Skip to main content

Kurdish Central Sorani - The Book of the Secrets of Enoch

Page 1

‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬ ‫پێشەکی‬ ‫ئەم پارچە نوێیەی ئەدەبیاتی سەرەتایی لە ڕێگەی هەندێک دەستنووسەوە هاتە ئاراوە کە لەم دواییانەدا لە ڕووسیا و سێرڤیا دۆزراونەتەوە و‬ ‫تا ئێستاش زانراوە تەنیا بە زمانی سلڤۆنی پارێزراوە‪ .‬کەمێک لەبارەی سەرچاوەکەیەوە دەزانرێت تەنها ئەوە نەبێت کە لە فۆڕمی ئێستایدا‬ ‫لە شوێنێکدا سەبارەت بە سەرەتای سەردەمی مەسیحی نووسراوە‪ .‬سەرنووسەری کۆتایی یۆنانی بوو و شوێنی پێکهاتەکەی میسر بوو‪.‬‬ ‫بەهای ئەو کاریگەرییە بێ پرسیارەیە کە لەسەر نووسەرانی پەیمانی نوێ دروستی کردووە‪ .‬هەندێک لە بڕگە تاریکەکانی ئەم دووەمیان‬ ‫بەبێ یارمەتی ئەو هەموویان ڕوون نەکرێنەوە‪.‬‬ ‫هەرچەندە هەر ئەو زانیارییەی کە کتێبێکی لەو جۆرە هەرگیز بوونی هەبووە‪ ،‬ڕەنگە بۆ ماوەی ‪ ١٢٠٠‬ساڵ لەدەستچووبێت‪ ،‬بەڵم سەرەڕای‬ ‫ئەوەش زۆر لەلیەن هەردوو مەسیحی و زاهیدەکانەوە لە سەدەکانی سەرەتاییدا بەکارهێنراوە و بەنرخترین بەڵگەنامەیەک لە هەر‬ ‫لێکۆڵینەوەیەکدا لە فۆرمەکانی مەسیحیەتی سەرەتاییدا پێکدەهێنێت‪.‬‬ ‫نووسینەکە سەرنجی خوێنەر ڕادەکێشێت کە خەریکە باڵ بە بیرکردنەوەکانی بدات و بفڕێت بۆ کایە عیرفانییەکان‪ .‬لێرەدا دراماتیزەکردنی‬ ‫سەیر و سەمەرەی ئەبەدیەت دەخەینەڕوو‪--‬بە تێڕوانینەکان لەسەر دروستکردن‪ ،‬ئەنترۆپۆلۆژی و ئەخلق‪ .‬وەک چۆن جیهان لە شەش‬ ‫ڕۆژدا دروست بوو‪ ،‬بە هەمان شێوە مێژووەکەی بە ‪ ٦٠٠٠‬ساڵ (یان ‪ ٦٠٠٠‬هەزار ساڵ) بە ئەنجام دەگەیشت‪ ،‬و ئەمەش ‪ ١٠٠٠‬ساڵ پشوو‬ ‫بەدوایدا دەهات (ڕەنگە کاتێک هاوسەنگی هێزە ئەخلقییە ناکۆکەکان لێدرابێت و ژیانی مرۆڤ گەیشتبێتە دۆخی ئایدیاڵ‪ ).‬لە کۆتاییدا‬ ‫هەشتەمین ڕۆژی ئەبەدی دەست پێدەکرد‪ ،‬کە کات نابێت زیاتر بێت‪.‬‬ ‫بەشی یەکەم‬ ‫‪ 1‬پیاوێکی دانا هەبوو‪ ،‬دەستکردێکی گەورە بوو‪ ،‬یەزدان خۆشەویستی بۆ ئەو دووگیان بوو و وەریگرت‪ ،‬بۆ ئەوەی سەیری سەرەوەی‬ ‫شوێنی نیشتەجێبوون بکات و شایەتحاڵی چاوی کایەی دانا و گەورە و نەگۆڕ و نەگۆڕی خودای گەورە بێت‪ ،‬لە وێستگە زۆر سەرسوڕهێنەر‬ ‫و شکۆمەند و گەشاوە و چاو زۆرەکانی بەندەکانی یەزدان‪ ،‬و تەختی دەستنەکەوتووی یەزدان‪ .‬و لە پلە و دەرکەوتنی خانەخوێ بێ‬ ‫جەستەییەکان و خزمەتکردنی نەگێڕدراوی زۆری توخمەکان و دەرکەوتن و گۆرانییە دەربڕیننەکراوەکانی کۆمەڵەی کەروبەکان و ڕووناکی‬ ‫بێسنوور‪.‬‬ ‫‪ 2‬لەو کاتەدا‪ ،‬وتی‪ ،‬کاتێک ساڵی ‪ 165‬ساڵم تەواو بوو‪ ،‬کوڕەکەم ماتوسالم لەدایک کرد‪.‬‬ ‫‪ 3‬دوای ئەمەش دوو سەد ساڵ ژیام و لە هەموو ساڵەکانی ژیانم سێ سەد و شەست و پێنج ساڵم تەواو کرد‪.‬‬ ‫‪ 4‬لە یەکەم ڕۆژی مانگی یەکەمدا بە تەنیا لە ماڵەکەمدا بووم و لەسەر قەنەفەکەم پشووم دەدا و خەوتم‪.‬‬ ‫‪ 5‬کاتێک خەوتبووم‪ ،‬ناڕەحەتییەکی گەورە هاتە دڵمەوە و لە خەودا چاوم دەگریام‪ ،‬نەمدەتوانی تێبگەم ئەم ناڕەحەتییە چییە و چیم بەسەر دێت‪.‬‬ ‫‪ 6‬دوو پیاوی گەورەم بۆ دەرکەوتن‪ ،‬کە هەرگیز لەو جۆرەم لەسەر زەوی نەبینیوە‪ .‬دەموچاویان وەک خۆر دەدرەوشایەوە‪ ،‬چاوەکانیشیان‬ ‫وەک ڕووناکییەکی سووتاو و لە لێوەکانیانەوە ئاگرێک بە جلوبەرگەوە دێتە دەرەوە و گۆرانی جۆراوجۆر بە ڕواڵەت وەنەوشەیی‪ ،‬باڵەکانیان‬ ‫لە زێڕ گەشاوەتر بوون‪ ،‬دەستەکانیان لە بەفر سپیتر بوون‪.‬‬ ‫‪ 7‬لە سەری قەنەفەکەم وەستابوون و دەستیان کرد بە بانگکردنم بە ناوی خۆمەوە‪.‬‬ ‫‪ 8‬لە خەو هەستام و بە ڕوونی ئەو دوو پیاوەم بینی کە لەبەردەممدا وەستابوون‪.‬‬ ‫‪ 9‬سڵوم لێکردن و ترسم گرت و ڕوخسارم لە ترسدا گۆڕا و ئەو پیاوانە پێیان گوتم‪.‬‬ ‫' ‪10‬حەنۆخ‪ ،‬بوێر بە‪ ،‬مەترسە‪ .‬خودای هەتاهەتایی ئێمەی بۆ لی تۆ نارد و سەیرکە! ئەمڕۆ لەگەڵ ئێمە بەرەو ئاسمان بەرز دەبیتەوە و‬ ‫هەموو ئەو شتانە بە کوڕەکانت و هەموو ماڵەکەت دەڵێیت کە بەبێ تۆ لەسەر زەوی لە ماڵەکەتدا دەیکەن و با کەس بەدوایتدا نەگەڕێت تا‬ ‫یەزدان دەتگەڕێنێتەوە بۆ لی ئەوان‪.‬‬ ‫‪ 11‬پەلەم کرد لە گوێڕایەڵی ئەوان و لە ماڵەکەمەوە چوومە دەرەوە و وەک ئەوەی فەرمانم پێکرابوو‪ ،‬گەیشتمە دەرگاکان و کوڕەکانم‬ ‫ماتوسال و ڕیجیم و گایدادم بانگ کرد و هەموو ئەو سەرسوڕهێنەرانەم پێیان ڕاگەیاند کە ئەو پیاوانە پێیان وتم‪.‬‬ ‫بەشی دووەم‬ ‫‪ 1‬مناڵەکانم گوێم لێ بگرن‪ ،‬نازانم بۆ کوێ دەچم و چیم بەسەر دێت‪ .‬ئێستا بۆیە منداڵەکانم پێتان دەڵێم‪ :‬لەبەردەم ئەو بێهودەیەدا لە خودا‬ ‫مەگەڕێنەوە‪ ،‬کە ئاسمان و زەوی دروست نەکردووە‪ ،‬چونکە ئەمانە لەناو دەچن و ئەوانەی دەیانپەرستن‪ ،‬یەزدان دڵتان لە ترسی ئەودا دڵنیا‬ ‫بکاتەوە‪ .‬ئێستاش منداڵەکانم‪ ،‬با کەس بیر لەوە نەکاتەوە کە بەدوای مندا بگەڕێت‪ ،‬تا یەزدان دەمگەڕێنێتەوە بۆ لی ئێوە‪.‬‬ ‫بەشی سێیەم‬ ‫‪ 1‬کاتێک حەنۆخ بە کوڕەکانی گوت‪ ،‬فریشتەکان باڵەکانیان برد و بەرەو ئاسمانی یەکەم هەڵیانگرت و لەسەر هەورەکان دایاننا‪ .‬و لەوێ‬ ‫سەیرم کرد‪ ،‬دیسانەوە بەرزتر سەیرم کرد‪ ،‬و ئیتەرەکەم بینی‪ ،‬و منیان لەسەر ئاسمانی یەکەم دانا و دەریایەکی زۆر گەورەیان پیشاندام‪،‬‬ ‫گەورەتر لە دەریای زەمینی‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫بەشی چوارەم‬ ‫‪ 1‬گەورەکان و فەرمانڕەواکانی ڕیزبەندی ئەستێرەکانیان هێنایە بەردەمم و دوو سەد فریشتەیان پیشاندام‪ ،‬کە فەرمانڕەوایی ئەستێرەکان و‬ ‫خزمەتەکانیان بۆ ئاسمانەکان دەکەن و بە باڵەکانیانەوە دەفڕن و بە دەوری هەموو ئەوانەی کەشتیوانن دێن‪.‬‬ ‫بەشی پێنجەم‬ ‫‪ 1‬لێرەدا سەیری خوارەوەم کرد و گەنجینەی بەفر و فریشتەکانم بینی کە کۆگا ترسناکەکانیان دەپارێزن و ئەو هەورانەی کە لێیەوە دێنە‬ ‫دەرەوە و دەچنە ناویەوە‪.‬‬ ‫بەشی شەشەم‬ ‫‪ 1‬گەنجینەی شەبنەمیان نیشان دام‪ ،‬وەک زەیتی زەیتون و دەرکەوتنی شێوەی وەک هەموو گوڵەکانی زەوی‪ .‬زیاتریش زۆرێک لە فریشتەکان‬ ‫کە پاسەوانی گەنجینەی ئەم شتانە دەکەن‪ ،‬و چۆن وایان لێدەکرێت دابخرێن و بکرێتەوە‪.‬‬ ‫بەشی حەوتەم‬ ‫‪ 1‬ئەو پیاوانە منیان برد و بەرەو ئاسمانی دووەم بردم و تاریکییان نیشاندام‪ ،‬کە گەورەترە لە تاریکی زەمینی‪ ،‬لەوێش دیلەکانم بینی کە‬ ‫هەڵواسراون‪ ،‬سەیریان دەکرد‪ ،‬چاوەڕێی دادگاییکردنی گەورە و بێسنوور بوون‪ ،‬ئەم فریشتانەش تاریک بوون‪ ،‬زیاتر لە تاریکی زەمینی و‬ ‫بێ وەستان بە درێژایی هەموو کاتژمێرەکان گریانیان دەکرد‪.‬‬ ‫‪ 2‬بەو پیاوانەی لەگەڵم بوون گوتم‪ :‬بۆچی ئەمانە بێ وەستان ئەشکەنجە دەدرێن؟ وەڵمیان دامەوە' ‪:‬ئەمە لدەرانی خودان‪ ،‬کە گوێڕایەڵی‬ ‫فەرمانەکانی خودا نەبوون‪ ،‬بەڵکو بە ویستی خۆیان ئامۆژگارییان کردووە و لەگەڵ شازادەکەیان کە بە ئاسمانی پێنجەمدا بەستراوەتەوە‪،‬‬ ‫لیانداوە'‪.‬‬ ‫‪ 3‬بەزەیی زۆرم پێیاندا هاتەوە و سڵویان لێکردم و پێیان وتم‪ :‬پیاوی خودا‪ ،‬لە یەزدان بۆمان بپاڕێنەوە‪ .‬و وەڵمم دایەوە‪ :‬من کێم‪ ،‬مرۆڤێکی‬ ‫فانی‪ ،‬تا دوعا بۆ فریشتەکان بکەم؟ کێ دەزانێت بۆ کوێ دەچم‪ ،‬یان چیم بەسەر دێت؟ یان کێ دوعام بۆ دەکات؟'‬ ‫بەشی هەشتەم‬ ‫‪ 1‬ئەو پیاوانە منیان لێ برد و بەرەو ئاسمانی سێیەم بردم و لەوێ دامنا‪ .‬و سەیری خوارەوەم کرد‪ ،‬و ‪ san‬بەرهەمی ئەم شوێنانە‪ ،‬وەک‬ ‫ئەوەی هەرگیز بە چاکە ناسراو نەبووە‪.‬‬ ‫‪ 2‬هەموو دارە گوڵە شیرینەکانم بینی و میوەکانیانم بینی کە بۆنیان خۆش بوو و هەموو ئەو خواردنانەی کە هەڵیانگرتبوو بە هەناسەدانی‬ ‫بۆنخۆشەوە دەبڵیان دەکرد‪.‬‬ ‫‪ 3‬لە ناوەڕاستی دارەکاندا ژیان‪ ،‬لەو شوێنەی کە یەزدان لەسەری وەستاوە‪ ،‬کاتێک دەچێتە بەهەشت‪ .‬و ئەم دارە چاکە و بۆنێکی نەگێڕدراوە‬ ‫و زیاتر لە هەموو شتێکی هەبوو ڕازاوەتەوە؛ و لە هەموو لیەکەوە بە شێوەی زێڕین و سەوزە و ئاگرین و هەمووی دادەپۆشێت و بەرهەمی‬ ‫لە هەموو میوەکانی هەیە‪.‬‬ ‫‪ 4‬ڕەگەکەی لە باخچەی کۆتایی زەویدایە‪.‬‬ ‫‪ 5‬بەهەشت لە نێوان خراپبوون و نەفەسیدایە‪.‬‬ ‫‪ 6‬دوو کانیاو دێنە دەرەوە کە هەنگوین و شیر دەنێرن و کانیەکانیان ڕۆن و شەراب دەنێرن و جیا دەبنەوە بۆ چوار بەش و بە ڕێڕەوێکی‬ ‫ئارامەوە دەسوڕێنەوە و دەچنە خوارەوە بۆ بەهەشتی عەدەن‪ ،‬لە نێوان خراپبوون و خراپبووندا‪.‬‬ ‫‪ 7‬لەوێشەوە بە درێژایی زەویدا دەڕۆن و خولگەیەکیان هەیە بۆ بازنەکەیان تەنانەت وەک توخمەکانی تر‪.‬‬ ‫‪ 8‬لێرەدا دارێکی بێ بەرهەم نییە و هەموو شوێنێک بەرەکەتدارە‪.‬‬ ‫‪ 9‬سێ سەد فریشتە زۆر گەشاوەن‪ ،‬کە باخچەکە دەپارێزن و بە گۆرانییەکی شیرین و دەنگی بێدەنگ و بێدەنگ بە درێژایی هەموو ڕۆژ و‬ ‫کاتژمێرەکان خزمەت بە یەزدان دەکەن‪.‬‬ ‫‪ 10‬گوتم‪ :‬ئەم شوێنە چەندە زۆر شیرینە‪ ،‬ئەو پیاوانە پێیان وتم‪.