مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح ئینجا موسا هەموو پیرەکانی ئیسرائیل بانگ کرد و پێی گوتن» :بەرخێک بە پێی بنەماڵەکانتان دەربهێنن و ببەن و جەژنی پەسح بکوژن «.ئینجا دەستە هیسۆپێک وەربگرن و لەناو ئەو خوێنەی کە لە کۆشکەکەدایە ،بیخەنە ناو خوێنەکەوە و بەو خوێنەی کە لە کۆشکەکەدایە ،پەنجەرەکە و دوو چەقۆی لوەکی لێبدەن .تا بەیانی هیچ کام لە ئێوە ناچنە دەرەوە لە دەرگای ماڵەکەی .چونکە یەزدان بەناو میسرییەکاندا تێدەپەڕێت .کاتێک خوێنی سەر پەنجەرە و دوو ستوونی لوەکی دەبینێت ،یەزدان بەسەر دەرگاکەدا ١٢: ٢١-٢٣تێدەپەڕێت و ڕێگە نادات وێرانکەرەکە بێتە ناو ماڵەکانتان و لێتان بدات .دەرچوون ئەگەر پیاوێک گوناهێکی شایستەی مردنی کردبێت و بکوژرێت و تۆش بە دارێکەوە هەڵیبواسیت ،ئەوا جەستەی بە درێژایی شەو لەسەر دارەکە نامێنێتەوە ،بەڵکو ئەو ڕۆژە بە هەر شێوەیەک بێت بینێژیت) .چونکە ئەوەی هەڵواسراوە لەلیەن خوداوە نەفرەت ٢١:لێکراوە (،بۆ ئەوەی خاکەکەت پیس نەبێت ،کە یەزدانی پەروەردگارت پێت دەدات بۆ میرات .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٢٢-٢٣ :چونکە سەگەکان دەوریان دام ،کۆبوونەوەی خراپەکاران منیان داخست ،دەست و پێمیان کون کرد .ڕەنگە بە هەموو ئێسکەکانم بڵێم ٢٢: ١٦-١٨سەیرم دەکەن و چاوم لێیە .جلەکانم لە نێوانیاندا دابەش دەکەن و تیروپشک لەسەر جلەکانم دەکەن .زبور .دوای حەشتا و دوو هەفتە مەسیح دەبڕدرێت ،بەڵم بۆ خۆی نا ،گەلی ئەو شازادەی کە دێت شار و پیرۆزگاکە لەناو دەبەن ٩:٢٦کۆتاییەکەی بە لفاوێک دەبێت و تا کۆتایی جەنگ وێرانکارییەکان دیاری دەکرێن .دانیال ڕۆحی نیعمەت و پاڕانەوە بەسەر ماڵی داود و دانیشتوانی ئۆرشەلیمدا دەڕێژم ،ئەوانیش سەیری من دەکەن کە کونیان کردووە و ماتەمینی بۆ دەگێڕن ،وەک ئەوەی مرۆڤ ماتەمینی بۆ کوڕە تاقانەکەی دەگێڕێت و بۆی تاڵ دەبن ،وەک ئەوەی بۆ یەکەم کوڕەکەی ١٢:١٠لە تاڵیدا بێت .زەکەریا چونکە پێش هەموو شتێک ئەوەی وەرمگرتووە ،مەسیحم لە پێناو گوناهەکانماندا مرد ،بەپێی کتێبی پیرۆز .نێژرا و لە ڕۆژی ١٥: ٣-٤سێیەمدا هەستایەوە بەپێی کتێبە پیرۆزەکان :یەکەمی کۆرنتیەکان
پێغەمبەر ئیشایا ٥٣ئیشایا کێ باوەڕی بە هەواڵەکەمان کردووە؟ و قۆڵی یەزدان بۆ کێ ئاشکرا بووە؟ 1 لەبەردەمیدا وەک ڕووەکێکی ناسک و وەک ڕەگێک لە زەوییەکی وشکەوە گەشە دەکات .کاتێکیش دەیبینین ،هیچ جوانییەک نییە 2 .کە ئارەزووی بکەین لەلیەن مرۆڤەکانەوە سووکایەتی پێدەکرێت و ڕەتدەکرێتەوە .پیاوێکی خەمناک و ئاشنا بوو بە خەم ،وەک ئەوەی ڕووخساری 3 .خۆمان لێی شاردەوە .سووکایەتی پێکرا و ئێمەش ڕێزمان لێ نەدەگرت .بەڕاستی ئەو خەمەکانی ئێمەی هەڵگرتووە و خەمەکانی ئێمەی هەڵگرتووە ،بەڵم ئێمە بە لێدان و لێدان و ئازاردانمان زانی 4 بەڵم بەهۆی سەرپێچییەکانمانەوە بریندار بوو ،بەهۆی تاوانەکانمانەوە چەقۆی لێدرا ،سزای ئاشتیمان بەسەریدا هات .و بە 5 .هێڵەکانی چاک بووینەوە هەموومان وەک مەڕ گومڕا بووین .ئێمە هەر کەسێکمان ڕووی لە ڕێگەی خۆی کردووە؛ یەزدان تاوانی هەموومانی لەسەر 6 .داناوە چەوسێنرایەوە و تووشی ئازار بوو ،بەڵم دەمی نەکردەوە ،وەک بەرخێک دەهێنرێتە سەربڕین و وەک مەڕێک لەبەردەم 7 .بڕاوەکانیدا داماو بێت ،دەمی ناکاتەوە لە زیندان و لە دادگا دەرهێنرا ،کێ نەوەی خۆی ڕادەگەیەنێت؟ چونکە لە خاکی زیندووەکان بڕدرا ،لەبەر سەرپێچی گەلەکەم 8 .لێیدرا
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
لە مردنیدا گۆڕەکەی لەگەڵ خراپەکاران و دەوڵەمەندەکان دروستکرد .چونکە هیچ توندوتیژییەکی نەکردبوو ،هیچ فێڵێکیش لە 9 .دەمیدا نەبوو ،بەڵم یەزدان پێی خۆش بوو کە بیکوژێت .خەمی خستووە ،کاتێک ڕۆحی دەکەیتە قوربانی بۆ گوناه ،تۆوەکەی دەبینێت 10 .تەمەنی درێژ دەکاتەوە و ڕەزامەندی یەزدان لە دەستیدا سەرفراز دەبێت زەحمەتی ڕۆحی خۆی دەبینێت و تێر دەبێت ،بە زانینی خۆی بەندە ڕاستگۆکەم زۆر کەس ڕاستگۆ دەکات .چونکە تاوانەکانیان 11 .هەڵدەگرێت بۆیە من بەشێکی لەگەڵ گەورەکاندا دابەش دەکەم ،ئەویش غەنیمەتەکەی لەگەڵ بەهێزەکاندا دابەش دەکات .چونکە گیانی خۆی 12 .تا مردن ڕشتووە ،لەگەڵ سەرپێچیکاران ژماردرا .گوناهی زۆر کەسی هەڵگرت و شەفاعەتی بۆ سەرپێچیکاران کرد
ئینجیلی مەتا ٢٦مەتا :کاتێک عیسا هەموو ئەم قسانەی تەواو کرد ،بە شاگردەکانی گوت 1 .دەزانن کە دوای دوو ڕۆژ جەژنی پەسحە و کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێت بۆ ئەوەی لە خاچ بدرێت 2 .پاشان سەرۆک کاهینەکان و یاساناسان و پیرەکانی گەل کۆبوونەوە بۆ کۆشکی سەرۆک کاهینەکە کە ناوی قەیفا بوو 3 .ڕاوێژیان کرد تا عیسا بە فێڵبازی بگرن و بیکوژن 4 بەڵم ئەوان گوتیان» :نەک لە ڕۆژی جەژندا ،نەک ئاژاوە لە نێو خەڵکدا دروست بێت5 «. .کاتێک عیسا لە بەیتانیای ماڵی شیمۆنی پەتا بوو 6 ژنێک هاتە لی کە سندوقێکی ئەلباستەری لە مەڵهەمێکی زۆر بەنرخی پێبوو و لە کاتی دانیشتنی نانخواردنەکەدا ڕژایە سەر 7 .سەری بەڵم کاتێک شاگردەکانی ئەوەیان بینی ،تووڕە بوون و گوتیان» :ئەمە بەفیڕۆدان بۆ چ مەبەستێکە؟« 8 .ڕەنگە ئەم مەڵهەمە بە زۆر بفرۆشرایە و بدرێت بە هەژاران 9 .کاتێک عیسا تێگەیشت ،پێی گوتن » :بۆچی ژنەکە تووشی شڵەژان دەکەن؟« چونکە ئەو کارێکی باشی بەسەرمدا کردووە 10 ».چونکە هەمیشە هەژارەکانتان لەگەڵدایە .بەڵم من هەمیشە نەتانکردووە 11 .چونکە ئەو مەڵهەمەی بەسەر جەستەمدا ڕشت ،بۆ ناشتنی منی کرد 12 بەڕاستی پێتان دەڵێم :لە هەر شوێنێک ئەم ئینجیلە لە هەموو جیهاندا بانگەشەی بۆ بکرێت ،ئەوەش دەگێڕدرێتەوە کە ئەم ژنە 13 .کردوویەتی بۆ یادکردنەوەی .ئینجا یەکێک لە دوانزە کەسەکە بە ناوی یەهودا ئەسقەریۆت ،چووە لی سەرۆک کاهینەکان 14 .پێی گوتن» :چیم پێدەدەن و منیش بیدەم بە ئێوە؟« ئینجا پەیمانیان لەگەڵدا بەست بە سی پارچە زیو 15 .لەو کاتەوە بەدوای دەرفەتدا دەگەڕا بۆ ئەوەی خیانەتی لێبکات 16 لە یەکەم ڕۆژی جەژنی نانە بێ خەمیرەکاندا شاگردەکان هاتنە لی عیسا و پێیان گوت» :لە کوێ دەتەوێت جەژنی پەسحت بۆ 17 »ئامادە بکەین؟ ئینجا گوتی » :بڕۆ ناو شار بۆ لی پیاوێکی لەو جۆرە و پێی بڵێ» :مامۆستا دەفەرموێت :کاتی من نزیکە .لە ماڵەکەتدا جەژنی 18 .پەسح لەگەڵ شاگردەکانم دەگێڕم .شاگردەکانیش وەک عیسا دیارییان کردبوو ،کردیان .جەژنی پەسحیان ئامادە کرد 19 .کاتێک ئێوارە هات ،لەگەڵ دوانزە کەسەکەدا دانیشت 20 کاتێک نانیان دەخوارد ،گوتی » :بەڕاستی پێتان دەڵێم یەکێک لە ئێوە خیانەتم لێدەکات21 «. ئەوان زۆر خەمبار بوون ،هەریەکەیان دەستیان کرد بە گوتنی» :پەروەردگار ،ئایا منم؟« 22 ئینجا وەڵمی دایەوە و گوتی » :ئەو کەسەی دەستی لە قاپەکەدا لەگەڵمدا نوقم بکات ،ئەوە خیانەتم لێدەکات23 «. !کوڕی مرۆڤ وەک ئەوەی لەسەری نووسراوە دەڕوات ،بەڵم ئاخ بۆ ئەو پیاوەی کە بەهۆیەوە کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێت 24 .ئەگەر لەدایک نەبووایە بۆ ئەو پیاوە باش بوو یەهودا کە خیانەتی لێکرد ،وەڵمی دایەوە و گوتی» :مامۆستا ،ئایا منم؟« پێی گوت » :تۆ وتت25 «. کاتێک نانیان دەخوارد ،عیسا نانی وەرگرت و بەرەکەتی خستە سەری و شکاندی و دای بە شاگردەکانی و گوتی » :وەرگرن و 26 .بخۆن .ئەمە جەستەی منە .ئینجا جامەکەی برد و سوپاسی کرد و پێی وتن » :هەمووتان لێی بخۆنەوە 27 .چونکە ئەمە خوێنی پەیمانی نوێی منە کە بۆ زۆر کەس دەڕژێت بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکان 28 .بەڵم پێتان دەڵێم :لەمەودوا لەم میوەی ترێیە ناخۆمەوە ،تا ئەو ڕۆژەی لەگەڵ ئێوە لە شانشینی باوکمدا تازە دەیخۆمەوە 29 .کاتێک سروودێکیان وت ،چوونە دەرەوە بۆ چیای زەیتوون 30 ئینجا عیسا پێی گوتن » :ئەم شەو هەمووتان بەهۆی منەوە توڕە دەبن ،چونکە نووسراوە :شوانەکە دەکوژم و مەڕەکانی 31 ».مەڕەکان پەرش و بڵو دەبنەوە 2
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
.بەڵم دوای هەستانەوەم ،پێش ئێوە دەچمە جەلیل 32 پەترۆس وەڵمی دایەوە و پێی گوت» :ئەگەر هەموو مرۆڤەکان بەهۆی تۆوە تووڕە بن ،بەڵم من هەرگیز توڕە نابم33 «. عیسا پێی گوت » :بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئەمشەو پێش ئەوەی کەروێشک بکوژێت ،سێ جار ئینکاریم دەکەیت34 «. .پەترۆس پێی گوت» :ئەگەر لەگەڵت بمرم ،بەڵم ئینکاریت ناکەم «.هەموو شاگردەکانیش بە هەمان شێوە گوتیان 35 ئینجا عیسا لەگەڵیان هاتە شوێنێک بە ناوی گێتسمانی و بە شاگردەکانی گوت » :ئێوە لێرە دابنیشن ،تا من دەچم و نوێژ دەکەم36 «. .ئینجا پەترۆس و دوو کوڕی زێبدی لەگەڵ خۆی برد و دەستی کرد بە خەمباری و زۆر قورس 37 ئینجا پێی فەرموو» :ڕۆحم تا مردن زۆر خەمبارە ،لێرە بمێننەوە و لەگەڵم ئاگادار بن38 «. کەمێک زیاتر ڕۆیشت و بە ڕووخساریدا کەوتە خوارەوە و دوعای کرد و گوتی » :باوکم ،ئەگەر دەکرێت ،با ئەم جامەم لێ 39 ».ببڕێت ،بەڵم نەک وەک ئەوەی من دەمەوێت ،بەڵکو وەک ئەوەی تۆ دەتەوێت هاتە لی شاگردەکانی و بینییان کە خەوتوون و بە پەترۆسی گوت » :چی ،نەتانتوانی یەک کاتژمێر لەگەڵمدا ئاگادار بن؟« 40 .ئاگاداربن و دوعا بکەن ،بۆ ئەوەی نەچنە ناو تاقیکردنەوە ،ڕۆح ئامادەیە ،بەڵم جەستە لوازە 41 جارێکی دیکە ڕۆیشت و دوعای کرد و گوتی » :باوکم ،ئەگەر ئەم جامە لە من نەمێنێت ،مەگەر بیخۆمەوە ،ویستی تۆ جێبەجێ 42 ».بێت .هات و دیسان بینیەوە خەوتوون ،چونکە چاوەکانیان قورس بوو 43 .ئینجا جێیان هێشت و ڕۆیشتەوە و بۆ جاری سێیەم نوێژی کرد و هەمان قسەی کرد 44 .ئینجا هاتە لی شاگردەکانی و پێی گوتن » :ئێستا بخەون و پشوو بدەن 45 .هەستە با بڕۆین ،ئەو کەسە نزیکە کە خیانەتم لێدەکات 46 کە هێشتا قسەی دەکرد ،سەیرکە یەهودا ،یەکێک لە دوانزە کەسەکە هات و جەماوەرێکی زۆر بە شمشێر و دارەوە لەگەڵ 47 .سەرۆک کاهینەکان و پیرەکانی گەل ئەو کەسەی خیانەتی لێکرد ،نیشانەیەکی پێداون و گوتی» :هەرکەسێک ماچی بکەم ،ئەوە ئەو کەسەیە ،بە توندی بیگرن48 «. .یەکسەر هاتە لی عیسا و گوتی» :سڵو ،مامۆستا! و ماچی کرد 49 .عیسا پێی گوت » :هاوڕێ ،بۆچی هاتوویت؟ ئینجا هاتن و دەستیان خستە سەر عیسا و گرتیان 50 یەکێک لەوانەی لەگەڵ عیسادا بوو دەستی درێژ کرد و شمشێرەکەی دەرهێنا و خزمەتکارێکی سەرۆک کاهینەکەی لێدا و 51 .گوێی لێدا ئینجا عیسا پێی گوت » :شمشێرەکەت بخەرە شوێنی خۆی ،چونکە هەموو ئەوانەی شمشێر دەگرن بە شمشێر لەناو دەچن52 «. ئایا پێت وایە ئێستا ناتوانم لە باوکم بپاڕێمەوە و ئەویش لە دوانزە لەشکری فریشتە زیاترم پێدەدات؟ 53 بەڵم چۆن کتێبە پیرۆزەکان جێبەجێ دەبن کە دەبێ بەم شێوەیە بێت؟ 54 هەر لەو کاتەدا عیسا بە خەڵکەکەی گوت » :ئایا بە شمشێر و دارەوە هاتوونەتە دەرەوە بۆ ئەوەی بمگرن؟« من ڕۆژانە لە 55 .پەرستگا لەگەڵتان دادەنیشتم و فێرکردنم دەکرد ،ئێوە دەستتان بەسەرمدا نەگرت .بەڵم هەموو ئەمانە بۆ ئەوەی کتێبی پیرۆزی پێغەمبەران جێبەجێ بکرێن .ئینجا هەموو شاگردەکانی جێیان هێشت و هەڵهاتن 56 .ئەوانەی دەستیان بەسەر عیسادا گرتبوو ،بردیان بۆ لی قەیفای سەرۆک کاهین ،لەوێ مامۆستایان و پیرەکان کۆبوونەوە 57 بەڵم پەترۆس لە دوورەوە بەدوایدا ڕۆیشت بۆ کۆشکی سەرۆک کاهین و چووە ژوورەوە و لەگەڵ خزمەتکارەکان دانیشت بۆ 58 .ئەوەی کۆتاییەکەی ببینێت .سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان و هەموو ئەنجومەنەکە بەدوای شایەتحاڵی درۆدا دەگەڕان دژی عیسا و بیکوژن 59 بەڵم هیچیان نەدۆزیەوە ،ئەگەرچی زۆر شایەتحاڵی درۆزن هاتبوون ،بەڵم هیچیان نەدۆزیەوە .لە کۆتاییدا دوو شایەتحاڵی 60 ،درۆینە هاتن گوتی» :ئەم پیاوە وتی» :دەتوانم پەرستگای خودا وێران بکەم و لە ماوەی سێ ڕۆژدا دروستی بکەم61 «. سەرۆک کاهینەکە هەستا و پێی گوت» :هیچ وەڵم نادەیتەوە؟« چییە کە ئەمانە شایەتحاڵی تۆ دەدەن؟ 62 بەڵم عیسا بێدەنگ بوو .سەرۆک کاهینەکەش وەڵمی دایەوە و پێی گوت» :بە خودای زیندوو سوێندت پێدەدەم پێمان بڵێیت ئایا 63 »تۆ مەسیحی کوڕی خودایت؟ عیسا پێی گوت » :تۆ وتت :بەڵم پێت دەڵێم :لەمەودوا کوڕی مرۆڤ دەبینن کە لە دەستی ڕاستی دەسەڵتدا دانیشتووە و بە 64 ».هەوری ئاسمانەوە دێت پاشان سەرۆک کاهین جلەکانی دڕاند و گوتی» :کوفری کردووە .چی زیاتر پێویستمان بە شایەتحاڵ هەیە؟ سەیرکە ،ئێستا 65 .گوێتان لە کوفرەکانی بوو ئێوە چی دەڵێن؟ وەڵمیان دایەوە و گوتیان» :ئەو تاوانبارە بە مردن66 «. ،ئینجا تفیان لە دەموچاوی کرد و شەقیان لێدا .و هەندێکی تریش بە کفنی دەستیان لێیان دا 67 گوتی» :ئەی مەسیح ،پێشبینیمان بۆ بکە ،کێیە کە لێت دا؟« 68 پەترۆس لە دەرەوە لە کۆشک دانیشتبوو ،کچێک هاتە لی و گوتی» :تۆش لەگەڵ عیسای جەلیل بوویت69 «. بەڵم لەبەردەم هەموویان ئینکاری کرد و گوتی» :نازانم تۆ چی دەڵێیت70 «.
3
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
کاتێک چووە دەرەوە بۆ ناو پەنجەرە ،خزمەتکارێکی دیکە بینی و بە ئەوانەی لەوێ بوون گوت» :ئەم پیاوەش لەگەڵ عیسای 71 ».ناسری بوو دیسانەوە بە سوێندێک ئینکاری کرد» :من پیاوەکە ناناسم72 «. دوای ماوەیەک ئەوانەی لەوێ وەستابوون هاتنە لی و بە پەترۆسیان گوت» :بەڕاستی تۆش یەکێکیت لەوانە .چونکە قسەکانت 73 ».خەفەتت دەکەن .ئینجا دەستی کرد بە جنێودان و سوێندخواردن و گوتی» :من پیاوەکە ناناسم «.وە یەکسەر تیمی کەرەکان 74 پەترۆس قسەی عیسای بیرکەوتەوە کە پێی فەرموو» :پێش ئەوەی کەروێشکەکە بکوژێت ،سێ جار ئینکاری من دەکەیت75 «. .ئینجا چووە دەرەوە و بە تاڵیی گریاوە ٢٧مەتا .کە بەیانی هات ،هەموو سەرۆک کاهینەکان و پیرەکانی گەل ئامۆژگارییان کرد لە دژی عیسا بۆ کوشتنی 1 .کاتێک بەستیانەوە ،بردیان و ڕادەستی پۆنتیۆس پیلتۆسی حاکمیان کرد 2 یەهودا کە خیانەتی لێکردبوو ،کاتێک بینی کە سزا دراوە ،پەشیمان بووەوە و سی پارچە زیوەکەی هێنایەوە بۆ سەرۆک 3 .کاهینەکان و پیرەکان .گوتی» :من گوناهم کردووە ،چونکە خیانەتم لە خوێنی بێتاوان کردووە «.گوتیان» :ئەوە بۆ ئێمە چییە؟« تۆ بۆ ئەوە ببینە 4 .پارچە زیوەکانی لە پەرستگاکە فڕێدا و ڕۆیشت و ڕۆیشت و خۆی هەڵواسی 5 سەرۆک کاهینەکان پارچە زیوەکانیان برد و گوتیان» :حەڵڵ نییە بیانخەینە خەزێنە ،چونکە نرخی خوێنە6 «. .ڕاوێژیان کرد و کێڵگەی کوزەچییان لەگەڵ خۆیان کڕی بۆ ئەوەی بێگانەیان تێدا بنێژن 7 ».بۆیە تا ئەمڕۆ ئەو کێڵگەیە ناوی لێنرا :کێڵگەی خوێن 8 ،ئینجا ئەو شتانە هاتەدی کە لەلیەن یەرمی پێغەمبەرەوە گوترا» :ئەو سی پارچە زیویان برد ،کە بەهای ئەو کەسە بەنرخ بوو 9 .کە ئەوان لە نەوەی ئیسرائیل بەهایان بۆ دانا .هەروەک چۆن یەزدان دیاریی کردبووم ،بۆ کێڵگەی کوزەچی بەخشی 10 عیسا لەبەردەم حاکم وەستا ،حاکم لێی پرسی» :تۆ پاشای جولەکەکانیت؟« عیسا پێی گوت » :تۆ دەڵێیت11 «. .کاتێک سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان تۆمەتباریان کرد ،هیچ وەڵمێکی نەدایەوە 12 ئینجا پیلتۆس پێی گوت» :ئایا نابیستیت کە چەند قسەیەک لە دژی تۆ دەڵێن؟« 13 .ئەویش وەڵمی دایەوە کە هەرگیز یەک قسەی نەکرد .بەجۆرێک کە پارێزگار زۆر سەرسام بوو 14 .لە ئاهەنگەکەدا حاکم خووی هەبوو دیلێک بۆ خەڵک ئازاد بکات ،کە ئەوان بیانەوێت 15 .ئەو کاتە دیلێکی دیاریان هەبوو بە ناوی بارباس 16 کاتێک کۆبوونەوە ،پیلتۆس پێی گوتن» :دەتەوێت کێتان بۆ ئازاد بکەم؟« بارباس ،یان عیسا کە پێی دەوترێت مەسیح؟ 17 .چونکە دەیزانی لەبەر ئیرەیی ڕزگاریان کردووە 18 ،کاتێک لەسەر کورسی دادوەری دانیشت ،ژنەکەی نارد بۆی و گوتی» :هیچ پەیوەندییەکت لەگەڵ ئەو پیاوە دادپەروەرەدا نییە 19 ».چونکە ئەمڕۆ لە خەودا بەهۆی ئەوەوە ئازاری زۆرم کەوتووە .بەڵم سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان خەڵکەکەیان ڕازی کرد کە داوای لە بارباس بکەن و عیسا لەناو ببەن 20 .حاکم وەڵمی دایەوە و پێی گوتن» :ئەتەوێت کام لەم دووانەتان بۆ ئازاد بکەم؟« گوتیان» :بەرباس« 21 پیلتۆس پێی فەرموو» :ئەوا چی لەگەڵ عیسا کە پێی دەوترێت مەسیح بکەم؟« هەموویان پێی دەڵێن» :با لە خاچ بدرێت22 «. حاکم گوتی» :بۆچی ،چ خراپەیەکی کردووە؟ بەڵم ئەوان زیاتر هاواریان کرد و گوتیان» :با لە خاچ بدرێت23 «. کاتێک پیلتۆس بینی کە ناتوانێت هیچ شتێک سەربکەوێت ،بەڵکو ئاژاوە دروست بووە ،ئاوی وەرگرت و دەستەکانی لەبەردەم 24 .خەڵکەکەدا شۆرد و گوتی» :من بێتاوانم لە خوێنی ئەم کەسە دادپەروەرە ئینجا وەڵمی هەموو گەلیان دایەوە و گوتیان» :خوێنی ئەو لەسەر ئێمە و منداڵەکانمان بێت25 «. .ئینجا بارباسی ئازاد کرد بۆیان ،کاتێک عیسای بە شەق لێدا و ڕادەستی کرد بۆ ئەوەی لە خاچ بدرێت 26 .سەربازەکانی حاکم عیسایان بردە ناو هۆڵی گشتی و هەموو دەستە سەربازەکانیان بۆ کۆکردەوە 27 .جلەکانیان لەبەر کرد و جلێکی سووری لەبەر کرد 28 کاتێک تاجێکی دڕکیان لێدا ،لەسەر سەری دانا و چەقۆیەکیان لە دەستی ڕاستیدا ،ئەژنۆیان لەبەردەمیدا کڕنۆش برد و گاڵتەیان 29 پێکرد و گوتیان» :سڵو ،پاشای جولەکەکان!« .تفیان لێکرد و کانیەکەیان برد و لێیان دا 30 .دوای ئەوەی گاڵتەیان پێکرد ،جلەکەیان لێ داکەند و جل و بەرگی خۆیان لەبەر کرد و بردیان بۆ ئەوەی لە خاچ بدەن 31 .کاتێک هاتنە دەرەوە ،پیاوێکی خەڵکی کورینیان دۆزیەوە کە ناوی شیمۆن بوو ،ناچاریان کرد خاچەکەی هەڵبگرێت 32 .کاتێک گەیشتنە شوێنێک بە ناوی گۆلگۆتا ،واتە شوێنی کەلسەر 33 .سرکەی تێکەڵوی زراویان پێدا بۆ خواردنەوە ،کاتێک تامی کرد ،نەیویست بیخواتەوە 34
4
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
