئەوانەی کە بە سەبر و خۆڕاگری لە چاکەکردندا بەدوای شکۆمەندی و ڕێز و نەمریدا دەگەڕێن ،ژیانی هەتاهەتایی. 8بەڵم بۆ ئەوانەی کە ململنێ دەکەن و گوێڕایەڵی ڕاستییەکان نین ،بەڵکو گوێڕایەڵی ناڕەوا و تووڕەیی و تووڕەیی دەبن. 9تەنگانە و ناڕەحەتی لەسەر هەموو مرۆڤێک کە خراپەکاری دەکات ،یەکەمجار جولەکە و گەلنیش. 10بەڵم شکۆمەندی و ڕێز و ئاشتی بۆ هەر کەسێک کە چاکە دەکات ،سەرەتا بۆ جولەکە و هەروەها بۆ نەتەوەکان. 11چونکە لی خودا ڕێزگرتن لە کەسەکان نییە. 12هەرکەسێک بەبێ یاسا گوناهیان کردووە ،بەبێ یاسا لەناو دەچن ،هەرکەسێک لە یاسادا گوناهیان کردووە ،بە یاسا دادگایی دەکرێن. ( 13چونکە گوێگرانی یاسا لەبەردەم خودادا دادپەروەر نین ،بەڵکو جێبەجێکارانی یاسا ڕەوا دەبن. 14چونکە کاتێک نەتەوەکان کە یاسایان نییە ،بە سروشتی خۆیان ئەو شتانە جێبەجێ دەکەن کە لە یاسادا هاتووە ،ئەمانە ئەگەر یاسایان نییە، بۆ خۆیان یاسان. 15ئەوان کارەکانی یاساکە نیشان دەدەن کە لە دڵیاندا نووسراوە ،ویژدانیان شایەتحاڵییە و بیرکردنەوەکانیان خراپە لەکاتێکدا تۆمەتبار دەکەن یان بیانووی یەکترن). 16لەو ڕۆژەی کە خودا بەپێی ئینجیلی من بە عیسا مەسیح حوکم لەسەر نهێنییەکانی مرۆڤەکان دەدات. 17سەیرکە ،تۆ پێت دەوترێت جولەکە و لە یاسادا ئارام دەبیتەوە و شانازی بە خوداوە دەکەیت. 18ویستی ئەو بزانن و ئەو شتانە پەسەند بکەن کە باشترن ،لە یاساوە فێر دەبن. 19دڵنیابە کە تۆ خۆت ڕێبەری نابینایان و ڕووناکی بۆ ئەوانەی لە تاریکیدادان. 20ڕاهێنەری گەمژەکان ،مامۆستای کۆرپە ،کە شێوەی زانین و ڕاستی لە یاسادا هەیە. 21تۆ کە فێری کەسێکی تر دەکەیت ،خۆت فێر ناکەیت؟ تۆ کە بانگەشەی ئەوە دەکەیت کە پیاو دزی نەکات ،ئایا تۆ دزی دەکەیت؟ 22تۆ کە دەڵێیت پیاو زینا نەکات ،ئایا تۆ زینا دەکەیت؟ تۆ کە ڕقت لە بتەکانە ،ئایا قوربانی دەدەیت؟ 23تۆ ئەوەی شانازی بە یاساوە دەکەیت ،بە شکاندنی یاسا ،تۆ بێشەرەفی خودا دەکەیت؟ 24چونکە ناوی خودا لە ڕێگەی ئێوەوە لە نێو نەتەوەکاندا کوفر دەکرێت ،وەک ئەوەی نووسراوە. 25چونکە خەتەنەکردن بەڕاستی سوودی هەیە ،ئەگەر یاساکە جێبەجێ بکەیت ،بەڵم ئەگەر یاساشکێن بیت ،خەتەنەکردنەکەت دەکرێتە خەتەنەنەکردن. 26کەواتە ئەگەر خەتەنەنەکراو ڕاستودروستی یاساکە بپارێزێت ،ئایا خەتەنەنەکردنەکەی بە خەتەنەکردن ناژمێردرێت؟ 27ئایا خەتەنەنەکردن کە لە سروشتدا هەیە ،ئەگەر یاسا جێبەجێ بکات ،دادوەری تۆ ناکات ،کە بە نامە و خەتەنەکردن یاسا سەرپێچی دەکەیت؟ 28چونکە جولەکە نییە کە لە دەرەوە یەک بێت .هەروەها ئەو خەتەنەکردنە نییە کە لە جەستەدا لە دەرەوەدایە. 29بەڵم جولەکە ،لە ناوەوە یەکە .وە خەتەنەکردن هی دڵە ،بە ڕۆح ،نەک بە پیت؛ کە ستایشی مرۆڤەکان نییە ،بەڵکو ستایشی خودایە. بەشی سێیەم 1جا جولەکە چ سوودێکی هەیە؟ یان چ قازانجێک لە خەتەنەکردن هەیە؟ 2زۆر شت لە هەموو ڕێگایەکدا ،بە تایبەتی چونکە قسەکانی خودا بۆ ئەوان سپێردرابوون. 3چونکە چی ئەگەر هەندێک باوەڕیان نەکردبا؟ ئایا بێباوەڕییان ئیمانی خودا بێ کاریگەر دەکات؟ 4خودا نەیکات ،بەڵێ با خودا ڕاستگۆ بێت ،بەڵم هەر کەسێک درۆزن بێت .وەک نووسراوە« :تا بە قسەکانت ڕەوا بیت و کاتێک دادگایی دەکرێیت سەرکەویت». 5بەڵم ئەگەر ناڕەوایی ئێمە ڕاستودروستی خودا بەرز بکاتەوە ،چی دەڵێین؟ ئایا خودا نادروستە کە تۆڵە دەکاتەوە؟ (من وەک پیاوێک قسە دەکەم) 6خودا نەیکات ،چونکە خودا چۆن حوکم لەسەر جیهان دەدات؟ 7چونکە ئەگەر ڕاستی خودا بەهۆی درۆکانی منەوە زیاتر بوو بۆ شکۆمەندی .بۆچی منیش وەک گوناهبارێک دادگایی دەکرێم؟ 8بەڵکو وەک چۆن بوختانمان پێدەوترێت و هەندێکیش دووپاتی دەکەنەوە کە دەڵێین :با خراپە بکەین ،تا چاکەیەک بێت؟ کە نەفرەتەکەی دادپەروەرە. 9کەواتە چی؟ ئایا ئێمە لەوان باشترین؟ نەخێر ،بە هیچ شێوەیەک ،چونکە پێشتر سەلماندمان جولەکەکان و نەتەوەکان هەموویان لە ژێر گوناهدان. 10وەک نووسراوە« :هیچ کەسێکی ڕاستودروست نییە ،نە یەک کەس. 11کەس نییە تێبگات ،کەس نییە بەدوای خودادا بگەڕێت. 12هەموویان لە ڕێگا دەرچوون ،پێکەوە بوونەتە بێ قازانج .کەس نییە چاکە بکات ،نە یەک کەس نییە. 13قوڕگیان گۆڕێکی کراوەیە .بە زمانیان فێڵیان بەکارهێناوە؛ ژەهری ئاسپ لە ژێر لێویاندایە: 14دەمی پڕە لە جنێو و تاڵی. 15پێیان خێران بۆ ڕشتنی خوێن. 16لەناوچوون و نەهامەتی لە ڕێگاکانیاندایە.
