ڕوت بەشی یەکەم 1لەو ڕۆژانەی کە دادوەرەکان حوکمیان دەکرد ،برسێتییەک لە خاکەکەدا ڕوویدا .پیاوێکی خەڵکی بەیتولمەقەدەسی یەهودا لەگەڵ هاوسەرەکەی و دوو کوڕەکەی چوونە سەر خاکی مۆئاب. 2پیاوەکە ناوی ئەلیمەلێک بوو ،ناوی نائۆمی هاوسەری بوو ،ناوی دوو کوڕەکەی مەحلۆن و کیلیۆن بوو ،ئەفراتییەکانی بەیتولمەقەدەس یەهودا .ئینجا گەیشتنە خاکی مۆئاب و لەوێ بەردەوام بوون. 3ئەلیمێلێک مێردەکەی نائۆمی مرد .ئەویش و دوو کوڕەکەی مانەوە. 4ژنەکانی مۆئابیان برد .یەکێکیان ناوی ئۆرپا بوو ،ئەوی دیکەیان ناوی ڕوت بوو ،نزیکەی دە ساڵ لەوێ نیشتەجێ بوون. 5مەحلۆن و کیلیۆن هەردووکیان مردن .ژنەکەش لە دوو کوڕەکەی و مێردەکەی بەجێماوە. 6ئینجا لەگەڵ بووکەکانی هەستا بۆ ئەوەی لە خاکی مۆئاب بگەڕێتەوە ،چونکە لە خاکی مۆئاب بیستبووی کە یەزدان سەردانی گەلەکەی کردووە و نانی پێداون. 7بۆیە لە شوێنی خۆی دەرچوو و دوو بووکەکەی لەگەڵیدا بوو .لە ڕێگادا ڕۆیشتن بۆ گەڕانەوە بۆ خاکی یەهودا. 8نائۆمی بە دوو بووکەکەی گوت« :بڕۆ هەریەکەیان بگەڕێنەوە ماڵی دایکی. 9یەزدان ڕێگەتان پێبدات هەریەکەتان لە ماڵی مێردەکەیدا پشوویەکتان دەست بکەوێت .پاشان ماچی کردن؛ دەنگیان بەرز کردەوە و گریان. 10پێیان گوت« :بەڕاستی لەگەڵت دەگەڕێینەوە بۆ لی گەلەکەت». 11نائۆمی گوتی« :کچەکانم بگەڕێنەوە ،بۆچی لەگەڵم دەڕۆن؟ »ئایا هێشتا کوڕم لە سکی مندا هەیە بۆ ئەوەی ببنە هاوسەرتان؟ 12کچەکانم ،بگەڕێنەوە ،بڕۆنەوە .چونکە من زۆر پیر بووم بۆ ئەوەی مێردم هەبێت .ئەگەر بڵێم هیوام هەیە ،ئەگەر ئەمشەو مێردم هەبێت و کوڕیشم هەبێت. 13ئایا دەتانەوێت بۆیان بمێننەوە تا گەورە دەبن؟ ئایا بۆیان دەمێنیتەوە و مێردیان نەبێت؟ نەخێر ،کچەکانم؛ چونکە لە پێناو ئێوەدا زۆر دڵتەنگم دەکات کە دەستی یەزدان دژی من دەرچووە. 14دەنگیان بەرز کردەوە و گریانەوە ،ئۆرپا خەسووی ماچ کرد .بەڵم ڕوت پێیەوە لکا. 15ژنەکە گوتی« :ببینە ،خوشکەزاکەت گەڕاوەتەوە بۆ لی گەلەکەی و خوداوەندەکانی. 16ئینجا ڕوت گوتی« :داوام لێ مەکە جێت نەهێڵم و لە شوێنکەوتنت نەگەڕێمەوە ،چونکە بۆ کوێ دەچیت ،دەچم .لە کوێ نیشتەجێ دەبیت ،منیش نیشتەجێ دەبم ،گەلەکەت دەبێتە گەلی من و خودای تۆش خودای من. 17لەو شوێنەی تۆ دەمری ،من دەمرم و لەوێ دەنێژرێم ،یەزدان وام لەگەڵ بکات و زیاتریش ،ئەگەر جگە لە مردن من و تۆ جیا بکەینەوە. 18کاتێک بینی کە بە چەقبەستوویی لەگەڵیدا بڕوات ،دواتر قسەی لەگەڵ کرد. 19ئەو دووانە ڕۆیشتن تا گەیشتنە بەیتولمەقەدەس .کاتێک گەیشتنە بەیتولمەقەدەس ،هەموو شارەکە بە دەوریاندا سووڕانەوە و گوتیان« :ئایا ئەمە نائۆمی؟» 20ئینجا پێی گوتن« :نائۆمی بانگم مەکەن ،بانگم بکەنە مارا ،چونکە خودای گەورە زۆر بە تاڵیی مامەڵەی لەگەڵ کردم». 