‬‬ ‫بەشی ‪٩‬‬ ‫‪ 1‬ئەی حەنۆخ‪ ،‬ئەم شوێنە بۆ چاکەکاران ئامادەکراوە‪ ،‬کە بەرگەی هەموو جۆرە تاوانێک دەگرن لەلیەن ئەوانەی کە ڕۆحیان توڕە دەکەن‪،‬‬ ‫چاویان لە ناپاکی دوور دەخەنەوە و حوکمێکی ڕاست و دروست دەدەن و نان دەدەن بە برسییەکان و ڕووتەکان بە جل و بەرگ دادەپۆشن و‬ ‫کەوتووەکان هەڵدەستن و یارمەتی هەتیوەکانی بریندار دەدەن‪ ،‬و ئەوانەی بێ تاوان لەبەردەم ڕووخساری یەزداندا دەڕۆن و خزمەتیان دەکەن‬ ‫بە تەنیا و بۆ ئەوان ئەم شوێنە بۆ میراتی هەمیشەیی ئامادە کراوە‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫بەشی ‪١٠‬‬ ‫‪ 1‬ئەو دوو پیاوە بەرەو لی باکوور بردیانم و لەوێ شوێنێکی زۆر ترسناکیان پیشاندام و هەموو جۆرە ئەشکەنجەیەک لەو شوێنەدا هەبوو‪:‬‬ ‫تاریکییەکی دڕندانە و تاریکییەکی بێ ڕووناکی‪ ،‬و لەوێدا هیچ ڕووناکییەک نییە‪ ،‬بەڵم ئاگرێکی تاریک بەردەوام لە بەرزاییدا بڵێسەی هەیە‪،‬‬ ‫و ڕووبارێکی ئاگرین دێتە دەرەوە‪ ،‬و هەموو ئەو شوێنە ئاگرە لە هەموو شوێنێک‪ ،‬و هەموو شوێنێک بەستەڵەک و سەهۆڵ هەیە‪ ،‬تینوێتی و‬ ‫لەرزین‪ ،‬لە کاتێکدا بەندەکان زۆر دڕندەن‪ ،‬و فریشتەکان ترساو و بێبەزەییانە‪ ،‬چەکی تووڕەیان هەڵگرتووە‪ ،‬ئەشکەنجەی بێبەزەییانە و منیش‬ ‫گوتم‪:‬‬ ‫' ‪2‬ئاخ‪ ،‬ئاخ‪ ،‬ئەم شوێنە چەندە زۆر ترسناکە'‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئەو پیاوانە پێیان وتم‪ :‬ئەی حەنۆخ‪ ،‬ئەم شوێنە بۆ ئەو کەسانە ئامادەکراوە کە بێڕێزی بە خودا دەکەن‪ ،‬کە لەسەر زەوی گوناه دژی‬ ‫سروشت دەکەن‪ ،‬کە گەندەڵی منداڵنە بە شێوەی سۆدۆمی‪ ،‬سیحرکردن‪ ،‬سیحر و جادووگەرییە شەیتانییەکان‪ ،‬و شانازی بە کارە‬ ‫خراپەکانیانەوە دەکەن‪ ،‬دزیکردن‪ ،‬درۆ‪ ،‬سووکایەتیکردن‪ ،‬ئیرەیی‪ ،‬چەقۆکێشان‪ ،‬زیناکردن‪ ،‬کوشتن‪ ،‬و کە‪ ،‬نەفرەت لێکراو‪ ،‬ڕۆحی‬ ‫مرۆڤەکان دەدزن‪ ،‬کە بە بینینی هەژارەکان کاڵکانیان دەبەن و خۆیان دەوڵەمەند دەبن‪ ،‬لە پێناو کاڵی پیاوانی دیکەدا برینداریان دەکەن؛ کە‬ ‫بە توانای تێرکردنی بەتاڵەکان‪ ،‬برسیەکانی کردە مردن؛ توانای پۆشینی جل و بەرگ‪ ،‬ڕووتکردنەوەی ڕووت؛ و کە دروستکەرەکەیان‬ ‫نەدەناسی و کڕنۆشیان بۆ خوداوەندە بێ ڕۆحەکان دانا‪ ،‬کە ناتوانن ببینن و نابیستن‪ ،‬خوداوەندە بێهودەکان‪ ،‬کە هەروەها وێنەی بڕاویان‬ ‫دروستکردووە و کڕنۆش بۆ کاری دەستی پیس دەبەن‪ ،‬چونکە هەموو ئەمانە ئەم شوێنە لە نێوان ئەمانەدا ئامادەکراوە‪ ،‬بۆ میراتێکی‬ ‫هەمیشەیی‪.‬‬ ‫بەشی ‪١١‬‬ ‫‪ 1‬ئەو پیاوانە منیان برد و بەرەو ئاسمانی چوارەم بردم و هەموو ڕۆشتنە یەک لە دوای یەکەکان و هەموو تیشکەکانی ڕووناکی خۆر و‬ ‫مانگیان نیشان دام‪.‬‬ ‫‪ 2‬ڕۆیشتنەکانیان پێوانە کرد و ڕووناکییانم بەراورد کرد‪ ،‬بینیم کە ڕووناکی خۆر لە ڕووناکی مانگ گەورەترە‪.‬‬ ‫‪ 3‬بازنەکەی و ئەو تایەی کە لەسەری دەڕوات هەمیشە‪ ،‬وەک بایەک بە خێرایی زۆر سەرسوڕهێنەردا تێدەپەڕێت و شەو و ڕۆژ هیچ‬ ‫پشوویەکی نییە‪.‬‬ ‫‪ 4‬تێپەڕین و گەڕانەوەی چوار ئەستێرەی گەورە لەگەڵدایە و هەر ئەستێرەیەک هەزار ئەستێرەی لە ژێرەوەیدا هەیە‪ ،‬لە لی ڕاستی چەرخی‬ ‫خۆر و چوار ئەستێرە لە لی چەپەوە‪ ،‬هەر ئەستێرەیەک هەزار ئەستێرەی لە ژێرەوەیدا هەیە‪ ،‬بە گشتی هەشت هەزار‪ ،‬بەردەوام لەگەڵ‬ ‫خۆردا دەردەچن‪.‬‬ ‫‪ 5‬بە ڕۆژ پانزە هەزار فریشتە بەشداری دەکەن و شەویش هەزار کەس‪.‬‬ ‫‪ 6‬شەش باڵدار لەگەڵ فریشتەکاندا لەبەردەم چەرخی خۆردا دەچنە ناو بڵێسەی ئاگرین و سەد فریشتە خۆر هەڵدەگرن و ئاگریان تێبەردەدەن‪.‬‬ ‫بەشی ‪١٢‬‬ ‫‪ 1‬سەیرم کرد و توخمە فڕیوەکانی تری خۆرم بینی‪ ،‬کە ناویان فۆنیکس و چالکیدری‪ ،‬سەرسوڕهێنەر و سەرسوڕهێنەر‪ ،‬پێ و کلکیان لە‬ ‫شێوەی شێر و سەری تیمساح‪ ،‬ڕواڵەتیان وەنەوشەییە‪ ،‬وەک کەوانە؛ قەبارەیان نۆ سەد پێوانەیە‪ ،‬باڵەکانیان وەک باڵەکانی فریشتەکانە‪،‬‬ ‫هەریەکەیان دوانزەیان هەیە و ئامادەن و یاوەری خۆر دەکەن‪ ،‬گەرما و شەبنەمیان هەڵدەگرن‪ ،‬وەک ئەوەی لەلیەن خوداوە فەرمانیان‬ ‫پێکراوە‪.‬‬ ‫‪ 2‬بەم شێوەیە خۆر دەسوڕێتەوە و دەڕوات و لە ژێر ئاسمان هەڵدێت و ڕێڕەوی خۆی بە ڕووناکی تیشکەکانیەوە بەبێ وەستان دەچێتە ژێر‬ ‫زەوی‪.‬‬ ‫بەشی ‪١٣‬‬ ‫‪ 1‬ئەو پیاوانە بەرەو ڕۆژهەڵت هەڵیانگرتم و لە دەروازەکانی خۆر دایاننام‪ ،‬کە خۆر بەپێی ڕێکخستنی وەرزەکان و سووڕی مانگەکانی‬ ‫تەواوی ساڵ و ژمارەی کاتژمێرەکانی شەو و ڕۆژ لێی دەردەچێت‪.‬‬ ‫‪ 2‬شەش دەروازەم بینی کە کراوەن‪ ،‬هەر دەروازەیەک شەست و یەک یاریگا و چارەکێک یاریگای هەبوو‪ ،‬بەڕاستی پێوانەم کرد و‬ ‫قەبارەکەم تێگەیشتم کە ئەوەندە زۆرە‪ ،‬کە خۆر تێیدا دەڕوات و بەرەو ڕۆژئاوا دەڕوات و یەکسان دەکرێت و بە درێژایی هەموو مانگەکان‬ ‫هەڵدێت و لە شەش دەروازەکەوە دەگەڕێتەوە دواوە بەپێی یەک لە دوای یەکەکانی وەرزەکان؛ بەم شێوەیە ماوەی تەواوی ساڵەکە دوای‬ ‫گەڕانەوەی چوار وەرزەکە تەواو دەبێت‪،‬‬ ‫بەشی ‪١٤‬‬ ‫‪ 1‬دیسانەوە ئەو پیاوانە منیان بردە ناوچەکانی ڕۆژئاوا و شەش دەروازەی گەورەی کراوەیان پیشاندام کە هاوتای دەروازەکانی ڕۆژهەڵت‬ ‫بوون‪ ،‬بەرامبەر بەو شوێنەی کە خۆر ئاوا دەبێت‪ ،‬بەپێی ژمارەی ڕۆژەکان سێ سەد و شەست و پێنج و چارەک‪.‬‬ ‫‪ 2‬بەم شێوەیە دیسانەوە دەچێتە خوارەوە بۆ دەروازەکانی ڕۆژئاوا و ڕووناکی خۆی‪ ،‬گەورەیی ڕووناکیەکەی‪ ،‬لە ژێر زەویدا دەکێشێتەوە‪.‬‬ ‫چونکە تاجی درەوشاوەیی لە ئاسماندایە لەگەڵ یەزدان‪ ،‬و پاسەوانی دەکرێت [لەلیەن چوار سەد فریشتەوە‪ ،‬لە کاتێکدا خۆر بە تایەی ژێر‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫زەویدا دەسوڕێتەوە‪ ،‬و حەوت کاتژمێری گەورە لە شەودا وەستاوە‪ ،‬و نیوەی ڕێڕەوی خۆی لە ژێر زەویدا بەسەر دەبات‪ ،‬کاتێک لە کاتژمێر‬ ‫هەشتەمی شەودا دێتە نزیکبوونەوەی ڕۆژهەڵت‪ ،‬ڕووناکیەکانی دەهێنێت و تاجی درەوشاوەیی و خۆر زیاتر لە ئاگر بڵێسە دەکات‪.‬‬ ‫بەشی ‪١٥‬‬ ‫‪ 1‬پاشان توخمەکانی خۆر کە پێیان دەوترێت فۆنیکس و چالکیدری دەشکێن و دەچنە گۆرانی‪ ،‬بۆیە هەموو باڵندەیەک بە باڵەکانیەوە دەفڕێت و‬ ‫دڵخۆش دەبن بە بەخشەری ڕووناکی و بە فەرمانی یەزدان گۆرانییان وت‪.‬‬ ‫‪ 2‬بەخشەری ڕووناکی دێت بۆ ئەوەی ڕووناکی بە هەموو جیهان ببەخشێت‪ ،‬پاسەوانی بەیانیش شێوە دەگرێت کە تیشکی خۆرە و خۆری‬ ‫زەوی دەکوژێتەوە و ڕووناکی خۆی وەردەگرێت بۆ ئەوەی هەموو ڕووی زەوی ڕووناک بکاتەوە و ئەم حیساباتەی ڕۆیشتنی خۆریان‬ ‫پیشاندام‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئەو دەروازانەی کە دەچێتە ژوورەوە‪ ،‬ئەمانە دەروازە گەورەکانی حیسابکردنی کاتژمێرەکانی ساڵن‪ .‬هەر لەبەر ئەم هۆکارە خۆر‬ ‫دروستکراوێکی گەورەیە‪ ،‬کە بازنەکەی بیست و هەشت ساڵ دەخایەنێت و لە سەرەتاوە دەست پێدەکاتەوە‪.‬‬ ‫بەشی ‪١٦‬‬ ‫‪ 1‬ئەو پیاوانە ڕێڕەوەکەی دیکەیان پیشاندام‪ ،‬کە هی مانگ بوو‪ ،‬دوانزە دەروازەی گەورە‪ ،‬کە تاجیان لەسەر بوو لە ڕۆژئاواوە بۆ‬ ‫ڕۆژهەڵت‪ ،‬کە مانگ بەو ڕێگایەوە دەچێتە ژوورەوە و دەچێتە دەرەوە لە سەردەمی نەریتی‪.‬‬ ‫‪ 2‬لە دەروازەی یەکەمەوە دەچێتە ژوورەوە بۆ شوێنەکانی ڕۆژئاوای خۆر‪ ،‬لە دەروازەکانی یەکەمەوە بە وردی سی و یەک ڕۆژ‪ ،‬لە‬ ‫دەروازەی دووەمەوە بە وردی سی و یەک ڕۆژ‪ ،‬لە دەروازەی سێیەم بە وردی سی ڕۆژ‪ ،‬لە چوارەم بە وردی سی ڕۆژ‪ ،‬لە پێنجەم بە وردی‬ ‫سی و یەک ڕۆژ‪ ،‬لە شەشەم بە سی و یەک ڕۆژ بە وردی‪ ،‬لە حەوتەم بە سی ڕۆژ بە وردی‪ ،‬تا هەشتەم بە سی و یەک ڕۆژ بە تەواوی‪ ،‬بە‬ ‫نۆیەم بە سی و یەک ڕۆژ بە وردی‪ ،‬بە دەیەم بە سی ڕۆژ بە تەواوی‪ ،‬بە یازدەهەم بە سی و یەک ڕۆژ بە وردی‪ ،‬بە دوانزەهەم بە بیست و‬ ‫هەشت ڕۆژ بە وردی‪.‬‬ ‫‪ 3‬وە بە دەروازەکانی ڕۆژئاوادا بە ڕیزبەندی و ژمارەی ڕۆژهەڵتدا تێدەپەڕێت و سێ سەد و شەست و پێنج و چارەک ڕۆژی ساڵی خۆر بە‬ ‫ئەنجام دەگەیەنێت‪ ،‬لە کاتێکدا ساڵی مانگ سێ سەد و پەنجا و چوار ڕۆژی هەیە و دوانزە ڕۆژی بازنەی خۆر کەمی هەیە‪ ،‬کە ئیپاکتەکانی‬ ‫مانگن بۆ تەواوی ساڵەکە‪.‬‬ ‫[ ‪4‬بەم شێوەیەش بازنەی گەورە پێنج سەد و سی و دوو ساڵی تێدایە]‪.‬‬ ‫‪ 5‬چارەک ڕۆژێک بۆ ماوەی سێ ساڵ لدەبرێت‪ ،‬چوارەم بە تەواوی جێبەجێی دەکات‪.‬‬ ‫‪ 6‬بۆیە بۆ ماوەی سێ ساڵ لە دەرەوەی ئاسمان دەبرێن و زیاد ناکرێن بۆ ژمارەی ڕۆژەکان‪ ،‬چونکە کاتەکانی ساڵەکان دەگۆڕن بۆ دوو‬ ‫مانگی نوێ بەرەو تەواوبوون‪ ،‬بۆ دوو مانگی دیکە بەرەو کەمبوونەوە‪.‬‬ ‫‪ 7‬کاتێک دەروازەکانی ڕۆژئاوا تەواو دەبن‪ ،‬دەگەڕێتەوە و دەچێتە ڕۆژهەڵت بۆ لی ڕووناکیەکان و شەو و ڕۆژ بەم شێوەیە بە دەوری‬ ‫بازنەکانی ئاسماندا دەڕوات‪ ،‬لە هەموو بازنەکان نزمتر و خێراتر لە بای ئاسمانی و ڕۆح و توخم و فریشتەکان کە دەفڕن‪ .‬هەر فریشتەیەک‬ ‫شەش باڵی هەیە‪.‬‬ ‫‪ 8‬لە ماوەی نۆزدە ساڵدا خولی حەوت قات هەیە‪.‬‬ ‫بەشی ‪١٧‬‬ ‫‪ 1‬لە ناوەڕاستی ئاسمانەکاندا سەربازە چەکدارەکانم بینی‪ ،‬بە تیمپانا و ئۆرگانەوە‪ ،‬بە دەنگی بێوچان‪ ،‬بە دەنگی شیرین‪ ،‬بە دەنگی شیرین و‬ ‫بێوچان و گۆرانی جۆراوجۆر‪ ،‬کە مەحاڵە وەسفی بکرێت و هەموو مێشکێک سەرسام دەکات‪ ،‬گۆرانی ئەو فریشتانە ئەوەندە سەرسوڕهێنەر‬ ‫و سەرسوڕهێنەرە و زۆر دڵخۆش بووم بە گوێگرتن لێی‪.‬‬ ‫بەشی ‪١٨‬‬ ‫‪ 1‬پیاوەکان منیان بردە ئاسمانی پێنجەم و دایاننام‪ ،‬لەوێش سەربازێکی زۆر و بێشوماریم بینی‪ ،‬کە پێیان دەگوترا گریگۆری‪ ،‬کە ڕوخساری‬ ‫مرۆڤ بوون و قەبارەیان لە زەبەلحە گەورەکان گەورەتر بوو و ڕووخساریان وشک بوو‪ ،‬بێدەنگی دەمیان هەمیشەیی بوو‪ ،‬و هیچ‬ ‫خزمەتێک لە ئاسمانی پێنجەمدا نەبوو‪ ،‬و بەو پیاوانەی لەگەڵم بوون گوتم‪:‬‬ ‫‪ 2‬بۆچی ئەمانە زۆر وشک و ڕووخساریان خەمناک و دەمیان بێدەنگ و بۆچی خزمەتێک لەم ئاسمانەدا نییە؟