ڕۆمییەکان
17ڕێگای ئاشتییان نەزانیوە. 18لەبەردەم چاویان لە خودا نەترس نییە. 19ئێستا دەزانین کە یاسا هەرچییەک بڵێت ،بە ئەوانەی لە ژێر یاسادان دەیڵێن ،بۆ ئەوەی هەموو دەمێک ڕابگیرێت و هەموو جیهان لەبەردەم خودادا تاوانبار بن. 20بۆیە بە کردەوەکانی یاسا هیچ گۆشتێک لەبەردەمیدا ڕاستودروست نابێت ،چونکە بە یاسا ناسینی گوناه. 21بەڵم ئێستا ڕاستودروستی خودا بەبێ یاسا دەرکەوتووە ،کە یاسا و پێغەمبەران شایەتحاڵین. 22ڕاستودروستی خودا کە بەهۆی باوەڕبوون بە عیسا مەسیحەوە بۆ هەمووان و هەموو ئەوانەی باوەڕیان هێناوە ،چونکە جیاوازی نییە. 23چونکە هەمووان گوناهیان کردووە و لە شکۆمەندی خودا کەمیان کردووە. 24بە نیعمەتی ئەو بە ئازادی ڕاستودروست بوون ،لە ڕێگەی ئەو ڕزگاربوونەی کە لە عیسای مەسیحدا هەیە. 25خودا لە ڕێگەی باوەڕبوون بە خوێنی خۆیەوە بۆ کەفارەت داناوە ،بۆ ئەوەی ڕاستودروستی خۆی بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکانی ڕابردوو ڕابگەیەنێت ،لە ڕێگەی لێبوردەیی خوداوە. 26لەم کاتەدا دەڵێم ڕاستودروستی خۆی ڕابگەیەنم ،تاکو دادپەروەر بێت و ڕاستودروستکردنی ئەو کەسەی باوەڕ بە عیسا هەیە. 27کەواتە شانازیکردن لە کوێیە؟ بەدەر دەکرێت .بە چ یاسایەک؟ لە کارەکان؟ نەخێر :بەڵکو بە یاسای ئیمان. 28بۆیە ئێمە دەگەینە ئەو ئەنجامەی کە مرۆڤ بەبێ کردەوەی یاسا بە باوەڕ ڕاست دەکرێتەوە. 29ئایا تەنها خودای جولەکەکانە؟ ئایا ئەویش لە نەتەوەکان نییە؟ بەڵێ ،لە نەتەوەکانیش: 30چونکە ئەوە یەک خودایە کە خەتەنەکردن بە باوەڕ و بێ خەتەنەکردن بە باوەڕ ڕاست دەکات. 31ئایا ئێمە لە ڕێگەی باوەڕەوە یاسا پووچەڵ دەکەینەوە؟ خودا نەکات :بەڵێ ،ئێمە یاسا جێگیر دەکەین. بەشی چوارەم 1کەواتە چی بڵێین کە ئیبراهیم باوکمان سەبارەت بە جەستە ،چی دۆزیەوە؟ 2چونکە ئەگەر ئیبراهیم بە کارەکانی ڕاستودروست بوو ،ئەوا شانازی پێوە بکات .بەڵم لەبەردەم خودادا نا. 3چونکە کتێبی پیرۆز چی دەڵێت؟ ئیبراهیم باوەڕی بە خودا هەبوو ،بۆی بە ڕاستودروستی هەژمار کرا. 4ئێستا بۆ ئەوەی کار دەکات پاداشتەکەی بە نیعمەت ناژمێردرێت ،بەڵکو بە قەرزە. 5بەڵم بۆ ئەوەی کار نەکات ،بەڵکو باوەڕی بەو کەسە هەیە کە ناپاکەکان ڕاستودروست دەکات ،باوەڕەکەی بە ڕاستودروستی ئەژمار دەکرێت. 6هەروەک چۆن داود باس لە خۆشبەختی ئەو پیاوە دەکات کە خودا ڕاستودروستی بۆ دەژمێرێت بەبێ کار. 7گوتیان« :خۆشبەختن ئەوانەی تاوانەکانیان لێخۆشبووە و گوناهەکانیان داپۆشراوە». 8خۆشبەختە ئەو پیاوەی کە یەزدان گوناهی بۆ نازانێت. 9ئایا ئەم نیعمەتە تەنها لەسەر خەتەنەکراوەکان دێت ،یان خەتەنەنەکراوەکانیش؟ چونکە دەڵێین باوەڕ بۆ ئیبراهیم بە ڕاستودروستی هەژمار کراوە. 10ئەو کاتە چۆن حساب کرا؟ کاتێک لە خەتەنەکردندا بوو ،یان لە خەتەنەنەکردندا؟ نەک لە خەتەنەکردندا ،بەڵکو لە خەتەنەنەکردندا. 11نیشانەی خەتەنەکردنی وەرگرت ،کە مۆرێک بوو بۆ ڕاستودروستی ئەو باوەڕەی کە هێشتا خەتەنە نەکرابوو ،بۆ ئەوەی باوکی هەموو باوەڕدارەکان بێت ،هەرچەندە خەتەنە نەکرابن .بۆ ئەوەی ڕاستودروستی بۆ ئەوانیش هەژمار بکرێت. 12باوکی خەتەنەکردن بۆ ئەوانەی کە تەنها لە خەتەنەکردن نین ،بەڵکو بە هەنگاوەکانی ئەو باوەڕەی ئیبراهیمی باوکمان دەڕۆن ،کە هێشتا خەتەنە نەکرابوو. 13چونکە بەڵێن کە میراتگری جیهان بێت ،بۆ ئیبراهیم و نەوەکەی لە ڕێگەی یاساوە نەبوو ،بەڵکو لە ڕێگەی ڕاستودروستی باوەڕەوە بوو. 14چونکە ئەگەر ئەوانەی لە یاسادان میراتگر بن ،باوەڕ پووچەڵ دەبێتەوە و بەڵێنەکەش بێهودە دەبێت. 15چونکە یاسا تووڕەیی دروست دەکات ،چونکە لە کوێ یاسا نەبێت ،سەرپێچی نییە. 16بۆیە لە باوەڕەوەیە ،بۆ ئەوەی بە نیعمەت بێت .تا کۆتایی ڕەنگە بەڵێنەکە بۆ هەموو تۆوەکان دڵنیا بێت؛ نەک تەنها بۆ ئەوەی کە لە یاساوە هاتووە ،بەڵکو بۆ ئەوەی کە لە باوەڕەکەی ئیبراهیمەوە هاتووە .کێ باوکی هەموومانە، ( 17وەک نووسراوە« :من تۆم کردە باوکی گەلێکی زۆر) ،لەبەردەم ئەو کەسەی باوەڕی پێکرد ،خودایە کە مردووەکان زیندوو دەکاتەوە و ئەوانەی نەبوون وەک ئەوەی هەبن ناوی دەبات». 18بەپێچەوانەی هیوا باوەڕی بە هیوای هێنا ،تا ببێت بە باوکی گەلێکی زۆر ،بەپێی ئەوەی گوترا :نەوەکانت ئاوا دەبن. 19لە باوەڕدا لواز نەبوو ،کاتێک تەمەنی نزیکەی سەد ساڵ بوو ،جەستەی خۆی بە مردوو نەزانی و هێشتا سکی سارا بە مردوویی نەزانی. 20بە بێباوەڕی لە بەڵێنی خودا نەچەقاند .بەڵم لە باوەڕدا بەهێز بوو ،شکۆمەندی بە خودا بەخشی. 21بە تەواوی دڵنیا بوو لەوەی کە بەڵێنی پێدابوو ،توانیویەتی جێبەجێی بکات. 22بۆیە بە ڕاستودروستی بۆی دانرا. 23تەنیا لە پێناوی ئەودا نەنووسراوە کە بۆ ئەو حساب کراوە. 24بەڵم بۆ ئێمەش کە بۆمان دەژمێردرێت ،ئەگەر باوەڕمان بەو کەسە هەبێت کە عیسای پەروەردگارمان لە مردن زیندووکردەوە. 25لەبەر تاوانەکانمان ڕزگاری بوو ،بۆ ڕەوابوونمان زیندوو بووەوە.
ڕۆمییەکان
بەشی پێنجەم 1بۆیە بەهۆی باوەڕەوە ڕاستگۆ بووین ،لە ڕێگەی یەزدانی مەسیحی پەروەردگارمانەوە ئاشتیمان لەگەڵ خودادا هەیە. 2هەروەها بە باوەڕمان دەگەینە ئەو نیعمەتەی کە تێیدا وەستاوین و بە هیوای شکۆمەندی خودا شاد دەبین. 3نەک هەر ئەوە ،بەڵکو لە تەنگانەشدا شانازی دەکەین. 4وە سەبر ،ئەزموون؛ و ئەزموون ،هیوادارم: 5هیوا شەرمەزار ناکات .چونکە خۆشەویستی خودا لە دڵماندا بە ڕۆحی پیرۆز دەڕژێت کە پێمان دراوە. 6چونکە هێشتا هێزمان نەبوو ،لە کاتی خۆیدا مەسیح لە پێناو ناخوداکان مرد. 7چونکە بەزەحمەت مرۆڤ لە پێناو پیاوێکی ڕاستودروستدا بمرێت ،بەڵم ڕەنگە بۆ پیاوێکی چاک هەندێک بوێرێت بمرن. 8بەڵم خودا خۆشەویستی خۆی بۆ ئێمە نیشان دەدات ،چونکە لە کاتێکدا ئێمە هێشتا گوناهبار بووین ،مەسیح لە پێناوماندا مرد. 9کەواتە زۆر زیاتر کە ئێستا بە خوێنی ئەو ڕاستگۆ بووین ،لە ڕێگەی ئەوەوە لە تووڕەیی ڕزگارمان دەبێت. 10چونکە ئەگەر دوژمن بووین ،بە مردنی کوڕەکەی لەگەڵ خودا ئاشت بووینەوە ،زۆر زیاتر لە ئاشتبوونەوە ،بە ژیانی ئەو ڕزگارمان دەبێت. 11نەک هەر ئەوە ،بەڵکو لە ڕێگەی یەزدانی مەسیحی پەروەردگارمانەوە بە خودا شاد دەبین ،کە ئێستا کەفارەتمان بەهۆیەوە وەرگرتووە. 12بۆیە وەک چۆن گوناه هاتە ناو جیهان و مردنیش بەهۆی گوناهەوە .بەم شێوەیە مردن بەسەر هەموو مرۆڤەکاندا تێپەڕی ،چونکە هەموویان گوناهیان کردووە. ( 13چونکە تا یاسا گوناه لە جیهاندا بوو ،بەڵم گوناه حساب ناکرێت کاتێک یاسا نەبێت. 14بەڵم مردن لە ئادەمەوە تا موسا حوکمڕانی کرد ،تەنانەت ئەوانەی کە گوناهیان نەکردبوو بە پێی هاوشێوەی سەرپێچی ئادەم ،کە وێنەی ئەو کەسەیە. 15بەڵم وەک تاوان نا ،بەخششی بێبەرامبەریش بە هەمان شێوە .چونکە ئەگەر بەهۆی تاوانی یەک کەسەوە زۆر کەس مردوون ،زۆر زیاتر نیعمەتی خودا و بەخششەکەی بە نیعمەت کە لە لیەن یەک کەسەوە ،عیسا مەسیحەوە ،بۆ زۆر کەس زیاد بووە. 16بەخششەکەش وەک چۆن گوناهی کردووە ،چونکە حوکمدان بە یەک کەس بوو بۆ سزادان ،بەڵم بەخششی بێبەرامبەر لە تاوانی زۆردایە بۆ ئەوەی ڕەوا ببینرێت. 17چونکە ئەگەر بە تاوانی یەک کەس مردن بە یەک کەس حوکمڕانی کرد .زۆر زیاتر ئەوانەی نیعمەت و بەخششێکی ڕاستودروستی وەردەگرن ،بە یەک ،عیسا مەسیح ،لە ژیاندا حوکمڕانی دەکەن. 18بۆیە وەک چۆن بە تاوانی یەک حوکم بەسەر هەموو مرۆڤەکاندا هاتە سەر حوکمدان .بە هەمان شێوە بە ڕاستودروستی یەک بەخششێکی بێبەرامبەر هاتە سەر هەموو مرۆڤەکان بۆ ئەوەی ژیانیان ڕاست بکرێتەوە. 19چونکە وەک چۆن بە نافەرمانی یەک کەس زۆر کەس بوون بە گوناهبار ،بە هەمان شێوەش بە گوێڕایەڵی یەک کەس زۆر کەس ڕاستودروست دەبن. 20یاسا هاتە ژوورەوە بۆ ئەوەی تاوانەکە زۆر بێت .بەڵم لەو شوێنانەی کە گوناه زۆر بوو ،نیعمەت زۆر زیاتر بوو. 21بۆ ئەوەی وەک چۆن گوناه تا مردن پاشایەتی کردووە ،بە هەمان شێوە نیعمەت لە ڕێگەی ڕاستودروستییەوە پاشایەتی بکات بۆ ژیانی هەتاهەتایی لە ڕێگەی عیسا مەسیحی پەروەردگارمانەوە. بەشی شەشەم 1کەواتە چی بڵێین؟ ئایا ئێمە لە گوناهدا بەردەوام دەبین ،تا نیعمەت زۆر بێت؟ 2خوا نەکا .ئێمە کە بۆ گوناه مردووین ،چۆن چیتر تێیدا بژین؟ 3ئایا نازانن زۆرێک لە ئێمە کە مەعمودیەتمان لە عیسا مەسیحدا وەرگرتووە ،بە مردنی ئەو مەعمودیەتمان وەرگرتووە؟ 4بۆیە ئێمە بە مەعمودیەت بۆ مردن لەگەڵیدا نێژراوین ،بۆ ئەوەی وەک چۆن مەسیح بە شکۆمەندی باوک لە مردن زیندوو بووەوە ،بە هەمان شێوە ئێمەش بە تازەیی ژیاندا بڕۆن. 5چونکە ئەگەر ئێمە لە وێنەی مردنی ئەودا پێکەوە چێنراوین ،لە وێنەی زیندووبوونەوەی ئەویشدا دەبین. 6ئەمە دەزانین کە پیاوە پیرەکەمان لەگەڵیدا لە خاچ دراوە ،بۆ ئەوەی جەستەی گوناه لەناو بچێت ،بۆ ئەوەی لەمەودوا خزمەت بە گوناه نەکەین. 7چونکە ئەوەی مردووە لە گوناه ڕزگاری دەبێت. 8ئەگەر لەگەڵ مەسیحدا مردووین ،باوەڕمان وایە لەگەڵ ئەویشدا دەژین. 9دەزانین کە مەسیح لە مردن زیندوو دەبێتەوە ،ئیتر نامرێت .ئیتر مردن زاڵ نییە بەسەریدا. 10چونکە مرد ،یەکجار بۆ گوناه مرد ،بەڵم لە ژیاندا بۆ خودا دەژی. 11بە هەمان شێوە خۆتان بە مردوویی بۆ گوناه بزانن ،بەڵم لە ڕێگەی عیسا مەسیحی پەروەردگارمانەوە بۆ خودا زیندوون. 12کەواتە با گوناه لە جەستەی مردووتاندا حوکم نەکات ،تاکو بە ئارەزووەکانی گوێڕایەڵی بن. 13ئەندامەکانی خۆتان وەک ئامرازی ناڕاستگۆیی مەدەنە دەست گوناه ،بەڵکو خۆتان وەک ئەوانەی لە مردوو زیندوو بوون و ئەندامەکانتان وەک ئامرازی ڕاستودروستی تەسلیم بە خودا بکەن. 14چونکە گوناه زاڵ نابێت بەسەرتاندا ،چونکە ئێوە لە ژێر یاسادا نین ،بەڵکو لە ژێر نیعمەتدان. 15کەواتە چی؟ ئایا گوناه دەکەین ،چونکە لە ژێر یاسادا نین ،بەڵکو لە ژێر نیعمەتداین؟ خوا نەکا.