21من پڕم چوومە دەرەوە ،یەزدان بە بەتاڵی هێنایەوە ماڵەوە ،بۆچی پێم دەڵێن نائۆمی ،چونکە یەزدان شایەتحاڵی لەسەرم داوە و خودای گەورە ئازاری دام؟ 22نائۆمی و ڕوتی ژنە مۆئابی بووکەکەی لەگەڵیدا گەڕایەوە ،کە لە خاکی مۆئاب گەڕایەوە ،لە سەرەتای دروێنەی جۆ گەیشتنە بەیتولمەقەدەس. بەشی دووەم 1نائۆمی خزمێکی لە مێردەکەی هەبوو ،پیاوێکی بەهێزی دەوڵەمەند بوو ،لە بنەماڵەی ئەلیمێلێک .ناوی بۆعاز بوو. 2ئینجا ڕوتی ژنە مۆئابییەکە بە نائۆمی گوت« :با ئێستا بچمە کێڵگە و دوای ئەو گەنمە گەنمە کۆبکەمەوە کە لەبەردەمیدا نیعمەتم دەبینم ».ئینجا پێی گوت« :بڕۆ کچم». 3ئەویش ڕۆیشت و هات و بەدوای دروێنەکارەکاندا لە کێڵگەکەدا کۆدەکردەوە ،بەڵم لە بەشێکی کێڵگەکەدا ڕووناک کردەوە کە هی بۆعاز بوو ،کە لە خزمی ئەلیمەلەک بوو. 4بوعاز لە بەیتولمەقەدەسەوە هات و بە دروێنەکارەکانی گوت« :یەزدان لەگەڵتان بێت ».ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :یەزدان بەرەکەتت پێ ببەخشێت». 5ئینجا بۆئاز بە خزمەتکارەکەی گوت« :ئەمە کچە کێیە؟»
ڕوت
6ئەو خزمەتکارەی کە سەرپەرشتی دروێنەکاران بوو ،وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەو کچە مۆئابییە کە لەگەڵ نائۆمی لە خاکی مۆئاب گەڕاوەتەوە. 7ژنەکە گوتی« :تکا دەکەم با کۆکردنەوە و کۆکردنەوەی دوای دروێنەکارەکان لە ناو کۆپانەکاندا کۆبکەمەوە. 8ئینجا بۆئاز بە ڕوتی گوت« :کچەکەم گوێت لێ نییە؟ »مەڕۆ بۆ کۆکردنەوە لە کێڵگەیەکی تر و لێرەوە مەڕۆ ،بەڵکو لێرە بە خێرایی لەگەڵ کچەکانمدا بمێنەرەوە. 9با چاوەکانت لەسەر ئەو کێڵگەیە بێت کە دەیچنن و بەدوایاندا بچیت ،ئایا من فەرمانم بە گەنجەکان نەداوە دەستت لێ نەدەن؟ کاتێک تینوو بوویت ،بچۆ بۆ قاپەکان و لەو شتانە بخۆرەوە کە گەنجەکان کێشراون». 10ئینجا بە ڕووخساری کەوتە خوارەوە و کڕنۆشی بۆ سەر زەوی هێنا و پێی گوت« :بۆچی نیعمەتم لە چاوەکانتدا دۆزیەوە ،کە من بناسیت ،چونکە من بێگانەم؟» 11بۆعاز وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :هەموو ئەو شتانەی کە لە دوای مردنی مێردەکەتەوە بەسەر خەسووت کردووتە ،بە تەواوی پێم دراوە ،باوکت و دایکت و خاکی لەدایکبوونت بەجێهێشتووە » ،.و گەیشتوویتە گەلێک کە تا ئێستا نەتناسیوە. 12یەزدان پاداشتی کارەکانت بداتەوە و پاداشتی تەواوت پێبدرێت لەلیەن یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیلەوە ،کە لەژێر باڵەکانیدا پشتت بەستووە. 13ئینجا ژنەکە گوتی« :گەورەم ،با لەبەردەمتدا ڕەزامەندی بدۆزمەوە .چونکە دڵنەواییت کردم و قسەی دۆستانەت لەگەڵ خزمەتکارەکەت کردووە ،هەرچەندە من وەک یەکێک لە کچەکانت نەبم». 14بوعاز پێی گوت« :لە کاتی نانخواردن وەرە ئێرە و لە نانەکە بخۆ و لقەکەت لە سرکەکەدا نوقم بکە ».ئەویش لە تەنیشت دروێنەکارەکان دانیشت ،ئەویش گەیشتە دەستی گەنمە وشکەکەی ،ئەویش خواردنی خوارد و تێر بوو و ڕۆیشت. 