‬ ‫‪ 3‬پێیان وتم‪ :‬ئەمانە گریگۆریەکانن‪ ،‬کە لەگەڵ شازادەیان سەتانایل پەروەردگاری ڕووناکییان ڕەتکردەوە‪ ،‬و لە دوای ئەوان ئەوانەن کە لە‬ ‫تاریکییەکی گەورەدا لەسەر ئاسمانی دووەم ڕاگیراون‪ ،‬و سێ کەسیان لە تەختی یەزدانەوە دابەزینە سەر زەوی‪ ،‬بۆ شوێنی ئێرمۆن‪ ،‬و‬ ‫نەزرەکانیان لەسەر شانی گردەکە شکاند کە ئێرمون ‪ 1‬و کچانی مرۆڤەکانیان بینی کە چەندە باشن‪ ،‬و وەریانگرت بۆ خۆیان ژن‪ ،‬و زەوییان‬ ‫پیس کرد بە کردەوەکانیان‪ ،‬کە لە هەموو سەردەمی تەمەنیاندا بێ یاسایی و تێکەڵوبوونیان دروست کرد‪ ،‬و زەبەلحەکان لەدایک دەبن و‬ ‫پیاوی گەورەی سەرسوڕهێنەر و دوژمنایەتییەکی گەورە‪.‬‬ ‫‪ 4‬بۆیە خودا بە حوکمێکی گەورە دادگایی کردن و بۆ براکانیان دەگرین و لە ڕۆژی گەورەی یەزدان سزا دەدرێن‪.‬‬ ‫‪ 5‬منیش بە گریگۆریم گوت' ‪:‬براکانتان و کارەکانیان و ئازارە گەورەکانیانم بینی و دوعام بۆ کردوون‪ ،‬بەڵم یەزدان مەحکومی کردوون لە‬ ‫ژێر زەویدا بن تا ئاسمان و زەوی بۆ هەمیشە کۆتایی دێت'‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫‪ 6‬منیش گوتم‪ :‬برایان‪ ،‬بۆچی چاوەڕێ دەکەن و لەبەردەم یەزدان خزمەت ناکەن و خزمەتەکانتان لەبەردەم یەزدان دانەناوە‪ ،‬نەک‬ ‫پەروەردگارتان بە تەواوی تووڕە بن؟‬ ‫‪ 7‬گوێیان لە ئامۆژگارییەکانم گرت و لەگەڵ چوار ڕیزەکە لە ئاسمان قسەیان کرد و سەیرکە! کاتێک لەگەڵ ئەو دوو پیاوەدا وەستابووم چوار‬ ‫شمشاڵ بە دەنگێکی زۆرەوە پێکەوە شمشاڵیان لێدا و گریگۆریەکان بە یەک دەنگ گۆرانییان وت و دەنگیان بە بەزەیی و کاریگەرییەوە‬ ‫لەبەردەم پەروەردگاردا بەرزبووەوە‪.‬‬ ‫بەشی ‪١٩‬‬ ‫‪ 1‬لەوێشەوە ئەو پیاوانە منیان برد و هەڵیانگرتم بۆ ئاسمانی شەشەم‪ ،‬لەوێش حەوت گرووپی فریشتەم بینی‪ ،‬زۆر گەشاوە و زۆر شکۆمەند‬ ‫بوون‪ ،‬ڕووخساریان زیاتر لە درەوشاوەیی خۆر دەدرەوشایەوە‪ ،‬دەدرەوشایەوە و هیچ جیاوازییەک لە ڕووخسار و ڕەفتار و شێوازی جل و‬ ‫بەرگیاندا نییە‪ .‬و ئەمانە فەرمانەکان دەکەن‪ ،‬و فێری ڕۆشتنی ئەستێرەکان دەبن‪ ،‬و گۆڕینی مانگ‪ ،‬یان شۆڕشی خۆر‪ ،‬و حکومەتی باشی‬ ‫جیهان‪.‬‬ ‫‪ 2‬کاتێک خراپەکاری دەبینن فەرمان و ڕێنمایی و گۆرانی شیرین و بەرز و هەموو گۆرانییەکی ستایشکردن دەدەن‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئەمانە ئەو فریشتە سەرەکیانەن کە لە سەرووی فریشتەکانەوەن‪ ،‬هەموو ژیان لە ئاسمان و زەویدا دەپێون‪ ،‬هەروەها ئەو فریشتانەی کە بۆ‬ ‫وەرز و ساڵن دانراون‪ ،‬ئەو فریشتانەی کە بەسەر ڕووبار و دەریادان و بەسەر بەرهەمەکانی زەویدان‪ ،‬هەروەها ئەو فریشتانەی کە بەسەر‬ ‫هەموو چیمەنێکەوەن و خۆراک دەدەن بە هەمووان‪ ،‬بۆ هەموو زیندووەکان‪ ،‬هەروەها ئەو فریشتانەی کە هەموو ڕۆحی مرۆڤەکان و هەموو‬ ‫کردەوەکانیان و ئەوان دەنووسن لەبەردەم ڕووخساری پەروەردگاردا دەژی؛ لە ناوەڕاستیاندا شەش فۆنیکس و شەش کەڕوبی و شەش شەش‬ ‫باڵدار بەردەوامن و یەک دەنگن و یەک دەنگ دەڵێنەوە‪ ،‬و ناتوانرێت باسی گۆرانییەکانیان بکرێت و لەبەردەم یەزدان لە پێگەی پێیەکانیدا‬ ‫شاد دەبن‪.‬‬ ‫بەشی ‪٢٠‬‬ ‫‪ 1‬ئەو دوو پیاوە لەوێشەوە بەرزیان کردەوە بۆ ئاسمانی حەوتەم‪ ،‬لەوێ ڕووناکییەکی زۆر گەورەم بینی‪ ،‬و سەربازە ئاگرینەکانی فریشتە‬ ‫سەرەکییە گەورەکان‪ ،‬هێزی بێ جەستە و فەرمانڕەوایی و حکومەتەکان‪ ،‬کەڕوبەکان و سەرافینەکان‪ ،‬تەخت و چاوە زۆرەکان‪ ،‬نۆ فەوج‪،‬‬ ‫وێستگەی ڕووناکی یۆانیەکان‪ ،‬ترسام و دەستم کرد بە لەرزین بە گەورە ترس و دڵەڕاوکێ‪ ،‬ئەو پیاوانە منیان گرت و بەدوایاندا ڕۆیشتم و‬ ‫پێیان وتم‪.‬‬ ‫' ‪2‬حەنۆخ‪ ،‬بوێربە‪ ،‬مەترسە' و لە دوورەوە یەزدانی پیشاندام‪ ،‬لەسەر تەختە زۆر بەرزەکەی دانیشتبوو‪ .‬چونکە یەزدان لێرە نیشتەجێیە‪ ،‬چی‬ ‫لە ئاسمانی دەیەمدا هەیە؟‬ ‫‪ 3‬لە ئاسمانی دەیەمدا خودا هەیە‪ ،‬بە زمانی عیبری پێی دەوترێت ئاراوات‪.‬‬ ‫‪ 4‬هەموو سەربازە ئاسمانییەکان دەهاتن و بەپێی پلەکانیان لەسەر دە پلیکانەکە دەوەستاون و کڕنۆشیان بۆ یەزدان دادەنا و دیسانەوە بە خۆشی‬ ‫و خۆشییەوە دەچوونە شوێنەکانیان و لە ڕووناکی بێسنووردا بە دەنگی بچووک و ناسک گۆرانییان دەوتەوە و بە شکۆمەندییەوە خزمەتیان‬ ‫دەکرد‪.‬‬ ‫بەشی ‪٢١‬‬ ‫‪ 1‬کەڕوبەکان و سرافینەکان کە لە دەوری تەختەکە وەستاون‪ ،‬شەش باڵ و چاو زۆرەکان ناڕۆن‪ ،‬لەبەردەم ڕووخساری یەزدان وەستاون و‬ ‫ویستی خۆی جێبەجێ دەکەن و هەموو تەختەکەی دادەپۆشن‪ ،‬بە دەنگێکی نەرم لەبەردەم ڕووخساری یەزدان گۆرانی دەڵێن' ‪:‬پیرۆز‪ ،‬پیرۆز‪،‬‬ ‫پیرۆز‪ ،‬یەزدانی فەرمانڕەوای سەباوت‪ ،‬ئاسمانەکان و زەوی پڕن لە شکۆمەندی تۆ'‪.‬‬ ‫‪ 2‬کاتێک هەموو ئەمانەم بینی‪ ،‬ئەو پیاوانە پێیان گوتم‪ :‬حەنۆخ‪ ،‬تا ئێستا فەرمانمان پێکراوە لەگەڵتدا گەشت بکەین‪ ،‬ئەو پیاوانە لێم‬ ‫دوورکەوتنەوە و من نەمبینی‪.‬‬ ‫‪ 3‬لە کۆتایی ئاسمانی حەوتەمدا بە تەنیا مابوومەوە و ترسام‪ ،‬لەسەر ڕووخسارم کەوتمە خوارەوە و لە دڵی خۆمدا گوتم« ‪:‬ئاخ من‪ ،‬چی‬ ‫بەسەرمدا هاتووە؟»‬ ‫‪ 4‬یەزدان یەکێک لە شکۆمەندەکانی خۆی‪ ،‬جبریل فریشتەی سەرەکی‪ ،‬نارد و پێی وتم‪ :‬حەنۆخ‪ ،‬ئازابە‪ ،‬مەترسە‪ ،‬لەبەردەم ڕووخساری‬ ‫یەزدان هەستە بۆ هەتا هەتایە‪ ،‬هەستە‪ ،‬لەگەڵم وەرە‪.‬‬ ‫‪ 5‬منیش وەڵمم دایەوە و لە خۆمدا گوتم‪ :‬پەروەردگارم‪ ،‬ڕۆحم لێم دوورکەوتەوە‪ ،‬لە ترس و لەرز‪ ،‬بانگم کرد بۆ ئەو پیاوانەی کە بەرەو ئەم‬ ‫شوێنە بردم‪ ،‬پشتم پێیان بەست و ئەوە لەگەڵ ئەواندایە کە دەچمە پێش ڕووخساری یەزدان‪.‬‬ ‫‪ 6‬جبریل منی هەڵگرت‪ ،‬وەک گەڵیەک کە با هەڵیگرت و منی خستە بەردەمی یەزدان‪.‬‬ ‫‪ 7‬ئاسمانی هەشتەمم بینی کە بە زمانی عیبری پێی دەوترێت موزالۆت‪ ،‬گۆڕینی وەرزەکان و وشکەساڵی و تەڕ و دوانزە نیشانەی زۆدیاک‪،‬‬ ‫کە لە سەرووی ئاسمانی حەوتەمەوەن‪.‬‬ ‫‪ 8‬ئاسمانی نۆیەمم بینی کە بە زمانی عیبری پێی دەوترێت کوچاڤیم‪ ،‬کە ماڵی ئاسمانی دوانزە نیشانەی زۆدیاکی تێدایە‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫بەشی ‪٢٢‬‬ ‫‪ 1‬لە ئاسمانی دەیەمدا‪ ،‬ئاراڤۆت‪ ،‬دەرکەوتنی ڕووخساری یەزدانم بینی‪ ،‬وەک ئاسنێک کە لە ئاگردا درەوشایەوە و هێنایە دەرەوە و پریشکی‬ ‫دەرکرد و دەسوتێت‪.‬‬ ‫‪ 2‬بەم شێوەیە ڕووخساری یەزدانم بینی‪ ،‬بەڵم ڕووخساری یەزدان ناگێڕدرێتەوە‪ ،‬سەرسوڕهێنەرە و زۆر ترسناکە‪ ،‬زۆر زۆر ترسناکە‪.‬‬ ‫‪ 3‬من کێم کە باسی بوونی نەگێڕدراوی یەزدان و ڕووخساری زۆر سەرسوڕهێنەری بکەم؟ وە ناتوانم بڕی ڕێنماییە زۆرەکانی و دەنگە‬ ‫جۆراوجۆرەکانی بڵێم‪ ،‬تەختی یەزدان زۆر گەورە و بە دەست دروست نەکراوە‪ ،‬نە بڕی ئەوانەی لە دەوری وەستاون‪ ،‬کەڕوبی و سرافین‪،‬‬ ‫نە گۆرانییە بێوچانەکانیان‪ ،‬نە جوانییە نەگۆڕەکەی و کێ باسی گەورەیی نەگێڕدراوی شکۆمەندییەکەی دەکات؟‬ ‫‪ 4‬ئینجا کەوتمە خوارەوە و کڕنۆشم بۆ یەزدان دانا‪ ،‬یەزدان بە لێوەکانی پێی گوتم‪.‬‬ ‫' ‪5‬حەنۆخ‪ ،‬بوێربە‪ ،‬مەترسە‪ ،‬هەستە و تا ئەبەد لەبەردەم ڕووخسارمدا بوەستە'‪.‬‬ ‫‪ 6‬میکائیلی تەلرساز بەرزی کردەوە و بردمی بۆ بەردەمی یەزدان‪.‬‬ ‫‪ 7‬یەزدان بە خزمەتکارەکانی گوت کە تاقییان کردەوە' ‪:‬با حەنۆخ تا هەتا هەتایە لەبەردەم ڕووخسارمدا بوەستێت'‪ ،‬شکۆمەندەکان کڕنۆشیان‬ ‫بۆ یەزدان دانا و گوتیان‪ :‬با حەنۆخ بەپێی قسەی تۆ بڕوات'‪.‬‬ ‫‪ 8‬یەزدان بە میکائیلی گوت‪ :‬بڕۆ حەنۆخ لە جلە زەمینییەکانی دەربهێنە و بە مەڵهەمە شیرینەکەم مەسحی بکە و بیخە ناو جل و بەرگی‬ ‫شکۆمەندی منەوە‪.‬‬ ‫‪ 9‬میکائیل بەم شێوەیەی کرد‪ ،‬وەک یەزدان پێی فەرموو‪ .‬مەسحی کردم و جلەکانی لەبەر کردم و دەرکەوتنی ئەو مەڵهەمە زیاترە لە‬ ‫ڕووناکی گەورە و مەڵهەمەکەی وەک شەبنەمی شیرین و بۆنەکەی نەرمە‪ ،‬وەک تیشکی خۆر دەدرەوشێتەوە و سەیری خۆمم کرد و وەک‬ ‫یەکێک لە شکۆمەندەکانی بووم‪.‬‬ ‫‪ 10‬یەزدان یەکێک لە فریشتە سەرەکییەکانی بە ناوی پراڤویل بانگ کرد‪ ،‬کە زانیارییەکەی لە فریشتە سەرەکییەکانی دیکەدا خێراتر بوو‪ ،‬کە‬ ‫هەموو کارەکانی یەزدانی نووسیبوو‪ .‬یەزدان بە پراڤۆیلی گوت‪:‬‬ ‫' ‪11‬کتێبەکان لە کۆگاکانم دەربهێنە و کانییەک لە نووسینی خێرا و بیدە بە حەنۆخ و کتێبە هەڵبژێردراو و دڵنەواییەکانی دەستت پێبدە'‪.‬‬ ‫بەشی ‪٢٣‬‬ ‫‪ 1‬هەموو کارەکانی ئاسمان و زەوی و دەریا و هەموو توخمەکان و تێپەڕین و ڕۆشتنیان و ڕەشەباکانی ڕەشەباکان و خۆر و مانگ و ڕۆشتن‬ ‫و گۆڕانی ئەستێرەکان و وەرزەکان و ساڵەکان و ڕۆژەکان و کاتژمێرەکان و هەڵهاتنی با و ژمارەی فریشتەکان و پێکهاتنی گۆرانییەکانیان و‬ ‫هەموو شتە مرۆییەکان و زمانی هەموو گۆرانییەکی مرۆڤی بۆ دەگێڕامەوە و ژیان و فەرمان و ڕێنمایی و گۆرانییە دەنگی شیرینەکان و‬ ‫هەموو ئەو شتانەی کە شایەن فێری بین‪.‬‬ ‫‪ 2‬پراوویل پێی وتم' ‪:‬هەموو ئەو شتانەی پێم وتوون‪ ،‬ئێمە نووسیومانە'‪ .‬دانیشتن و هەموو ڕۆحی مرۆڤایەتی بنووسن‪ ،‬هەرچەندە زۆریان‬ ‫لەدایک بن‪ ،‬و ئەو شوێنانەی بۆیان ئامادەکراون تا ئەبەد؛ چونکە هەموو ڕۆحەکان ئامادەن بۆ ئەبەدیەت‪ ،‬پێش دروستبوونی جیهان'‪.‬‬ ‫‪ 3‬سی ڕۆژ و سی شەو دووانە‪ ،‬هەموو شتەکانم بە وردی نووسی و سێ سەد و شەست و شەش کتێبم نووسی‪.‬‬ ‫بەشی ‪٢٤‬‬ ‫‪ 1‬یەزدان بانگی کردم و پێی وتم‪ :‬حەنۆخ‪ ،‬لەگەڵ جبریل لە لی چەپمەوە دابنیشە‪.