ڕۆمییەکان
16نازانن کە هەرکەسێک خۆتان بە کۆیلە دەبەخشن بۆ گوێڕایەڵی ،بەندەی ئەون کە گوێڕایەڵی ئەون .ئایا گوناه بۆ مردن ،یان گوێڕایەڵی بۆ ڕاستودروستی؟ 17بەڵم سوپاسی خودا بکرێت کە ئێوە خزمەتکاری گوناه بوون ،بەڵم لە دڵەوە گوێڕایەڵی ئەو جۆرە فێرکارییە بوون کە ڕزگارتان بوو. 18ئینجا لە گوناه ڕزگارتان بوو ،بوون بە خزمەتکاری ڕاستودروستی. 19من بەهۆی لوازی جەستەتانەوە بە شێوازی مرۆڤەکان قسە دەکەم ،چونکە وەک چۆن ئەندامەکانتان بەخشیوە بە کۆیلە بۆ پیسی و خراپەکاری بۆ ناپاکی .بە هەمان شێوە ئێستا ئەندامەکانتان بکەنە خزمەتکاری ڕاستودروستی بۆ پیرۆزی. 20چونکە کاتێک ئێوە خزمەتکاری گوناه بوون ،لە ڕاستودروستی ڕزگارتان بوو. 21ئەو کاتە چ بەرهەمێکتان هەبوو لەو شتانەی کە ئێستا شەرمەزارن؟ چونکە کۆتایی ئەو شتانە مردنە. 22بەڵم ئێستا کە لە گوناه ڕزگارتان بووە و بوونەتە خزمەتکاری خودا ،بەرهەمتان بۆ پیرۆزی و کۆتایی ژیانی هەتاهەتایی هەیە. 23چونکە کرێی گوناه مردنە .بەڵم بەخششی خودا ژیانی هەتاهەتاییە لە ڕێگەی عیسا مەسیحی پەروەردگارمانەوە. بەشی حەوتەم 1برایان ،ئایا نازانن (چونکە لەگەڵ ئەوانەی یاسا دەزانن )نازانن کە یاسا حوکمڕانی بەسەر مرۆڤدا دەکات تا لە ژیاندا بێت؟ 2چونکە ئەو ژنەی مێردی هەیە ،بە یاسا بەستراوەتەوە بە مێردەکەیەوە تا مێردەکەی لە ژیاندایە .بەڵم ئەگەر مێردەکە مرد ،ئەوا لە یاسای مێردەکەی ئازاد دەکرێت. 3جا ئەگەر مێردەکەی لە ژیاندا هاوسەرگیری لەگەڵ پیاوێکی تردا کرد ،ئەوا پێی دەوترێت زیناکار ،بەڵم ئەگەر مێردەکەی مرد ،ئەوا ئازادە لەو یاسایە .بەجۆرێک کە زیناکەر نییە ،هەرچەندە هاوسەرگیری لەگەڵ پیاوێکی دیکەدا کردبێت. 4بۆیە براکانم ،ئێوەش بەهۆی جەستەی مەسیحەوە بۆ یاسا مردوون .بۆ ئەوەی لەگەڵ کەسێکی تر هاوسەرگیری بکەن ،ئەویش کە لە مردن زیندوو بووەتەوە ،بۆ ئەوەی بەرهەمێک بۆ خودا بەرهەم بهێنین. 5چونکە کاتێک لە جەستەدا بووین ،جووڵەی گوناهەکان کە بە یاسا هاتبوون ،لە ئەندامەکانماندا کاریان دەکرد بۆ ئەوەی بەرهەمی مردن بەرهەم بهێنن. 6بەڵم ئێستا لە یاسا ڕزگارمان بوو ،کە مردووین کە تێیدا گیرابووین .بۆ ئەوەی بە تازەیی ڕۆح خزمەت بکەین ،نەک بە کۆنی پیتەکە. 7کەواتە چی بڵێین؟ ئایا یاسا گوناه؟ خوا نەکا .نەخێر ،گوناهم نەدەناسی ،بەڵکو بە یاسا ،چونکە شەهوەتم نەدەزانی ،مەگەر یاسا نەیگوتبا : «تەماح مەکە». 8بەڵم گوناه بە فەرمانەکە بۆنەی وەرگرت و هەموو جۆرە ئارەزووی خۆی لە مندا دروست کرد .چونکە بەبێ یاسا گوناه مردبوو. 9چونکە جارێک بەبێ یاسا زیندوو بووم ،بەڵم کاتێک فەرمانەکە هات ،گوناه زیندوو بووەوە و مردم. 10ئەو فەرمانەی کە بۆ ژیان دیاری کرابوو ،بۆم دەرکەوت کە تا مردنە. 11چونکە گوناه بە بۆنەی فەرمانەکە فریودام و بەو فەرمانە کوشتمی. 12بۆیە یاسا پیرۆزە و فەرمانەکەش پیرۆزە و دادپەروەر و باشە. 13ئایا چاکە بۆ من بووە بە مردن؟ خوا نەکا .بەڵم گوناه ،بۆ ئەوەی گوناه دەربکەوێت ،بە چاکە مردن لە مندا دروست دەکات .بۆ ئەوەی گوناه بە فەرمانەکە زۆر گوناهبار بێت. 14چونکە ئێمە دەزانین کە یاسا ڕۆحییە ،بەڵم من جەستەییم و لە ژێر گوناهدا فرۆشراوم. 15چونکە ئەوەی دەیکەم ڕێگە نادەم ،چونکە ئەوەی دەمەوێت ،ئەوە ناکەم .بەڵم ئەوەی ڕقم لێیە ،ئەوە دەکەم. 16ئەگەر ئەو کارە بکەم کە نەمویستووە ،ئەوا ڕازی دەبم کە یاساکە باشە. 17ئیتر ئیتر من نیم کە دەیکەم ،بەڵکو گوناه کە لەناومدا نیشتەجێیە. 18چونکە دەزانم کە لە مندا (واتە لە جەستەمدا )هیچ شتێکی باش نیشتەجێ نییە ،چونکە ئیرادە لەگەڵمدا ئامادەیە .بەڵم چۆن ئەو شتە ئەنجام بدەم کە باشە من نازانم. 19چونکە ئەو چاکەیەی کە دەمویست نایکەم ،بەڵکو ئەو خراپەی کە نامەوێت دەیکەم. 20ئێستا ئەگەر ئەوەی کە نەمویست بیکەم ،چیتر من نییە کە دەیکەم ،بەڵکو گوناه کە لەناومدا نیشتەجێیە. 21کەواتە یاسایەک دەدۆزمەوە کە کاتێک دەمەوێت چاکە بکەم ،خراپە لەگەڵمدا هەیە. 22چونکە من وەک مرۆڤی ناوەوە بە یاسای خودا دڵخۆشم. 23بەڵم یاسایەکی دیکە لە ئەندامەکانمدا دەبینم ،کە دژی یاسای مێشکم شەڕ دەکات و دەمباتە دیل بۆ یاسای گوناه کە لە ئەندامەکانمدایە. 24ئەی پیاوی بەدبەخت کە منم !کێ لە جەستەی ئەم مردنە ڕزگارم دەکات؟ 25من لە ڕێگەی عیسا مەسیحی پەروەردگارمانەوە سوپاسی خودا دەکەم .کەواتە من خۆم بە عەقڵ خزمەت بە یاسای خودا دەکەم؛ بەڵم لەگەڵ گۆشتدا یاسای گوناه. بەشی هەشتەم 1بۆیە ئێستا هیچ سزایەک بۆ ئەوانەی لە عیسا مەسیحدا نین ،کە بەپێی جەستە ناڕۆن ،بەڵکو بەپێی ڕۆح دەڕۆن. 2چونکە یاسای ڕۆحی ژیان لە عیسا مەسیحدا ڕزگاری کردم لە یاسای گوناه و مردن. 3چونکە ئەوەی یاسا نەیتوانی بیکات ،چونکە لەڕێگەی جەستەوە لواز بوو ،خودا کوڕەکەی خۆی بە شێوەی گۆشتی گوناهبار نارد و بۆ گوناه ،گوناهی لە جەستەدا مەحکوم کرد. 4بۆ ئەوەی ڕاستودروستی یاسا لە ئێمەدا بەدی بێت ،کە بەپێی جەستە ناڕۆین ،بەڵکو بەپێی ڕۆح دەڕۆین.