15کاتێک هەستا بۆ کۆکردنەوە ،بۆئاز فەرمانی بە گەنجەکانی کرد و گوتی« :با لە نێو کۆپانەکاندا کۆبکاتەوە و سەرزەنشتی نەکات. 16با هەندێک لە مشتێک مەبەستی بۆ بکەوێت و بەجێیان بهێڵێت ،تا کۆیان بکاتەوە و سەرزەنشتی نەکات. 17ئینجا تا ئێوارە لە کێڵگەکەدا کۆدەکردەوە و ئەو شتەی کە هەڵیگرتبوو لێی دەدا ،نزیکەی ئیفایەک جۆ بوو. 18ئینجا هەڵیگرت و چووە ناو شارەکە ،خەسووی بینی ئەوەی کۆی کردبووەوە ،ئینجا هێنایە دەرەوە و ئەو شتەی کە هێشتبوویەوە دوای تەواوبوونی پێیدا. 19خەسووی پێی گوت« :ئەمڕۆ لە کوێ کۆت کردۆتەوە؟ »و لە کوێ کارت کردووە؟ پیرۆز بێت ئەو کەسەی کە تۆی ناسی . ئینجا خەسووی خۆی نیشان دا کە لەگەڵیدا کاری کردووە و گوتی« :ئەو پیاوەی ئەمڕۆ لەگەڵیدا کارم کردووە ناوی بۆعازە». 20نائۆمی بە بووکەکەی گوت« :ئەو کەسەی یەزدان پیرۆز بێت ،کە میهرەبانی خۆی بۆ زیندووەکان و مردووەکان نەهێشتووە ».نائۆمی پێی گوت« :پیاوەکە لە خزمێکی نزیکە لە ئێمە ،یەکێکە لە خزمەکانی داهاتوومان». 21ڕوتی ژنە مۆئابییەکە گوتی« :ئەو پێی وتم« :لە لی گەنجەکانمەوە بەردەوام بە تا هەموو دروێنەکردنەکانم تەواو دەکەن». 22نائۆمی بە ڕوتی بووکەکەی گوت« :باشە کچەکەم لەگەڵ کچەکانیدا بچیتە دەرەوە ،لە هیچ کێڵگەیەکی تردا چاوت پێی نەکەوێت». 23ئەو ژنە لە لی کچانی بۆئازەوە هێشتەوە تا کۆتایی دروێنەی جۆ و دروێنەی گەنم .و لەگەڵ خەسوویدا نیشتەجێ بوو. بەشی سێیەم 1ئینجا نائۆمی خەسووی پێی گوت« :کچەکەم ،ئایا من بەدوای پشوودانتدا ناگەڕێم بۆ ئەوەی باش بێت؟» 2ئێستاش بۆئاز لە خزمەکانی ئێمە نییە ،کە تۆ لەگەڵ کچەکانیدا بوویت؟ سەیرکە ،تا شەو لە وەرزێڕدا جۆ دەکێشێت. 3بۆیە خۆت بشۆ و مەسحت بکە و جلەکانت لەبەر بکە و دابەزە بۆ سەر زەوی ،بەڵم خۆت بە پیاوەکە مەناسێنە ،تا خواردن و خواردنەوە تەواو دەکات. 4کاتێک پاڵکەوت ،ئەو شوێنە دیاری دەکەیت کە پاڵ دەکەوێت و دەچیتە ژوورەوە و پێیەکانی دەکاتەوە و پاڵت دەکەوێت .پێت دەڵێت چی دەکەیت». 5ژنەکە پێی گوت« :هەموو ئەوەی پێم دەڵێیت ئەنجامی دەدەم». 6چووە خوارەوە بۆ سەر زەوی و بەپێی هەموو ئەو شتانەی خەسووی فەرمانی پێکردبوو ،جێبەجێی کرد. 7کاتێک بۆئاز خواردنی خوارد و خواردەوە و دڵی خۆش بوو ،لە کۆتایی ئەو کەڵەکە گەنمەدا پاڵکەوت ،ئەویش بە نەرمی هات و پێیەکانی هەڵکردەوە و پاڵکەوت. 8نیوەشەو پیاوەکە ترسا و خۆی وەرگەڕا ،ژنێک لە پێیەکانی پاڵکەوتبوو. 9ئینجا گوتی« :تۆ کێیت؟ »ژنەکەش وەڵمی دایەوە« :من ڕوت کەنیزەکەتم ،کەواتە پۆشاکەکەت بەسەر کەنیزەکەکەتدا بڵو بکەرەوە .چونکە تۆ خزمێکی نزیکیت. 10ئینجا گوتی« :کچەکەم پیرۆزبایی لە یەزدان بکە ،چونکە لە کۆتاییدا زیاتر لە سەرەتاوە میهرەبانیت ،چونکە شوێن گەنجان نەکەوتیت ،چ هەژار یان دەوڵەمەند.