‬‬ ‫‪ 2‬کڕنۆشم بۆ یەزدان دابەزاند و یەزدان پێی وتم‪ :‬حەنۆخ‪ ،‬خۆشەویست‪ ،‬هەموو ئەو شتانەی دەیبینیت‪ ،‬هەموو ئەو شتانەی کە وەستاون تەواو‬ ‫بوون پێت دەڵێم پێش سەرەتاوە‪ ،‬هەموو ئەو شتانەی کە لە نەبوونەوە دروستم کردووە و شتە بینراوەکان لە نەبینراوەوە‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئەی حەنۆخ ببیستە و ئەم قسانەی من وەربگرە‪ ،‬چونکە نهێنی خۆمم بۆ فریشتەکانم نەگێڕاوەتەوە و سەرهەڵدانیانم پێ نەگوتووە‪ ،‬نە کایەی‬ ‫بێکۆتاییم‪ ،‬نە لە دروستکردنم تێنەگەیشتوون‪ ،‬کە ئەمڕۆ پێت دەڵێم‪.‬‬ ‫‪ 4‬چونکە پێش ئەوەی هەموو شتێک دیار بێت‪ ،‬من بە تەنیا لە شتە نەبینراوەکاندا دەگەڕام‪ ،‬وەک خۆر لە ڕۆژهەڵتەوە بۆ ڕۆژئاوا و لە‬ ‫ڕۆژئاوا بۆ ڕۆژهەڵت‪.‬‬ ‫‪ 5‬بەڵم خۆر لە خۆیدا ئارامی هەیە‪ ،‬لە کاتێکدا من ئارامیم نەدۆزیەوە‪ ،‬چونکە هەموو شتێکم دروست دەکرد و بیرم لە دانانی بناغە و‬ ‫دروستکردنی دروستکراوی بینراو بوو‪.‬‬ ‫بەشی ‪٢٥‬‬ ‫‪ 1‬لە خوارەوە فەرمانم دا کە شتە بینراوەکان لە نەبینراوەوە دابەزن‪ ،‬ئەدۆیل زۆر گەورە هاتە خوارەوە و بینیم و سەیرکە! سکی‬ ‫ڕووناکییەکی زۆری هەبوو‪.‬‬ ‫‪ 2‬پێم گوت‪ :‬ئەدۆیل‪ ،‬هەڵوەشێنەرەوە و با شتە بینراوەکان لە تۆ دەربچن‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئینجا هاتە دەرەوە و ڕووناکییەکی گەورە دەرچوو‪ .‬وە من لە ناوەڕاستی ڕووناکی گەورەدا بووم و وەک چۆن ڕووناکی لە ڕووناکیەوە‬ ‫لەدایک دەبێت‪ ،‬سەردەمێکی گەورە هاتە دەرەوە‪ ،‬و هەموو دروستکراوەکانی نیشان دا‪ ،‬کە بیرم لەوە کردبووەوە دروستی بکەم‪.‬‬ ‫‪ 4‬بینیم کە باشە‪.‬‬ ‫‪ 5‬تەختێکم بۆ خۆم دانا و لەسەری دانیشتم و بە ڕووناکی گوتم' ‪:‬بڕۆ بەرزتر و خۆت بەرزتر لە سەرووی تەختەکەوە جێگیر بکە و‬ ‫بناغەیەک بۆ بەرزترین شتەکان'‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫‪ 6‬لە سەرووی ڕووناکیەوە هیچی تر نییە‪ ،‬پاشان کز بووم و لە تەختەکەمەوە سەرم بەرز کردەوە‪.‬‬ ‫بەشی ‪٢٦‬‬ ‫‪ 1‬بۆ جاری دووەم زۆر نزمترینم بانگ کرد و گوتم‪ :‬با ئارکاس بە توندی بێتە دەرەوە‪ ،‬ئەویش بە توندی لە نەبینراوەوە هاتە دەرەوە‪.‬‬ ‫‪ 2‬ئارکاس بە ڕەق و قورس و زۆر سوورەوە هاتە دەرەوە‪.‬‬ ‫‪ 3‬منیش گوتم' ‪:‬ئارچاس بکەرەوە و با لە تۆ لەدایک بێت'‪ ،‬ئەویش هەڵوەشایەوە‪ ،‬سەردەمێک هاتە ئاراوە‪ ،‬زۆر گەورە و زۆر تاریک‪،‬‬ ‫هەڵگری دروستکردنی هەموو شتە خوارەوەکان بوو‪ ،‬منیش بینیم کە باشە و پێم گوت‪:‬‬ ‫' ‪4‬بڕۆ خوارەوە و خۆت چەسپێنەر و بناغەیەک بە بۆ شتە خوارەوەکان'‪ ،‬ئەوەش ڕوویدا و هاتە خوارەوە و خۆی چاککردەوە و بوو بە‬ ‫بناغەی شتە خوارەوەکان و لە ژێر تاریکیدا هیچی تر نییە‪.‬‬ ‫بەشی ‪٢٧‬‬ ‫‪ 1‬وە فەرمانم کرد کە لە ڕووناکی و تاریکی وەربگیرێت‪ ،‬و وتم' ‪:‬ئەستوور بە' و بوو بە وا و منیش لەگەڵ ڕووناکیدا بڵویم کردەوە‪ ،‬و بوو‬ ‫بە ئاو‪ ،‬و بڵوم کردەوە بەسەر تاریکیدا‪ ،‬لە ژێر ڕووناکیدا‪ ،‬و پاشان ئاوەکانم پتەو کرد‪ ،‬واتە بێ بن‪ ،‬و بناغەی ڕووناکیم لە دەوری ئاوەکە‬ ‫دروست کرد‪ ،‬و حەوت بازنەم لە ناوەوە دروست کرد و وەک وێنەیەکم کرد بلوری تەڕ و وشک‪ ،‬واتە وەک شووشە‪ ،‬و خەتەنەکردنی‬ ‫ئاوەکان و توخمەکانی تر‪ ،‬و هەریەکەیان ڕێگاکەیانم نیشان دا‪ ،‬و حەوت ئەستێرەکە هەریەکەیان لە ئاسمانەکەیدا‪ ،‬کە بەم شێوەیە دەڕۆن‪ ،‬و‬ ‫بینیم کە باشە‪.‬‬ ‫‪ 2‬من لە نێوان ڕووناکی و نێوان تاریکیدا جیا بوومەوە‪ ،‬واتە لە ناوەڕاستی ئاوەکەدا لێرە و ئەوێ‪ ،‬بە ڕووناکیم گوت‪ :‬ڕۆژ بێت و بە تاریکی‬ ‫شەو بێت‪ ،‬ئێوارە بوو و یەکەم ڕۆژی بەیانی بوو‪.‬‬ ‫بەشی ‪٢٨‬‬ ‫‪ 1‬پاشان بازنەی ئاسمانیم چەسپاند و وام کرد ئاوی خوارەوە کە لە ژێر ئاسماندایە خۆی کۆبکاتەوە‪ ،‬بۆ یەک کۆ‪ ،‬و ئاژاوە وشک دەبێتەوە و‬ ‫وا بوو‪.‬‬ ‫‪ 2‬لە شەپۆلەکان بەردێکی ڕەق و گەورەم دروست کرد و لە بەردەکەش وشکەکانم کەڵەکە کرد‪ ،‬وشکەکانم ناوم ناوە زەوی و ناوەڕاستی‬ ‫زەویم ناوم ناوە کۆتایی‪ ،‬واتە بێ بن‪ ،‬دەریاکەم لە شوێنێک کۆکردەوە و بە یوتێک بەیەکەوە بەستمەوە‪.‬‬ ‫‪ 3‬منیش بە دەریام گوت‪ :‬سەیرکە سنووری هەمیشەیی خۆتت پێدەدەم و لە بەشە پێکهێنەرەکانت شل نابیتەوە‪.‬‬ ‫‪ 4‬بەم شێوەیە ئاسمانەکەم بەڕۆژوو کرد‪ .‬ئەم ڕۆژە بە یەکەم دروستکراو ناوم برد‪.‬‬ ‫بەشی ‪٢٩‬‬ ‫‪ 1‬وە بۆ هەموو سەربازە ئاسمانییەکان وێنە و جەوهەری ئاگرم وێنا کرد و چاوم سەیری بەردی زۆر ڕەق و پتەوی کرد و لە درەوشانەوەی‬ ‫چاومەوە ڕەشەبا سروشتی سەرسوڕهێنەری خۆی وەرگرت‪ ،‬کە هەم ئاگرە لە ئاودا و هەم ئاوە لە ئاگردا‪ ،‬و یەکێکیان ئەوی دیکەیان‬ ‫ناکوژێنێتەوە‪ ،‬نە یەکێکیان ئەوی دیکەیان وشک ناکاتەوە‪ ،‬بۆیە ڕەشەباکە لە خۆر گەشاوەترە‪ ،‬لە ئاو نەرمترە و لە بەردی ڕەق پتەوترە‪.‬‬ ‫‪ 2‬لە بەردەکەوە ئاگرێکی گەورەم بڕییەوە و لە ئاگرەکەوە فەرمانی دە سەربازی فریشتەی بێ جەستەم دروست کرد و چەکەکانیان ئاگرین و‬ ‫جلەکانیان بڵێسەی سووتێنەرە و فەرمانم کرد کە هەریەکەیان بە ڕێکوپێکی بوەستن‪.‬‬ ‫‪ 3‬یەکێک لە ڕیزبەندی فریشتەکان‪ ،‬کە لەگەڵ ڕێزبەندییەکەی ژێردەستیدا ڕوویدا‪ ،‬بیرکردنەوەیەکی مەحاڵ هێنایە ئاراوە‪ ،‬کە تەختەکەی لە‬ ‫هەورەکان بەرزتر لە سەرووی زەویەوە دابنێت‪ ،‬تا لە پلەدا یەکسان بێت بە دەسەڵتی من‪.‬‬ ‫‪ 4‬لەگەڵ فریشتەکانی لە بەرزاییەوە فڕێمدایە دەرەوە و بەردەوام لە ئاسماندا لە سەرووی بێ بنەوە دەفڕی‪.‬‬ ‫بەشی ‪٣٠‬‬ ‫‪ 1‬لە ڕۆژی سێیەمدا فەرمانم بە زەوی کرد کە دارە گەورە و بەرهەمدارەکان و گردەکان و تۆوەکان گەشە بکات و بەهەشتم چاند و دامخست‬ ‫و وەک پارێزەری چەکداری فریشتە بڵێسەدارەکانم دانا و بەم شێوەیە نوێبوونەوەم دروست کرد‪.‬‬ ‫‪ 2‬ئێوارە هات و ڕۆژی چوارەم بەیانی هات‪.‬‬ ‫[ ‪3‬چوارشەممە‪ ].‬لە ڕۆژی چوارەمدا فەرمانم کرد کە ڕووناکی گەورە لەسەر بازنەکانی ئاسمانی هەبێت‪.‬‬ ‫‪ 4‬لەسەر بازنەی یەکەمی سەرەوە ئەستێرەکانم دانا‪ ،‬کرونۆ و لەسەر ئەفرۆدیتی دووەم‪ ،‬لەسەر ئاریسی سێیەم‪ ،‬لەسەر زیوسی پێنجەم‪ ،‬لەسەر‬ ‫ئێرمیس شەشەم‪ ،‬لەسەر حەوتەمی بچووکی مانگ و بە ئەستێرە بچووکەکان ڕازاندمەوە‪.‬‬ ‫‪ 5‬لەسەر لی خوارەوە خۆرم دانا بۆ ڕووناککردنەوەی ڕۆژ و مانگ و ئەستێرەکانم بۆ ڕووناککردنەوەی شەو دانا‪.‬‬ ‫‪ 6‬خۆر کە بەپێی هەر ئاژەڵێک بڕوات ‪ (sc.‬نیشانەکانی زۆدیاک)‪ ،‬دوانزە‪ ،‬منیش یەک لە دوای یەک مانگەکان و ناو و ژیانیان‪،‬‬ ‫ڕەشەباکانیان و کاتژمێرەکانیان دیاری کرد‪ ،‬کە چۆن سەرکەوتوو بن‪.‬‬ ‫‪ 7‬ئێوارە هات و بەیانی ڕۆژی پێنجەم هات‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫[ ‪8‬پێنجشەممە‪ ].‬لە ڕۆژی پێنجەمدا فەرمانم بە دەریا کرد‪ ،‬کە ماسی و باڵندەی پەڕدار بە چەندین جۆر و هەموو ئاژەڵێک کە بەسەر زەویدا‬ ‫دەخزێن و بە چوار قاچ بەسەر زەویدا دەڕۆن و لە هەوادا هەڵدەفڕن‪ ،‬ڕەگەزی نێر و مێ و هەموو ڕۆحێک ڕۆحی ژیان هەناسە بدات‪.‬‬ ‫‪ 9‬ئێوارە هات و ڕۆژی شەشەم بەیانی هات‪.‬‬ ‫[ ‪10‬هەینی‪ ].‬لە ڕۆژی شەشەمدا فەرمانم بە حیکمەتەکەم کرد کە مرۆڤ لە حەوت یەکگرتووییەوە دروست بکات‪ :‬یەکێک‪ ،‬گۆشتەکەی لە‬ ‫زەویەوە؛ دوو‪ ،‬خوێنی لە شەبنەم؛ سێ‪ ،‬چاوەکانی لە خۆرەوە؛ چوار‪ ،‬ئێسکەکانی لە بەردەوە؛ پێنج‪ :‬زیرەکییەکەی لە خێرایی فریشتەکان و لە‬ ‫هەورەوە؛ شەش‪ ،‬دەمارەکانی و قژی لە چیمەنی زەوی؛ حەوت‪ ،‬ڕۆحی لە هەناسەی من و لە با‪.‬‬ ‫‪ 11‬حەوت سروشتم پێبەخشی‪ :‬بیستنی گۆشت‪ ،‬چاو بۆ بینین‪ ،‬بۆنکردنی ڕۆح‪ ،‬خوێنبەرەکان بۆ دەست لێدان‪ ،‬خوێن بۆ تامکردن‪ ،‬ئێسکەکان‬ ‫بۆ بەرگەگرتن‪ ،‬بۆ شیرینی زیرەکی ‪ (sc.‬چێژوەرگرتن‪).‬‬ ‫‪ 12‬قسەیەکی فێڵبازانەم لەبیر کرد و بڵێم‪ :‬مرۆڤم لە سروشتی نەبینراو و لە سروشتی بینراوەوە دروست کردووە‪ ،‬لە هەردووکیان مردن و‬ ‫ژیان و وێنەی خۆی هەیە‪ ،‬قسەکردن وەک شتێکی دروستکراو دەزانێت‪ ،‬بچووک لە گەورەییدا و دیسانەوە گەورە لە بچووکیدا‪ ،‬منیش‬ ‫دامەزرانم لەسەر زەوی‪ ،‬فریشتەیەکی دووەم‪ ،‬ڕێزدار و گەورە و شکۆمەند‪ ،‬و منیش وەک فەرمانڕەوایەک دانا بۆ ئەوەی حوکمڕانی لەسەر‬ ‫زەوی بکات و حیکمەتی منی هەبێت‪ ،‬هیچ نەبوو وەک ئەوی زەوی لە هەموو بوونەوەرە هەبووەکانم‪.‬‬ ‫‪ 13‬ناوێکم بۆ دانا‪ ،‬لە چوار بەشە پێکهێنەرەکەیەوە‪ ،‬لە ڕۆژهەڵتەوە‪ ،‬لە ڕۆژئاوا‪ ،‬لە باشوورەوە‪ ،‬لە باکوورەوە‪ ،‬چوار ئەستێرەی تایبەتم بۆ‬ ‫دانا‪ ،‬ناوم ناوە ئادەم و دوو ڕێگاکەم نیشان دا‪ ،‬ڕووناکی و تاریکی و پێم گوت‪.‬‬ ‫' ‪14‬ئەمە باشە‪ ،‬ئەوەش خراپە'‪ ،‬بۆ ئەوەی بزانم ئایا ئەو خۆشەویستی بەرامبەرم هەیە‪ ،‬یان ڕق و کینە‪ ،‬کە ڕوون بێت کامیان لە ڕەگەزەکەی‬ ‫منی خۆشدەوێت‪.‬‬ ‫‪ 15‬چونکە من سروشتی ئەوم بینیوە‪ ،‬بەڵم سروشتی خۆی نەبینیوە‪ ،‬بۆیە بە نەبینینی خراپتر گوناه دەکات‪ ،‬منیش گوتم‪ :‬دوای گوناه چی هەیە‬ ‫جگە لە مردن؟‬ ‫‪ 16‬ئینجا خەوم لێدا و خەوی لێکەوت‪ .‬منیش بڕبڕەی پشتم لێ وەرگرت و ژنێکم بۆ دروست کرد‪ ،‬تا مردن لە ڕێگەی ژنەکەیەوە بۆی بێت‪،‬‬ ‫دوا قسەیم وەرگرت و ناوم لێنا دایک‪ ،‬واتە ئیڤا‪.‬‬ ‫بەشی ‪٣١‬‬ ‫‪ 1‬ئادەم لەسەر زەوی ژیانی هەیە‪ ،‬منیش باخچەیەکم لە عەدەن لە ڕۆژهەڵت دروست کرد‪ ،‬بۆ ئەوەی پابەند بێت بە پەیمان و فەرمانەکە‬ ‫جێبەجێ بکات‪.‬‬ ‫‪ 2‬ئاسمانەکانم بۆ کردەوە‪ ،‬تا فریشتەکان ببینێت کە گۆرانی سەرکەوتن و ڕووناکی بێ تاریکی دەڵێنەوە‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئەو بەردەوام لە بەهەشتدا بوو‪ ،‬شەیتان تێگەیشت کە من دەمەوێت جیهانێکی تر دروست بکەم‪ ،‬چونکە ئادەم پەروەردگار بوو لەسەر‬ ‫زەوی‪ ،‬بۆ ئەوەی حوکمڕانی بکات و کۆنترۆڵی بکات‪.