ڕۆمییەکان
5چونکە ئەوانەی بە دوای جەستەدان ،بیر لە شتەکانی جەستە دەکەنەوە .بەڵم ئەوانەی بە دوای ڕۆحەوەن ،شتەکانی ڕۆحن. 6چونکە بیرکردنەوەی جەستەیی مردنە .بەڵم بیرکردنەوەیەکی ڕۆحی ژیان و ئارامییە. 7چونکە عەقڵی جەستەیی دوژمنایەتی خودایە ،چونکە ملکەچی یاسای خودا نییە و ناتوانێت ملکەچی بێت. 8کەواتە ئەوانەی لە جەستەدان ،ناتوانن خودا ڕازی بکەن. 9بەڵم ئێوە لە جەستەدا نین ،بەڵکو لە ڕۆحدان ،ئەگەر ڕۆحی خودا لە ئێوەدا نیشتەجێ بێت .ئەگەر کەسێک ڕۆحی مەسیحی نەبێت ،ئەوا هیچ کەسێکی ئەو نییە. 10ئەگەر مەسیح لە ئێوەدا بێت ،جەستە بەهۆی گوناهەوە مردووە .بەڵم ڕۆح ژیانە بەهۆی ڕاستودروستییەوە. 11بەڵم ئەگەر ڕۆحی ئەو کەسەی عیسای لە مردووەکان زیندووکردەوە لە ئێوەدا نیشتەجێ بێت ،ئەوا ئەو کەسەی مەسیحی لە مردووەکان زیندووکردەوە ،جەستەی فانیتان زیندوو دەکات بە ڕۆحی خۆی کە لە ئێوەدا نیشتەجێیە. 12بۆیە برایان ،ئێمە قەرزاری جەستە نین ،بۆ ئەوەی بەپێی جەستە بژین. 13چونکە ئەگەر بە پێی گۆشت بژین ،دەمرن ،بەڵم ئەگەر لە ڕێگەی ڕۆحەوە کردەوەکانی جەستەتان بکوژێننەوە ،دەژین. 14چونکە هەرچی ڕۆحی خودا ڕێبەرایەتییان دەکات ،کوڕی خودان. 15چونکە جارێکی دیکە ڕۆحی کۆیلیەتیتان وەرنەگرتووە بۆ ترس .بەڵم ئێوە ڕۆحی بەخێوکردنتان وەرگرتووە ،کە بەهۆیەوە هاوار دەکەین« :ئەبا ،باوکە». 16ڕۆح خۆی لەگەڵ ڕۆحمان شایەتحاڵی ئەوە دەدات کە ئێمە منداڵی خوداین. 17ئەگەر منداڵ بن ،ئەوا میراتگرن .میراتگرانی خودا ،و میراتگری هاوبەش لەگەڵ مەسیح؛ ئەگەر لەگەڵیدا ئازار دەچێژین ،بۆ ئەوەی پێکەوە شکۆمەند بین. 18چونکە من پێم وایە ئازارەکانی ئەم سەردەمە شایەنی ئەوە نین کە بەراورد بکرێن لەگەڵ ئەو شکۆمەندییەی کە لە ئێمەدا دەردەکەوێت. 19چونکە چاوەڕوانییەکی پڕ لە دروستکراو چاوەڕێی دەرکەوتنی کوڕانی خودا دەکات. 20چونکە دروستکراو نەک بە ئارەزووی خۆی ملکەچی بێهودە بووە ،بەڵکو بەهۆی ئەو کەسەی کە بە هیوا هەمان شتەکەی ملکەچی کردووە. 21چونکە خودی بوونەوەرەکەش لە کۆیلیەتی خراپبوون ڕزگاری دەبێت و دەچێتە ئازادی شکۆمەندی نەوەی خودا. 22چونکە دەزانین کە هەموو دروستکراوەکان تا ئێستا پێکەوە دەناڵێنن و بە ئازارەوە دەناڵێنن. 23نەک تەنها ئەوان ،بەڵکو خۆمان کە یەکەم بەرهەمی ڕۆحمان هەیە ،ئێمە خۆمان لەناو خۆماندا دەناڵێنین و چاوەڕێی بەخێوکردن دەکەین، واتە ڕزگارکردنی جەستەمان. 24چونکە ئێمە بە هیوا ڕزگارمان بووە ،بەڵم هیوایەک کە دەبینرێت هیوا نییە ،چونکە ئەوەی مرۆڤ دەیبینێت ،بۆچی هێشتا هیوای بۆ دەخوازێت؟ 25بەڵم ئەگەر هیوامان بەو شتە هەبێت کە نەیبینین ،ئەوا بە سەبرەوە چاوەڕێی دەکەین. 26بە هەمان شێوە ڕۆح یارمەتی لوازییەکانمان دەدات ،چونکە نازانین وەک پێویست دوعای بۆ چی بکەین ،بەڵم ڕۆح خۆی بە نالە نالە و نالە نالە و نالەیەکەوە شەفاعەتمان بۆ دەکات. 27ئەوەی دڵەکان دەپشکنێت ،دەزانێت بیری ڕۆح چییە ،چونکە بەپێی ویستی خودا شەفاعەت بۆ پیرۆزەکان دەکات. 28ئێمەش دەزانین کە هەموو شتێک پێکەوە کاردەکات بۆ چاکە بۆ ئەوانەی خودایان خۆشدەوێت ،بۆ ئەوانەی کە بەپێی مەبەستەکەی بانگکراون. 29چونکە ئەو کەسەی کە پێشتر ناسیبووی ،پێشوەختە دیاریی کردبوو کە لە وێنەی کوڕەکەیدا بگونجێت ،بۆ ئەوەی ببێتە یەکەم لەدایکبوو لە نێو زۆرێک لە براکاندا. 30هەروەها ئەوانەی پێشوەختە دیاری کردوون ،ئەوانیش بانگی کردوون ،ئەوانەی بانگی کردوون ،ئەوانیش ڕاستودروستی کردوون، ئەوانەی کە ڕاستودروستی کردوون ،شکۆمەندییان پێبەخشی. 31کەواتە چی بەم شتانە بڵێین؟ ئەگەر خودا لەگەڵ ئێمە بێت کێ دەتوانێت دژمان بێت؟ 32ئەو کەسەی بەزەیی بە کوڕەکەی خۆی نەدات ،بەڵکو لە پێناو هەمووماندا ڕادەستی کرد ،چۆن لەگەڵیدا بە ئازادی هەموو شتێکمان پێنادات؟ 33کێ شتێک بخاتە ئەستۆی هەڵبژێردراوەکانی خودا؟ ئەوە خودایە کە ڕەوا دەکات. 34ئەو کەسە کێیە کە سزا دەدات؟ ئەوە مەسیحە کە مرد ،بەڵکو زیندوو بووەوە ،کە لە دەستی ڕاستی خودایە ،کە شەفاعەتمان بۆ دەکات. 35کێ لە خۆشەویستی مەسیح جیامان دەکاتەوە؟ ئایا تەنگانە ،یان ناڕەحەتی ،یان گۆشەگیری ،یان برسێتی ،یان ڕووتی ،یان مەترسی ،یان شمشێر؟ 36وەک نووسراوە« :بە درێژایی ڕۆژ لەبەر تۆ دەکوژرێین .ئێمە وەک مەڕ بۆ سەربڕین حساب دەکرێین. 37نەخێر ،لە هەموو ئەمانەدا ئێمە لە سەرکەوتن زیاترین لە ڕێگەی ئەو کەسەی کە خۆشی ویستووین. 38چونکە دڵنیام نە مردن و نە ژیان و نە فریشتە و نە میرنشینەکان و نە دەسەڵتەکان و نە شتە هەنووکەییەکان و نە شتەکانی داهاتوو. 39بەرزی و قووڵیی و هیچ بوونەوەرێکی دیکە ناتوانێت لە خۆشەویستی خودا جیامان بکاتەوە کە لە عیسای مەسیحی پەروەردگارماندایە. بەشی ٩ 1من لە مەسیحدا ڕاستی دەڵێم ،درۆ ناکەم ،ویژدانم بە ڕۆحی پیرۆز شایەتحاڵیم دەدات. 2کە قورسایی زۆر و خەمێکی بەردەوام لە دڵمدا هەیە. 3چونکە خۆزگەم دەخواست لە پێناو براکانم ،خزمەکانم بەپێی جەستە ،لە مەسیحەوە نەفرەتم لێکرابێت.