ڕوت
11ئێستاش کچەکەم ،مەترسە .هەموو ئەو شتانەی کە تۆ داوای دەکەیت لەگەڵت دەکەم ،چونکە هەموو شاری گەلەکەم دەزانن کە تۆ ژنێکی فەزیلەت. 12ئێستاش ڕاستە کە من خزمی نزیکی تۆم ،بەڵم خزمێک لە من نزیکتر هەیە. 13ئەمشەو بمێنەرەوە ،بەیانی دەبێت ،ئەگەر بەشی خزمێکت بۆ جێبەجێ بکات ،باشە .با بەشی خزمەکە بکات ،بەڵم ئەگەر بەشی خزمێک لەگەڵ تۆدا نەکات ،ئەوا من بەشی خزمێکت لەگەڵ دەکەم ،وەک یەزدان زیندوو ،تا بەیانی پاڵ بکەوە. 14تا بەیانی لە پێیەکانی پاڵکەوت ،پێش ئەوەی کەسێک یەکێکی دیکە بناسێت ،هەستا .ئینجا گوتی« :با نەزانرێت کە ژنێک هاتۆتە ناو زەوییەکە». 15هەروەها گوتی« :ئەو پەردەیەی لەسەرت هەیە بیهێنە و بیگرە ».کاتێک گرتی ،شەش پێوەر جۆی پێوانە کرد و لەسەری دانا، ئەویش چووە ناو شارەکە. 16کاتێک هاتە لی خەسووی ،گوتی« :کچەکەم تۆ کێیت؟ »ئەویش هەموو ئەو شتانەی پێ وت کە پیاوەکە بەسەری هێناوە. 17ژنەکە گوتی« :ئەم شەش پێوەر جۆی پێدام .چونکە پێی وتم« :بە بەتاڵی مەڕۆ بۆ لی خەسووت». 18ئینجا گوتی« :کچەکەم ،هێمن دابنیشە ،تا دەزانیت کێشەکە چۆن دەکەوێتەوە ،چونکە پیاوەکە پشوو نادات ،تا ئەمڕۆ کارەکە تەواو نەکات». بەشی چوارەم 1ئینجا بۆئاز بەرەو دەروازەکە ڕۆیشت و لەوێ دانیشت ،ئەو خزمەی بۆعاز باسی دەکرد ،بەو شوێنەدا هات .پێی گوت« :ئەی کەسێکی ئاوا »!لیەک بگەڕێ ،لێرە دانیشە .ئینجا لدا و دانیشت. 2دە پیاوی لە پیرەکانی شارەکە برد و گوتی« :ئێوە لێرە دابنیشن ».و دانیشتن. 3بە خزمەکەی گوت« :نائۆمی کە لە خاکی مۆئاب گەڕاوەتەوە ،پارچە زەوییەک دەفرۆشێت ،کە هی ئەلیمێلەکی برامان بوو. 4بیرم کردەوە بانگەوازت بۆ بکەم و بڵێم :لەبەردەم دانیشتووان و پیرەکانی گەلەکەمدا بیکڕە .ئەگەر دەتەوێت بیکریتەوە، بیکەرەوە ،بەڵم ئەگەر نەتویست بیکریتەوە ،پێم بڵێ ،تا بزانم ،چونکە جگە لە تۆ کەس نییە بیفرۆشێتەوە .و منیش بەدوای تۆدام . ئینجا گوتی« :ئەی دەیگەڕێنمەوە». 5ئینجا بۆعاز گوتی« :هەر ڕۆژێک کێڵگەی دەستی نائۆمی دەکڕیت ،دەبێ لە ڕوتی موئابی ژنی مردووەکان بکڕیت ،بۆ ئەوەی ناوی مردووەکان لەسەر میراتەکەی زیندوو بکاتەوە». 