:ئینجا لە خاچیان دا و جلەکانی دابەش کرد و تیروپشکیان کرد ،بۆ ئەوەی ئەو شتە بەدی بێت کە پێغەمبەر فەرموویەتی 35 .جلەکانمیان لە نێوانیاندا دابەش کرد و لەسەر جلەکانم تیروپشکیان کرد .دانیشتن لەوێ چاودێرییان دەکرد 36 تۆمەتەکەی لەسەر سەری دانا کە نووسرابوو» :ئەمە عیسا پاشای جولەکەکانە37 «. .دوو دز لەگەڵیدا لە خاچ دراون ،یەکێکیان لەلی ڕاست و یەکێکی دیکەشیان لەلی چەپ 38 .ئەوانەی تێپەڕبوون سەریان دەجووڵند و جنێویان پێدەدا 39 گوتی» :ئەی پەرستگاکە وێران دەکەیت و لە ماوەی سێ ڕۆژدا دروستی دەکەیت ،خۆت ڕزگار بکە «.ئەگەر تۆ کوڕی 40 .خودایت ،لە خاچ دابەزە .بە هەمان شێوە سەرۆک کاهینەکان لەگەڵ مامۆستایان و پیرەکان گاڵتەیان پێی دەکرد 41 ئەوانی دیکەی ڕزگار کرد .خۆی ناتوانێت ڕزگاری بکات .ئەگەر پاشای ئیسرائیل بێت ،با ئێستا لە خاچەکە دابەزێت ،ئێمەش 42 .باوەڕمان پێی دەبێت پشتی بە خودا بەست .ئەگەر بیەوێت با ئێستا ڕزگاری بکات ،چونکە وتی» :من کوڕی خودام43 «. .دزەکانیش کە لەگەڵیدا لە خاچ دراون ،هەمان شتیان لە ددانەکانیدا فڕێدا 44 .لە کاتژمێری شەشەمەوە تا کاتژمێری نۆیەم تاریکی بەسەر هەموو خاکەکەدا بوو 45 ،نزیکەی کاتژمێر نۆیەم عیسا بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات و گوتی » :ئەلی ،ئەلی ،لما سەباختانی؟« واتە :خودای من 46 خودای من ،بۆچی وازت لێهێنام؟ هەندێک لەوانەی لەوێ وەستابوون کاتێک بیستیان گوتیان» :ئەم پیاوە بانگی ئیلیا دەکات47 «. .یەکسەر یەکێکیان ڕایکرد و ئیسفەنجێکی وەرگرت و پڕی کرد لە سرکە و خستیە سەر کانییەک و پێیدا بیخواتەوە 48 ئەوانی دیکە گوتیان» :با بزانین ئایا ئیلیا دێت بۆ ڕزگارکردنی؟« 49 .عیسا جارێکی دیکە بە دەنگێکی بەرز هاوارێکی کرد ،جنۆکەکەی دایە دەست 50 سەیرکە ،پەردەی پەرستگاکە لە سەرەوە تا خوارەوە دوو بەش بوو .زەوی لەرزین و بەردەکان دڕان؛ 51 .گۆڕەکان کرانەوە .زۆرێک لە تەرمی پیرۆزەکان کە خەوتبوون هەستان 52 .دوای زیندووبوونەوەی لە گۆڕەکان هاتە دەرەوە و چووە شارە پیرۆزەکە و بۆ زۆر کەس دەرکەوت 53 کاتێک سەرۆک سەدەکە و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون و چاویان لە عیسا بوو ،بوومەلەرزە و ئەو شتانەی کە ڕوویان دا بینی ،زۆر 54 ترسان و گوتیان» :بەڕاستی ئەمە کوڕی خودا بوو«. .ژنێکی زۆر لەوێ لە دوورەوە سەیری عیسایان دەکرد کە لە جەلیلەوە بەدوای عیسادا دەڕۆیشتن و خزمەتیان دەکرد 55 .لەنێویاندا مەریەمی مەجدەلی و مەریەمی دایکی یاقوب و یۆسێس و دایکی منداڵەکانی زێبدە 56 .کاتێک ئێوارە هات ،پیاوێکی دەوڵەمەند لە ئەریماتای هات بە ناوی یوسف ،خۆی شاگردی عیسا بوو 57 .چووە لی پیلتۆس و داوای لە تەرمی عیسا کرد .پاشان پیلتۆس فەرمانی دا تەرمەکە ڕزگار بکرێت 58 .کاتێک یوسف تەرمەکەی برد و بە پەڕۆیەکی کەتانی پاکی پێچایەوە 59 .لە گۆڕە نوێیەکەی خۆیدا دانا ،کە لە بەردەکەدا هەڵیکوتابوو ،بەردێکی گەورەی بردە بەر دەرگای گۆڕەکە و ڕۆیشت 60 .مەریەمی مەجدەلی و مەریەمەکەی دیکەش لە بەرامبەر گۆڕەکە دانیشتبوون 61 .ڕۆژی دواتر ،کە دوای ڕۆژی ئامادەکارییەکان ،سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان کۆبوونەوە بۆ لی پیلتۆس 62 گوتی» :کاکە ،بیرمان دێتەوە کە ئەو فێڵبازە لە ژیاندا وتی» :دوای سێ ڕۆژ هەستمەوە63 «. بۆیە فەرمان بدە تا ڕۆژی سێیەم گۆڕەکە دڵنیا بکرێتەوە ،نەک شاگردەکانی بە شەو بێنە و بیدزن و بە گەل بڵێن» :لە 64 ».مردووەکان زیندوو بووەتەوە ،بۆیە دوا هەڵە لە هەڵەی یەکەم خراپتر دەبێت پیلتۆس پێی گوتن» :چاودێریتان هەیە ،بڕۆن و تا دەتوانن دڵنیابن65 «. .ئینجا چوون و گۆڕەکەیان پشتڕاستکردەوە و بەردەکەیان مۆر کرد و چاودێرێکیان دانا 66 ٢٨مەتا .لە کۆتایی شەممەدا ،کاتێک بەرەو یەکەم ڕۆژی هەفتە دەستی پێکرد ،مەریەمی مەجدەلی و مەریەمەکەی تر هاتنە سەر گۆڕەکە 1 بوومەلەرزەیەکی گەورە ڕوویدا ،چونکە فریشتەی یەزدان لە ئاسمانەوە دابەزی و هات و بەردەکەی لە دەرگاکە وەرگێڕا و 2 .لەسەری دانیشت .ڕووخساری وەک ڕەشەبا بوو ،جلەکانی وەک بەفر سپی بوو 3 .لە ترسی ئەو پاسەوانەکان لەرزین و وەک مردوو بوون 4 فریشتەکەش وەڵمی ژنەکانی دایەوە» :مەترسن ،چونکە دەزانم بەدوای عیسای لە خاچدا دەگەڕێن5 «. .لێرە نییە ،چونکە وەک خۆی فەرموویەتی ،هەستاوەتەوە .وەرە ئەو شوێنە ببینە کە یەزدان لێی کەوتووە 6 خێرا بڕۆ و بە شاگردەکانی بڵێ کە لە مردن زیندوو بووەتەوە .پێشتان دەڕوات بۆ جەلیل .لەوێ دەیبینن ،سەیرکە من پێم 7 ».وتوون .بە ترس و خۆشییەکی زۆرەوە بە خێرایی لە گۆڕەکە ڕۆیشتن .و ڕایکرد بۆ ئەوەی شاگردەکانی بگەیەنێت 8
5
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
.کاتێک دەچوون بۆ ئەوەی بە شاگردەکانی بڵێن ،عیسا چاویان پێی کەوت و گوتی » :سڵو!« هاتن و پێیەکانی گرت و پەرستن 9 ئینجا عیسا پێی گوتن» :مەترسن ،بڕۆن بە براکانم بڵێن دەچنە جەلیل و لەوێ دەمبینن10 «. کاتێک دەڕۆیشتن ،هەندێک لە پاسەوانەکان هاتنە ناو شارەکە و هەموو ئەو شتانەی کە ڕوویان دا بە سەرۆک کاهینەکانیان 11 .ڕاگەیاند .کاتێک لەگەڵ پیرەکان کۆبوونەوە و ئامۆژگارییان کرد ،پارەیەکی زۆریان بە سەربازەکان دا 12 گوتیان» :بڵێن :شاگردەکانی شەو هاتن و دزییان لێ برد لە کاتێکدا ئێمە خەوتبووین13 «. .ئەگەر ئەمە بە گوێی حاکمدا هات ،ئێمە ڕازی دەکەین و دڵنیاتان دەکەینەوە 14 .پارەکەیان برد و وەک ئەوەی فێرکرابوون کردیان ،تا ئەمڕۆش ئەم قسەیە لەنێو جولەکەکاندا دەوترێتەوە 15 .ئینجا یازدە شاگردەکە چوونە جەلیل ،بۆ شاخێک کە عیسا بۆی دیاری کردبوو 16 .کاتێک بینییان پەرستیان ،بەڵم هەندێکیان گومانیان هەبوو 17 عیسا هات و پێی گوتن » :هەموو دەسەڵتێک لە ئاسمان و زەویدا پێم دراوە18 «. .جا بڕۆن و هەموو گەلن فێر بکەن و بە ناوی باوک و کوڕ و ڕۆحی پیرۆز مەعموودیان بکەن 19 .فێری هەموو شتێک بکەن کە فەرمانم پێکردوون ،تا کۆتایی جیهان هەمیشە لەگەڵتانم .ئامین 20
ئینجیلی مارک ١٤مارک دوای دوو ڕۆژ جەژنی پەسح و نانی بێ خەمیرە بوو ،سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایان بەدوای ئەوەدا دەگەڕان کە چۆن بە 1 .فێڵبازی بیگرن و بیکوژن بەڵم ئەوان گوتیان» :نەک لە ڕۆژی جەژندا ،نەک جەماوەر دروست بێت2 «. لە بەیتانیا لە ماڵی شیمۆنی پەتاکە ،کاتێک لە کاتی نانخواردن دانیشتبوو ،ژنێک هات کە سندوقێکی ئەلباستری مەڵهەمی 3 .دارستانی زۆر بەنرخی پێبوو .سندوقەکەی شکاند و بەسەر سەریدا ڕشت هەندێکیش هەبوون لەناو خۆیاندا تووڕە بوون و دەیانگوت» :بۆچی ئەم مەڵهەمە بەفیڕۆچوو؟« 4 .چونکە دەکرا بە سێ سەد دینار زیاتر بفرۆشرایە و بدرێتە هەژاران .ئەوانیش لە دژی ئەو مورموریان کرد 5 .عیسا فەرمووی» :وازی لێ بێنە .بۆچی ئازاری دەدەن؟ ئەو کارێکی باشی لەسەر من کردووە 6 .چونکە هەمیشە هەژارەکانتان لەگەڵدایە و هەرکاتێک بتەوێت دەتوانن چاکەیان بۆ بکەن ،بەڵم من هەمیشە نییە 7 .ئەوەی لە توانایدا بوو کردوویەتی ،پێشوەختە هاتووە بۆ ئەوەی جەستەم بۆ ناشتن مەسح بکات 8 بەڕاستی پێتان دەڵێم :لە هەر شوێنێک ئەم ئینجیلە لە هەموو جیهاندا بانگەشەی بۆ بکرێت ،ئەمەیش کە ئەو کردوویەتی ،بۆ 9 .یادکردنەوە باسی دەکرێت .یەهودا ئەسقەریۆت کە یەکێک بوو لە دوانزە کەسەکە ،چووە لی سەرۆک کاهینەکان بۆ ئەوەی بیخاتە دەستیان 10 .کاتێک بیستیان دڵخۆش بوون و بەڵێنیان دا پارەی پێ بدەن .وە بەدوایدا دەگەڕا کە چۆن بە ئاسانی خیانەتی لێ بکات 11 یەکەم ڕۆژی نانی بێ خەمیرە ،کاتێک جەژنی پەسحیان کوشت ،شاگردەکانی پێیان گوت» :دەتەوێت بۆ کوێ بچین و 12 »ئامادەکاری بکەین بۆ ئەوەی جەژنی پەسح بخۆیت؟ .دوو شاگردەکەی نارد و پێی گوتن » :بڕۆنە ناو شارەکە ،پیاوێک چاوت پێدەکەوێت کە دەفرێکی ئاوی هەڵگرتووە 13 لە هەر شوێنێک بچێتە ژوورەوە ،بە خاوەن ماڵەکە بڵێن» :مامۆستا دەفەرموێت :کوا ژووری میوان کە لەگەڵ شاگردەکانم 14 »جەژنی پەسحی تێدا دەخۆم؟ .ژوورێکی گەورەی سەرەوەتان پیشان دەدات کە مۆبیلیات و ئامادەکراوە ،لەوێ بۆمان ئامادە بکەن 15 .شاگردەکانی چوونە دەرەوە و هاتنە ناو شارەکە و وەک ئەوەی پێی وتبوون بینییان ،جەژنی پەسحیان ئامادە کرد 16 .ئێوارە لەگەڵ دوانزە کەسەکەدا دێت 17 کاتێک دانیشتن و نانیان دەخوارد ،عیسا گوتی » :ڕاستی پێتان دەڵێم :یەکێک لە ئێوە کە لەگەڵم نان بخوات ،خیانەتم لێدەکات18 «. ئینجا دەستیان کرد بە خەم و پەژارە و یەک بە یەک پێیان گوت» :ئایا منم؟« یەکێکی تریش گوتی» :ئایا منم؟« 19 وەڵمی دایەوە و پێی گوتن » :ئەمە یەکێکە لەو دوانزە کەسەی لەگەڵمدا لەناو قاپەکەدا نوقم دەبێت20 «. بەڕاستی کوڕی مرۆڤ دەڕوات ،وەک چۆن لەسەری نووسراوە ،بەڵم ئاخ بۆ ئەو پیاوەی کە بەهۆیەوە کوڕی مرۆڤ خیانەت 21 .دەکرێت! باش بوو بۆ ئەو پیاوە ئەگەر هەرگیز لەدایک نەبووایە کاتێک نانیان دەخوارد ،عیسا نانێکی برد و بەرەکەتی خستە سەر و شکاندی و پێیان دا و گوتی » :ببەن ،بخۆن ،ئەمە جەستەی 22 ».منە .ئینجا جامەکەی برد و سوپاسگوزاری کرد و پێیان دا و هەموویان لێیان خواردەوە 23 پێی گوتن » :ئەمە خوێنی پەیمانی نوێی منە ،کە بۆ زۆر کەس دەڕژێت24 «. .بەڕاستی پێتان دەڵێم :چیتر لە بەرهەمی ترێ ناخۆمەوە ،تا ئەو ڕۆژەی کە تازە لە شانشینی خودا دەیخۆمەوە 25 .کاتێک سروودێکیان وت ،چوونە دەرەوە بۆ چیای زەیتوون 26 6
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
عیسا پێی گوتن » :ئەمشەو هەمووتان بەهۆی منەوە توڕە دەبن ،چونکە نووسراوە» :من شوانەکە دەکوژم و مەڕەکان پەرش و 27 ».بڵو دەبنەوە .بەڵم دوای هەستانەوەم ،پێش ئێوە دەچمە جەلیل 28 بەڵم پەترۆس پێی گوت» :هەرچەندە هەمووان توڕە دەبن ،بەڵم من ناتوانم29 «. عیسا پێی فەرموو » :ڕاستی پێت دەڵێم ،ئەمشەو ،پێش ئەوەی کەروێشک دوو جار قیژە بکات ،سێ جار ئینکاری من 30 ».دەکەیت بەڵم بە توندیتر قسەی کرد» :ئەگەر لەگەڵت بمرم ،بە هیچ شێوەیەک ئینکاریت ناکەم «.بە هەمان شێوە هەروەها وتیان 31 .هەموویان ئینجا گەیشتنە شوێنێک کە ناوی گێتسمانی بوو ،بە شاگردەکانی گوت » :ئێوە لێرە دابنیشن تا من نوێژ دەکەم32 «. .ئینجا پەترۆس و یاقوب و یۆحەنا لەگەڵ خۆی برد و زۆر سەرسام بوو و زۆر قورس بوو 33 پێی گوتن » :ڕۆحم تا مردن زۆر خەمبارە ،لێرە بمێننەوە و ئاگاداربن34 «. .کەمێک ڕۆیشت بۆ پێشەوە و کەوتە سەر زەوی و دوعای کرد ئەگەر بتوانرێت کاتژمێرەکە لێی تێپەڕێت 35 ئینجا گوتی» :ئەبا ،باوکە ،هەموو شتێک بۆ تۆ دەکرێت .ئەم جامەم لێ وەربگرە ،بەڵم نەک ئەوەی من دەمەوێت ،بەڵکو 36 .ئەوەی تۆ دەتەوێت هات و ئەوانی بینی کە خەوتوون و بە پەترۆسی گوت » :شامۆن ،ئایا تۆ خەوتووی؟« نەتدەتوانی یەک کاتژمێر چاودێری 37 بکەیت؟ .ئاگاداربن و دوعا بکەن ،نەک بچنە ناو تاقیکردنەوەیەکەوە .بەڕاستی ڕۆح ئامادەیە ،بەڵم گۆشت لوازە 38 .دیسان ڕۆیشت و نوێژی کرد و هەمان قسەی کرد 39 .کاتێک گەڕایەوە ،بینیەوە خەوتوون ،چونکە چاوەکانیان قورس بوو ،نەیانزانی چی وەڵمی بدەنەوە 40 .جاری سێیەم هات و پێی گوتن » :ئێستا بخەون و پشوو بدەن .سەیرکە ،کوڕی مرۆڤ خیانەت دەکرێتە دەستی گوناهباران 41 ».هەستن ،با بچین .سەیرکە ،ئەوەی خیانەتم لێدەکات نزیکە 42 یەکسەر ،کە هێشتا قسەی دەکرد ،یەهودا یەکێک لە دوانزە کەسەکە هات و جەماوەرێکی زۆریش بە شمشێر و دارەوە لە 43 .سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایان و پیرەکانەوە هات .ئەو کەسەی خیانەتی لێکرد ،نیشانەیەکی پێداون و گوتی» :هەرکەسێک ماچ بکەم ،ئەوە ئەو کەسەیە .بیبە ،و بە سەلمەتی بیبە 44 .هەر کە هات ،ڕاستەوخۆ دەچێتە لی و دەڵێت» :مامۆستا ،مامۆستا! و ماچی کرد 45 .دەستیان خستە سەری و گرتیان 46 .یەکێک لەو کەسانەی کە لەوێ وەستابوون شمشێرێکی دەرهێنا و خزمەتکارێکی سەرۆک کاهینی لێدا و گوێی بڕی 47 عیسا وەڵمی دایەوە » :ئایا ئێوە بە شمشێر و دارەوە هاتوونەتە دەرەوە بۆ ئەوەی من بگرن؟« 48 .من ڕۆژانە لەگەڵتان بووم لە پەرستگا و فێرکردنم دەکرد ،بەڵم منتان نەگرت ،بەڵم کتێبە پیرۆزەکان دەبێ جێبەجێ بکرێن 49 .هەموویان وازی لێ هێنا و هەڵهاتن 50 .گەنجێک بەدوایدا هات ،کە پۆشاکێکی کەتانی لە جەستەی ڕووتیدا کردبوو .گەنجەکان دەستیان بەسەردا گرت 51 .ئینجا پەڕۆی کەتانەکەی بەجێهێشت و بە ڕووتی لێیان هەڵهات 52 .عیسایان بردە لی سەرۆک کاهینەکە ،هەموو سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان و مامۆستایان لەگەڵیدا کۆبوونەوە 53 .پەترۆس لە دوورەوە بەدوایدا ڕۆیشت بۆ کۆشکی سەرۆک کاهین ،لەگەڵ خزمەتکارەکان دانیشت و لە ئاگرەکە گەرم بووەوە 54 .سەرۆک کاهینەکان و هەموو ئەنجومەنەکە بەدوای شایەتحاڵی عیسادا دەگەڕان تا بیکوژن .و هیچیان نەدۆزیەوە 55 .چونکە زۆر کەس شایەتحاڵی درۆیان لە دژی دا ،بەڵم شایەتحاڵیەکەیان یەکتر نەبوو 56 .هەندێک هەستان و شایەتحاڵی درۆیان لە دژی دا و گوتیان 57 گوێمان لێ بوو دەیگوت» :ئەم پەرستگایە کە بە دەست دروست کراوە وێران دەکەم و لە ماوەی سێ ڕۆژدا پەرستگایەکی دیکە 58 ».دروست دەکەم کە بەبێ دەست دروست کراوە .بەڵم شایەتحاڵەکانیان بەیەکەوە نەبوون 59 سەرۆک کاهینەکە لە ناوەڕاستدا وەستا و لە عیسا پرسی» :هیچ وەڵم نادەیتەوە؟« چییە کە ئەمانە شایەتحاڵی تۆ دەدەن؟ 60 بەڵم ئەو بێدەنگ بوو و هیچی نەدایەوە .دیسان سەرۆک کاهینەکە لێی پرسی و پێی گوت» :ئایا تۆ مەسیحی کوڕی 61 »پیرۆزیت؟ عیسا گوتی» :منم ،کوڕی مرۆڤ دەبینن کە لە دەستی ڕاستی دەسەڵتدا دانیشتووە و بە هەوری ئاسمانەوە دێت62 «. ئینجا سەرۆک کاهین جلەکانی دڕاند و گوتی» :چی پێویستمان بە شایەتحاڵی زیاترە؟« 63 .ئێوە کوفرتان بیستووە ،چیتان پێ باشە؟ هەموویان مەحکوومیان کرد بە تاوانی لەسێدارەدان 64 هەندێکیش دەستیان کرد بە تفکردن و دەموچاوی داپۆشی و لێدانی و پێیان گوت» :پێشبینی بکە ،خزمەتکارەکانیش بە کفنی 65 ».دەستەکانیان لێیاندا .کاتێک پەترۆس لە خوارەوە لە کۆشکەکە بوو ،یەکێک لە خزمەتکارەکانی سەرۆک کاهین هات 66 کاتێک پەترۆسی بینی کە خۆی گەرم دەکات ،سەیری کرد و گوتی» :تۆش لەگەڵ عیسای ناسریدا بوویت67 «.
7
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
.بەڵم ئینکاری کرد و گوتی» :نازانم و تێناگەم چی دەڵێیت «.ئینجا چووە دەرەوە بۆ ناو پەنجەرە .و تیمی کەروێشک 68 خزمەتکارێک دیسانەوە بینی و دەستی کرد بە گوتنی ئەو کەسانەی کە لەوێ وەستابوون» :ئەمە یەکێکە لەوانە69 «. ئینکاری دووبارەی کردەوە .کەمێک دوای ئەوە ،ئەوانەی لەوێ وەستابوون دیسانەوە بە پەترۆسیان گوت» :بەڕاستی تۆ 70 ».یەکێکیت لەوانە ،چونکە تۆ جەلیلی و قسەکانت لەگەڵ ئەوەدا دەگونجێت بەڵم دەستی کرد بە جنێودان و سوێندخواردن و گوتی» :من ئەم پیاوە ناناسم کە باسی دەکەن71 «. بۆ جاری دووەمیش کەروێشکەکە کەوتە خوارەوە .پەترۆس ئەو قسانەی بیرهێنایەوە کە عیسا پێی فەرموو » :بەرلەوەی 72 .کەروێشک دوو جار قیژە بکات ،سێ جار ئینکاری من دەکەیت «.کاتێک بیری لەوە کردەوە ،گریاوە ١٥مارک بەیانی یەکسەر سەرۆک کاهینەکان ڕاوێژیان لەگەڵ پیرەکان و مامۆستایان و هەموو ئەنجومەنەکە کرد و عیسایان بەست و 1 .بردیان و ڕادەستی پیلتۆسیان کرد پیلتۆس لێی پرسی» :ئایا تۆ پاشای جولەکەکانیت؟« ئەویش وەڵمی دایەوە » :تۆ ئەوە دەڵێیت2 «. .سەرۆک کاهینەکان بە زۆر شت تۆمەتباریان کرد ،بەڵم وەڵمی هیچی نەدایەوە 3 .دیسان پیلتۆس لێی پرسی» :هیچ وەڵم نادەیتەوە؟« سەیرکە چەند شتێک لە دژی تۆ دەسەلمێنن 4 .بەڵم عیسا هیچ وەڵمێکی نەدایەوە .بەجۆرێک پیلتۆس سەرسام بوو 5 .لە ئاهەنگەکەدا دیلێکی بۆ ئازاد کرد ،هەرکەسێک داوای لێکردن 6 .کەسێک هەبوو بە ناوی بارباس ،لەگەڵ ئەوانەی لەگەڵیدا یاخیبوون ،بەندکراو بوو ،لە یاخیبوونەکەدا کوشتنی کوشتبوو 7 .جەماوەرەکە بە دەنگی بەرز هاواریان دەکرد ،داوایان لێکرد وەک چۆن لەگەڵیاندا کردوون 8 بەڵم پیلتۆس وەڵمی دانەوە» :ئایا دەیانەوێت پاشای جولەکەکانتان بۆ ئازاد بکەم؟« 9 .چونکە دەیزانی سەرۆک کاهینەکان لەبەر ئیرەیی ڕادەستیان کردووە 10 .بەڵم سەرۆک کاهینەکان خەڵکیان جووڵند ،تا ئەویش بەباشتر بەرباسیان بۆ ئازاد بکات 11 ئینجا پیلتۆس وەڵمی دایەوە و پێی گوتن» :ئەوا دەتەوێت چی لەگەڵ ئەو کەسە بکەم کە پێی دەڵێن پاشای جولەکەکان؟« 12 دیسان هاواریان کرد» :لە خاچ بدە13 «. ئینجا پیلتۆس پێی گوتن» :بۆچی ،چ خراپەیەکی کردووە؟ ئینجا هێندەی تر هاواریان کرد» :لە خاچ بدە14 «. .پیلتۆس ،ویستی خەڵکەکە ڕازی بکات ،بارباسی بۆ ئازاد کرد و عیسای بەخشی ،کە شەقێکی لێدا و لە خاچ بدرێت 15 .سەربازەکان بردیانە ناو هۆڵەکە کە ناوی پرێتۆریۆم بوو .و هەموو تیپەکە کۆدەکەنەوە 16 .جلی وەنەوشەیییان لەبەر کرد و تاجێکی دڕکیان لێدا و لە سەری دایاننا 17 !دەستیان کرد بە سڵوکردن» :سڵو ،پاشای جولەکەکان 18 .بە چەقۆ لێیان دا و تفیان لێکرد و ئەژنۆیان کڕنۆش برد 19 .کاتێک گاڵتەیان پێکرد ،وەنەوشەییەکەیان لێ داکەند و جلەکانی خۆیان لەبەر کرد و بردیانە دەرەوە بۆ ئەوەی لە خاچ بدەن 20 .شیمۆنێکی سیرینی ،باوکی ئەسکەندەر و ڕوفۆس ،کە لە لدێکەدا تێپەڕیبوو ،ناچار دەکەن خاچەکەی هەڵبگرێت 21 .ئینجا دەیبەنە شوێنی گۆلگۆتا ،کە بە واتای شوێنی کەلسەرە 22 .شەرابێکی تێکەڵکراوی میریان پێدا ،بەڵم وەری نەگرت 23 .کاتێک لە خاچیان دا ،جلەکانیان دابەش کرد و تیروپشکیان بەسەردا برد ،بۆ ئەوەی هەرکەسێک چی وەربگرێت 24 .کاتژمێری سێیەم بوو ،لە خاچیان دا 25 .لەسەرەوەی تۆمەتەکەی نووسرابوو :پاشای جولەکەکان 26 .لەگەڵ ئەویش دوو دز لە خاچ دەدەن .یەکێکیان لە دەستی ڕاستی و ئەوی دیکەیان لە دەستی چەپی 27 کتێبی پیرۆز جێبەجێ بوو کە دەڵێت» :لەگەڵ سەرپێچیکاران ژماردرا28 «. ئەو کەسانەی بەلیدا تێدەپەڕی ،سەریان دەجووڵند و گوتیان» :ئەی تۆ کە پەرستگاکە وێران دەکەیت و لە سێ ڕۆژدا دروستی 29 .دەکەیت .خۆت ڕزگار بکە و لە خاچەکە دابەزە 30 بە هەمان شێوە سەرۆک کاهینەکانیش گاڵتەیان پێدەکرد لەگەڵ مامۆستایان دەیانگوت» :ئەو کەسانی دیکەی ڕزگار کرد .خۆی 31 .ناتوانێت ڕزگاری بکات ،با ئێستا مەسیحی پاشای ئیسرائیل لە خاچەکە دابەزێت ،تاکو ببینین و باوەڕمان پێبکەین .ئەوانەی لەگەڵیدا لە خاچ دراون 32 .جنێویان پێدەدا .کە کاتژمێری شەشەم هات ،تا کاتژمێری نۆیەم بەسەر هەموو خاکەکەدا تاریکی بوو 33 ،لە کاتژمێر نۆیەمدا عیسا بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات و گوتی » :ئێلۆی ،ئێلۆی ،لما سەباختانی؟ واتە» :خودای من 34 »خودای من ،بۆچی وازت لێهێنام؟ هەندێک لەوانەی کە لەوێ وەستابوون ،کاتێک گوێیان لێ بوو ،گوتیان» :ئەوەتا ئیلیا بانگ دەکات35 «.