ڕۆمییەکان
4کێ ئیسرائیلییەکانن؛ بەخێوکردن و شکۆمەندی و پەیمان و بەخشینی یاسا و خزمەتکردنی خودا و بەڵێنەکان بۆ ئەوانە. 5باوکیان هی ئەوانەن و مەسیح لە جەستەیانەوە هاتووە ،کە سەرووی هەموو شتێکە ،خودا بۆ هەتاهەتایە پیرۆز بێت .ئامین. 6نەک وەک ئەوەی قسەی خودا هیچ کاریگەرییەکی نەبووبێت .چونکە هەموویان ئیسرائیل نین کە لە ئیسرائیلن. 7هەروەها لەبەر ئەوەی نەوەی ئیبراهیمن ،هەموویان منداڵ نین ،بەڵکو« :لە ئیسحاقەوە بە نەوەکانت ناودەبرێن». 8واتە ئەوانەی منداڵی جەستەن ،ئەمانە منداڵی خودا نین ،بەڵکو نەوەی بەڵێنەکە بۆ تۆو ئەژمار دەکرێن. 9چونکە ئەمە قسەی بەڵێنە« :لەم کاتەدا دێم و سارا کوڕێکی دەبێت». 10نەک تەنها ئەمە؛ بەڵم کاتێک ڕیبێکاش لە یەکێک لە ئیسحاقی باوکمانەوە دووگیان بوو. ( 11چونکە منداڵەکان هێشتا لەدایک نەبوون و هیچ چاکە و خراپەیەکیان نەکردووە ،بۆ ئەوەی مەبەستی خودا بەپێی هەڵبژاردنەکان نەک لە کارەکانەوە بێت ،بەڵکو لەلیەن ئەو کەسەوە بوەستێت کە بانگ دەکات). 12پێی گوترا« :گەورە خزمەت بە بچووکتر دەکات». 13وەک نووسراوە« :من یاقوبم خۆشویستووە ،بەڵم عیسۆم ڕقم لێ بووە». 14کەواتە چی بڵێین؟ ئایا ناڕاستی لی خودا هەیە؟ خوا نەکا. 15چونکە بە موسا دەفەرموێت« :بەزەیی بەو کەسەدا دێتەوە کە بەزەییم پێی بێت و بەزەییم پێیدا بێتەوە». 16کەواتە لەلیەن ئەو کەسەوە نییە کە دەیەوێت و ڕادەکات ،بەڵکو لە خودای میهرەبانییەوەیە. 17چونکە کتێبی پیرۆز بە فیرعەونی دەفەرموێت« :هەر بۆ ئەم مەبەستە هەستم پێکردیت ،تاکو هێزی خۆم لە تۆدا نیشان بدەم و ناوم لە هەموو زەویدا بڵوبکرێتەوە». 18بۆیە بەزەیی بەو کەسەدا دێتەوە کە دەیەوێت ڕەق بکاتەوە. 19تۆ پێم دەڵێیت :بۆچی هێشتا هەڵە دەدۆزێتەوە؟ چونکە کێ بەرەنگاری ئیرادەی ئەو بووەتەوە؟ 20نەخێر ،ئەی مرۆڤ ،تۆ کێیت کە وەڵمی خودا دەدەیتەوە؟ ئایا شتە دروستکراوەکە بەو کەسەی کە دروستی کردووە دەڵێت« :بۆچی منت دروست کردووە؟» 21ئایا کوزەچی دەسەڵتی بەسەر گڵدا نییە ،لە یەک کۆپان ،قاپێک بۆ ڕێزگرتن و قاپێکی دیکە بۆ بێشەرەفکردن دروست بکات؟ 22چی دەبوو ئەگەر خودا ویستی تووڕەیی خۆی دەربخات و هێزی خۆی ئاشکرا بکات ،بە سەبرێکی زۆرەوە بەرگەی ئەو قاپانەی تووڕەیی بگرێت کە بۆ لەناوچوون دەگونجێت. 23بۆ ئەوەی دەوڵەمەندی شکۆمەندی خۆی لەسەر قاپەکانی میهرەبانی کە پێشتر بۆ شکۆمەندی ئامادەی کردبوو ،ئاشکرا بکات. 24ئێمەش کە بانگی کردووین ،نەک تەنها لە جولەکەکان ،بەڵکو لە نەتەوەکانیش؟ 25هەروەک لە ئۆسێدا دەڵێت« :بە گەلی خۆم ناویان دەبەم ،کە گەلی من نەبوون .و خۆشەویستەکەی کە خۆشەویست نەبوو. 26لەو شوێنەی کە پێیان گوترا« :ئێوە گەلی من نین ».لەوێ پێیان دەوترێت منداڵی خودای زیندوو. 27ئیشایاش سەبارەت بە ئیسرائیل هاوار دەکات« :ئەگەر ژمارەی نەوەی ئیسرائیل وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریا بێت ،بەڵم پاشماوەیەک ڕزگاریان دەبێت. 28چونکە ئەو کارە تەواو دەکات و لە ڕاستودروستیدا کورتی دەکاتەوە ،چونکە یەزدان کارێکی کورت لەسەر زەوی دروست دەکات. 29هەروەک عیشایا پێشتر فەرموویەتی« :ئەگەر پەروەردگاری جەماوەر تۆوێکی بۆ بەجێ نەهێشتین ،وەک سۆدۆما دەبووین و لە گۆمۆرا دەچووین». 30کەواتە چی بڵێین؟ نەتەوەکان کە بەدوای ڕاستودروستیدا نەچوون ،گەیشتوونەتە ڕاستودروستی ،ئەو ڕاستودروستییەی کە لە باوەڕەوە دێت. 31بەڵم ئیسرائیل کە بەپێی یاسای ڕاستودروستی پەیڕەوی کردووە ،نەگەیشتووەتە یاسای ڕاستودروستی. 32بۆچی؟ چونکە ئەوان نەک بە باوەڕ ،بەڵکو وەک ئەوەی بڵێین بە کارەکانی یاسا بەدوایدا دەگەڕان .چونکە ئەوان بەو بەردە کۆسپەدا کۆسپیان کرد. 33وەک نووسراوە« :ئەوەتا لە سیۆن بەردێکی کۆسپ و بەردێکی تاوانبار دادەنێم ،هەرکەسێک باوەڕی پێی هەبێت ،شەرمەزار نابێت». بەشی ١٠ 1برایان ،خواستی دڵم و دوعای دڵم بۆ خودا بۆ ئیسرائیل ئەوەیە کە ڕزگاریان بێت. 2چونکە شایەدییان بۆ دەدەم کە ئەوان زەوقی خودایان هەیە ،بەڵم بەپێی زانیاری نییە. 3چونکە ئەوان لە ڕاستودروستی خودا نەزانن و ڕاستودروستی خۆیان جێگیر دەکەن ،خۆیان ملکەچی ڕاستودروستی خودا نەبوون. 4چونکە مەسیح کۆتایی یاسایە بۆ ڕاستودروستی بۆ هەرکەسێک باوەڕدار. 5چونکە موسا باسی ئەو ڕاستودروستییە دەکات کە لە یاساوە دێت :ئەو کەسەی ئەو کارانە دەکات ،بەو ڕاستییە دەژی. 6بەڵم ئەو ڕاستودروستییەی کە لە ئیمانەوە دێت ،بەم شێوەیە دەڵێت« :لە دڵتدا مەڵێ :کێ بەرز دەبێتەوە بۆ ئاسمان؟( »واتە مەسیح لە سەرەوە دابەزێنیت): 7یان :کێ دادەبەزێت بۆ قووڵیی؟ (واتە مەسیح لە مردن زیندوو بکاتەوە). 8بەڵم چی دەڵێت؟ وشەکە لە تۆ نزیکە ،لە دەم و لە دڵتدا ،واتە وشەی باوەڕ کە ئێمە بانگەشەی بۆ دەکەین. 9ئەگەر بە دەمت دان بەوەدا بنێیت کە عیسای یەزدان و لە دڵتدا باوەڕت بەوە هەبێت کە خودا لە مردن زیندووکردەوە ،ئەوا ڕزگارت دەبێت. 10چونکە مرۆڤ بە دڵ باوەڕ دەکات تا ڕاستودروستی .و بە دەم دانپێدانان دەکرێت بۆ ڕزگاربوون. 11چونکە کتێبی پیرۆز دەفەرموێت« :هەرکەسێک باوەڕی پێی هەبێت ،شەرم ناکات».
ڕۆمییەکان
12جولەکە و یۆنانی جیاوازی نییە ،چونکە یەک یەزدان بەسەر هەمووان دەوڵەمەندە بۆ هەموو ئەوانەی بانگی دەکەن. 13چونکە هەرکەسێک بانگەوازی ناوی یەزدان بکات ،ڕزگاری دەبێت. 14کەواتە چۆن بانگی ئەو کەسە دەکەن کە باوەڕیان پێی نەبووە؟ چۆن باوەڕ بەو کەسە دەکەن کە لەبارەیەوە نەیانبیستووە؟ چۆن دەبیستن بەبێ بانگەواز؟ 15چۆن بانگەشەی بۆ دەکەن ،مەگەر نەنێردرێن؟ وەک نووسراوە« :پێی ئەو کەسانەی کە ئینجیلی ئاشتی بانگەشەی بۆ دەکەن و مژدەی خۆش دەهێنن ،چەند جوانە»! 16بەڵم هەموویان گوێڕایەڵی ئینجیل نەبوون .چونکە ئیشایا دەفەرموێت« :پەروەردگار ،کێ باوەڕی بە هەواڵەکەمان کردووە؟» 17جا ئیمان بە بیستن دێت و بیستنیش لە ڕێگەی قسەی خوداوە. 18بەڵم من دەڵێم :ئایا ئەوان نەیانبیستووە؟ بەڵێ بەڕاستی دەنگیان چووە سەر هەموو زەوی و قسەکانیان تا کۆتایی جیهان. 19بەڵم من دەڵێم :ئایا ئیسرائیل نەیزانی؟ سەرەتا موسا دەفەرموێت« :لەلیەن ئەو کەسانەی کە گەل نین ،ئیرەییتان پێ دەبەم و بە میللەتێکی گەمژەش توڕەتان دەکەم». 20بەڵم ئیشایا زۆر بوێرە و دەڵێت« :لەلیەن ئەوانەی بەدوایمدا نەگەڕام ،دۆزرایەوە .بۆ ئەوانەی کە داوای منیان نەکرد ،دەرکەوتم. 21بەڵم بە ئیسرائیل دەڵێت« :بە درێژایی ڕۆژ دەستەکانم بۆ گەلێکی سەرپێچیکار و دژبەر درێژ کردووە». بەشی ١١ 1جا من دەڵێم :ئایا خودا گەلەکەی فڕێداوە؟ خوا نەکا .چونکە منیش ئیسرائیلیم ،لە نەوەی ئیبراهیم و لە هۆزی بنیامین. 2خودا گەلەکەی فڕێ نەداوە کە پێشتر زانیویەتی .ئایا نازانن کتێبی پیرۆز لەبارەی ئەلیاسەوە چی دەڵێت؟ چۆن شەفاعەت بۆ خودا دەکات دژی ئیسرائیل و دەڵێت: 3پەروەردگار ،پێغەمبەرەکانتیان کوشت و قوربانگاکانتیان هەڵکەندووە .منیش بە تەنیا دەمێنمەوە و ئەوان بەدوای ژیانمدا دەگەڕێن. 4بەڵم وەڵمی خودا چی پێی دەڵێت؟ حەوت هەزار پیاوم بۆ خۆم تەرخان کردووە ،کە ئەژنۆیان بۆ وێنەی بەعل دانەناوە. 5هەروەها لەم کاتەدا پاشماوەیەک هەیە بەپێی هەڵبژاردنی نیعمەت. 6ئەگەر بە نیعمەت ،ئیتر لە کارەکانەوە نییە ،ئەگەرنا نیعمەت چیتر نیعمەت نییە .بەڵم ئەگەر لە کارەکانەوە بێت ،ئەوا ئایا ئیتر نیعمەت نییە :ئەگەرنا کار ئیتر کار نییە. 7کەواتە چی؟ ئیسرائیل ئەوەی بەدوایدا دەگەڕێت بەدەستی نەهێناوە .بەڵم هەڵبژاردن بەدەستی هێناوە و ئەوانی دیکە کوێر بوون ( 8بەپێی نووسراوە« :خودا ڕۆحی خەو و چاوی پێبەخشیون کە نەیبینن و گوێی نەبیستن ).تا ئەمڕۆش. 9داود گوتی« :با مێزەکەیان ببێتە تەڵە و تەڵە و کۆسپ و پاداشتیان. 