6خزمەکە گوتی« :ناتوانم بۆ خۆم بیکەمەوە ،نەک میراتی خۆم تێک بدەم .چونکە ناتوانم بیکەمەوە. 7لە سەردەمی پێشوودا لە ئیسرائیلدا بەم شێوەیە بوو سەبارەت بە ڕزگارکردن و گۆڕانکاری ،بۆ ئەوەی هەموو شتێک پشتڕاست بکاتەوە .پیاوێک پێڵوەکەی هەڵکێشا و دایە دراوسێکەی ،ئەمەش شایەتحاڵی ئیسرائیل بوو. 8خزمەکە بە بۆعازی گوت« :بۆت بکڕە ».بۆیە پێڵوەکەی داکەند. 9بۆعاز بە پیرەکان و هەموو گەلەکەی گوت« :ئێوە ئەمڕۆ شایەتحاڵین کە هەموو ئەو شتانەی کە هی ئەلیمێلێک بوون و هەموو ئەو شتانەی کە هی کیلیۆن و مەحلۆن بوون ،لە دەستی نائۆمی کڕیومە». 10هەروەها ڕوتی موئابی ژنی مەحلۆنم کڕیوە بۆ ئەوەی ببێتە هاوسەرم ،بۆ ئەوەی ناوی مردووەکان لەسەر میراتەکەی زیندوو بکاتەوە ،بۆ ئەوەی ناوی مردووەکان لە نێو براکانی و لە دەروازەکە نەبڕێت لە شوێنی ئەو ،ئێوە ئەمڕۆ شایەتحاڵن. 11هەموو ئەو خەڵکەی لە دەروازەکە بوون و پیرەکان گوتیان« :ئێمە شایەتحاڵین ».یەزدان ئەو ژنەی هاتۆتە ماڵەکەت وەک ڕەحێل و لیا ،کە دوو کەس ماڵی ئیسرائیلیان دروست کرد ،بیکاتە ناو ماڵەکەت ،لە ئەفراتە بە شایستەیی بیکە و لە بەیتولمەقەدەس ناوبانگت هەبێت. 12با ماڵەکەت وەک ماڵی فارێز بێت ،کە تامار بۆ یەهودا لەدایکبووی ،لەو تۆوەی کە یەزدان لەم ژنە گەنجە پێت دەبەخشێت. 13بوعاز ڕوتی برد و ژنەکەی بوو ،کاتێک چووە لی ،یەزدان دووگیانی کرد و کوڕێکی بوو. 14ژنەکان بە نائۆمییان گوت« :پاشان بێت بۆ یەزدان ،کە ئەمڕۆ بێ خزم نەیهێشتووتەوە ،بۆ ئەوەی ناوەکەی لە ئیسرائیل بەناوبانگ بێت». 15بۆت دەبێتە گەڕێنەرەوەی ژیانت و خۆراکدەرێکی پیریت ،چونکە بووکەکەت کە تۆی خۆشدەوێت ،کە بۆت باشترە لە حەوت کوڕ ،ئەوی لەدایک کردووە. 16نائۆمی منداڵەکەی برد و داینا و بوو بە شیردەر. 17ژنەکانی دراوسێکانی ناویان لێنا و گوتیان« :کوڕێک لە نائۆمی لەدایک بووە .ناویان ناوە عوبێد ،باوکی یسەی باوکی داودە. 18ئەمانە نەوەکانی فارێزن :فارەس هەسرۆنی لەدایک کرد. 19حەسرۆن ڕامی لەدایک بوو ،ڕامیش عەمینادابی بوو. 20عەمیناداب نەحشۆنی بوو ،نەحشۆن سەلمۆنی بوو. 21سەلمۆنیش بووعەزی بوو ،بۆعازیش عوبێدی بوو. 22عوبێد یسێی بوو ،یسێش داودی بوو.