‬‬ ‫‪ 4‬شەیتان ڕۆحی خراپەی شوێنەکانی خوارەوەیە‪ ،‬وەک هەڵتووێک سۆتۆنای لە ئاسمانەکانەوە دروست کردووە وەک ئەوەی ناوی سەتانایل‬ ‫بووە‪ ،‬بەم شێوەیە جیاواز بوو لە فریشتەکان‪ ،‬بەڵم سروشتی ئەو زیرەکییەکەی نەگۆڕی تا ئەو شوێنەی تێگەیشتنی لە شتە ڕاست و‬ ‫گوناهبارەکان‪.‬‬ ‫‪ 5‬ئەو لە مەحکومکردنی خۆی و ئەو گوناهە تێگەیشت کە پێشتر گوناهی کردبوو‪ ،‬بۆیە بیری لە ئادەم هێنایەوە‪ ،‬بەو شێوەیە هاتە ژوورەوە و‬ ‫ئیڤای ڕاکێشا‪ ،‬بەڵم دەستی لە ئادەم نەدا‪.‬‬ ‫‪ 6‬بەڵم نەفرەتم لە نەزانی دەکرد‪ ،‬بەڵم ئەوەی پێشتر بەرەکەتم پێبەخشیبوو‪ ،‬ئەوانەی نەفرەتیان لێکردم‪ ،‬نەفرەتم لە مرۆڤ و نە زەوی و نە‬ ‫بوونەوەرەکانی دیکە نەکرد‪ ،‬بەڵکو نەفرەتم لە بەرهەمە خراپەکانی مرۆڤ و کارەکانی کرد‪.‬‬ ‫بەشی ‪٣٢‬‬ ‫‪ 1‬پێم گوت‪ :‬تۆ زەوییت و دەچیتە ناو ئەو زەوییەی کە لێیەوە بردوومەتەوە و وێرانت ناکەم‪ ،‬بەڵکو دەتنێرم بۆ ئەو شوێنەی لێم بردوم‪.‬‬ ‫‪ 2‬پاشان دەتوانم لە هاتنی دووەممدا بتبەمەوە!‬ ‫‪ 3‬هەموو بوونەوەرە دیار و نەبینراوەکانم بەرەکەتدار کرد‪ .‬وە ئادەم پێنج کاتژمێر و نیو لە بەهەشتدا بوو‪.‬‬ ‫‪ 4‬ڕۆژی حەوتەمم بەرەکەتدار کرد‪ ،‬کە ڕۆژی شەممەیە‪ ،‬کە پشووی دا لە هەموو کارەکانی‪.‬‬ ‫بەشی ‪٣٣‬‬ ‫‪ 1‬ڕۆژی هەشتەمیشم دیاری کرد کە ڕۆژی هەشتەم یەکەم کەس بێت کە دوای کارەکانم دروستکراو بێت و حەوتەکەی یەکەم لە شێوەی‬ ‫هەزاری حەوتەمدا بسووڕێنەوە و لە سەرەتای هەزاری هەشتەمدا کاتێکی بێ ژماردن و بێکۆتایی هەبێت‪ ،‬نە ساڵ و نە مانگ و نە هەفتە و‬ ‫نە ڕۆژ و نە کاتژمێر‪.‬‬ ‫‪ 2‬ئێستاش حەنۆخ‪ ،‬هەموو ئەو شتانەی پێم وتیت‪ ،‬هەموو ئەوەی تێگەیشتووی‪ ،‬هەموو ئەوەی لە شتە ئاسمانییەکان بینیوتە‪ ،‬هەموو ئەو‬ ‫شتانەی لەسەر زەوی بینیوتە‪ ،‬هەموو ئەو شتانەی کە بە حیکمەتە گەورەکەم لە کتێبەکاندا نووسیومە‪ ،‬هەموو ئەم شتانەی کە لە بناغەی‬ ‫سەرەوە تا خوارەوە و تا کۆتایی دامڕشتووە و دروستم کردووە‪ ،‬و هیچ ڕاوێژکارێک و میراتگرێک بۆ من نییە دروستکراوەکان‪.‬‬ ‫‪ 3‬من خۆم ئەبەدیم‪ ،‬بە دەست دروست نەبووم و بێ گۆڕانکاریم‪.‬‬ ‫‪ 4‬بیرکردنەوەم ڕاوێژکارمە‪ ،‬حیکمەت و قسەکەم دروست بووە و چاوەکانم چاودێری هەموو شتێک دەکەن کە چۆن لێرە وەستاون و لە‬ ‫ترسدا دەلەرزن‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫‪ 5‬ئەگەر ڕووخسارم لبدەم‪ ،‬ئەوا هەموو شتێک لەناو دەچێت‪.‬‬ ‫‪ 6‬ئەی حەنۆخ بیرکردنەوەت جێبەجێ بکە و ئەو کەسە بناسە کە قسەت لەگەڵ دەکات و ئەو کتێبانە وەربگرە کە خۆت نووسیوتە‪.‬‬ ‫‪ 7‬سامویل و ڕاگویل کە تۆیان بەرەو سەرەوە برد و کتێبەکانت پێدەدەم و دەچمە سەر زەوی و هەموو ئەو شتانەی پێم وتوون و هەموو ئەو‬ ‫شتانەی کە بینیوتە لە ئاسمانی خوارەوە تا تەختەکەم و هەموو سەربازەکان بە کوڕەکانت دەڵێم‪.‬‬ ‫‪ 8‬چونکە من هەموو هێزەکانم دروست کردووە‪ ،‬هیچ کەسێک نییە بەرەنگاریم بێت و خۆی ملکەچی نەکات‪ .‬چونکە هەمووان خۆیان دەخەنە‬ ‫ژێر دەسەڵتی پاشایەتی منەوە‪ ،‬و بۆ تاکە دەسەڵتی من کار دەکەن‪.‬‬ ‫‪ 9‬کتێبەکانی دەستنووسیان پێ بدە‪ ،‬ئەوانیش دەیانخوێننەوە و من وەک دروستکەری هەموو شتێک دەناسن و تێدەگەن کە چۆن جگە لە من‬ ‫هیچ خودایەکی تر نییە‪.‬‬ ‫‪ 10‬با کتێبەکانی دەستنووسەکەت دابەش بکەن‪ ،‬منداڵ بەسەر منداڵدا‪ ،‬نەوە بۆ نەوە‪ ،‬نەتەوە بۆ گەل‪.‬‬ ‫‪ 11‬حەنۆخ‪ ،‬شەفاعەتکارم‪ ،‬میکائیلی تەلرساز‪ ،‬بۆ دەستنووسەکانی باوباپیرانت‪ ،‬ئادەم‪ ،‬سێت‪ ،‬ئینۆس‪ ،‬قەینان‪ ،‬مەحەلیل و یارد باوکت دەدەم‪.‬‬ ‫بەشی ‪٣٤‬‬ ‫‪ 1‬ئەوان فەرمانەکانم و یۆغی منیان ڕەتکردۆتەوە‪ ،‬تۆوی بێ بەها هاتۆتە سەرەوە‪ ،‬لە خودا نەترسێت و کڕنۆشیان بۆ دانەناوە‪ ،‬بەڵکو‬ ‫دەستیان کردووە بە کڕنۆش بردن بۆ خوداوەندە بێهودە و ئینکاری یەکگرتوویی منیان کردووە‪ ،‬هەموو زەوییان بارکردووە بە ناڕاستی و‬ ‫تاوان و چەقۆی قێزەون واتە یەکتر و هەموو جۆرە خراپەکارییەکی ناپاکی تر‪ ،‬کە قێزەونە بۆیان پەیوەست‪.‬‬ ‫‪ 2‬بۆیە لفاوێک دەخەمە سەر زەوی و هەموو مرۆڤەکان لەناو دەبەم و هەموو زەوی بەیەکەوە دەڕووخێت و دەبێتە تاریکییەکی گەورە‪.‬‬ ‫بەشی ‪٣٥‬‬ ‫‪ 1‬سەیرکە لە نەوەکانیان نەوەیەکی دیکە سەرهەڵدەدات‪ ،‬زۆر دواتر‪ ،‬بەڵم زۆرێکیان زۆر تێر نابن‪.‬‬ ‫‪ 2‬ئەوەی ئەو نەوەیە پەروەردە دەکات‪ ،‬کتێبی دەستنووسەکانت‪ ،‬لە باوباپیرانت بۆیان ئاشکرا دەکات‪ ،‬بۆ ئەوان کە دەبێت ئاماژە بە پاسەوانی‬ ‫جیهانیان بکات‪ ،‬بۆ پیاوە دڵسۆزەکان و کرێکارانی دڵخۆشی من‪ ،‬کە بە بەتاڵی دان بە ناوی مندا نادەن‪.‬‬ ‫‪ 3‬بە نەوەیەکی دیکە دەگێڕنەوە و ئەوانەی دیکە کە خوێندوویانە‪ ،‬زیاتر لە یەکەمەکان شکۆمەند دەبن‪.‬‬ ‫بەشی ‪٣٦‬‬ ‫‪ 1‬ئێستا حەنۆخ‪ ،‬زاراوەت پێدەدەم‪ .‬سی ڕۆژ لە ماڵەکەتدا بەسەر بەریت و بە کوڕەکانت و هەموو ماڵەکەت بڵێیت‪ ،‬بۆ ئەوەی هەمووان لە‬ ‫ڕووخسارمەوە ببیستن ئەوەی لەلیەن تۆوە پێیان دەوترێت‪ ،‬تا بخوێننەوە و تێبگەن‪ ،‬کە چۆن جگە لە من هیچ خودایەکی تر نییە‪.‬‬ ‫‪ 2‬بۆ ئەوەی هەمیشە فەرمانەکانم جێبەجێ بکەن و دەست بکەن بە خوێندنەوە و وەرگرتنی کتێبەکانی دەستنووسەکەت‪.‬‬ ‫‪ 3‬دوای سی ڕۆژ هەمووم فریشتەی خۆم بۆ تۆ دەنێرم‪ ،‬ئەویش لە زەوی و لە کوڕەکانت دەتباتە لی من‪.‬‬ ‫بەشی ‪٣٧‬‬ ‫‪ 1‬یەزدان یەکێک لە فریشتە گەورەکانی بانگ کرد‪ ،‬ترسناک و هەڕەشەئامێز‪ ،‬و لە تەنیشتم دانا‪ ،‬بە ڕواڵەت وەک بەفر سپی بوو‪ ،‬دەستەکانی‬ ‫وەک سەهۆڵ‪ ،‬ڕواڵەتی بەستەڵەکی گەورەیان هەبوو‪ ،‬ڕووخساری منی بەست‪ ،‬چونکە من نەمتوانی بەرگەی ترسی یەزدان بگرم‪ ،‬هەروەک‬ ‫چۆن ناتوانرێت بەرگەی ئاگری سۆپا و گەرمای خۆر و بەستەڵەکی هەوا بگرم‪.‬‬ ‫‪ 2‬یەزدان پێی فەرمووم‪ :‬حەنۆخ‪ ،‬ئەگەر ڕووخسارت لێرە بەستوو نەبێت‪ ،‬کەس ناتوانێت ڕووخسارت ببینێت‪.‬‬ ‫بەشی ‪٣٨‬‬ ‫‪ 1‬یەزدان بەو پیاوانەی فەرموو کە یەکەمجار منیان بردە سەرەوە‪ :‬با حەنۆخ لەگەڵتان دابەزێتە سەر زەوی و تا ڕۆژی دیاریکراو چاوەڕێی‬ ‫بکەن‪.‬‬ ‫‪ 2‬شەوانە لەسەر قەنەفەکەم دایاننام‪.‬‬ ‫‪ 3‬ماتوسال چاوەڕێی هاتنی من بوو‪ ،‬بە ڕۆژ و شەو لە سەر قەنەفەکەم چاودێری بوو‪ ،‬کاتێک گوێی لە هاتنی من بوو‪ ،‬پڕ بوو لە سەرسامی‬ ‫و پێم گوت‪ :‬با هەموو ماڵەکەم کۆببنەوە‪ ،‬هەموو شتێکیان پێ بڵێم‪.‬‬ ‫بەشی ‪٣٩‬‬ ‫‪ 1‬ئەی منداڵەکانم‪ ،‬خۆشەویستانم‪ ،‬گوێ لە ئامۆژگارییەکانی باوکتان بگرن‪ ،‬ئەوەندەی بەپێی ویستی یەزدان بێت‪.‬‬ ‫‪ 2‬ئەمڕۆ ڕێگەم پێدراوە بێمە لت و نەک لە لێوەکانمەوە‪ ،‬بەڵکو لە لێوی یەزدانەوە‪ ،‬هەموو ئەو شتانەی کە هەن و هەبوون و هەموو‬ ‫ئەوانەی ئێستا و هەموو ئەو شتانەتان پێ ڕابگەیەنم کە تا ڕۆژی دادگاییکردن‪.‬‬ ‫‪ 3‬چونکە یەزدان ڕێگەی پێدام بێمە لت‪ ،‬بۆیە گوێت لە قسەی لێوەکانم دەبێت‪ ،‬پیاوێک کە بۆت گەورە کراوە‪ ،‬بەڵم من کەسێکم کە‬ ‫ڕووخساری یەزدانم بینیوە‪ ،‬وەک ئاسنێک کە لە ئاگرەوە درەوشاوەتەوە پریشک و دەسوتێت‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫‪ 4‬تۆ ئێستا سەیری چاوەکانم دەکەیت‪ ،‬چاوی پیاوێکی گەورە و مانا بۆ تۆ‪ ،‬بەڵم من چاوەکانی یەزدانم بینیوە‪ ،‬وەک تیشکی خۆر‬ ‫دەدرەوشێنەوە و چاوەکانی مرۆڤ پڕ دەکەن لە سەرسامی‪.‬‬ ‫‪ 5‬ئێوە ئێستا ئەی منداڵەکانم‪ ،‬دەستی ڕاستی پیاوێک دەبینن کە یارمەتیتان دەدات‪ ،‬بەڵم من بینیومە دەستی ڕاستی یەزدان ئاسمان پڕ دەکات‬ ‫وەک چۆن یارمەتیم دراوە‪.‬‬ ‫‪ 6‬تۆ کۆمپاسەی کارەکەم وەک خۆت دەبینیت‪ ،‬بەڵم من کۆمپاسە بێ سنوور و تەواوەکەی یەزدانم بینیوە‪ ،‬کە کۆتایی نییە‪.‬‬ ‫‪ 7‬تۆ گوێم لە قسەی لێوەکانم دەبێت‪ ،‬وەک چۆن گوێم لە قسەکانی یەزدان بوو‪ ،‬وەک ڕەشەبایەکی گەورە و بێ وەستان لەگەڵ فڕێدانی‬ ‫هەورەکان‪.‬‬ ‫‪ 8‬ئێستاش‪ ،‬منداڵەکانم‪ ،‬گوێ لە گوتارەکانی باوکی زەوی بگرن‪ ،‬چەندە ترسناک و ترسناکە هاتنە بەردەمی فەرمانڕەوای زەوی‪ ،‬چەندە‬ ‫ترسناکتر و ترسناکترە کە بێتە بەردەمی فەرمانڕەوای ئاسمان‪ ،‬کۆنتڕۆڵکەری زیندوو و مردوو و سەربازە ئاسمانییەکان‪ .‬کێ بەرگەی ئەو‬ ‫ئازارە بێکۆتایە دەگرێت؟‬ ‫بەشی ‪٤٠‬‬ ‫‪ 1‬ئێستاش‪ ،‬منداڵەکانم‪ ،‬هەموو شتێک دەزانم‪ ،‬چونکە ئەمە لە لێوی یەزدانەوەیە و ئەمە چاوەکانم بینیویانە‪ ،‬لە سەرەتاوە تا کۆتایی‪.‬‬ ‫‪ 2‬هەموو شتێک دەزانم و هەموو شتێکم نووسیوە بۆ کتێب‪ ،‬ئاسمانەکان و کۆتاییەکانیان و پڕبوونیان و هەموو سوپاکان و ڕێپێوانەکانیان‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئەستێرەکانم پێوانە و باسم کردووە‪ ،‬ئەو جەماوەرە بێشومارە زۆرە‪.‬‬ ‫‪ 4‬چ مرۆڤێک شۆڕشەکانیان بینیوە‪ ،‬و دەروازەکانیان بینیوە؟ چونکە تەنانەت فریشتەکان ژمارەیان نابینن‪ ،‬لە کاتێکدا من هەموو ناوەکانیانم‬ ‫نووسیوە‪.‬‬ ‫‪ 5‬من بازنەی خۆرم پێوانە و تیشکەکانیم پێوانە‪ ،‬کاتژمێرەکانم ژمارد‪ ،‬هەموو' شتەکانم نووسی کە بەسەر زەویدا دەڕۆن ئەو شتانەم نووسیوە‬ ‫کە خۆراکیان پێدەدرێت و هەموو تۆوێکی چێنراو و نەچێنراو‪ ،‬کە زەوی بەرهەمی دەهێنێت و هەموو ڕووەکەکان و هەموو چیمەن و هەموو‬ ‫گوڵێک و بۆنە شیرینەکانیان و ناوەکانیان و شوێنی نیشتەجێبوونی هەورەکان و ئەوان پێکهاتە‪ ،‬و باڵەکانیان‪ ،‬و چۆن بەرگەی باران و دڵۆپە‬ ‫باران دەگرن‪.