10با چاویان تاریک بێت ،تاکو نەبینن و هەمیشە پشتیان دابەزێنن. 11جا من دەڵێم :ئایا ئەوان کەوتوونەتە خوارەوە تا بکەون؟ خودا نەیکات ،بەڵکو لە ڕێگەی کەوتنیانەوە ڕزگاربوون بۆ نەتەوەکان هاتووە، بۆ ئەوەی ئیرەیییان پێ ببات. 12ئەگەر کەوتنیان سامانی جیهان بێت و کەمبوونەوەی ئەوان سامانی نەتەوەکان بێت .چەندە زیاتر پڕبوونیان؟ 13چونکە من لەگەڵ ئێوەی نەتەوەکان دەدوێنم ،بەو پێیەی من نێردراوی نەتەوەکانم ،پۆستی خۆم گەورە دەکەم. 14ئەگەر بە هەر شێوەیەک بتوانم تووڕە بکەم بۆ ئەوەی ئەو کەسانە وەربگرم کە جەستەی منن و هەندێکیان ڕزگار بکەم. 15چونکە ئەگەر فڕێدانیان ئاشتبوونەوەی جیهان بێت ،وەرگرتنیان چی دەبێت ،جگە لە ژیان لە مردووەکان؟ 16چونکە ئەگەر یەکەم بەرهەم پیرۆز بێت ،ئەوا تووەکەش پیرۆزە ،ئەگەر ڕەگەکەی پیرۆز بێت ،لقەکانیش پیرۆزن. 17ئەگەر هەندێک لە لقەکان بشکێنرێن و تۆ کە دار زەیتونێکی کێوی بوویت ،لە نێوانیاندا چێندرایت و لەگەڵیان بەشداری لە ڕەگ و چەوریی دار زەیتونەکەدا بوویت. 18شانازی بە لقەکانەوە مەکەن .بەڵم ئەگەر شانازی بکەیت ،ڕەگەکە هەڵناگریت ،بەڵکو ڕەگەکەت هەڵدەگریت. 19تۆ دەڵێیت :لقەکان شکاون ،تا من بچێنم. 20باشە؛ بەهۆی بێباوەڕیەوە شکاون ،تۆش بە باوەڕ وەستاویت .بەرز مەبە ،بەڵکو بترسە: 21چونکە ئەگەر خودا بەزەیی بە لقە سروشتییەکان نەدا ،ئاگاداربە نەک بەزەییتان پێ نەدات. 22بۆیە سەیری چاکە و توندی خودا بکەن ،توندی لەسەر ئەوانەی کەوتوون .بەڵم بۆ تۆ ،چاکە ،ئەگەر لە چاکەی ئەو بەردەوام بیت، ئەگەرنا تۆش دەبڕدرێیت. 23ئەوانیش ئەگەر لە بێباوەڕیدا نەمێننەوە ،دەچێنرێنە ناوەوە ،چونکە خودا دەتوانێت جارێکی دیکە بیانچەمێنێتەوە. 24چونکە ئەگەر تۆ لە دار زەیتون کە بە سروشتی کێوییە ببڕدرای و بە پێچەوانەی سروشتەوە لە دار زەیتونێکی باشدا چێندرایت ،چەندە زیاتر ئەمانە کە لقە سروشتییەکانن لە دار زەیتونەکەی خۆیاندا بچێنرێن؟ 25برایان ،نامەوێت لەم نهێنییە بێئاگا بن ،نەک لە خۆبەزلزانینی خۆتان دانا بن .کە تارمایی بەشێکی بەسەر ئیسرائیلدا هاتووە ،تا تەواوی نەتەوەکان دێتە ژوورەوە. 26بەم شێوەیە هەموو ئیسرائیل ڕزگاری دەبێت ،وەک نووسراوە« :لە سیۆن ڕزگارکەر دێتە دەرەوە و بێ خودایی لە یاقوب دوور دەخاتەوە». 27چونکە ئەمە پەیمانی منە لەگەڵیان ،کاتێک گوناهەکانیان دەسێنمەوە. 28سەبارەت بە ئینجیل ،ئەوان لە پێناو ئێوەدا دوژمنن ،بەڵم سەبارەت بە هەڵبژاردن لە پێناو باوکاندا خۆشەویستن. 29چونکە بەخشش و بانگەوازەکانی خودا بێ تەوبەکردنن. 30چونکە وەک چۆن لە ڕابردوودا باوەڕتان بە خودا نەکردووە ،بەڵم ئێستاش بەزەییتان پێگەیشتووە بەهۆی بێباوەڕییانەوە.
ڕۆمییەکان
31ئێستا ئەمانەش بە هەمان شێوە باوەڕیان نەکردووە ،بۆ ئەوەی بە میهرەبانی ئێوەش بەزەیییان پێ بگات. 32چونکە خودا هەمووانی بە بێباوەڕی کۆتایی پێهێناوە ،تاکو بەزەیی بە هەموواندا بێتەوە. 33ئەی قووڵیی دەوڵەمەندی هەم لە حیکمەت و هەم لە زانینی خودا !چەندە حوکمەکانی ناگەڕێن ،و ڕێگاکانی لە دۆزینەوەی تێپەڕین! 34چونکە کێ بیری یەزدانی ناسیوە؟ یان کێ ڕاوێژکاری بووە؟ 35یان کێ یەکەمجار بەخشیوە و پاداشتی دەدرێتەوە؟ 36چونکە هەموو شتێک لە ئەو و لە ڕێگەی ئەو و بۆ ئەوەوەیە ،بۆ هەمیشە شکۆمەندی بۆ ئەو بێت .ئامین. بەشی ١٢ 1بۆیە برایان ،بە ڕەحمەتی خودا داواتان لێدەکەم کە جەستەتان وەک قوربانییەکی زیندوو و پیرۆز و پەسەندکراو لەلیەن خوداوە پێشکەش بکەن ،ئەمەش خزمەتێکی عەقڵنییە. 2لەگەڵ ئەم دونیایە نەگونجێن ،بەڵکو بە نوێبوونەوەی بیرکردنەوەتان بگۆڕدرێن ،تا بزانن ویستی خودا چییە. 3چونکە لە ڕێگەی ئەو نیعمەتەی کە پێم دراوە ،بە هەر کەسێک دەڵێم کە لە نێوانتاندایە ،زیاتر لەوەی کە دەبێ بیری لێبکاتەوە ،بیر لە خۆی نەکاتەوە .بەڵکو بە وریاییەوە بیربکەنەوە ،وەک چۆن خودا پێوەرەکانی باوەڕەکەی بۆ هەر کەسێک داوە. 4چونکە وەک چۆن ئەندامەکانمان لە یەک جەستەدا زۆرن و هەموو ئەندامەکان یەک پۆستیان نییە. 5بۆیە ئێمە زۆرن ،لە مەسیحدا یەک جەستەین و هەریەکەمان ئەندامی یەکترمان هەیە. 6کەواتە بە پێی ئەو نیعمەتەی کە پێمان دراوە ،بەخششەکانمان جیاوازە ،جا پێشبینی ،با بەپێی ڕێژەی باوەڕ پێشبینی بکەین. 7یان خزمەتکردن ،با چاوەڕوانی خزمەتکردنمان بین ،یان ئەوەی فێرکاری دەکات ،لە فێرکردندا. 8یان ئەوەی ئامۆژگاری دەکات ،بە ئامۆژگاری ،ئەوەی دەبەخشێت ،با بە سادەیی بیکات .ئەوەی فەرمانڕەوایی دەکات ،بە کۆششەوە؛ ئەو کەسەی بەزەیی و بە دڵخۆشیەوە بەزەیی دەبەخشێت. 9با خۆشەویستی بێ وەهم بێت .ڕقتان لە خراپە؛ پابەندبە بەو شتەی کە باشە. 10بە خۆشەویستی برایانە سۆز و خۆشەویستی لەگەڵ یەکتردا بن .لە شەرەفدا یەکتریان پێ باشترە؛ 11لە بازرگانیدا تەمبەڵی نەبێت .لە ڕۆحدا بە گەرمی؛ خزمەتکردنی یەزدان؛ 12بە هیوا شاد بن .سەبر لە تەنگانەدا؛ بەردەوام بوون لە چرکەیەکدا لە نوێژدا؛ 13دابەشکردن بەپێی پێویستی پیرۆزەکان .دەدرێت بە میوانداری. 14بەرەکەت بخەنە سەر ئەوانەی گۆشەگیریتان لێدەکەن ،بەرەکەت بخەنە سەر و نەفرەت مەکەن. 15لەگەڵ ئەوانەی دڵخۆشن شاد بن و لەگەڵ ئەوانەی دەگرین بگرین. 16یەکتری یەکتر بن .شتە بەرزەکان بیر مەکەرەوە ،بەڵکو خۆبەزلزانین بۆ پیاوە خاوەن موڵک و ماڵی نزمەکان .لە خۆبەزلزانی خۆتدا ژیر مەبە. 17خراپە لە بەرامبەر خراپەدا بۆ کەس مەدەرەوە .شتگەلێکی ڕاستگۆیانە لەبەردەم هەموو پیاوەکاندا دابین بکە. 18ئەگەر دەتوانرا ئەوەندەی لە ئێوەدایە ،لەگەڵ هەموو مرۆڤەکاندا بە ئاشتی بژین. 19خۆشەویستان ،تۆڵەی خۆتان مەکەنەوە ،بەڵکو جێگەی توڕەیی بگرن ،چونکە نووسراوە :تۆڵەکردنەوە هی منە .من دەیدەمەوە ،یەزدان دەفەرموێت. 20بۆیە ئەگەر دوژمنەکەت برسی بوو ،خۆراکی پێ بدە .ئەگەر تینووی بوو بیخۆرەوە ،چونکە بەم کارە خەڵوزی ئاگر لەسەر سەری کەڵەکە دەکەیت». 21بەسەر خراپەدا زاڵ مەبە ،بەڵکو بە چاکە بەسەر خراپەدا زاڵبە. بەشی ١٣ 1با هەموو کەسێک ملکەچی دەسەڵتە باڵکان بێت .چونکە هیچ هێزێک نییە جگە لە خودا ،ئەو دەسەڵتانەی کە هەن لەلیەن خوداوە دیاریکراون. 2هەرکەسێک بەرەنگاری دەسەڵت بێتەوە ،بەرەنگاری فەرمانی خودا دەبێتەوە ،ئەوانەی بەرەنگاری دەبنەوە ،سزای خۆیان وەردەگرن. 3چونکە فەرمانڕەواکان ترسناک نین بۆ کارە چاکەکان ،بەڵکو بۆ خراپەکاران .کەواتە ئایا لە دەسەڵت ناترسیت؟ چاکە بکە و ستایشی هەمان شتت دەبێت. 4چونکە ئەو خزمەتکاری خودایە بۆ چاکە .بەڵم ئەگەر خراپەکاریت کرد ،بترسە .چونکە شمشێر بە بەتاڵی هەڵناگرێت ،چونکە خزمەتکاری خودایە ،تۆڵەسەندنەوە بۆ ئەوەی تووڕەیی بەسەر ئەو کەسەی خراپەکاردا بکات. 5بۆیە پێویستە ملکەچ بن ،نەک تەنها لەبەر تووڕەیی ،بەڵکو لە پێناو ویژدانیشدا. 6لەبەر ئەم هۆکارەش باج بدەن ،چونکە ئەوان خزمەتکاری خودان و بەردەوام خزمەت بەم کارە دەکەن. 7کەواتە هەموو حەقیقەتەکانیان بدەنەوە :باجیان بۆ بدەن .داب و نەریتی بۆ کێ داب و نەریتی؛ ترس لە کێ ترس؛ شەرەف بۆ کێ شەرەف. 8هیچ قەرزاری کەس مەبن ،جگە لەوەی یەکترتان خۆش بوێت ،چونکە ئەوەی یەکتری خۆش بوێت ،یاسای جێبەجێ کردووە. 9لەبەر ئەمە :زینا مەکە ،مەکوژە ،دزی مەکە ،شایەتحاڵی درۆ مەدە ،تەماح مەکە .ئەگەر فەرمانێکی تریش هەبێت ،بە کورتی لەم وتەیەدا تێدەگات ،ئەویش ئەوەیە ،دراوسێکەت وەک خۆت خۆشبوێت. 10خۆشەویستی بۆ دراوسێی ناخۆشی ناکات ،بۆیە خۆشەویستی جێبەجێکردنی یاسایە. 11ئینجا کاتەکەی دەزانین ،ئێستا کاتی ئەوە هاتووە لە خەوەوە بەئاگا بین ،چونکە ئێستا ڕزگاربوونمان نزیکترە لەوەی کە باوەڕمان هەبوو.