8
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
ئینجا کەسێک ڕایکرد و ئیسفەنجێکی پڕ لە سرکە پڕکرد و خستیە سەر کانییەک و پێی خواردەوە و گوتی» :باشە .با بزانین 36 ئایا ئیلیا دێت بۆ ئەوەی بیخاتە خوارەوە؟ .عیسا بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات و وازی لە جنۆکە هێنا 37 .پەردەی پەرستگاکە لە سەرەوە تا خوارەوە دوو بەش بوو 38 کاتێک سەرۆک سەدەکە کە بەرامبەری وەستابوو ،بینی کە وا هاوار دەکات و وازی لە جنۆک هێناوە ،گوتی» :بەڕاستی ئەم 39 ».پیاوە کوڕی خودا بوو .ژنێکیش لە دوورەوە سەیریان دەکرد ،لەنێویاندا مەریەمی مەجدەلی و مەریەم دایکی یاقوب بچووک و یۆسێس و سالۆمە 40 ).ئەویش کاتێک لە جەلیل بوو ،بەدوایدا ڕۆیشتن و خزمەتیان دەکرد( و چەندین ژنی دیکە کە لەگەڵیدا هاتنە ئۆرشەلیم 41 .ئێستا کە ئێوارە هات ،چونکە ئامادەکاری بوو ،واتە ڕۆژێک پێش شەممە 42 یوسفی ئاریماتای ڕاوێژکارێکی بەڕێز ،کە چاوەڕێی شانشینی خودا بوو ،هات و بە بوێرییەوە چووە لی پیلتۆس و 43 .ئارەزووی تەرمی عیسای دەکرد پیلتۆس سەری سوڕما ئەگەر پێشتر مردووە ،سەرۆک سەدەکەی بانگ کرد و لێی پرسی ئایا مردووە؟ 44 .کاتێک لە سەرۆک سەدەکە زانی ،تەرمەکەی دا بە یوسف 45 ئینجا کەتانێکی جوانی کڕی و دایبەزاند و بە کەتانەکە پێچایەوە و لەناو گۆڕێکدا داینا کە لە بەردێک بڕاوە و بەردێکی بەرەو 46 .دەرگای گۆڕەکە وەرگێڕا .مەریەمی مەجدەلی و مەریەمی دایکی یۆسێس بینیان کە لە کوێ دانراوە 47 ١٦مارک کاتێک شەممە تێپەڕی ،مەریەمی مەجدەلی و مەریەمی دایکی یاقوب و سالۆمە بەهاراتێکی شیرینیان کڕیبوو ،تا بێنە و مەسحی 1 .بکەن .بەرەبەیانی یەکەم ڕۆژی هەفتە ،لە کاتی هەڵهاتنی خۆردا هاتنە سەر گۆڕەکە 2 ئەوانیش لە نێوانیاندا گوتیان» :کێ بەردەکەمان لە دەرگای گۆڕەکە هەڵدەکێشێت؟« 3 .کاتێک سەیریان کرد ،بینییان کە بەردەکە وەرگەڕاوە ،چونکە زۆر گەورە بوو 4 .کاتێک چوونە ناو گۆڕەکە ،گەنجێکیان بینی کە لە لی ڕاستەوە دانیشتبوو ،جلێکی درێژی سپی لەبەردا بوو .و ترساون 5 پێی گوتن» :مەترسن ،بەدوای عیسای ناسرییەدا دەگەڕێن کە لە خاچ درابوو ،هەستاوەتەوە .لێرە نییە ،سەیرکە ئەو شوێنەی کە 6 ».دایاننابوو .بەڵم بڕۆ و بە شاگردەکانی و پەترۆس بڵێن کە پێشتان دەچێتە جەلیل ،لەوێ دەیبینن ،وەک ئەوەی پێی وتوون 7 .بە خێرایی چوونە دەرەوە و لە گۆڕەکە هەڵهاتن .چونکە لەرز و سەرسام بوون ،هیچیان بە کەس نەگوت .چونکە ئەوان دەترسان 8 کاتێک عیسا لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا زوو هەستایەوە ،یەکەمجار بۆ مەریەمی مەجدەلی دەرکەوت ،کە حەوت شەیتانی لێ 9 .دەرکردبوو .ئەو ژنە چوو و ئەو کەسانەی لەگەڵیدا بوون ،کاتێک ماتەمینی و گریانیان هەبوو ،گوت 10 .ئەوانیش کاتێک بیستیان کە ئەو لە ژیاندایە و لەلیەن ئەو کچەوە بینراوە ،باوەڕیان نەکرد 11 .دوای ئەوە بە فۆرمێکی دیکە بۆ دوو کەسیان دەرکەوت ،کاتێک دەڕۆیشتن و دەچوونە لدێ 12 .ئەوانیش چوون و بۆ پاشماوەکانیان گێڕایەوە ،باوەڕیان بەوان نەکرد 13 دوای ئەوە لە کاتی دانیشتنیاندا بۆ یازدە کەسەکە دەرکەوت و بە بێباوەڕی و دڵڕەقییان سەرزەنشتی لێکردن ،چونکە باوەڕیان 14 .بەو کەسانە نەکرد کە دوای هەستانەوەی بینیویانە ئینجا پێی گوتن » :بڕۆنە هەموو جیهان و ئینجیل بە هەموو بوونەوەرێک بڵێن15 «. ».ئەوەی باوەڕی هێنا و مەعمودی وەرگرت ،ڕزگاری دەبێت .بەڵم ئەوەی باوەڕی نەهێنا ،مەحکوم دەبێت 16 .ئەم نیشانانەش بەدوای ئەو باوەڕدارانەدا دێن .بە ناوی منەوە شەیتانەکان دەردەکەن .بە زمانی نوێ قسە دەکەن 17 .مار هەڵدەگرن .ئەگەر هەر شتێکی کوشندە بخۆنەوە ،ئازاریان نادات .دەست دەخەنە سەر نەخۆشەکان و چاک دەبنەوە 18 .دوای ئەوەی یەزدان قسەی لەگەڵ کردن ،وەرگیرا بۆ ئاسمان و لە دەستی ڕاستی خودا دانیشت 19 ئەوان چوونە دەرەوە و لە هەموو شوێنێک بانگەشەی ئەوەیان دەکرد ،یەزدان لەگەڵیاندا کاریان دەکرد و بە نیشانەیەک 20 .وشەکەی پشتڕاستکردەوە .ئامین
ئینجیلی لوقا ٢٢لوقا .جەژنی نانە بێ خەمیرەکان نزیک بووەوە کە پێی دەوترێت جەژنی پەسح 1 .سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایان بەدوایدا دەگەڕان کە چۆن بیکوژن .چونکە لە خەڵک دەترسان 2 .ئینجا شەیتان هاتە ناو یەهودا کە ناوی ئەسقەریۆت بوو ،کە لە ژمارە دوانزە کەسەکە بوو 3 9
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
.ئینجا ڕۆیشت و لەگەڵ سەرۆک کاهینەکان و سەرکردەکان قسەی کرد کە چۆن خیانەتی لێ بکات 4 .دڵخۆش بوون و پەیمانیان بەست پارەی پێ بدەن 5 .بەڵێنی دا و بەدوای دەرفەتدا دەگەڕا کە لە غیابی خەڵکەکەدا خیانەتیان پێ بکات 6 .ڕۆژی نانی بێ خەمیرە هات ،کە دەبێ جەژنی پەسح بکوژرێت 7 پەترۆس و یۆحەنای نارد و گوتی » :بڕۆ جەژنی پەسحمان بۆ ئامادە بکەن تا بخۆین8 «. پێیان گوت» :دەتەوێت لە کوێ ئامادەکاری بکەین؟« 9 پێی گوتن » :ئەوەتا کاتێک دەچنە ناو شارەکە ،پیاوێک ڕووبەڕووتان دەبێتەوە کە دەفرێکی ئاوی هەڵگرتووە .بەدوایدا بچن بۆ 10 .ئەو ماڵەی کە دەچێتە ژوورەوە بە خاوەن ماڵەکە دەڵێن» :مامۆستا پێت دەفەرموێت :کوا ژووری میوان کە لەگەڵ شاگردەکانم جەژنی پەسحی تێدا دەخۆم؟« 11 .ژوورێکی گەورەی سەرەوەتان پیشان دەدات کە مۆبیلیاتی تێدایە ،لەوێ ئامادە بکەن 12 .ئەوانیش چوون و دۆزییانەوە وەک ئەوەی پێی وتبوون ،جەژنی پەسحیان ئامادە کرد 13 .کە کاتژمێرەکە هات ،دانیشت و دوانزە نێردراوی لەگەڵیدا 14 .ئینجا پێی گوتن » :بە تامەزرۆییەوە ئارەزووم کردووە پێش ئەوەی ئازار بچێژم ئەم جەژنە پەسحیە لەگەڵتان بخۆم 15 .چونکە پێتان دەڵێم :چیتر لێی ناخۆم ،تا لە شانشینی خودادا بەدی دێت 16 .ئینجا جامەکەی برد و سوپاسی کرد و گوتی » :ئەمە وەربگرن و لە نێوانتاندا دابەشی بکەن 17 .چونکە پێتان دەڵێم :تا شانشینی خودا دێت ،لە بەرهەمی ترێ ناخۆمەوە 18 نانی برد و سوپاسی کرد و شکاندی و پێی وتن » :ئەمە جەستەی منە کە لە پێناوتان دراوە ،ئەمە بکەن بۆ یادی من19 «. بە هەمان شێوە دوای نانخواردنی ئێوارە جامەکە دەیگوت » :ئەم جامانە پەیمانی نوێیە لە خوێنی مندا کە بۆتان دەڕژێت20 «. .بەڵم دەستە دەستی ئەو کەسەی کە خیانەتم لێدەکات لەگەڵمدایە لەسەر مێزەکە 21 !بەڕاستی کوڕی مرۆڤ دەڕوات ،وەک ئەوەی دیاری کراوە ،بەڵم ئاخ بۆ ئەو پیاوەی کە بەهۆیەوە خیانەت دەکرێت 22 ئینجا دەستیان کرد بە پرسیارکردن لە نێوان خۆیاندا کە کامیان ئەم کارە دەکات؟ 23 .هەروەها ناکۆکی لە نێوانیاندا دروست بوو ،کە کامیان بە گەورەترین دادەنرێت 24 ئینجا پێی گوتن » :پاشاکانی نەتەوەکان پەروەردگاریان بەسەردا دەبەن .و ئەوانەی دەسەڵتیان بەسەردا دەسەپێنن پێیان 25 .دەوترێت خێرخوازی بەڵم ئێوە وا نابن ،بەڵم ئەوەی لە نێوانتاندا گەورەترە ،با وەک بچووکتر بێت .ئەوەی سەرۆکە ،وەک ئەو کەسەی کە خزمەت 26 .دەکات چونکە ئایا گەورەترە ،ئەوەی لە کاتی نانخواردن دادەنیشێت ،یان ئەوەی خزمەت دەکات؟ ئایا ئەو کەسە نییە کە لە نانخواردن 27 ».دادەنیشێت؟ بەڵم من وەک خزمەتکار لەنێو ئێوەدام .ئێوە ئەوانەن کە لە تاقیکردنەوەکانمدا لەگەڵم بەردەوام بوون 28 .من شانشینییەکتان بۆ دیاری دەکەم ،وەک چۆن باوکم بۆی دیاری کردووم 29 بۆ ئەوەی لە شانشینی من لەسەر مێزەکەم بخۆن و بخۆنەوە و لەسەر تەختەکان دابنیشن و دادوەری دوانزە هۆزی ئیسرائیل 30 .بکەن .یەزدان فەرمووی » :شامۆن ،شیمۆن ،بڕوانە شەیتان ئارەزووی ئەوە دەکات کە ئێوەی هەبێت ،تا وەک گەنم بتانڕژێت 31 .بەڵم من دوعام بۆ کردوویت ،با باوەڕەکەت شکست نەهێنێت ،کاتێک گۆڕانکاریت بەسەردا هات ،براکانت بەهێز بکە 32 ئینجا پێی گوت» :پەروەردگار ،من ئامادەم لەگەڵت بچمە زیندان و هەم بۆ مردن33 «. ئینجا گوتی » :پەترۆس پێت دەڵێم ،ئەمڕۆ کەروێشک ناکات ،پێش ئەوەی سێ جار ئینکاری بکەیت کە من دەناسیت34 «. ئینجا پێی گوتن » :کاتێک ئێوەم نارد بەبێ جانتا و چەقۆ و پێڵو ،هیچتان کەم بوو؟ ئەوانیش گوتیان» :هیچ35 «. .ئینجا پێی گوتن » :بەڵم ئێستا ئەوەی جانتایەکی هەیە با بیبات و بە هەمان شێوە شمشێرەکەی 36 چونکە پێتان دەڵێم ،ئەوەی کە نووسراوە ،هێشتا دەبێ لە مندا بەدی بهێنرێت» :ئەو لە سەرپێچیکاران هەژمار کرا ،چونکە 37 ».شتەکانی تایبەت بە من کۆتاییان هەیە گوتیان» :پەروەردگار ،لێرەدا دوو شمشێر هەیە «.پێی گوتن» :بەسە38 «. .ئینجا هاتە دەرەوە و وەک خووی خۆی ڕۆیشت بۆ چیای زەیتوون .شاگردەکانیشی بەدوایدا ڕۆیشتن 39 کاتێک لە شوێنەکە بوو ،پێی گوتن » :دوعا بکەن تا نەچنە ناو تاقیکردنەوە40 «. .ئینجا نزیکەی بەردێک لێیان دوورکەوتەوە و ئەژنۆی دا و نوێژی کرد 41 گوتی » :باوکە ،ئەگەر ویستت ئەم جامەم لێ لببە ،بەڵم نەک ویستی من ،بەڵکو ویستی تۆ بێت42 «. .فریشتەیەک لە ئاسمانەوە بۆی دەرکەوت و بەهێزی کرد 43 .لە ئازارێکی زۆردا زیاتر نوێژی کرد ،ئارەقەی وەک دڵۆپە خوێنێکی گەورە بوو کە کەوتە خوارەوە بۆ سەر زەوی 44 .کاتێک لە نوێژ هەستا و هاتە لی شاگردەکانی ،بینی لە خەم و پەژارەدا خەوتوون 45 .پێی گوتن » :بۆچی دەخەون؟ هەستن و نوێژ بکەن ،نەک بچنە ناو تاقیکردنەوەیەکەوە 46
10
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
کاتێک هێشتا قسەی دەکرد ،خەڵکێک بینی و ئەوی کە ناوی یەهودا بوو ،یەکێک بوو لە دوانزە کەسەکە ،پێشیان ڕۆیشت و لە 47 .عیسا نزیک بووەوە تا ماچی بکات بەڵم عیسا پێی گوت » :یەهودا ،تۆ بە ماچێک خیانەت لە کوڕی مرۆڤ دەکەیت؟« 48 کاتێک ئەوانەی لە دەوروبەری بوون بینییان چی بەدوایدا دێت ،پێیان گوت» :پەروەردگار ،ئایا بە شمشێر لێی بدەین؟« 49 .یەکێکیان لە خزمەتکاری سەرۆک کاهینەکەی دا و گوێی ڕاستی بڕی 50 .ئینجا عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی » :ئێوە تا ئێستا ڕێگە بدەن «.ئینجا دەستی لە گوێی دا و چاکی کردەوە 51 ئینجا عیسا بە سەرۆک کاهینەکان و سەرۆکەکانی پەرستگا و پیرەکانی گوت » :ئایا بە شمشێر و دارەوە هاتوونەتە دەرەوە 52 »وەک بەرامبەر دزێک؟ کاتێک من ڕۆژانە لەگەڵتان بووم لە پەرستگا ،دەستتان لە دژی من درێژ نەکردەوە ،بەڵم ئەمە کاتژمێری ئێوەیە و هێزی 53 .تاریکی .ئینجا بردیان و بردیان و هێنایان بۆ ماڵی سەرۆک کاهین .پەترۆسیش لە دوورەوە بەدوایدا هات 54 .کاتێک ئاگریان لە ناوەڕاستی هۆڵەکەدا هەڵکرد و پێکەوە دانیشتن ،پەترۆس لەنێویاندا دانیشت 55 بەڵم کچە خزمەتکارێک بینی کە لە لی ئاگرەکە دانیشتبوو و بە وردی سەیری کرد و گوتی» :ئەم پیاوەش لەگەڵیدا بوو56 «. ئینکاری کرد و گوتی» :ژن ،من نایناسم57 «. پاش کەمێک کەسێکی دیکە بینی و گوتی» :تۆش لەوان «.پەترۆس گوتی» :پیاو ،من نیم58 «. دوای نزیکەی کاتژمێرێک کەسێکی دیکە بە دڵنیاییەوە دووپاتی کردەوە و گوتی» :ڕاستی ئەم پیاوە لەگەڵیدا بوو ،چونکە 59 ».جەلیلییە .پەترۆس گوتی» :پیاو ،من نازانم چی دەڵێیت «.یەکسەر ،کە ئەو هێشتا قسەی دەکرد ،کەروێشکەکە چەقۆی لێدا 60 یەزدان ڕووی کردە پەترۆس .پەترۆس قسەی یەزدانی بیرهێنایەوە کە پێی وتبوو » :پێش ئەوەی کەروێشکەکە بکوژێت ،سێ 61 ».جار ئینکاری من دەکەیت .ئینجا پەترۆس چووە دەرەوە و بە تاڵیی گریاوە 62 .ئەو پیاوانەی عیسایان گرتبوو گاڵتەیان پێکرد و لێیان دا 63 کاتێک چاویان بەستەوە ،لە دەموچاوییان لێدا و لێیان پرسی» :پێشبینی بکە ،کێیە کە لێی دایت؟« 64 .زۆر شتی تریش بە کوفرانە دژی ئەویان دەگوت 65 .هەر کە ڕۆژ بوو ،پیرەکانی گەل و سەرۆک کاهینەکان و یاساناسەکان کۆبوونەوە و بردیانە ناو ئەنجومەنەکەیان و گوتیان 66 .ئایا تۆ مەسیحیت؟ پێمان بڵێ .ئینجا پێی گوتن » :ئەگەر پێتان بڵێم ،باوەڕ ناکەن 67 .ئەگەر منیش لێتان بپرسم ،وەڵمم نادەینەوە و ڕێگەم پێنادەن 68 .لەمەودوا کوڕی مرۆڤ لە دەستی ڕاستی هێزی خودا دادەنیشێت 69 ئینجا هەموویان گوتیان» :ئەی تۆ کوڕی خودایت؟« پێی گوتن » :ئێوە دەڵێن منم70 «. .گوتیان» :ئێمە پێویستمان بە شایەتحاڵی زیاترە؟« چونکە ئێمە خۆمان لە دەمی خۆی بیستوومانە 71 ٢٣لوقا .هەموو خەڵکەکە هەستان و بردیانە لی پیلتۆس 1 ئینجا دەستیان کرد بە تۆمەتبارکردنی و گوتیان» :ئەم پیاوەمان بینی کە میللەتەکەی چەواشە کردووە و باجدانی قەیسەر قەدەغە 2 ».دەکات و دەیگوت ئەو خۆی مەسیح پاشایە پیلتۆس لێی پرسی» :ئایا تۆ پاشای جولەکەکانیت؟ ئینجا وەڵمی دایەوە و گوتی » :تۆ ئەوە دەڵێیت3 «. ئینجا پیلتۆس بە سەرۆک کاهینەکان و گەلەکەی گوت» :من هیچ تاوانێک لەم پیاوەدا نابینم4 «. ئەوانیش توندتر بوون و گوتیان» :ئەو گەل وروژێنێت و فێری هەموو جولەکەکان دەکات ،لە جەلیلەوە تا ئەم شوێنە5 «. کاتێک پیلتۆس هەواڵی جەلیلی بیست ،پرسیاری ئەوەی کرد کە ئایا ئەو پیاوە جەلیلە؟ 6 .هەر کە زانی کە سەر بە دەسەڵتی هیرۆدسە ،ناردی بۆ لی هیرۆدس ،کە ئەویش لەو کاتەدا لە ئۆرشەلیم بوو 7 کاتێک هیرۆدس عیسای بینی ،زۆر دڵخۆش بوو ،چونکە ماوەیەکی زۆر بوو حەزی دەکرد بیبینێت ،چونکە زۆر شتی 8 .لەبارەیەوە بیستبوو .و هیوای خواست کە هەندێک موعجیزە لەلیەن ئەوەوە بینیبێت .ئینجا بە قسەی زۆر پرسیاری لەگەڵ کرد .بەڵم هیچ وەڵمی نەدایەوە 9 .سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایان وەستان و بە توندی تۆمەتباریان کرد 10 .هیرۆدس لەگەڵ پیاوە جەنگاوەرەکانی بێزاریان کرد و گاڵتەیان پێکرد و جلێکی جوانیان لەبەردا و ناردییەوە بۆ لی پیلتۆس 11 .هەر لەو ڕۆژەدا پیلتۆس و هیرۆدس بوون بە هاوڕێ ،چونکە پێشتر دوژمنایەتییان لە نێوان خۆیاندا کردبوو 12 .پیلتۆس ،سەرۆک کاهینەکان و فەرمانڕەواکان و گەلەکەی کۆکردەوە 13 پێی گوتن» :ئێوە ئەم پیاوەتان هێنایە لم ،وەک کەسێک کە گەل چەواشە دەکات ،منیش لەبەردەمتاندا پشکنینم بۆ کرد ،هیچ 14 .تاوانێکم لەم پیاوەدا نەبینیوە کە دەست بەو شتانە بدات کە تۆمەتی پێدەدەن .نەخێر ،هێرۆدیش نەخێر ،چونکە من ئێوەم بۆ ناردووە .و ،بڕوانە ،هیچ شتێکی شایستەی مردنی پێ ناکرێت 15
11
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
.بۆیە سزای دەدەم و ئازادی دەکەم 16 ).چونکە بەپێویستی دەزانێت لە جەژنەکەدا یەکێکیان بۆ ئازاد بکات( 17 .یەکسەر هاواریان کرد و گوتیان» :ئەم پیاوە لببە و بارباسمان ئازاد بکە 18 ).بەهۆی فیتنەیەکی دیاریکراو لە شارەکە و کوشتن ،خرایە زیندانەوە( 19 .پیلتۆس کە ئامادە بوو عیسا ئازاد بکات ،جارێکی تر قسەی لەگەڵ کردن 20 بەڵم هاواریان کرد و گوتیان» :لە خاچ بدە ،لە خاچ بدە21 «. جاری سێیەم پێی گوتن» :بۆچی ،چ خراپەیەکی کردووە؟ هیچ هۆکارێکی مردنم لە ناویدا نەدۆزیوەتەوە ،بۆیە سزای دەدەم و 22 .وازی لێدەهێنم .یەکسەر بە دەنگێکی بەرزەوە داوایان لێکرد کە لە خاچ بدرێت .دەنگی ئەوان و سەرۆک کاهینەکان زاڵ بوو 23 .پیلتۆس سزای دا کە وەک ئەوەی ئەوان داوایان لێدەکرد 24 .ئەو کەسەی بە تاوانی فیتنە و کوشتن خراوەتە زیندانەوە بۆیان ئازاد کرد .بەڵم عیسای بە ویستی ئەوان ڕادەست کرد 25 کاتێک بردیان ،شیمۆنێکیان گرت ،کە خەڵکی کورینی بوو ،کە لە لدێکە هاتبووە دەرەوە و خاچیان لەسەر دانا ،تا دوای عیسا 26 .هەڵیبگرێت .کۆمەڵێکی زۆر لە خەڵک و ژن بەدوایدا هاتبوون ،ئەوانیش گریاو و گریانی بۆ دەکردن 27 بەڵم عیسا ڕووی لەوان کرد و گوتی » :کچانی ئۆرشەلیم ،بۆ من مەگرن ،بەڵکو بۆ خۆتان و منداڵەکانتان بگرین28 «. چونکە ڕۆژانێک دێن ،کە دەڵێن» :خۆشبەختن ئەو منداڵنەی کە هەرگیز منداڵیان نەبووە و ئەو منداڵنەی هەرگیز شیریان 29 ».نەداوە .ئینجا دەست دەکەن بە شاخەکان دەڵێن» :بکەونە سەرمان «.و بۆ گردەکان ،ئێمە داپۆشن 30 چونکە ئەگەر لە دارێکی سەوزدا ئەم کارانە بکەن ،لە وشکدا چی دەکرێت؟ 31 .دوو تاوانباری دیکەش لەگەڵیدا بردران بۆ کوشتن 32 کاتێک گەیشتنە ئەو شوێنەی کە پێی دەوترێت کالڤاری ،لەوێدا ئەو و تاوانباران لە خاچیان دا ،یەکێکیان لەلی ڕاست و ئەوی 33 .دیکەیان لەلی چەپ .ئینجا عیسا گوتی » :باوکە ،لێیان خۆشبە .چونکە نازانن چی دەکەن .جل و بەرگەکانیان دابەش کرد و تیروپشکیان کرد 34 خەڵکەکە وەستابوون و سەیریان دەکرد .فەرمانڕەواکانیش لەگەڵیان گاڵتەیان پێدەکرد و گوتیان» :ئەو کەسانی دیکەی ڕزگار 35 .کرد «.با خۆی ڕزگار بکات ،ئەگەر مەسیح بێت ،هەڵبژێردراوی خودا .سەربازەکانیش گاڵتەیان پێدەکرد و هاتنە لی و سرکەیان پێشکەش کرد 36 گوتی» :ئەگەر تۆ پاشای جولەکەکان بیت ،خۆت ڕزگار بکە37 «. بە پیتی یۆنانی و لتینی و عیبری لەسەری نووسرابوو» :ئەمە پاشای جولەکەکانە38 «. یەکێک لەو تاوانبارانەی کە هەڵواسرابوون ،جنێوی پێدا و گوتی» :ئەگەر تۆ مەسیحیت ،خۆت و ئێمە ڕزگار بکە39 «. بەڵم ئەوی دیکە سەرزەنشتی کرد و گوتی» :ئایا تۆ لە خودا ناترسیت ،چونکە تۆ لە هەمان سزادایت؟ 40 ئێمەش بەڕاستی بە دادپەروەرانە .چونکە پاداشتی شایستەی کارەکانمان وەردەگرین ،بەڵم ئەم پیاوە هیچ شتێکی خراپی 41 .نەکردووە ئینجا بە عیسای گوت» :گەورە ،کاتێک دەگەیتە شانشینی خۆت لەبیرم بکە42 «. عیسا پێی گوت » :بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئەمڕۆ لەگەڵم دەبیت لە بەهەشت43 «. .نزیکەی کاتژمێری شەشەم بوو ،تا کاتژمێری نۆیەم تاریکی بەسەر هەموو زەویدا بوو 44 .خۆر تاریک بوو ،پەردەی پەرستگاکە لە ناوەڕاستیدا دڕاو بوو 45 .کاتێک عیسا بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات ،گوتی » :باوکە ،ڕۆحی خۆم دەدەم بە دەستت 46 کاتێک سەرۆک سەدەکە بینی چی ڕوویدا ،ستایشی خودای کرد و گوتی» :بە دڵنیاییەوە ئەمە پیاوێکی ڕاستودروست بوو47 «. .هەموو ئەو گەلەی کە کۆبووەوە بۆ ئەو دیمەنە ،بینییان کە ڕوویاندا ،سنگیان لێدا و گەڕانەوە 48 .هەموو ناسیاوەکانی و ئەو ژنانەی لە جەلیلەوە بەدوایدا ڕۆیشتن ،لە دوورەوە وەستابوون و ئەم شتانەیان دەبینی 49 .پیاوێک هەبوو بە ناوی یوسف ،ڕاوێژکار بوو .پیاوێکی باش و دادپەروەر بوو 50 )،ئەو کەسە ڕەزامەندی لەسەر ئامۆژگاری و کردەوەکانی ئەوان نەبوو (،خەڵکی ئەریماتای بوو ،شارێکی جولەکەکان بوو 51 .خۆی چاوەڕێی شانشینی خودای دەکرد .ئەم پیاوە چووە لی پیلتۆس و داوای تەرمی عیسای کرد 52 .ئینجا دایبەزاند و بە کەتان پێچایەوە و لە گۆڕێکدا داینا کە لە بەرد بڕابوو ،کەسی تێدا دانەنرابوو 53 .ئەو ڕۆژە ئامادەکاری بوو ،شەممەش نزیک بووەوە 54 .ژنەکانیش کە لە جەلیلەوە لەگەڵیدا هاتبوون ،بەدوایدا ڕۆیشتن و گۆڕەکەیان بینی و چۆن تەرمەکەیان دانرا 55 .گەڕانەوە و بەهارات و مەڵهەمیان ئامادە کرد .بەپێی فەرمانەکە ڕۆژی شەممە پشوویان دا 56
12
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
٢٤لوقا لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا ،زۆر زوو بەرەبەیان هاتنە سەر گۆڕەکە و ئەو بەهاراتانەی کە ئامادەیان کردبوو و هەندێکی دیکەیان 1 .لەگەڵ خۆیان هێنا .بەردەکەیان بینی کە لە گۆڕەکە دوور خرابووەوە 2 .چوونە ژوورەوە و تەرمی یەزدانی یەزدانیان نەدۆزیەوە 3 .کاتێک زۆر سەریان لێ شێوا ،سەیرکە دوو پیاو بە جل و بەرگی درەوشاوە لە تەنیشتیان وەستابوون 4 کاتێک ترسان و ڕوویان بۆ سەر زەوی کڕنۆش برد ،پێیان گوت» :بۆچی لە نێو مردووەکاندا بەدوای زیندوودا دەگەڕێن؟« 5 .لێرە نییە ،بەڵکو هەستاوەتەوە ،بیرت بێت کە چۆن لە جەلیل بوو لەگەڵتان قسەی کردووە 6 گوتی» :دەبێت کوڕی مرۆڤ بدرێتە دەستی مرۆڤە گوناهبارەکان و لە خاچ بدرێت و لە ڕۆژی سێیەمدا هەستێتەوە7 «. .قسەکانی ئەوانیان بیر هێنایەوە 8 .لە گۆڕەکە گەڕایەوە و هەموو ئەمانەیان بۆ یازدە کەسەکە و هەموو ئەوانی دیکە گێڕایەوە 9 .ئەوە مەریەمی مەجدەلی و یۆئانا و مەریەمی دایکی یاقوب و ژنەکانی دیکە بوون کە ئەمانەیان بۆ نێردراوان گێڕایەوە 10 .قسەکانیان وەک حیکایەتێکی بێهودە دەرکەوت ،باوەڕیان پێنەکرد 11 ئینجا پەترۆس هەستا و ڕایکرد بۆ گۆڕەکە .کز بوو ،جلە کەتانەکانی بینی کە بە تەنیا دانراون و ڕۆیشتن و لە خۆیدا سەرسام 12 .بوو بەو شتەی کە ڕوویدا .هەر لەو ڕۆژەدا دوو کەسیان چوونە گوندێک بە ناوی ئیماووس کە لە ئۆرشەلیمەوە نزیکەی هەشت مەتر دوورە 13 .ئەوان پێکەوە باسی هەموو ئەمانەیان دەکرد کە ڕوویانداوە 14 .لە کاتێکدا کە پێکەوە قسەیان دەکرد و قسەیان دەکرد ،عیسا خۆی نزیک بووەوە و لەگەڵیان ڕۆیشت 15 .بەڵم چاوەکانیان ڕاوەستابوو تا نەیناسن 16 ئینجا پێی فەرموو » :ئەمە چ پەیوەندییەکتان هەیە کە لەگەڵ یەکتردا دەڕۆن و دڵتەنگن؟ 17 یەکێکیان کە ناوی کلیۆپاس بوو ،وەڵمی دایەوە» :ئایا تۆ تەنیا لە ئۆرشەلیم بێگانەیت و نەتزانیوە ئەو شتانەی لەم ڕۆژانەدا 18 »لەوێ ڕوودەدەن؟ ئینجا پێی گوتن» :چی؟ پێیان گوت» :سەبارەت بە عیسای ناسری کە پێغەمبەرێکی بەهێز بوو لە کردار و قسەدا لەبەردەم خودا 19 .و هەموو گەلدا .سەرۆک کاهینەکان و فەرمانڕەواکانمان چۆن ڕادەستیان کرد بۆ ئەوەی سزای لە سێدارەدان بدرێت و لە خاچیان دا 20 بەڵم ئێمە متمانەمان هەبوو کە ئەو کەسە بوو کە دەبوو ئیسرائیل ڕزگار بکات ،جگە لە هەموو ئەمانەش ئەمڕۆ سێیەم ڕۆژە لە 21 .دوای ئەنجامدانی ئەم کارانە .بەڵێ ،هەندێک ژنیش لە کۆمەڵەکەمان سەرسامیان کردین ،کە زوو لە گۆڕەکەدا بوون 22 .کاتێک تەرمی ئەویان نەدۆزیەوە ،هاتن و گوتیان :دیدگایەکی فریشتەکانمان بینیوە کە دەیانگوت زیندووە 23 .هەندێک لەوانەی لەگەڵمان بوون چوونە سەر گۆڕەکە و وەک ژنەکان گوتیان ،بینییان ،بەڵم نەیانبینی 24 .ئینجا پێی گوتن » :ئەی گەمژە و درەنگ لە باوەڕکردن بە هەموو ئەو شتانەی پێغەمبەران وتوویانە 25 ئایا نەدەبوو مەسیح ئەمانە بچێژێت و بچێتە ناو شکۆمەندی خۆیەوە؟ 26 .لە موسا و هەموو پێغەمبەرانەوە ،لە هەموو کتێبە پیرۆزەکاندا شتەکانی تایبەت بە خۆی بۆیان ڕوون کردەوە 27 .ئینجا لە گوندەکە نزیک بوونەوە کە بۆی ڕۆیشتن ،ئەویش وەک ئەوەی زیاتر بڕوات 28 بەڵم ئەوان ناچاریان کرد و گوتیان» :لەگەڵ ئێمە بمێنەرەوە ،چونکە بەرەو ئێوارەیە و ڕۆژەکەش دوورە «.چووە ژوورەوە تا 29 .لەگەڵیان بمێنێتەوە .کاتێک لەگەڵیان لە نانخواردن دانیشتبوو ،نانی وەرگرت و بەرەکەتی خستە سەر و شکاند و پێی بەخشین 30 .چاویان کرایەوە و ئەویان ناسی .و لە چاویان ون بوو 31 ئەوانیش بە یەکتریان گوت» :ئایا لە ڕێگادا قسەی لەگەڵ دەکردین و کتێبە پیرۆزەکانی بۆ کردەوە ،دڵمان لەناوماندا نەسووتا؟« 32 .هەر لەو کاتەدا هەستانەوە و گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم و بینییان کە یازدە کەسەکە و ئەوانەی لەگەڵیان بوون کۆبوونەتەوە 33 گوتی» :بەڕاستی یەزدان هەستاوەتەوە و بۆ شیمۆن دەرکەوتووە34 «. .ئەوانیش باسیان لەوە دەکرد کە لە ڕێگاکەدا چی ڕوویدا و چۆن لە نان شکاندندا لەلیەن ئەوانەوە ناسرا 35 لە کاتی قسەکردنیان ،عیسا خۆی لە ناویان وەستا و پێی گوتن » :ئاشتیتان بۆ بێت36 «. .بەڵم ئەوان ترساون و ترسان و وایانزانی کە ڕۆحێکیان بینیوە 37 ئینجا پێی گوتن » :بۆچی تووشی شڵەژانن؟« و بۆچی بیرکردنەوەکان لە دڵتاندا سەرهەڵدەدەن؟ 38 ».دەست و پێم ببینە ،من خۆمم .چونکە ڕۆح گۆشت و ئێسکی نییە ،وەک چۆن من دەبینن هەم 39 .کاتێک ئەمەی وت ،دەست و پێیەکانی پیشاندا 40 لە کاتێکدا ئەوان هێشتا لە خۆشی و سەرسوڕمان باوەڕیان نەدەکرد ،پێی گوتن » :ئایا لێرە خواردنتان هەیە؟« 41 .پارچەیەک لە ماسییەکی برژاو و لە شانە هەنگوینێکیان پێدا 42 .ئینجا وەریگرت و لەبەردەمیان خوارد 43
13
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
ئینجا پێی گوتن » :ئەمە ئەو قسانەی کە لەگەڵتان بووم پێم وتوون ،هەموو ئەو شتانەی کە لە یاسای موسا و پێغەمبەران و 44 ».زبورەکاندا سەبارەت بە من نووسراون ،دەبێ جێبەجێ بکرێن .ئینجا تێگەیشتنیان کردەوە بۆ ئەوەی لە کتێبە پیرۆزەکان تێبگەن 45 .پێی گوتن » :ئەوە نووسراوە و بەم شێوەیە دەبێ مەسیح ئازار بچێژێت و لە ڕۆژی سێیەمدا لە مردن هەستێتەوە 46 .لە ئۆرشەلیمەوە دەست پێدەکات ،بە ناوی ئەوەوە بانگەشەی تەوبەکردن و لێخۆشبوونی گوناهەکان بکرێت 47 .ئێوەش شایەتحاڵی ئەم شتانەن 48 .من بەڵێنی باوکمتان بۆ دەنێرم ،بەڵم ئێوە لە شاری ئۆرشەلیم بمێننەوە ،تا لە سەرەوە دەسەڵتتان پێدەدرێت 49 .ئینجا بردیانە دەرەوە تا بەیتانیا و دەستەکانی بەرزکردەوە و بەرەکەتی خستە سەریان 50 .کاتێک بەرەکەتی خستە سەریان ،لێیان جیا بووەوە و بەرەو ئاسمان برد 51 .ئەوانیش پەرستیان و بە خۆشییەکی زۆرەوە گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم 52 .بەردەوام لە پەرستگاکەدا بوون و ستایش و بەرەکەتیان بۆ خودا دەکرد .ئامین 53
ئینجیلی یۆحەنا ١٨یۆحەنا کاتێک عیسا ئەم قسانەی وت ،لەگەڵ شاگردەکانیدا بەسەر چۆمی سەدرۆندا ڕۆیشتن ،کە باخچەیەکی تێدا بوو ،و شاگردەکانی 1 .چووە ناوی .یەهوداش کە خیانەتی لێکرد ،شوێنەکەی دەزانی ،چونکە عیسا زۆرجار لەگەڵ شاگردەکانیدا پەنای بۆ ئەوێ دەبرد 2 یەهودا کە کۆمەڵێک پیاو و ئەفسەری لە سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان وەرگرت ،بە فانووس و مەشخەڵ و چەکەوە هاتە 3 .ئەوێ عیسا هەموو شتەکانی بەسەریدا زانی ،چووە دەرەوە و پێی گوتن » :بەدوای کێدا دەگەڕێن؟« 4 .وەڵمیان دایەوە» :عیسای ناسری «.عیسا پێی گوتن » :من ئەوم «.یەهوداش کە خیانەتی لێکرد ،لەگەڵیان وەستا 5 هەر کە پێی گوتن» :من ئەوم ،پاشەکشەیان کرد و کەوتنە سەر زەوی6 «. ئینجا پرسیاری لێکردن » :بەدوای کێدا دەگەڕێن؟« گوتیان» :عیسای ناسری7 «. .عیسا وەڵمی دایەوە » :پێم وتوون کە من ئەوم ،بۆیە ئەگەر بەدوای مندا دەگەڕێن ،با ئەمانە بڕۆن 8 بۆ ئەوەی ئەو قسانەی کە گوتی » :ئەوانەی تۆ پێتدام هیچم لەدەست نەداوە9 «. .ئینجا شیمۆن پەترۆس شمشێرێکی هەبوو ،شمشێرەکەی کێشایەوە و خزمەتکاری سەرۆک کاهینەکەی دا و گوێی ڕاستی بڕی 10 .ئەو خزمەتکارە ناوی مەلکۆس بوو .ئینجا عیسا بە پەترۆسی گوت » :شمشێرەکەت بخەرە ناو غەلفەکەوە 11 .ئینجا دەستە و کاپتن و ئەفسەرانی جولەکەکان عیسایان گرت و بەستیان 12 .سەرەتا بردییە لی حەنا .چونکە خەزووری قەیفا بوو ،کە هەر لەو ساڵەدا سەرۆک کاهین بوو 13 .قەیفاش ئەو کەسە بوو کە ئامۆژگاری جولەکەکانی دەکرد ،کە بەسوودە یەک کەس لە پێناو گەلدا بمرێت 14 شیمۆن پەترۆس بەدوای عیسادا ڕۆیشت و شاگردێکی دیکەش بەدوای عیسادا هات ،شاگردەکە لەلیەن سەرۆک کاهینەکەوە 15 .ناسی و لەگەڵ عیسا چووە ناو کۆشکی سەرۆک کاهین بەڵم پەترۆس لە دەرگای دەرەوە وەستا .ئینجا ئەو شاگردەیەکی دیکە کە سەرۆک کاهینەکە ناسیبوو ،هاتە دەرەوە و قسەی 16 .لەگەڵ دەرگاکە کرد و پەترۆسی هێنایە ژوورەوە .ئینجا کچە دەرگاکە بە پەترۆسی گوت» :ئایا تۆش یەکێک نیت لە شاگردەکانی ئەم پیاوە؟« ئەویش دەڵێت :من نیم 17 خزمەتکار و ئەفسەرەکان لەوێ وەستابوون و ئاگریان لە خەڵوز کردبوو .چونکە سارد بوو ،خۆیان گەرم کردەوە ،پەترۆس 18 .لەگەڵیان وەستا و خۆی گەرم کردەوە .پاشان سەرۆک کاهینەکە پرسیاری لە عیسا کرد لەبارەی شاگردەکانی و فێرکارییەکانی 19 عیسا وەڵمی دایەوە » :بە ئاشکرا لەگەڵ جیهان قسەم کرد .من هەرگیز لە کەنیسەکان و لە پەرستگادا وانەم دەگوت ،کە 20 .جولەکەکان هەمیشە پەنایان بۆ دەبەن .و بە نهێنی هیچم نەوتووە ».بۆچی پرسیارم لێ دەکەیت؟ ئەوانەی گوێیان لێبووم بپرسن چیم پێ وتوون ،ئەوان دەزانن چیم وتووە 21 کاتێک ئەو قسەی کرد ،یەکێک لە ئەفسەرەکان کە لەوێ وەستابوون بە کفنی دەستی عیسای لێدا و گوتی» :ئایا تۆ وا وەڵمی 22 »سەرۆک کاهین دەدەیتەوە؟ عیسا وەڵمی دایەوە » :ئەگەر قسەی خراپم کردووە ،شایەتحاڵی خراپەکە بە ،بەڵم ئەگەر باشە ،بۆچی لێم دەدەیت؟« 23 .حەناش بە بەستراوەوە ناردبووی بۆ لی قەیفای سەرۆک کاهین 24 شیمۆن پەترۆس وەستا و خۆی گەرم کردەوە .ئەوانیش پێیان گوت» :ئایا تۆش یەکێک نیت لە شاگردەکانی؟« ئینکاری کرد و 25 .وتی :من نیم
14
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
یەکێک لە خزمەتکارەکانی سەرۆک کاهین ،خزمەکەی بوو کە پەترۆس گوێی بڕیبوو ،گوتی» :ئایا تۆم لە باخچە لەگەڵیدا 26 »نەبینی؟ .پاشان پەترۆس ئینکاری کردەوە ،یەکسەر کەروێشکەکە هاتە خوارەوە 27 ئینجا عیسایان لە قەیفاوە بردە هۆڵی دادوەری ،زوو بوو .خۆیان نەچوونە ناو هۆڵی دادوەری ،نەک پیس نەبن .بەڵکو بۆ ئەوەی 28 .جەژنی پەسح بخۆن ئینجا پیلتۆس چووە دەرەوە بۆ لی ئەوان و گوتی» :ئێوە چ تۆمەتێک دەخەنە پاڵ ئەم پیاوە؟« 29 وەڵمیان دایەوە و پێیان گوت» :ئەگەر تاوانبار نەبوایە ،ئێمە نەماندەدایە دەستت30 «. ئینجا پیلتۆس پێی گوتن» :بیبە و بەپێی یاساکەتان دادوەری لەسەر بکەن «.جولەکەکان پێیان گوت» :حەڵڵ نییە کەسێک 31 .بکوژین .بۆ ئەوەی ئەو قسانەی عیسا جێبەجێ ببێت کە باسی دەکات و ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە چی مردنێک بمرێت 32 پیلتۆس جارێکی دیکە چووە ناو هۆڵی دادوەری و عیسای بانگ کرد و پێی گوت» :ئایا تۆ پاشای جولەکەکانیت؟« 33 عیسا وەڵمی دایەوە » :ئایا تۆ ئەم قسەیە لە خۆتەوە دەڵێیت ،یان کەسانی دیکە لەبارەی منەوە پێیان وتیت؟« 34 پیلتۆس وەڵمی دایەوە» :ئایا من جولەکەم؟ نەتەوەی خۆت و سەرۆک کاهینەکان تۆیان ڕادەست کردم ،چیت کردووە؟ 35 عیسا وەڵمی دایەوە » :شانشینی من لەم جیهانە نییە ،ئەگەر شانشینی من لەم جیهانە بوایە ،ئەوا خزمەتکارەکانم شەڕیان دەکرد 36 ».بۆ ئەوەی من نەدرێمە دەست جولەکەکان ،بەڵم ئێستا شانشینی من لێرەوە نییە پیلتۆس پێی گوت» :ئەوا تۆ پاشایت؟« عیسا وەڵمی دایەوە » :تۆ دەڵێی من پاشام «.بۆ ئەم مەبەستە لەدایک بووم و هەر بۆیە 37 .هاتمە جیهان ،تا شایەتحاڵی ڕاستی بدەم .هەرکەسێک لە ڕاستی بێت گوێی لە دەنگی من دەبێت پیلتۆس پێی گوت» :ڕاستی چییە؟ کاتێک ئەمەی وت ،جارێکی دیکە چووە دەرەوە بۆ لی جولەکەکان و پێی گوتن» :هیچ 38 ».تاوانێکی لێ نابینم بەڵم ئێوە داب و نەریتێکتان هەیە کە لە جەژنی پەسحدا یەکێکتان بۆ ئازاد بکەم ،ئایا پاشای جولەکەکانتان بۆ ئازاد بکەم؟ 39 .ئینجا هەموویان هاواریان کرد و گوتیان» :نەک ئەم پیاوە ،بەڵکو بارباس «.ئێستا بارباس تاڵنچی بوو 40 ١٩یۆحەنا .ئینجا پیلتۆس عیسای گرت و شەقێکی لێدا 1 .سەربازەکان تاجێکی دڕکیان لێدا و لەسەر سەری دانا و جلێکی وەنەوشەیییان لەبەر کرد 2 .گوتی» :سڵو ئەی پاشای جولەکەکان! و بە دەستیان لێیان دا 3 پیلتۆس جارێکی دیکە چووەوە دەرەوە و پێی گوتن» :ئەوەتا من دەیهێنمە دەرەوە بۆ لی ئێوە ،تا بزانن هیچ هەڵەیەکم لێ 4 ».نابینم !ئینجا عیسا هاتە دەرەوە ،تاجی دڕکاوی و جلە وەنەوشەییەکانی لەبەردا بوو .پیلتۆس پێی گوتن» :ئەوە پیاوە 5 :کاتێک سەرۆک کاهینەکان و ئەفسەرەکان بینییان ،هاواریان کرد و گوتیان» :لە خاچ بدە ،لە خاچ بدە «.پیلتۆس پێی فەرموو 6 ».ئەی بیبەن و لە خاچ بدەن ،چونکە من هیچ تاوانێکی لێ نابینم« جولەکەکان وەڵمیان دایەوە» :ئێمە یاسایەکمان هەیە ،بە یاساکەمان دەبێ بمرێت ،چونکە خۆی کردە کوڕی خودا7 «. .کاتێک پیلتۆس ئەو قسەیەی بیست ،زیاتر ترسا 8 .دیسان چووە هۆڵی دادوەری و بە عیسایان گوت» :تۆ لە کوێوەیت؟« بەڵم عیسا هیچ وەڵمێکی نەدایەوە 9 ئینجا پیلتۆس پێی گوت» :ئایا قسەم لەگەڵ ناکەیت؟« ئایا نازانیت کە من دەسەڵتم هەیە لە خاچت بدەم و دەسەڵتم هەیە 10 ئازادت بکەم؟ عیسا وەڵمی دایەوە » :هیچ هێزێکت لە دژی من نەدەبوو ،ئەگەر لە سەرەوە پێت نەدرابێت ،بۆیە ئەوەی منی ڕادەستی تۆ کرد 11 ».گوناهی گەورەتری هەیە لەو کاتەوە پیلتۆس هەوڵیدا ئازادی بکات ،بەڵم جولەکەکان هاواریان کرد و گوتیان» :ئەگەر ئەم پیاوە واز لێبهێنیت ،تۆ 12 ».هاوڕێی قەیسەر نیت ،هەرکەسێک خۆی بکاتە پاشا ،دژی قەیسەر قسە دەکات کاتێک پیلتۆس گوێی لەم قسەیە بوو ،عیسای هێنایە دەرەوە و لە کورسی دادوەری دانیشت ،لە شوێنێک کە پێی دەوترێت 13 .شەقام ،بەڵم بە عیبری گاباتا ئامادەکردنی جەژنی پەسح و نزیکەی کاتژمێری شەشەم بوو ،بە جولەکەکانی گوت» :سەیرکە پاشاکەتان!« 14 بەڵم هاواریان کرد» :لێی دوور بکەوە ،لێی دوور بخەرەوە ،لە خاچ بدەن «.پیلتۆس پێی فەرموو» :پاشاکەتان لە خاچ بدەم؟« 15 سەرۆک کاهینەکان وەڵمیان دایەوە» :ئێمە جگە لە قەیسەر هیچ پاشایەکمان نییە«. .ئینجا ڕادەستی ئەوانی کرد بۆ ئەوەی لە خاچ بدرێت .عیسایان گرت و بردیان 16 ئەویش بە خاچەکەیەوە چووە دەرەوە بۆ شوێنێک کە پێی دەوترێت شوێنی کەلسەر ،کە بە زمانی عیبری پێی دەوترێت 17 .گۆلگۆتا .لەوێ لە خاچیان دا و دوو کەسی دیکەشیان لەگەڵیدا ،لە هەر لیەک و عیسا لە ناوەڕاستدا 18 .پیلتۆس ناونیشانێکی نووسی و لەسەر خاچەکە داینا .نووسراوەکەش ئەوە بوو :عیسای ناسرەتی پاشای جولەکەکان 19
15
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
ئەم نازناوە زۆرێک لە جولەکەکان خوێندرایەوە ،چونکە ئەو شوێنەی عیسا لە خاچدرابوو نزیک بوو لە شارەکە ،بە زمانی 20 .عیبری و یۆنانی و لتینی نووسرابوو سەرۆک کاهینەکانی جولەکەکان بە پیلتۆسیان گوت» :مەنووسە :پاشای جولەکەکان .بەڵم کە وتی» :من پاشای جولەکەکانم21 «. پیلتۆس وەڵمی دایەوە» :ئەوەی نووسیومە نووسیومە22 «. :سەربازەکان کە عیسایان لە خاچ دا ،جلەکانی برد و چوار بەشیان کرد ،بۆ هەر سەربازێک بەشێکی .هەروەها پۆشاکەکەی 23 .ئێستا پۆشاکەکە بێ درز بوو ،لە سەرەوەیەوە بە درێژایی تواوەتەوە ئەوانیش لە نێوانیاندا گوتیان» :با نەیدڕێنین ،بەڵکو تیروپشکی بۆ بکەین کە هی کێ دەبێت ،بۆ ئەوەی ئەو کتێبە پیرۆزە 24 جێبەجێ بێت کە دەڵێت» :جل و بەرگی منیان لە نێوانیاندا دابەشکرد و بۆ جل و بەرگەکانم تیروپشکیان کرد «.بۆیە سەربازەکان .ئەم کارانەیان کرد .لە تەنیشت خاچی عیسا دایکی و خوشکی دایکی ،مەریەمی هاوسەری کلیۆفا و مەریەمی مەجدەلی وەستابوون 25 کاتێک عیسا دایکی و شاگردەکەی بینی کە خۆشی دەویست لە تەنیشت وەستابوون ،بە دایکی گوت » :ژن ،بڕوانە 26 »!کوڕەکەت .ئینجا بە شاگردەکەی گوت » :سەیرکە دایکت!« لەو کاتەوە شاگردەکە بردییە ماڵەکەی خۆی 27 « :دوای ئەمە ،عیسا زانی کە ئێستا هەموو شتێک بە ئەنجام گەیشتووە ،بۆ ئەوەی کتێبی پیرۆز جێبەجێ بکرێت ،گوتی 28 ».تینووم .قاپێکی پڕ لە سرکە دانرابوو ،ئیسفەنجێکیان پڕ کرد لە سرکە و خستیانە سەر هیسۆپ و خستیانە دەمی 29 کاتێک عیسا سرکەکەی وەرگرت ،گوتی» :تەواو بوو ،سەری کز کرد و جنۆکەکەی وازهێنا30 «. جولەکەکان لەبەر ئەوەی ئامادەکاری بوو بۆ ئەوەی لە ڕۆژی شەممەدا تەرمەکان لەسەر خاچ نەمێننەوە ،چونکە ئەو ڕۆژە 31 .شەممە ڕۆژێکی بەرز بوو ،داوای لە پیلتۆس کرد کە قاچەکانیان بشکێن و ببرێن .پاشان سەربازەکان هاتن و قاچی یەکەم و ئەوی دیکەیان شکاند کە لەگەڵیدا لە خاچ درا 32 .بەڵم کاتێک گەیشتنە لی عیسا و بینییان کە مردووە ،قاچەکانیان نەشکاند 33 .بەڵم یەکێک لە سەربازەکان بە ڕمێکەوە لیەکەی کون کرد و یەکسەر خوێن و ئاو هاتە دەرەوە 34 .ئەوەی بینیویەتی شایەتحاڵی دا و شایەتحاڵییەکەی ڕاستە ،دەزانێت کە ڕاستی دەڵێت ،بۆ ئەوەی باوەڕتان هەبێت 35 چونکە ئەمانە بۆ ئەوە بوون کە کتێبی پیرۆز جێبەجێ بکرێن» :ئێسکێکی لێ ناشکێت36 «. دیسان کتێبێکی تریش دەڵێت» :سەیری ئەو کەسە دەکەن کە کونیان کردووە37 «. دوای ئەوە یوسفی ئاریماتای شاگردی عیسا بوو ،بەڵم بە نهێنی لە ترسی جولەکەکان ،داوای لە پیلتۆس کرد کە تەرمی عیسا 38 .ببات ،پیلتۆس مۆڵەتی پێدا .بۆیە هات و تەرمی عیسای برد .نیکۆدیمۆسیش هات کە سەرەتا بە شەو هاتە لی عیسا و تێکەڵەیەکی میر و ئالۆوی هێنا کە کێشی نزیکەی سەد کیلۆ بوو 39 .ئینجا تەرمی عیسایان برد و بە جلی کەتان لەگەڵ بەهاراتەکاندا برینداریان کرد ،وەک چۆن جولەکەکان دەنێژن 40 .لەو شوێنەی کە لە خاچ درا ،باخچەیەک هەبوو .لە باخچەکەدا گۆڕێکی نوێ بوو ،کە هێشتا مرۆڤی تێدا دانەنرابوو 41 .لەبەر ڕۆژی ئامادەکاری جولەکەکان عیسایان لەوێ دانا .چونکە گۆڕەکە نزیک بوو 42 ٢٠یۆحەنا .یەکەم ڕۆژی هەفتە ،مەریەمی مەجدەلی زوو دێتە سەر گۆڕەکە و دەبینێت بەردەکە لە گۆڕەکە لبراوە 1 ئینجا ڕادەکات و دەچێتە لی شیمۆن پەترۆس و شاگردەکەی دیکە کە عیسا خۆشی ویستوون و پێی گوتن» :ئەوان یەزدانیان لە 2 ».گۆڕەکە دەرهێنا و نازانین لە کوێ داناوە .پەترۆس و شاگردەکەی دیکە چوونە دەرەوە و هاتنە سەر گۆڕەکە 3 .هەردووکیان پێکەوە ڕایانکرد ،شاگردەکەی تر لە پەترۆس ڕاکرد و یەکەمجار هاتە سەر گۆڕەکە 4 .ئینجا کز بوو و سەیری ژوورەوەی کرد ،جلە کەتانەکانی بینی کە کەوتوون .بەڵم ڕۆیشت ئەو نەچووە ژوورەوە 5 .شیمۆن پەترۆس بەدوایدا هات و چووە ناو گۆڕەکە و بینی کە جلە کەتانییەکان کەوتوون 6 .دەستکێشەکەش کە لە دەوری سەری بوو ،لەگەڵ جلە کەتانەکاندا نەبوو ،بەڵکو لە شوێنێکدا بە تەنیا پێچرابووەوە 7 .شاگردەکەی دیکەش کە یەکەمجار هاتە گۆڕەکە ،چووە ژوورەوە و بینی و باوەڕی هێنا 8 .چونکە هێشتا کتێبی پیرۆزیان نەدەزانی کە دەبێت لە مردن هەستێتەوە 9 .ئینجا شاگردەکان بەرەو ماڵی خۆیان ڕۆیشتنەوە 10 .بەڵم مەریەم لە دەرەوە لە لی گۆڕەکە وەستا و دەگریا ،کاتێک دەگریا ،کڕنۆشی دا و سەیری ناو گۆڕەکەی کرد 11 دوو فریشتەی بە جل و بەرگی سپییەوە بینی کە دانیشتوون ،یەکێکیان لە سەری و ئەوی دیکەیان لە پێیەکانی ،کە تەرمی عیسا 12 .لێی کەوتبوو ئەوانیش پێیان گوت» :ژن ،بۆچی دەگری؟« پێی گوتن» :چونکە پەروەردگارمیان بردووە و نازانم لە کوێ دایان ناوە13 «. .کاتێک ئەمەی وت ،خۆی گەڕایەوە و عیسای بینی کە وەستاوە ،نەیزانی کە عیسایە 14
16
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
عیسا پێی گوت » :ژن ،بۆچی دەگری؟ تۆ بەدوای کێدا دەگەڕێیت؟ ئەو ژنە بە باخەوانەکەی زانی ،پێی گوت» :کاکە ،ئەگەر 15 ».لێرە هەڵتگرتووە ،پێم بڵێ لە کوێ داتناوە و دەیبەم .عیسا پێی گوت» :مەریەم« .خۆی وەرگەڕا و پێی گوت» :ڕابۆنی «.کە واتە مامۆستا 16 عیسا پێی گوت» :دەستم لێ مەدە .چونکە هێشتا بەرەو لی باوکم بەرز نەبوومەوە ،بەڵکو بڕۆ بۆ لی براکانم و پێیان بڵێ :من 17 .بەرەو باوکم و باوکتان بەرز دەبمەوە .و بۆ خودای من و خودای ئێوە .مەریەمی مەجدەلی هات و بە شاگردەکانی گوت کە یەزدانی بینیوە و ئەم قسانەی لەگەڵ کردووە 18 هەر ئەو ڕۆژە ئێوارە ،کە یەکەم ڕۆژی هەفتە بوو ،کاتێک دەرگاکانی ئەو شوێنە داخراوە کە شاگردەکان لە ترسی جولەکەکان 19 کۆبوونەتەوە ،عیسا هات و لە ناوەڕاستدا وەستا و پێی گوتن » :ئاشتیتان بۆ بێت«. .کاتێک ئەمەی وت ،دەست و لوی خۆی پێیان نیشان دا .ئینجا شاگردەکان دڵخۆش بوون ،کاتێک یەزدانیان بینی 20 ئینجا عیسا دیسان پێی گوتن» :ئاشتیتان بۆ بێت ،وەک چۆن باوکم منی ناردووە ،منیش بە هەمان شێوە ئێوە دەنێرم21 «. .کاتێک ئەمەی وت ،هەناسەیەکی بەسەردا هەڵمژی و پێی گوتن » :ڕۆحی پیرۆز وەربگرن 22 .هەرکەسێک گوناهی لێ خۆش بوویت ،بۆیان لێ خۆش دەکرێت .هەرکەسێک گوناهەکانی بپارێزن ،دەهێڵرێنەوە 23 .بەڵم تۆماس ،یەکێک لە دوانزە کەسەکە ،کە ناوی دیدیموس بوو ،کاتێک عیسا هات لەگەڵیان نەبوو 24 شاگردەکانی دیکە پێیان گوت» :ئێمە یەزدانمان بینی «.بەڵم پێی گوتن» :ئەگەر لە دەستەکانیدا چاپی بزمارەکان نەبینم و 25 ».پەنجەم نەخەمە ناو چەقۆی نینۆکەکانەوە و دەستم نەخەمە ناو لیەکەیەوە ،باوەڕ ناکەم دوای هەشت ڕۆژ دیسان شاگردەکانی لە ژوورەوە بوون و تۆماسیش لەگەڵیان بوو ،ئینجا عیسا هات و دەرگاکانی داخراو 26 بوون و لە ناوەڕاستدا وەستا و گوتی » :ئاشتیتان بۆ بێت«. ،ئینجا بە تۆماسی گوت » :پەنجەت بۆ ئێرە و دەستەکانم ببینە .دەستت بگەیەنە ئێرە و بیخە ناو لی منەوە ،بێ باوەڕ مەبە 27 .بەڵکو باوەڕدار بە تۆماسیش وەڵمی دایەوە و پێی گوت» :پەروەردگارم و پەروەردگارم28 «. .عیسا پێی گوت» :تۆماس ،چونکە منت بینی ،باوەڕت هێناوە 29 .بەڕاستی عیسا لەبەردەم شاگردەکانیدا چەندین نیشانەی دیکەی کرد ،کە لەم کتێبەدا نەنووسراون 30 بەڵم ئەمانە نووسراون ،بۆ ئەوەی باوەڕتان هەبێت کە عیسا مەسیحی کوڕی خودایە .و بۆ ئەوەی باوەڕتان پێی هەبێت لە 31 .ڕێگەی ناوی ئەوەوە ژیانتان هەبێت ٢١یۆحەنا .دوای ئەمانە عیسا لە دەریای تیبریاس خۆی بۆ شاگردەکانی نیشان دا .و لەسەر بەم شێوەیە خۆی نیشان دا 1 .شیمۆن پەترۆس و تۆماس ناوی دیدیموس و ناتانایلی کەنای جەلیل و کوڕەکانی زێبدی و دوو شاگردی دیکە پێکەوە بوون 2 شیمۆن پەترۆس پێی گوتن» :من دەچم بۆ ماسیگرتن «.پێیان گوت» :ئێمەش لەگەڵ تۆدا دەڕۆین «.چوونە دەرەوە و یەکسەر 3 .چوونە ناو کەشتییەکەوە .و ئەو شەوە هیچیان نەگرت .بەڵم کە بەیانی هات ،عیسا لە کەنارەکە وەستا ،بەڵم شاگردەکان نەیانزانی کە عیسایە 4 .ئینجا عیسا پێی گوتن » :منداڵن ،خواردنتان هەیە؟ وەڵمیان دایەوە :نەخێر 5 پێی گوتن » :تۆڕەکە لە لی ڕاستی کەشتییەکە فڕێ بدەن و دەیدۆزنەوە «.بۆیە فڕێیان دا ،ئێستاش بەهۆی زۆری ماسییەکانەوە 6 .نەیانتوانی بیکێشن ،بۆیە ئەو شاگردەی کە عیسا خۆشی دەویست بە پەترۆسی گوت» :ئەوە یەزدان «.کاتێک شیمۆن پەترۆس بیست کە یەزدان بوو 7 .جل و بەرگی ماسیگرەکەی بۆ بەست ،چونکە ڕووت بوو ،خۆی فڕێدایە دەریا شاگردەکانی دیکەش بە کەشتییەکی بچووک هاتنە دەرەوە) .چونکە لە خاکەوە دوور نەبوون ،بەڵکو دوو سەد باڵ بوو( 8 .تۆڕەکەیان بە ماسی ڕاکێشا .هەر کە گەیشتنە سەر زەوی ،ئاگرێکی خەڵوزیان لەوێ بینی و ماسی و نانیان لەسەر دانرا 9 عیسا پێی گوتن » :ئەو ماسییە بێنە کە ئێستا ڕاوتان کردووە10 «. .شیمۆن پەترۆس سەرکەوت و تۆڕەکەی ڕاکێشایە سەر زەوی کە پڕ بوو لە ماسییە گەورەکان ،سەد و پەنجا و سێ ماسی 11 عیسا پێی گوتن » :وەرن و نان بخۆن «.هیچ کام لە شاگردەکان نەیاندەوێرا لێی بپرسن» :تۆ کێیت؟« بە زانینی ئەوەی کە ئەوە 12 .پەروەردگارە .ئینجا عیسا دێت و نان وەردەگرێت و پێیان دەدات و ماسیشی بە هەمان شێوە 13 .ئەمە سێیەم جارە کە عیسا خۆی بۆ شاگردەکانی نیشان دا ،دوای ئەوەی لە مردن زیندوو بووەوە 14 کاتێک نانیان خوارد ،عیسا بە شیمۆن پەترۆسی فەرموو » :شامۆنی کوڕی یوناس ،ئایا تۆ لە ئەمانە زیاتر منت خۆشدەوێت؟« 15 پێی گوت» :بەڵێ ،پەروەردگار! تۆ دەزانی کە من تۆم خۆشدەوێت .پێی گوت » :بەرخەکانم بەخێو بکە«. جارێکی دیکە پێی فەرموو » :شامۆنی کوڕی یونا ،منت خۆشدەوێت؟« پێی گوت» :بەڵێ ،پەروەردگار! تۆ دەزانی کە من تۆم 16 .خۆشدەوێت .پێی گوت :مەڕەکانم بەخێو بکە