‬‬ ‫‪ 6‬من لێکۆڵینەوەم لە هەموو شتێک کرد و ڕێگای ڕەشەبا و ڕەشەبام نووسی و کلیل و پاسەوانەکانیان نیشان دام‪ ،‬هەستانەوەیان و‬ ‫ڕێگاکەیان‪ .‬بە زنجیرێک بە پێوەر ‪ (sc.‬بە نەرمی) دەکرێتە دەرەوە‪ ،‬نەک بە زنجیرێکی قورس و توندوتیژی هەوری تووڕە فڕێ بداتە‬ ‫خوارەوە و هەموو شتەکانی سەر زەوی لەناو ببات‪.‬‬ ‫‪ 7‬گەنجینەی بەفر و کۆگاکانی هەوای سارد و بەستووم نووسی و کلیلی وەرزەکەیانم چاودێری کرد‪ ،‬هەورەکانیان پڕ دەکات و گەنجینەکان‬ ‫ماندوو ناکات‪.‬‬ ‫‪ 8‬شوێنی پشوودانی باکانم نووسی و چاودێریم کرد و بینیم کە کلیلدارەکانیان چۆن تەرازووی کێشکردن و پێوانە هەڵدەگرن‪ .‬سەرەتا لە‬ ‫تەرازووی کێشکردنێکدا دەیانخستە ناو تەرازووەکەوە‪ ،‬پاشان لە تەرازووی کێشکردنەکەی تردا و بەپێی پێوانە بە فێڵبازی بەسەر هەموو‬ ‫زەویدا دەریدەهێنن‪ ،‬نەک بە هەناسەدانی قورس زەوی بهەژێنن‪.‬‬ ‫‪ 9‬هەموو زەوی و شاخەکانی و هەموو گرد و کێڵگە و دار و بەرد و ڕووبار و هەموو شتە هەبووەکانم پێوانە کرد کە نووسیومە‪،‬‬ ‫بەرزییەکەی لە زەویەوە تا ئاسمانی حەوتەم و بەرەو خوارەوە تا زۆر نزمترین دۆزەخ و شوێنی دادوەری و دۆزەخی زۆر گەورە و کراوە و‬ ‫گریان‪.‬‬ ‫‪ 10‬بینیم زیندانییەکان چۆن ئازاریان هەیە و چاوەڕوانی دادگاییکردنی بێ سنوورن‪.‬‬ ‫‪ 11‬هەموو ئەوانەی دادوەر دادگایی دەکران و هەموو حوکمەکانیان و هەموو کارەکانیان نووسی‪.‬‬ ‫بەشی ‪٤١‬‬ ‫‪ 1‬هەموو باوباپیرانم لە هەموو سەردەمێکەوە لەگەڵ ئادەم و ئیڤا بینی‪ ،‬ئاهێکم هەڵکێشا و فرمێسکم هەڵکێشا و لەبارەی وێرانبوونی‬ ‫بێشەرەفیان گوتم‪.‬‬ ‫' ‪2‬ئاخی من بۆ لوازی خۆم و باوباپیرانم' و لە دڵمدا بیرم کردەوە و گوتم‪:‬‬ ‫' ‪3‬خۆشبەختە ئەو پیاوەی کە لەدایک نەبووە یان لەدایک بووە و لەبەردەم یەزدان گوناه نەکات‪ ،‬کە نەیەتە ئەم شوێنە و نە یۆرۆی ئەم شوێنە‬ ‫نەهێنێت!‬ ‫بەشی ‪٤٢‬‬ ‫‪ 1‬کلیلدارەکان و پاسەوانانی دەروازەکانی دۆزەخم بینی کە وەستاون‪ ،‬وەک مارە گەورەکان و ڕووخساریان وەک چرای کوژاوە و چاوی‬ ‫ئاگرین و ددانی تیژیان و هەموو کارەکانی یەزدانم بینی‪ ،‬کە چۆن ڕاست دەکەن‪ ،‬لە کاتێکدا کارەکانی مرۆڤ هەندێکیان باشن و هەندێکی‬ ‫تریش خراپن و لە کارەکانیاندا ئەو کەسانە ناسراون کە خراپ درۆ دەکەن‪.‬‬ ‫بەشی ‪٤٣‬‬ ‫‪ 1‬من منداڵەکانم‪ ،‬هەموو کارێک و هەموو پێوانەیەک و هەموو حوکمێکی ڕاستم پێوانە و نووسیم‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫‪ 2‬وەک چۆن ساڵێک لە ساڵێکی دیکە ڕێزدارترە‪ ،‬بە هەمان شێوە پیاوێک لە یەکێکی دیکە ڕێزدارترە‪ ،‬هەندێکیان بۆ سامانە گەورەکان‪،‬‬ ‫هەندێکیان بۆ حیکمەتی دڵ‪ ،‬هەندێکیان بۆ عەقڵی تایبەت‪ ،‬هەندێکیان بۆ فێڵبازی‪ ،‬یەکێک بۆ بێدەنگی لێو‪ ،‬یەکێکی دیکە بۆ پاکوخاوێنی‪،‬‬ ‫یەکێک بۆ هێز‪ ،‬یەکێکی دیکە بۆ جوانی‪ ،‬یەکێک بۆ گەنجی‪ ،‬یەکێکی دیکە بۆ ژیریی تیژ‪ ،‬یەکێک بۆ شێوەی جەستە‪ ،‬یەکێکی دیکە بۆ‬ ‫هەستیاری‪ ،‬با لە هەموو شوێنێک بیسترێت‪ ،‬بەڵم کەس لەوە باشتر نییە ئەوەی لە خودا دەترسێت‪ ،‬لە داهاتوودا شکۆمەندتر دەبێت‪.‬‬ ‫بەشی ‪٤٤‬‬ ‫‪ 1‬یەزدان بە دەستەکانی مرۆڤی دروست کرد‪ ،‬بە شێوەی ڕووخساری خۆی‪ ،‬یەزدان بچووک و گەورەی کرد‪.‬‬ ‫‪ 2‬هەرکەسێک سووکایەتی بە ڕووخساری فەرمانڕەوا بکات و ڕقی لە ڕووخساری یەزدان بێت‪ ،‬ڕووخساری یەزدانی سووکایەتی‬ ‫پێکردبێت و ئەوەی تووڕەیی بەسەر هەر کەسێکدا دەربکات بەبێ ئەوەی بریندار بکات‪ ،‬تووڕەیی گەورەی یەزدان دەیبڕێت‪ ،‬ئەوەی بە‬ ‫سەرزەنشتەوە تف لە ڕووخساری مرۆڤ بکات‪ ،‬بە حوکمی گەورەی یەزدان دەبڕدرێت‪.‬‬ ‫‪ 3‬خۆشبەختە ئەو پیاوەی دڵی خۆی بە خراپەکارییەوە ئاراستەی هیچ کەسێک نەکات و یارمەتی بریندار و مەحکومەکان بدات و شکاوەکان‬ ‫بەرز بکاتەوە و خێرخوازی بۆ کەمدەرامەتەکان دەکات‪ ،‬چونکە لە ڕۆژی دادگاییکردنی گەورەدا هەموو قورسایی و هەموو پێوەرێک و‬ ‫هەر کێشێکی دروستکراو وەک بازاڕ دەبێت‪ ،‬واتە بە تەرازوو هەڵدەواسرێت و لە بازاڕدا ڕاوەستێت و هەر کەسێک پێوەرەکەی خۆی‬ ‫وەردەگرێت و بەپێی پێوەرەکەی خۆی دەبات خەڵت‪.‬‬ ‫بەشی ‪٤٥‬‬ ‫‪ 1‬هەرکەسێک پەلە بکات لە پێشکەشکردنی قوربانی لەبەردەم یەزدان‪ ،‬یەزدان لەلی خۆیەوە ئەو پێشکەشکردنە خێراتر دەکات بە پێدانی‬ ‫کارەکەی‪.‬‬ ‫‪ 2‬بەڵم هەرکەسێک چراکەی لەبەردەم یەزدان زیاد بکات و حوکمێکی ڕاستەقینە نەدات‪ ،‬یەزدان گەنجینەکەی لە کایەی بەرزترینەکاندا زیاد‬ ‫ناکات‪.‬‬ ‫‪ 3‬کاتێک یەزدان داوای نان‪ ،‬یان مۆم‪ ،‬یان گۆشت ‪ (sc.‬ئاژەڵ)‪ ،‬یان هەر قوربانییەکی تر دەکات‪ ،‬ئەوا ئەوە هیچ نییە‪ .‬بەڵم خودا داوای دڵی‬ ‫پاک دەکات‪ ،‬و لەگەڵ هەموو ئەو شتانەی کە تەنها دڵی مرۆڤ تاقی دەکەنەوە‪.‬‬ ‫بەشی ‪٤٦‬‬ ‫‪ 1‬گەلەکەم بیبیستن و قسەی لێوەکانم وەربگرن‪.‬‬ ‫‪ 2‬ئەگەر کەسێک بەخششێک بۆ فەرمانڕەوایەکی زەمینی بهێنێت و بیری ناپاکی لە دڵیدا هەبێت و فەرمانڕەواکە ئەمە بزانێت‪ ،‬ئایا لێی توڕە‬ ‫نابێت و بەخششەکانی ڕەت ناکاتەوە و نایدات بە دادگا؟‬ ‫‪ 3‬یان ئەگەر مرۆڤێک بە فێڵ و تەڵەکە خۆی بۆ کەسێکی دیکە بە باشی دەربخات‪ ،‬بەڵم خراپە لە دڵیدا هەبێت‪ ،‬ئەوا ئایا ئەوی دیکە لە‬ ‫خیانەتەکەی دڵی تێناگات و خۆی مەحکوم نابێت‪ ،‬چونکە ناڕاستییەکانی بۆ هەمووان ڕوون بوو؟‬ ‫‪ 4‬کاتێک یەزدان ڕووناکییەکی گەورە دەنێرێت‪ ،‬ئەوا دادگاییکردن بۆ دادپەروەر و نادادپەروەرەکان دەبێت و لەوێ کەس ڕزگاری نابێت‪.‬‬ ‫بەشی ‪٤٧‬‬ ‫‪ 1‬ئێستاش‪ ،‬منداڵەکانم‪ ،‬بیرکردنەوە بخەنە سەر دڵتان‪ ،‬قسەکانی باوکتان بە باشی نیشانە بکەن‪ ،‬کە هەموویان لە لێوی یەزدانەوە بۆتان‬ ‫هاتووە‪.‬‬ ‫‪ 2‬ئەم کتێبانە بە دەستنووسی باوکت وەربگرە و بیخوێنەرەوە‪.‬‬ ‫‪ 3‬چونکە کتێبەکان زۆرن و تێیدا فێری هەموو کارەکانی یەزدان دەبیت‪ ،‬هەموو ئەو شتانەی لە سەرەتای دروستکردنەوە هەبوون و تا‬ ‫کۆتایی زەمان‪.‬‬ ‫‪ 4‬ئەگەر ڕەچاوی دەستنووسەکەم بکەن‪ ،‬گوناه لە یەزدان ناکەن‪ .‬چونکە جگە لە یەزدان هیچی تر نییە‪ ،‬نە لە ئاسمان و نە لە زەوی و نە لە‬ ‫زۆر نزمترین شوێنەکان و نە لە یەک بناغەدا‪.‬‬ ‫‪ 5‬یەزدان بناغەکانی لە نادیاردا داناوە و ئاسمانی بینراو و نەبینراوی بڵوکردۆتەوە‪ .‬زەوی لەسەر ئاوەکان جێگیر کرد و بوونەوەری‬ ‫بێشوماری دروست کرد و کێ ئاو و بناغەی نەچەسپاو‪ ،‬یان تۆزی زەوی‪ ،‬یان خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریا‪ ،‬یان دڵۆپی باران‪ ،‬یان شەبنەمی‬ ‫بەیانی‪ ،‬یان هەناسەی بای ژمارد؟ کێ زەوی و دەریا و زستانی نەتواوەی پڕ کردووە؟‬ ‫‪ 6‬ئەستێرەکانم لە ئاگر بڕییەوە و ئاسمانم ڕازاندەوە و خستمە ناویانەوە‪.‬‬ ‫بەشی ‪٤٨‬‬ ‫‪ 1‬کە خۆر بە درێژایی حەوت بازنەی ئاسمانیدا بڕوات‪ ،‬کە بریتین لە‪ ،‬دیاریکردنی سەد و هەشتا و دوو تەخت‪ ،‬کە لە ڕۆژێکی کورتدا ئاوا‬ ‫بێت‪ ،‬و دیسانەوە سەد و هەشتا و دوو تەخت‪ ،‬کە لە ڕۆژێکی گەورەدا دابەزێت‪ ،‬و دوو تەختی هەیە کە لەسەری پشوو دەدات‪ ،‬لەمەول و‬ ‫ئەوێ لە سەرووی تەختەکانی مانگەکانەوە دەسوڕێتەوە‪ ،‬لە حەڤدەهەمی مانگی ‪ Tsivan it‬دەچێتە خوارەوە بۆ مانگی تێڤان‪ ،‬لە حەڤدەی‬ ‫تێڤانەوە بەرز دەبێتەوە‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫‪ 2‬و بەم شێوەیە لە زەوی نزیک دەبێتەوە‪ ،‬پاشان زەوی هەیە و بەرهەمەکانی گەشە دەکات‪ ،‬کاتێکیش دەڕوات‪ ،‬ئەوا زەوی خەمناک دەبێت و‬ ‫دار و هەموو میوەکان هیچ گوڵەبەڕۆژەیەکیان نییە‪.‬‬ ‫‪ 3‬هەموو ئەمانەی پێوانە کرد‪ ،‬بە پێوانەیەکی باشی کاتژمێرەکان و پێوانەیەکی بە حیکمەتی خۆی‪ ،‬بۆ بینراو و نەبینراوەکان دیاری کرد‪.‬‬ ‫‪ 4‬لە نەبینراوەوە هەموو شتێکی دیار کرد‪ ،‬خۆی نەبینراو بوو‪.‬‬ ‫‪ 5‬بەم شێوەیە من ئێوەی منداڵەکانم پێتان دەناسێنم و کتێبەکان بەسەر منداڵەکانتاندا دابەش دەکەم‪ ،‬بەسەر هەموو نەوەکانتان و لە نێو ئەو‬ ‫گەلنەی کە هەستیان دەبێت لە خودا بترسن‪ ،‬با وەریان بگرن و با بێن زیاتر لە هەموو خواردنێک یان شیرینییەکی زەمینی خۆشیان بوێن و‬ ‫بیانخوێننەوە و خۆیان بۆیان دابنێن‪.‬‬ ‫‪ 6‬ئەوانەی لە یەزدان تێناگەن‪ ،‬لە خودا ناترسن‪ ،‬قبوڵ ناکەن‪ ،‬بەڵم ڕەتدەکەنەوە‪ ،‬وەریان ناگرن (س‪ .‬کتێبەکان)‪ ،‬حوکمێکی ترسناک‬ ‫چاوەڕێی ئەمانە دەکات‪.‬‬ ‫‪ 7‬خۆشبەختە ئەو پیاوەی کە یۆغەکانیان هەڵدەگرێت و دەیانکێشێت‪ ،‬چونکە لە ڕۆژی دادگاییکردنی گەورەدا ئازاد دەکرێت‪.‬‬ ‫بەشی ‪٤٩‬‬ ‫‪ 1‬سوێندتان پێ دەخۆم‪ ،‬منداڵەکانم‪ ،‬بەڵم سوێند بە هیچ سوێندێک ناخۆم‪ ،‬نە بە ئاسمان و نە بە زەوی و نە بە هیچ بوونەوەرێکی دیکە کە‬ ‫خودا دروستی کردووە‪.‬‬ ‫‪ 2‬یەزدان فەرمووی‪ :‬هیچ سوێندێک لە مندا نییە‪ ،‬نە نادادپەروەری‪ ،‬بەڵکو ڕاستی بێت‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئەگەر ڕاستی لە مرۆڤەکاندا نییە‪ ،‬با بە وشەی بەڵێ‪ ،‬بەڵێ سوێند بخۆن‪ ،‬یان نا‪ ،‬نەخێر!‬ ‫‪ 4‬سوێندتان پێدەدەم‪ ،‬بەڵێ‪ ،‬بەڵێ‪ ،‬کە هیچ پیاوێک لە سکی دایکیدا نەبووە‪ ،‬بەڵم پێشتر‪ ،‬تەنانەت بۆ هەر کەسێک شوێنێکی ئامادەکراوە بۆ‬ ‫پشوودانی ڕۆح‪ ،‬و پێوەرێک دیاری کراوە کە چەندە مەبەستە مرۆڤ لەم جیهانەدا تاقی بکرێتەوە‪.‬‬ ‫‪ 5‬بەڵێ‪ ،‬منداڵن‪ ،‬خۆتان مەخەڵەتێنن‪ ،‬چونکە پێشتر شوێنێک بۆ هەموو مرۆڤێک ئامادە کراوە‪.‬‬ ‫بەشی ‪٥٠‬‬ ‫‪ 1‬من کارەکانی هەموو مرۆڤێکم بە نووسین داناوە و هیچ کەسێک کە لەسەر زەوی لەدایک بووە ناتوانێت بە شاراوەیی بمێنێتەوە و‬ ‫کارەکانیشی بە شاراوەیی بمێننەوە‪.