ڕۆمییەکان
12شەو زۆر بەسەرچوو ،ڕۆژ نزیکە ،با کارەکانی تاریکی فڕێ بدەین و زرێپۆشی ڕووناکی لەبەر بکەین. 13با بە ڕاستگۆیی بڕۆن ،وەک لە ڕۆژدا .نەک لە ئاژاوەگێڕی و سەرخۆشیدا ،نەک لە ژوور و بێدەنگیدا ،نەک لە ململنێ و ئیرەیی. 14بەڵکو عیسا مەسیحی یەزدان لەبەر بکەن و ڕزق و ڕۆزی بۆ جەستە مەکەن بۆ ئەوەی ئارەزووی جەستەی بەجێبهێنن. بەشی ١٤ 1ئەوەی لە باوەڕدا لوازە ،وەریبگرن ،بەڵم بۆ ناکۆکی گوماناوی مەکەن. 2چونکە یەکێک باوەڕی وایە کە دەتوانێت هەموو شتێک بخوات ،یەکێکی دیکە کە لوازە ،گیا دەخوات. 3با ئەوەی دەخوات سووکایەتی بەو کەسە نەکات کە ناخوات .با ئەوەی ناخوات حوکم لەسەر ئەو کەسە نەدات کە دەخوات ،چونکە خودا وەریگرتووە. 4تۆ کێیت کە حوکم لەسەر خزمەتکاری کەسێکی تر دەدەیت؟ بۆ ئاغای خۆی وەستاوە یان دەکەوێت .بەڵێ ،هەڵدەگیرێت ،چونکە خودا توانای وەستاندنی هەیە. 5مرۆڤ ڕۆژێک لە ڕۆژێکی دیکە بەرزتر دەزانێت ،مرۆڤێکی دیکە هەموو ڕۆژێک بە یەکسانی دەزانێت .با هەر مرۆڤێک بە تەواوی لە مێشکی خۆیدا ڕازی بێت. 6ئەوەی کە ڕۆژەکە دەزانێت ،لەبەردەم یەزدان سەیری دەکات .ئەوەی ڕۆژەکە ڕەچاو نەکات ،بۆ یەزدان ڕەچاوی ناکات .ئەوەی بخوات، بۆ یەزدان دەخوات ،چونکە سوپاسگوزاری خودا دەکات .ئەوەی ناخوات ،بۆ یەزدان ناخوات و سوپاسی خودا دەکات. 7چونکە هیچ کام لە ئێمە بۆ خۆی ناژی و کەسیش بۆ خۆی نامرێت. 8چونکە بژین ،بۆ یەزدان دەژین .جا بمرین ،بۆ یەزدان دەمرین ،بۆیە بژین یان بمرین ،هی یەزدان. 9چونکە مەسیح بۆ ئەم مەبەستە مرد و هەستایەوە و زیندوو بووەوە ،تاکو ببێتە پەروەردگاری مردووەکان و زیندووەکان. 10بەڵم بۆچی حوکم لەسەر براکەت دەدەیت؟ یان بۆچی براکەت پووچەڵ دەکەیتەوە؟ چونکە هەموومان لەبەردەم کورسی دادوەری مەسیحدا دەوەستین. 11چونکە نووسراوە« :لە ژیانمدا ،یەزدان دەفەرموێت ،هەموو ئەژنۆیەک کڕنۆشم بۆ دادەنێت و هەموو زمانێک دان بە خودادا دەنێت». 12کەواتە هەریەکێک لە ئێمە حسابی خۆی بۆ خودا دەکات. 13جا با چیتر حوکم لەسەر یەکتر نەدەین ،بەڵکو ئەوە حوکم بدەین کە کەس بەربەست و بۆنەیەک نەخاتە سەر ڕێگای براکەی. 14من دەزانم و بە عیسای یەزدان قەناعەتم پێکردووە ،کە هیچ شتێک لە خۆیەوە پیس نییە ،بەڵم بۆ ئەوەی هەر شتێک بە پیس دەزانێت ،بۆ ئەو پیسە. 15بەڵم ئەگەر براکەت دڵتەنگ بوو بە خواردنەکەت ،ئێستا بە خێرخوازی ناڕۆیت .بە گۆشتەکەت لەناو مەبە ،مەسیح لە پێناویدا مرد. 16کەواتە با خراپە باسی چاکەکەت نەکرێت. 17چونکە شانشینی خودا خواردن و خواردنەوە نییە .بەڵکو ڕاستودروستی و ئاشتی و شادی لە ڕۆحی پیرۆزدا. 18چونکە ئەوەی لەم شتانەدا خزمەتی مەسیح بکات ،لی خودا پەسەندە و لەلیەن مرۆڤەکانەوە پەسەندە. 19کەواتە با شوێن ئەو شتانە بکەوین کە ئاشتی دروست دەکەن و ئەو شتانەی کە مرۆڤیان پێ بنیات بنێت. 20چونکە گۆشت کارەکانی خودا لەناو مەبە .بەڕاستی هەموو شتەکان پاکن؛ بەڵم خراپە بۆ ئەو کەسەی کە بە ناڕەزایی دەخوات. 21باشە نە گۆشت بخۆیت و نە شەراب بخۆیتەوە و نە هەر شتێک کە براکەت بەهۆیەوە کۆسپی لێ بکەوێت و تووڕە بێت و لواز بێت. 22ئایا باوەڕت هەیە؟ لەبەردەم خودادا بۆ خۆت هەبێت .بەختەوەرە ئەو کەسەی کە خۆی مەحکوم نەکات لەو شتەی کە ڕێگەی پێدەدات. 23ئەوەی گومانی هەیە ئەگەر بخوات ،مەحکومە ،چونکە لە باوەڕەوە ناخوات ،چونکە هەرچی لە باوەڕەوە نەبێت گوناهە. بەشی ١٥ 1کەواتە ئێمەی بەهێز دەبێ لوازی لوازەکان هەڵبگرین و خۆمان دڵخۆش نەکەین. 2با هەریەکێک لە ئێمە دڵی دراوسێی خۆی ڕازی بکات بۆ چاکەی ئەو بۆ بنیاتنانی. 3چونکە مەسیحیش خۆی ڕازی نەبوو .بەڵم وەک نووسراوە« :سوکایەتی ئەوانەی سەرزەنشتیان کردیت ،کەوتە سەر من». 4چونکە هەرچی پێشتر نووسرابوو ،بۆ فێربوونمان نووسراوە ،تاکو بە سەبر و دڵنەوایی کتێبی پیرۆز هیوامان هەبێت. 5خودای سەبر و دڵنەوایی و دڵنەواییتان پێ ببەخشێت بەپێی عیسا مەسیح یەکتری یەکتر بن. 6بۆ ئەوەی بە یەک بیر و یەک دەم شکۆمەندی خودا ،باوکی یەزدانی مەسیحی پەروەردگارمان بکەن. 7بۆیە یەکتر وەربگرن ،وەک چۆن مەسیحیش ئێمەی وەرگرت بۆ شکۆمەندی خودا. 8ئێستا دەڵێم عیسا مەسیح خزمەتکاری خەتەنەکردن بوو بۆ ڕاستی خودا ،بۆ ئەوەی ئەو بەڵێنانە پشتڕاست بکاتەوە کە بە باوباپیرانیان داوە. 9بۆ ئەوەی نەتەوەکان شکۆمەندی خودا بکەن بەهۆی میهرەبانییەکەیەوە .وەک نووسراوە« :لەبەر ئەم مەبەستە لەناو نەتەوەکان دانت پێدا دەنێم و گۆرانی بۆ ناوت دەڵێم». 10دیسانەوە دەڵێت« :ئەی نەتەوەکان لەگەڵ گەلەکەی شاد بن». 11دیسانەوە« :ئەی هەموو نەتەوەکان ،ستایشی یەزدان بکەن .هەمووتان ،ستایشی بکەن». 12دیسانەوە ئیشایا دەفەرموێت« :ڕەگێکی یسا و ئەوەی هەڵدەستێت بۆ حوکمڕانی نەتەوەکان .نەتەوەکان پشتی پێ دەبەستن. 13خودای هیوا لە باوەڕکردندا پڕتان بکات لە هەموو خۆشی و ئاشتییەک ،بۆ ئەوەی لە ڕێگەی هێزی ڕۆحی پیرۆزەوە هیواتان زۆر بێت. 14براکانم ،منیش بە ئێوەش قەناعەتم پێکردووە کە ئێوەش پڕن لە چاکە و پڕن لە هەموو زانیارییەک و دەتوانن ئامۆژگاری یەکتر بکەن. 15بەڵم برایان ،من زیاتر بوێرانەتر بۆتانم نووسیوە ،وەک ئەوەی بیرتان بکەمەوە ،بەهۆی ئەو نیعمەتەی کە خودا پێی بەخشیم.
ڕۆمییەکان
16بۆ ئەوەی خزمەتکاری عیسا مەسیح بم بۆ نەتەوەکان و خزمەت بە ئینجیلی خودا بکەم ،بۆ ئەوەی پێشکەشکردنی نەتەوەکان جێگەی قبوڵکردن بێت و بە ڕۆحی پیرۆز پیرۆز بکرێم. 17بۆیە من شتێکم هەیە کە لە ڕێگەی عیسا مەسیحەوە شانازی بەو شتانە بکەم کە پەیوەندییان بە خوداوە هەیە. 18چونکە من ناوێرم باسی هیچ کام لەو شتانە بکەم کە مەسیح لە ڕێگەی منەوە نەیکردووە ،بۆ ئەوەی نەتەوەکان گوێڕایەڵ بکەم ،بە قسە و کردار. 19لە ڕێگەی نیشانە و سەرسوڕهێنەرە بەهێزەکانەوە ،بە هێزی ڕۆحی خودا .لە ئۆرشەلیمەوە تا ئیلیریکۆم بە تەواوی ئینجیلی مەسیحم ڕاگەیاند. 20بەڵێ ،منیش هەوڵمدا ئینجیل بڵێم ،نەک لەو شوێنەی کە ناوی مەسیحی لێنراوە ،نەک لەسەر بناغەی کەسێکی دیکە بنیات بنێم. 21بەڵم وەک نووسراوە« :ئەوانەی باسی نەکراوە ،دەیبینن ،ئەوانەی نەیانبیستووە تێدەگەن». 22هەر لەبەر ئەوەش زۆر ڕێگریم لێکرا لە هاتن بۆ لی ئێوە. 23بەڵم ئێستا لەم شوێنانەدا جێگەیان نەماوە و لەم ساڵنەدا ئارەزووی زۆرمان هەیە کە بێتە لت. 24هەرکاتێک گەشتەکەم بۆ ئیسپانیا کرد ،دێم بۆ لتان ،چونکە متمانەم هەیە لە گەشتەکەمدا بتانبینم و لە ڕێگەی ئێوەوە بەرەو ئەوێ دەهێنم، ئەگەر سەرەتا تا ڕادەیەک پڕ بووم لە کۆمەڵەی ئێوە. 25بەڵم ئێستا دەچمە ئۆرشەلیم بۆ خزمەتکردنی پیرۆزەکان. 26چونکە ئەوانی مەقدۆنیا و ئەخایا بە دڵیان بووە کە بەشدارییەکی دیاریکراو بۆ پیرۆزە هەژارەکان بکەن کە لە ئۆرشەلیمدان. 27بەڕاستی دڵی ئەوانی خۆش کردووە .و قەرزدارەکانیان ئەوانن .چونکە ئەگەر نەتەوەکان بەشدار بوون لە شتە ڕۆحییەکانیان ،ئەرکیان ئەوەیە کە لە شتە جەستەییەکان خزمەتیان بکەن. 28جا کاتێک ئەم کارەم ئەنجامدا و ئەم بەرهەمەم بۆیان مۆر کرد ،لە ڕێگەی ئێوەوە دێم بۆ ئیسپانیا. 29دڵنیام کە کاتێک دێم بۆ لی ئێوە ،بە تەواوی نیعمەتەکانی ئینجیلی مەسیح دێم. 30برایان ،لەبەر خاتری یەزدانی مەسیح و خۆشەویستی ڕۆح ،داواتان لێدەکەم ،لەگەڵمدا لە دوعاکانتان بۆ خودا لە پێناومدا تێکۆشان بکەن. 31بۆ ئەوەی لە دەستی ئەو کەسانە ڕزگار بم کە باوەڕیان نییە لە یەهودا .و بۆ ئەوەی خزمەتەکەم کە بۆ ئۆرشەلیم هەم ،لەلیەن پیرۆزەکانەوە قبوڵ بکرێت. 32بۆ ئەوەی بە ویستی خودا بە خۆشحاڵییەوە بێمە لی ئێوە و لەگەڵتان ئارام ببمەوە. 33خودای ئاشتی لەگەڵ هەمووتان بێت .ئامین. بەشی ١٦ 1فێبی خوشکەکەمان کە خزمەتکاری کڵێسای کەنکریایە ،دەستخۆشیتان لێدەکەم. 2بۆ ئەوەی لە یەزدان وەریبگرن ،وەک ئەوەی بۆ پیرۆزەکان دەبێت و یارمەتی بدەن لە هەر کارێک کە پێویستی بە ئێوە بێت ،چونکە یارمەتیدەری زۆر کەس بووە و بۆ خۆمیش. 3سڵو لە پریسکیل و ئاکویل بکەن کە یارمەتیدەرەکانم لە عیسا مەسیحدا. 4ئەوان بۆ ژیانم ملی خۆیان داناوە ،نەک تەنها سوپاسگوزاریان دەکەم ،بەڵکو هەموو کڵێساکانی نەتەوەکانیش. 5بە هەمان شێوە سڵو لەو کڵێسایە بکەن کە لە ماڵەکەیاندایە .سڵو لە ئیپانیتۆسی خۆشەویستم کە یەکەم بەرهەمی ئاخایە بۆ مەسیح. 6سڵو لە مەریەم بکەن کە ماندووبوونێکی زۆری بە ئێمە بەخشی. 7سڵو لە ئەندرۆنیکۆس و جونیا ،خزمەکانم و هاوزیندانەکانم بکەن ،کە لە نێو نێردراواندا جێگەی بایەخن و پێش منیش لە مەسیحدا بوون. 8سڵو لە ئامپلیا خۆشەویستەکەم بکەن لە یەزدان. 9سڵو لە ئۆربانی یارمەتیدەرمان لە مەسیحدا و سڵو لە ستاکیسی خۆشەویستم. 10سڵو لە ئەپێلێس کە لە مەسیحدا پەسەند کراوە .سڵو لەو کەسانە بکەن کە لە ماڵی ئەرستۆبولۆسن. 11سڵو لە هیرۆدیۆن بۆ خزمەکەم .سڵو لەو کەسانە بکەن کە لە ماڵی نێرگزین ،کە لە یەزداندان. 12سڵو لە تریفێنا و تریفۆسا ،کە لە یەزداندا زەحمەت دەکێشن .سڵو لە پەرسیسی خۆشەویست کە زۆر ماندوو بوو لە یەزدان. 13سڵو لە ڕوفۆسی هەڵبژێردراوی یەزدان و دایکی و دایکی من. 14سڵو لە ئەسینکریتۆس و فلیگۆن و هێرماس و پاترۆباس و هێرمێس و ئەو برایان کە لەگەڵیانن. 15سڵو لە فیلۆلۆگۆس و جولیا و نەریۆس و خوشکەکەی و ئۆلیمپا و هەموو ئەو پیرۆزانەی لەگەڵیانن. 16بە ماچێکی پیرۆز سڵو لە یەکتر بکەن .کڵێساکانی مەسیح سڵوتان لێدەکەن. 17برایان ،داواتان لێدەکەم ،ئەو کەسانە نیشان بدەن کە دەبنە هۆی جیابوونەوە و تاوانکاری پێچەوانەی ئەو فێرکارییەی کە فێری بوون .و دوور بکەوەرەوە لێیان. 18چونکە ئەوانە عیسا مەسیحی پەروەردگارمان خزمەت ناکەن ،بەڵکو سکی خۆیان خزمەت دەکەن .و بە قسەی خۆش و قسەی دادپەروەرانە دڵی سادەکان فریو دەدەن. 19چونکە گوێڕایەڵی ئێوە بۆ هەموو مرۆڤەکان هاتووە .بۆیە من لەبەر ئێوە دڵخۆشم ،بەڵم لەگەڵ ئەوەشدا دەمەوێت ئێوە لە چاکە دانا و سادە بن لە خراپە. 20خودای ئاشتیش بەم زووانە شەیتان لە ژێر پێتان دەشکێنێت .نیعمەتی پەروەردگارمان عیسا مەسیح لەگەڵتان بێت .ئامین. 21تیمۆتێۆس هاوکارم و لوسیۆس و یاسۆن و سۆسیپاتری خزمەکانم سڵوتان لێدەکەن. 22من تێرتیۆس کە ئەم نامەیەم نووسیوە ،لە یەزدان سڵوتان لێدەکەم. 23گایۆسی سوپای من و هەموو کڵێسا سڵوتان لێدەکات .ئێرەستوسی ژووری شار سڵوتان لێدەکات و کوارتۆش برایەکی.
ڕۆمییەکان
24نیعمەتی یەزدانی مەسیحی پەروەردگارمان لەگەڵ هەمووتان بێت .ئامین. 25بۆ ئەو کەسەی کە دەسەڵتی چەسپاندنی ئێوەی هەیە بەپێی ئینجیلی من و بانگەشەی عیسا مەسیح ،بەپێی ئاشکرابوونی نهێنییەکە ،کە لە سەرەتای جیهانەوە بە نهێنی پارێزراو بووە. 26بەڵم ئێستا دەرکەوتووە و بە کتێبی پیرۆزی پێغەمبەران ،بەپێی فەرمانی خودای هەتاهەتایی ،بۆ هەموو گەلن ئاشکرا کراوە بۆ گوێڕایەڵی باوەڕ. 27تەنها بۆ خودای دانا ،لە ڕێگەی عیسا مەسیحەوە بۆ هەمیشە شکۆمەند بن .ئامین( .لە کۆرنتۆسەوە بۆ ڕۆمییەکان نووسراوە ،و لەلیەن فیبی خزمەتکاری کڵێسای کەنکریاوە نێردراوە).