17
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
:جاری سێیەم پێی فەرموو » :شامۆنی کوڕی یونا ،منت خۆشدەوێت؟« پەترۆس دڵتەنگ بوو ،چونکە بۆ جاری سێیەم پێی گوت 17 »:خۆشمدەوێ؟« ئینجا پێی گوت» :پەروەردگار ،تۆ هەموو شتێک دەزانیت .تۆ دەزانی کە من تۆم خۆشدەوێت .عیسا پێی گوت .مەڕەکانم بەخێو بکە .بەڕاستی بەڕاستی پێت دەڵێم :کاتێک گەنج بوویت ،پشتت دەبەست و بەرەو ئەو شوێنە دەڕۆیشتیت کە دەتەوێت 18 ئەم قسەیەی کرد و ئاماژەی بەوەدا کە بە چ مردنێک دەبێتە هۆی شکۆمەندی خودا .ئینجا کە ئەمەی وت ،پێی گوت » :شوێنم 19 ».بکەوە ئینجا پەترۆس کە دەگەڕێتەوە و ئەو شاگردەی بینی کە عیسا خۆشی دەویست بەدوایدا دەگەڕێت .ئەویش لە کاتی نانخواردنی 20 ئێوارەدا پشتی بە سنگی خۆی بەست و گوتی» :پەروەردگار ،کێیە کە خیانەتت لێدەکات؟« پەترۆس کە بینی بە عیسای گوت» :گەورە ،ئەم پیاوە چی دەکات؟« 21 .عیسا پێی گوت » :ئەگەر بمەوێت تا دێم بمێنێتەوە ،ئەوە بۆ تۆ چییە؟« تۆ شوێنم بکەوە 22 ئینجا ئەم قسەیە لەنێو برایاندا بڵوبووەوە ،کە شاگردەکە نەمرێت ،بەڵم عیسا پێی نەگوت :نامرێت .بەڵم » ئەگەر بمەوێت تا 23 »دێم بمێنێتەوە ،ئەوە چییە بۆ تۆ؟ .ئەمە ئەو شاگردەیە کە شایەتحاڵی ئەمانە دەدات و ئەم شتانەی نووسیوە ،ئێمەش دەزانین کە شایەتحاڵییەکەی ڕاستە 24 زۆر شتی تریش هەن کە عیسا کردوویەتی ،ئەگەر هەریەکەیان بنووسرێن ،پێموایە تەنانەت جیهان خۆی نەیتوانی ئەو کتێبانە 25 .لەخۆبگرێت کە دەبوو بنووسرێن .ئامین
کردەوەکانی نێردراوان کارەکانی پێغەمبەران 1
.ئەی تیۆفیلۆس ،ڕیسالە ی پێشووم بۆ هەموو ئەو کارانە کردووە کە عیسا دەستی پێکردووە و هەم فێری کردوون 1 .تا ئەو ڕۆژەی کە بەرزکرایەوە ،دوای ئەوەی لە ڕێگەی ڕۆحی پیرۆزەوە فەرمانی بەو نێردراوانە دا کە هەڵیبژاردبوو 2 .دوای ئازارەکەی بە چەندین بەڵگەی بێ هەڵە خۆی بە زیندووی نیشان دا ،چل ڕۆژ لەلی ئەوان بینرا و باسی شتەکانی شانشینی خودای دەکرد 3 .کاتێک لەگەڵیان کۆبووەوە ،فەرمانی پێکردن کە لە ئۆرشەلیم نەڕۆن ،بەڵکو چاوەڕێی بەڵێنی باوک بن ،کە وەک خۆی دەڵێت ،لە منەوە بیستووتە 4 .چونکە یۆحەنا بەڕاستی بە ئاو مەعمودی کردووە .بەڵم چەند ڕۆژێک لەمەوبەر بە ڕۆحی پیرۆز مەعمودیەت دەدرێن 5 کاتێک کۆبوونەوە ،لێیان پرسی و گوتیان» :پەروەردگار ،ئایا لەم کاتەدا شانشینی بۆ ئیسرائیل دەگەڕێنیتەوە؟« 6 پێی گوتن » :بۆ ئێوە نییە کات و وەرزەکان بزانن ،کە باوک لە دەستی خۆیدا داناوە7 «. .بەڵم دوای هاتنی ڕۆحی پیرۆز بەسەرتاندا هێز وەردەگرن ،لە ئۆرشەلیم و لە هەموو جولەکە و سامریا و تا کۆتایی زەوی شایەتحاڵی من دەبن 8 .کاتێک ئەو قسانەی کرد ،تا ئەوان سەیریان دەکرد ،بەرزکرایەوە .هەورێک لە چاویان وەریگرت 9 .کاتێک ئەو بەرەو ئاسمان دەڕوانی ،سەیرکە دوو پیاو بە جل و بەرگی سپییەوە لە تەنیشتیان وەستابوون 10 ئەوانیش گوتیان» :ئەی پیاوانی جەلیل ،بۆچی وەستاون و چاوتان لە ئاسمانە؟« هەر ئەم عیسایە کە لە ئێوە هەڵگیراوە بۆ ئاسمان ،بە هەمان شێوە 11 .دێت کە بینیوتانە دەچێتە ئاسمان
ئینجیلی نیکۆدیمۆس بەشی یەکەم حەنا و قەیافا و سوما و داتام و گەمالیێل و یەهودا و لێڤی و نەپتالیم و ئەسکەندەر و کورش و جولەکەکانی دیکە ،سەبارەت بە 1 .عیسا چوونە لی پیلتۆس و بە چەندین تاوانی خراپ تۆمەتباریان کرد گوتی» :ئێمە دڵنیاین کە عیسا کوڕی یوسفی دارتاشە ،خاکێکە کە لە مەریەمەوە لەدایک بووە و خۆی بە کوڕی خودا و پاشا 2 .دەزانێت .و نەک هەر ئەوە ،بەڵکو هەوڵی هەڵوەشاندنەوەی شەممە دەدات ،و یاساکانی باوباپیرانمان پیلتۆس وەڵمی دایەوە؛ چییە کە ئەو ڕایدەگەیەنێت؟ و چییە کە هەوڵی هەڵوەشاندنەوەی دەدات؟ 3 جولەکەکان پێیان گوت» :یاسایەکمان هەیە کە چارەسەرکردن لە ڕۆژی شەممەدا قەدەغە دەکات .بەڵم ئەو ڕۆژە بە شێوازە 4 .خراپەکان چارەسەری لق و کەڕ دەکات ،ئەوانەی تووشی ئیفلیجی بوون ،کوێرەکان و پەتاکان و شەیتانەکانن پیلتۆس وەڵمی دایەوە» :چۆن دەتوانێت بە شێوازی خراپ ئەم کارە بکات؟ ئەوانیش وەڵمیان دایەوە» :ئەو جادووگەرە و 5 .شەیتانەکان دەردەکات بە فەرماندەی شەیتانەکان .و بەم شێوەیە هەموو شتێک ملکەچی ئەو دەبن پیلتۆس گوتی» :دەرکردنی شەیتانەکان کارێکی ڕۆحی ناپاک نییە ،بەڵکو لە هێزی خوداوە سەرچاوەی گرتووە6 «. جولەکەکان وەڵمی پیلتۆسیان دایەوە» :ئێمە داوای لێبوردن لە مەزنت دەکەین بانگهێشتی بکات بۆ ئەوەی لەبەردەم دادگاکەتدا 7 ».ئامادەبێت و خۆت گوێی لێبگریت پیلتۆس نێردراوێکی بانگ کرد و پێی گوت» :بە چ ڕێگایەک مەسیح دەهێنرێتە ئێرە؟« 8 :ئینجا پێغەمبەرەکە چووە دەرەوە و مەسیحی ناسی و پەرستی .ئەو پۆشاکەی لە دەستیدا بوو لەسەر زەوی بڵوکردەوە و گوتی 9 ».پەروەردگار ،بەسەر ئەمدا بڕۆن و بچۆ ژوورەوە ،چونکە حاکم بانگت دەکات«
18
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
کاتێک جولەکەکان زانیان چی پێغەمبەرەکە کردوویەتی ،هاواریان کرد بە پیلتۆس و گوتیان» :بۆچی بانگهێشتنامەکەت بە 10 چەقۆیەک نەدا ،نەک بە پێغەمبەر؟« چونکە پێغەمبەرەکە کە بینی ،پەرستنی کرد و ئەو پۆشاکەی کە لە دەستیدا بوو لەسەر زەوی .لەبەردەمیدا بڵوکردەوە و پێی گوت» :پەروەردگار ،حاکم بانگی دەکات «.تۆ ئینجا پیلتۆس نێردراوەکەی بانگ کرد و گوتی» :بۆچی ئەمەت کردووە؟« 11 پێغەمبەرەکە وەڵمی دایەوە» :کاتێک لە ئۆرشەلیمەوە منت نارد بۆ ئەسکەندەر ،عیسام بینی کە بە شێوەیەکی خراپ لەسەر 12 کەرێکی ژن دانیشتبوو ،نەوەی عیبرانییەکان هاواریان کرد» :هۆسانە ،لق و پۆپی داریان بەدەستەوە بوو«. هەندێکی تر جلەکانیان لە ڕێگاکەدا بڵوکردەوە و گوتیان» :ئەی لە ئاسمانەوە ڕزگارمان بکە .خۆشبەختە ئەو کەسەی بە ناوی 13 .یەزدانەوە دێت جولەکەکان هاواریان کرد ،دژی پێغەمبەرەکە و گوتیان» :نەوەی عیبریەکان بە زمانی عیبری ستایشی خۆیان کرد .تۆ کە 14 یۆنانیت ،چۆن توانیت لە عیبری تێبگەیت؟ پێغەمبەرەکە وەڵمی دانەوە و گوتی» :لە یەکێک لە جولەکەکانم پرسی و گوتم» :ئەمە چییە کە منداڵەکان بە زمانی عیبری 15 »هاوار دەکەن؟ ئەویش بۆی ڕوون کردمەوە و گوتی» :هوسانە هاوار دەکەن ،کە وا لێکدەدرێتەوە» :ئەی پەروەردگار ،ڕزگارم بکە «.یان 16 .ئەی پەروەردگار ڕزگار بکە ئینجا پیلتۆس پێی گوتن» :بۆچی خۆتان شایەتحاڵی ئەو قسانەی منداڵەکانن ،واتە بێدەنگیتان؟ لە چیدا پێغەمبەر هەڵەی 17 .کردووە؟ وە بێدەنگ بوون حاکم بە پێغەمبەرەکەی گوت» :بڕۆ و بە هەر شێوەیەک هەوڵ بدە بیهێنیتە ژوورەوە18 «. بەڵم پێغەمبەرەکە چووە دەرەوە و وەک پێشوو کرد .گوتی» :پەروەردگار ،وەرە ژوورەوە ،چونکە حاکم بانگت دەکات19 «. .کاتێک عیسا بە ئاڵکانەوە دەچووە ژوورەوە ،کە ئاڵکەیان هەڵگرتبوو ،سەریان کڕنۆشیان دا و عیسایان پەرست 20 .جولەکەکان بە توندیتر لە دژی ئاڵکان هاواریان کرد 21 .بەڵم پیلتۆس بە جولەکەکانی گوت» :دەزانم بۆ ئێوە دڵخۆش نییە کە لوتکەی ئاڵکان خۆیان کڕنۆش بکێشن و عیسا بپەرستن 22 بەڵم بۆچی دژی ئاڵکان هاوار دەکەن ،وەک ئەوەی کڕنۆشیان بردبێت و پەرستشیان کردبێت؟ وەڵمی پیلتۆسیان دایەوە» :ئاڵکانمان بینی کە کڕنۆشیان برد و عیسایان دەپەرست23 «. حاکم ئاڵکانی بانگ کرد و پێی گوتن» :بۆچی واتان کرد؟« 24 ئاڵکان بە پیلتۆسیان گوت» :هەموومان بتپەرستین و لە پەرستگاکاندا خوداوەندەکان دەپەرستین .و چۆن بیر لە هەر شتێک 25 .بکەینەوە سەبارەت بە پەرستنی؟ ئێمە تەنها پێوەرەکانمان بەدەستەوە بوو و ئەوانیش کڕنۆشیان دانا و دەیانپەرست ،ئینجا پیلتۆس بە فەرمانڕەواکانی کەنیسەکەی گوت» :خۆتان هەندێک پیاوی بەهێز هەڵدەبژێرن و با ئاڵکەیان پێ بگرن 26 ».بزانین ئایا ئەو کاتە خۆیان دەچەمێننەوە یان نا .پیرەکانی جولەکەکان بەدوای دوانزە پیرە پیاوە بەهێز و بەتواناکاندا گەڕان و ئاڵکەیان پێ گرت و لەبەردەم حاکمدا وەستان 27 پیلتۆس بە پێغەمبەرەکەی گوت» :عیسا دەربهێنە و بە جۆرێک بیهێننەوە ژوورەوە «.عیسا و پێغەمبەرەکەش لە هۆڵەکە 28 .چوونە دەرەوە پیلتۆس ئەو ئاڵیانەی بانگ کرد کە پێشتر ئاڵکەیان هەڵگرتبوو و سوێندی پێ خوارد :ئەگەر عیسا پێش هاتنە ژوورەوە بەو 29 .شێوەیە ئاڵکانیان هەڵنەگرتبا ،ئەوا سەریان دەبڕێت .ئینجا حاکم فەرمانی بە عیسا کرد کە بگەڕێتەوە ژوورەوە 30 پێغەمبەرەکەش وەک پێشتر کردبووی و زۆر داوای لە عیسا کرد کە بە جلەکەیەوە بڕوات و بەسەریدا بڕوات و بەسەریدا 31 .ڕۆیشت و چووە ژوورەوە .کاتێک عیسا چووە ژوورەوە ،ئاڵکان وەک جاران کڕنۆشیان برد و پەرستشیان کرد 32 بەشی دووەم .کاتێک پیلتۆس ئەمەی بینی ،ترسی لێ هات و خەریک بوو لە کورسیەکەی هەستێتەوە 1 بەڵم لە کاتێکدا بیری لەوە دەکردەوە هەستێتەوە ،ژنەکەی خۆی کە لە دوورەوە وەستابوو ،نارد بۆی و گوتی» :هیچ 2 ».پەیوەندییەکت لەگەڵ ئەو پیاوە دادپەروەرەدا نییە .چونکە ئەمشەو لە دیدگایەکدا لەسەر ئەو ئازارێکی زۆرم چەشتووە .کاتێک جولەکەکان ئەمەیان بیست بە پیلتۆسیان گوت» :ئایا پێمان نەگوت :جادووگەرە؟« سەیرکە ،ژنەکەتی خەون بینیوە 3 پیلتۆس عیسای بانگ کرد و گوتی» :تۆ بیستووتە ئەوەی کە ئەوان شایەتحاڵیت دەدەن و وەڵم نادەیتەوە؟« 4 عیسا وەڵمی دایەوە» :ئەگەر توانای قسەکردنیان نەبوایە ،نەیاندەتوانی قسە بکەن .بەڵم لەبەر ئەوەی هەر کەسێک فەرمانی 5 .زمانی خۆی هەیە ،بە باش و خراپ قسە بکات ،با چاوی لێ بکات بەڵم پیرەکانی جولەکەکان وەڵمیان دایەوە و بە عیسایان گوت» :چاوەڕوانی چی بکەین؟« 6 لە سەرەتادا ،ئێمە ئەمە دەزانین کە تۆ لە زینا لەدایک بوویت .دووەم :کە بەهۆی لەدایکبوونتەوە کۆرپەکان لە بەیتولمەقەدەس 7 .کوژران .سێیەم :مەریەم باوک و دایکت هەڵهاتن بۆ میسر ،چونکە نەیانتوانی متمانە بە گەلی خۆیان بکەن
19
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
هەندێک لەو جولەکانەی کە لە تەنیشتی وەستابوون ،قسەی خۆشتریان کرد» :ناتوانین بڵێین لە زینا لەدایک بووە .بەڵم دەزانین 8 .کە مەریەمی دایکی دەستگیرانی یوسف بووە ،بۆیە لە زینایەوە لەدایک نەبووە ئینجا پیلتۆس بە جولەکەکانی گوت کە بە زینا لەدایک بووە» :ئەم باسەتان ڕاست نییە ،چونکە دەستگیرانداری هەبووە ،چونکە 9 ».شایەتحاڵی ئەوە دەدەن کە کێ لە نەتەوەی خۆتانن حەنا و قەیفا بە پیلتۆسیان گوت» :هەموو ئەم خەڵکە زۆرە ،کە هاوار دەکەن و دەڵێن :لەدایک بووە و جادووگەرە .بەڵم 10 .ئەوانەی ئینکاری لەدایک بوون بە زیناکردن ،موسڵمان و شاگردی ئەون ،پیلتۆس وەڵمی حەنا و قەیفای دایەوە» :ئەو موسڵمانانە کێن؟ وەڵمیان دایەوە» :ئەوانە نەوەی تاغوتەکانن و نەبوونە جولەکە 11 ».بەڵکو شوێنکەوتووی ئەون ئینجا ئەلیعەزەر و ئەستێریۆس و ئەنتۆنیۆس و یاقوب و کاراس و ساموئێل و ئیسحاق و فینێس و کریسپوس و ئەگریپا و حەنا و 12 یەهودا وەڵمیان دایەوە» :ئێمە موسڵمان نین ،بەڵکو منداڵی جولەکەکانین و ڕاستییەکان دەڵێین ،کاتێک مەریەم دەستگیراندار بوو ».ئامادە بووین ئینجا پیلتۆس خۆی ئاراستەی ئەو دوانزە پیاوە کرد کە ئەمەیان وت و پێی گوتن» :بە ژیانی قەیسەر جادووتان بۆ دەدەم ،کە 13 ».بە دڵسۆزی ڕابگەیەنن کە ئایا بە زینا لەدایک بووە یان نا ،و ئەو شتانەی کە باستان کردووە ڕاست بن .وەڵمی پیلتۆسیان دایەوە» :یاسایەکمان هەیە کە سوێندخواردنمان لێ قەدەغەیە ،چونکە گوناهە 14 ،ئینجا حەنا و قەیفا بە پیلتۆسیان گوت» :ئەو دوانزە پیاوە باوەڕ ناکەن کە ئێمە دەیناسین کە لەدایک بووە و جادووگەرە 15 .هەرچەندە وا خۆی نیشان دەدات کە کوڕی خودایە و پاشایە ئینجا پیلتۆس فەرمانی بە هەمووان کرد بچنە دەرەوە جگە لەو دوانزە پیاوەی کە دەیانگوت بە زینا لەدایک نەبووە و عیساش 16 لە دوورەوە بکشێتەوە و پێی گوتن» :بۆچی جولەکەکان بیریان لە کوشتنی عیسا هەیە؟« ئەوانیش وەڵمیان دایەوە» :توڕەن چونکە لە ڕۆژی شەممەدا چارەسەری کردووە «.پیلتۆس وتی :ئایا بۆ کاری باش 17 دەیکوژن؟ پێیان گوت» :بەڵێ کاکە«. بەشی سێیەم ئینجا پیلتۆس پڕ بوو لە تووڕەیی لە هۆڵەکە هاتە دەرەوە و بە جولەکەکانی گوت» :هەموو جیهان بانگ دەکەم بۆ ئەوەی 1 ».شایەتحاڵی ئەوە بن کە هیچ هەڵەیەک لەو پیاوەدا نادۆزمەوە جولەکەکان وەڵمی پیلتۆسیان دایەوە» :ئەگەر کەسێکی خراپەکار نەبووایە ،نەماندەهێنایە بەردەمت2 «. پیلتۆس پێی گوتن» :ئایا دەیگرن و بە یاسای خۆتان تاقی بکەنەوە3 «. جولەکەکان گوتیان» :حەڵڵ نییە کەسێک بکوژین4 «. پیلتۆس بە جولەکەکانی گوت» :ئەو فەرمانەی کە مەکوژن ،هی ئێوەیە ،بەڵم هی من نییە5 «. جارێکی دیکە چووە ناو هۆڵەکە و عیسای بە تەنیا بانگ کرد و پێی گوت» :ئایا تۆ پاشای جولەکەکانیت؟« 6 عیسا وەڵمی پیلتۆسی دایەوە» :ئایا تۆ ئەمە لە خۆتەوە دەڵێیت ،یان جولەکەکان لەبارەی منەوە پێیان وتیت؟« 7 پیلتۆس وەڵمی دایەوە و بە عیسای گوت» :ئایا من جولەکەم؟ هەموو نەتەوە و فەرمانڕەواکانی جولەکەکان تۆیان ڕادەستی من 8 کرد .چیت کردووە؟ عیسا وەڵمی دایەوە و گوتی» :شانشینی من لەم جیهانە نییە ،ئەگەر شانشینی من لەم جیهانە بوایە ،ئەوا خزمەتکارەکانم شەڕیان 9 .دەکرد و نەمدەدرا بە جولەکەکان .بەڵم ئێستا شانشینی من لێرەوە نییە پیلتۆس گوتی» :ئەوا تۆ پاشایت؟« عیسا وەڵمی دایەوە» :تۆ دەڵێی من پاشام ،بۆ ئەم مەبەستە لەدایک بووم و بۆ ئەم مەبەستە 10 .هاتوومەتە جیهان .بۆ ئەم مەبەستەش هاتووم ،تا شایەتحاڵی ڕاستی بدەم .هەرکەسێک لە ڕاستی بێت ،گوێی لە دەنگی من دەبێت پیلتۆس پێی گوت» :ڕاستی چییە؟ 11 .عیسا فەرمووی :ڕاستی لە ئاسمانەوەیە 12 پیلتۆس گوتی» :بۆیە ڕاستی لەسەر زەوی نییە13 «. عیسا بە پیلتۆسی گوت» :باوەڕ بکە کە ڕاستی لەسەر زەوی لەنێو ئەو کەسانەدایە ،کە دەسەڵتی دادوەرییان هەیە ،بە ڕاستی 14 .بەڕێوەدەبرێن و حوکمدانی ڕاست دروست دەکەن بەشی چوارەم ئینجا پیلتۆس عیسای لە هۆڵەکەدا بەجێهێشت و چووە دەرەوە بۆ لی جولەکەکان و گوتی» :من هیچ تاوانێک لە عیسادا نابینم1 «. جولەکەکان پێی دەڵێن» :بەڵم ئەو گوتی» :دەتوانم پەرستگای خودا وێران بکەم و لە سێ ڕۆژدا دووبارە ئاوەدان بکەمەوە2 «. پیلتۆس پێی گوتن» :ئەو پەرستگایەی باسی دەکات چ جۆرە پەرستگایەکە؟« 3 جولەکەکان پێی دەڵێن» :ئەوەی سلێمان چل و شەش ساڵ بینای کرد ،وتی لەناو دەبات و لە سێ ڕۆژدا بینای دەکات4 «. دیسان پیلتۆس پێی گوتن» :من لە خوێنی ئەو پیاوە بێتاوانم .ئایا چاوی لێیە؟ 5
20
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
جولەکەکان پێی دەڵێن :خوێنی بەسەر ئێمە و منداڵەکانماندا بێت .ئینجا پیلتۆس پیر و مامۆستایانی کاهین و لێڤییەکانی کۆکردەوە 6 و بە تایبەتی پێی گوتن» :ئەم جۆرە مامەڵە مەکەن .من هیچم لە بەرپرسیارێتی ئێوەدا نەدۆزیوەتەوە سەبارەت بە چارەسەرکردنی .نەخۆشەکان و شکاندنی شەممە ،شایەنی مردن کاهین و لێڤیەکان وەڵمی پیلتۆسیان دایەوە» :بە ژیانی قەیسەر ،ئەگەر کەسێک کوفر بکات ،شایەنی مردنە .بەڵم ئەم پیاوە 7 .کوفری بە یەزدان کردووە حاکم دیسانەوە فەرمانی بە جولەکەکان دا کە لە هۆڵەکە بچنە دەرەوە .عیسای بانگ کرد و پێی گوت» :چیت لێ بکەم؟« 8 عیسا وەڵمی دایەوە» :بەو شێوەیەی کە نووسراوە بیکە9 «. پیلتۆس پێی گوت» :چۆن نووسراوە؟ 10 عیسا پێی گوت» :موسا و پێغەمبەران سەبارەت بە ئازار و زیندووبوونەوەی من پێشبینیان کردووە11 «. جولەکەکان کە ئەمەیان بیست و توڕە بوون و بە پیلتۆسیان گوت» :بۆچی چیتر گوێت لە کوفرەکانی ئەو پیاوە دەبێت؟« 12 پیلتۆس پێی گوتن» :ئەگەر ئەم قسانە بەلی ئێوەدا کوفرە ،دەیبەن و دەیبەنە حەوشەکەتان و بەپێی یاسای خۆتان دادگایی 13 ».بکەن جولەکەکان وەڵمیان بە پیلتۆس دەدەنەوە» :یاساکەمان دەڵێت :نۆ و سی لێدان دەبێت ،بەڵم ئەگەر بەم شێوەیە کوفر بە یەزدان 14 ».بکات ،ئەوا بەردباران دەکرێت پیلتۆس پێی گوتن» :ئەگەر ئەو قسانەی ئەو کوفر بوو ،بەپێی یاساکەتان تاقی بکەنەوە15 «. جولەکەکان بە پیلتۆس دەڵێن» :یاساکەمان فەرمانمان پێدەکات کەس نەکوژین ،ئاواتەخوازین لە خاچ بدرێت ،چونکە شایەنی 16 ».مردنە بە خاچ پیلتۆس پێی گوتن» :ناگونجێت لە خاچ بدرێت ،با تەنیا قامچی لێبدرێت و ڕەوانەی دەرەوە بکرێت17 «. بەڵم کاتێک حاکم سەیری گەلی ئامادەبوو و جولەکەکانی کرد ،زۆرێک لە جولەکەکانی بینی کە بە گریانەوە بوون و بە 18 سەرۆک کاهینەکانی جولەکەکانی گوت» :هەموو گەل ئارەزووی مردنی ناکەن«. پیرەکانی جولەکەکان بە پیلتۆسیان گوت» :ئێمە و هەموو گەلەکە هەر بۆ ئەم مەبەستە هاتینە ئێرە بۆ ئەوەی بمرێت19 «. پیلتۆس پێی گوتن» :بۆچی بمرێت؟« 20 پێیان گوت» :چونکە خۆی بە کوڕی خودا و پاشا دەزانێت21 «. بەشی پێنجەم بەڵم نیکۆدیموس جولەکەیەک لەبەردەم حاکم وەستا و گوتی» :ئەی دادوەری ڕاستودروست ،داوای لێدەکەم کە تۆ بە ئازادی 1 ».چەند قسەیەکم پێ خۆش بکەیت پیلتۆس پێی گوت» :باس بکە2 «. نیکۆدیمۆس گوتی» :من لەگەڵ پیرەکانی جولەکەکان و مامۆستایان و کاهینەکان و لێڤیەکان و هەموو جەماوەرێکی جولەکەکانم 3 لە کۆبوونەوەکەیان گوت .چی لەم پیاوەتان دەکرد؟ مرۆڤێکە زۆر موعجیزە بەسوود و شکۆمەندی کردووە ،کە پێشتر هیچ کەسێک لەسەر زەوی نەیکردبێت و هەرگیز کاری 4 ناکات .با بڕوات و هیچ زیانێکی پێ نەگەیەنێت؛ ئەگەر لە خوداوە بێت ،موعجیزە) ،چارەسەرە موعجیزەییەکانی( بەردەوام دەبێت؛ .بەڵم ئەگەر لە مرۆڤەوە بێت ،ئەوا پووچەڵ دەبنەوە بەم شێوەیە موسا کاتێک لەلیەن خوداوە ڕەوانەی میسر کرا ،ئەو موعجیزەیانەی کە خودا فەرمانی پێکردبوو ،لەبەردەم 5 فیرعەونی پاشای میسردا ئەنجامدا .هەرچەندە جادووگەرەکانی ئەو وڵتە ،یانس و یامبریس ،بە سیحرەکانیان هەمان ئەو موعجیزەیان کرد کە موسا کردوویەتی ،بەڵم نەیانتوانی هەموو ئەو کارانەی کە ئەو کردوویەتی ئەنجام بدەن؛ ئەی نووسەران و فەریسییەکان ،ئەو موعجیزەی کە جادووگەرەکان کردوویانە ،لە خوداوە نەبوون .بەڵم ئەوانەی کردیان 6 .لەناوچوون و هەموو ئەوانەی باوەڕیان پێکردن .ئێستا با ئەم پیاوە بڕوات .چونکە هەر ئەو موعجیزەی کە تۆمەتی پێدەدەن ،لە خوداوەیە .وە شایستەی مردن نییە 7 جولەکەکان بە نیکۆدیمۆسیان گوت» :ئایا تۆ دەبیتە شاگردی و قسەی لە بەرژەوەندی ئەو دەکەیت؟« 8 نیکۆدیمۆس پێی گوتن» :ئایا حاکمیش دەبێتە شاگردی و قسەی بۆ دەکات؟« ئایا سیزار لەو پۆستە بەرزەدا دانەناوە؟ 9 کاتێک جولەکەکان ئەمەیان بیست ،لەرزین و ددانەکانیان بە نیکۆدیمۆسدا دەقرتاند و پێیان گوت» :ئایا دەتوانی فێرکارییەکانی 10 »!بە ڕاستی وەربگریت و بەشداریت لەگەڵ مەسیحدا هەبێت .نیکۆدیمۆس وەڵمی دایەوە» :ئامین .من عەقیدەی ئەو وەردەگرم و بەشی خۆم لەگەڵیدا ،وەک ئێوە وتتان 11 .جولەکەیەکی دیکە هەستا و داوای مۆڵەتی لە حاکم کرد تا چەند قسەیەکی گوێی لێبگرێت 12 حاکم گوتی» :ئەوەی بیرت هەیە بیڵێ13 «. ئینجا گوتی» :من بۆ ماوەی سی و هەشت ساڵ لە لی حەوزی مەڕەکانی ئۆرشەلیم پاڵکەوتم و لە ژێر لوازییەکی گەورەدا 14 خەریک بووم و چاوەڕێی چارەسەرێک بووم کە بە هاتنی فریشتەیەک بەدەستی بهێنم ،کە لە کاتێکی دیاریکراودا ئاوەکەی تووشی .شڵەژان کرد .هەرکەسێک سەرەتا دوای تەشەنەکردنی ئاوەکە هاتە ناوەوە ،لە هەر نەخۆشییەک کە هەیبوو چاک بووەوە
21
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
،کاتێک عیسا منی بینی لەوێ خەریک بووم ،پێی وتم» :ئایا دەتەوێت چاک دەبیتەوە؟« منیش وەڵمم دایەوە» :کاکە گیان 15 ».کەسێکم نییە کە ئاوەکە شل بێت ،بمخاتە ناو حەوزەکەوە .پێی وتم» :هەستە ،جێگاکەت هەڵبگرە و بڕۆن «.یەکسەر چاک بوومەوە و جێگاکەم هەڵگرت و ڕۆیشتم 16 جولەکەکان بە پیلتۆسیان گوت» :پەروەردگارمان ،دوعا بکە لێی بپرسە لە چ ڕۆژێکدا لە نەخۆشییەکەی چاک بووەوە17 «. کەسە لوازەکە وەڵمی دایەوە» :لە ڕۆژی شەممە بوو18 «. جولەکەکان بە پیلتۆسیان گوت» :ئایا ئێمە نەمانگوتووە کە لە ڕۆژی شەممەدا چارەسەری خۆی کردووە و شەیتانەکانی 19 »دەرکردووە لەلیەن سەرۆکی شەیتانەکانەوە؟ جولەکەیەکی دیکە هاتە دەرەوە و گوتی» :کوێر بووم ،گوێم لە دەنگ بوو ،بەڵم کەسم نەدەبینی .کاتێک عیسا دەڕۆیشت ،گوێم 20 لە خەڵکەکە بوو کە بەو شوێنەدا تێدەپەڕین و پرسیم چی لەوێیە؟ پێیان وتم عیسا بەلیدا تێدەپەڕێت ،دواتر هاوارم کرد و گوتم» :عیسا کوڕی داود ،بەزەییم پێدا بێتەوە «.ئینجا وەستا و فەرمانی 21 دا کە من بهێنرێنە لی و پێی وتم» :چیت دەوێت؟« .گوتم :پەروەردگار ،تاکو بینینم وەربگرم 22 پێی وتم» :بینینەکەت وەربگرە ،یەکسەر بینیم و بەدوایدا ڕۆیشتم و دڵخۆش بووم و سوپاسگوزار بووم23 «. جولەکەیەکی دیکەش هاتە دەرەوە و گوتی» :من پەتا بووم ،بە قسەی خۆی چارەسەری کردم و گوتی» :دەمەوێت ،تۆ پاکبە .لە 24 .ئێستادا لە پەتاکەم پاک بوومەوە جولەکەیەکی دیکە هاتە دەرەوە و گوتی» :من چەقۆکێش بووم ،بە قسەکانی ڕاستی کردمەوە25 «. ژنێک بە ناوی ڤیرۆنیکا گوتی» :من دوانزە ساڵ تووشی خوێن بووم ،دەستم لە کۆتایی جلەکانی دا ،یەکسەر خوێنم وەستا26 «. ئینجا جولەکەکان گوتیان» :ئێمە یاسایەکمان هەیە کە ژن بۆی نابێت وەک بەڵگە27 «. دوای شتێکی تر جولەکەیەکی دیکە گوتی» :عیسام بینی لەگەڵ شاگردەکانی بانگهێشتی ئاهەنگی هاوسەرگیری کرابوو ،لە 28 .کەنای جەلیل شەراب کەم بوو ،کاتێک شەرابەکە هەمووی خواردەوە ،فەرمانی بە خزمەتکارەکان کرد کە شەش مەنجەڵ کە لەوێ بوون پڕ بکەن لە ئاو 29 ئەوانیش تا لێوارەکەیان پڕیان کرد ،ئەویش بەرەکەتی خستە سەر و ئاوەکەی کردە شەراب و هەموو خەڵکەکە خواردنەوە ،بەم .موعجیزە سەریان سوڕما جولەکەیەکی دیکە وەستا و گوتی» :عیسام بینی لە کەنیسەی قەفەرناحوم وانە دەگوتەوە .لە کەنیسەکەدا پیاوێک هەبوو کە 30 شەیتانێکی هەبوو .هاوارێکی کرد و گوتی» :وازم لێ بێن« .ئێمە چیمان لەگەڵ تۆدا هەیە ،عیسای ناسری؟ ئایا تۆ هاتووی .لەناومان ببەیت؟ دەزانم کە تۆ پیرۆزی خودایت عیسا سەرزەنشتی کرد و گوتی» :ئەی ڕۆحی پیس بێدەنگ بە و لە پیاوەکە دەربکە .هەر زوو لێی دەرچوو و بە هیچ شێوەیەک 31 .ئازاری نەدا ئەم قسانەی خوارەوەش لەلیەن فەریسییەکەوە گوترا .بینیم کە کۆمەڵەیەکی زۆر لە جەلیل و جولەکە و کەنار دەریا و زۆرێک 32 .لە وڵتانی دەوروبەری ئوردنەوە هاتنە لی عیسا و زۆر کەسی لواز هاتنە لی و هەموویان چاککردەوە گوێم لە ڕۆحە پیسەکان بوو کە هاواریان دەکرد و دەیانگوت» :تۆ کوڕی خودایت «.عیسا بە توندی فەرمانی پێکردن کە 33 .نەیناسێنن ،دوای ئەمە کەسێکی دیکە کە ناوی سێنتوریۆس بوو ،گوتی» :عیسام لە کەفەرناحوم بینی و داوای لێکردم و گوتم» :گەورەم 34 ».خزمەتکارەکەم لە ماڵەوە پاڵکەوتووە و تووشی ئیفلیجی بووە عیسا پێی گوتم» :دێم و چارەسەری دەکەم35 «. بەڵم من گوتم :پەروەردگار ،من شایستەی ئەوە نیم کە تۆ بێیتە ژێر سەقفەکەمەوە .بەڵم تەنها قسەکە بڵێ ،بەندەکەم چاک 36 .دەبێتەوە عیسا پێی گوتم» :بڕۆ! هەروەک چۆن باوەڕت هێناوە ،بە هەمان شێوە لەگەڵتدا بێت «.خزمەتکارەکەم هەر لەو کاتژمێرەوە 37 .چاک بووەوە پیاوێکی ئاغا گوتی» :کوڕێکم لە کەفەرناحوم هەبوو ،لە مردندا کەوتبوو .کاتێک بیستم عیسا هاتۆتە جەلیل ،چووم و داوای 38 .لێکردم کە بێتە خوارەوە بۆ ماڵەکەم و کوڕەکەم چاک بکاتەوە ،چونکە لە مردندایە پێی وتم» :بڕۆ ،کوڕەکەت زیندووە39 «. .کوڕەکەم لەو کاتەوە چاک بووەوە 40 جگە لەمانە ،زۆرێک لە جولەکەکانی دیکە ،ژن و پیاو ،هاواریان کرد و گوتیان» :ئەو کوڕی خودایە ،کە تەنها بە قسەی خۆی 41 ».هەموو نەخۆشییەک چارەسەر دەکات و شەیتانەکان بە تەواوی ملکەچی ئەون .هەندێکیان دوورتر گوتیان ،ئەم دەسەڵتە لە هیچ کەسێکەوە سەرچاوە ناگرێت جگە لە خودا 42 پیلتۆس بە جولەکەکانی گوت» :بۆچی شەیتانەکان ملکەچی پزیشکەکانتان نین؟« 43 هەندێکیان گوتیان» :هێزی ملکەچکردنی شەیتانەکان ناتوانێت سەرهەڵبدات تەنها لە خوداوە نەبێت44 «. .بەڵم هەندێکی تر بە پیلتۆسیان گوت کە لزارۆسی لە مردن زیندووکردەوە ،دوای ئەوەی چوار ڕۆژ لە گۆڕەکەیدا بوو 45 حاکم گوێی لەم قسەیە بوو و بە لەرزەوە بە جەماوەرێکی زۆری جولەکەکانی گوت» :خوێنی بێتاوان چیت پێدەبەخشێت؟« 46
22
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
بەشی شەشەم ئینجا پیلتۆس نیکۆدیمۆس و ئەو پانزە پیاوەی کۆکردەوە کە دەیانگوت عیسا لەدایک نەبووە ،پێیان گوت» :چی بکەم ،چونکە 1 ».وەک ئەوە وایە کە گێژاو لەنێو خەڵکدا دروست بێت .پێیان گوت» :ئێمە نازانین .با چاویان لێ بێت کە گێژاوەکە بەرز دەکەنەوە 2 پیلتۆس جارێکی دیکە خەڵکەکەی بانگ کرد و پێی گوتن» :دەزانن کە داب و نەریتێکتان هەیە کە لە جەژنی پەسحدا دیلێکتان 3 .بۆ ئازاد بکەم زیندانییەکی دیار و بکوژم هەیە کە پێی دەوترێت بارباس و عیسا کە پێی دەوترێت مەسیح ،هیچ شتێکم تێدا نادۆزمەوە کە 4 شایەنی مردن بێت .کەواتە کامیان بیرتان هەیە کە بۆتان ئازاد بکەم؟ هەموویان هاوار دەکەن و دەڵێن» :بەرباسمان بۆ ئازاد بکە5 «. پیلتۆس پێی گوتن» :ئەوا چی لەگەڵ عیسا کە پێی دەوترێت مەسیح بکەم؟« 6 هەموویان وەڵمیان دەدەنەوە» :با لە خاچ بدرێت7 «. دیسان هاوار دەکەن و بە پیلتۆس دەڵێن» :تۆ دۆستی قەیسەری نیت ،ئەگەر ئەم پیاوە ئازاد بکەیت؟ چونکە ڕایگەیاندووە کە 8 کوڕی خودایە و پاشایە .بەڵم ئایا تۆ مەیلی ئەوەت هەیە کە ئەو پاشا بێت نەک سیزار؟ ئینجا پیلتۆس پڕ بوو لە تووڕەیی پێی گوتن» :نەتەوەکەتان هەمیشە یاخی بووە و هەمیشە دژی ئەو کەسانەن کە خزمەتیان 9 »کردووە؟ جولەکەکان وەڵمیان دایەوە» :ئەو کەسانە کێن کە خزمەتیان بە ئێمە کردووە؟« 10 پیلتۆس وەڵمی دانەوە» :خودای ئێوە کە لە کۆیلیەتی سەختی میسرییەکان ڕزگارتان کرد و وەک ئەوەی خاکی وشک بێت 11 بەسەر دەریای سووردا ،لە بیابانەکاندا بە مانا و گۆشتی کولەکان خۆراکیان پێداین و ئاوی لە بەردەکە دەرهێنا و لە ئاسمانەوە .یاسای پێدایت :هەموو ڕێگایەک تووڕەتان کرد و داوای گوێدرێژێکی تواوەتان بۆ خۆتان کرد و پەرستن و قوربانیتان بۆ کرد و گوتتان 12 ».ئەی ئیسرائیل ،ئەمانە خوداوەندەکانتانن کە لە خاکی میسرەوە دەرتانهێناون« لەبەر ئەوە خوداکەتان مەیلی لەناوبردنی ئێوەی هەبوو .بەڵم موسا شەفاعەتی بۆ کردیت ،خوداکەت گوێی لێ بوو و لە 13 .تاوانەکانت خۆش بوو دوای ئەوە ئێوە تووڕە بوون و دەتویست پێغەمبەرەکانتان ،موسا و هارون بکوژن ،کاتێک بەرەو چادرەکە هەڵهاتن ،هەمیشە لە 14 .دژی خودا و پێغەمبەرەکانی مورموریتان دەکرد لە کورسی دادوەری هەڵسا و دەیەویست بچێتە دەرەوە .بەڵم جولەکەکان هەموویان هاواریان کرد :ئێمە دان بەوەدا دەنێین کە 15 .قەیسەر پاشایە نەک عیسا لە کاتێکدا ئەم کەسە هەر کە لەدایک بوو ،داناکان هاتبوون و دیارییان پێشکەش کرد .کە هیرۆدس بیستبووی ،زۆر تووشی 16 .شڵەژان بوو و دەیویست بیکوژێت ،کاتێک باوکی ئەمەی زانی ،لەگەڵ خۆی و مەریەمی دایکیدا هەڵهات بۆ میسر .هیرۆدس کە بیستبووی لەدایک بووە 17 ،دەیکوشت؛ بەم پێیە هەموو ئەو منداڵنەی لە بەیتولمەقەدەس و لە هەموو کەناراوەکانیدا بوون ،لە تەمەنی دوو ساڵ و کەمترەوە .نارد و کوشتیان کاتێک پیلتۆس ئەم باسەی بیست ،ترسی لێهات .و فەرمانی بە بێدەنگی لە نێو خەڵکدا کرد ،کە دەنگیان دەکرد ،بە عیسای 18 گوت» :ئایا تۆ پاشایت؟« .هەموو جولەکەکان وەڵمی پیلتۆسیان دایەوە :ئەو کەسەیە کە هیرۆدس هەوڵی کوشتنی دەدا 19 .ئینجا پیلتۆس ئاوی گرت و دەستەکانی لەبەردەم خەڵکدا شۆرد و گوتی» :من لە خوێنی ئەم دادپەروەرە بێتاوانم .سەیری بکەن 20 جولەکەکان وەڵمیان دایەوە» :خوێنی ئەو لەسەر ئێمە و منداڵەکانمان بێت21 «. .ئینجا پیلتۆس فەرمانی دا عیسا بهێنرێتە بەردەمی و بەم قسانەی خوارەوە پێی گوت 22 میللەتی خۆت فەرمانی پێدایت کە خۆت بکەیتە پاشا .بۆیە من پیلتۆس بەپێی یاساکانی حاکمەکانی پێشوو سزات دەدەم کە 23 قامچی لێبدرێت .و سەرەتا بەستراویت ،پاشان بە خاچێکەوە هەڵواسرا لەو شوێنەی کە ئێستا زیندانییت؛ هەروەها دوو تاوانبار .لەگەڵت ،کە ناویان دیماس و گێستاسە بەشی حەوتەم .ئینجا عیسا و دوو دزەکە لەگەڵیدا لە هۆڵەکە هاتە دەرەوە 1 کاتێک گەیشتنە ئەو شوێنەی کە پێی دەوترێت گۆلگۆتا ،جلەکانی لەبەر کرد و بە پەڕۆیەکی کەتان بەستەوە و تاجێکی دڕکیان 2 .لەسەر سەری دانا و کانییەکیان خستە دەستی .بە هەمان شێوەش بەرامبەر ئەو دوو دزەیان کرد کە لەگەڵیدا لە خاچ دراون ،دیماس لە دەستی ڕاستی و گێستاس لە دەستی چەپی 3 .بەڵم عیسا گوتی» :باوکم ،لێیان خۆشبە .چونکە نازانن چی دەکەن 4 .جلەکانی دابەش کرد و لەسەر جلەکانی تیروپشکیان کرد 5
23
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
لەو نێوەندەدا خەڵکەکە لە تەنیشت وەستان و سەرۆک کاهینەکان و پیرەکانی جولەکەکان گاڵتەیان پێکرد و گوتیان» :ئەو کەسانی 6 .دیکەی ڕزگار کرد ،با ئێستا ئەگەر توانی خۆی ڕزگار بکات .ئەگەر کوڕی خودایە ،با ئێستا لە خاچەکە دابەزێت سەربازەکانیش گاڵتەیان پێکرد و سرکە و زراویان وەرگرت بۆ خواردنەوە و پێیان گوت» :ئەگەر تۆ پاشای جولەکەکان بیت 7 ».خۆت ڕزگار بکە .پاشان لۆنگینۆس ،سەربازێک ،ڕمێکی گرت و 1لیەکەی کون کرد و هەر زوو خوێن و ئاو دەرچوو 8 .پیلتۆس ناونیشانەکەی لەسەر خاچەکە بە پیتی عیبری و لتینی و یۆنانی نووسی ،واتە .ئەمە پاشای جولەکەکانە 9 ،بەڵم یەکێک لەو دوو دزەی کە لەگەڵ عیسا لە خاچدرابوون ،ناوی گێستاس بوو ،بە عیسای گوت» :ئەگەر تۆ مەسیحیت 10 ».خۆت و ئێمە ڕزگار بکە بەڵم ئەو دزەی کە بە دەستی ڕاستی لە خاچ درابوو ،کە ناوی دیماس بوو ،وەڵمی دایەوە و سەرزەنشتی کرد و گوتی» :ئایا 11 تۆ لە خودا ناترسیت کە سزای ئەم سزایە؟« بەڕاستی ئێمە بە شێوەیەکی دروست و بە دادپەروەرانە کەموکوڕی کارەکانمان وەردەگرین؛ بەڵم ئەم عیسایە ،چ خراپەیەکی کردووە؟ دوای ئەم نالە ،بە عیسای گوت» :گەورە ،کاتێک دێیتە شانشینی خۆت لەبیرم بکە12 «. عیسا وەڵمی دایەوە» :بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئەمڕۆ لەگەڵم دەبیت لە بەهەشت13 «. بەشی هەشتەم .نزیکەی کاتژمێری شەشەم بوو ،تا کاتژمێری نۆیەم تاریکی بەسەر ڕووی زەویدا بوو 1 کاتێک خۆر گرتبوو ،سەیرکە پەردەی پەرستگاکە لە سەرەوە تا خوارەوە دڕابوو .بەردەکانیش دڕان و گۆڕەکان کرانەوە و 2 .تەرمی پیرۆزی زۆر کە خەوتبوون هەستان :نزیکەی کاتژمێر نۆیەم عیسا بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات و گوتی» :هێلی ،هێلی ،لما زەباکتانی؟ کە بە لێکدانەوە ،ئەوەیە 3 خودای من ،خودای من ،بۆچی وازت لێهێنام؟ .دوای ئەمانە عیسا گوتی» :باوکە ،ڕۆحم دەدەم بە دەستت .و دوای ئەوەی ئەمەی وت ،وازی لە جنۆکە هێنا 4 :بەڵم کاتێک سەرۆک سەدەکە بینی کە عیسا بەم شێوەیە هاوار دەکات وازی لە جنۆکە هێناوە ،ستایشی خودای کرد و گوتی 5 ».بەڕاستی ئەمە پیاوێکی دادپەروەر بوو« هەموو ئەو خەڵکەی کە لە تەنیشت وەستابوون ،زۆر تووشی شڵەژان بوون .و بیرکردنەوە لە ئەوەی تێپەڕیبوو ،لە مەمکەکانیان 6 .دا و پاشان گەڕانەوە بۆ شاری قودس .سەرۆک سەدەکە چووە لی حاکم و هەموو ئەو شتانەی کە تێپەڕیون بۆی گێڕایەوە 7 .کاتێک گوێی لە هەموو ئەمانە بوو ،زۆر خەمبار بوو 8 جولەکەکانی بانگ کرد و پێی گوتن» :ئایا ئێوە موعجیزەی خۆرگیران و شتەکانی دیکەتان بینیوە کە لە کاتی مردنی عیسادا 9 »ڕوویدا؟ کاتێک جولەکەکان گوێیان لێ بوو ،وەڵمیان دایەوە» :خۆرگیران بەپێی داب و نەریتی خۆی ڕوویدا10 «. بەڵم هەموو ئەوانەی مەسیحیان ناسیبوو ،لە دوورەوە وەستابوون ،هەروەک ئەو ژنانەی کە لە جەلیلەوە بەدوای عیسادا 11 .ڕۆیشتن ،هەموو ئەمانەیان بەڕێوەدەبرد پیاوێکی خەڵکی ئەریماتیا بە ناوی یوسف ،شاگردی عیسا بوو ،بەڵم لە ترسی جولەکەکان بە ئاشکرا وا نەبوو ،هاتە لی حاکم 12 .و داوای لە حاکم کرد کە مۆڵەتی پێبدات تەرمی عیسا لە خاچەکە ببات .حاکم مۆڵەتی پێدا 13 نیکۆدیمۆس هات و تێکەڵەیەکی میر و ئالۆوی لەگەڵ خۆی هێنا کە کێشی نزیکەی سەد کیلۆ بوو .بە فرمێسکەوە عیسایان لە 14 .خاچ دابەزاند و بە پەڕۆی کەتان بە بەهارات بەستیانەوە ،بەپێی داب و نەریتی ناشتنیان لەناو جولەکەکاندا لە گۆڕێکی نوێ داینا ،کە یوسف دروستی کردبوو و لە بەردێک بیبڕییەوە ،کە هیچ کەسێکی تێدا نەخراوەتە ناوی .بەردێکی 15 .گەورەیان بردە بەر دەرگای گۆڕەکە ٩بەشی کاتێک جولەکەکانی نادادپەروەر بیستیان کە یوسف سواڵی کردووە و تەرمی عیسای نێژراوە ،بەدوای نیکۆدیمۆسدا گەڕان .و 1 ئەو پانزە پیاوەی کە لەبەردەم حاکمدا شایەتحاڵی ئەوەیان دابوو کە عیسا لە ڕێگەی زیناکردنەوە لەدایک نەبووە ،هەروەها کەسانی .باشی دیکە کە هیچ کارێکی باشیان بەرامبەری نیشانداوە بەڵم کاتێک هەموویان لە ترسی جولەکەکان خۆیان شاردەوە ،نیکۆدیمۆس تەنیا خۆی بۆیان نیشان دا و گوتی» :ئەم کەسانەی 2 »وەک ئەمانە چۆن دەتوانن بچنە ناو کەنیسەوە؟ جولەکەکان وەڵمیان دایەوە» :بەڵم چۆن بوێری ئەوە بوویت بچیتە ناو کەنیسەوە کە هاوپەیمانی مەسیح بوویت؟« با بەشی تۆ 3 .لەگەڵیدا بێت لە دونیای تردا .نیکۆدیمۆس وەڵمی دایەوە» :ئامین .هەروا بێت ،تا لە شانشینی ئەودا بەشی خۆم لەگەڵیدا هەبێت 4
24
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
بە هەمان شێوە یوسف کاتێک هاتە لی جولەکەکان پێی گوتن بۆچی لێم توڕەن کە داوای تەرمی عیسای پیلتۆستان کردووە؟ 5 .سەیرکە ،لە گۆڕەکەم داناوە و بە کەتانێکی پاکم پێچاوە و بەردێکم لە دەرگای گۆڕەکە داناوە من ڕاستم بەرامبەری کردووە؛ بەڵم ئێوە بە ناڕەوا سەرسامتان کردووە بەو کەسە دادپەروەرە ،لە خاچدانی و پێدانی سرکە بۆ 6 .خواردنەوە و تاجی دڕک و تاجی دڕک و دڕاندنی جەستەی بە قامچی و دوعای تاوانباری خوێنەکەی بەسەر ئێوەدا کردووە جولەکەکان بە بیستنی ئەم قسەیە تووشی شڵەژان و شڵەژان بوون .یوسفیان گرت و فەرمانیان دا کە پێش شەممە بخرێتە 7 .زیندانەوە و تا شەممە تەواو بوو لەوێ مانەوە پێیان گوت» :دانپێدانان بکە .چونکە لەم کاتەدا حەڵڵ نییە هیچ زیانێکت پێ بگەیەنیت ،تا یەکەم ڕۆژی هەفتە دێت .بەڵم ئێمە 8 ».دەزانین کە تۆ بە شایستەی ناشتن ناکرێیت؛ بەڵم ئێمە گۆشتی تۆ دەدەین بە باڵندەکانی ئاسمان و ئاژەڵەکانی سەر زەوی .یوسف وەڵمی دایەوە» :ئەو قسەیە وەک قسەی گۆلیاتی سەربەرز وایە ،کە لە دژی داود قسەی لەسەر خودای زیندوو کرد 9 بەڵم ئێوەی یاساناسان و پزیشکان دەزانن کە خودا بە پێغەمبەر دەفەرموێت :تۆڵەکردنەوە هی منە ،منیش 1خراپەیەکتان بۆ .دەدەمەوە کە یەکسانە بەو شتەی کە هەڕەشەتان لێکردووم ئەو خودایەی کە بە خاچ هەڵواسیوە ،توانای ئەوەی هەیە لە دەستت ڕزگارم بکات .هەموو خراپەکارییەکانتان بەسەرتدا 10 .دەگەڕێنەوە چونکە حاکم کاتێک دەستی شۆرد ،گوتی» :من لە خوێنی ئەم دادپەروەرە پاک بوومەوە «.بەڵم ئێوە وەڵمتان دایەوە و 11 ».هاوارتان کرد :خوێنی ئەو بەسەر ئێمە و منداڵەکانماندا بێت .هەروەک وتتان بۆ هەتا هەتایە لەناو بچن پیرەکانی جولەکەکان کە گوێیان لەم قسانە بوو ،زۆر تووڕە بوون .یوسفیان گرت و خستیانە ژوورێکەوە کە پەنجەرەیەکی تێدا 12 .نەبوو .دەرگاکەیان بەستەوە و مۆرێکیان لەسەر قوفڵەکە دانا ئینجا حەنا و قەیفا پاسەوانێکیان لەسەر دانا و لەگەڵ کاهینەکان و لێڤیییەکان ئامۆژگارییان کرد ،کە هەموویان دوای شەممە 13 .کۆببنەوە و پلنیان دانا بۆ ئەوەی یوسف بکوژن .کاتێک ئەم کارەیان کرد ،فەرمانڕەواکان ،حەنا و قەیفا ،فەرمانیان دا یوسف دەربهێنرێت 14 ١٠بەشی کاتێک هەموو کۆبوونەوەکە ئەمەیان بیست ،سەرسام بوون و سەریان سوڕما ،چونکە هەمان مۆریان لەسەر قوفڵی ژوورەکە 1 .دۆزیەوە و نەیانتوانی یوسف بدۆزنەوە ئینجا حەنا و قەیفا چوونە دەرەوە و هەموویان سەرسام بوون بە نەمانی یوسف ،سەیرکە یەکێک لە سەربازەکان کە گۆڕی 2 .عیسایان دەپاراست ،لە کۆبوونەوەکەدا قسەی دەکرد کاتێک پاسەوانی گۆڕی عیسایان دەکرد ،بوومەلەرزەیەک ڕوویدا .فریشتەیەکی خودامان بینی کە بەردی گۆڕەکەی لبرد و 3 .لەسەری دانیشت .ڕووخساری وەک ڕەشەبا و جلەکەی وەک بەفر بوو .و لە ڕێگەی ترسەوە بووین وەک کەسانی مردوو 4 گوێمان لە فریشتەیەک بوو لە گۆڕی عیسا بە ژنەکانی گوت» :مەترسن .دەزانم کە تۆ بەدوای عیسادا دەگەڕێیت کە لە خاچ 5 .دراوە؛ وەک پێشبینی کردبوو هەستاوەتەوە .وەرە ئەو شوێنە ببینە کە تێیدا کەوتووە .ئینجا بڕۆ و بە شاگردەکانی بڵێ کە لە مردن زیندوو بووەتەوە و پێشتان دەچێتە جەلیل 6 .لەوێ دەیبینن وەک ئەوەی پێی وتوون جولەکەکان هەموو سەربازەکانی پاراستنی گۆڕی عیسایان کۆکردەوە و پێیان گوت» :ئەو ژنانە کێن کە فریشتەکە قسەی لەگەڵ 7 کردوون؟« بۆچی دەستتان نەگرت؟ سەربازەکان وەڵمیان دایەوە و گوتیان» :ئێمە نازانین ئەو ژنانە کێن .جگە لەوەش ئێمە لە ڕێگەی ترسەوە بووین بە مرۆڤی 8 مردوو و چۆن دەمانتوانی دەست بەسەر ئەو ژنانەدا بگرین؟ جولەکەکان پێیان گوت» :ئێمە وەک یەزدان لە ژیاندا باوەڕتان پێناکەین9 «. ،سەربازەکان وەڵمیان دایەوە بە جولەکەکان :کاتێک عیساتان بینی و بیستتان کە زۆر موعجیزە دەکات و باوەڕتان پێی نەکرد 10 چۆن باوەڕمان پێ بکەن؟ ئێوە باش گوتتان» :وەک یەزدان زیندووە ،چونکە یەزدان بەڕاستی دەژی«. بیستوومانە کە یوسف کە تەرمی عیسای نێژرا ،لە ژوورێکدا لە ژێر قوفڵێکدا داخست کە مۆر کراوە .کاتێک کردەوە ،لەوێ 11 .نەتبینی کەواتە ئایا یوسف بەرهەم دەهێنن کە لە ژوورەکەدا پاسەوانیتان کرد ،ئێمەش عیسا بەرهەم دەهێنین کە لە گۆڕدا پاسەوانیمان 12 .کرد جولەکەکان وەڵمیان دایەوە» :ئێمە یوسف بەرهەم دەهێنین ،ئایا ئێوە عیسا بەرهەم دەهێنن «.بەڵم یوسف لە شاری خۆیەتی کە 13 .ناوی ئەریماتیایە سەربازەکان وەڵمیان دایەوە» :ئەگەر یوسف لە ئەریماتیا بێت و عیسا لە جەلیل بێت ،گوێمان لە فریشتەکە بوو کە ژنەکانی 14 ».ئاگادار کردەوە جولەکەکان کە ئەمەیان بیست و ترسان و لە نێوان خۆیاندا گوتیان» :ئەگەر بە هیچ شێوەیەک ئەمانە ئاشکرا بن ،ئەوا هەموو 15 ».جەستەیەک باوەڕ بە عیسا دەکەن
25
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
ئینجا بڕە پارەیەکی زۆریان کۆکردەوە و دایان بە سەربازەکان و گوتیان» :ئایا بە خەڵک دەڵێن شاگردەکانی عیسا لە شەوێکدا 16 .هاتبوون کە ئێوە خەوتوون و تەرمی عیسایان دزیوە .ئەگەر پیلتۆسی حاکم ئەمەی بیست ،ئێمە ڕازی دەکەین و دڵنیاتان دەکەینەوە سەربازەکان بەو شێوەیە پارەکەیان برد و گوتیان وەک ئەوەی جولەکەکان ڕێنمایییان کردبوو .و ڕاپۆرتەکەیان لە دەرەوەی 17 .وڵت لە نێو خەڵکدا بڵو بووەوە بەڵم کاهینێکی فینێس و ئادا مامۆستای قوتابخانە و لێڤییەک بە ناوی ئەگیۆس ،سێ کەسیان لە جەلیلەوە هاتنە ئۆرشەلیم و بە 18 .سەرۆک کاهینەکان و هەموو ئەوانەی لە کەنیسەکان بوونیان گوت عیسامان بینی کە لە خاچتان دا ،لەگەڵ یازدە شاگردەکەی قسەی دەکرد و لە چیای زەیتون لە ناوەڕاستیان دانیشتبوو و پێی 19 :دەگوت بڕۆ بۆ هەموو جیهان ،ئینجیل بۆ هەموو گەلن بانگەشەی بۆ بکەن و بە ناوی باوک و کوڕ و ڕۆحی پیرۆز مەعموودیان 20 .بکەن .هەرکەسێک باوەڕ بکات و مەعمودیەت وەربگرێت ،ڕزگاری دەبێت .کاتێک ئەو قسانەی بە شاگردەکانی وت ،بینیمان بەرەو ئاسمان بەرزبووەوە 21 کاتێک سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان و لێڤیەکان ئەمانەیان بیست ،بەم سێ پیاوەیان گوت» :شکۆمەندی بە خودای ئیسرائیل 22 ».ببەخشن و دان بەو شتانەدا بنێن کە ئایا ئەو شتانە ڕاستن کە دەڵێن بینیوتانە و بیستوویانە ئەوانیش وەڵمیان دایەوە» :هەروەک چۆن پەروەردگاری باوباپیرانمان زیندووە ،خودای ئیبراهیم و خودای ئیسحاق و خودای 23 یاقوب ،وەک چۆن گوێمان لە عیسا بوو لەگەڵ شاگردەکانی قسەی دەکرد و وەک چۆن بینیمان بەرەو ئاسمان بەرزبووەوە ،بە ».هەمان شێوە ڕاستییەکانمان بۆ گێڕایەوە سێ پیاوەکەی دوورتر وەڵمیان دایەوە و ئەم قسانەیان زیاد کرد» :ئەگەر ئێمە خاوەنی ئەو قسانە نەبین کە گوێمان لە عیسا بوو 24 ».و بینیمان بەرەو ئاسمان بەرز دەبێتەوە ،ئەوا تاوانبار دەبین بە گوناه :پاشان سەرۆک کاهینەکان یەکسەر هەستان و کتێبی یاسایان بە دەستەوە گرت و جادوویان بۆ ئەم پیاوانە کرد و گوتیان 25 ».لەدوای ئەوە چیتر ئەو شتانە ڕانەگەیەنن کە سەبارەت بە عیسا وتتان« پارەیەکی زۆریان پێدا و کەسانی دیکەشیان لەگەڵ خۆیان نارد ،کە بیانبەنە وڵتی خۆیان ،بۆ ئەوەی بە هیچ شێوەیەک لە 26 .ئۆرشەلیم نەمێننەوە ئینجا جولەکەکان هەموویان کۆکردەوە و نیگەرانترینیان دەربڕی و گوتیان» :ئەم شتە نائاساییە چییە کە لە ئۆرشەلیم 27 »ڕوویداوە؟ بەڵم حەنا و قەیفا دڵنەوایی کردن و گوتیان» :بۆچی باوەڕ بەو سەربازانە بکەین کە پاسەوانی گۆڕی عیسایان دەکرد ،پێیان 28 »گوتین فریشتەیەک بەردەکەی لە دەرگای گۆڕەکە وەرگێڕاوە؟ .ڕەنگە شاگردەکانی خۆی ئەمەیان پێ بڵێن و پارەیان پێداون تا وا بڵێن ،خۆیان تەرمی عیسایان بردبێت 29 جگە لەوەش ئەمە لەبەرچاو بگرن کە هیچ شانازییەک بە بیانییەکان نادرێت ،چونکە ئەوانیش بڕە پارەیەکی زۆریان لە ئێمە 30 .وەرگرتووە و بەپێی ئەو ڕێنماییانەی کە پێمان داون پێیان ڕاگەیاندین .یان دەبێت دڵسۆز بن بۆ ئێمە ،یان بۆ شاگردەکانی عیسا ١١بەشی ئینجا نیکۆدیمۆس هەستا و گوتی» :ئەی کوڕانی ئیسرائیل ،ڕاست دەڵێن ،بیستووتان ئەو سێ پیاوە سوێندیان بە یاسای خودا 1 خواردووە ،کە دەیانگوت» :عیسامان بینی لەگەڵ شاگردەکانی لەسەر چیای زەیتون قسەی دەکرد و بینیمان بەرەو ئاسمان ».بەرزبووەوە :کتێبی پیرۆز فێرمان دەکات کە پێغەمبەری پیرۆز ئیلیا بەرزکرایەوە بۆ ئاسمان .کوڕەکانی پێغەمبەران لە ئەلیشایان پرسی 2 ».ئەلیا باوکمان لە کوێیە؟« پێی وتن ،کە بەرزکرایەوە بۆ ئاسمان کوڕەکانی پێغەمبەران پێیان گوت» :ڕەنگە ڕۆحەکە بردبێتی بۆ یەکێک لە چیاکانی ئیسرائیل ،ڕەنگە لەوێ بیدۆزینەوە «.ئینجا 3 .داوای ئەلیشایان کرد ،سێ ڕۆژ لەگەڵیاندا ڕۆیشت و نەیاندۆزییەوە ئەی کوڕانی ئیسرائیل ،ئێستا گوێم لێ بگرن ،با مرۆڤ بنێرین بۆ شاخەکانی ئیسرائیل ،نەک ڕەنگە ڕۆح عیسای بردبێت و 4 .لەوێدا بیدۆزینەوە و تێر بین ئامۆژگارییەکانی نیکۆدیمۆس هەموو گەلەکەی دڵخۆش کرد .پیاوێکیان نارد کە بەدوای عیسادا دەگەڕان ،بەڵم نەیانتوانی 5 بیدۆزنەوە ،ئەوانیش گەڕانەوە و گوتیان» :ئێمە بە هەموو شوێنێکدا ڕۆیشتین ،بەڵم نەمانتوانی عیسا بدۆزینەوە ،بەڵم یوسفمان لە ».شارەکەی خۆی لە ئەریماتیا دۆزیەوە فەرمانڕەواکان و هەموو گەلەکەش کە ئەمەیان بیست ،دڵخۆش بوون و ستایشی خودای ئیسرائیلیان کرد ،چونکە یوسف 6 .دۆزرایەوە کە لە ژوورێکدا دایانخستبوو و نەیانتوانی بیدۆزنەوە کاتێک کۆبوونەوەیەکی گەورەیان پێکهێنا ،سەرۆک کاهینەکان گوتیان» :بە چ ڕێگایەک یوسف دەهێنین بۆ لی ئێمە بۆ ئەوەی 7 »قسەی لەگەڵ بکەین؟ کاغەزێکیان برد و بۆیان نووسی و گوتیان» :ئاشتی لەگەڵ تۆ و هەموو بنەماڵەکەتدا بێت «.ئێمە دەزانین کە ئێمە توڕەییمان لە 8 خودا و تۆ کردووە .دڵخۆش بن کە سەردانی ئێمەی باوکانتان بکەن ،چونکە ئێمە بە تەواوی سەرمان سوڕما لە هەڵهاتنتان لە .زیندان
26
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
ئێمە دەزانین کە ئامۆژگارییەکی خراپ بوو کە ئێمە لە دژی تۆمان گرتەبەر و یەزدان ئاگاداری تۆ بوو ،یەزدان خۆی لە 9 .پلنەکانمان ڕزگاری کردیت .سڵو بۆ تۆ ،یوسف ،کە لە نێو هەموو گەلدا بەڕێزیت حەوت هاوڕێی یوسفیان هەڵبژارد و پێیان گوت» :کاتێک دێنە لی یوسف ،بە ئاشتی سڵوی لێ بکەن و ئەم نامەیەی پێ 10 ».بدەن .بەم پێیە ،کاتێک پیاوەکان هاتنە لی یوسف ،بە ئاشتی سڵویان لێکرد و نامەکەیان پێدا 11 کاتێک یوسف خوێندنەوەی کرد ،گوتی» :ستایشی یەزدانی پەروەردگار کە لە دەستی ئیسرائیلییەکان ڕزگاری کردم و 12 .نەیانتوانی خوێنم بڕێژن «.سوپاس بۆ خودا کە منی لە ژێر باڵەکانت پاراستووە .یوسف ماچی کردن و بردیان بۆ ماڵەکەی .بۆ بەیانی یوسف سواری کەرەکەی بوو و لەگەڵیان چووە ئۆرشەلیم 13 ،کاتێک هەموو جولەکەکان ئەمانەیان بیست ،چوونە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن و هاواریان کرد و گوتیان» :ئەی یوسف باوکە 14 ».ئاشتی بە هاتنت بۆ ئێرە وەڵمی دایەوە» :سەرفرازی لە یەزدانەوە بەشداری هەموو گەل بکات15 «. .هەموویان ماچیان کرد .و نیکۆدیمۆس بردییە ماڵەکەی خۆی ،کە کات بەسەربردنێکی گەورەی ئامادە کردبوو 16 بەڵم سبەی کە ڕۆژی ئامادەکاری بوو ،حەنا و قەیفا و نیکۆدیمۆس بە یوسفیان گوت» :دان بە خودای ئیسرائیلدا بنێ و هەموو 17 .ئەو پرسیارانەمان بۆ وەڵم بدەرەوە کە لێت دەپرسین ،چونکە ئێمە زۆر تووشی شڵەژان بووین ،کە تۆ تەرمی عیسات ناشت .و کە' کاتێک ئێمە تۆمان لە ژوورێکدا قفڵ کردبوو 18 نەمانتوانی بتدۆزینەوە؛ لەو کاتەوە تا ئەم کاتەی دەرکەوتنت لە نێوانماندا ترساوین .لەبەردەم خودادا هەموو ئەو شتانەمان پێ بڵێن .کە ڕوویانداوە ئینجا یوسف وەڵمی دایەوە» :بەڕاستی لە ڕۆژی ئامادەکاریدا تا بەیانی منتان خستە ژێر زیندانەوە19 «. بەڵم لە نیوەی شەودا لە کاتی نوێژدا وەستابووم ،ماڵەکە بە چوار فریشتە دەورە درابوو .عیسام وەک درەوشانەوەی خۆر بینی 20 .و لە ترسدا کەوتمە سەر زەوی بەڵم عیسا دەستی منی گرت و لە زەوی هەڵیگرتم و شەبنەم بەسەرمدا ڕژا .بەڵم ئەو دەموچاوی سڕییەوە و ماچی کردم و 21 .پێی وتم :یوسف مەترسە .سەیرم بکەن ،چونکە منم ئینجا سەیرم کرد و گوتم» :ڕابۆنی ئەلیاس! وەڵمی دامەوە» :من ئیلیا نیم ،بەڵکو عیسای ناسریم ،کە تۆ تەرمەکەیت ناشت22 «. پێم گوت» :ئەو گۆڕەم پیشان بدە کە تۆم تێدا دانا23 «. ئینجا عیسا دەستی گرتم و بردمی بۆ ئەو شوێنەی کە دامنابوو و جل و بەرگی کەتان و دەستکێشەکەی پیشاندام کە لە سەری 24 .دامنابوو .ئینجا زانیم عیسایە و پەرستم و گوتم :پیرۆز بێت ئەو کەسەی بە ناوی یەزدان دێت عیسا دیسان دەستی گرتم و بردمی بۆ ئەریماتیا بۆ ماڵەکەی خۆم و پێی وتم» :ئاشتی بۆ تۆ بێت .بەڵم تا ڕۆژی چل لە ماڵەکەت 25 .دەرمەچۆ .بەڵم دەبێ بچمە لی شاگردەکانم ١٢بەشی کاتێک سەرۆک کاهینەکان و گوێیان لە هەموو ئەمانە بوو ،سەریان سوڕما و وەک مردوو بە ڕووخسارەوە کەوتنە سەر زەوی 1 .و هاواریان بۆ یەکتر کرد و گوتیان» :ئەم نیشانە نائاساییە چییە کە لە ئۆرشەلیم ڕوویداوە؟« ئێمە باوک و دایکی عیسا دەناسین لێڤییەکیش وتی» :زۆرێک لە خزمەکانی دەناسم ،کەسانی ئایینی ،کە خوویان گرتووە قوربانی و قوربانی سووتاندن پێشکەش بە 2 .خودای ئیسرائیل بکەن ،لە پەرستگادا ،لەگەڵ نوێژدا کاتێک شیمعون سەرۆک کاهینەکە لە باوەشی گرت .پێی گوت» :پەروەردگار ،ئێستا ڕێگە بە بەندەکەت دەدەیت بە ئارامی 3 بڕوات ،بەپێی قسەی تۆ .چونکە چاوەکانم ڕزگاربوونتیان بینی کە لەبەردەم هەموو گەلێکدا ئامادەت کردووە ،ڕووناکییەک بۆ .ڕۆشنکردنەوەی نەتەوەکان و شکۆمەندی گەلەکەت ئیسرائیل شیمعونیش بە هەمان شێوە بەرەکەتی خستە سەر مەریەمی دایکی عیسا و پێی گوت» :لەبارەی ئەو منداڵەوە پێت دەڵێم .ئەو بۆ 4 .کەوتن و هەستانەوەی زۆر کەس و بۆ نیشانەیەک کە دژی دەگوترێ ،دانراوە .بەڵێ شمشێرێک لە ڕۆحی خۆتدا کون دەکات و بیری زۆر دڵەکان ئاشکرا دەبێت 5 ئینجا هەموو جولەکەکان گوتیان» :با بۆ ئەو سێ پیاوە بنێرین ،کە گوتیان بینیویانە لە چیای زەیتون لەگەڵ شاگردەکانی قسە 6 ».دەکات دوای ئەمە پرسیاریان لێکردن کە چیتان بینیوە؟ بە یەکەوە وەڵمی دایەوە» :لەبەردەم خودای ئیسرائیلدا دووپاتی دەکەینەوە کە 7 ».عیسامان بە ڕوونی بینی کە لەگەڵ شاگردەکانی لە چیای زەیتون قسەی دەکرد و بەرەو ئاسمان بەرزبووەوە :ئینجا حەنا و قەیفا بردیانە شوێنی جیاواز و بە جیا پشکنینیان بۆ کرد .کە بە کۆی دەنگ دانیان بە ڕاستییەکاندا نا و گوتیان 8 .عیسایان بینیوە ".ئینجا حەنا و قەیفا گوتیان" :یاساکەمان دەڵێت" :هەموو قسەیەک بە دەمی دوو یان سێ شایەتحاڵ پشتڕاست دەکرێتەوە 9 بەڵم ئێمە چیمان وتووە؟ حەنۆخی پیرۆز خودای لێ ڕازی بوو ،و بە قسەی خودا وەرگێڕدرا؛ و شوێنی ناشتنی موسای پیرۆز 10 .ناسراوە
27
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
بەڵم عیسا درایە دەست پیلتۆس ،قامچی لێدرا ،تاجی دڕکی لێدرا ،تفی لێکرا ،بە ڕم کونکرا ،لە خاچدرا ،لەسەر خاچ مرد و 11 .نێژرا ،تەرمی یوسفی بەڕێز لە گۆڕێکی نوێدا نێژرا ،شایەتحاڵی ئەوە دەدات کە بە زیندووی بینیویەتی .جگە لەمانە ڕایانگەیاندووە کە بینیویانە لە چیای زەیتون لەگەڵ شاگردەکانی قسە دەکات و بەرەو ئاسمان بەرز دەبێتەوە 12 ئینجا یوسف هەستا .بە حەنا و قەیفای گوت» :ڕەنگە بە دادپەروەرانە لە ژێر سەرسوڕمانێکی گەورەدا بن ،کە پێتان وتراوە 13 ».عیسا زیندووە و بەرەو ئاسمان بەرز بووەتەوە بەڕاستی شتێکی سەرسوڕهێنەرە کە تەنها خۆی لە مردووەکان هەستێتەوە ،بەڵکو کەسانی دیکەش لە گۆڕەکانیان زیندوو 14 .بکاتەوە ،کە زۆر کەس لە ئۆرشەلیم بینیویانە ئێستا کەمێک گوێم لێ بگرن :هەموومان شیمئۆنی پیرۆزمان دەناسی ،سەرۆک کاهینەکە ،کە عیسای لە کۆرپەدا گرت لە 15 .باوەشی خۆی لە پەرستگادا .هەر ئەم شیمئۆنە دوو کوڕی خۆی هەبوو ،هەموومان لە کاتی مردن و پرسەکەیاندا ئامادە بووین 16 بۆیە بڕۆ و گۆڕەکانیان ببینە ،چونکە ئەمانە کراوەن و هەستاون ،لە شاری ئەریماتیادان و کاتەکانیان پێکەوە بەسەر دەبەن لە 17 .ئەرکەکانی پەرستشدا بەڕاستی هەندێکیان لە نوێژدا دەنگی دەنگەکانیان بیستووە ،بەڵم لەگەڵ هیچ کەسێکدا قسە ناکەن ،بەڵکو وەک مردووەکان 18 .بێدەنگ دەبن بەڵم وەرە با بچینە لی ئەوان و بە هەموو ڕێز و وریاییەوە لەگەڵیان ڕەفتار بکەین .وە ئەگەر بتوانین بیانهێنین بۆ 19 .سوێندخواردن ،ڕەنگە هەندێک لە نهێنییەکانی زیندووبوونەوەیان پێمان بڵێن .کاتێک جولەکەکان ئەمەیان بیست ،زۆر دڵخۆش بوون 20 ئینجا حەنا و قەیفا و نیکۆدیمۆس و یوسف و گەمالیێل چوونە ئەریماتیا ،بەڵم لە گۆڕەکانیاندا نەیاندۆزینەوە .بەڵم بەناو شاردا 21 .دەڕۆیشتن و بە ئەژنۆی چەماووەوە بە پەرستشەکانیانەوە دەیانبەست ئینجا بە هەموو ڕێز و ڕێزێک بۆ خودا سڵویان لێکردن و بردیاننە کەنیسەی ئۆرشەلیم ،دەروازەکانیان داخست و کتێبی یاسای 22 .یەزدانیان برد ئینجا خستیە دەستیان و بە خودای ئەدۆنای و خودای ئیسرائیل سوێندی خوارد ،کە بە یاسا و پێغەمبەران بە باوباپیرانمان 23 قسەیان کرد و گوتیان» :ئەگەر باوەڕتان بەو کەسە هەیە کە لە مردن زیندووتان کردۆتەوە ،کە عیسایە ،پێمان بڵێن چیتان بینیوە و ».چۆن لە مردن زیندوو بوونەتەوە کارینۆس و لێنتیۆس ،دوو کوڕی شیمعۆن ،کاتێک گوێیان لەم شتانە بوو ،لەرزیان لێهات و تووشی شڵەژان بوون و گریان .و 24 .لە هەمان کاتدا سەریان بەرز کردەوە بۆ ئاسمان ،بە پەنجەکانیان لەسەر زمان نیشانەی خاچیان دروست کرد یەکسەر قسەیان کرد و گوتیان» :کاغەزێک بە هەریەکێکمان بدەن ،هەموو ئەو شتانەتان بۆ دەنووسین کە بینیومانە25 «. :هەریەکەیان دانیشتن و نووسییان و گوتیان ١٣بەشی ئەی یەزدانی عیسا و باوک ،کە خودایت ،هەروەها زیندووبوونەوە و ژیانی مردووەکان ،مۆڵەتمان پێ بدە نهێنییەکانت 1 .ڕابگەیەنین ،کە دوای مردن بینیمان ،هی خاچەکەتە .چونکە ئێمە بە ناوی تۆ سوێندمان خواردووە .چونکە تۆ لە خزمەتکارەکانت قەدەغە کردووە کە شتە نهێنییەکان ڕابگەیەنن ،کە بە هێزی خودایی تۆ لە دۆزەخدا ئەنجامدراون 2 کاتێک لەگەڵ باوکەکانمان لە قووڵیی دۆزەخدا دانراین ،لە ڕەشایی تاریکیدا ،لەناکاو ڕەنگی خۆر وەک زێڕ دەرکەوت و 3 .ڕووناکییەکی ڕەنگی وەنەوشەیی جەوهەری شوێنەکەی ڕۆشن کردەوە ئادەمی باوکی هەموو مرۆڤایەتی و هەموو باوک و پێغەمبەران شاد بوون و گوتیان» :ئەو ڕووناکییە نووسەری ڕووناکی 4 ».هەمیشەییە ،کە بەڵێنی داوە ئێمە بباتە ڕووناکی هەمیشەیی ئینجا ئیشایا پێغەمبەر هاوارێکی کرد و گوتی» :ئەمە ڕووناکی باوک و کوڕی خودایە ،بەپێی پێشبینییەکەم ،کاتێک لەسەر زەوی 5 ».زیندوو بووم خاکی زابولۆن و خاکی نەفتالیم لەودیو ئوردن ،گەلێک کە لە تاریکیدا دەڕۆیشتن ،ڕووناکییەکی گەورەیان بینی .بۆ ئەوانەی لە 6 .ناوچەی سێبەری مردن نیشتەجێ بوون ،ڕووناکی هەڵهات .ئێستاش هاتووە و ئێمەی ڕۆشنایی کردۆتەوە کە لە مردندا دانیشتبووین لە کاتێکدا هەموومان بەو ڕووناکییە دڵخۆش بووین کە بەسەرماندا درەوشایەوە ،شیمۆنی باوکمان هاتە ناومان و پیرۆزبایی لە 7 هەموو کۆمەڵەکە کرد و گوتی» :شکۆمەندی بۆ یەزدانی مەسیحی کوڕی خودا بەرز بکەنەوە«. کاتێک کۆرپە بووم لە پەرستگادا ،لە باوەشمدا هەڵمگرت و ڕۆحی پیرۆز جووڵندم ،پێی گوتم و دانم بەوەدا نا 1 :ئێستا چاوەکانم 8 ڕزگاربوونتیان بینیوە ،کە لەبەردەم هەموو گەلێکدا ئامادەت کردووە ،ڕووناکییەک بۆ ڕۆشنکردنەوەی نەتەوەکان و شکۆمەندی .گەلەکەت ئیسرائیل .هەموو ئەو پیرۆزانەی لە قووڵیی دۆزەخدا بوون ،بە بیستنی ئەمە زیاتر دڵخۆش بوون 9 دواتر کەسێکی وەک دەروێشێکی بچووک دەرچوو و هەمووان لێیان پرسی» :تۆ کێیت؟« 10 وەڵمی دایەوە» :من دەنگی کەسێکم کە لە بیابان هاوار دەکات ،یۆحەنای تەعمیدکەر و پێغەمبەری بەرزترین ،کە پێش هاتنی 11 .ڕۆیشت بۆ ئەوەی ڕێگەی خۆی ئامادە بکات ،بۆ ئەوەی زانیاری ڕزگاربوون بدات بە گەلەکەی بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکان
28
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
من یۆحەنا ،کاتێک بینیم عیسا هاتە لم و ڕۆحی پیرۆز جووڵەی پێدەکرد ،گوتم» :ئەوە بەرخی خودایە ،سەیرکە ئەو کەسەی 12 ».گوناهەکانی جیهان دەبات لە ڕووباری ئوردن ئاوم دا و ڕۆحی پیرۆزم بینی کە لە شێوەی کۆترێکدا بەسەریدا دادەبەزێت و لە ئاسمانەوە گوێم لە دەنگێک 13 بوو کە دەیگوت» :ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە ،کە پێی ڕازیم«. " ١٤بەشی بەڵم کاتێک یەکەم پیاوی ئادەمی باوکمان ئەم شتانەی بیست ،کە عیسا لە ئوردن مەعمودی وەرگرتووە ،بانگی سێتی کوڕی کرد 1 .و گوتی ،هەموو ئەو شتانەی کە لە میکائیل ،فریشتەی سەرەکی بیستووتە ،بۆ کوڕەکانتان ،پیاوسالرەکان و پێغەمبەران ،ڕابگەیەنن 2 .کاتێک تۆم نارد بۆ دەروازەکانی بەهەشت ،بۆ ئەوەی داوای لێبوردن لە خودا بکەم کە کاتێک نەخۆش بووم سەرم مەسح بکات ،ئینجا سێت لە باوباپیران و پێغەمبەران نزیک بووەوە و گوتی» :من سێت ،کاتێک لە دەروازەکانی بەهەشت لە خودام دەپاڕێت 3 .فریشتەی یەزدانم بینی ،میکائیل دەرکەوتم و گوتی» :لەلی یەزدانەوە بۆت نێردراوە .من بۆ سەرۆکایەتی جەستەی مرۆڤ دانراوم پێت دەڵێم سێت ،بە گریانەوە لە خودا مەپاڕێوە و داوای لێبکە بۆ زەیتی درەختی میهرەبانی کە ئادەمی باوکت بەهۆی سەرئێشەی 4 .خۆیەوە مەسح بکەیت .چونکە بە هیچ شێوەیەک ناتوانیت بەدەستی بهێنیت تا ڕۆژ و کاتەکانی کۆتایی ،واتە تا پێنج هەزار و پێنج سەد ساڵ تێدەپەڕێت 5 ئەو کاتە مەسیحی میهرەبانترین کوڕی خودا دێتە سەر زەوی بۆ ئەوەی جەستەی مرۆڤی ئادەم زیندوو بکاتەوە و لە هەمان کاتدا 6 .جەستەی مردووەکان زیندوو بکاتەوە ،کاتێک دێت لە ئوردن مەعمودیەت وەردەگرێت ئینجا بە ڕۆنی میهرەبانی خۆی هەموو ئەوانەی باوەڕیان پێی هەیە مەسح دەکات .و ڕۆنی ڕەحمەتی ئەو تا نەوەکانی داهاتوو 7 .بەردەوام دەبێت ،بۆ ئەوانەی کە لە ئاو و ڕۆحی پیرۆز لەدایک دەبن بۆ ژیانی هەتاهەتایی کاتێک لەو کاتەدا میهرەبانترین کوڕی خودا ،مەسیح عیسا ،دێتە خوارەوە بۆ سەر زەوی ،ئادەمی باوکمان دەناسێنێت بە 8 .بەهەشت ،بە درەختی میهرەبانی .کاتێک هەموو باوکسالرەکان و پێغەمبەران هەموو ئەمانەیان لە سێت بیست ،زیاتر دڵخۆش بوون 9 ١٥بەشی :لە کاتێکدا هەموو پیرۆزەکان دڵخۆش بوون ،سەیرکە شەیتان ،شازادە و سەرکردەی مردن ،بە شازادەی دۆزەخی گوت 1 خۆت ئامادە بکە بۆ پێشوازیکردن لە عیسای ناسری ،کە شانازی بە کوڕی خوداوە دەکرد ،بەڵم پیاوێک بوو لە مردن دەترسا و 2 گوتی» :ڕۆحم تا مردن خەمبارە«. جگە لەوەش زۆر برینداری بە من و زۆر کەسی دیکە کرد؛ چونکە ئەوانەی کە من کوێر و چەقۆکێشم کرد و ئەوانەی کە بە 3 ».چەند شەیتانێک ئازارم دا ،بە قسەکەی چارەسەری کرد؛ بەڵێ ،ئەوانەی من بە مردوویی هێناومانە لی تۆ ،بە زۆر لێت دەبات شازادەی دۆزەخیش وەڵمی شەیتانی دایەوە» :ئەو شازادە بەهێزە کێیە و پیاوێکە لە مردن دەترسێت؟« 4 .چونکە هەموو هێزەکانی سەر زەوی ملکەچی دەسەڵتی منن ،کە تۆ بە هێزی خۆت ملکەچت کرد 5 بەڵم ئەگەر لە سروشتی مرۆڤایەتی خۆیدا ئەوەندە بەهێز بێت ،بەڕاستی بۆت دووپات دەکەمەوە کە لە سروشتی خودایی خۆیدا 6 .بەهێزە و هیچ مرۆڤێک ناتوانێت بەرەنگاری هێزی خۆی بێتەوە .کاتێک وتی لە مردن دەترسم ،پلنی دانا کە تۆ بخاتە تەڵەوە و بۆ هەتا هەتایە ناخۆشت دەبێت 7 ،ئینجا شەیتان وەڵمی دایەوە و بە شازادەی دۆزەخی گوت» :بۆچی گومانت دەربڕی و ترست لە وەرگرتنی ئەو عیسای ناسرییە 8 »نەیارەکەت و چ نەیارەکەت؟ سەبارەت بە منیش تاقیم کردەوە و گەلی کۆنم جولەکەکانم بە زەوق و تووڕەییەوە لە دژی ئەو وروژاند؟ 9 ڕمەکەم تیژتر کرد بۆ ئازارەکانی .زراو و سرکەم تێکەڵ کرد ،فەرمانم کرد کە بیخواتەوە؛ خاچەکەم ئامادە کرد بۆ لە 10 ».خاچدانی ،بزمارەکانم بۆ کونکردنی دەست و پێی ئیبیس؛ ئێستا مردنی نزیکە ،دەیهێنمە ئێرە ،ملکەچی من و تۆش پاشان شازادەی دۆزەخ وەڵمی دایەوە و گوتی» :هەر ئێستا پێت وتم ،بە زۆر مردووی لێ سەندم11 «. ئەوانەی لێرە ڕاگیراون تا لەسەر زەوی دەژینەوە ،نەک بە هێزی خۆیان ،بەڵکو بە دوعاکردن کە بۆ خودا کرابوون لێرە 12 .بردران و خودای گەورەیان لێم وەرگرت جا ئەو عیسای ناسرییە کێیە کە بە قسەی خۆی مردووەکانی لە من بردووە بەبێ ئەوەی لە خودا بپاڕێمەوە؟ 13 ڕەنگە هەر ئەو کەسە بێت کە لزارۆسی لێ سەندمەوە ،دوای ئەوەی چوار ڕۆژ مردبوو ،هەم بۆگەن و ڕزیو بوو ،منیش 14 .وەک مردوویەک خاوەندارێتیم لێکرد ،بەڵم بە هێزی خۆی زیندوو کردەوە شەیتان وەڵمی دایەوە و وەڵمی شازادەی دۆزەخی دایەوە» :ئەوە هەمان کەسە ،عیسای ناسری15 «. کاتێک شازادەی دۆزەخ گوێی لێ بوو ،پێی گوت» :من سوێندت پێدەدەم بەو دەسەڵتانەی کە هی من و تۆن ،کە نەیهێنیتە لم16 «. چونکە کاتێک گوێم لە هێزی قسەکانی بوو ،لە ترسدا لەرزم و هەموو کۆمەڵە بێپەرستەکانم لە هەمان کاتدا تووشی شڵەژان 17 .بوون
29
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
.نەمانتوانی لزارۆس ڕابگرین ،بەڵم خۆی لەرزاند و لەگەڵ هەموو نیشانەکانی خراپەکاریدا یەکسەر لێمان دوورکەوتەوە 18 .هەر ئەو زەوییەی کە تەرمی لزارۆسی تێدا جێگیر بوو ،لە ئێستادا بە زیندووی دەرهێنا ئێستا دەزانم کە ئەو خودای گەورەیە کە دەتوانێت ئەم جۆرە کارانە ئەنجام بدات ،لە حوکمڕانییەکەیدا بەهێزە و لە سروشتی 19 .مرۆڤایەتیدا بەهێزە ،ڕزگارکەری مرۆڤایەتییە کەواتە ئەم کەسە مەهێنە ئێرە ،چونکە هەموو ئەوانەی لە زیندان لە ژێر بێباوەڕیدا دەیانگرم و بە کۆت و بەندەکانی 20 .گوناهەکانیان بەستراوم ،ئازادیان دەکات و بەرەو ژیانی هەتاهەتایی دەیانبات ١٦بەشی لە کاتێکدا شەیتان و شازادەی دۆزەخ بەم شێوەیە قسەیان لەگەڵ یەکتر دەکرد ،لەناکاو دەنگێک وەک ڕەشەبا و پەلەقاژەی با هات 1 و دەیگوت» :ئەی شازادەکان ،دەروازەکانتان بەرز بکەنەوە .ئەی دەروازە هەمیشەییەکان ،بەرز بن ،پاشای شکۆمەندی دێتە .ژوورەوە کاتێک شازادەی دۆزەخ ئەمەی بیست ،بە شەیتانی گوت» :لەم دوور بکەوە و لە شوێنی نیشتەجێبوونم لەدایکبووە .ئەگەر 2 جەنگاوەرێکی بەهێزیت ،لەگەڵ پاشای شکۆمەندیدا شەڕ بکە .بەڵم تۆ چ پەیوەندییەکت لەگەڵیدا هەیە؟ .لە شوێنی نیشتەجێبوونی فڕێیدا 3 شازادە بە ئەفسەرە بێ پەرستەکانی گوت» :دەروازە مسییەکانی دڕندەیی دابخەن و بە چەقۆی ئاسن بەڕۆژوویان بکەن و بە 4 ».بوێری شەڕ بکەن ،نەک دیل نەبین .بەڵم کاتێک هەموو پیرۆزەکان ئەمەیان بیست ،بە دەنگێکی بەرزی تووڕەیی بە سەرۆکی دۆزەخیان گوت 5 .دەروازەکانت بکەرەوە تا پاشای شکۆمەندی بێتە ژوورەوە 6 :ئینجا داود پێغەمبەری خودایی ،هاوار دەکات و گوتی» :ئایا من کاتێک لەسەر زەوی بووم بەڕاستی پێشبینیم نەکرد و نەمگوت 7 ».ئەی مرۆڤەکان ستایشی یەزدان بکەن بۆ چاکەکارییەکانی و لەسەر کارە سەرسوڕهێنەرەکانی بۆ نەوەی مرۆڤەکان« چونکە دەروازەکانی لە مس شکاندووە و دارەکانی ئاسنی لەت کردووە .بەهۆی تاوانەکانیانەوە وەریگرتوون و بەهۆی 8 .ناڕەواییەکانیانەوە تووشی ئازار دەبن دوای ئەمە پێغەمبەرێکی دیکە ،واتە ئیشایا پیرۆز ،بە هەمان شێوە لەگەڵ هەموو پیرۆزەکان قسەی کرد ،ئایا من بەڕاستی 9 پێشبینیم بۆ ئێوە نەکردووە کاتێک لەسەر زەوی زیندوو بووم؟ مردووەکان زیندوو دەبنەوە و ئەوانەی لە گۆڕەکانیاندان زیندوو دەبنەوە و ئەوانەی لەسەر زەوین شاد دەبن .چونکە شەبنەمی 10 ».یەزدان ڕزگارییان بۆ دەهێنێت لە شوێنێکی تر گوتم» :ئەی مردن ،سەرکەوتنت لە کوێیە؟« ئەی مەرگ ،کوا چەقۆکەت؟ 11 کاتێک هەموو پیرۆزەکان گوێیان لەم قسانەی ئیشایا بوو ،بە میرانی دۆزەخیان گوت» :دەروازەکانت بکەرەوە و پەنجەرە 12 .ئاسنییەکانت ببە .چونکە تۆ ئێستا بەند دەبیت و هیچ دەسەڵتێکت نییە ئینجا دەنگێکی گەورە وەک دەنگی ڕەشەبا هات کە دەیگوت» :ئەی سەرۆکەکان ،دەروازەکانتان بەرز بکەنەوە .ئەی 13 .دەروازەکانی دۆزەخ بەرز بن و پاشای شکۆمەندی دەچێتە ژوورەوە شازادەی دۆزەخ هەمان دەنگی دووبارەبوونەوەی زانی و هاوارێکی کرد وەک ئەوەی نەزان بووبێت» :ئەو پاشای شکۆمەندی 14 »کێیە؟ داود وەڵمی شازادەی دۆزەخی دایەوە و گوتی» :من لە قسەکانی ئەو دەنگە تێدەگەم ،چونکە بە ڕۆحی ئەو قسەم کردووە15 «. ئێستاش وەک لە سەرەوە وتم ،پێت دەڵێم ،یەزدانی بەهێز و بەهێز ،یەزدانی بەهێز لە شەڕدا :ئەو پاشای شکۆمەندییە و ئەو .یەزدانیشە لە ئاسمان و زەویدا .چاوی خستۆتە خوارەوە بۆ ئەوەی گوێی لە گریانی زیندانییەکان بێت و ئەوانەی کە بۆ مردن دیاریکراون ئازاد بکات 16 ئێستاش ،ئەی شازادەی دۆزەخی پیس و بۆگەن ،دەروازەکانت بکەرەوە ،تا پاشای شکۆمەندی بچێتە ژوورەوە .چونکە ئەو 17 .پەروەردگاری ئاسمان و زەوییە کاتێک داود ئەمەی دەگوت ،یەزدانی بەهێز لە شێوەی پیاوێکدا دەرکەوت و ئەو شوێنانەی ڕۆشنکردەوە کە پێشتر لە تاریکیدا 18 .بوون ئەو کۆتانەی کە پێشتر نەدەکرا بشکێن ،شکاند .و بە هێزی نەدۆڕاوی خۆی سەردانی ئەوانەی دەکرد کە لە تاریکی قووڵدا بە 19 .ناپاکی و سێبەری مردن بە گوناه تێر بوون ١٧بەشی مردنی بێ خودا و ئەفسەرە دڕندەکانی کە گوێیان لەم شتانە بوو ،لە چەند شانشینییەکیاندا ترسیان لێ گرت ،کاتێک ڕوونی 1 ،ڕووناکییان بینی مەسیح خۆی لەناکاو لە شوێنی نیشتەجێبوونیان دەرکەوت .ئەوان هاواریان کرد و گوتیان» :ئێمە بە تۆوە بەستراوین .پێدەچێت 2 .تۆ مەبەستت لە سەرلێشێواوی ئێمە لەبەردەم پەروەردگاردا بێت
30
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
تۆ کێیت کە هیچ نیشانەیەکی خراپبوونت نییە ،بەڵکو ئەو ڕواڵەتە گەشاوەی کە بەڵگەیەکی تەواوەتی گەورەیی تۆیە ،کە هێشتا 3 پێدەچێت هیچ ئاگاداری نەکەیتەوە؟ ،تۆ کێیت ،ئەوەندە بەهێز و ئەوەندە لواز ،ئەوەندە گەورە و ئەوەندە کەم ،سەربازێکی خراپ و لەگەڵ ئەوەشدا لە پلەی یەکەمدا 4 کە دەتوانیت لە شێوەی خزمەتکارێکدا وەک سەربازێکی ئاسایی فەرمانڕەوایی بکەیت؟ پاشای شکۆمەندی ،مردوو و زیندوو ،هەرچەندە جارێک لەسەر خاچ کوژرا؟ 5 کێ بە مردوویی لەناو گۆڕدا پاڵکەوتووە و بە زیندووی هاتۆتە خوارەوە بۆ لی ئێمە و لە مردنتدا هەموو بوونەوەرەکان 6 دەلەرزن و هەموو ئەستێرەکان دەجووڵن ،ئێستا ئازادیت لەناو مردووەکاندا هەیە و لەشکرەکانمان تێکدەدەیت؟ تۆ کێیت ،ئەو دیلنەی کە بەهۆی گوناهی سەرەتاییەوە بە زنجیر بەستراون ئازاد دەکەیت و دەیانهێنیتە ئازادیی پێشوویان 7 تۆ کێیت ،کە ڕووناکییەکی هێندە شکۆمەند و خودایی بەسەر ئەو کەسانەدا بڵو دەکەیتەوە کە بەهۆی تاریکی گوناهەوە کوێر 8 بوون؟ بە هەمان شێوە هەموو لەشکرەکانی شەیتانەکان بە ترسێکی هاوشێوە دەستیان بەسەردا گیرا و بە ترسێکی ملکەچترەوە هاواریان 9 .کرد و گوتیان ئەی عیسا مەسیح ،لە کوێوە سەرچاوەی گرتووە کە تۆ پیاوێکی هێندە بەهێز و شکۆمەندیت لە شکۆمەندیدا ،هێندە گەشاوەیت 10 کە هیچ پەڵەیەکت نییە و ئەوەندە پاکیت کە هیچ تاوانێکت نییە؟ چونکە ئەو جیهانە خوارەوەی زەوی کە تا ئێستا ملکەچی ئێمە بووە و لێیەوە باجمان وەرگرتووە ،پێشتر هەرگیز مردووێکی وەهای بۆ نەناردووین ،هەرگیز دیارییەکی لەو شێوەیەی بۆ شازادەکانی .دۆزەخ نەناردووە کەواتە تۆ کێیت ،کە بەو بوێریەوە دەچیتە ناو شوێنی نیشتەجێبوونمان و نەک هەر ناترسیت لە هەڕەشەکردنمان بە گەورەترین 11 سزا ،بەڵکو هەوڵدەدەیت هەموو ئەوانی دیکە لەو زنجیرانەی کە پێیان گرتووە ڕزگار بکەیت؟ ڕەنگە تۆ ئەو عیسایە بیت کە شەیتان ئێستا لەگەڵ شازادەمان باسی کرد ،کە بە مردنی خاچ خەریک بوو هێزی مردنت 12 .وەربگریت پاشان پاشای شکۆمەندی کە مردنی لە پێدا گرت و دەستی بەسەر شازادەی دۆزەخدا گرت و هەموو دەسەڵتەکانی لێ زەوت 13 .کرد و ئادەمی باوکی زەمینیمان لەگەڵ خۆی برد بۆ شکۆمەندی خۆی ١٨بەشی پاشان شازادەی دۆزەخ شەیتانی گرت و بە ئاماژەیەکی زۆرەوە پێی گوت :ئەی شازادەی لەناوچوون ،نووسەری شکست و 1 دوورخستنەوەی بەیلزەبوب ،سووکایەتیکردنی فریشتەکانی خودا و ڕق لێبوونەوەی هەموو ڕاستودروستەکان! چی مەیلی ئەوەت هەبوو بەم شێوەیە مامەڵە بکەیت؟ تۆ دەتویست پاشای شکۆمەندی لە خاچ بدەیت و بە لەناوبردنی ،بەڵێنی سوودی زۆر گەورەت پێداوین ،بەڵم وەک گەمژەیەک 2 .بێ ئاگا بوویت لەوەی کە تۆ لەبارەی چییەوە بوویت .چونکە ئێستا عیسای ناسری بە درەوشاوەیی خوداییە شکۆمەندەکەیەوە ،هەموو هێزە ترسناکەکانی تاریکی و مردن هەڵدێنێت 3 زیندانەکانی ئێمەی لە سەرەوە بۆ خوارەوە شکاندووە ،هەموو دیلەکانی دەرکردووە ،هەموو ئەوانەی بەستراون ئازاد کردووە و 4 هەموو ئەوانەی پێشتر لە ژێر قورسایی ئازارەکانیاندا خوویان پێدەگرت ،ئێستا سووکایەتییان پێکردووین و وەک ئەوە وایە بەهۆی .دوعاکانیانەوە شکست بهێنین حوکمڕانییە بێ خوداکانمان ژێردەستە و ئێستا هیچ بەشێک لە مرۆڤایەتی لە ملکەچبوونماندا نەماوە ،بەڵم لە لیەکی دیکەوە 5 هەموویان بە بوێرییەوە سەرپێچیمان دەکەن؛ ،هەرچەندە پێشتر مردووەکان هەرگیز نەیاندەوێرا بە بێڕێزی بەرامبەرمان ڕەفتار بکەن ،بەڵم بەهۆی ئەوەی دیل بوون 6 .هەرگیز نەیاندەتوانی لە هیچ بۆنەیەکدا دڵخۆش بن ،ئەی شەیتان ،ئەی شازادەی هەموو خراپەکاران ،باوکی بێ خوداکان و جێهێڵراوەکان ،بۆچی هەوڵی ئەم ئیستغللە دەدەیت 7 لەکاتێکدا زیندانییەکانمان تا ئێستا هەمیشە بێ کەمترین هیوای ڕزگاربوون و ژیان بوون؟ .بەڵم ئێستا کەسێکیان هەرگیز نالە نالە و کەمترین دەرکەوتنی فرمێسکێک لە ڕووخساری هیچ کامیاندا نییە 8 ئەی شازادە شەیتان ،ئەی پارێزەری گەورەی ناوچە دۆزەخییەکان ،هەموو ئەو سوودانەی کە بە دارە قەدەغەکراوەکە بەدەستت 9 هێنا و لەدەستدانی بەهەشت ،ئێستا بە دارەکانی خاچ لەدەستت داوە؛ .کاتێک عیسا مەسیحی پاشای شکۆمەندیت لە خاچ دا ،بەختەوەریت تەواو بوو 10 تۆ دژی بەرژەوەندی خۆت و من مامەڵەت کردووە ،وەک چۆن لە ئێستادا بەو ئازارە گەورانە و سزا بێکۆتاییانەی کە خەریکە 11 .تووشی دەبیت ،تێدەگەیت ئەی شەیتان ،سەرۆکی هەموو خراپەیەک ،نووسەری مردن و سەرچاوەی هەموو شانازییەک ،دەبوو سەرەتا لە تاوانە 12 .خراپەکانی عیسای ناسری بپرسیت ،دواتر بۆت دەرکەوت کە هیچ تاوانێکی شایستەی مردن نییە بۆچی بەبێ هۆکار و نە دادپەروەری خۆتت لە خاچ برد و کەسێکی بێتاوان و ڕاستودروستت هێنایە خوارەوە بۆ ناوچەکانمان 13 و بەو هۆیەوە هەموو گوناهباران و کەسانی بێ خودا و ناڕەوا لە هەموو جیهاندا لەدەستدا؟
31
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
،لە کاتێکدا شازادەی دۆزەخ بەم شێوەیە لەگەڵ شەیتان قسەی دەکرد ،پاشای شکۆمەندی بە بەیلزەبوبی شازادەی دۆزەخی گوت 14 .شەیتان ،شازادە بۆ هەمیشە ملکەچی دەسەڵتی تۆ دەبێت ،لە ژووری ئادەم و کوڕە ڕاستودروستەکانی کە هی منن ١٩بەشی ئینجا عیسا دەستی درێژ کرد و گوتی» :وەرن بۆ لم ،هەموو پیرۆزەکانم ،کە بە وێنەی من دروست بوون ،کە بە درەختی 1 .بەرهەمی قەدەغەکراو و شەیتان و مردن مەحکوم کران .ئێستا لە لی دارەکانی خاچەکەم بژی .شەیتان ،شازادەی ئەم جیهانە ،زاڵ دەبێت و مردنیش زاڵ دەبێت 2 ئینجا هەموو پیرۆزەکان لە ژێر دەستی خودای بەرزترین کاتدا یەکتریان گرت .عیسا پەروەردگار دەستی ئادەمی گرت و پێی 3 گوت» :ئاشتی بۆ تۆ و هەموو نەوە ڕاستگۆکانت کە هی منن«. .ئینجا ئادەم خۆی فڕێدایە بەر پێی عیسا و بە فرمێسکەوە بە زمانێکی زەلیل و دەنگێکی بەرزەوە قسەی بۆ کرد 4 ،ئەی یەزدان ،ستایشت دەکەم ،چونکە تۆ بەرزت کردمەوە و دوژمنەکانمت بە دڵخۆش نەکردووە .ئەی یەزدانی پەروەردگارم 5 .هاوارم بۆ کردیت و تۆ شیفات دام ».ئەی یەزدان تۆ گیانم لە گۆڕ هەڵهێنا .تۆ زیندووت کردمەوە ،بۆ ئەوەی نەچمە خوارەوە بۆ چاڵەکە 6 ئێوە هەموو پیرۆزەکانی گۆرانی بۆ یەزدان بڵێن و لە یادی پیرۆزییەکەیدا سوپاسگوزار بن .چونکە توڕەیی ئەو بۆ ساتێک 7 .بەردەوامە .لە بەرژەوەندی ئەو ژیانە ،بە هەمان شێوە هەموو پیرۆزەکان سوجدەیان لە پێی عیسا برد و بە یەک دەنگ گوتیان» :تۆ هاتوویت ،ئەی فریادڕەسی جیهان 8 ».هەموو ئەو شتانەت بە ئەنجام گەیاند کە بە یاسا و پێغەمبەرە پیرۆزەکانت پێشبینیت کردبوو تۆ بە خاچەکەت زیندووەکانت ڕزگار کرد و هاتیتە خوارەوە بۆ لی ئێمە ،تا بە مردنی خاچ لە دۆزەخ ڕزگارمان بکەیت و بە 9 .هێزی خۆت لە مردن ڕزگارت بکەیت !ئەی پەروەردگار ،وەک چۆن ئاڵی شکۆمەندیت لە ئاسمان داناوە و نیشانەی ڕزگاربوونت ،خاچەکەت لەسەر زەوی داناوە 10 .بۆیە پەروەردگار ،نیشانەی سەرکەوتنی خاچەکەت لە دۆزەخدا دابنێ ،بۆ ئەوەی مردن چیتر یارمەتی نەدابێت .ئینجا یەزدان دەستی درێژ کرد و نیشانەی خاچی لەسەر ئادەم و هەموو پیرۆزەکانی کرد 11 .ئادەمی بە دەستی ڕاستی گرت و لە دۆزەخەوە بەرزبووەوە و هەموو پیرۆزەکانی خودا بەدوایدا ڕۆیشتن 12 ئینجا داود پێغەمبەری پاشایەتی بە بوێریەوە هاوارێکی کرد و گوتی» 1 :گۆرانییەکی نوێ بۆ یەزدان بڵێ ،چونکە کاری 13 .سەرسوڕهێنەری کردووە .دەستی ڕاستی و قۆڵی پیرۆزی سەرکەوتنی بەدەستهێناوە .یەزدان ڕزگاربوونی خۆی ڕاگەیاند ،ڕاستودروستی خۆی بە ئاشکرا لەبەردەم گەلندا نیشان دا 14 ئەو جەماوەرە پیرۆزە وەڵمیان دایەوە و گوتیان» :هەموو پیرۆزەکانی ئەم شەرەفەیان هەیە ،ئامین ،ستایشی یەزدان بکەن15 «. دواتر حەبەقوقی پێغەمبەر 3هاوارێکی کرد و گوتی» :تۆ بۆ ڕزگارکردنی گەلەکەت چوویتە دەرەوە ،تەنانەت بۆ 16 ».ڕزگارکردنی گەلەکەت هەموو پیرۆزەکان گوتیان 4 :پیرۆزە ئەو کەسەی بە ناوی یەزدانەوە دێت .چونکە یەزدان ڕۆشنایی کردووین .ئەمە خودای 17 .ئێمەیە بۆ هەتا هەتایە؛ تا سەردەمی هەتاهەتایی حوکمڕانیمان دەکات ،ئامین .بە هەمان شێوە هەموو پێغەمبەران شتە پیرۆزەکانی ستایشی ئەویان دەگوت و شوێن یەزدان کەوتن 18 ٢٠بەشی پاشان یەزدان دەستی ئادەمی گرت و ڕادەستی میکائیلی فریشتەی سەرەکی کرد .و بردیانە بەهەشت ،پڕ لە میهرەبانی و 1 شکۆمەندی؛ دوو پیاوی زۆر دێرین چاویان پێیان کەوت و پیرۆزەکان لێیان پرسی» :ئێوە کێن کە هێشتا لە دۆزەخدا لەگەڵمان نەبوون و 2 »جەستەتان لە بەهەشت داناوە؟ یەکێکیان وەڵمی دایەوە و گوتی» :من حەنۆخم ،کە بە وشەی خودا وەرگێڕدراوم ،ئەم پیاوەی لەگەڵمدایە ،ئیلیای تیشبییە ،کە بە 3 ».گالیسکەیەکی ئاگرین وەرگێڕدراوە تا ئێستا لێرە بووین و تامی مردنمان نەکردووە ،بەڵم ئێستا خەریکە لە هاتنی دەجالدا دەگەڕێینەوە ،بە نیشانە و موعجیزە 4 ئیلهییەکان چەکدار بین ،لەگەڵیدا شەڕ بکەین و لە ئۆرشەلیم لەلیەن ئەوەوە بکوژرێین و دوای سێ ڕۆژ و نیو جارێکی دیکە بە .زیندووی ببرێنە ناو هەورەکانەوە لە کاتێکدا حەنۆخی پیرۆز و ئیلیا ئەمانەیان دەگێڕایەوە ،سەیرکە پیاوێکی دیکە هات بە شێوەیەکی بەدبەختەوە کە نیشانەی خاچی 5 .لەسەر شانەکانی هەڵگرتبوو کاتێک هەموو پیرۆزەکان بینییان ،پێیان گوت» :تۆ کێیت؟« چونکە ڕووخسارت وەک ڕووخساری دز وایە؛ بۆچی خاچ لەسەر 6 شانەکانت هەڵدەگریت؟ وەڵمی دایەوە» :ئێوە ڕاست دەڵێن ،چونکە من دزێک بووم کە هەموو جۆرە خراپەیەکم لەسەر زەوی ئەنجامدا7 «. جولەکەکان لەگەڵ عیسا لە خاچیان دام .و من چاودێری ئەو شتە سەرسوڕهێنەرانەم کرد کە لە دروستکردندا لە خاچدانی عیسا 8 .پەروەردگاردا ڕوویان دا
32
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
باوەڕم وابوو کە دروستکەری هەموو شتێکە و پاشای گەورەیە .منیش داوام لێکرد و گوتم :پەروەردگار ،کاتێک دێیتە شانشینی 9 .خۆت لەبیرم بکە یەکسەر چاوی لە دوعای من بوو و پێی وتم» :بەڕاستی پێت دەڵێم ،ئەمڕۆ لەگەڵم دەبیت لە بەهەشت10 «. ئەم نیشانەی خاچەکەی پێدام و گوتی» :ئەمە هەڵبگرە و بڕۆ بۆ بەهەشت .ئەگەر ئەو فریشتەیەی کە پاسەوانی بەهەشتە وەرت 11 .نەگرێت ،نیشانەی خاچەکەی پیشان بدە و پێی بڵێ :عیسا مەسیح کە ئێستا لە خاچ دراوە ،منی ناردووە بۆ ئێرە بۆ لی تۆ کاتێک ئەمەم کرد و هەموو ئەمانەم بە فریشتەی پاسەوانی بەهەشت گوت و گوێی لێ بوو ،دەستبەجێ دەروازەکانی کردەوە و 12 .منی ناساند و لە بەهەشتدا لە لی ڕاستی دامنا گوتی» :ماوەیەکی کەم لێرە بمێننەوە ،تا ئادەم باوکی هەموو مرۆڤایەتی لەگەڵ هەموو کوڕەکانیدا دەچێتە ژوورەوە ،کە بەندەی 13 ».پیرۆز و ڕاستودروستی عیسا مەسیحن کە لە خاچ دراوە ،کاتێک هەموو ئەم باسەیان لە دزەکەوە بیست ،هەموو باوکسالرەکان بە یەک دەنگ گوتیان» :پاشتر بێت ،ئەی خودای گەورە 14 باوکی چاکەی هەمیشەیی و باوکی میهرەبانی ،کە بەو شێوەیە نیعمەتت بەو کەسانە کردووە کە گوناهبار بوون بەرامبەری ،و گەیاندوویتە بەر ڕەحمەتی بەهەشت و لە نێوان ڕزق و ڕۆزی گەورە و ڕۆحی خۆتدا داینابوون ،لە شوێنێکدا ژیانی ڕۆحی و .پیرۆز .ئامین ٢١بەشی ئەمانە ئەو نهێنییە ئیلهی و پیرۆزانەن کە بینیمان و بیستمان .من و چارینۆس و لێنتیۆس ڕێگەمان پێنادرێت نهێنییەکانی تری 1 ،خودا ڕابگەیەنین ،وەک چۆن میکائیلی فریشتەی سەرەکی فەرمانی پێکردین وتی :لەگەڵ براکانم دەچنە ئۆرشەلیم و بەردەوام دەبن لە نوێژکردن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح ڕادەگەیەنن و شکۆمەندی 2 .دەکەن ،چونکە لە هەمان کاتدا لەگەڵ خۆیدا لە مردن زیندووتان کردۆتەوە لەگەڵ هیچ کەسێک قسە مەکەن ،بەڵکو وەک داماو دابنیشن تا ئەو کاتەی یەزدان ڕێگەتان پێدەدات نهێنییەکانی خودایی خۆی 3 .بگێڕنەوە میکائیلی فریشتەی سەرەکی لە دوورتر فەرمانی پێکردین بچینە ئەودیوی ئوردن ،بۆ وڵتێکی نایاب و قەڵەو ،کە زۆر کەس 4 .هەن لەگەڵ ئێمە لە مردن هەستانەوە بۆ بەڵگەی زیندووبوونەوەی مەسیح چونکە تەنها سێ ڕۆژ ڕێگەمان پێداوە لە مردووەکان ،کە هەستانەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ دایک و باوکمان جەژنی پەسحی 5 .پەروەردگارمان بگێڕین و شایەتحاڵی خۆمان بۆ مەسیحی یەزدان بدەین ،لە ڕووباری پیرۆزی ئوردن مەعمودیەتمان وەرگرتووە .ئێستاش لەلیەن هیچ کەسێکەوە نابینرێن ئەمە ئەوەندەیە کە خودا ڕێگەی پێداین پەیوەندیتان پێوە بکەین .کەواتە ستایش و ڕێزی لێبکەن و تەوبە بکەن ،ئەویش بەزەییتان 6 .پێدا دێتەوە «.ئاشتی بۆ ئێوە بێت لەلیەن یەزدانی پەروەردگار عیسا مەسیح و ڕزگارکەری هەموومانەوە .ئامین ،ئامین ،ئامین دوای ئەوەی کۆتاییان بە نووسینەکە هێنا و لە دوو پارچە کاغەزی جیاوازدا نووسییان ،کارینۆس ئەوەی نووسیبووی دایە دەستی 7 .حەنا و قەیفا و گەمالیێل لێنتیۆس بە هەمان شێوە ئەوەی نووسیبووی دایە دەستی نیکۆدیمۆس و یوسف .و یەکسەر گۆڕانکاریان بەسەردا هات بۆ فۆڕمی 8 .سپییەکی زۆر و ئیتر نەبینران .بەڵم ئەوەی نووسیبوویان بە تەواوی یەکدەنگ بوون ،یەکێکیان پیتێکی کەم یان کەمتر لە پیتەکەی دیکەی تێدا نەبوو 9 کاتێک هەموو کۆبوونەوەی جولەکەکان گوێیان لەم هەموو پەیوەندییە سەرسوڕهێنەرانەی کارینۆس و لێنتیۆس بوو ،بە 10 یەکتریان گوت» :بەڕاستی هەموو ئەمانە لەلیەن خوداوە ئەنجامدراون ،عیسا پەروەردگار بۆ هەتا هەتایە پیرۆز بێت ،ئامین«. .ئەوان بە نیگەرانی و ترس و لەرزێکی زۆرەوە دەگەڕان و سنگیان لێدا و هەریەکەیان بەرەو ماڵەکەی خۆیان ڕۆیشتن 11 بەڵم یەکسەر هەموو ئەو شتانەی کە جولەکەکان لە کەنیسەکانیاندا سەبارەت بە عیسا دەگێڕنەوە ،یەکسەر لەلیەن یوسف و 12 .نیکۆدیمۆسەوە بە حاکم گوترا .پیلتۆس هەموو ئەم مامەڵەیەی نووسی و هەموو ئەم حیساباتانەی لە تۆمارە گشتییەکانی هۆڵەکەیدا دانا 13 ٢٢بەشی دوای ئەمانە پیلتۆس چووە پەرستگای جولەکەکان و هەموو فەرمانڕەواکان و مامۆستایان و پزیشکانی یاسا کۆکردەوە و 1 .لەگەڵیان چووە ناو پەرستگایەکی پەرستگاکە فەرمانی دا کە هەموو دەروازەکان دابخرێن ،پێی گوتن» :بیستوومە کە کتێبێکی گەورەتان لەم پەرستگایەدا هەیە .بۆیە 2 .ئاواتەخوازم بۆتان ،تا بخرێتە بەردەمم ،کاتێک کتێبە گەورەکە هێنرا کە چوار خزمەتکاری پەرستگاکە هەڵیانگرتبوو و بە زێڕ و بەردی گرانبەها ڕازێنرابووەوە 3 پیلتۆس بە هەموویانی گوت» :سوێندتان دەدەم بە خودای باوباپیرانتان کە ئەم پەرستگایەی دروستکردووە و فەرمانی ».دروستکردنی ئەم پەرستگایەی کردووە ،کە ڕاستییەکانم لێ نەشارنەوە ئێوە هەموو ئەو شتانە دەزانن کە لەو کتێبەدا نووسراون .ئێستا پێم بڵێن ئەگەر لە کتێبی پیرۆزدا شتێکتان لەو عیسایە دۆزیەوە کە 4 ».لە خاچتان دا و دەبوو لە چ سەردەمێکی جیهاندا هاتبێت ،ئەوەم پێ بڵێن
33
مردن و ناشتن و زیندووبوونەوەی عیسا مەسیح
.ئینجا سوێندیان بە حەنا و قەیافا خوارد ،فەرمانیان بە هەموو ئەوانەی دیکە کرد کە لەگەڵیان بوون لە پەرستگاکە بچنە دەرەوە 5 دەروازەکانی پەرستگا و پەرستگاکەیان داخست و بە پیلتۆسیان گوت» :ئەی دادوەر ،بە دروستکردنی ئەم پەرستگایە سوێندت 6 ».پێداین ،کە ڕاستی و ڕاستت پێ بڵێین دوای ئەوەی عیسامان لە خاچدا ،نەماندەزانی کوڕی خودایە ،بەڵم وامانزانی بە هەندێک هونەری سیحراوی موعجیزەییەکانی 7 .کردووە ،کۆبوونەوەیەکی گەورەمان لەم پەرستگایەدا بانگهێشت کرد کاتێک لە نێوان یەکتردا باسی ئەو موعجیزەمان دەکرد کە عیسا کردوویەتی ،چەندین شایەتحاڵی وڵتەکەمانمان بینی ،کە 8 ڕایانگەیاند کە دوای مردنی بە زیندووی بینیویانە و گوێیان لە قسەکانی لەگەڵ شاگردەکانی بووە و بینیویانە بەرەو بەرزایی .ئاسمانەکان بەرز دەبێتەوە و دەچێتە ناویانەوە دوو شایەتحاڵمان بینی ،کە عیسا لشەکانیان لە مردووەکان زیندووکردەوە ،ئەوان باسی زۆر شتی سەیریان بۆ کردین کە عیسا 9 .لەنێو مردووەکاندا کردوویەتی ،کە باسێکی نووسراومان لەبەردەستدایە ساڵنە داب و نەریتی ئێمەیە کە ئەم کتێبە پیرۆزە لەبەردەم کۆبوونەوەیەکدا بکەینەوە و لەوێدا بەدوای ئامۆژگارییەکانی خودادا 10 .بگەڕێین ،لە یەکەم کتێبی حەفتا کتێبەکەدا بینیمان کە میکائیلی سەرەکی فریشتە لەگەڵ کوڕی سێیەمی ئادەمی پیاوی یەکەم قسە دەکات 11 .باس لەوە دەکات کە دوای پێنج هەزار و پێنج سەد ساڵ مەسیحی خۆشەویستترین کوڕی خودا هاتە سەر زەوی ئێمە زیاتر بیرمان لەوە کردەوە کە ڕەنگە ئەو خودای ئیسرائیل بووبێت کە بە موسا قسەی کردووە» :تۆ سندوقی شایەتحاڵی 12 .دروست دەکەیت «.درێژی دوو باڵ و نیو و پانی باڵ و نیو و بەرزی باڵ و نیو بەم پێنج باڵ و نیوە بۆ دروستکردنی سندوقی پەیمانی کۆن ،تێگەیشتین و زانیمان کە لە ماوەی پێنج هەزار ساڵ و نیو )هەزار( 13 .ساڵدا ،عیسا مەسیح لە سندوق یان چادرەکەی جەستەیەکدا دێت .کتێبە پیرۆزەکانمان شایەدی ئەوە دەدەن کە ئەو کوڕی خودایە و یەزدان و پاشای ئیسرائیلە 14 لەبەر ئەوەی دوای ئازارەکانی ،سەرۆک کاهینەکانمان سەریان سوڕما لەو نیشانانەی کە بە ئامرازەکانی ئەو ئەنجامدرا ،ئێمە 15 ئەو کتێبەمان کردەوە بۆ گەڕان بەدوای هەموو نەوەکان تا نەوەی یوسف و مەریەمی دایکی عیسا ،بەو بڕوایەی کە لە نەوەی .داودەوەیە حسابی دروستکردنمان دۆزیەوە و لە چ کاتێکدا ئاسمان و زەوی و ئادەمی یەکەمی دروست کردووە و لەوێشەوە تا لفاو دوو 16 .هەزار و دوو سەد و دوانزە ساڵ بوو .لە لفاوەوە تا ئیبراهیم ،نۆ سەد و دوانزە .لە ئیبراهیمەوە تا موسا چوار سەد و سی .لە موساوە بۆ داودی پاشا پێنج سەد و دە 17 .لە داودەوە تا دیلێتی بابل پێنج سەد ساڵ .وە لە دیلێتی بابلەوە تا جەستەبوونی مەسیح ،چوار سەد ساڵ 18 .کۆی هەموو ئەوانە دەکاتە پێنج هەزار و نیو )هەزار( 19 .بەم شێوەیە دەردەکەوێت کە عیسا کە لە خاچماندا ،عیسا مەسیحی کوڕی خودایە و خودای ڕاستەقینە و بەهێزە .ئامین 20
34