‬‬ ‫‪ 2‬هەموو شتێک دەبینم‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئێستا منداڵەکانم‪ ،‬بە سەبر و نەرم و نیان ژمارەی ڕۆژەکانتان بەسەر بەرن‪ ،‬تا ژیانی بێکۆتایی بە میرات بگرن‪.‬‬ ‫‪ 4‬لەبەر خاتری یەزدان بەرگەی هەموو برینێک و هەموو بریندارێک و هەموو قسەیەکی خراپ و هێرشێک بگرن‪.‬‬ ‫‪ 5‬ئەگەر تۆڵەی ناخۆشتان بەسەر هات‪ ،‬نەیگەڕێننەوە بۆ دراوسێ و نە دوژمن‪ ،‬چونکە یەزدان بۆتان دەگەڕێنێتەوە و لە ڕۆژی‬ ‫دادگاییکردنی گەورەدا تۆڵەسەندنەوەتان دەبێت‪ ،‬بۆ ئەوەی تۆڵەسەندنەوە لێرە لەنێو مرۆڤەکاندا نەبێت‪.‬‬ ‫‪ 6‬هەرکەسێک لە ئێوە زێڕ یان زیو لە پێناو براکەیدا خەرج بکات‪ ،‬لە جیهانی داهاتوودا گەنجینەی زۆر وەردەگرێت‪.‬‬ ‫‪ 7‬بێوەژن و هەتیو و نامۆکان بریندار مەکەن‪ ،‬نەک توڕەیی خودا بەسەرتاندا بێت‪.‬‬ ‫بەشی ‪٥١‬‬ ‫‪ 1‬بەپێی هێزی خۆت دەستەکانت بۆ هەژاران درێژ بکەرەوە‪.‬‬ ‫‪ 2‬زیوەکەت لە زەویدا مەشارەوە‪.‬‬ ‫‪ 3‬لە تەنگانەدا یارمەتی پیاوی دڵسۆز بدە‪ ،‬لە کاتی تەنگانەدا ناخۆشی ناتدۆزێتەوە‪.‬‬ ‫‪ 4‬هەر یۆرۆیەکی سەخت و دڕندە کە بەسەرتدا دێت‪ ،‬هەموو شتێک لەبەر خاتری یەزدان هەڵدەگریت و بەم شێوەیە پاداشتەکەت لە ڕۆژی‬ ‫دادگاییکردندا دەدۆزیتەوە‪.‬‬ ‫‪ 5‬باشە بەیانی و نیوەڕۆ و ئێواران بچیتە شوێنی نیشتەجێبوونی یەزدان‪ ،‬بۆ شکۆمەندی دروستکەرەکەت‪.‬‬ ‫‪ 6‬چونکە هەموو هەناسەدانێک شکۆمەندی دەکات و هەر بوونەوەرێکی دیار و نەبینراو ستایشی بۆ دەگەڕێنێتەوە‪.‬‬ ‫بەشی ‪٥٢‬‬ ‫‪ 1‬خۆشبەختە ئەو پیاوەی لێوەکانی دەکاتەوە بۆ ستایشکردنی خودای سەباوت و بە دڵی ستایشی یەزدان دەکات‪.‬‬ ‫‪ 2‬نەفرەت لە هەر مرۆڤێک کە لێوی بکاتەوە بۆ ئەوەی دراوسێکەی بخاتە ناو سووکایەتی و سووکایەتیکردنەوە‪ ،‬چونکە خودا دەخاتە‬ ‫سووکایەتییەوە‪.‬‬ ‫‪ 3‬خۆشبەختە ئەو کەسەی لێوەکانی دەکاتەوە و بەرەکەت و ستایشی خودا دەکات‪.‬‬ ‫‪ 4‬نەفرەت لە بەردەم یەزدان بە درێژایی ژیانی‪ ،‬لێوەکانی دەکاتەوە بۆ جنێودان و سووکایەتیکردن‪.‬‬ ‫‪ 5‬خۆشبەختە ئەو کەسەی کە بەرەکەت بە هەموو کارەکانی یەزدان ببەخشێت‪.‬‬ ‫‪ 6‬نەفرەت لەو کەسەی کە دروستکراوەکانی یەزدان دەخاتە سووکایەتییەوە‪.‬‬ ‫‪ 7‬خۆشبەختە ئەو کەسەی کە سەیری خوارەوە بکات و کەوتووەکان زیندوو بکاتەوە‪.‬‬ ‫‪ 8‬نەفرەت لەو کەسەی کە چاوی لە لەناوبردنی ئەو شتانە بێت و تامەزرۆی لەناوبردنی ئەو شتانەی کە هی خۆی نییە‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫‪ 9‬خۆشبەختە ئەو کەسەی کە بناغەکانی باوباپیرانی لە سەرەتاوە چەسپاو دەپارێزێت‪.‬‬ ‫‪ 10‬نەفرەت لەو کەسەی کە فەرمانەکانی باوباپیرانی دەشێوێنێت‪.‬‬ ‫‪ 11‬خۆشبەختە ئەو کەسەی ئارامی و خۆشەویستی دەچێنێت‪.‬‬ ‫‪ 12‬نەفرەت لەو کەسەی کە ئەو کەسانە تێکدەدات کە دراوسێکانیان خۆشدەوێت‪.‬‬ ‫‪ 13‬خۆشبەختە ئەو کەسەی بە زمان و دڵی زەلیل قسە لەگەڵ هەمووان دەکات‪.‬‬ ‫‪ 14‬نەفرەت لەو کەسەی کە لەگەڵ خۆیدا ئاشتی قسە بکات‪ .‬زمان‪ ،‬لە کاتێکدا لە دڵیدا هیچ ئارامییەک نییە جگە لە شمشێر‪.‬‬ ‫‪ 15‬چونکە هەموو ئەمانە لە ڕۆژی دادگاییکردنی گەورەدا لەناو تەرازوو و کتێبەکاندا ڕووت دەکرێنەوە‪.‬‬ ‫بەشی ‪٥٣‬‬ ‫‪ 1‬ئێستاش منداڵەکانم‪ ،‬مەڵێن‪ :‬باوکمان لەبەردەم خودادا وەستاوە و بۆ گوناهەکانمان دوعا دەکات‪ ،‬چونکە یارمەتیدەری هیچ پیاوێک نییە کە‬ ‫گوناهی کردبێت‪.‬‬ ‫‪ 2‬دەبینن کە چۆن هەموو کارەکانی هەر مرۆڤێکم نووسیوە‪ ،‬پێش دروستکردنی‪ ،‬هەموو ئەو شتانەی کە لە نێو هەموو مرۆڤەکاندا بۆ هەمیشە‬ ‫ئەنجام دەدرێن‪ ،‬کەسیش ناتوانێت دەستنووسەکەم بگێڕێتەوە یان بیگێڕێتەوە‪ ،‬چونکە پەروەردگار هەموو خەیاڵەکانی مرۆڤ دەبینێت‪ ،‬کە‬ ‫چۆن بێهودە و بێهودەن‪ ،‬کە لە گەنجینەکانی دڵدا کەوتوون‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئێستاش‪ ،‬منداڵەکانم‪ ،‬هەموو ئەو قسانەی باوکتان‪ ،‬کە پێتان دەڵێم‪ ،‬باش نیشان بدەن‪ ،‬نەک پەشیمان نەبن و بڵێن‪ :‬بۆچی باوکمان پێی نەوتین؟‬ ‫بەشی ‪٥٤‬‬ ‫‪ 1‬لەو کاتەدا‪ ،‬ئەگەر ئەمە تێنەگەیشتن‪ ،‬با ئەم کتێبانەی کە پێم بەخشیون‪ ،‬ببنە میراتی ئاشتیتان‪.‬‬ ‫‪ 2‬بیدەنە دەست هەموو ئەوانەی دەیانەوێت و ڕێنمایییان بکەن‪ ،‬تا کارە زۆر گەورە و سەرسوڕهێنەرەکانی یەزدان ببینن‪.‬‬ ‫بەشی ‪٥٥‬‬ ‫‪ 1‬منداڵەکانم‪ ،‬سەیرکە‪ ،‬ڕۆژی دەستبەسەرداگرتنم و کاتی ناڤۆکی نزیک بووەوە‪.‬‬ ‫‪ 2‬چونکە ئەو فریشتانەی کە لەگەڵمدا دەڕۆن‪ ،‬لەبەردەممدا وەستاون و هانم دەدەن بۆ ئەوەی لێت دوور بکەومەتەوە‪ .‬لێرە لەسەر زەوی‬ ‫وەستاون و چاوەڕێی ئەوەی پێیان وتراوە‪.‬‬ ‫‪ 3‬چونکە سبەی دەچمە ئاسمان‪ ،‬بۆ سەرەوەی ئۆرشەلیم بۆ میراتی هەمیشەیی خۆم‪.‬‬ ‫‪ 4‬بۆیە فەرمانتان پێدەدەم هەموو ڕەزامەندییەکانی یەزدان لەبەردەم ڕووخساری یەزدان جێبەجێ بکەن‪.‬‬ ‫بەشی ‪٥٦‬‬ ‫‪ 1‬مەتۆسەلمیش وەڵمی حەنۆخی باوکی دایەوە و گوتی‪ :‬باوکە چی بە چاوەکانت ڕازییە کە لەبەردەم ڕووخسارتدا بیکەم‪ ،‬تا شوێنی‬ ‫نیشتەجێبوونمان و کوڕەکانت بەرەکەت بخەیتە سەر و گەلەکەت لە ڕێگەی تۆوە شکۆمەند بێت و دواتر بەم شێوەیە بڕوات‪ ،‬وەک یەزدان‬ ‫فەرموویەتی؟‪،‬‬ ‫‪ 2‬حەنۆخ وەڵمی مێتۆسەلمی کوڕی دایەوە و گوتی‪ :‬مناڵم ببیستە‪ ،‬لەو کاتەوەی کە یەزدان بە مەڵهەمی شکۆمەندی خۆی مەسحی کردم‪،‬‬ ‫هیچ خواردنێک لە مندا نەبووە و ڕۆحم چێژی زەمینی لەبیر ناکاتەوە‪ ،‬هیچ شتێکی زەمینیشم ناوێت!‬ ‫بەشی ‪٥٧‬‬ ‫‪ 1‬مێتۆسەلمی منداڵەکەم‪ ،‬هەموو براکانت و ماڵەکەمان و پیرەکانی گەل بانگ بکە‪ ،‬تا قسەیان لەگەڵ بکەم و بڕۆم‪ ،‬وەک ئەوەی بۆم‬ ‫دانراوە'‪.‬‬ ‫‪ 2‬و میتۆسالم‪ .‬پەلەقاژەی کرد و براکانی بانگ کرد‪ ،‬ڕیجیم‪ ،‬ڕیمان‪ ،‬ئوچان‪ ،‬کرمیون‪ ،‬گایداد و هەموو گەورەکانی گەل لەبەردەم‬ ‫ڕووخساری حەنۆخی باوکیدا؛ بەرەکەتی خستە سەریان و پێی گوتن‪:‬‬ ‫بەشی ‪٥٨‬‬ ‫‪ 1‬ئەمڕۆ منداڵەکانم گوێم لێ بگرن‪.‬‬ ‫‪ 2‬لەو ڕۆژانەدا کە یەزدان لە پێناو ئادەمدا هاتە سەر زەوی و سەردانی هەموو بوونەوەرەکانی کرد‪ ،‬کە خۆی دروستی کرد‪ ،‬دوای هەموو‬ ‫ئەمانە ئادەمی دروست کرد‪ ،‬یەزدانیش هەموو گیاندارەکانی زەوی و هەموو پەلەوەرەکان و هەموو ئەو باڵندانەی بانگ کرد کە لە هەوادا‬ ‫هەڵدەفڕن و هەمووی هێنایە بەردەم ڕووخساری ئادەمی باوکمان‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئادەم ناوی هەموو ئەو شتانەی لەسەر زەوی دانا‪.‬‬ ‫‪ 4‬یەزدان بە فەرمانڕەوای هەموو شتێک دانا و هەموو شتێکی لە ژێر دەستیدا ملکەچی کرد و داماویان کرد و ماتیان کرد کە فەرمانی‬ ‫مرۆڤیان پێبدرێت و ملکەچی و گوێڕایەڵی بن‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫‪ 5‬بەم شێوەیە یەزدان هەر مرۆڤێکی بە ئاغای هەموو سامانەکانی دروست کرد‪.‬‬ ‫‪ 6‬یەزدان لە پێناو مرۆڤدا یەک ڕۆحی دڕندە دادگایی ناکات‪ ،‬بەڵکو ڕۆحی مرۆڤەکان لەگەڵ ئاژەڵەکانیان لەم جیهانەدا دادگایی دەکات‪ .‬بۆ‬ ‫پیاوان شوێنێکی تایبەتیان هەیە‪.‬‬ ‫‪ 7‬هەروەک چۆن هەموو گیانێکی مرۆڤ بەپێی ژمارەیە‪ ،‬بە هەمان شێوە ئاژەڵەکان لەناو ناچن و هەموو ئەو گیاندارانەی کە یەزدان‬ ‫دروستی کردوون‪ ،‬تا دادگاییکردنی گەورە‪ ،‬ئینسان تۆمەتبار دەکەن‪ ،‬ئەگەر خۆراکیان پێ بدات‪.‬‬ ‫بەشی ‪٥٩‬‬ ‫‪ 1‬هەرکەسێک ڕۆحی گیاندارەکان پیس بکات‪ ،‬ڕۆحی خۆی پیس دەکات‪.‬‬ ‫‪ 2‬چونکە مرۆڤ ئاژەڵی پاک دەهێنێت بۆ ئەوەی قوربانی بکات لە پێناو گوناهدا‪ ،‬بۆ ئەوەی چارەسەری گیانی خۆی بکات‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئەگەر ئاژەڵی پاک و باڵندەیان بۆ قوربانی هێنا‪ ،‬مرۆڤ چارەسەری هەیە‪ ،‬گیانی چارەسەر دەکات‪.‬‬ ‫‪ 4‬هەمووی پێت دەدرێت بۆ خواردن‪ ،‬بە چوار پێیەوە بیبەستە‪ ،‬واتە چارەسەرەکەی چاک بکاتەوە‪ ،‬گیانی خۆی چارەسەر دەکات‪.‬‬ ‫‪ 5‬بەڵم هەرکەسێک ئاژەڵی بێ برین بکوژێت‪ ،‬گیانی خۆی دەکوژێت و جەستەی خۆی پیس دەکات‪.‬‬ ‫‪ 6‬ئەوەی بە نهێنی هەر ئاژەڵێک ئازارێک بدات‪ ،‬ئەوە کارێکی خراپە و ڕۆحی خۆی پیس دەکات‪.‬‬ ‫بەشی ‪٦٠‬‬ ‫‪ 1‬ئەو کەسەی کاری کوشتنی ڕۆحی مرۆڤ دەکات و ڕۆحی خۆی دەکوژێت و جەستەی خۆی دەکوژێت و چارەسەری بۆ هەمیشە نییە‪.‬‬ ‫‪ 2‬ئەوەی مرۆڤ بخاتە هەر تەڵەیەکەوە‪ ،‬خۆی تێیدا دەچەسپێت و بۆ هەمیشە چارەسەری بۆ نییە‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئەوەی مرۆڤ بخاتە ناو هەر دەفرێکەوە‪ ،‬تۆڵەی ئەو بۆ هەمیشە لە دادگای گەورەدا کەم نابێتەوە‪.‬‬ ‫‪ 4‬ئەوەی چەواشەکاری بکات یان خراپە بەرامبەر هەر کەسێک بکات‪ ،‬بۆ هەمیشە دادپەروەری بۆ خۆی ناکات‪.‬‬ ‫بەشی ‪٦١‬‬ ‫‪ 1‬ئێستاش‪ ،‬منداڵەکانم‪ ،‬دڵتان لە هەموو نادادپەروەرییەک بپارێزن‪ ،‬کە یەزدان ڕقی لێیەتی‪ .‬وەک چۆن مرۆڤ داوای ‪ (sc.‬شتێک) بۆ ڕۆحی‬ ‫خۆی لە خودا دەکات‪ ،‬بە هەمان شێوە با لە هەموو ڕۆحێکی زیندوودا بیکات‪ ،‬چونکە من هەموو شتێک دەزانم‪ ،‬چۆن لە سەردەمی گەورەدا‬ ‫‪ (sc.‬داهاتوو) چەندین کۆشک ئامادەکراون بۆ مرۆڤەکان‪ ،‬باشەکان بۆ چاکەکان‪ ،‬خراپەکان بۆ خراپەکان‪ ،‬بێ ژمارە زۆرن‪.‬‬ ‫‪ 2‬خۆشبەختن ئەوانەی دەچنە ناو ماڵە باشەکانەوە‪ ،‬چونکە لە ماڵە خراپەکاندا ئارامی نییە ‪.‬و نە دەگەڕێنەوە ‪ (sc.‬لێیان‪).‬‬ ‫‪ 3‬منداڵەکانم ببیستن بچووک و گەورە! کاتێک مرۆڤ بیرێکی باش دەخاتە دڵی خۆیەوە‪ ،‬دیاری لە زەحمەتەکانی دەهێنێتە بەردەم‬ ‫ڕووخساری پەروەردگار و دەستەکانی نەیانکرد‪ ،‬ئەوا پەروەردگار ڕووی خۆی لە ماندووبوونی دەستی دوور دەخاتەوە‪ ،‬و ئەو (س‪.‬مرۆڤ)‬ ‫ناتوانێت ماندووبوونی دەستەکانی بدۆزێتەوە‪.‬‬ ‫‪ 4‬ئەگەر دەستەکانی دروستی کرد‪ ،‬بەڵم دڵی مورموریی کرد و دڵی بێ وەستان لە مورمورکردن نەوەستێت‪ ،‬ئەوا هیچ سوودێکی نییە‪.‬‬ ‫بەشی ‪٦٢‬‬ ‫‪ 1‬خۆشبەختە ئەو پیاوەی کە بە سەبر و ئیمان بەخششەکانی بە ئیمانەوە دەهێنێتە بەردەمی یەزدان‪ ،‬چونکە لێخۆشبوونی گوناهەکان‬ ‫دەدۆزێتەوە‪.‬‬ ‫‪ 2‬بەڵم ئەگەر پێش کات قسەکانی وەرگرتەوە‪ ،‬تەوبە بۆی نییە‪ .‬وە ئەگەر کات تێپەڕی و بە ویستی خۆی ئەوەی بەڵێن دراوە نەیکات‪ ،‬دوای‬ ‫مردن تەوبە ناکرێت‪.‬‬ ‫‪ 3‬چونکە هەموو کارێک کە مرۆڤ پێش کات ئەنجامی دەدات‪ ،‬هەمووی فێڵە لەبەردەم مرۆڤەکان و گوناهە لەبەردەم خودادا‪.‬‬ ‫بەشی ‪٦٣‬‬ ‫‪ 1‬کاتێک مرۆڤ ڕووتەکان لەبەر دەکات و برسیەکان پڕ دەکات‪ ،‬پاداشت لە خوداوە دەست دەکەوێت‪.‬‬ ‫‪ 2‬بەڵم ئەگەر دڵی مورموریی بکات‪ ،‬ئەوا خراپەیەکی دوو هێندە دەکات‪ :‬وێرانکردنی خۆی و ئەو شتانەی کە دەیبەخشێت‪ .‬و بۆ ئەو هیچ‬ ‫دۆزینەوەیەکی پاداشت نابێت بەهۆی ئەوەوە‪.‬‬ ‫‪ 3‬ئەگەر دڵی خۆی پڕ بوو لە خواردنەکەی و گۆشتی خۆی (س‪ .‬پۆشاکی) لە جلەکانی‪ ،‬ئەوا سووکایەتی دەکات و هەموو بەرگەگرتنی‬ ‫هەژاری لەدەست دەدات و پاداشتی کارە چاکەکانی نادۆزێتەوە‪.‬‬ ‫‪ 4‬هەموو کەسێکی سەربەرز و قسەخۆش ڕقی لە یەزدان و هەموو قسەیەکی درۆینە‪ ،‬جل و بەرگی ناڕاستی لەبەردایە‪ .‬بە تیغی شمشێری‬ ‫مردن دەبڕدرێت و فڕێ دەدرێتە ناو ئاگرەوە و بۆ هەمیشە دەسوتێت'‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫بەشی ‪٦٤‬‬ ‫‪ 1‬کاتێک حەنۆخ ئەم قسانەی بە کوڕەکانی وت‪ ،‬هەموو خەڵکی دوور و نزیک بیستیان کە چۆن یەزدان بانگی حەنۆخ دەکات‪ .‬پێکەوە‬ ‫ئامۆژگارییان کرد‪:‬‬ ‫' ‪2‬با بچین حەنۆخ ماچ بکەین' و دوو هەزار پیاو کۆبوونەوە و گەیشتنە ئەو شوێنەی ئەچوزان کە حەنۆخ و کوڕەکانی لێ بوو‪.‬‬ ‫‪ 3‬پیرەکانی گەل‪ ،‬هەموو جەماوەرەکە هاتن و کڕنۆشیان دانا و دەستیان کرد بە ماچکردنی حەنۆخ و پێیان گوت‪.‬‬ ‫' ‪4‬حەنۆخی باوکمان‪ ،‬تۆ لەلیەن یەزدان‪ ،‬فەرمانڕەوای هەمیشەیی‪ ،‬بەرەکەتدار بە‪ ،‬ئێستاش بەرەکەت بە کوڕەکانت و هەموو گەلەکەت‬ ‫ببەخشە‪ ،‬تا ئەمڕۆ لەبەردەمتدا شکۆمەند بین'‪.‬‬ ‫‪ 5‬چونکە تۆ بۆ هەمیشە لەبەردەم ڕووخساری یەزدان شکۆمەند دەبیت‪ ،‬چونکە یەزدان تۆی هەڵبژارد‪ ،‬نەک هەموو مرۆڤەکانی سەر زەوی‬ ‫و تۆی دیاری کرد بە نووسەری هەموو دروستکراوەکانی‪ ،‬بینراو و نەبینراو‪ ،‬و ڕزگارکەری گوناهەکانی مرۆڤ و یارمەتیدەری ماڵەکەت'‪.‬‬ ‫بەشی ‪٦٥‬‬ ‫‪ 1‬حەنۆخیش وەڵمی هەموو گەلەکەی دایەوە و گوتی' ‪:‬منداڵەکانم‪ ،‬گوێ بگرن‪ ،‬پێش ئەوەی هەموو بوونەوەرەکان دروست ببن‪ ،‬یەزدان شتە‬ ‫بینراو و نەبینراوەکانی دروست کردووە'‪.‬‬ ‫‪ 2‬ئەوەندەی کات هەبوو و تێپەڕی‪ ،‬تێبگە کە دوای ئەوە مرۆڤی لە شێوەی فۆڕمی خۆیدا دروست کردووە و چاوەکانی بۆ بینین و گوێی بۆ‬ ‫بیستن و دڵ بۆ بیرکردنەوە و عەقڵی خستۆتە ناویەوە بۆ ئەوەی بیری لێبکاتەوە‪.‬‬ ‫‪ 3‬یەزدان هەموو کارەکانی مرۆڤی بینی و هەموو بوونەوەرەکانی دروست کرد و کاتەکانی دابەش کرد‪ ،‬لە کاتەوە ساڵەکانی دیاری کرد و‬ ‫مانگەکانی دیاری کرد‪ ،‬لە مانگەکانیشەوە ڕۆژەکانی دیاری کرد و ڕۆژەکانی حەوت ڕۆژ دیاری کرد‪.‬‬ ‫‪ 4‬لەو کاتژمێرانەی کە دیاری کردبوو‪ ،‬بە وردی پێوانەیان کرد‪ ،‬بۆ ئەوەی مرۆڤ بیر لە کات بکاتەوە و ساڵ و مانگ و کاتژمێر و یەک لە‬ ‫دوای یەک و سەرەتا و کۆتایییان بژمێرێت و ژیانی خۆی بژمێرێت‪ ،‬لە سەرەتاوە تا مردن‪ ،‬و بیر لە گوناهەکەی بکاتەوە و کارەکانی بە‬ ‫خراپ و باش بنووسێت؛ چونکە هیچ کارێک لەبەردەم یەزدان شاراوە نییە‪ ،‬تاکو هەرکەسێک کارەکانی بزانێت و هەرگیز هەموو‬ ‫فەرمانەکانی سەرپێنەکات و دەستنووسەکانم لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر بپارێزێت‪.‬‬ ‫‪ 5‬کاتێک هەموو دروستکراوەکانی بینراو و نەبینراو‪ ،‬وەک چۆن یەزدان دروستی کردوون‪ ،‬کۆتاییان دێت‪ ،‬ئەوا هەموو مرۆڤێک دەچێتە‬ ‫سەر حوکمدانی گەورە‪ ،‬ئینجا هەموو کاتەکان لەناو دەچن و ساڵەکان و لەو کاتەوە نە مانگ و نە ڕۆژ و نە کاتژمێر نامێنن‪ ،‬ئەوان بەیەکەوە‬ ‫دەچەسپێن و ناژمێردرێن‪.‬‬ ‫‪ 6‬یەک سەدە دەبێت و هەموو ئەو چاکەکارانەی کە لە حوکمدانی گەورەی یەزدان ڕزگاریان دەبێت‪ ،‬لە سەدەی گەورەدا کۆدەکرێنەوە‪،‬‬ ‫چونکە ڕاستودروستەکان سەدەی گەورە دەست پێدەکات و بۆ هەتاهەتایی دەژین و ئەو کاتەش لە نێوانیاندا نە کار و نە نەخۆشی و نە زەلیلی‬ ‫و نە دڵەڕاوکێ و نە پێویستی و نە توندوتیژی و نە شەو و نە تاریکی‪ ،‬بەڵم‪ .‬ڕووناکییەکی گەورە‪.‬‬ ‫‪ 7‬دیوارێکی گەورەی لەناونەچوو و بەهەشتێکی گەشاوە و نەفەوتاویان دەبێت‪ ،‬چونکە هەموو شتە لەناوچووەکان تێدەپەڕن و ژیانی‬ ‫هەتاهەتایی دەبێت‪.‬‬ ‫بەشی ‪٦٦‬‬ ‫‪ 1‬ئێستاش‪ ،‬منداڵەکانم‪ ،‬ڕۆحتان لە هەموو نادادپەروەرییەک بپارێزن‪ ،‬وەک ئەوەی یەزدان ڕقی لێیەتی‪.‬‬ ‫‪ 2‬بە ترس و لەرزەوە لەبەردەم ڕووخساریدا بڕۆن و بە تەنیا خزمەتی بکەن‪.‬‬ ‫‪ 3‬کڕنۆش بۆ خودای ڕاستەقینە ببەن‪ ،‬نەک بۆ بتە داماوەکان‪ ،‬بەڵکو کڕنۆش بۆ وێنەکەی ببەن و هەموو قوربانییە دادپەروەرەکان بهێننە‬ ‫بەردەمی یەزدان‪ .‬پەروەردگار ڕقی لەوەیە کە ناڕەوا بێت‪.‬‬ ‫‪ 4‬چونکە یەزدان هەموو شتێک دەبینێت‪ .‬کاتێک مرۆڤ بیرکردنەوە لە دڵی خۆیدا وەردەگرێت‪ ،‬ئەوا ئامۆژگاری عەقڵەکان دەکات و هەموو‬ ‫بیرکردنەوەیەک هەمیشە لەبەردەم پەروەردگاردایە‪ ،‬کە زەوی چەسپاندووە و هەموو بوونەوەرەکانی لەسەر داناوە‪.‬‬ ‫‪ 5‬ئەگەر سەیری ئاسمان بکەیت‪ ،‬یەزدان لەوێیە‪ .‬ئەگەر بیر لە قووڵیی دەریا و هەموو ژێر زەوی بکەیتەوە‪ ،‬پەروەردگار لەوێیە‪.‬‬ ‫‪ 6‬چونکە یەزدان هەموو شتێکی دروست کردووە‪ .‬کڕنۆش بۆ ئەو شتانە دانەنێن کە مرۆڤ دروستی کردووە‪ ،‬پەروەردگاری هەموو‬ ‫دروستکراوەکان بەجێبهێڵن‪ ،‬چونکە هیچ کارێک ناتوانێت لەبەردەم ڕووخساری پەروەردگاردا بە شاراوەیی بمێنێتەوە‪.‬‬ ‫‪ 7‬ئەی منداڵەکانم‪ ،‬بە لێبوردەیی‪ ،‬بە نەرمی و ڕاستگۆیی‪ ،‬لە ئیستفزازی‪ ،‬لە خەم و بە باوەڕ و بە ڕاستی‪ ،‬بە پشت بەستن بە بەڵێنەکان‪ ،‬لە‬ ‫نەخۆشی‪ ،‬لە ئازاردان‪ ،‬لە برین‪ ،‬لە تاقیکردنەوە‪ ،‬لە ڕووتی‪ ،‬لە بێبەشی‪ ،‬لە یەکتری خۆشبوێت‪ ،‬تا لەم سەردەمی ناخۆشییە دەردەکەون‪ ،‬کە‬ ‫ببنە میراتگری کاتە بێکۆتاکان‪.‬‬ ‫‪ 8‬خۆشبەختن ئەو دادپەروەرانەی کە لە دادگاییکردنی گەورە ڕزگاریان دەبێت‪ ،‬چونکە زیاتر لە خۆر حەوت هێندە دەدرەوشێنەوە‪ ،‬چونکە‬ ‫لەم جیهانەدا بەشی حەوتەم لە هەمووان لدەبرێت‪ ،‬ڕووناکی‪ ،‬تاریکی‪ ،‬خواردن‪ ،‬چێژ‪ ،‬خەم‪ ،‬بەهەشت‪ ،‬ئەشکەنجە‪ ،‬ئاگر‪ ،‬بەستەڵەک و شتی‬ ‫تر‪ .‬هەمووی بە نووسراو دانا‪ ،‬تا بخوێنیتەوە و تێبگەیت'‪.‬‬


‫کتێبی نهێنییەکانی حەنۆخ‬

‫بەشی ‪٦٧‬‬ ‫‪ 1‬کاتێک حەنۆخ قسەی لەگەڵ گەل کرد‪ ،‬یەزدان تاریکی ناردە سەر زەوی و تاریکی هاتە سەر زەوی و ئەو پیاوانەی داپۆشی کە لەگەڵ‬ ‫حەنۆخ وەستابوون و حەنۆخیان بردە ئاسمانی بەرز‪ ،‬کە یەزدان لێیە‪ .‬وەریگرت و لەبەردەمی دانا و تاریکی لە زەویدا ڕۆیشت و ڕووناکی‬ ‫هاتەوە‪.‬‬ ‫‪ 2‬گەلەکە بینییان و تێنەگەیشتن کە چۆن حەنۆخ گیراوە و خودای شکۆمەند کردووە و ڕۆڵێکیان دۆزیەوە کە تێیدا شوێنپێی 'خودای نەبینراو'‬ ‫نووسراوە‪ .‬و هەموویان چوونە ماڵەکانیان‪.‬‬ ‫بەشی ‪٦٨‬‬ ‫‪ 1‬حەنۆخ لە شەشەمین ڕۆژی مانگی تسیڤان لەدایک بووە و سێ سەد و شەست و پێنج ساڵ تەمەنی بووە‪.‬‬ ‫‪ 2‬لە یەکەم ڕۆژی مانگی تسیڤاندا بەرزکرایەوە بۆ ئاسمان و شەست ڕۆژ لە ئاسمان مایەوە‪.‬‬ ‫‪ 3‬هەموو ئەم نیشانانەی هەموو دروستکراوەکانی نووسی‪ ،‬کە یەزدان دروستی کردوون و سێ سەد و شەست و شەش کتێبی نووسیوە و‬ ‫ڕادەستی کوڕەکانی کردووە و سی ڕۆژ لەسەر زەوی مانەوە و دیسانەوە لە ڕۆژی شەشەمی مانگی تسیڤاندا‪ ،‬هەر لەو ڕۆژ و کاتژمێرەی کە‬ ‫لەدایک بووە‪ ،‬بەرەو ئاسمان بردراوەتەوە‪.‬‬ ‫‪ 4‬وەک چۆن سروشتی هەر مرۆڤێک لەم ژیانەدا تاریکە‪ ،‬دووگیانی و لەدایکبوون و ڕۆیشتنی لەم ژیانەشدا تاریکە‪.‬‬ ‫‪ 5‬لە چ کاتژمێرێکدا دووگیان بوو‪ ،‬لەو کاتژمێرەدا لەدایک بوو و لەو کاتژمێرەشدا مرد‪.‬‬ ‫‪ 6‬مەتۆسەلم و براکانی‪ ،‬هەموو کوڕەکانی حەنۆخ‪ ،‬پەلەیان کرد و قوربانگایەکیان لە شوێنی ناوی ئەچوزان هەڵدا‪ ،‬کە حەنۆخ لێیەوە و‬ ‫لەوێشەوە بەرەو ئاسمان بەرزکرابووەوە‪.‬‬ ‫‪ 7‬گا قوربانییان برد و هەموو گەلیان بانگ کرد و قوربانیەکەیان کردە قوربانی لەبەردەمی یەزدان‪.‬‬ ‫‪ 8‬هەموو گەل و پیرانی گەل و هەموو جەماوەر هاتنە جەژنەکە و دیارییان بۆ کوڕەکانی حەنۆخ هێنا‪.‬‬ ‫‪ 9‬سێ ڕۆژ ئاهەنگێکی گەورەیان سازکرد‪ ،‬شاد و شادییان کرد‪ ،‬ستایشی خودایان کرد‪ ،‬کە لە ڕێگەی حەنۆخەوە نیشانەیەکی لەو شێوەیەی‬ ‫پێبەخشیون‪ ،‬کە ڕەحمەتی لێ وەرگرتووە و لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی دیکە‪ ،‬لە تەمەنێکەوە بۆ تەمەنێکی دیکە بیدەنە دەستی کوڕەکانیان‪.‬‬ ‫‪ 10‬ئامین‪.‬‬


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Kurdish Central Sorani - The Book of the Secrets of Enoch by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu