یۆبیلی
بەشی یەکەم 1لە ساڵی یەکەمی دەرچوونی نەوەی ئیسرائیل لە میسر ،لە مانگی سێیەمدا ،لە ڕۆژی شانزەهەمی مانگەکەدا ، [2450ئانۆ موندی ]کە خودا بە موسا گوت' :وەرە سەر چیا بۆ لی من ،دوو خشتەی بەردی یاسا و فەرمانەکەت پێ دەدەم ،کە نووسیومە ،تا فێریان بکەیت'. 2موسا چووە سەر چیای خودا و شکۆمەندی یەزدان لەسەر چیای سینا مایەوە و شەش ڕۆژ هەورێک سێبەری کرد. 3لە ڕۆژی حەوتەمدا لە ناوەڕاستی هەورەکەوە بانگی موسا کرد و دەرکەوتنی شکۆمەندی یەزدان وەک ئاگرێکی بڵێسەدار بوو لەسەر لوتکەی چیاکە. 4موسا چل ڕۆژ و چل شەو لەسەر چیا بوو ،خودا مێژووی پێشوو و دواتر فێری دابەشکردنی هەموو ڕۆژەکانی یاسا و شایەتحاڵی کرد. 5فەرمووی :دڵت مەیل بکە بۆ هەموو ئەو قسانەی کە لەسەر ئەم چیایە پێت دەڵێم و لە کتێبێکدا بیاننووسە بۆ ئەوەی نەوەکانیان بزانن کە چۆن وازم لێ نەهێناون بۆ هەموو ئەو خراپەکارییەی کە کردوویانە لە سەرپێچیکردنی ئەو پەیمانەی کە ئەمڕۆ لە چیای سینا بۆ نەوەکانیان لە نێوان من و تۆدا دادەمەزرێنم. 6و بەم شێوەیە ڕوودەدات کاتێک هەموو ئەمانە بەسەریاندا دێت ،کە ئەوان دەزانن کە من لەوان ڕاستگۆترم لە هەموو حوکمەکانیان و لە هەموو کردارەکانیاندا ،و دەزانن کە من بەڕاستی لەگەڵیان بووم. 7هەموو ئەم قسانە بۆ خۆت بنووسە کە ئەمڕۆ بۆ تۆ ڕادەگەیەنم ،چونکە یاخیبوونیان و ملی ڕەقیان دەزانم ،پێش ئەوەی بیانهێنمە ئەو خاکەی کە سوێندم بە باوباپیرانیان و بە ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب خوارد و بڵێم ' :خاکێک دەدەم بە نەوەکەت کە شیر و هەنگوین لێی دەڕژێت'. 8ئەوان دەخۆن و تێر دەبن ،ڕوو لە خوداوەندە نامۆکان دەکەن ،بۆ( خوداکان )کە ناتوانن لە هیچ شتێک لە تەنگانە ڕزگاریان بکەن ،ئەم شایەتحاڵەش دەبیسترێت بۆ شایەتحاڵی دژی ئەوان .چونکە هەموو فەرمانەکانم لەبیر دەکەن( ،تەنانەت )هەموو ئەو شتانەی کە فەرمانیان پێدەدەم ،بەدوای نەتەوەکان و بە دوای پیسی و شەرمەزاریەکانیاندا دەڕۆن و خزمەت بە خوداوەندەکانیان دەکەن و ئەمانەش تاوان و تەنگانە و ناخۆشی و تەڵەیان بۆ دەسەلمێنن. 9زۆرێک لەناو دەچن و بە دیل دەگیرێن و دەکەونە دەستی دوژمن ،چونکە وازیان لە ڕێوڕەسمەکان و فەرمانەکانم و جەژنەکانی پەیمانەکەم و شەممەکانم و شوێنی پیرۆزی خۆم هێناوە کە لە ناوەڕاستیاندا بۆ خۆم پیرۆزم کردووە و چادرەکەم و پیرۆزگاکەم کە لە ناوەڕاستی خاکەکەدا بۆ خۆم پیرۆزم کردووە ،کە دەبێ دایبمەزرێنم ناوی من لەسەری ،و کە( لێرە )نیشتەجێ بێت. 10شوێنی بەرز و دارستان و وێنەی نەخشێنراو بۆ خۆیان دروست دەکەن و هەریەکەیان( وێنەی نەخشێنراو)ی خۆیان دەپەرستن ،بۆ ئەوەی گومڕا بن و منداڵەکانیان دەکەنە قوربانی جنۆکەکان و هەموو کارە هەڵەکانی دڵیان. 11شایەتحاڵیان بۆ دەنێرم ،تا شایەتحاڵییان بدەم ،بەڵم گوێیان لێناگرن و شایەتحاڵەکانیش دەکوژن و ئەوانەی بەدوای یاسادا دەگەڕێن گۆشەگیری دەکەن و هەموو شتێک هەڵدەوەشێننەوە و دەیگۆڕن بۆ ئەوەی لەبەردەم چاومدا خراپە بکەن. 12ڕووخساری خۆم لێیان دەشارمەوە و دەیاندەمە دەستی نەتەوەکان بۆ دیلکردن و نێچیر و خواردن و لە ناوەڕاستی خاکەکە دووریان دەخەمەوە و لە نێو نەتەوەکاندا بڵویان دەکەمەوە. 13ئەوان هەموو یاسا و هەموو فەرمانەکانم و هەموو حوکمەکانم لەبیر دەکەن و بەلڕێدا دەڕۆن بۆ مانگی نوێ و شەممە و جەژن و یۆبیلی و ڕێوڕەسمەکان. 14دوای ئەمە لە نێو نەتەوەکانەوە بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو هێزیانەوە ڕوو لە من دەکەن و لە نێو هەموو نەتەوەکان کۆیان دەکەمەوە و ئەوان بەدوای مندا دەگەڕێن ،بۆ ئەوەی منیان لێ بدۆزرێتەوە ،کاتێک بە هەموو دڵ و بە هەموو ڕۆحیانەوە بەدوای مندا دەگەڕێن. 15ئاشتییەکی زۆریان بۆ ئاشکرا دەکەم لەگەڵ ڕاستودروستی و ڕووەکی ڕاستگۆیییان بۆ لدەبەم ،بە هەموو دڵ و بە هەموو گیانم ،و بۆ نیعمەتێک دەبن نەک بۆ نەفرەت ،ئەوان دەبنە سەر نەک کلک. 16من پیرۆزگاکەم لە ناوەڕاستیاندا دروست دەکەم و لەگەڵیان دەژیم و دەبمە خودایان و ئەوانیش دەبنە گەلی من لە ڕاستی و ڕاستودروستیدا. 17من وازیان لێناهێنم و شکستیان پێناهێنم .چونکە من یەزدانی خودایانم'. 18ئینجا موسا کەوتە سەر ڕووی خۆی و دوعای کرد و گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگارم ،واز لە گەلەکەت و میراتەکەت مەهێنە ،بۆ ئەوەی لە گومڕایی دڵیاندا سەرگەردان بن و نەیاندەنە دەستی دوژمنەکانیان ،نەتەوەکان ،نەک حوکمڕانیان بەسەریاندا بکەن و گوناهیان لەسەر بکەن». 19ئەی پەروەردگار با میهرەبانیت بەسەر گەلەکەتدا بەرز بێتەوە و ڕۆحێکی ڕاستگۆیان تێدا دروست بکەیت و ڕۆحی بێلیار حوکمیان نەکات بۆ ئەوەی لەبەردەمتدا تۆمەتباریان بکات و لە هەموو ڕێگاکانی ڕاستودروستی بیانخاتە تەڵەوە ،تا لە بەردەمت لەناو بچن. 20بەڵم ئەوان گەلی تۆن و میراتەکەتن ،کە بە هێزی گەورەی خۆت لە دەستی میسرییەکان ڕزگارت کردوون ،دڵێکی پاک و ڕۆحێکی پیرۆزیان تێدا دروست بکە ،لەمەودوا تا ئەبەد نەچنە تەڵەی گوناهەکانیانەوە'. 21یەزدان بە موسای فەرموو :من دژایەتی و بیرکردنەوەکانیان و مل ڕەقبوونیان دەزانم و گوێڕایەڵ نابن تا دان بە گوناهی خۆیان و گوناهی باوباپیرانیاندا بنێن. 22دوای ئەمە بە هەموو ڕاستگۆیی و بە هەموو دڵ و بە هەموو گیانێکەوە ڕوو لە من دەکەن و من پێستی پێشەوەی دڵیان و پێستی دڵی تۆوەکانیان خەتەنە دەکەم و ڕۆحێکی پیرۆزیان تێدا دروست دەکەم و پاکیان دەکەمەوە بۆ ئەوەی لەو ڕۆژەوە تا ئەبەد لە من دوور نەکەونەوە. 23گیانیان بە من و هەموو فەرمانەکانمەوە دەلکێت و فەرمانەکانم جێبەجێ دەکەن و منیش دەبمە باوکیان و ئەوانیش دەبنە منداڵی من. 1
یۆبیلی
24هەموویان پێیان دەوترێت منداڵی خودای زیندوو و هەموو فریشتەیەک و هەموو ڕۆحێک دەزانن ،بەڵێ ،دەزانن کە ئەمانە منداڵی منن ،و من باوکیانم لە ڕاستگۆیی و ڕاستودروستیدا و خۆشم دەوێن. 25هەموو ئەم قسانە بۆ خۆت بنووسە کە لەسەر ئەم شاخە پێت دەڵێم ،یەکەم و دواهەمین ،کە بە هەموو دابەشکردنی ڕۆژەکان لە یاسا و شایەتحاڵی و هەفتەکان و یۆبیلیەکان تا ئەبەد ڕوودەدەن ،تا دادەبەزم و لەگەڵیان دەژیم بە درێژایی ئەبەد'. 26بە فریشتەی ئامادەبووانی گوت :لە سەرەتای دروستکردنەوە بۆ موسا بنووسە تا پیرۆزگاکەم بۆ هەتا هەتایە لەنێوانیاندا دروست دەکرێت. 27یەزدان بۆ چاوی هەمووان دەردەکەوێت و هەمووان دەزانن کە من خودای ئیسرائیلم و باوکی هەموو نەوەی یاقوبم و پاشای چیای سییۆنم بۆ هەتا هەتایە .سیهۆن و ئۆرشەلیم پیرۆز دەبن'. 28فریشتەی ئامادەبوون کە پێش ئۆردوگای ئیسرائیل ڕۆیشت ،خشتەکانی دابەشکردنی ساڵەکانی -لە سەردەمی دروستکردنەوە -یاسا و شایەتحاڵی هەفتەکانی یۆبیلی ،بەپێی ساڵنی تاکەکەسی ،بەپێی هەموو ژمارەی یۆبیلیەکان[ بەپێی ساڵنی تاکەکەسی ]،لە ڕۆژی دروستکراوی[ نوێ ]کە ئاسمانەکان و زەوی نوێ دەبنەوە و هەموو دروستکراوەکانیان بەپێی دەسەڵتەکانی ئاسمان و بەپێی هەموو دروستکراوەکانی زەوی ،تاوەکو پیرۆزگای یەزدان لە ئۆرشەلیم لەسەر چیای سیۆن دروست دەکرێت و هەموو ڕووناکیەکان نوێ دەکرێنەوە بۆ چاکبوونەوە و بۆ ئاشتی و بۆ نیعمەت بۆ هەموو هەڵبژێردراوەکانی ئیسرائیل ،و بۆ ئەوەی بەم شێوەیە بێت لەو ڕۆژەوە و تا هەموو ڕۆژانی زەوی. بەشی دووەم 1فریشتەی ئامادەبوون بەپێی قسەی یەزدان بە موسا قسەی کرد و گوتی :مێژووی تەواوی دروستکراوەکان بنووسە ،کە چۆن لە شەش ڕۆژدا یەزدانی پەروەردگار هەموو کارەکانی تەواو کرد و هەموو ئەو شتانەی کە دروستی کرد ،و لە ڕۆژی حەوتەمدا شەممەی گرت و بۆ هەموو تەمەنەکان پیرۆزی کرد ،و وەک نیشانەیەک بۆ هەموو کارەکانی دیاری کرد. 2چونکە لە ڕۆژی یەکەمدا ئاسمانەکانی سەرەوە و زەوی و ئاوەکان و هەموو ئەو ڕۆحانەی دروستکرد کە لەبەردەمیدا خزمەت دەکەن - فریشتەکانی ئامادەبوون و فریشتەکانی پیرۆزکردن و فریشتەکانی[ ڕۆحی ئاگر و فریشتەکان ]ڕۆحی باکان و فریشتەکانی ڕۆحی هەورەکان و تاریکی و بەفر و تەپوتۆز و بەستەڵەک و فریشتەکان لە دەنگەکان و ڕەشەبا و ڕەشەبا ،و فریشتەکانی ڕۆحەکانی سەرما و گەرما ،و زستان و بەهار و پایز و هاوین و هەموو ڕۆحەکانی بوونەوەرەکانی کە لە ئاسمانەکان و لەسەر زەویدان( ،ئەو دروستی کردووە )کۆتایی و تاریکی ،ئێوارە< و شەو >،و ڕووناکی ،بەیانی و ڕۆژ ،کە لە زانینی دڵیدا ئامادەی کردووە. 3دوای ئەوە کارەکانیمان بینی و ستایشمان کرد و لەبەردەمی هەموو کارەکانیدا ستایشمان کرد .چونکە لە ڕۆژی یەکەمدا حەوت کاری گەورەی دروست کرد. 4لە ڕۆژی دووەمدا ئاسمانی لە ناوەڕاستی ئاوەکاندا دروستکرد ،ئاوەکان لەو ڕۆژەدا دابەش بوون -نیوەیان بەرەو سەرەوە بەرزبوونەوە و نیوەیان لە خوارەوەی ئاسمانەکە دابەزین( واتە )لە ناوەڕاستدا بەسەر ڕووی هەموو زەویدا .وە ئەمە تاکە کارێک بوو( خودا )کە لە ڕۆژی دووەمدا دروستی کرد. 5لە ڕۆژی سێیەمدا فەرمانی بە ئاوەکان کرد لە ڕووی زەویەوە بۆ یەک شوێن تێپەڕن و خاکی وشک دەربکەوێت. 6ئاوەکان وەک فەرمانی پێکردن وایان کرد و لە ڕووی زەویەوە کشانەوە بۆ شوێنێک لە دەرەوەی ئەم ئاسمانە و زەوییە وشکەکە دەرکەوت. 7لەو ڕۆژەدا هەموو دەریاکانی بۆ دروست کرد بەپێی شوێنی کۆبوونەوە جیاوازەکانیان و هەموو ڕووبارەکان و کۆبوونەوەی ئاوەکانی شاخ و هەموو زەوی و هەموو دەریاچەکان و هەموو شەبنەمی زەوی و تۆو کە دەچێنرێت و هەموو شتە ڕواوەکان و درەختە بەرهەمدارەکان و دارەکانی دارستان و باخچەی عەدەن و لە عەدەن و هەموو ڕووەکەکان دوای جۆری خۆیان. 8ئەم چوار کارە گەورەیە خودا لە ڕۆژی سێیەمدا دروستی کرد .وە لە ڕۆژی چوارەمدا خۆر و مانگ و ئەستێرەکانی دروست کرد و لە ئاسمانی ئاسمان دایاننا ،بۆ ئەوەی ڕووناکی بەسەر هەموو زەویدا ببەخشێت و فەرمانڕەوایی شەو و شەو بکات و ڕووناکی لە تاریکی دابەش بکات. 9خودا خۆری بۆ ڕۆژان و شەممەکان و مانگەکان و جەژنەکان و ساڵنێک و شەممەکانی ساڵن و یۆبیلیەکان و هەموو وەرزەکانی ساڵن دیاری کرد بۆ ئەوەی ببێتە نیشانەیەکی گەورە لەسەر زەوی. 10ڕووناکی لە تاریکی جیا دەکاتەوە و بۆ خۆشگوزەرانی ،بۆ ئەوەی هەموو ئەو شتانەی لەسەر زەوی دەچن و گەشە دەکەن ،سەرفراز بن. 11ئەم سێ جۆرەی لە ڕۆژی چوارەمدا دروست کرد .وە لە ڕۆژی پێنجەمدا ئەهریمەنە دەریاییە گەورەکانی لە قوڵیی ئاوەکاندا دروستکرد ،چونکە ئەمانە یەکەم شت بوون لە گۆشت کە بە دەستەکانی دروست بوون ،ماسی و هەموو شتێک کە لە ئاوەکاندا دەجوڵێت ، هەروەها هەموو شتێک کە دەفڕێت ،باڵندە و هەموو جۆرەکانی. 12خۆر لە سەرووی ئەوانەوە هەڵهات بۆ ئەوەی سەرفراز بن و لە سەرووی هەموو ئەو شتانەی لەسەر زەوی بوون و هەموو ئەو شتانەی لە زەویەوە هەڵدەقوڵن و هەموو دارە بەرهەمدارەکان و هەموو گۆشتێک. 13ئەم سێ جۆرەی لە ڕۆژی پێنجەمدا دروستی کرد .وە لە ڕۆژی شەشەمدا هەموو گیاندارەکانی زەوی و هەموو ئاژەڵ و هەموو ئەو شتانەی لەسەر زەوی دەجوڵێن دروست کرد. 14دوای هەموو ئەمانە پیاوی دروست کرد ،ژن و پیاوێک دروستی کردوون و دەسەڵتی بەسەر هەموو ئەو شتانەدا پێبەخشی کە لەسەر زەوی و دەریاکان و هەموو ئەو شتانەی کە دەفڕن و بەسەر ئاژەڵ و ئاژەڵ و هەموو ئەو شتانەی کە لەسەر زەوی دەجوڵێن و بەسەر هەموو زەویدا و بەسەر هەموو ئەمانەشدا حوکمڕانی پێبەخشی. 15لە ڕۆژی شەشەمدا ئەم چوار جۆرەی دروست کرد .وە بە گشتی دوو و بیست جۆر بوون. 2
یۆبیلی
16لە ڕۆژی شەشەمدا هەموو کارەکانی تەواو کرد -هەموو ئەو شتانەی لە ئاسمانەکان و سەر زەوی و لە دەریاکان و لە کۆتاییەکاندا و لە ڕووناکی و لە تاریکیدا و لە هەموو شتێکدا هەن. 17نیشانەیەکی گەورەی پێداین ،کە ڕۆژی شەممەیە ،کە شەش ڕۆژ کار بکەین ،بەڵم لە ڕۆژی حەوتەمدا شەممە لە هەموو کارێک بپارێزین. 18هەموو فریشتەکانی ئامادەبوون و هەموو فریشتەکانی پیرۆزکردن ،ئەم دوو چینە گەورەیە -ئەو بانگهێشتی کردووین کە شەممە لەگەڵیدا لە ئاسمان و لەسەر زەوی بپارێزین. 19پێی گوتین« :ئەوەتا من گەلێک لە هەموو گەلن بۆ خۆم جیا دەکەمەوە و ئەمانە ڕۆژی شەممە دەپارێزن و بۆ خۆم وەک گەلەکەم پیرۆزیان دەکەم و بەرەکەتیان پێ دەبەخشم؛ وەک چۆن ڕۆژی شەممەم پیرۆز کردووە و بۆ خۆم پیرۆز دەکەم ،بە هەمان شێوەش بەرەکەتیان پێ دەبەخشم و ئەوان دەبنە گەلی من و منیش دەبمە خودایان. 20من تۆوی یاقوبم لە نێو هەموو ئەو شتانەی کە بینیومە هەڵبژاردووە و وەک کوڕە یەکەمەکەم نووسیومە و بۆ هەمیشە بۆ خۆم پیرۆزم کردووە .ڕۆژی شەممەش فێریان دەکەم ،تا ڕۆژی شەممە لە هەموو کارێکدا بپارێزن'. 21بەم شێوەیە نیشانەیەکی تێدا دروست کرد کە بەپێی ئەو نیشانەیە لە ڕۆژی حەوتەمدا شەممە لەگەڵ ئێمەدا بپارێزن ،بۆ خواردن و خواردنەوە ،و بەرەکەتی ئەو کەسە ببەخشن کە هەموو شتێکی دروست کردووە وەک ئەوەی گەلێکی تایبەتی لە سەرووی هەموو گەلنەوە بۆ خۆی پیرۆز کردووە و پیرۆز کردووە ،و ئەوانیش لەگەڵ ئێمەدا شەممە پێکەوە بپارێزن. 22فەرمانەکانی بەرزکردەوە وەک بۆنێکی شیرین کە لەبەردەمیدا قبوڵکراو بە درێژایی ڕۆژەکان. . . 23لە ئادەمەوە تا یاقوب دوو سەری مرۆڤایەتی هەبوون و تا ڕۆژی حەوتەم دوو و بیست جۆر کار ئەنجامدراون .ئەمە بەرەکەت و پیرۆزە؛ یەکەمیان بەختەوەر و پیرۆزە؛ و ئەمیش لەگەڵ ئەو کەسەدا خزمەت دەکات بۆ پیرۆزکردن و نیعمەت. 24بۆ ئەم( یاقوب و نەوەکانی )ڕێگەپێدرا کە هەمیشە بەختەوەر و پیرۆزی یەکەم شایەتحاڵ و یاسای یەکەم بن ،هەروەک چۆن ئەو ڕۆژی شەممەی لە ڕۆژی حەوتەمدا پیرۆز کرد و بەرەکەتی خستە سەر. 25ئاسمان و زەوی و هەموو ئەو شتانەی لە شەش ڕۆژدا دروستی کرد ،خودا ڕۆژی حەوتەمی پیرۆز کرد ،بۆ هەموو کارەکانی .بۆیە بەناوی ئەوەوە فەرمانی دا کە هەرکەسێک هەر کارێکی لەسەر بکات دەمرێت و ئەوەی پیسی بکات بە دڵنیاییەوە دەمرێت. 26بۆچی فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل دەدەیت کە ئەم ڕۆژە پیرۆز بکەن و هیچ کارێکی لەسەر نەکەن و پیسی نەکەن ،چونکە لە هەموو ڕۆژەکانی تر پیرۆزترە. 27هەرکەسێک پیسایی بکات ،بە دڵنیاییەوە دەمرێت و هەرکەسێک کارێکی لەسەر بکات ،بۆ هەتا هەتایە دەمرێت ،بۆ ئەوەی نەوەی ئیسرائیل بە درێژایی نەوەکانیان ئەم ڕۆژە بپارێزن و لە خاکەکە ڕەگیان نەکرێتەوە .چونکە ڕۆژێکی پیرۆزە و ڕۆژێکی پیرۆزە. 28هەرکەسێک کە ڕۆژی شەممە جێبەجێی بکات و شەممەی تێدا بپارێزێت لە هەموو کارەکانی ،بە درێژایی هەموو ڕۆژەکان وەک ئێمە پیرۆز و بەرەکەتدار دەبێت. 29یاسای ئەم ڕۆژە بە نەوەی ئیسرائیل ڕابگەیەنن و بڵێن کە ڕۆژی شەممە لەسەری بپارێزن و بە هەڵەی دڵیان وازی لێ نەهێنن( .و )کە حەڵڵ نییە هیچ کارێکی لەسەر بکەن کە ناشایستە بێت و بە ئارەزووی خۆیان لەسەری بکەن و هیچ شتێکی لەسەر ئامادە نەکەن بۆ خواردن و خواردنەوە و( کە حەڵڵ نییە )ئاو هەڵبکێشن ،یان هەر بارگرانییەک بهێننە ژوورەوە یان لە دەروازەکانیانەوە بیبەنە دەرەوە ،کە لە ڕۆژی شەشەمدا لە شوێنی نیشتەجێبوونیان بۆ خۆیان ئامادە نەکردبوو. 30لەو ڕۆژەدا نابێت ماڵ بە ماڵ بێنە ژوورەوە و دەربهێنن .چونکە ئەو ڕۆژە لە هەموو ڕۆژێکی یۆبیلی پیرۆزتر و بەختەوەرترە .لەسەر ئەمە ئێمە شەممەمان لە ئاسمانەکاندا بەڕێوەبرد پێش ئەوەی بە هیچ گۆشتێک بزانرێت کە شەممە لەسەر زەوی بپارێزێت. 31دروستکەری هەموو شتێک بەرەکەتی خستە سەر ،بەڵم هەموو گەلن و گەلنی پیرۆز نەکرد بۆ ئەوەی شەممەی تێدا بپارێزن ،بەڵکو تەنها ئیسرائیل ،تەنها ئەوان ڕێگەی دا بیخۆن و بخۆنەوە و شەممە لەسەر زەوی بپارێزن. 32دروستکەری هەموو شتێک ئەم ڕۆژەی بەرەکەتدار کرد کە بۆ نیعمەت و پیرۆزی و شکۆمەندی لە هەموو ڕۆژێک دروستی کردبوو. 33ئەم یاسا و شایەتحاڵییە بۆ نەوەی ئیسرائیل وەک یاسایەک بۆ هەمیشە بۆ نەوەکانیان درا. بەشی سێیەم 1لە شەش ڕۆژی هەفتەی دووەمدا ،بەپێی قسەی خودا ،هەموو گیاندارەکان و هەموو ئاژەڵەکان و هەموو باڵندە و هەموو ئەو شتانەی لەسەر زەوی دەجوڵێن و هەموو ئەو شتانەی لە ئاودا دەجوڵێن ،بەپێی جۆرەکانیان و بەپێی جۆرەکانیان هێنایە ئادەم :ئاژەڵەکان لە ڕۆژی یەکەمدا . ئاژەڵەکان لە ڕۆژی دووەمدا؛ باڵندەکان لە ڕۆژی سێیەمدا؛ و هەموو ئەو شتانەی کە لە ڕۆژی چوارەمدا لەسەر زەوی دەجووڵێن؛ و ئەوەی لە ڕۆژی پێنجەمدا لە ئاودا دەجووڵێت. 2ئادەم هەموویانی بە ناوی خۆیانەوە ناونا و وەک چۆن ناویان لێنا ،ناویان بە هەمان شێوە بوو. 3لەو پێنج ڕۆژەدا ئادەم هەموو ئەمانەی بینی ،نێر و مێ ،بەپێی هەموو جۆرەکانی سەر زەوی ،بەڵم بە تەنیا بوو و هیچ یارمەتیدەرێکی بۆ نەدۆزیەوە. 4یەزدان پێی گوتین :باش نییە پیاوەکە تەنیا بێت ،با کۆڕێکی یارمەتیدەری بۆ دروست بکەین. 5یەزدانی پەروەردگارمان خەوی قووڵی بەسەردا هێنا و خەوی لێکەوت و یەک بڕبڕەی پشتی بۆ ژنەکە وەرگرت و ئەم بڕبڕەیە سەرچاوەی ژنەکە بوو لە نێوان بڕبڕەکانیدا و گۆشتەکەی لە جیاتی دروستکرد و ژنەکەی دروستکرد. 6ئادەمی لە خەو هەڵسانەوە و لە خەو هەڵسا لە ڕۆژی شەشەمدا هەستایەوە و هێنایە لی و ناسی و پێی گوت' :ئەمە ئێستا ئێسکی ئێسکەکانمە و گۆشتی گۆشتمە .پێی دەوترێت ژن[ من]؛ چونکە لە هاوسەرەکەی وەرگیراوە'. 7بۆیە ژن و پیاو یەک دەبن و بۆیە پیاو باوک و دایکی بەجێدەهێڵێت و بە ژنەکەیەوە دەلکێت و یەک گۆشت دەبن. 3
یۆبیلی
8لە هەفتەی یەکەمدا ئادەم دروستکرا و بڕبڕەی پشتی -ژنەکەی :لە هەفتەی دووەمدا نیشانی دا ،هەر بۆیەش فەرمان درا کە لە پیسبوونیاندا بمێنێتەوە ،بۆ پیاوێک حەوت ڕۆژ و بۆ مێینێک دوو جار حەوت ڕۆژ. 9دوای ئەوەی ئادەم چل ڕۆژی لە خاکی دروستکراوی تەواو کرد ،هێنامانە باخچەی عەدەن بۆ ئەوەی بیچێنێت و بیپارێزێت ،بەڵم ژنەکەی لە ڕۆژی هەشتادا هێنایە ژوورەوە و دوای ئەمە چووە باخچەی عەدەن. 10هەر لەبەر ئەمەشە فەرمانەکە لەسەر لوحە ئاسمانییەکان سەبارەت بەو منداڵە نووسراوە :ئەگەر نێرێکی لەدایک بوو ،ئەوا بەپێی هەفتەی یەکەمی ڕۆژەکان حەوت ڕۆژ لە پیسی خۆیدا دەمێنێتەوە و سی و سێ ڕۆژ لە خوێنی پاککردنەوەکەدا دەمێنێتەوە و دەست لە هیچ شتێکی پیرۆز نەدات و نەچێتە ناو پیرۆزگاکە ،تا ئەو ڕۆژانە بە ئەنجام دەگەیەنێت کە( هاوکات ).فەرمانی پێکراوە )لە حاڵەتی منداڵی نێر. 11بەڵم لە حاڵەتی منداڵی مێینەدا دوو هەفتە لە پیسی خۆیدا بمێنێتەوە ،بەپێی دوو هەفتەی یەکەم و شەست و شەش ڕۆژ لە خوێنی پاکبوونەوەیدا ،لە هەر هەشتا ڕۆژەکەدا دەبن'. 12کاتێک ئەو هەشتا ڕۆژە تەواو بوو ،هێنامانە باخچەی عەدەن ،چونکە جگە لە هەموو زەوی پیرۆزترە و هەموو دارێک کە تێیدا چێنراوە پیرۆزە. 13بۆیە سەبارەت بەو کچەی کە منداڵی نێر یان مێی لەدایک دەبێت ،یاسای ئەو ڕۆژانەی دیاریکرا کە دەست لە هیچ شتێکی پیرۆز نەدات و نە بچێتە ناو پیرۆزگاکە تا ئەم ڕۆژانە بۆ تەواوبوونی منداڵی نێر یان مێ. 14ئەمە یاسا و شایەتحاڵییە کە بۆ ئیسرائیل نووسراوە ،بۆ ئەوەی بە درێژایی ڕۆژەکان جێبەجێی بکەن. 15لە هەفتەی یەکەمی یۆبیلی یەکەمدا ،ئادەم و ژنەکەی بۆ ماوەی حەوت ساڵ لە باخچەی عەدەن بوون و بەخێوکردن و پاراستنیان ،ئێمەش کارمان پێدا و ڕێنماییمان کرد هەموو شتێک بکات کە گونجاو بێت بۆ کشتوکاڵکردن. 16ئەو( باخچەکە)ی کشتوکاڵی دەکرد ،ڕووتی بوو و نەیدەزانی ،شەرمیشی نەدەکرد ،باخەکەی لە باڵندە و ئاژەڵ و ئاژەڵەکان پاراست و میوەکەی کۆکردەوە و دەیخوارد و پاشماوەکەی بۆ خۆی و ژنەکەی لبرد[ و ئەوەی بەخێوکرابوو وەل نا]. 17دوای تەواوبوونی ئەو حەوت ساڵە ،کە لەوێ تەواو بوو ،حەوت ساڵ بە وردی ، [8بەیانی ]و لە مانگی دووەمدا ،لە حەڤدەهەمین ڕۆژی (مانگەکەدا )،مارەکە هات و لە ژنەکە نزیک بووەوە ،مارەکەش بە ژنەکەی گوت« :ئایا خودا فەرمانی پێکردوویت و گوتی« :نابێت لە هەموو دارێکی باخچەکە بخۆن؟» 18ژنەکە پێی گوت« :لە هەموو بەرهەمی دارەکانی باخچە خودا پێی فەرمووین :بخۆن .بەڵم لە بەرهەمی ئەو دارە کە لە ناوەڕاستی باخچەدایە ،خودا پێی فەرمووین :مەیخۆن و دەستی لێ مەدەن ،نەک بمرن». 19مارەکەش بە ژنەکەی گوت :بە دڵنیاییەوە نامرن ،چونکە خودا دەزانێت کە ئەو ڕۆژەی لێی دەخۆن چاوەکانتان دەکرێنەوە و وەک خودا دەبن و چاکە و خراپە دەزانن. 20ژنەکە دارەکەی بینی کە دڵخۆش و دڵخۆشە بۆ چاو و میوەکەی بۆ خواردن باشە ،دواتر دارەکەی وەرگرت و خوارد. 21کاتێک یەکەمجار شەرمەزاری خۆی بە گەڵی هەنجیر داپۆشی ،شەرمەزاریەکەی دا بە ئادەم و ئەویش خوارد ،چاوەکانی کرانەوە و بینی ڕووت بووە. 22گەڵی هەنجیری وەرگرت و بەیەکەوە دوری و پێشبرکێیەکی بۆ خۆی دروست کرد و شەرمەزاری خۆی داپۆشی. 23خودا نەفرەتی لە مارەکە کرد و بۆ هەمیشە لێی تووڕە بوو. . . 24لە ژنەکە تووڕە بوو ،چونکە گوێی لە دەنگی مار بوو و خوارد .و پێی فەرموو' :من خەم و ئازارەکانت زۆر زیاد دەکەم :لە خەمدا منداڵت دەبێت و گەڕانەوەت بۆ مێردەکەت دەبێت و ئەو حوکمڕانیت دەکات'. 25بە ئادەمیش فەرمووی« :لەبەرئەوەی گوێت لە دەنگی ژنەکەت گرتووە و لە درەختەکەت خواردووە کە فەرمانم پێکردیت لێی نەخۆیت ، زەوی لە پێناو تۆدا نەفرەت لێکراو بێت ،دڕک و کۆترە بۆت دەردەهێنیت و نانەکەت لە ئارەقەی دەموچاوتدا دەخۆیت تا دەگەڕێیتەوە ».بۆ ئەو زەویەی لێیەوە وەرگیراویت؛ چونکە تۆ زەوییت و دەگەڕێیتەوە سەر زەوی'. 26پۆشاکی لە پێستیان بۆ دروست کرد و پۆشاکی بۆ کردن و لە باخچەی عەدەنەوە ناردیان. 27لەو ڕۆژەی کە ئادەم لە باخچەکە دەرچوو ،بەیانیان لەگەڵ هەڵهاتنی خۆردا کە شەرمەزاریەکەی داپۆشی ،قوربانییەک و بخور و گالبانۆم و ستاکت و بەهاراتێکی وەک بۆنێکی شیرین پێشکەش کرد. 28لەو ڕۆژەدا دەمی هەموو گیاندارەکان و ئاژەڵ و باڵندە و هەرچییەک دەڕۆن و هەرچییەک دەجووڵێت داخراوە ،بەجۆرێک کە چیتر نەیانتوانی قسە بکەن ،چونکە هەموویان بە یەک لێو و یەک زمان لەگەڵ یەکتر قسەیان دەکرد. 29لە باخچەی عەدەن هەموو ئەو گۆشتانەی لە باخچەی عەدەندا بوون ناردە دەرەوە و هەموو گۆشتەکان بەپێی جۆرەکانی و بەپێی جۆرەکانیان بۆ ئەو شوێنانەی کە بۆیان دروستکراون پەرش و بڵو بوون. 30لە هەموو گیاندار و ئاژەڵەکان ،تەنها بە ئادەم( کەلوپەل)ی دا بۆ داپۆشینی شەرمەزارییەکەی. 31هەر لەبەر ئەوەش لەسەر لوحە ئاسمانییەکان هاتووە کە هەموو ئەو کەسانە دەگرێتەوە کە دادوەری یاسا دەزانن ،کە شەرمەزاری خۆیان داپۆشن و خۆیان هەڵنەکەنەوە وەک ئەوەی نەتەوەکان خۆیان ئاشکرا دەکەن. 32لە مانگی نوێی مانگی چوارەمدا ،ئادەم و ژنەکەی لە باخچەی عەدەنەوە چوونە دەرەوە و لە خاکی ئێلدا لە خاکی دروستکراوی خۆیان نیشتەجێ بوون. 33ئادەم ناوی ژنەکەی ناوە حەوا. 34تا یۆبیلی یەکەم، [8ی بەیانی ]هیچ کوڕێکیان نەبوو و دوای ئەوە ئەو کچە ناسی. 35ئێستا ئەو زەوییەی کشت وەک ئەوەی لە باخچەی عەدەن فێری کردبوو. بەشی چوارەم 4
یۆبیلی
1لە هەفتەی سێیەمدا لە یۆبیلی دووەمدا [64-70بەیانی ]قابیلی لەدایک بوو ،لە هەفتەی چوارەمدا [71-77بەیانی ]هابیلی لەدایک بوو ،لە پێنجەمدا [78-84بەیانی ]کچەکەی اوانی لەدایک کرد. 2لە ساڵی یەکەمی یۆبیلی سێیەمدا (99-105بەیانی ]،قائیل هابیلی کوشت ،چونکە( خودا )قوربانی هابیلی وەرگرت و پێشکەشکردنی قابیلی قبوڵ نەکرد. 3لە کێڵگەکەدا کوشتی ،خوێنەکەی لە زەویەوە بۆ ئاسمان هاوار دەکات و گلەیی دەکرد ،چونکە کوشتی. 4یەزدان بەهۆی هابیلەوە سەرزەنشتی قائینی کرد ،چونکە کوشتبووی ،بەهۆی خوێنی براکەیەوە کردی بە هەڵتوو لەسەر زەوی ،نەفرەتی لەسەر زەوی کرد. 5لەسەر ئەم بابەتە لەسەر تەختە ئاسمانییەکان نووسراوە' :نەفرەت لێکراوە ،ئەو کەسەی بە خیانەت لە دراوسێکەی دەدات ،با هەموو ئەوانەی بینیویانە و بیستوویانە بڵێن' :وا بێت .و ئەو پیاوەی بینیویەتی و( ئەوەی)ی ڕاگەیاندووە ،با وەک ئەوی دیکە نەفرەت لێ بکرێت'. 6هەر لەبەر ئەمەشە کاتێک دێینە بەردەم یەزدانی پەروەردگارمان هەموو ئەو گوناهە ڕادەگەیەنین کە لە ئاسمان و زەوی و ڕووناکی و تاریکی و لە هەموو شوێنێک ئەنجام دەدرێت. 7ئادەم و ژنەکەی بۆ ماوەی چوار هەفتە لە ساڵێکدا ماتەمینییان بۆ هابیل گێڕا ، [99-127بەیانی ]و لە ساڵی چوارەمی هەفتەی پێنجەمدا [130بەیانی ]دڵخۆش بوون ،ئادەم ژنەکەی ناسیەوە و کوڕێکی بۆ هێنایەوە ،ناوی لێنا سێت .چونکە وتی' خودا لەبری هابیل تۆوی دووەمی بۆ دروستکردین لەسەر زەوی؛ چونکە قائیل کوشتی'. 8لە هەفتەی شەشەمدا [134-40بەیانی ]کچەکەی ئازورا بوو. 9قائین خوشکەکەی کردە هاوسەری و لە کۆتایی یۆبیلی چوارەمدا حەنۆخی بۆ لەدایکبوو ]. [190-196 AMو لە ساڵی یەکەمی هەفتەی یەکەمی یۆبیلی پێنجەمدا ]، [197 AMخانوو لەسەر زەوی دروستکرا ،قابیل شارێکی دروستکرد و ناوی لێنا بە ناوی حەنۆکی کوڕی. 10ئادەم حەوای ژنەکەی ناسی و نۆ کوڕی بوو. 11لە هەفتەی پێنجەمی یۆبیلی پێنجەمدا [225-31بەیانی ]سێت خوشکی خوشکی خۆی بردە هاوسەری ،لە ساڵی چوارەمی هەفتەی شەشەمدا [235بەیانی ]ئینۆسی لەدایک کرد. 12دەستی کرد بە بانگکردنی ناوی یەزدان لەسەر زەوی. 13لە یۆبیلی حەوتەمدا لە هەفتەی سێیەمدا [309-15بەیانی ]ئینۆس خوشکەکەی بردە هاوسەری ،لە ساڵی سێیەمی هەفتەی پێنجەمدا کوڕێکی لێ بوو ،ناوی لێنا کەنان. 14لە کۆتایی یۆبیلی هەشتەمدا [325، 386-3992بەیانی ]کەنان خوشکەکەی بردە هاوسەری ،لە یۆبیلی نۆیەمدا کوڕێکی لێ بوو ،لە هەفتەی یەکەمی ساڵی سێیەمی ئەم هەفتەیەدا ، [395بەیانی ]و ناوی لێنا مەحەلەلێل. 15لە هەفتەی دووەمی یۆبیلی دەیەمدا [449-55بەیانی ]مەحەلەلێل دینا کچی بەراکیێلی کچی برای باوکی بۆ ژنەکەی هێنا و لە هەفتەی سێیەمدا لە ساڵی شەشەمدا کوڕێکی بۆ بوو ، [461بەیانی ]ناوی لێنا یارد ،چونکە لە سەردەمی ئەودا فریشتەکانی یەزدان لەسەر زەوی دابەزین ،ئەوانەی کە ...ناویان لێنراوە چاودێران ،بۆ ئەوەی نەوەی مرۆڤەکان فێر بکەن و لەسەر زەوی حوکم و ڕاستگۆیی بکەن. 16لە یوبیلی یازدەهەمدا [512-18بەیانی ]جارێد ژنێکی بۆ خۆی هێنا ،ناوی باراکای کچی ڕەسووجەل ،کچی برای باوکی بوو ،لە هەفتەی چوارەمی ئەم یۆبیلیەدا، [522ی بەیانی ]و لە هەفتەی پێنجەمدا ،لە ساڵی چوارەمی یۆبیلیدا کوڕێکی بۆ بوو حەنۆخ. 17یەکەم کەس بوو لە نێو مرۆڤەکانی سەر زەوی کە فێری نووسین و زانست و حیکمەت بوو و نیشانەکانی ئاسمانی بەپێی ڕێزبەندی مانگەکانیان لە کتێبێکدا نووسی ،بۆ ئەوەی مرۆڤەکان وەرزەکانی ساڵەکان بەپێی ڕێزبەندی مانگە جیاکراوەکانیان بزانن. 18یەکەم کەس بوو کە شایەتحاڵی نووسی و شایەتحاڵی بۆ کوڕانی مرۆڤەکان دا لە نێوان نەوەکانی سەر زەوی و هەفتەکانی یۆبیلی گێڕایەوە و ڕۆژانی ساڵەکانی پێ ڕاگەیاندن و مانگەکانی ڕێکخست و شەممەکانی ساڵەکانی گێڕایەوە وەک ئەوەی ئێمە پێمان ناساند. 19لە دیدگای خەودا چی بوو و چی دەبینێت ،وەک چۆن بەسەر نەوەی مرۆڤەکاندا دێت بە درێژایی نەوەکانیان تا ڕۆژی دادگاییکردن . هەموو شتێکی بینی و تێگەیشت ،شایەتحاڵی خۆی نووسی و شایەتحاڵییەکەی لەسەر زەوی دانا بۆ هەموو نەوەی مرۆڤەکان و بۆ نەوەکانیان. 20لە یۆبیلی دوانزەهەمدا ]، [582-88لە هەفتەی حەوتەمیدا ،ژنێکی بۆ خۆی هێنا ،ناوی ئێدنا بوو ،کچی دانێل ،کچی برای باوکی ،لە ساڵی شەشەمی ئەم هەفتەیەدا [587بەیانی ]کوڕێکی بۆ لەدایکبوو و ناوی لێنا مەتوسێل. 21ئەو شەش ساڵە لەگەڵ فریشتەکانی خودا بوو ،هەموو ئەو شتانەی لەسەر زەوی و ئاسمانەکان هەیە ،حوکمڕانی خۆریان نیشان دا و هەموو شتێکی نووسی. 22شایەتحاڵی بۆ چاودێران دا کە لەگەڵ کچانی مرۆڤدا گوناهیان کردووە .چونکە ئەمانە دەستیان کردبوو بە یەکگرتنەوە ،بەجۆرێک کە پیس ببن ،لەگەڵ کچانی مرۆڤەکاندا ،حەنۆخیش شایەتحاڵی لە دژی هەموویان دا. 23لە نێو نەوەی مرۆڤەکانەوە وەرگیرا و بە شکۆمەندی و شەرەفەوە بردمانە باخچەی عەدەن و سەیرکە لەوێ مەحکومکردن و دادگاییکردنی جیهان و هەموو خراپەکارییەکانی نەوەی مرۆڤەکان دەنووسێت. 24لەبەر ئەوە( خودا )ئاوی لفاوەکەی هێنایە سەر هەموو خاکی عەدەن .چونکە لەوێ وەک نیشانە دانرا و شایەتحاڵی هەموو نەوەی مرۆڤەکان بدات ،هەموو کردەوەکانی نەوەکان تا ڕۆژی مەحکومکردن بگێڕێتەوە. 25بخورەکەی پیرۆزگاکەی سووتاند( ،تەنانەت )بەهاراتێکی شیرین کە لەبەردەم یەزدان قبوڵکرابوو لەسەر چیا. 26چونکە یەزدان چوار شوێنی لەسەر زەوی هەیە ،باخچەی عەدەن و چیای ڕۆژهەڵت و ئەم شاخەی کە ئەمڕۆ لەسەرییت ،چیای سینا و چیای سیۆن( کە )لە دروستکردنی نوێدا پیرۆز دەکرێن بۆ پیرۆزکردنی زەوی .لە ڕێگەی ئەوەوە زەوی لە هەموو تاوانباری و پیسیەکانی بە درێژایی نەوەکانی جیهان پیرۆز دەکرێت. 27لە چواردەهەمین یۆبیلیدا [652بەیانی ]مەتوسەل لە هەفتەی سێیەمدا ،لە ساڵی یەکەمی ئەم هەفتەیەدا ، [701-7بەیانی ]ژنێکی بە ناوی ئێدنا کچی ئەزر کچی برای باوکی هێنا و کوڕێکی بوو و ناوی لێنا لمێک. 5
یۆبیلی
28لە پانزەهەمین یۆبیلی هەفتەی سێیەمدا لمەخ ژنێکی هێنا و ناوی بێتێنۆسی کچی باراکیلی کچی برای باوکی بوو ،لەم هەفتەیەشدا کوڕێکی بۆ هێنا و ناوی ناوە نوح و گوتی« :ئەمە دڵنەواییم دەدات بەهۆی ناڕەحەتیەکانم و هەموو کارەکانم و بۆ ئەو زەوییەی کە یەزدان نەفرەتی لێکردووم». 29لە کۆتایی یۆبیلی نۆزدەهەمدا ،لە هەفتەی حەوتەمی ساڵی شەشەمدا ،ئادەم مرد و هەموو کوڕەکانی لە خاکی دروستکراویدا نێژران و یەکەم کەس بوو کە لەسەر زەوی نێژرا. 30حەفتا ساڵ لە هەزار ساڵ کەم بوو .چونکە هەزار ساڵ وەک ڕۆژێک وایە لە شایەتحاڵی ئاسمانەکاندا و بۆیە سەبارەت بە درەختی زانین نووسراوە' :ئەو ڕۆژەی لێی دەخۆن دەمرن '.هەر لەبەر ئەم هۆکارە ساڵنی ئەم ڕۆژەی تەواو نەکرد؛ چونکە لەو ماوەیەدا مرد. 31لە کۆتایی ئەم یۆبیلیەدا قائیل لە هەمان ساڵدا دوای ئەو کوژرا .چونکە ماڵەکەی کەوتە سەری و لە ناوەڕاستی ماڵەکەیدا مرد و بە بەردەکانی کوژرا؛ چونکە بە بەردێک هابیلی کوشت و بە بەردێک لە دادگاییکردنی ڕاستدا کوژرا. 32هەر لەبەر ئەمەشە لەسەر لووحە ئاسمانییەکان دانرابوو :ئەو ئامێرەی کە پیاو بەو ئامێرە دراوسێی خۆی بەو ئامێرە دەکوژێت ، دەکوژرێت .بەو شێوەیەی کە برینداری کرد ،بە هەمان شێوە مامەڵەی لەگەڵ دەکەن'. 33لە بیست و پێنجەمی یۆبیلیدا ،نوح ژنێکی بۆ خۆی هێنا ،ناوی ئیمزارا ،کچی ڕاکێلێ ،کچی برای باوکی بوو ،لە ساڵی یەکەمی هەفتەی پێنجەمدا [1207بەیانی ]،لە ساڵی سێیەمیشدا شێمی لەدایک بوو ،لە پێنجەمین ساڵیدا ] [1209] AMهامی لەدایک کرد و لە ساڵی یەکەمدا لە هەفتەی شەشەمدا ] [1212 AMیافێتی لەدایک کرد. بەشی پێنجەم 1کاتێک نەوەی مرۆڤەکان دەستیان کرد بە زۆربوون لەسەر ڕووی زەوی و کچەکانیان بۆ لەدایک بوو ،فریشتەکانی خودا لە ساڵێکی دیاریکراوی ئەم یۆبیلیەدا بینییان و سەیرکردنیان جوان بوون .لە هەموو ئەوانەی هەڵیانبژارد خۆیان ژنیان هێنا و کوڕیان بۆ بوو و زەبەلح بوون. 2نایاسایی لەسەر زەوی زیادی کرد و هەموو گۆشتەکان ڕێگاکەیان تێکدا ،وەک مرۆڤ و ئاژەڵ و ئاژەڵ و باڵندە و هەموو ئەو شتانەی لەسەر زەوی دەڕۆن -هەموویان ڕێگاکانیان و فەرمانەکانیان خراپ کرد ،و دەستیان کرد بە خواردنی یەکتر ،و نایاسایی لەسەر زەوی زیاد بوو و هەموو خەیاڵێکی بیرکردنەوەکانی هەموو مرۆڤەکان بەم شێوەیە بەردەوام خراپە. 3خودا سەیری زەوی کرد و بینی کە خراپ بووە و هەموو گۆشتێک فەرمانەکانی تێکداوە و هەموو ئەوانەی لەسەر زەوی بوون هەموو جۆرە خراپەیەکیان لەبەردەم چاویدا کردووە. 4وتی مرۆڤ و هەموو گۆشتێک لەسەر ڕووی زەوی کە دروستی کردووە لەناو دەبات. 5بەڵم نوح لەبەردەم چاوی یەزدان نیعمەتی دۆزیەوە. 6لە دژی ئەو فریشتانەی کە ناردبووی بۆ سەر زەوی ،زۆر تووڕە بوو ،فەرمانی دا کە لە هەموو دەسەڵتەکانیان ڕەگیان دەربهێنین ، فەرمانی پێداین لە قووڵیی زەویدا بیانبەستین ،و سەیرکە لە ناوەڕاستیاندا بەستراون و جیا( پارێزراون). 7لە بەرامبەر کوڕەکانیان فەرمانێک لە پێش ڕووخساریەوە هاتە دەرەوە کە بە شمشێر لێیان بدرێت و لە ژێر ئاسمان دوور بخرێنەوە. 8فەرمووی :ڕۆحی من هەمیشە لەسەر مرۆڤ نامێنێتەوە .چونکە ئەوانیش گۆشتن و تەمەنیان سەد و بیست ساڵ دەبێت'. 9شمشێرەکەی نارد بۆ ناویان تا هەریەکەیان دراوسێی خۆیان بکوژن ،ئەوانیش دەستیان کرد بە کوشتنی یەکتر تا هەموویان بە شمشێر کەوتنە خوارەوە و لە زەوی لەناوچوون. 10باوباپیرانیان شایەتحاڵی لەناوچوونیان بوون ،دوای ئەمە بۆ هەمیشە لە قووڵیی زەویدا بەستران ،تا ڕۆژی مەحکومە گەورەکە ،کە دادگاییکردن بەسەر هەموو ئەوانەی کە ڕێگاکانیان و کارەکانیان لەبەردەم یەزدان خراپ کردووە ،جێبەجێ دەکرێت. 11هەمووی لە شوێنەکانیان لەناوبرد و یەکێکیان نەما کە بەپێی هەموو خراپەکارییەکانیان دادگایی نەکردبێت. 12بۆ هەموو کارەکانی سروشتێکی نوێ و ڕاستودروستی کرد ،بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە گوناه نەکەن لە هەموو سروشتی خۆیاندا ،بەڵکو هەمیشە هەریەکەیان بە جۆرەکانی خۆیان ڕاستودروست بن. 13دادگاییکردنی هەمووان بە ڕاستودروستی لەسەر لووحە ئاسمانییەکان دانراوە و نووسراوە -تەنانەت( دادگایی )هەموو ئەوانەی لە ڕێگاکە دووردەکەونەوە کە بۆیان دانراوە تێیدا بڕۆن .ئەگەر تێیدا نەڕۆن ،حوکم بۆ هەموو بوونەوەرێک و بۆ هەموو جۆرەکان نووسراوە. 14هیچ شتێک لە ئاسمان و زەوی و ڕووناکی و تاریکی و لە شیعل و قووڵیی و لە شوێنی تاریکی( کە دادگایی ناکرێت )نییە .و هەموو حوکمەکانیان ڕێکخراو و نووسراو و هەڵکەندراون. 15لەبارەی هەموو شتێکەوە دادگایی دەکات ،گەورەکان بەپێی گەورەیی خۆی و بچووکەکان بەپێی بچووکییەکەی و هەریەکەیان بەپێی ڕێگای خۆی. 16ئەو کەسێک نییە کە ڕەچاوی کەسایەتی( هیچ کەسێک )بکات ،هەروەها ئەو کەسە نییە کە بەخشش وەربگرێت ،ئەگەر بڵێت حوکم لەسەر هەریەکەیان جێبەجێ دەکات ،ئەگەر کەسێک هەموو شتێکی لەسەر زەوی بەخشیبێت ،ئەوا ڕەچاوی بەخششەکان و کەسی( هیچ کەسێک )ناکات ،هەروەها هیچ شتێک لە دەستی خۆی قبوڵ ناکات ،چونکە دادوەرێکی ڕاستگۆیە. 17لەبارەی نەوەی ئیسرائیلیشەوە نووسراوە و دیاری کراوە :ئەگەر بە ڕاستودروستی ڕووبەڕووی ئەو بکەنەوە ئەوا لە هەموو سەرپێچییەکانیان خۆش دەبێت و لە هەموو گوناهەکانیان خۆش دەبێت. 18نووسراوە و دیاری کراوە کە بەزەیی بە هەموو ئەو کەسانەدا بێتەوە کە ساڵنە جارێک لە هەموو تاوانەکانیان دەگەڕێنەوە. 19سەبارەت بە هەموو ئەوانەی پێش لفاوەکە ڕێگاکانیان و بیرکردنەوەکانیان تێکدا ،کەسی کەس قبوڵ نەکرا جگە لە کەسایەتی نوح . چونکە کەسایەتییەکەی بەناوی کوڕەکانیەوە وەرگیرا ،کە( خودا )لەسەر حسابی خۆی لە ئاوی لفاو ڕزگاری کرد؛ چونکە دڵی لە هەموو ڕێگاکانیدا ڕاستگۆ بوو ،وەک ئەوەی لەبارەیەوە فەرمانی پێکرابوو ،لە هیچ شتێک دوور نەکەوتبووەوە کە بۆی دیاریکرابوو. 6
یۆبیلی
20یەزدان فەرمووی هەموو ئەو شتانەی لەسەر زەوی بوون لەناو دەبەم ،مرۆڤ و ئاژەڵ و ئاژەڵ و باڵندەی ئاسمانی و ئەو شتانەی لەسەر زەوی دەجوڵێن .فەرمانی بە نوح کرد کەشتییەکی بۆ دروست بکات ،تا خۆی لە ئاوی لفاوەکە ڕزگار بکات. 21نوح لە بیست و حەوتەمین یۆبیلی ساڵدا ،لە هەفتەی پێنجەمی ساڵی پێنجەمدا( لە مانگی نوێی مانگی یەکەمدا )کەشتییەکەی لە هەموو ڕوویەکەوە دروستکرد وەک ئەوەی فەرمانی پێکردبوو . [1307بەیانی] 22لە ساڵی شەشەمدا ، [1308بەیانی ]لە مانگی دووەمدا ،لە مانگی نوێی مانگی دووەمدا ،تا شانزەهەم ،هاتە ژوورەوە .ئەویش و هەموو ئەو شتانەی بۆمان هێنایە ناو کەشتییەکە و ئێوارەی حەڤدەهەم یەزدان لە دەرەوە دایخست. 23یەزدان حەوت دەروازەی لفاوەکەی ئاسمانی کردەوە و دەمی کانیاوی قووڵییە گەورەکانی کردەوە ،ژمارەیان حەوت دەمی بوو. 24دەروازەکانی لفاوەکان چل ڕۆژ و چل شەو ئاویان لە ئاسمانەوە ڕژاند ،کانیاوی قووڵییەکانیش ئاویان بەرز کردەوە ،تا هەموو جیهان پڕ بوو لە ئاو. 25ئاوەکان لەسەر زەوی زیاد بوون :پانزە باڵ لە هەموو شاخە بەرزەکانەوە بەرز بووەوە ،کەشتییەکەش لە سەرووی زەویەوە بەرز بووەوە و بەسەر ڕووی ئاوەکاندا دەجووڵیەوە. 26ئاوەکە بۆ ماوەی پێنج مانگ -سەد و پەنجا ڕۆژ بەسەر ڕووی زەویدا زاڵ بوو. 27کەشتییەکە ڕۆیشت و لە لوتکەی لوبار ،یەکێک لە چیاکانی ئارارات وەستا. 28لە مانگی چوارەمدا کانیاوی قووڵییە گەورەکان داخران و دەروازەکانی لفاوەکانی ئاسمان ڕاگیران .لە مانگی نوێی مانگی حەوتەمدا هەموو دەمی کۆتاییەکانی زەوی کرایەوە و ئاوەکە دەستی کرد بە دابەزین بۆ قووڵیی خوارەوە. 29لە مانگی نوێی مانگی دەیەمدا لوتکەی چیاکان دەبینران و لە مانگی نوێی مانگی یەکەمدا زەوی دەرکەوت. 30لە هەفتەی پێنجەمی ساڵی حەوتەمدا ئاوەکان لە سەرووی زەوی ون بوون و لە ڕۆژی حەڤدەهەمی مانگی دووەمدا زەوی وشک بووەوە. 31لە بیست و حەوتەمیدا کەشتییەکەی کردەوە و ئاژەڵ و ئاژەڵ و باڵندە و هەموو شتێکی جوڵوی لێ نارد. بەشی شەشەم 1لە مانگی نوێی مانگی سێیەمدا لە کەشتییەکە هاتە دەرەوە و قوربانگایەکی لەسەر ئەو شاخە دروست کرد. 2کەفارەتی زەوی بۆ زەوی کرد و بزێوێکی وەرگرت و بە خوێنەکەی کەفارەتی هەموو تاوانەکانی زەوی کرد .چونکە هەموو ئەو شتانەی لەسەری بوون لەناوچوون ،جگە لەوانەی لەگەڵ نوح لەناو کەشتییەکەدا بوون. 3چەورییەکەی خستە سەر قوربانگاکە ،گایەک و بزنێک و مەڕێک و بزێوێک و خوێ و کۆترێکی کیسەڵ و کۆترێکی کۆترێکی برد و قوربانییەکی سووتاندنی لەسەر قوربانگاکە دانا و قوربانییەکی تێکەڵوی ڕۆنی بەسەردا ڕشت و شەرابی ڕشت و بخورەی بەسەر هەموو شتێکدا بڵوکردەوە و تامێکی خۆشی لێکەوتەوە هەستن ،لەبەردەم پەروەردگاردا قبوڵکراوە. 4یەزدان بۆنی خۆشی بۆنی کرد و پەیمانی لەگەڵدا بەست کە چیتر لفاو نەمێنێت بۆ لەناوبردنی زەوی .کە هەموو ڕۆژەکانی زەوی کاتی تۆو و دروێنە هەرگیز نەوستێت؛ سەرما و گەرما و هاوین و زستان و شەو و ڕۆژ نابێت ڕێکوپێکی خۆیان بگۆڕن ،نە بۆ هەمیشە بوەستن. ' 5ئێوەش زیاد بکەن و لەسەر زەوی زۆر بن و لەسەری زۆر بن و نیعمەت بن لەسەری .ترس لە تۆ و ترس لە تۆ لە هەموو شتێکدا ئیلهام دەدەم کە لەسەر زەوی و لە دەریادا هەیە. 6سەیرکە من هەموو گیاندارەکان و هەموو باڵدارەکان و هەموو شتێکم پێبەخشیوە کە لەسەر زەوی و ماسی لە ئاوەکاندا و هەموو شتێک بۆ خواردن .وەک گیا سەوزەکان ،هەموو شتێکم پێداویت بۆ خواردن. 7بەڵم گۆشت ،لەگەڵ ژیانی و لەگەڵ خوێن ،ناخۆن .چونکە ژیانی هەموو گۆشتەکان لە خوێندایە ،نەک خوێنی ژیانتان داوا نەکرێت . لەسەر دەستی هەموو مرۆڤێک ،لەسەر دەستی هەموو( دڕندەیەک )داوای خوێنی مرۆڤ دەکەم. 8هەرکەسێک خوێنی مرۆڤ بە مرۆڤ بڕێژێت ،خوێنی دەڕژێت ،چونکە بە وێنەی خودا مرۆڤی کردووە. 9ئێوەش زیاد بکەن و لەسەر زەوی زۆر بن'. 10نوح و کوڕەکانی سوێندیان خوارد کە هیچ خوێنێک نەخۆن کە لە هیچ گۆشتێکدا بێت و لەم مانگەدا بۆ هەمیشە لەبەردەم یەزدانی پەروەردگاردا پەیمانی بەست بۆ هەموو نەوەکانی سەر زەوی. 11هەر لەبەر ئەوەش پێی وتیت کە لەم مانگەدا لەگەڵ نەوەی ئیسرائیل پەیمانێک لەسەر شاخەکە ببەستیت و خوێنیان بەسەردا بپرژێنیت بەهۆی هەموو ئەو قسانەی پەیمانەکە ،کە یەزدان بۆ هەمیشە لەگەڵیان کرد. 12ئەم شایەتحاڵییە سەبارەت بە ئێوە نووسراوە کە بەردەوام ڕەچاوی بکەن ،بۆ ئەوەی لە هەموو ڕۆژانی زەویدا لە هیچ ڕۆژێکدا خوێنی ئاژەڵ و باڵندە و ئاژەڵ نەخۆن و ئەو پیاوەی لە هەموو ڕۆژانی زەویدا خوێنی دڕندە یان ئاژەڵ یان باڵندە بخوات ،ئەو و نەوەکەی لە خاکەکە ڕەگیان هەڵدەکشێنرێت. 13وە فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل بدە کە خوێن نەخۆن ،بۆ ئەوەی ناوەکانیان و نەوەکانیان بەردەوام لەبەردەم یەزدانی پەروەردگارماندا بێت. 14بۆ ئەم یاسایە سنووری ڕۆژانی نییە ،چونکە بۆ هەتاهەتایە .ئەوان بە درێژایی نەوەکانیان دەیپارێزن ،تا لەبەردەم قوربانگاکەدا بە خوێن لە پێناوتاندا پاڕانەوە بەردەوام بن .هەموو ڕۆژێک و لە کاتی بەیانیان و ئێواراندا هەمیشە لەبەردەم پەروەردگاردا داوای لێبوردن دەکەن بەناوی تۆوە تا بیپارێزن و ڕەگیان نەبڕدرێت. 15نیشانەی دا بە نوح و کوڕەکانی کە جارێکی دیکە لفاو لەسەر زەوی ڕووناداتەوە. 16کەوانەکەی لە هەورەکەدا دانا بۆ نیشانەی پەیمانی هەمیشەیی ،کە لفاوێک لەسەر زەوی ڕوونەدات بۆ ئەوەی بە درێژایی زەوی لەناوی ببات. 7
یۆبیلی
17هەر لەبەر ئەمەشە لەسەر لوحە ئاسمانییەکان دیاری کراوە و نووسراوە کە ساڵنە جارێک لەم مانگەدا جەژنی هەفتەکان بگێڕن ،بۆ ئەوەی ساڵنە پەیمان نوێ بکەنەوە. 18هەموو ئەم جەژنە لە ئاسمانەوە لە ڕۆژی دروستکردنەوە تا ڕۆژانی نوح -بیست و شەش یۆبیلی و پێنج هەفتەی ساڵ [1309-1659 ]AMبەڕێوەچوو :و نوح و کوڕەکانی بۆ ماوەی حەوت یۆبیلی و هەفتەیەک لە ساڵ ،تا ڕۆژی مردنی نوح و لە ڕۆژی مردنی نوحەوە کوڕەکانی لەناویان برد تا ڕۆژانی ،ئیبراهیم .و خوێن دەخۆن. 19بەڵم ئیبراهیم ڕەچاوی کرد و ئیسحاق و یاقوب و منداڵەکانی تا ڕۆژگاری تۆ بەڕێوەیان برد و لە ڕۆژگاری تۆدا نەوەی ئیسرائیل لەبیریان چوو تا سەرلەنوێ لەم شاخەدا ئاهەنگەکەیان گێڕا. 20فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل بدە کە ئەم جەژنە لە هەموو نەوەکانیاندا بەڕێوەببەن ،بۆ ئەوەی فەرمانێک بۆیان بێت ،لە ساڵێکدا ڕۆژێک لەم مانگەدا جەژنەکە دەگێڕن. 21چونکە جەژنی هەفتەکان و جەژنی یەکەم بەرهەمە ،ئەم جەژنە دوو لیەنە و دوو سروشتییە ،بەپێی ئەوەی لەسەری نووسراوە و هەڵکەندراوە ،ئاهەنگی بگێڕن. 22چونکە من لە کتێبی یاسای یەکەمدا نووسیومە کە بۆت نووسیومە ،کە لە وەرزی خۆیدا ،ڕۆژێک لە ساڵدا ئاهەنگی بۆ بگێڕیت ، قوربانییەکانیم بۆ ڕوون کردیتەوە کە نەوەی ئیسرائیل لەبیریان بێت و لەم مانگەدا بە درێژایی نەوەکانیان ئاهەنگی بگێڕن ،لە هەموو ساڵێکدا ڕۆژێک. 23لە مانگی نوێی مانگی یەکەم و مانگی نوێی مانگی چوارەم و مانگی نوێی مانگی حەوتەم و مانگی نوێی مانگی دەیەم ڕۆژانی یادکردنەوە و ڕۆژانی وەرزەکان بە چوار دابەشکردنی ساڵ .ئەمانە بۆ هەمیشە وەک شایەتحاڵێک نووسراون و دەستنیشانکراون. 24نوح بۆ خۆی بۆ خۆی وەک جەژن بۆ نەوەکان بۆ هەمیشە دیاری کرد ،بەم شێوەیە بوونە یادگاری بۆی. 25لە مانگی نوێی مانگی یەکەمدا بانگهێشت کرا کە کەشتییەک بۆ خۆی دروست بکات ،لەو ڕۆژەدا زەوی وشک بووەوە و کەشتییەکەی کردەوە و زەوی بینی. 26لە مانگی نوێی مانگی چوارەمدا دەمی قووڵییەکانی ژێرەوە داخرا .لە مانگی نوێی مانگی حەوتەمدا هەموو دەمی کۆتاییەکانی زەوی کرایەوە و ئاوەکان دەستیان کرد بە دابەزین بۆ ناوی. 27لە مانگی نوێی مانگی دەیەمدا لوتکەی شاخەکان بینرا و نوح دڵخۆش بوو. 28هەر لەبەر ئەوەش بۆ خۆی وەک جەژنێک بۆ یادکردنەوە بۆ هەمیشە دیاری کرد و بەم شێوەیە دیاری دەکرێن. 29لەسەر لوحە ئاسمانییەکان دایاننا ،هەریەکەیان سێزدە هەفتەیان هەبوو .لە یەکەوە بۆ یەکێکی تر( تێپەڕاند )یادەکەیان ،لە یەکەمەوە بۆ دووەم ،و لە دووەمەوە بۆ سێیەم ،و لە سێیەمەوە بۆ چوارەم. 30هەموو ڕۆژەکانی فەرمانەکە دوو هەفتە و پەنجا هەفتە دەبن و( ئەمەش دەبنە هۆی تەواوکردنی )ساڵەکە .بەم شێوەیە لەسەر لوحە ئاسمانییەکان هەڵکەندراوە و دەستنیشان کراوە. 31وە هیچ پشتگوێخستنێک نییە( ئەم فەرمانە )بۆ یەک ساڵ یان ساڵ بە ساڵ. 32فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل بدە کە ساڵەکان بەپێی ئەم حیساباتە بپارێزن -سێ سەد و شەست و چوار ڕۆژ ،و( ئەمانە )ساڵێکی تەواو پێکدەهێنن ،و کاتەکەی لە ڕۆژەکانی و لە جەژنەکانیەوە تێکنادەن .چونکە هەموو شتێک بەپێی شایەتحاڵی خۆیان لەناویاندا دەڕوخێت و هیچ ڕۆژێک بەجێناهێڵن و هیچ ئاهەنگێک تێک نادەن. 33بەڵم ئەگەر پشتگوێ بخەن و بەپێی فەرمانەکەی جێبەجێیان نەکەن ،ئەوا هەموو وەرزەکانیان تێکدەدەن و ساڵەکان لەم ڕێزبەندییە دووردەکەونەوە[ ،و وەرزەکان تێکدەدەن و ساڵەکان جێدەهێڵرێن ]و ڕێساکانیان پشتگوێ دەخەن. 34هەموو نەوەی ئیسرائیل لەبیریان دەچێت و ڕێگای ساڵەکان نادۆزنەوە ،مانگە نوێیەکان و وەرزەکان و شەممەکان لەبیر دەکەن و بە هەڵەدا دەچن وەک هەموو ڕێزبەندی ساڵەکان. 35چونکە من دەزانم و لەمەودوا ئەوەت بۆ دەگێڕمەوە ،بەڵم لە داڕشتنی خۆم نییە .چونکە کتێبی( درۆ )کە پێش من نووسراوە و لەسەر لوحە ئاسمانییەکان دابەشکردنی ڕۆژەکان دیاری کراوە ،نەک جەژنەکانی پەیمان لەبیر بکەن و بەپێی جەژنەکانی نەتەوەکان دوای هەڵە و دوای نەزانییان بڕۆن. 36چونکە کەسانێک هەن کە بە دڵنیاییەوە چاودێری مانگ دەکەن -چۆن وەرزەکان تێکدەدات و ساڵ بە ساڵ دە ڕۆژ زوو دێتە ژوورەوە. 37لەبەر ئەم هۆکارە ساڵنێک بەسەریاندا دێت کە ڕێکوپێکی تێکدەدەن و ڕۆژێکی قێزەون دەکەنە ڕۆژی شایەتحاڵی و ڕۆژێکی ناپاک دەکەنە جەژن و هەموو ڕۆژەکان سەرلێشێواو دەکەن ،پیرۆزەکان لەگەڵ ناپاکەکان و ڕۆژی ناپاک لەگەڵ پیرۆزەکان .چونکە لە مانگ و شەممە و جەژن و یۆبیلیدا هەڵە دەبن. 38هەر لەبەر ئەمەشە فەرمانت پێدەدەم و شایەتحاڵیت بۆ دەدەم ،کە شایەتحاڵییان بۆ بدەیت .چونکە دوای مردنت منداڵەکانت( ئەوان ) تێکدەدەن ،بەجۆرێک ساڵەکە تەنها سێ سەد و شەست و چوار ڕۆژ ناکەن و هەر لەبەر ئەمەش هەڵە دەبن سەبارەت بە مانگە نوێیەکان و وەرزەکان و شەممەکان و جەژنەکان و هەموو جۆرە خوێنێک لەگەڵ هەموو جۆرە گۆشتێک دەخۆن. بەشی حەوتەم 1لە هەفتەی حەوتەمی ساڵی یەکەمدا [1317بەیانی ]،لەم یۆبیلیەدا ،نوح ترێی چاند لەسەر ئەو چیایەی کە کەشتییەکە لەسەری وەستابوو ، ناوی لوبار ،یەکێک لە چیاکانی ئارارات ،لە ساڵی چوارەمدا ، [1320بەیانی ]میوەیان بەرهەمهێنا و ئەویش پاسەوانی میوەکانیان دەکرد و لەم ساڵەدا لە مانگی حەوتەمدا کۆیکردەوە. 2شەرابی لێ دروست کرد و خستیە ناو دەفرێکەوە و تا ساڵی پێنجەم ، [1321بەیانی ]تا ڕۆژی یەکەم ،لە مانگی نوێی مانگی یەکەمدا هەڵیگرت. 8
یۆبیلی
3ڕۆژی ئەم جەژنە بە خۆشحاڵییەوە ئاهەنگی گێڕا و قوربانییەکی سووتاندنی بۆ یەزدان کرد ،گایەکی بەچکە و یەک بەران و حەوت مەڕ کە هەریەکەیان تەمەنیان ساڵێک بوو و بزنێکیش بوو ،تاکو بەو هۆیەوە کەفارەت بۆ خۆی و کوڕەکانی بکات. 4سەرەتا بزێوەکەی ئامادە کرد و بڕێک لە خوێنەکەی خستە سەر گۆشتی ئەو گۆشتەی کە لەسەر قوربانگاکە بوو کە دروستی کردبوو ، هەموو چەورییەکانی لەسەر قوربانگاکە دانا کە قوربانی سووتاندنی تێدا کردبوو ،گا و بەرخ و مەڕەکانیشی خستە سەر قوربانگاکە. 5هەموو قوربانییەکانیان بە ڕۆن تێکەڵ کرد و دواتر شەرابی بەسەر ئەو ئاگرەدا ڕشت کە پێشتر لەسەر قوربانگاکە دروستی کردبوو ، بخوری لەسەر قوربانگاکە دانا و بۆنێکی خۆشی بەرزکردەوە کە لەبەردەم یەزدانی پەروەردگاریدا پەسەند بوو. 6دڵخۆش بوو و لەم شەرابەی خواردەوە ،خۆی و منداڵەکانی بە خۆشحاڵییەوە. 7ئێوارە بوو ،چووە ناو چادرەکەی و سەرخۆش بوو پاڵکەوت و خەوت ،لە کاتی خەوتندا لە چادرەکەیدا داپۆشرا. 8حەم نوح باوکی بە ڕووتی بینی و چووە دەرەوە و بە دوو براکەی لە دەرەوە گوت. 9ئینجا شێم جلەکەی برد و هەستا ،خۆی و یافەت ،جلەکەیان خستە سەر شانیان و چوونە دواوە و شەرمەزاری باوکیان داپۆشی و ڕوویان دواوە بوو. 10نوح لە خەو لە خەو هەڵسا و هەموو ئەو شتانەی زانی کە کوڕە بچووکەکەی بەسەریدا کردووە ،نەفرەتی لە کوڕەکەی کرد و گوتی : نەفرەت لە کەنعان .کۆیلەی براکانی دەبێت'. 11ئینجا بەرەکەتی خستە سەر شەم و گوتی :یەزدانی پەروەردگاری شەم پیرۆز بێت و کەنعان دەبێتە خزمەتکاری. 12خودا یافەت گەورە دەکات و خودا لە شوێنی نیشتەجێبوونی شەم نیشتەجێ دەبێت و کەنعان دەبێتە خزمەتکاری'. 13حەم زانی باوکی جنێوی بە کوڕە بچووکەکەی داوە و ناڕازی بوو کە جنێوی بە کوڕەکەی داوە .لە باوکی جیا بووەوە ،خۆی و کوڕەکانی لەگەڵیدا ،کوش و میزرایم و پوت و کەنعان. 14شارێکی بۆ خۆی دروست کرد و ناوەکەی بە ناوی نەعلەتامەعوکی ژنەکەی ناوناوە. 15یافەت بینی و ئیرەیی بە براکەی برد و ئەویش شارێکی بۆ خۆی دروست کرد و ناوی ژنەکەی بە ناوی ئاداتانیسی ژنەکەی ناوناوە. 16شەم لەگەڵ نوح باوکی نیشتەجێ بوو ،شارێکی لە نزیک باوکیەوە لەسەر شاخەکە دروست کرد ،ئەویش بە ناوی سەدەقەتەلێبابی هاوسەرەکەیەوە ناوی لێنا. 17سەیرکە ئەم سێ شارە لە نزیک چیای لوبارن .سێدەقەتەلێباب بە بەردەم شاخەکە لە ڕۆژهەڵتەکەی؛ و نەعلتەماعوک لە باشوور؛ 'Adatan'esesبەرەو ڕۆژئاوا. 18ئەمانە کوڕەکانی شەمن :ئیلم و ئەشور و ئەرپەخشاد -ئەم کوڕە دوو ساڵ دوای لفاوەکە لەدایک بووە -و لود و ئارام. 19کوڕەکانی یافەت :گۆمێر و ماگۆگ و مەدای و جاڤان و توبال و مەشەخ و تیراس ،ئەمانە کوڕەکانی نوحن. 20لە یۆبیلی بیست و هەشتەمدا ] [1324-1372 AMنوح دەستی کرد بە فەرمانکردن بە کوڕەکانی ئەو ڕێوڕەسمە و فەرمانەکان و هەموو ئەو حوکمانەی کە دەیزانی ،و ئامۆژگاری کوڕەکانی کرد کە ڕاستودروستی بپارێزن و شەرمەزاری جەستەیان داپۆشن و بەرەکەتی دروستکەریان بخەن و ڕێز لە باوک و دایکیان بگرن و دراوسێکانیان خۆشبوێت ،و ...ڕۆحیان بپارێزن لە زینا و ناپاکی و هەموو تاوانکارییەک. 21چونکە بەهۆی ئەم سێ شتەوە لفاو هاتە سەر زەوی ،واتە بەهۆی ئەو زینایەی کە چاودێران بە پێچەوانەی یاسای ڕێساکانیانەوە بەدوای کچانی مرۆڤەکاندا لەشفرۆشییان کرد و خۆیان لە هەموو ئەو شتانە برد کە هەڵیانبژاردبوو ،سەرەتای پیسییان کرد. 22کوڕی نافیدیمیان بوو ،هەموویان جیاواز بوون و یەکتریان خوارد ،زەبەلحەکان نافیلیان کوشت و نافیلەکان ئێلجۆ و مرۆڤی ئێلجۆ و یەکتریان کوشت. 23هەرکەسێک خۆی فرۆشت بە تاوانکاری و ڕشتنی خوێنێکی زۆر ،زەوی پڕ بوو لە تاوان. 24دوای ئەمە گوناهیان بەرامبەر دڕندە و باڵندەکان و هەموو ئەو شتانە کرد کە لەسەر زەوی دەجوڵێن و دەڕۆن ،خوێنێکی زۆر بەسەر زەویدا ڕژا و هەموو خەیاڵ و ئارەزووی مرۆڤەکان بەردەوام بێهودەیی و خراپەیان بە خەیاڵدا دەهێنا. 25یەزدان هەموو شتێکی لە سەر زەوی لەناوبرد .بەهۆی خراپەکاری کارەکانیانەوە و بەهۆی ئەو خوێنەی کە لە ناوەڕاستی زەویدا ڕشتبوویان هەموو شتێکی لەناوبرد. ' 26ئێمە ماینەوە ،من و ئێوە ،کوڕەکانم و هەموو ئەو شتانەی لەگەڵمان چوونە ناو کەشتییەکە ،سەیرکە کارەکانتان لەبەردەممدا دەبینم کە بە ڕاستودروستی ناڕۆن ،چونکە لە ڕێگای لەناوچوون دەستتان کردووە بە ڕۆیشتن و لە یەکتر جیا دەبنەوە و ئیرەیی بە یەکتر دەبەن و( بەم شێوەیەش دێت )کە کوڕەکانم هەریەکەیان لەگەڵ براکەیدا هاوئاهەنگ نین. 27چونکە دەبینم جنۆکەکان دەستیان بە فێڵکردن کردووە لە دژی ئێوە و منداڵەکانتان و ئێستاش بەناوی ئێوە دەترسم ،کە دوای مردنی من خوێنی مرۆڤەکان بڕێژنە سەر زەوی و ئێوەش لە سەر ڕووی زەوی لەناو دەچن. 28هەرکەسێک خوێنی مرۆڤ بڕێژێت و خوێنی هەر گۆشتێک بخوات ،هەموویان لەسەر زەوی لەناو دەچن. 29هیچ کەسێک نامێنێت کە خوێن بخوات و خوێنی مرۆڤ لەسەر زەوی بڕێژێت و هیچ تۆوێک و نەوەیەکی بۆ نامێنێتەوە کە لە ژێر ئاسماندا بژی .چونکە دەچنە تازەخانە و بۆ شوێنی مەحکوم دادەبەزن و بۆ تاریکی قووڵیی هەموویان بە مردنێکی توندوتیژ دەڕۆن. 30هیچ خوێنێکتان بەسەردا نابینرێت لە هەموو ئەو خوێنە هەموو ئەو ڕۆژانەی کە گیاندارێک یان ئاژەڵێک یان هەرچییەک لەسەر زەوی دەفڕن کوشتووە و کارێکی باش بۆ ڕۆحتان دەکەن بە داپۆشینی ئەوەی لەسەر ڕووی زەوی ڕژاوە. 31ئێوە وەک ئەو کەسە نابن کە بە خوێن دەخوات ،بەڵکو خۆتان بپارێزن کە کەس لەبەردەمتان خوێن نەخوات ،خوێنەکە داپۆشن ،چونکە بەم شێوەیە فەرمانم پێکراوە کە شایەتحاڵی ئێوە و منداڵەکانتان لەگەڵ هەموو گۆشتێکدا بدەم. 32مەهێڵە گیان لەگەڵ گۆشتەکەدا بخورێت ،بۆ ئەوەی خوێنەکەت کە ژیانی تۆیە ،لە دەستی هەر گۆشتێک کە لەسەر زەوی دەڕێژێت ،داوا نەکرێت. 9
یۆبیلی
33چونکە زەوی پاک نابێتەوە لەو خوێنەی بەسەریدا ڕژاوە .چونکە( تەنها )بە خوێنی ئەو کەسەی کە ڕژاوە ،زەوی بە درێژایی هەموو نەوەکانی پاک دەبێتەوە. 34ئێستاش ،منداڵەکانم ،ئاگاداربن :حوکمدان و ڕاستودروستی بکەن کە ڕەنگە بە ڕاستودروستی لەسەر ڕووی هەموو زەوی چاندبێت و شکۆمەندیتان لەبەردەم خوداکەمدا بەرز بێتەوە ،کە لە ئاوی لفاوەکە ڕزگاری کردم. 35ئێوە دەچن و شارەکان بۆ خۆتان دروست دەکەن و هەموو ئەو ڕووەکانەی کە لەسەر زەوین و جگە لەوەش هەموو دارە بەرهەمدارەکان تێیدا دەچێنن. 36بۆ ماوەی سێ ساڵ بەرهەمی هەموو شتێک کە دەخورێت کۆناکرێتەوە ،لە ساڵی چوارەمدا بەرهەمەکەی بە پیرۆز دادەنرێت[ و یەکەم میوە پێشکەش دەکەن ]،کە لەبەردەم خودای باڵدا پەسەندە ،کە ئاسمان و زەوی و هەموو شتێکی دروستکردووە .با یەکەم شەراب و ڕۆن (وەک )یەکەم میوە لەسەر قوربانگای یەزدان پێشکەش بکەن ،ئەوەی وەریدەگرێت ،ئەوەی دەمێنێتەوە با بەندەکانی ماڵی یەزدان لەبەردەم ئەو قوربانگایەدا بخۆن کە وەریدەگرێت. 37لە ساڵی پێنجەمدا ئازادکردنەکە بکەن بەجۆرێک کە بە ڕاستودروستی و ڕاستگۆیی ئازادی بکەن و ڕاستودروست دەبن و هەموو ئەو شتانەی کە دەیچێنن سەرفراز دەبن. 38چونکە حەنۆخی باوکی باوکت بەم شێوەیە فەرمانی بە مەتوسێل و کوڕەکەی و مەتوسێلی کوڕی لمەخ کرد و لمێخیش فەرمانی بە هەموو ئەو شتانە کردم کە باوباپیرانی فەرمانیان پێکردبوو. 39کوڕەکانم ،منیش فەرمانتان پێدەدەم ،وەک چۆن حەنۆخ لە یۆبیلی یەکەمدا فەرمانی بە کوڕەکەی کرد ،لە ژیانیدا ،حەوتەمی نەوەی خۆی ، فەرمانی دا و شایەتحاڵی بۆ کوڕەکەی و کوڕەکانی کوڕەکەی دا تا ڕۆژی مردنی'. بەشی هەشتەم 1لە یۆبیلی بیست و نۆدا ،لە هەفتەی یەکەمدا ، [1373بەیانی ]لە سەرەتای ئەودا ،ئەرپاخشاد ژنێکی هێنا و ناوی ڕەسوعێجا بوو ،کچی سوزان کچی ئیلم بوو ،لە ساڵی سێیەمی ئەم هەفتەیەدا کوڕێکی لێ بوو ، [1375بەیانی ]و ناوی لێنا کاینام. 2کوڕەکە گەورە بوو ،باوکی فێری نووسینی کرد ،چوو بۆ خۆی بەدوای شوێنێکدا بگەڕێت کە شارێک بۆ خۆی بگرێت. 3نووسینێکی دۆزیەوە کە نەوەکانی پێشوو لەسەر بەردەکە هەڵکەندبوون ،ئەوەی لەسەری بوو خوێندەوە و نووسییەوە و بەهۆیەوە گوناهی کرد .چونکە فێرکاری چاودێرانی تێدابوو کە بەپێی ئەو فێرکارییەی خۆر و مانگ و ئەستێرەکانیان لە هەموو نیشانەکانی ئاسماندا هەبوو. 4نووسیویەتی و هیچی لەبارەیەوە نەوتووە .چونکە دەترسا لەگەڵ نوح قسە بکات ،نەک بەهۆیەوە لێی توڕە بێت. 5لە سیی یوبیلیدا ، [1429بەیانی ]لە هەفتەی دووەمدا ،لە ساڵی یەکەمیدا ،ژنێکی بۆ خۆی هێنا ،ناوی مێلکا بوو ،کچی مادای کوڕی یافەت ، لە ساڵی چوارەمدا کوڕێکی بوو ،ناوی لێنا شێل .چونکە وتی :بەڕاستی من نێردراوم. [ 6لە ساڵی چوارەمدا لەدایک بوو ]،شێل گەورە بوو و ژنێکی هێنا ،ناوی موعاک بوو ،کچی کێسێدی برای باوکی ،لە هەفتەی پێنجەمدا ،لە ساڵی یەکەمی یۆبیلیدا. 7لە ساڵی پێنجەمی ساڵی 1503ی بەیانیدا کوڕێکی لێ بوو ،ناوی لێنا ئیبەر ،ژنێکی بۆ خۆی هێنا و ناوی عەزورادی کچی نەبرۆد بوو ،لە یۆبیلی سی و دوودا ،لە هەفتەی حەوتەمدا ،لە ساڵی سێیەمیدا . [1564بەیانی] 8لە ساڵی شەشەمی ساڵی 1567ی بەیانیدا ،کوڕێکی لێ بوو ،ناوی لێنا پێلێگ .چونکە لە ڕۆژانی لەدایک بوو نەوەی نوح دەستیان کرد بە دابەشکردنی زەوی لە نێوان خۆیاندا ،هەر بۆیە ناوی لێنا پێلێگ. 9بە نهێنی لە نێوان خۆیاندا دابەشیان کرد و بە نوحیان گێڕایەوە. 10لە سەرەتای یۆبیلی سی و سێهەمدا زەوییان دابەش کرد بۆ سێ بەش ،چونکە شەم و هام و یافەت بەپێی میراتی هەریەکەیان ،لە ساڵی یەکەمی هەفتەی یەکەمدا ،کاتێک یەکێک لە ئێمە کە نێردرابوو لەگەڵیان بوو. 11کوڕەکانی بانگ کرد و ئەوان و منداڵەکانیان لێی نزیک بوونەتەوە ،زەوی دابەش کرد بەسەر تیروپشکەکاندا ،کە سێ کوڕەکەی دەبوو دەستی بەسەردا بگرن و دەستیان درێژ کرد و نووسراوەکەیان لە سنگی نوحی باوکیان دەرهێنا. 12لەسەر نووسینەکە وەک بەشی شەم ناوەڕاستی زەوی دەرچوو کە بۆ نەوەکانی ئەبەدی وەک میرات بۆ خۆی و کوڕەکانی وەریبگرێت ، لە ناوەڕاستی زنجیرە چیای ڕەفاوە ،لە دەمی ئاوەوە لە ڕووباری تینا ،و بەشەکەی بەرەو ڕۆژئاوا لە ناوەڕاستی ئەم ڕووبارەدا دەڕوات و درێژ دەبێتەوە تا دەگاتە ئاوی کۆتاییەکان ،کە ئەم ڕووبارە لێیەوە دەردەچێت و ئاوەکانی دەڕژێتە دەریای مەعات و ئەم ڕووبارەش دەڕژێتە دەریای گەورە .هەموو ئەوەی بەرەو باکوورە هی یافێتە و هەموو ئەوەی بەرەو باشوورە هی شێمە. 13درێژ دەبێتەوە تا دەگاتە قەرەسۆ ،ئەمە لە سنگی زماندایە کە بەرەو باشوور دەڕوانێت. 14بەشەکەی بە درێژایی دەریای گەورە درێژ دەبێتەوە و بە هێڵێکی ڕاست درێژ دەبێتەوە تا دەگاتە ڕۆژئاوای ئەو زمانەی کە بەرەو باشوور دەڕوانێت ،چونکە ئەم دەریایە ناوی زمانی دەریای میسری لێنراوە. 15لێرەوە بەرەو باشوور دەگەڕێتەوە بەرەو دەمی دەریای گەورە لە کەناری ئاوەکانی ،و بەرەو ڕۆژئاوا درێژ دەبێتەوە تا عەفرە و درێژ دەبێتەوە تا دەگاتە ئاوی ڕووباری گیحۆن و بەرەو باشووری ئاوەکانی گیحۆن ،تا کەنارەکانی ئەم ڕووبارە. 16بەرەو ڕۆژهەڵت درێژ دەبێتەوە ،تا دەگاتە باخچەی عەدەن ،لە باشووری ئەو[ ،لە باشوورەوە ]و لە ڕۆژهەڵتی هەموو خاکی عەدەن و هەموو ڕۆژهەڵتەوە ،ڕوو لە ڕۆژهەڵت دەکات و بەرەو ڕۆژهەڵت دەڕوات تا دەگاتە ڕۆژهەڵتی ئەو چیایەی کە ناوی ڕەفایە ،و دادەبەزێت بۆ کەناری دەمی ڕووباری تینا. 17ئەم بەشە بە تیروپشک بۆ شێم و کوڕەکانی هاتە ئاراوە ،بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە تا نەوەکانی بۆ هەمیشە خاوەندارێتی بکەن. 18نوح خۆشحاڵ بوو کە ئەم بەشە بۆ شێم و کوڕەکانی هاتە دەرەوە و هەموو ئەو شتانەی بیری هێنایەوە کە بە دەمی لە پێشبینیدا گوتبووی . چونکە وتبووی :یەزدانی پەروەردگاری شەم پیرۆز بێت و یەزدان لە شوێنی نیشتەجێبوونی شەمدا نیشتەجێ بێت. 10
یۆبیلی
19زانی کە باخچەی عەدەن پیرۆزە لە پیرۆزییەکان و شوێنی نیشتەجێبوونی یەزدان و چیای سینا ناوەندی بیابان و چیای سیۆن -ناوەندی ناوکی زەوی :ئەم سێ کەسە وەک شوێنی پیرۆز دروستکراون کە ڕووبەڕووی یەکتر بن. 20ستایشی خودای خوداوەندەکانی کرد کە قسەی یەزدانی خستە ناو دەمی و یەزدانیش بۆ هەمیشە. 21وە زانی کە بەشێکی بەختەوەر و نیعمەتێک بۆ شەم و کوڕەکانی هاتووە بۆ نەوەکان بۆ هەمیشە -هەموو خاکی عەدەن و هەموو خاکی دەریای سوور ،و هەموو خاکی ڕۆژهەڵت و هیندستان ،و لەسەر دەریای سوور و شاخەکانی ،و هەموو خاکی باشان ،و هەموو خاکی لوبنان و دوورگەکانی کفتور ،و هەموو شاخەکانی سانیر و ئامانا و چیاکانی عەشوور لە باکوور و هەموو خاکی ئیلم و ئەشوور و بابل و سوزان و مەعیدای و هەموو چیاکانی ئارارات و هەموو ناوچەکانی ئەودیوی دەریا ،کە لەودیو شاخەکانی عەشوورەوە بەرەو باکوورە ، خاکێکی بەختەوەر و فراوانە و هەموو ئەوەی تێیدایە زۆر باشە. 22وە بۆ حەم بەشی دووەمی هاتە دەرەوە ،لەودیو گیحۆن بەرەو باشوور لەلی ڕاستی باخچەکە ،و بەرەو باشوور درێژ دەبێتەوە و درێژ دەبێتەوە بۆ هەموو شاخەکانی ئاگر ،و بەرەو ڕۆژئاوا درێژ دەبێتەوە تا دەریای عەتەل و بەرەو ڕۆژئاوا درێژ دەبێتەوە تا دەگاتە دەریای مەعوک -کە( دەریا )کە هەموو شتێک کە لەناو نەچووە تێیدا دادەبەزێت. 23بەرەو باکوور دەڕوات تا سنووری گادیر و بەرەو کەنار ئاوەکانی دەریا دەڕوات تا ئاوی دەریای گەورە تا لە ڕووباری گیحۆن نزیک دەبێتەوە و بە درێژایی ڕووباری گیحۆن دەڕوات تا دەگاتە لی ڕاستی باخچەی عەدەن. 24ئەمە ئەو خاکەیە کە بۆ حەم هاتە دەرەوە وەک ئەو بەشەی کە بۆ هەمیشە بۆ خۆی و کوڕەکانی تا نەوەکانیان بۆ هەمیشە داگیری بکات. 25چونکە یافەت بەشی سێیەمی ئەودیوی ڕووباری تینا لە باکووری دەرچوونی ئاوەکانیەوە هاتە دەرەوە و لە باکووری ڕۆژهەڵتەوە تا هەموو ناوچەی گۆگ و هەموو خاکی ڕۆژهەڵتی درێژدەبێتەوە. 26و بەرەو باکوور درێژ دەبێتەوە بۆ باکوور و درێژ دەبێتەوە بۆ شاخەکانی قەڵت بەرەو باکوور و بەرەو دەریای مەعوک و بەرەو ڕۆژهەڵتی گادر دەڕوات تا دەگاتە ناوچەی ئاوەکانی دەریا. 27وە درێژ دەبێتەوە تا لە ڕۆژئاوای فەرە نزیک دەبێتەوە و دەگەڕێتەوە بەرەو عەفەرەگ و بەرەو ڕۆژهەڵت درێژ دەبێتەوە تا ئاوەکانی دەریای مەعات. 28وە بە ئاراستەی باکووری ڕۆژهەڵت تا ناوچەی ڕووباری تینا درێژ دەبێتەوە تا لە سنووری ئاوەکانی بەرەو شاخی ڕەفا نزیک دەبێتەوە و بەرەو باکوور دەسوڕێتەوە. 29ئەمە ئەو خاکەیە کە بۆ یافەت و کوڕەکانی هاتە دەرەوە وەک بەشێک لە میراتەکەی کە بۆ خۆی و کوڕەکانی بۆ هەمیشە بۆ نەوەکانیان خاوەندارێتی بکات .پێنج دوورگەی گەورە و خاکێکی گەورە لە باکوور. 30بەڵم ساردە و خاکی حەم گەرمە ،خاکی شەمیش نە گەرمە و نە ساردە ،بەڵکو لە ساردی و گەرمی تێکەڵە. بەشی ٩ 1حەم لە نێوان کوڕەکانیدا دابەش بوو ،بەشی یەکەم بۆ کوش بەرەو ڕۆژهەڵت و لە ڕۆژئاوای ئەو بۆ میزرەعیم و لە ڕۆژئاوای بۆ پوت و لە ڕۆژئاوای ئەو[ و ڕۆژئاوای ]لەسەر دەریا بۆ کەنعان. 2شەمیش لە نێوان کوڕەکانیدا دابەش بوو ،بەشی یەکەمی بۆ حەم و کوڕەکانی هاتە دەرەوە ،لە ڕۆژهەڵتی ڕووباری دیجلە تا لە ڕۆژهەڵت نزیک دەبێتەوە ،هەموو خاکی هیندستان و دەریای سوور لە کەناراوەکانی و ئاوەکانی دێدان و هەموو شاخەکانی مێبری و ئێل و هەموو خاکی سوزان و هەموو ئەو شتانەی کە لە لی فەرناخەوە تا دەریای سوور و ڕووباری تینا. 3بۆ ئاشوور بەشی دووەمی هاتە دەرەوە ،هەموو خاکی عەشوور و نەینەوا و شنەر و تا سنووری هیندستان ،بەرز دەبێتەوە و دەوری ڕووبارەکە دەدات. 4لەبەرئەوەی ئەرپەخشاد بەشی سێیەم هاتە دەرەوە ،هەموو خاکی ناوچەی کلدییەکان لە ڕۆژهەڵتی فورات ،هاوسنوور لەگەڵ دەریای سوور و هەموو ئاوەکانی بیابانی نزیک لە زمانی دەریاکە کە ڕووی لە میسر دەکات ،هەموو خاکی لوبنان و سەنیر و عەمانا تا سنووری فورات. 5بەشی چوارەم بۆ ئارام هاتە دەرەوە ،هەموو خاکی میزۆپۆتامیا لە نێوان دیجلە و فورات لە باکووری کلدییەکان تا سنووری چیای عەشوور و خاکی عەرارا. 6بەشی پێنجەم بۆ لود هاتە دەرەوە ،شاخەکانی ئەشوور و هەموو سەر بەوان تا دەگاتە دەریای گەورە و تا دەگاتە ڕۆژهەڵتی ئەشووری برای. 7یافەتیش خاکی میراتەکەی بەسەر کوڕەکانیدا دابەش کرد. 8بەشی یەکەم بۆ گۆمێر لە ڕۆژهەڵتەوە لە لی باکوورەوە تا ڕووباری تینا هاتە دەرەوە .لە باکوور هەموو بەشەکانی ناوەوەی باکوور بۆ ماگۆگ هاتە دەرەوە تا دەگاتە دەریای مەعات. 9چونکە مادای وەک بەشی خۆی هاتە دەرەوە کە لە ڕۆژئاوای دوو براکەیەوە تا دوورگەکان و کەنارەکانی دوورگەکان بیگرێتەوە. 10بۆ جاڤان بەشی چوارەمی هەموو دوورگەیەک و ئەو دوورگانەی بەرەو سنووری لود دەرچوون. 11بۆ توبال بەشی پێنجەم لە ناوەڕاستی زمانەکە دەرچوو کە بەرەو سنووری بەشی لود تا زمانی دووەم نزیک دەبێتەوە ،تا ئەودیوی زمانی دووەم تا زمانی سێیەم. 12بۆ مەشەخ بەشی شەشەم هاتە دەرەوە ،هەموو ناوچەکانی ئەودیوی زمانی سێیەم تا لە ڕۆژهەڵتی گادیر نزیک دەبێتەوە. 13بۆ تیراس بەشی حەوتەم هاتە دەرەوە ،چوار دوورگەی گەورە لە ناوەڕاستی دەریادا ،کە دەگەنە بەشی حەم[ و دوورگەکانی کاماتوری بە تیروپشک بۆ کوڕانی ئەرپاخشاد هاتنە دەرەوە وەک میراتەکەی]. 11
یۆبیلی
14بەم شێوەیە کوڕەکانی نوح لەبەردەم نوح باوکیاندا بەسەر کوڕەکانیاندا دابەش کرد و ئەویش بە سوێند هەموویان بەستەوە ،نەفرەتی لەسەر هەر کەسێک دەکرد کە هەوڵی دەستبەسەرداگرتنی ئەو بەشەی کە نەکەوتبووە سەری. 15هەموویان گوتیان« :هەروا بێت .بەم شێوەیە بێت ' بۆ خۆیان و کوڕەکانیان بۆ هەمیشە بە درێژایی نەوەکانیان تا ڕۆژی دادگاییکردن ،کە لەسەری یەزدانی پەروەردگار بە شمشێر و ئاگر دادگایییان دەکات بۆ هەموو خراپەکارییە ناپاکەکانی هەڵەکانیان ،کە زەوییان پڕ کردووە لە سەرپێچی و پیسی و زینای و گوناه. بەشی ١٠ 1لە هەفتەی سێیەمی ئەم یۆبیلیەدا جنۆکە ناپاکەکان دەستیان کرد بە گومڕاکردنی نەوەی کوڕەکانی نوح و هەڵەکردن و لەناوبردنی. 2کوڕەکانی نوح هاتنە لی نوحی باوکیان و باسی ئەو جنۆکانەیان بۆ کرد کە بەلڕێدا دەبەن و کوڕەکانی کوێر دەکەن و دەیانکوژن. 3لەبەردەم یەزدانی پەروەردگاری خۆیدا دوعای کرد و گوتی :خودای ڕۆحی هەموو جەستە ،کە بەزەیی پێدام .من و کوڕەکانمی لە ئاوی لفاو ڕزگار کرد ،وەک چۆن کوڕانی لەناوچوونت لەناوبرد ،نەیکردم .چونکە نیعمەتت بەرامبەرم گەورە بووە ،میهرەبانیت بۆ ڕۆحم گەورە بووە؛ با نیعمەتت بەسەر کوڕەکانمدا بەرز بێتەوە و ڕۆحی خراپ حوکمیان نەکات .نەک لەسەر زەوی لەناویان ببەن. 4بەڵم تۆ بەرەکەت بە من و کوڕەکانم ببەخشە ،تاکو زیاد و زۆر بین و زەوی پڕ بکەینەوە. 5تۆ دەزانیت چاودێرانت ،باوکانی ئەم ڕۆحانە ،لە سەردەمی مندا چۆن مامەڵەیان کردووە ،سەبارەت بەم ڕۆحە زیندووانە ،زیندانییان بکەن و لە شوێنی سزادان بە توندی بیانگرن ،با لەناوچوون بەسەر کوڕانی بەندەکەتدا نەهێنن ،خودای من .چونکە ئەمانە شێرپەنجەین و بۆ لەناوبردنی دروستکراون. 6با حوکمڕانی ڕۆحی زیندووەکان نەکەن .چونکە تەنها تۆ دەتوانیت حوکمڕانی بەسەریاندا بکەیت .با لەمەودوا و بۆ هەمیشە دەسەڵتیان بەسەر کوڕانی چاکەکاراندا نەبێت'. 7یەزدانی پەروەردگارمان فەرمانی پێکردین هەمووان ببەستین. 8سەرۆکی ڕۆحەکان ،مەستێما ،هات و وتی :پەروەردگار ،دروستکەر ،با هەندێکیان لەبەردەممدا بمێننەوە و با گوێ لە دەنگی من بگرن و هەموو ئەوەی پێیان دەڵێم بیکەن .چونکە ئەگەر هەندێکیان بۆ من نەهێڵرێنەوە ،ناتوانم هێزی ئیرادەی خۆم بەسەر کوڕانی مرۆڤدا جێبەجێ بکەم؛ چونکە ئەمانە بۆ خراپبوون و گومڕاکردنن لەبەردەم دادگاییکردنمدا ،چونکە خراپەکاریی کوڕانی مرۆڤ گەورەیە'. 9فەرمووی :با بەشی دەیەمیان لەبەردەمیدا بمێنێتەوە ،با نۆ بەشیان دابەزن بۆ شوێنی مەحکومکردن'. 10یەکێک لە ئێمە فەرمانی دا کە فێری نوح بکەین هەموو دەرمانەکانیان .چونکە دەیزانی کە ئەوان بە ڕاستگۆیی ناڕۆن و لە ڕاستودروستیدا شەڕ ناکەن. 11ئێمەش بەپێی هەموو قسەکانی ئەومان کرد :هەموو ئەو خراپە خراپانەی کە لە شوێنی سزادان بەستمانەوە و بەشێکی دەیەمیان بەجێهێشت تا ملکەچی شەیتان بن لەسەر زەوی. 12هەموو دەرمانەکانی نەخۆشییەکانیان و وەسوەسەیان بۆ نوحمان ڕوونکردەوە ،کە چۆن بە گژوگیاکانی سەر زەوی چاکیان بکاتەوە. 13نوح هەموو شتێکی لە کتێبێکدا نووسی ،وەک چۆن ڕێنماییمان کرد سەبارەت بە هەموو جۆرە دەرمانێک .بەم شێوەیە ڕۆحە خراپەکان ڕێگرییان لێکرا لە( ئازاردانی )کوڕانی نوح. 14هەموو ئەو شتانەی کە نووسیبووی بە شەم کوڕە گەورەکەی دا .چونکە زۆر لە هەموو کوڕەکانی خۆشی دەویست. 15نوح لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوی لێکەوت و لەسەر چیای لوبار لە خاکی ئارارات نێژرا. 16نۆ سەد و پەنجا ساڵ لە ژیانیدا تەواو کرد ،نۆزدە یۆبیلی و دوو هەفتە و پێنج ساڵ . [1659بەیانی] 17لە ژیانی لەسەر زەویدا لە نەوەی مرۆڤەکان زیاتر بوو جگە لە حەنۆخ بەهۆی ئەو ڕاستودروستییەی کە تێیدا تەواو بوو .چونکە پۆستی حەنۆخ بۆ نەوەکانی جیهان دیاریکرابوو ،تاکو تا ڕۆژی دادگاییکردن هەموو کارەکانی نەوە بە نەوە بگێڕێتەوە. 18لە سێ و سی و یۆبیلیدا ،لە ساڵی یەکەمی هەفتەی دووەمدا ،پێلێگ ژنێکی هێنا ،کە ناوی لۆمنا کچی سیناعر بوو ،لە ساڵی چوارەمی ئەم هەفتەیەدا کوڕێکی بۆ بوو ،ناوی لێنا ڕیو .چونکە فەرموویەتی« :ئەوەتا نەوەی مرۆڤەکان بە مەبەستی خراپەی دروستکردنی شار و تاوەرێک لە خاکی شنەردا بوونەتە خراپەکار». 19چونکە لە خاکی ئاراراتەوە بەرەو ڕۆژهەڵت بەرەو شنەر ڕۆیشتن .چونکە لە سەردەمی ئەودا شار و تاوەرەکەیان دروست کرد و گوتیان' :بڕۆ بۆ ،با بەوەوە سەرکەوین بۆ ئاسمان'. 20دەستیان کرد بە بیناسازی و لە هەفتەی چوارەمدا خشتیان بە ئاگر دروست کرد و خشتەکان وەک بەرد خزمەتیان دەکرد و ئەو گڵەی کە بە چیمەنتۆیان پێکەوە بەستبوو ،قیر بوو کە لە دەریاوە دێتە دەرەوە و لە کانیاوەکانی ئاو لە خاکی شنار. 21ئینجا دروستیان کرد :چل و سێ ساڵ ] [1645-1688 AMدروستیان کرد .پانییەکەی ٢٠٣خشت بوو ،بەرزییەکەی( خشتێک ) سێیەمی یەکێک بوو؛ بەرزییەکەی ٥٤٣٣باڵ و ٢دارخورما بوو ،و( بەرەوبەری دیوارێک )سێزدە ستاد بوو( و لە سی ستەیدی تر). 22یەزدانی پەروەردگارمان پێی گوتین :سەیرکە ،ئەوان یەک گەلن و( ئەمە )دەست دەکەن بە ئەنجامدانی ،ئێستاش هیچیان لێ ناگیرێت . بڕۆ بۆ ،با بچینە خوارەوە و زمانەکەیان تێکەڵ بکەین ،تا لە قسەی یەکتر تێنەگەن و لە شار و نەتەوەکاندا بڵوببنەوە و تا ڕۆژی دادگاییکردن یەک مەبەست لەگەڵیاندا نامێنێتەوە'. 23یەزدان دابەزی و ئێمەش لەگەڵیدا دابەزین بۆ بینینی ئەو شار و تاوەرەی کە نەوەی مرۆڤەکان دروستیان کردبوو. 24زمانەکەیان شەرمەزار کرد و چیتر لە قسەی یەکتر تێنەگەیشتن و ئەوکاتە وازیان لە دروستکردنی شار و تاوەرەکە هێنا. 25هەر لەبەر ئەمەشە هەموو خاکی شنار ناودەبرێت بابل ،چونکە یەزدان لەوێ هەموو زمانی نەوەی مرۆڤەکانی سەرلێشێواو کرد و لەوێشەوە بڵوبوونەوە بۆ شارەکانیان ،هەریەکەیان بەپێی زمان و نەتەوەکەی خۆیان. 12
یۆبیلی
26یەزدان بایەکی بەهێزی نارد بۆ سەر تاوەرەکە و بەسەر زەویدا ڕوخاند و بینی لە نێوان ئاشوور و بابل بوو لە خاکی شنەر و ناویان ناوە 'ڕوخاندن'. 27لە هەفتەی چوارەمی ساڵی یەکەمدا [1688بەیانی ]لە سەرەتای ساڵی یۆبیلی چوار و سیدا ،لە خاکی شنار بڵوبوونەوە. 28حەم و کوڕەکانی چوونە ئەو خاکەی کە بڕیار بوو داگیری بکات ،کە وەک بەشی خۆی لە خاکی باشووردا بەدەستی هێنا. 29کەنعان خاکی لوبنانی تا ڕووباری میسری بینی کە زۆر باشە ،نەچووە خاکی میراتەکەی لە ڕۆژئاوا( واتە دەریا )و لە خاکی لوبنان نیشتەجێ بوو ،بەرەو ڕۆژهەڵت و ڕۆژئاوا لە سنووری ئوردن و لە سنووری دەریاوە. 30حەم و باوکی و کوش و میسرایمی براکانی پێیان گوت :تۆ لە خاکێکدا نیشتەجێ بوویت کە هی تۆ نییە و بە تیروپشک نەکەوتە دەستمان ، وا مەکە .چونکە ئەگەر وا بکەیت ،تۆ و کوڕەکانت لە خاکەکەدا دەکەونە خوارەوە و لە ڕێگەی فیتنەوە نەفرەت دەکرێن؛ چونکە بە فیتنە جێگیر بوویت و بە فیتنە منداڵەکانت دەڕوخێن و بۆ هەتاهەتایە ڕەگ و ڕیشە دەبڕدرێیت. 31لە شوێنی نیشتەجێبوونی شەم نیشتەجێ مەبن .چونکە بە بەشی شەم و کوڕەکانی هات. 32تۆ نەفرەت لێکراویت و لە هەموو کوڕەکانی نوح نەفرەت دەبیت ،بەو نەفرەتەی کە لەبەردەم دادوەری پیرۆز و لەبەردەم نوحی باوکماندا بە سوێند خۆمان بەستەوە'. 33بەڵم گوێی لێ نەگرت و تا ئەمڕۆش لەگەڵ کوڕەکانی لە خاکی لوبنان لە حەماتەوە تا چوونە ژوورەوەی میسر نیشتەجێ بوو. 34هەر لەبەر ئەمەشە ئەو خاکە ناوی کەنعان لێنراوە. 35یافەت و کوڕەکانی بەرەو دەریا ڕۆیشتن و لە خاکی بەشەکەی خۆیان نیشتەجێ بوون ،مەداییش خاکی دەریای بینی و دڵی پێی خۆش نەبوو ،لە حەم و ئەشوور و ئەرپاخشادی برای ژنەکەی داوای( بەش)ی کرد و تا ئەمڕۆ لە خاکی مەد لە نزیک برای ژنەکەی نیشتەجێ بوو. 36شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی و شوێنی نیشتەجێبوونی کوڕەکانیشی بە ناوی مەدای باوکیان ناوناوە. بەشی ١١ 1لە سی و پێنجەمین یۆبیلیدا ،لە هەفتەی سێیەمدا ،لە ساڵی یەکەمی [1681ی بەیانی]دا ،ڕیو ژنێکی بۆ خۆی هێنا و ناوی ئۆرا بوو ،کچی ئۆر کوڕی کەسێد بوو ،کوڕێکی لێ بوو ،لە ساڵی حەوتەمی ئەم هەفتەیەدا لەم یۆبیلیەدا ناوی سێرۆی لێنا . [1687بەیانی] 2کوڕەکانی نوح دەستیان کرد بە شەڕکردن لەگەڵ یەکتر ،بە دیل گرتن و کوشتنی یەکتر و ڕشتنی خوێنی مرۆڤەکان لەسەر زەوی و خواردنی خوێن و دروستکردنی شار و دیوار و تاوەر و تاکەکان( دەستیان کرد )بە بەرزکردنەوەی خۆیان لە سەرووی نەتەوە و دامەزراندنی سەرەتای شانشینی و چوونە شەڕی خەڵک لە دژی خەڵک و نەتەوە لە دژی نەتەوە و شار دژی شار ،و هەمووان( دەستیان کرد بە خراپەکاری ،و بەدەستهێنانی چەک ،و فێرکردنی کوڕەکانیان شەڕ ،و دەستیان کرد بە گرتنی شارەکان ،و فرۆشتنی کۆیلەی نێر و مێ. 3ئۆر کوڕی کێسێد شاری ئارای کلدانیەکانی دروست کرد و ناوی خۆی بە ناوی خۆی و ناوی باوکیەوە ناوە .وە وێنەی تواوەیان بۆ خۆیان دروست کرد و هەریەکەیان بتەکەیان دەپەرست ،ئەو وێنە تواوەیەی کە بۆ خۆیان دروستیان کردبوو ،دەستیان کرد بە دروستکردنی وێنەی نەخشێنراو و سیموکراسی ناپاک ،ڕۆحە شێرپەنجەییەکان یارمەتیان دەدا و ڕایاندەکێشا بۆ ئەنجامدانی سەرپێچی و ناپاکی. 4شازادە مەستێما خۆی ماندوو کرد بۆ ئەنجامدانی هەموو ئەمانە و ڕۆحی دیکەی نارد ،ئەوانەی کە خراونەتە ژێر دەستی ،بۆ ئەوەی هەموو جۆرە ستەم و گوناهێک و هەموو جۆرە سەرپێچییەک بکەن ،بۆ خراپکردن و لەناوبردنی و ڕشتنی خوێن بەسەر زەویدا. 5هەر لەبەر ئەمەش ناوی سێرۆی ناوە سێروگ ،چونکە هەر کەسێک ڕووی لە هەموو جۆرە گوناه و سەرپێچییەک دەکرد. 6گەورە بوو و لە ئوری کلدانیەکان نیشتەجێ بوو ،لە نزیک باوکی دایکی ژنەکەی ،بتەکانی دەپەرست ،لە هەفتەی پێنجەمدا ،لە ساڵی یەکەمی ساڵی یۆبیلیدا ، [1744بەیانی ]ژنێکی هێنا و ناوی مێلکا بوو ،کچی کابر ،کچی باوکی برا. 7لە ساڵی یەکەمی ئەم هەفتەیەدا ناهوری لەدایک بوو ،ئەویش لە ئوری کلدانیەکان گەورە بوو و نیشتەجێ بوو ،باوکی فێری لێکۆڵینەوەکانی کلدانییەکانی کرد بۆ فەلەکناسی و پێشبینیکردن ،بەپێی نیشانەکانی ئاسمان. 8لە سی و حەوتەمین یۆبیلی هەفتەی شەشەمدا ،لە ساڵی یەکەمی ساڵی ١٨٠٠ی بەیانیدا ،ژنێکی بۆ خۆی هێنا ،ناوی ئیجاسکای کچی نەستاگی کلدانیەکان بوو. 9لە ساڵی حەوتەمی ئەم هەفتەیەدا تەرا لەدایک بوو . [1806بەیانی] 10شازادە مەستێما کۆتر و باڵندەی نارد بۆ ئەوەی ئەو تۆوە بخۆن کە لە خاکەکەدا چێندرابوو ،بۆ ئەوەی خاکەکە لەناوببەن و ماندووبوونیان لە منداڵنی مرۆڤەکان بدزێنن .پێش ئەوەی بتوانن لە تۆوەکەدا بڕۆن ،کۆترەکان لە ڕووی زەویەوە( ئەوە)یان هەڵدەگرت. 11لەبەر ئەم هۆکارەش ناوی لێنا تەرا ،چونکە کۆتر و باڵندەکان کەمیان کردبووەوە و تۆوەکانیان دەخوارد. 12ساڵن بەهۆی باڵندەکانەوە دەستیان بە بێ بەرهەم بوون کرد و هەموو بەرهەمی دارەکانیان لە دارەکان خوارد ،تەنها بە هەوڵێکی زۆرەوە توانیان کەمێک لە هەموو بەرهەمەکانی زەوی لە ڕۆژانی خۆیاندا ڕزگار بکەن. 13لەم سی و نۆیەمین یۆبیلیەدا ،لە هەفتەی دووەمی ساڵی یەکەمدا ،تارا ژنێکی بۆ خۆی هێنا و ناوی ئێدنا بوو ،کچی ئەبرام ،کچی خوشکی باوکی .لە ساڵی حەوتەمی ئەم هەفتەیەدا [1876بەیانی ]کوڕێکی لێ بوو ،ناوی نا ئەبرام ،بە ناوی باوکی دایکیەوە. 14چونکە پێش ئەوەی کچەکەی کوڕێک دووگیان بێت مردبوو. 15منداڵەکە دەستی کرد بە تێگەیشتن لە هەڵەکانی زەوی کە هەمووان بەدوای وێنە نەخشێنراوەکان و دوای پیسیدا گومڕابوون ،باوکی فێری نووسینی کرد ،تەمەنی دوو هەفتە بوو ، [1890بەیانی ]و خۆی لە باوکی جیاکردەوە ،بۆ ئەوەی لەگەڵیدا بت نەپەرستێت. 16ئینجا دەستی کرد بە دوعاکردن لە دروستکەری هەموو شتێک تا لە هەڵەکانی نەوەی مرۆڤ ڕزگاری بکات و بەشەکەی دوای پیسی و خراپەکاری نەکەوێتە گومڕایەوە. 13
یۆبیلی
17کاتی تۆو بۆ چاندنی تۆو لەسەر خاکەکە هات ،هەموویان پێکەوە چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی تۆوەکانیان لە کۆترەکان بپارێزن ،ئەبرامیش لەگەڵ ئەوانەی ڕۆیشتن ڕۆیشتن ،منداڵەکەش کوڕێکی چواردە ساڵ بوو. 18هەورێکی کۆتر هات بۆ خواردنی تۆوەکە ،ئەبرامیش ڕایکرد بۆ پێشوازیکردنیان پێش ئەوەی لەسەر زەوی نیشتەجێ بن ،پێش ئەوەی لەسەر زەوی نیشتەجێ بن هاواریان بۆ کرد بۆ ئەوەی تۆوەکە بخۆن و گوتی' :مەچنە خوارەوە ،بگەڕێنەوە بۆ ئەو شوێنەی لێیەوە هاتوون '، ئەوانیش گەڕانەوە بۆ دواوە. 19ئەو ڕۆژە حەفتا جار هەوری کۆترەکانی گەڕاندەوە و لە هەموو کۆترەکانی سەرتاسەری ئەو خاکەی کە ئەبرام لەوێ بوو ،یەک کۆتر لەوێ نیشتەجێ نەبوون. 20هەموو ئەوانەی لەگەڵیدا بوون لە هەموو خاکەکەدا بینییان هاوار دەکات و هەموو کۆترەکان گەڕانەوە و ناوی لە هەموو خاکی کلدانەکاندا گەورە بوو. 21ئەمساڵ هەموو ئەوانەی ئارەزووی چاندنیان دەکرد هاتنە لی ،ئەویش لەگەڵیان ڕۆیشت تا کاتی چاندنەکە وەستا ،زەویەکەیان چاند و لەو ساڵەدا دانەوێڵەی پێویستیان هێنایەوە ماڵەوە و خواردیان و تێر بوون. 22لە ساڵی یەکەمی هەفتەی پێنجەمدا ] [1891 AMئەبرام ئەو کەسانەی فێری ئەو کەسانە دەکرد کە ئامێری گایان دروست دەکرد ، دەستکردەکانی لە دار ،دەفرێکیان لە سەرووی زەویەوە دروستکرد ،ڕووی لە چوارچێوەی کۆترەکە بوو ،بۆ ئەوەی تۆوەکەی لەسەر دابنێن ، تۆوەکەش لەوێوە کەوتە خوارەوە لەسەر پشکی کۆشکەکە و لە زەویدا شاردرایەوە و چیتر لە زەوییەکە نەترسان کۆترەکان. 23بەم شێوەیەش لەسەر هەموو چوارچێوەی کۆشکەکان( قاپ)یان لەسەر زەوی دروست کرد و هەموو خاکەکەیان چاند و کشتوکاڵییان کرد ،وەک ئەوەی ئەبرام فەرمانی پێکردن ،ئیتر لە باڵندەکان نەترسان. بەشی ١٢ 1لە هەفتەی شەشەمدا ،لە ساڵی حەوتەمیدا ، [1904بەیانی ]ئەبرام بە تەرا باوکی گوت« :باوک»! 2گوتی« :ئەوەتا من کوڕم ».ئینجا وتی: 'ئێمە چ یارمەتی و قازانجێکمان هەیە لەو بتانەی کە دەیانپەرستیت. وە لەبەردەمیدا خۆت کڕنۆش دەبەیت؟ 3چونکە هیچ ڕۆحێکیان تێدا نییە. چونکە فۆڕمی داماو و چەواشەکاری دڵن. ئەوان بپەرستن نەک: 4خودای ئاسمان بپەرستن، کێ دەبێتە هۆی دابەزینی باران و شەبنەم بەسەر زەویدا وە هەموو شتێک لەسەر زەوی دەکات، وە هەموو شتێکی بە قسەی خۆی دروست کردووە، وە هەموو ژیان لە پێش ڕووخساریەوەیە. 5بۆچی ئەو شتانە دەپەرستن کە ڕۆحیان تێدا نییە؟ چونکە کاری دەستی( پیاو)ن، وە لەسەر شانتان هەڵیاندەگرن، وە ئێوە هیچ یارمەتیەکیان نییە، بەڵم هۆکارێکی گەورەن بۆ شەرمەزاری بۆ ئەوانەی دروستیان دەکەن، وە چەواشەکارییەکی دڵ بۆ ئەوانەی دەیانپەرستن. مەیانپەرستە'. 6باوکی پێی گوت« :کوڕەکەم ،منیش ئەوە دەزانم ،بەڵم چی لە گەلێک بکەم کە وایان لێکردووم لەبەردەمیاندا خزمەت بکەم؟» 7ئەگەر ڕاستییان پێ بڵێم ،دەمکوژن .چونکە ڕۆحیان بەوانەوە دەلکێت بۆ ئەوەی بیانپەرستێت و ڕێزیان لێبگرێت. 8کوڕم بێدەنگ بە ،نەک بتکوژن '.ئەم قسانەی بە دوو براکەی کرد و ئەوان لێی تووڕە بوون و بێدەنگ بوو. 9لە چلەی یۆبیلیدا ،لە هەفتەی دووەمدا ،لە ساڵی حەوتەمیدا ،ئەبرام ژنێکی هێنا ،ناوی سارای کچی باوکی بوو ،ژنەکەی بوو بە ژنەکەی. 10هاران ،براکەی ،لە ساڵی سێیەمی هەفتەی سێیەمدا ، [1928بەیانی ]ژنێکی هێنا و لە ساڵی حەوتەمی ئەم هەفتەیەدا ، [1932بەیانی ] کوڕێکی بۆ بوو ،ناوی لێنا لوت. 11ناهوری برای ژنێکی هێنا. 12لە شەست ساڵی تەمەنی ئەبرام ،واتە لە هەفتەی چوارەمدا ،لە ساڵی چوارەمیدا ،ئەبرام شەو هەستا و ماڵی بتەکانی سووتاند و هەموو ئەو شتانەی لە ماڵەکەدا بوون سووتاند و کەس نەیزانی. 13شەوانە هەستان و هەوڵیان دەدا خوداوەندەکانیان لە ناو ئاگر ڕزگار بکەن. 14حاران پەلەی کرد بۆ ڕزگارکردنیان ،بەڵم ئاگرەکە گڕی بەسەریدا و لە ئاگرەکەدا سووتا و لە ئوری کلدانیەکان لەبەردەم تەرای باوکیدا مرد و لە ئوری کلدانیەکان بەخاکیان سپارد. 15ئینجا تارا لەگەڵ کوڕەکانی لە ئوری کلدییەکانەوە چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی بچنە خاکی لوبنان و خاکی کەنعان و لە خاکی حەران نیشتەجێ بوو ،ئەبرامیش دوو هەفتە لەگەڵ تارا باوکی لە حەران نیشتەجێ بوو. 14
یۆبیلی
16لە هەفتەی شەشەمدا ،لە ساڵی پێنجەمیدا ]، [1951 AMئەبرام بە درێژایی شەو لەسەر مانگی نوێی مانگی حەوتەم دانیشت بۆ ئەوەی لە ئێوارەوە تا بەیانی چاودێری ئەستێرەکان بکات ،بۆ ئەوەی بزانێت سیفەتی ساڵەکە چۆن دەبێت سەبارەت بە بارانەکان ،و ئەو بە تەنیا بوو کاتێک دانیشتبوو و چاودێری دەکرد. 17قسەیەک هاتە دڵی و گوتی :هەموو نیشانەکانی ئەستێرەکان و نیشانەکانی مانگ و خۆر هەموویان لە دەستی یەزدانن .بۆچی( ئەوان ) دەگەڕێم؟ 18ئەگەر ئارەزووی کرد ،بەیانیان و ئێواران باران دەبارێت. وە ئەگەر ئارەزووی کرد ،ئەوا خۆی لێ دەپارێزێت، وە هەموو شتێک لە دەستیدایە'. 19ئەو شەو نوێژی کرد و گوتی: 'خودای من ،خودای بەرز ،تۆ تەنها خودای منیت، تۆ و دەسەڵتی تۆم هەڵبژارد. وە تۆ هەموو شتێکت دروست کردووە، وە هەموو ئەو شتانەی کە کاری دەستەکانتە. 20ڕزگارم بکە لە دەستی ڕۆحە خراپەکان کە زاڵن بەسەر بیرکردنەوەکانی دڵی مرۆڤەکاندا. وە با لە تۆ لم نەدەن ،خودای من. تۆ من و تۆوەکەم بۆ هەمیشە جێگیر بکە کە لەمەودوا و بۆ هەمیشە گومڕا نەبین'. 21گوتی« :ئایا بگەڕێمەوە بۆ ئوری کلدانیەکان کە بەدوای ڕووخساری مندا دەگەڕێن تا بگەڕێمەوە بۆ لی ئەوان ،ئایا لێرە لەم شوێنەدا بمێنمەوە؟ »ڕێگای ڕاست لەبەردەمتدا لە دەستی بەندەکەتدا سەرفرازی بکە تا ئەو( ئەوەی )بەدیبهێنێت و منیش بە فێڵبازی دڵمدا نەڕۆم ،ئەی خودای من'. 22ئینجا کۆتایی بە قسەکردن و دوعاکردن هێنا و بینی کە وشەی یەزدان لە ڕێگەی منەوە بۆی نێردراوە و دەڵێت' :لە وڵتەکەت و لە خزمەکانت و لە ماڵی باوکتەوە هەڵسە بۆ خاکێک کە نیشانت دەدەم و دەتکەم بە نەتەوەیەکی گەورە و زۆر'. 23منیش بەرەکەتت پێ دەبەخشم وە ناوت گەورە دەکەم، تۆش لە زەویدا بەختەوەر دەبیت. وە لە تۆدا هەموو بنەماڵەکانی سەر زەوی بەرەکەتدار دەبن. منیش بەرەکەت بەو کەسانە دەدەم کە بەرەکەتت پێدەبەخشن. وە نەفرەت لەو کەسانە بکە کە جنێوت پێدەدەن. 24من دەبمە خودا بۆ تۆ و کوڕەکەت و کوڕی کوڕەکەت و هەموو نەوەکەت ،مەترسە ،لەمەودوا تا هەموو نەوەکانی زەوی من خودای تۆم'. 25یەزدانی پەروەردگار فەرمووی :دەمی و گوێچکەکانی بکەرەوە ،تا گوێی لێ بگرێت و بە دەمی قسە بکات ،بەو زمانەی کە ئاشکرا بووە ’.چونکە لە ڕۆژی ڕووخانی( بابل)ەوە لە دەمی هەموو نەوەی مرۆڤەکانەوە وەستابوو. 26دەمی و گوێچکەکانی و لێوەکانیم کردەوە و بە زمانی عیبری بە زمانی دروستکراو دەستم کرد بە قسەکردن لەگەڵیدا. 27کتێبەکانی باوباپیرانی برد و ئەمانە بە زمانی عیبری نووسرابوون و نووسییەوە و لەمەودوا دەستی کرد بە خوێندنەوەیان ،منیش ئەوەی پێم ڕاگەیاند کە نەیتوانی تێبگات ،لە شەش مانگی باراناویدا لێی دەخوێندەوە. 28لە ساڵی حەوتەمی هەفتەی شەشەمدا [1953بەیانی ]قسەی لەگەڵ باوکی کرد و ئاگاداری کردەوە کە حەران بەجێدەهێڵێت بۆ ئەوەی بچێتە خاکی کەنعان تا بیبینێت و بگەڕێتەوە لی. 29ئینجا تارا باوکی پێی گوت؛ بە ئارامی بڕۆ: خودای ئەبەدی ڕێگاکەت ڕاست بکاتەوە. وە یەزدان([ لەگەڵت بێت )و ]لە هەموو خراپەیەک بتپارێزێت، لەبەردەم ئەوانەی دەتبینن ،نیعمەت و میهرەبانی و نیعمەتت پێ ببەخشە. با هیچ کام لە نەوەی مرۆڤەکان دەسەڵتیان بەسەرتدا نەبێت کە زیانت پێ بگەیەنێت؛ بە ئارامی بڕۆ. 30ئەگەر خاکێکی دڵخۆشکەرت بینی بۆ نیشتەجێبوون ،ئەوا هەستە و من ببە بۆ لی خۆت و لووتی کوڕی هاران براکەت وەک کوڕی خۆت لەگەڵ خۆت ببە ،یەزدان لەگەڵت بێت. 31ناهۆر براکەت لەگەڵمدا بڕوات تا بە ئارامی دەگەڕێیتەوە و هەموومان پێکەوە لەگەڵت دەڕۆین'. بەشی ١٣ 1ئەبرام لە حەرانەوە ڕۆیشت و سارای ژنەکەی و لوتی کوڕی هارانی برای بردە خاکی کەنعان و گەیشتە عەشوور و بەرەو شەخەم ڕۆیشت و لە نزیک دار بلوطێکی بەرز نیشتەجێ بوو. 2بینی و بینی ،خاکەکە لە هاتنە ژوورەوەی حەماتەوە تا دار بلوطی بەرز زۆر خۆش بوو. 3یەزدان پێی گوت :ئەم خاکە دەدەم بە تۆ و نەوەکەت. 15
یۆبیلی
4قوربانگایەکی لەوێ دروست کرد و قوربانییەکی سووتاندنی بۆ یەزدان پێشکەش کرد کە بۆی دەرکەوتبوو. 5لەوێشەوە بەرەو شاخەکە ڕۆیشت . . .بێتێل لە ڕۆژئاوا و عەی لە ڕۆژهەڵت ،چادرەکەی لەوێ هەڵدا. 6بینی و بینی ،خاکەکە زۆر فراوان و باش بوو ،هەموو شتێکی لەسەر گەشە دەکرد -ترێ و هەنجیر و هەنار ،دار بلوط و ئیلێکس ،و دار سێدار و سروشت و خورما ،و هەموو دارەکانی کێڵگەکە و ئاو لەسەر شاخەکان هەبوو. 7ئینجا ستایشی یەزدانی کرد کە لە ئوری کلدانیەکانەوە بردییە دەرەوە و گەیاندیتە ئەم خاکە. 8لە ساڵی یەکەمدا ،لە هەفتەی حەوتەمدا ،لە مانگی نوێی مانگی یەکەمدا ،ساڵی ١٩٥٤ی بەیانی ]قوربانگایەکی لەسەر ئەم شاخە دروست کرد و ناوی یەزدانی بانگ کرد' :تۆ خودای هەمیشەیی ،خودای منیت'. 9لەسەر قوربانگاکە قوربانییەکی سووتاوی پێشکەش بە یەزدان کرد تا بە درێژایی ژیانی لەگەڵیدا بێت و وازی لێ نەهێنێت. 10لەوێشەوە دوورکەوتەوە و بەرەو باشوور ڕۆیشت ،هاتە حەبرۆن و لەو کاتەدا حەبرۆن دروستکرا ،دوو ساڵ لەوێ نیشتەجێ بوو ، لەوێشەوە چووە خاکی باشوور ،بۆ بیالۆت ،برسێتی لە خاکەکەدا ڕوویدا. 11ئەبرام لە ساڵی سێیەمی هەفتەدا چووە میسر و پێنج ساڵ پێش ئەوەی ژنەکەی لێی بدڕێت ،لە میسر نیشتەجێ بوو. 12لەو کاتەدا تانای لە میسر دروستکرا -حەوت ساڵ دوای حەبرۆن. 13کاتێک فیرعەون دەستی بەسەر سارای هاوسەری ئەبرامدا گرت ،یەزدان بەهۆی سارای هاوسەری ئەبرامەوە بەڵیەکی گەورە فیرعەون و ماڵەکەی تووشی ئازار کرد. 14ئەبرام زۆر شکۆمەند بوو بەهۆی موڵک و ماڵی مەڕ و ئاژەڵ و کەر و ئەسپ و وشتر و کۆیلە و خزمەتکار و زیو و زێڕەوە .لوتیش کوڕی براکەی ،دەوڵەمەند بوو. 15فیرعەون سارای ژنی ئەبرامی دایەوە و لە خاکی میسرەوە ڕەوانەی دەرەوە کرد و ڕۆیشت بۆ ئەو شوێنەی کە لە سەرەتاوە چادرەکەی لێ هەڵدابوو ،بۆ شوێنی قوربانگاکە ،عەی لە ڕۆژهەڵت و بێتێل لە ڕۆژئاوا ،ستایشی یەزدانی پەروەردگاری کرد کە بە ئاشتی هێنایەوە. 16لە چل و یەکەمی یۆبیلی لە ساڵی سێیەمی هەفتەی یەکەمدا ، [1963بەیانی ]گەڕایەوە بۆ ئەم شوێنە و قوربانییەکی سووتاندنی لەسەر پێشکەش کرد و ناوی یەزدانی بانگ کرد و گوتی' :تۆ خودای بەرزترین ،خودای منیت بۆ هەتا هەتایە'. 17لە ساڵی چوارەمی ئەم هەفتەیەدا [1964بەیانی ]لوت لێی جیا بووەوە و لوت لە سۆدۆم نیشتەجێ بوو ،پیاوەکانی سۆدۆم زۆر گوناهبار بوون. 18لە دڵیدا دڵتەنگ بوو کە کوڕی براکەی لێی جیا بووەوە .چونکە هیچ منداڵێکی نەبوو. 19لەو ساڵەدا کە لوت بە دیل گیرا ،یەزدان لە ساڵی چوارەمی ئەم هەفتەیەدا دوای جیابوونەوەی لوت لە ئەبرامی گوت :چاوەکانت بەرز بکەرەوە لەو شوێنەی کە تێیدا نیشتەجێیت ،بەرەو باکوور و باشوور و بەرەو ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵت. 20چونکە هەموو ئەو خاکەی کە دەیبینیت بۆ هەمیشە دەیدەم بە تۆ و نەوەکەت و تۆوەکەت وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریا دەکەم ،هەرچەندە مرۆڤ تۆز و خۆڵ و تۆزی زەوی بژمێرێت ،بەڵم نەوەکەت ناژمێردرێت. 21هەستە ،بە درێژایی خاکەکە و پانییەکەیدا بڕۆن و هەمووی ببینن .چونکە دەیدەم بە نەوەکانت '.ئەبرامیش چووە حەبرۆن و لەوێ نیشتەجێ بوو. 22لەم ساڵەدا کیدۆرلئۆمێری پاشای ئیلم و ئەمرافێلی پاشای شنار و ئاریۆخی پاشای سەلسار و تێرگال پاشای گەلن هاتن و پاشای عەمۆرایان کوشت و پاشای سۆدۆم هەڵهات و زۆر کەس لە دۆڵی سیدیم لە کەناری دەریای خوێدا لە برینەکانیان کەوتنە خوارەوە. 23سۆدۆم و ئادەم و زێبۆیمیان بە دیل گرت و لوتی کوڕی برای ئەبرام و هەموو ماڵ و سامانەکانیان بە دیل گرت و چوونە دان. 24کەسێک کە ڕزگاری بوو هات و بە ئەبرامی گوت کە کوڕی براکەی بە دیل گیراوە و( ئەبرام )خزمەتکارەکانی ماڵەکەی پڕچەک کردووە. . . 25 . . . .بۆ ئەبرام و بۆ نەوەکانی ،یەک لەسەر دە لە بەرهەمە یەکەمەکان بۆ یەزدان ،و یەزدان وەک ڕێوڕەسمێک بۆ هەمیشە دیاری کرد کە بیدەن بەو کاهینانەی کە پێش ئەو خزمەتیان کردووە ،بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە خاوەندارێتی بکەن. 26بۆ ئەم یاسایە سنووری ڕۆژانی نییە .چونکە بۆ نەوەکان بۆ هەمیشە دیاری کردووە کە دەیەمی هەموو شتێک ،لە تۆو و شەراب و ڕۆن و ئاژەڵ و مەڕ بدەن بە یەزدان. 27ئینجا بەخشی بە کاهینەکانی تا بە خۆشی لەبەردەمیدا بیخۆن و بیخۆنەوە. 28پاشای سۆدۆم هاتە لی و کڕنۆشی لەبەردەمیدا دا و گوتی« :ئەبرامی پەروەردگارمان ،ئەو گیانانەمان پێ بدە کە ڕزگارت کردوون ، بەڵم با غەنیمەتەکە هی تۆ بێت». 29ئەبرامیش پێی گوت :دەستەکانم بەرز دەکەمەوە بۆ خودای بەرز ،بۆ ئەوەی لە تارێکەوە تا چەقۆی پێڵو هیچ شتێک کە هی تۆ بێت وەرنەگرم ،نەک بڵێیت :من ئەبرامم دەوڵەمەند کردووە .تەنها ئەو شتانە نەبێت کە گەنجەکان خواردوویانە ،و ئەو بەشەی ئەو پیاوانەی کە لەگەڵمدا ڕۆیشتوون -ئانەر و ئەشۆڵ و مامرێ .ئەمانە بەشی خۆیان وەردەگرن'. بەشی ١٤ 1دوای ئەمانە ،لە ساڵی چوارەمی ئەم هەفتەیەدا ،لە مانگی نوێی مانگی سێیەمدا ،لە خەودا قسەی یەزدان بۆ ئەبرام هات و گوتی :ئەی ئەبرام مەترسە .من بەرگریکاری تۆم و پاداشتەکەت زۆر گەورە دەبێت'. 2وتی :پەروەردگار ،پەروەردگار ،چیم پێدەدەیت ،چونکە من لێرەوە بێ منداڵ دەڕۆم ،کوڕی ماسق کوڕی خزمەتکارەکەم ،ئەلیعەزەری دامماسێکە ،ئەو دەبێتە میراتگری من و تۆ هیچ تۆوێکت پێم نەداوە. 3پێی گوت :ئەم پیاوە میراتگری تۆ نابێت ،بەڵکو میراتگرێک دەبێت کە لە ڕیخۆڵەکانتەوە دێتە دەرەوە .ئەو دەبێتە میراتگری تۆ'. 4هێنایە دەرەوە و پێی گوت« :سەیری ئاسمان بکە و ئەستێرەکان بژمێرە ئەگەر توانیت بیانژمێریت». 16
یۆبیلی
5ئینجا سەیری ئاسمانی کرد و ئەستێرەکانی بینی .پێی فەرموو :نەوەکەت بەم شێوەیە دەبێت. 6باوەڕی بە یەزدان هێنا و بە ڕاستودروستی بۆی هەژمار کرا. 7پێی گوت :من یەزدانم کە تۆم لە ئوری کلدانیەکان هێنایە دەرەوە و خاکی کەنعانییەکانت پێ بدەم بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە خاوەندارێتی بکەیت .منیش دەبمە خودا بۆ تۆ و نەوەکانی دوای تۆ'. 8فەرمووی :پەروەردگار ،پەروەردگار ،بە چی بزانم کە میرات دەگرم؟ 9پێی گوت :گامێشێکی سێ ساڵن و بزنێکی سێ ساڵن و مەڕێکی سێ ساڵن و کۆترێکی کیسەڵ و کۆترێکم بۆ ببە. 10لە ناوەڕاستی مانگەکەدا هەموو ئەمانەی برد و لە دار بلوطی مەمرە نیشتەجێ بوو کە نزیکە لە حەبرۆن. 11قوربانگایەکی لەوێ دروست کرد و هەموو ئەمانەی کردە قوربانی .خوێنی ئەوانی بەسەر قوربانگاکەدا ڕشت و لە نێوانیاندا دابەشی کرد و بەسەر یەکتردا دایاننا .بەڵم باڵندەکان دابەشیان نەکرد ئەو نەیکرد. 12باڵندەکان بەسەر پارچەکاندا هاتنە خوارەوە ،ئەبرامیش ڕاویان کرد و ڕێگەی نەدا باڵندەکان دەستیان لێبدەن. 13کاتێک خۆر ئاوا بوو ،خۆشحاڵییەک بەسەر ئەبرامدا هات و سەیرکە ! ترسناکیەکی تاریکییەکی گەورە بەسەریدا هات و بە ئەبرام گوترا' :بە دڵنیاییەوە بزانە کە نەوەکانت نامۆ دەبن لە خاکێکدا( واتە )هی ئەوان نییە ،و دەیانخەنە کۆیلیەتی و چوار سەد ساڵ ئازاریان دەدەن'. 14هەروەها ئەو نەتەوەیەی کە کۆیلیەتییان دەبێت ،دادگایی دەکەم و دوای ئەوە بە سامانێکی زۆرەوە لەوێ دێنە دەرەوە. 15بە ئاشتی دەچیتە لی باوباپیرانت و لە پیرییەکی باشدا دەنێژرێیت. 16بەڵم لە نەوەی چوارەمدا دەگەڕێنەوە ئێرە .چونکە تاوانی ئەمۆریەکان هێشتا پڕ نەبووەتەوە'. 17ئینجا لە خەو لە خەو هەڵسا و خۆر ئاوا بوو .بڵێسەی ئاگرێک هات و سەیرکە ! کورەیەک دوکەڵی لێدەهات و بڵێسەی ئاگر لە نێوان پارچەکاندا تێپەڕی. 18لەو ڕۆژەدا یەزدان پەیمانێکی لەگەڵ ئەبرامدا گرێدا و گوتی‘ :ئەم خاکە دەدەم بە نەوەکەت ،لە ڕووباری میسرەوە تا ڕووباری گەورە ، ڕووباری فورات ،کێنیەکان ،کەنیزییەکان ،کادمۆنییەکان ،فەریزییەکان ،ڕەفایمەکان ،فەقۆرییەکان و حیڤییەکان و ئەمۆرییەکان و کەنعانییەکان و گیرگاشییەکان و یەبوسییەکان. 19ڕۆژەکە تێپەڕی ،ئەبرام پارچە پارچە و باڵندە و قوربانی میوە و قوربانی خواردنەوەکانی پێشکەش کرد و ئاگریش خواردیان. 20لەو ڕۆژەدا پەیمانمان لەگەڵ ئەبرام بەست ،وەک چۆن لەم مانگەدا لەگەڵ نوح پەیمانمان بەستبوو .ئەبرامیش بۆ هەمیشە جەژن و ڕێوڕەسمەکەی بۆ خۆی نوێ کردەوە. 21ئەبرامیش دڵخۆش بوو و هەموو ئەمانەی بە سارای ژنەکەی ڕاگەیاند .و باوەڕى وابوو کە تۆوى دەبێت ،بەڵم ئەویش منداڵى نەبوو. 22سارای ئامۆژگاری ئەبرامی مێردەکەی کرد و پێی گوت' :بڕۆ بۆ لی هاجەر ،خزمەتکاری میسریم ،لەوانەیە من لە ڕێگەی ئەوەوە تۆو بۆ تۆ دروست بکەم'. 23ئەبرامیش گوێی لە دەنگی سارای ژنەکەی بوو و پێی گوت« :وا بکە ».سارای هاجەر ،خزمەتکارەکەی ،میسرییەکەی گرت و دایە ئەبرامی مێردەکەی ،تا ببێتە هاوسەری. 24ئینجا چووە ژوورەوە بۆ لی ،ژنەکە دووگیان بوو و کوڕێکی بۆ بوو ،لە ساڵی پێنجەمی ئەم هەفتەیەدا [1965بەیانی ]ناوی لێنا ئیسماعیل .ئەمە هەشتا و شەشەمین ساڵ بوو لە ژیانی ئەبرام. بەشی ١٥ 1لە ساڵی پێنجەمی هەفتەی چوارەمی ئەم یۆبیلیەدا ، [1979بەیانی ]لە مانگی سێیەمدا ،لە ناوەڕاستی مانگەکەدا ،ئەبرام جەژنی یەکەم بەرهەمی دروێنەی دانەوێڵەی گێڕا. 2قوربانی نوێ لەسەر قوربانگاکە ،یەکەم بەرهەمی بەرهەمەکەی ،پێشکەش بە یەزدان کرد ،گامێشێک و بزنێک و مەڕێک لەسەر قوربانگاکە وەک قوربانی سووتاندن بۆ یەزدان .قوربانی میوەکانیان و قوربانی خواردنەوەکانیان لەگەڵ بخور لەسەر قوربانگاکە پێشکەشی کرد. 3یەزدان بۆ ئەبرام دەرکەوت و پێی گوت :من خودای گەورەم .لەبەردەممدا خۆت پەسەند بکە و تۆ کامڵ بە. 4پەیمانی خۆم لە نێوان خۆم و تۆدا دەبەستم و زۆرت بۆ زیاد دەکەم'. 5ئەبرام بە ڕووخساری کەوتە خوارەوە و خودا قسەی لەگەڵ کرد و گوتی. « 6ئەوەتا ڕێوڕەسمی من لەگەڵتە، تۆ باوکی گەلێکی زۆر دەبیت. 7ئیتر ناوت نابنرێت ئەبرام. بەڵم ناوت لەمەودوا هەتا هەتا هەتایە ئیبراهیم دەبێت. چونکە تۆم کردۆتە باوکی گەلێکی زۆر. 8زۆر گەورەت دەکەم. منیش دەتکەم بە گەلن، پاشاکان لێت دێنە دەرەوە. 9من پەیمانی خۆم لە نێوان من و تۆ و نەوەکانی دوای تۆ ،بە درێژایی نەوەکانیان ،بۆ پەیمانێکی هەمیشەیی ،تا من خودایەک بم بۆ تۆ و بۆ نەوەکانی دوای تۆ. 17
یۆبیلی
< 10ئەو خاکەی کە تاراوگە بوویت ،دەدەم بە تۆ و نەوەکانی دوای تۆ >خاکی کەنعان ،بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە خاوەندارێتی بکەیت و منیش دەبمە خودایان'. 11یەزدان بە ئیبراهیمی فەرموو« :هەرچی تۆ ،تۆ و نەوەکانی دوای خۆت پەیمانەکەم بپارێزە ،هەر پیاوێک لە نێوانتاندا خەتەنە بکەن و پێستی پێشەوەتان خەتەنە بکەن و دەبێتە نیشانەی پەیمانێکی هەمیشەیی نێوان من و ئێوە». 12لە ڕۆژی هەشتەمدا منداڵەکە خەتەنە بکەن ،هەموو نێرێک بە درێژایی نەوەکانتان ،ئەو منداڵەی لە ماڵەوە لەدایک بووە ،یان بە پارە لە هەر کەسێکی نامۆ کڕیوتە ،کە لە نەوەکانتان نەبووە. 13ئەوەی لە ماڵەکەتدا لەدایک دەبێت ،بە دڵنیاییەوە خەتەنە دەکرێت و ئەوانەی بە پارە کڕیوتە خەتەنە دەکرێن و پەیمانی منیش لە جەستەتاندا دەبێت بۆ ڕێوڕەسمێکی هەمیشەیی. 14پیاوی خەتەنەنەکراو کە لە ڕۆژی هەشتەمدا بە گۆشتی پێستی پێشەوەی خەتەنە نەکرابێت ،ئەو ڕۆحە لە گەلەکەی دەبڕدرێت ،چونکە پەیمانی منی شکاندووە'. 15خودا بە ئیبراهیمی فەرموو« :سەرای ژنەکەت چیتر ناوی نابنرێت سارا ،بەڵکو ناوی سارا دەبێت». 16من بەرەکەتی دەخەمە سەری و کوڕێکت پێدەبەخشم لەلی ئەو ،بەرەکەتی پێدەدەم و دەبێتە نەتەوە و پاشاکانی گەلن لێی دەردەچن'. 17ئیبراهیم لەسەر ڕووخساری کەوتە خوارەوە و دڵخۆش بوو و لە دڵیدا گوتی« :ئایا کوڕێک بۆ ئەو کەسە لەدایک دەبێت کە تەمەنی سەد ساڵە و سارا کە تەمەنی نەوەد ساڵە لەدایک دەبێت؟» 18ئیبراهیم بە خودای گوت« :ئەی ئیسماعیل پێش تۆ بژی». 19خودا فەرمووی :بەڵێ ،ساراش کوڕێکت لەدایک دەبێت و ناوی دەنێیت ئیسحاق ،منیش پەیمانی خۆم لەگەڵیدا دەچەسپێنم ،پەیمانێکی هەمیشەیی و بۆ نەوەکانی دوای ئەو. 20ئیسماعیلیش گوێم لێت بوو ،سەیرکە من بەرەکەتی پێ دەبەخشم و گەورە دەکەم و زۆر زیادی دەکەم و دوانزە سەرۆک لەدایک دەبێت و دەیکەم بە نەتەوەیەکی گەورە. 21بەڵم پەیمانەکەم لەگەڵ ئیسحاقدا جێگیر دەکەم کە سارا بۆت لەدایک دەبێت ،لەم ڕۆژانەدا و لە ساڵی داهاتوودا'. 22ئینجا وازی لە قسەکردن لەگەڵیدا هێنا و خودا لە ئیبراهیمەوە بەرزبووەوە. 23ئیبراهیم هەر وەک خودا پێی فەرموو ،ئیسماعیلی کوڕەکەی و هەموو ئەوانەی لە ماڵەکەیدا لەدایک بوون و بە پارەکەی کڕیبووی ،هەر پیاوێک لە ماڵەکەی خۆیدا برد و گۆشتی پێستی پێشەوەی خەتەنەی کرد. 24هەر لەو ڕۆژەدا ئیبراهیم خەتەنە کرا و هەموو پیاوەکانی ماڵەکەی و ئەوانەی لە ماڵەکەدا لەدایک بوون >و هەموو ئەوانەی کە بە پارە لە نەوەی بێگانە کڕیبووی ،لەگەڵیدا خەتەنە کران. 25ئەم یاسایە بۆ هەموو نەوەکانە بۆ هەتاهەتایە ،خەتەنەکردنی ڕۆژەکان نییە و لە هەشت ڕۆژەکەدا ڕۆژێک نەماوە .چونکە ڕێوڕەسمێکی ئەبەدییە ،لەسەر لوحە ئاسمانییەکان دانراوە و نووسراوە. 26هەرکەسێک لەدایک دەبێت و لە ڕۆژی هەشتەمدا گۆشتی پێستی پێشەوەی خەتەنە نەکرێت ،هی نەوەی ئەو پەیمانە نییە کە یەزدان لەگەڵ ئیبراهیم کردوویەتی ،بەڵکو هی منداڵنی لەناوچوونە .جگە لەوەش هیچ نیشانەیەکیش لەسەری نییە کە هی یەزدان بێت ،بەڵکو (قەدەرە )لەناوبچێت و لە زەوی بکوژرێت و لە زەوی ڕەگ و ڕیشەی لێبکرێت ،چونکە پەیمانی یەزدانی پەروەردگارمان شکاندووە. 27چونکە هەموو فریشتەکانی ئامادەبوون و هەموو فریشتەکانی پیرۆزکردن لە ڕۆژی دروستبوونیانەوە بەم شێوەیە دروستکراون ، لەبەردەم فریشتەکانی ئامادەبوون و فریشتەکانی پیرۆزکردندا ئیسرائیلی پیرۆز کردووە ،تا لەگەڵ ئەو و لەگەڵ فریشتە پیرۆزەکانیدا بن. 28فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل بکە و با بۆ نەوەکانیان نیشانەی ئەم پەیمانە وەک ڕێوڕەسمێکی هەمیشەیی جێبەجێ بکەن و ڕەگیان لە خاکەکە هەڵنەکێشرێن. 29چونکە فەرمانەکە بۆ پەیمانێک دیاری کراوە کە بۆ هەمیشە لە نێو هەموو نەوەی ئیسرائیلدا جێبەجێی بکەن. 30چونکە ئیسماعیل و کوڕەکانی و براکانی و عیسۆ ،یەزدان نەبووە هۆی لێ نزیکبوونەوە و نەک لەبەر ئەوەی نەوەی ئیبراهیمن هەڵیانبژارد ،چونکە دەیانناسی ،بەڵکو ئیسرائیلی هەڵبژارد بۆ ئەوەی ببنە گەلی خۆی. 31پیرۆزی کرد و لە هەموو نەوەی مرۆڤ کۆی کردەوە .چونکە گەلن و گەلن زۆرن و هەموویان هی ئەون و بەسەر هەموویاندا ڕۆحەکانی داناوە لە دەسەڵتدا بۆ ئەوەی لێی لبدەن. 32بەڵم بەسەر ئیسرائیلدا هیچ فریشتە و ڕۆحێکی دانەناوە ،چونکە تەنها ئەو فەرمانڕەوایانە و ئەوان دەیانپارێزێت و داوایان لێدەکات لەسەر دەستی فریشتەکانی و ڕۆحەکانی و لە دەستی هەموو دەسەڵتەکانیدا بۆ ئەوەی بیانپارێزێت و بەرەکەتیان پێ ببەخشێت و ئەوانیش هی ئەو بن و لەمەودوا بۆ هەمیشە هی ئەوان بێت. 33ئێستا پێت ڕادەگەیەنم کە نەوەی ئیسرائیل پابەندی ئەم ڕێسایە نابن و کوڕەکانیان بەپێی هەموو ئەم یاسایە خەتەنە ناکەن .چونکە لە گۆشتی خەتەنەکردنیان ئەم خەتەنەکردنی کوڕەکانیان لدەبەن و هەموویان کوڕی بێلیار کوڕەکانیان وەک لەدایک بوونیان خەتەنەنەکراو بەجێدەهێڵن. 34تووڕەیییەکی زۆر لەلیەن یەزدانەوە بۆ نەوەی ئیسرائیل دێتە ئاراوە .چونکە وازیان لە پەیمانەکەی هێناوە و لە قسەکانی لیانداوە و توڕەیان کردووە و کوفریان کردووە ،تا ئەو ڕادەیەی کە پابەندی ڕێسای ئەم یاسایە نین؛ چونکە وەک نەتەوەکان مامەڵەیان لەگەڵ ئەندامەکانیان کردووە ،بۆ ئەوەی لە خاکەکە دووربخرێنەوە و ڕەگیان لێبکرێت .ئیتر لێخۆشبوون و لێخۆشبوون بۆیان نابێت[ بۆ ئەوەی لێخۆشبوون و لێخۆشبوون هەبێت ]بۆ هەموو گوناهی ئەم هەڵە هەمیشەییە. بەشی ١٦
18
یۆبیلی
1لە مانگی نوێی مانگی چوارەمدا لە دار بلوطی مەمرە بۆ ئیبراهیم دەرکەوتین و لەگەڵیدا قسەمان کرد و پێمان ڕاگەیاند کە کوڕێکی لەلیەن سارای هاوسەرەکەیەوە پێدەدرێت. 2سارا پێکەنی ،چونکە بیستبووی کە ئێمە ئەم قسانەمان لەگەڵ ئیبراهیم وتووە ،ئامۆژگاریمان کرد ،ترسی لێهات و ڕەتیکردەوە کە بەهۆی ئەو قسانەیەوە پێکەنیبێت. 3ناوی کوڕەکەیمان پێ گوت ،وەک چۆن ناوی کوڕەکەی لە لوحە ئاسمانییەکاندا دانراوە و نووسراوە( واتە ئیسحاق). 4کاتێک لە کاتێکی دیاریکراودا دەگەڕاینەوە لی ،کوڕێکی دووگیان بوو. 5لەم مانگەدا یەزدان حوکمەکانی لەسەر سۆدۆم و عەمۆرا و زابۆیم و هەموو ناوچەی ئوردن جێبەجێ کرد و بە ئاگر و گۆگرد سووتاندیان و تا ئەمڕۆش لەناویان برد ،هەروەک چۆن هەموو کارەکانیان پێم ڕاگەیاندوویت ،کە ئەوان زۆر خراپەکارن و زۆر گوناهبارن و خۆیان پیس دەکەن و لە گۆشت و کارەکانیاندا زینا دەکەن پیسی لەسەر زەوی. 6بە هەمان شێوە خودا بەپێی پیسی سۆدۆمییەکان حوکم لەسەر ئەو شوێنانە جێبەجێ دەکات کە کردوویانە ،وەک دادگاییکردنی سۆدۆم. 7بەڵم لوتمان ڕزگار کرد .چونکە خودا ئیبراهیمی بیر هێنایەوە و لە ناوەڕاستی ڕووخاندنەوە ناردییە دەرەوە. 8ئەو و کچەکانی لەسەر زەوی گوناهیان کرد ،کە لە سەردەمی ئادەمەوە تا سەردەمی خۆی لەسەر زەوی نەبووە .چونکە پیاوەکە لەگەڵ کچەکانیدا پاڵکەوتبوو. 9سەبارەت بە هەموو نەوەکانی ،لەسەر لوحە ئاسمانییەکان ،فەرمان و هەڵکەندراوە ،کە لیانببات و لە ڕەگەوە بیانبڕێت و وەک دادگاییکردنی سۆدۆم دادگاییکردنیان بەسەردا بسەپێندرێت و لە ڕۆژی سزاداندا هیچ تۆوێکی پیاوەکە لەسەر زەوی بەجێنەهێڵێت. 10لەم مانگەدا ئیبراهیم لە حەبرۆن ڕۆیشت و لە نێوان کادێش و شور لە چیای گەرار نیشتەجێ بوو. 11لە ناوەڕاستی مانگی پێنجەمدا لەوێ ڕۆیشت و لە بیری سوێندخواردن نیشتەجێ بوو. 12لە ناوەڕاستی مانگی شەشەمدا یەزدان سەردانی سارای کرد و وەک ئەوەی گوتبووی لەگەڵیدا کرد و دووگیان بوو. 13لە مانگی سێیەم و ناوەڕاستی مانگیشدا کوڕێکی لەدایک بوو ،کە یەزدان لەگەڵ ئیبراهیم قسەی کردبوو ،لە جەژنی یەکەم بەرهەمی دروێنەدا ،ئیسحاق لەدایک بوو. 14ئیبراهیم لە ڕۆژی هەشتەمدا کوڕەکەی خەتەنە کرد ،یەکەم کەس بوو کە بەپێی ئەو پەیمانە خەتەنە کرا کە بۆ هەمیشە دیاری کراوە. 15لە ساڵی شەشەمی هەفتەی چوارەمدا گەیشتینە لی ئیبراهیم ،بۆ لی بیری سوێندخواردن و بۆی دەرکەوتین[ وەک چۆن بە سارامان گوتبوو بگەڕێینەوە بۆ لی و ئەویش کوڕێکی دووگیان بوو. 16لە مانگی حەوتەمدا گەڕاینەوە و سارامان بینی کە لە پێشمانەوە دووگیان بوو ]و بەرەکەتمان خستە سەری و هەموو ئەو شتانەی کە سەبارەت بەو بڕیار درابوون پێمان ڕاگەیاند ،کە نەمرێت تا شەش کوڕی دیکەی لەدایک دەبێت و پێش مردنی بیانبینێت .بەڵم( کە )لە ئیسحاقدا ناو و نەوەکەی ناونرێت. 17هەموو نەوەکانی کوڕەکانی نەتەوەیی بن و لەگەڵ نەتەوەکان حسابیان بۆ بکرێت .بەڵم لە کوڕەکانی ئیسحاقەوە مرۆڤ دەبێتە نەوەیەکی پیرۆز و لە نێو نەتەوەکاندا حسابی بۆ نەکرێت. 18چونکە دەبووە بەشی بەرزترین و هەموو نەوەکانی کەوتبوونە دەستی خودا ،بۆ ئەوەی گەلێک بێت بۆ یەزدان بۆ موڵک و ماڵی( ئەو )لە سەرووی هەموو گەلنەوە و ببێتە شانشینی و کاهین و نەتەوەیەکی پیرۆز. 19ئێمە ڕۆیشتین و هەموو ئەو شتانەی پێمان گوتبوومان بە سارا ڕاگەیاند ،هەردووکیان بە خۆشییەکی زۆرەوە دڵخۆش بوون. 20لەوێ قوربانگایەکی بۆ یەزدان دروست کرد کە ڕزگاری کردبوو و لە خاکی نیشتەجێبوونیدا دڵخۆشی دەکرد و لەم مانگەدا حەوت ڕۆژ لە نزیک ئەو قوربانگایەی کە لە بیری سوێندەکەدا دروستی کردبوو ،جەژنێکی خۆشی سازکرد. 21لەم جەژنەدا کۆشکی بۆ خۆی و خزمەتکارەکانی دروستکرد و یەکەم کەس بوو کە جەژنی چادرەکانی لەسەر زەوی سازکرد. 22لەو حەوت ڕۆژەدا هەر ڕۆژە قوربانی سووتاندن بۆ یەزدان دەهێنایە قوربانگاکە ،دوو مانگا ،دوو بەرخ ،حەوت مەڕ و یەک بزن ،بۆ قوربانی گوناه ،بۆ ئەوەی کەفارەتی بۆ خۆی و نەوەکەی بکات. 23وەک قوربانی سوپاسگوزاری ،حەوت بەرخ و حەوت کۆتر و حەوت مەڕ و حەوت بزن و قوربانی میوە و قوربانی خواردنەوەیان . هەموو چەورییەکەی لەسەر قوربانگاکە سووتاند ،قوربانییەکی هەڵبژێردراو بۆ یەزدان بۆ بۆنێکی خۆش. 24بەیانیان و ئێواران مادەی بۆنخۆشی سووتاند ،بخور و گالبانۆم و ستاکت و نارد و میر و بەهارات و جل و بەرگ .هەر ئەم حەوتە پێشکەشی کرد ،وردکرایەوە ،تێکەڵکرابوو لە بەشە یەکسانەکاندا( و )پاک. 25لە ماوەی حەوت ڕۆژدا ئەم جەژنەی گێڕا ،بە هەموو دڵ و بە هەموو گیانییەوە ،خۆی و هەموو ئەوانەی لە ماڵەکەیدا بوون ،دڵخۆش بوو ،هیچ کەسێکی نامۆ و خەتەنەنەکراویش لەگەڵیدا نەبوو. 26بەرەکەتی خستە سەر دروستکەرەکەی کە لە نەوەی خۆیدا دروستی کردووە ،چونکە بەپێی ڕەزامەندی خۆی دروستی کردووە .چونکە دەیزانی و تێگەیشت کە لەلی ئەوەوە ڕووەکی ڕاستودروستی بۆ نەوەکانی هەمیشەیی سەرهەڵدەدات و تۆوێکی پیرۆزیش لێیەوە سەرهەڵدەدات ،بۆ ئەوەی وەک ئەو بێت کە هەموو شتێکی دروستکردووە. 27بەرەکەتی خستە سەر و دڵخۆش بوو ،ئەم جەژنە ناوی لێنا جەژنی یەزدان ،خۆشییەکی پەسەندکراو لەلیەن خودای بەرزەوە. 28ئێمەش بۆ هەتا هەتایە و هەموو نەوەکانی دوای ئەو لە هەموو نەوەکانی زەویدا بەرەکەتمان خستە بەرەکەت ،چونکە بەپێی شایەتحاڵی لووحە ئاسمانییەکان ئەم جەژنەی لە وەرزی خۆیدا بەڕێوەبرد. 29هەر لەبەر ئەمەشە لەسەر لوحە ئاسمانییەکان سەبارەت بە ئیسرائیل دیاری کراوە کە حەوت ڕۆژ بە خۆشییەوە جەژنی چادرەکان بگێڕن ،لە مانگی حەوتەمدا ،کە لەبەردەم یەزدان قبوڵکراوە -یاسایەک بۆ هەمیشە بە درێژایی نەوەکانیان هەموو ساڵێک. 30بۆ ئەمەش هیچ سنوورێک بۆ ڕۆژەکان نییە .چونکە بۆ هەمیشە لەبارەی ئیسرائیلەوە دیاری کراوە کە ئاهەنگەکەی بگێڕن و لە کۆشکەکاندا بژین و تاجە گوڵینە لەسەر سەریان دابنێن و لقە گەڵدارەکان و بید لە کانییەکە وەربگرن. 19
یۆبیلی
31ئیبراهیم لقەکانی دارخورما و میوەی دارە باشەکانی دەگرت و هەموو ڕۆژێک بەیانی حەوت جار بە لقەکانەوە بە دەوری قوربانگاکەدا دەسوڕایەوە و بە خۆشحاڵییەوە ستایشی خودای دەکرد و سوپاسی دەکرد بۆ هەموو شتێک. بەشی ١٧ 1لە ساڵی یەکەمی هەفتەی پێنجەمدا ئیسحاق لەم یۆبیلیەدا شیری لێبڕدرا ،ئیبراهیم لە مانگی سێیەمدا ئاهەنگێکی گەورەی سازکرد ،ئەو ڕۆژەی ئیسحاقی کوڕەکەی لە شیری خۆی لێبڕدرا. 2ئیسماعیلی کوڕی هاجەری میسری ،لە شوێنی ئەو لە پێش ڕووخساری ئیبراهیمی باوکی بوو ،ئیبراهیم دڵخۆش بوو و ستایشی خودای کرد ،چونکە کوڕەکانی بینی و بێ منداڵ نەمردبوو. 3ئەو قسانەی بیر هاتەوە کە لەو ڕۆژەدا کە لوت لێی جیابووەوە پێی گوتبووی ،دڵخۆش بوو ،چونکە یەزدان تۆوی لەسەر زەوی پێبەخشی تا زەوی بە میرات بگرێت و بە هەموو دەمی خۆی بەرەکەتی خستە سەر دروستکەری هەموو شتێک. 4سارا ئیسماعیلی بینی کە یاری و سەما دەکات ،ئیبراهیمیش بە خۆشحاڵییەکی زۆرەوە دڵخۆش بوو ،ئیرەیی بە ئیسماعیل برد و بە ئیبراهیمی گوت« :ئەم کۆیلەیە و کوڕەکەی دەربکە .چونکە کوڕی ئەم کۆیلەیە لەگەڵ کوڕەکەم ،ئیسحاق ،میراتگری نابێت'. 5لەبەردەمی ئیبراهیمدا سەخت بوو ،بەهۆی خزمەتکارەکەی و کوڕەکەیەوە ،کە ئەوانی لێ دوورخستەوە. 6خودا بە ئیبراهیمی فەرموو' :با لەبەر منداڵ و ژنە کۆیلەدا ،بەلی تۆدا زەحمەت نەبێت .لە هەموو ئەو شتانەی سارا پێی وتوویت ،گوێ لە قسەکانی بگرە و بیکە؛ چونکە بە ئیسحاق ناو و نەوەکەت ناودەبرێت». 7بەڵم کوڕی ئەم کۆیلەیە دەیکەم بە نەتەوەیەکی گەورە ،چونکە لە نەوەی تۆیە'. 8ئیبراهیم بەیانی زوو هەستا و نان و بوتڵێک ئاوی برد و خستیە سەر شانی هاجەر و منداڵەکە و ناردییەوە. 9ئەو ژنە ڕۆیشت و لە بیابانی بەێرشەبادا سەرگەردان بوو ،ئاوی ناو قوتووەکەش تەواو بوو ،منداڵەکە تینووی بوو ،نەیتوانی بەردەوام بێت و کەوتە خوارەوە. 10دایکی بردی و فڕێیدایە ژێر دار زەیتوونێکەوە و چوو و لە دووری تەقەی کەوانەکەوە بەرامبەری دانیشت .چونکە وتی :با مردنی منداڵەکەم نەبینم ،کاتێک دانیشتبوو گریاوە. 11فریشتەیەکی خودا کە یەکێک بوو لە پیرۆزەکان پێی گوت« :ئەی هاجەر بۆچی دەگری؟ هەستە منداڵەکە بگرە و بە دەستی خۆت بگرە . چونکە خودا دەنگی تۆی بیستووە و منداڵەکەی بینیوە'. 12چاوەکانی کردەوە و بیرێکی ئاوی بینی ،چوو شووشەکەی پڕ کرد لە ئاو و منداڵەکەی خواردەوە و هەستا و بەرەو بیابانی پاران ڕۆیشت. 13منداڵەکە گەورە بوو و بوو بە تیرهەڵگر ،خوداش لەگەڵیدا بوو ،دایکی لە کچانی میسر ژنێکی بۆ هێنا. 14کوڕێکی لێ بوو ،ناوی نا نەبایۆت .چونکە ئەو ژنە وتی' :یەزدان لە من نزیک بوو کاتێک بانگم کرد'. 15لە هەفتەی حەوتەمدا ،لە ساڵی یەکەمیدا، [2003ی بەیانی ]لە مانگی یەکەمی ئەم یۆبیلیەدا ،لە دوانزەی ئەم مانگەدا ،دەنگێک لە ئاسمانەوە سەبارەت بە ئیبراهیم هاتە ئاراوە ،کە لە هەموو ئەو شتانەی پێی وتووە دڵسۆزە و یەزدانی خۆشدەوێت و لە هەموو ناخۆشییەکدا دڵسۆز بووە. 16شازادە مەستێما هاتە بەردەم خودا و گوتی« :ئەوەتا ئیبراهیم ئیسحاقی کوڕەکەی خۆشدەوێت و لە هەموو شتێک زیاتر پێی خۆشە . فەرمانی پێبدە وەک قوربانی سووتاندن لەسەر قوربانگاکە پێشکەشی بکات ،دەبینیت ئەم فەرمانە جێبەجێ دەکات یان نا ،دەزانیت کە ئایا دڵسۆزە لە هەموو ئەو شتانەی کە تاقی دەکەیتەوە. 17یەزدان زانی کە ئیبراهیم لە هەموو ناخۆشییەکانیدا دڵسۆزە .چونکە لە ڕێگەی وڵتەکەی و بە برسێتی تاقیکردبووەوە و بە سامانی پاشاکان تاقیکردبووەوە و لە ڕێگەی ژنەکەیەوە تاقیکردەوە ،کاتێک( لەلی ئەو )دڕاوە و بە خەتەنەکردن؛ و لە ڕێگەی ئیسماعیل و هاجەری خزمەتکارەکەیەوە تاقیکردبووەوە ،کاتێک ناردیان. 18لە هەموو ئەو شتانەی کە تاقیکردبووەوە ،دڵسۆز دۆزرایەوە و ڕۆحی بێ تاقەت نەبوو و درەنگ نەبوو لە کار .چونکە دڵسۆز و خۆشەویستێکی یەزدان بوو. بەشی ١٨ 1خودا پێی فەرموو« :ئیبراهیم ،ئیبراهیم ».گوتی« :ئەوەتا من لێرەم». 2وتی« :کوڕە خۆشەویستەکەت کە خۆشت دەوێت ،ئیسحاق ،ببە و بچۆ بۆ بەرزاییەکان و پێشکەشی بکە لەسەر یەکێک لەو شاخانەی کە ئاماژەت پێدەدەم». 3بەیانی زوو هەستا و کەرەکەی زین کرد و دوو گەنجەکەی و ئیسحاقی کوڕەکەی لەگەڵ خۆی برد و دارەکانی قوربانی سووتاندنەکەی بڕی و لە ڕۆژی سێیەمدا چووە شوێنەکە و لە دوورەوە شوێنەکەی بینی. 4هاتە لی بیرێکی ئاو و بە گەنجەکانی گوت' :ئێوە لێرە لەگەڵ کەرەکەدا بمێننەوە ،من و کوڕەکە دەچینە ئەوێ ،کاتێک پەرستشمان کرد دەگەڕێینەوە لت'. 5دارە قوربانی سووتاندنەکەی برد و خستە سەر ئیسحاقی کوڕەکەی ،ئاگر و چەقۆکەی بە دەستەوە گرت و هەردووکیان پێکەوە چوونە ئەو شوێنە. 6ئیسحاق بە باوکی گوت :باوکە .وتی :من لێرەم کوڕەکەم .پێی گوت« :ئەوە ئاگر و چەقۆ و دارەکە بکە .بەڵم مەڕ بۆ قوربانی سووتاندن لە کوێیە ،باوکە؟' 20
یۆبیلی
7گوتی« :کوڕم ،خودا مەڕێک بۆ خۆی دابین دەکات بۆ قوربانی سووتاندن ».ئینجا لە شوێنی چیای خودا نزیک بووەوە. 8قوربانگایەکی دروست کرد و دارەکانی لەسەر قوربانگاکە دانا و ئیسحاقی کوڕەکەی بەستەوە و لەسەر ئەو دارە دانا کە لەسەر قوربانگاکە بوو ،دەستی درێژ کرد بۆ ئەوەی چەقۆکە بگرێت بۆ ئەوەی ئیسحاقی کوڕەکەی بکوژێت. 9لەبەردەمی و لەبەردەم شازادە مەستێما وەستام و یەزدان وتی :فەرمانی پێ مەکە دەستی لەسەر کوڕەکە دابنێت و هیچی لەگەڵدا نەکات ، چونکە نیشانم داوە کە لە یەزدان دەترسێت. 10لە ئاسمانەوە بانگم کرد و پێم گوت :ئیبراهیم ،ئیبراهیم .و ترسی لێ هات و وتی :سەیرکە( ،ئەوە )منم. 11پێم گوت :دەستت لەسەر کوڕەکە مەکە و هیچی لەگەڵ مەکە .چونکە ئێستا نیشانم داوە کە تۆ لە یەزدان دەترسیت و کوڕەکەت ،کوڕە یەکەمەکەت ،لە من ڕانەگرتووە'. 12شازادە مەستێما شەرمەزار بوو .ئیبراهیم چاوەکانی بەرز کردەوە و سەیری کرد و بینی بەرخێک گیراوە . . .بە قۆچەکانیەوە ،ئیبراهیم چوو بەرخەکەی برد و لە جیاتی کوڕەکەی کردە قوربانی سووتاندن. 13ئیبراهیم ئەو شوێنەی ناونا' یەزدان بینیویەتی '،بەجۆرێک دەوترێت لە چیای یەزدان بینیویەتی :ئەویش چیای سیۆنە. 14یەزدان بۆ جاری دووەم لە ئاسمانەوە ناوی ئیبراهیمی بانگ کرد ،کاتێک وای لێکردین دەرکەوین بۆ ئەوەی بەناوی یەزدان قسەی لەگەڵ بکەین. 15فەرمووی' :بە خۆم سوێندم خواردووە ،یەزدان دەفەرموێت :چونکە تۆ ئەم کارەت کردووە و کوڕەکەت کوڕە خۆشەویستەکەت لە من نەپاراستووە ،کە بە نیعمەت بەرەکەتت پێ ببەخشم و لە زۆربووندا تۆوەکانت زۆرتر دەکەم '.وەک ئەستێرەکانی ئاسمان ،و وەک خۆڵ کە لە کەناری دەریادایە .وە نەوەکەت شارەکانی دوژمنەکانی بە میرات دەگرێت. 16بە نەوەکانتەوە هەموو گەلنی سەر زەوی بەرەکەتدار دەبن .چونکە تۆ گوێڕایەڵی دەنگی من بوویت ،منیش بە هەمووان نیشانم داوە کە تۆ دڵسۆزی بۆ من لە هەموو ئەو شتانەی پێم وتوویت :بە ئاشتی بڕۆ'. 17ئیبراهیم چووە لی گەنجەکانی ،ئەوانیش هەستان و پێکەوە چوونە بەرشەبا ،ئیبراهیمیش [2010بەیانی ]لە لی بیری سوێندەکە نیشتەجێ بوو. 18ساڵنە حەوت ڕۆژ بە خۆشحاڵییەوە ئەم جەژنەی بەڕێوە دەبرد و بەپێی ئەو حەوت ڕۆژەی کە بە ئارامی دەچوو و دەگەڕایەوە ،ناوی لێنا جەژنی یەزدان. 19بەم پێیە لەسەر لوحە ئاسمانییەکان سەبارەت بە ئیسرائیل و نەوەکانی دیاری کراوە و نووسراوە کە حەوت ڕۆژ بە خۆشی جەژن ئەم جەژنە بەڕێوەببەن. بەشی ١٩ 1لە ساڵی یەکەمی هەفتەی یەکەمدا لە چل و دووهەمی یۆبیلیدا ،ئیبراهیم گەڕایەوە و دوو هەفتە لە بەرامبەر حەبرۆن واتە قیرعەت عەربا نیشتەجێ بوو. 2لە ساڵی یەکەمی هەفتەی سێیەمی ئەم یۆبیلیەدا ڕۆژانی ژیانی سارا تەواو بوو و لە حەبرۆن کۆچی دوایی کرد. 3ئیبراهیم چوو بۆ ئەوەی ماتەمینی بۆ بگێڕێت و بینێژێت ،ئێمەش تاقیمان کردەوە کە ئایا ڕۆحی سەبر و تووڕە نەبووە و لە قسەکانی دەمی تووڕە نەبووە .و لەم کارەدا سەبر دۆزرایەوە و تێک نەچوو. 4چونکە لە خۆڕاگری ڕۆحیدا لەگەڵ نەوەی حیت قسەی دەکرد ،بۆ ئەوەی شوێنێکی پێ بدەن کە مردووەکانی تێدا بنێژێت. 5یەزدان لەبەردەم هەموو ئەوانەی بینییان نیعمەتی پێبەخشی و بە نەرمی داوای لە کوڕانی حیت کرد و خاکی ئەشکەوتی دووانەیان پێدا کە بەرامبەر مەمرە ،واتە حەبرۆن ،بە چوار سەد پارچە زیو. 6لێیان پاڕانەوە و گوتیان« :بە خۆڕایی پێت دەدەین .بەڵم بە خۆڕایی نەیدەویست لە دەستیان وەریبگرێت ،چونکە نرخی شوێنەکەی دا ، پارەکەی بە تەواوی و دووجار کڕنۆشی لەبەردەمیان دا و دوای ئەمە مردووەکەی لە ئەشکەوتی دووانەدا نێژرا. 7هەموو تەمەنی سارا سەد و بیست و حەوت ساڵ بوو ،واتە دوو یۆبیلی و چوار هەفتە و ساڵێک. 8ئەمە دەیەمین تاقیکردنەوەیە کە ئیبراهیم تاقیکرایەوە و دڵسۆز و سەبر لە ڕۆحدا دۆزرایەوە. 9یەک قسەی نەکرد سەبارەت بەو دەنگۆیەی کە لە خاکەکەدا دەگوترا کە خودا فەرموویەتی کە دەیبەخشێتە خۆی و نەوەکانی دوای خۆی ،و داوای لێکرد شوێنێکی لێ بنێژێت بۆ ئەوەی مردووەکانی بنێژن .چونکە دڵسۆز دۆزرایەوە و لەسەر لووحە ئاسمانییەکان وەک دۆستی خودا تۆمارکرا. 10لە ساڵی چوارەمدا ژنێکی بۆ ئیسحاقی کوڕەکەی هێنا و ناوی ڕیبێکا بوو[ کچی بێتوئێل ،کوڕی ناهۆر ،برای ئیبراهیم ]خوشکی لبان و کچی بێتوئێل .بێتوئێل کوڕی مەلکا بوو ،کە ژنی ناحۆری برای ئیبراهیم بوو. 11ئیبراهیم ژنێکی سێیەمی بۆ خۆی هێنا ،ناوی کیتورا بوو ،لە کچانی خزمەتکارەکانی ماڵەکەی ،چونکە هاجەر پێش سارا مردبوو .لە دوو هەفتەی ساڵدا شەش کوڕی لەدایک بوو بە ناوەکانی زیمرام و یۆکشان و میدان و میدیان و ئیشباک و شوعا. 12لە هەفتەی شەشەمدا ،لە ساڵی دووەمیدا ،ڕیبێکا دوو کوڕی لە ئیسحاق بوو ،یاقوب و عیسۆ. 13یاقوب پیاوێکی نەرم و ڕاستگۆ بوو ،عیسۆش پیاوێکی کێڵگە و موودار بوو ،یاقوبیش لە چادرەکاندا نیشتەجێ بوو. 14گەنجەکان گەورە بوون و یاقوب فێری نووسین بوو .بەڵم عیسۆ فێر نەبوو ،چونکە پیاوێکی کێڵگە و ڕاوچی بوو ،فێری شەڕ بوو ، هەموو کارەکانی توندوتیژ بوون. 15ئیبراهیم یاقوبی خۆشدەویست ،بەڵم ئیسحاق عیسۆی خۆشدەویست. 16ئیبراهیم کردەوەکانی عیسۆی بینی و زانی کە لە یاقوبدا ناو و نەوەکەی ناودەبرێت .ڕیبێکای بانگ کرد و فەرمانی دا سەبارەت بە یاقوب ،چونکە دەیزانی کە ئەویش زۆر زیاتر لە عیسۆ یاقوبی خۆشدەوێت. 21
یۆبیلی
17پێی گوت :کچەکەم ،چاودێری یاقوبی کوڕم بکە ،چونکە ئەو لە شوێنی من دەبێت لەسەر زەوی ،و بۆ نیعمەتێک لە ناو نەوەی مرۆڤەکاندا ،و بۆ شکۆمەندی هەموو نەوەکانی شەم. 18چونکە دەزانم یەزدان ئەو هەڵدەبژێرێت بۆ ئەوەی ببێتە گەلێک بۆ ئەوەی ببێتە خاوەندارێتی بۆ خۆی ،لە سەرووی هەموو گەلنی سەر زەوی. 19ئیسحاقی کوڕم لە یاقوب زیاتر عیسۆی خۆشدەوێت ،بەڵم من دەبینم کە تۆ بەڕاستی یاقوبت خۆشدەوێت. 20زیاتر میهرەبانیت لەگەڵیدا زیاد بکە ،با چاوەکانت لە خۆشەویستیدا لەسەری بن .چونکە لەمەودوا تا هەموو نەوەکانی زەوی دەبێتە نیعمەتێک بۆ ئێمە لەسەر زەوی. 21دەستەکانت بەهێز بن ،دڵت بە یاقوبی کوڕت شاد بێت .چونکە زۆر لە هەموو کوڕەکانم خۆشم ویستووە .بۆ هەتا هەتایە بەختەوەر دەبێت و نەوەکانی هەموو زەوی پڕ دەکەن. 22ئەگەر مرۆڤ توانی خۆڵ و خاشاکەکانی زەوی بژمێرێت ،ئەوا نەوەکانیشی دەژمێردرێن. 23هەموو ئەو نیعمەتانەی کە یەزدان بەرەکەتی پێ بەخشیووم و نەوەکەم هەمیشە هی یاقوب و نەوەکەی دەبێت. 24لە نەوەکانیدا ناوی من و ناوی باوباپیرانم ،شەم و نوئاب و حەنۆخ و مەحەلەلێل و حەنۆس و سێت و ئادەم پیرۆز دەکرێت. 25ئەمانە خزمەت بە دانانی بناغەکانی ئاسمان و بەهێزکردنی زەوی و نوێکردنەوەی هەموو ئەو ڕووناکییانە دەکەن کە لە ئاسماندان. 26ئینجا یاقوب لە چاوی ڕەبەکا دایکی بانگ کرد و ماچی کرد و بەرەکەتی خستە سەری و گوتی. ' 27یاقوب ،کوڕە خۆشەویستەکەم ،کە ڕۆحم خۆشی دەوێت ،خودا لە ئاسمانەوە بەرەکەتت پێ ببەخشێت و هەموو ئەو نیعمەتانەت پێ ببەخشێت کە ئادەم و حەنۆخ و نوح و شەمی پێ بەرەکەتدار کردووە .هەموو ئەو شتانەی کە پێی وتم و هەموو ئەو شتانەی کە بەڵێنی پێدام ، با بۆ هەمیشە بە تۆ و نەوەکەتەوە بچەسپێت ،بەپێی ڕۆژانی ئاسمان لە سەرووی زەویەوە. 28ڕۆحەکانی مەستما حوکمڕانی تۆ و نەوەکانت ناکەن بۆ ئەوەی لە یەزدان ،کە لەمەودوا خوداتە بۆ هەتاهەتایە ،بتگۆڕن. 29یەزدانی پەروەردگار باوکێک بێت بۆ تۆ و کوڕی یەکەم و هەمیشە بۆ گەل. 30کوڕم بە ئاشتی بڕۆ '.هەردووکیان پێکەوە لە ئیبراهیمەوە چوونە دەرەوە. 31ڕیبێکا بە هەموو دڵ و بە هەموو گیانییەوە یاقوبی خۆشدەویست ،زۆر زیاتر لە عیسۆ .بەڵم ئیسحاق زۆر زیاتر لە یاقوب عیسۆی خۆشدەویست. بەشی ٢٠ 1لە ساڵی چل و دووی یۆبیلیدا ،لە ساڵی یەکەمی هەفتەی حەوتەمدا ،ئیبراهیم ئیسماعیل و دوانزە کوڕەکەی و ئیسحاق و دوو کوڕەکەی و شەش کوڕی کەتورا و کوڕەکانیان بانگ کرد. 2فەرمانی پێکردن کە ڕێبازی یەزدان بپارێزن .بۆ ئەوەی ڕاستودروستی بکەن و هەریەکەیان دراوسێی خۆیان خۆشبوێت و بەم شێوەیە لە نێو هەموو مرۆڤەکاندا مامەڵە بکەن .کە هەریەکەیان بەو شێوەیە بڕۆن کە حوکم و ڕاستودروستی لەسەر زەوی بکەن. 3بە پێی ئەو پەیمانەی کە لەگەڵیان کردبوو ،کوڕەکانیان خەتەنە بکەن و لە دەستی ڕاست و چەپی هەموو ئەو ڕێگایانەی کە یەزدان فەرمانی پێکردبووین ،ل نەدەن .و خۆمان لە هەموو زینا و پیسییەک بپارێزین[ ،و دەستبەرداری هەموو زینا و پیسییەک بین لە نێوانماندا]. 4ئەگەر ژنێک یان خزمەتکارێک لە نێوانتاندا زینای کرد ،بە ئاگر بیسووتێنن و بە چاوی خۆیان و دڵی خۆیان زینایان لەگەڵ نەکەن .با لە کچانی کەنعان ژن نەهێنن .چونکە تۆوی کەنعان لە خاکەکە ڕەگیان هەڵدەکشێنرێت. 5حوکمی زەبەلحەکان و دادگاییکردنی سۆدۆمییەکانی بۆ باسکردن ،کە چۆن بەهۆی خراپەکارییەکانیانەوە دادگایی کراون و بەهۆی زینای و پیسی و خراپبوونی یەکتریان لە ڕێگەی زیناکردنەوە مردوون. ' 6خۆتان بپارێزن لە هەموو زینای و ناپاکی و لە هەموو پیسبوونی گوناه ،نەک ناومان بکەنە نەفرەت ،هەموو ژیانتان بکەنە هێسکە ، هەموو کوڕەکانتان بە شمشێر لەناو ببرێن ،وەک سۆدۆم نەفرەت لێکراو بن ،هەموو پاشماوەکانتان وەک کوڕانی گۆمۆرا. 7من داوای لێدەکەم کوڕەکانم ،خودای ئاسمانتان خۆش بوێت و پابەندبن بە هەموو فەرمانەکانییەوە .بە دوای بتەکانیان و بە پیسییەکانیان مەڕۆن. 8خودای تواوە و نەخشێنراو بۆ خۆتان دروست مەکەن .چونکە بێهودە و ڕۆحیان تێدا نییە؛ چونکە کاری دەستی( پیاوەکان )و هەموو ئەوانەی متمانەیان پێیان هەیە ،متمانەیان بە هیچ نییە. 9خزمەتیان مەکەن و نە بیانپەرستن ،بەڵکو خزمەت بە خودای باڵ بکەن و بەردەوام بیپەرستن :هەمیشە هیوا بە ڕووخساری بگرن ، ڕاستگۆیی و ڕاستودروستی لەبەردەمیدا بکەن ،تاکو دڵخۆشتان بێت و ڕەحمەتی خۆیتان پێ ببەخشێت ،بەیانیان و ئێواران بارانتان بەسەردا ببارێت و هەموو ئەو کارانەتان بەرەکەتدار بکەن کە لەسەر زەوی کردوویانە و بەرەکەتتان پێ ببەخشن نان و ئاوەکەت بەرەکەت بخەرە سەر بەرهەمی سکی خۆت و بەرهەمی خاکەکەت و مەڕوماڵت و مەڕەکانت. 10ئێوەش دەبنە نیعمەتێک لەسەر زەوی ،هەموو گەلنی سەر زەوی ئارەزووتان دەکەن ،کوڕەکانتان بە ناوی منەوە بەرەکەتدار دەکەن ،تا ئەوانیش وەک من بەرەکەتدار بن. 11ئیسماعیل و کوڕەکانی و کوڕەکانی کێتورا دیاریی دا و لە ئیسحاقی کوڕی دووریان خستەوە و هەموو شتێکی دا بە ئیسحاقی کوڕەکەی. 12ئیسماعیل و کوڕەکانی و کوڕەکانی کەتورا و کوڕەکانیان پێکەوە ڕۆیشتن و لە پارانەوە تا هاتنە ژوورەوەی بابل لە هەموو ئەو خاکەدا نیشتەجێ بوون کە بەرەو ڕۆژهەڵت ڕووی لە بیابان بوو. 13ئەمانە تێکەڵ بە یەکتر بوون و ناویان لێنرا عەرەب و ئیسماعیل. بەشی ٢١ 22
یۆبیلی
1لە ساڵی شەشەمی هەفتەی حەوتەمی ئەم یۆبیلیەدا ئیبراهیم ئیسحاقی کوڕەکەی بانگ کرد و [2057 (2050؟ ]) AMفەرمانی پێکرد' :من پیر بووم و ڕۆژی مردنم نازانم و پڕم لە ڕۆژەکانم'. 2سەیرکە ،تەمەنم سەد و حەفتا و پێنج ساڵە و بە درێژایی هەموو ڕۆژەکانی ژیانم یادی یەزدانم کردووە و بە هەموو دڵمەوە هەوڵم داوە ویستی ئەو بکەم و بە ڕاستگۆیی لە هەموو ڕێگاکانیدا بڕوم. 3گیانم ڕقی لە بتەکان بووە< ،و ئەوانەی خزمەتیان کردووە سووکایەتیم پێکردووە و دڵ و ڕۆحم بەخشیوە >تا پابەند بم بۆ جێبەجێکردنی ویستی ئەو کەسەی کە منی دروستکردووە. 4چونکە ئەو خودای زیندووە ،پیرۆز و دڵسۆزە ،لە هەمووان ڕاستودروستە ،لەلی ئەو هیچ قبوڵکردنی کەسایەتی( مرۆڤ )و قبوڵکردنی بەخششەکان نییە .چونکە خودا ڕاستگۆیە و حوکم لەسەر هەموو ئەوانە دەدات کە فەرمانەکانی سەرپێچی دەکەن و پەیمانەکەی سووکایەتی پێدەکەن. 5تۆش کوڕم ،فەرمانەکانی و ڕێوڕەسمەکانی و حوکمەکانی جێبەجێ بکە و بە دوای قێزەونەکان و بە دوای وێنە نەخشێنراوەکان و پەیکەرە تواوەکاندا مەڕۆ. 6خوێنی ئاژەڵ و ئاژەڵ و باڵندەیەک کە لە ئاسماندا دەفڕێت ،مەخۆن. 7ئەگەر قوربانییەکت کوشت وەک قوربانییەکی ئاشتیی پەسەندکراو ،بیکوژن و خوێنەکەی بڕێژنە سەر قوربانگاکە و هەموو چەورییەکانی پێشکەشکردنی قوربانییەکە لەسەر قوربانگاکە لەگەڵ ئاردی ورد و قوربانی گۆشتی تێکەڵکراو لەگەڵ ڕۆن ،لەگەڵ قوربانییە خواردنەوەکەی -هەموویان پێکەوە لەسەر قوربانگای قوربانی سووتاندن پێشکەش بکەن .بۆنێکی شیرینە لەبەردەم یەزدان. 8چەوری قوربانی سوپاسگوزاری لەسەر ئاگرەکە پێشکەش دەکەیت کە لەسەر قوربانگاکە و چەورییەکانی سەر سکی و هەموو چەورییەکانی ناوەوە و دوو گورچیلە و هەموو چەورییەکانی سەریان و لەسەر کەمەر و جگەر لەگەڵ گورچیلەکان لیان دەبەیت. 9هەموو ئەمانە پێشکەش بکەن بۆ بۆنێکی شیرین کە لەبەردەم یەزدان پەسەندە ،لەگەڵ پێشکەشکردنی نانخواردنەکەی و لەگەڵ پێشکەشکردنی خواردنەوەکەی ،بۆ بۆنێکی شیرین ،نانی قوربانییەکە بۆ یەزدان. 10ئەو ڕۆژە و ڕۆژی دووەم گۆشتەکەی بخۆ ،با خۆر لە ڕۆژی دووەمدا ئاوا نەبێت تا دەخورێت و بۆ ڕۆژی سێیەم هیچی نەمێنێتەوە . چونکە قبوڵ نییە[ چونکە پەسەند نییە ]و با چیتر نەخورێت و هەموو ئەوانەی لێی دەخۆن گوناه بەسەر خۆیاندا دەهێنن؛ چونکە بەم شێوەیە لە کتێبی باوباپیرانم و لە قسەکانی حەنۆخ و لە قسەکانی نوحدا نووسراوە. 11لەسەر هەموو قوربانییەکانت خوێ بڕێژە و خوێی پەیمانەکە لە هەموو قوربانییەکانت لەبەردەم یەزدان کەم نەبێت. 12سەبارەت بە دارەکانی قوربانییەکان ،ئاگاداربە نەک دارەکانی تر بۆ قوربانگاکە جگە لەمانە :سروشت ،بەی ،بادەم ،دار ،سنەوبەر ، سێدار ،ساڤین ،هەنجیر ،زەیتوون ،میر ،لۆرێل ،ئەسپالتوس. "و دارە کۆنەکان لەسەری دانەنێن[ ،چونکە بۆنەکەی نەماوە ]چونکە وەک جاران بۆنێکی تێدا نەماوە. 14جگە لەم جۆرە دارانە هیچی تر نییە کە بیخەیتە سەر قوربانگاکە ،چونکە بۆنەکەی بڵوە و بۆنی بۆنەکەی ناچێتە ئاسمان. 15کوڕم ،ئەم فەرمانە جێبەجێ بکە و جێبەجێی بکە ،بۆ ئەوەی لە هەموو کارەکانتدا ڕاستگۆ بیت. 16هەموو کاتێک لە جەستەتدا پاک بە و پێش ئەوەی لە قوربانگاکە نزیک بیتەوە بە ئاو خۆت بشۆ و دەست و قاچەکانت بشۆ پێش ئەوەی لە قوربانگاکە نزیک ببیتەوە .کاتێک قوربانیت تەواو بوو ،دەست و قاچەکانت بشۆ. 17با خوێن لەسەر ئێوە و جلەکانتان دەرنەکەوێت .کوڕم لە خوێن ئاگاداربە ،زۆر ئاگاداربە .بە تۆز و خۆڵ دایبپۆشە. 18هیچ خوێنێک مەخۆ ،چونکە ئەوە ڕۆحە .هیچ خوێنێک مەخۆ هەرچییەک بێت. 19هیچ دیارییەک بۆ خوێنی مرۆڤ وەرنەگرن ،نەک بەبێ سزا و بێ دادگاییکردن بڕژێت .چونکە ئەوە خوێنە کە دەڕژێت زەوی گوناه دەکات و زەوی لە خوێنی مرۆڤ پاک نابێتەوە جگە لە خوێنی ئەو کەسەی کە ڕژاوە. 20هیچ دیاری و دیارییەک بۆ خوێنی مرۆڤ مەگرە :خوێن لە بەرامبەر خوێن ،بۆ ئەوەی لەبەردەم یەزدانی خودای بەرزدا قبوڵ بیت . چونکە ئەو بەرگری لە چاکەکانە ،بۆ ئەوەی لە هەموو خراپەیەک بپارێزرێت و لە هەموو جۆرە مردنێک ڕزگارت بکات. 21کوڕم ،دەبینم کە هەموو کارەکانی نەوەی مرۆڤەکان گوناه و خراپەکارین ،هەموو کارەکانیان پیسی و قێزەون و پیسبوونن ، ڕاستودروستییان لەگەڵدا نییە. 22ئاگاداربە ،نەک بە ڕێگاکانیاندا بڕۆن و لە ڕێگاکانیاندا بڕۆن و گوناهێک بکەن بۆ مردن لەبەردەم خودای بەرزدا .ئەگەرنا ڕووخساری خۆی لێت دەشارێتەوە و دەتبەخشێتەوە دەستی سەرپێچییەکەت ،لە خاکەکە ڕەگت دەبڕێت و نەوەکانت بە هەمان شێوە لە ژێر ئاسمانەوە ، ناوت و نەوەکەت لە هەموو زەوی لەناو دەچن. 23لە هەموو کارەکانیان و هەموو ناپاکییەکانیان دوور بکەونەوە و ڕێوڕەسمی خودای بەرز ڕابگرن و ویستی ئەو جێبەجێ بکەن و لە هەموو شتێکدا ڕاستگۆ بن. 24لە هەموو کردەوەکانتدا بەرەکەتت پێدەبەخشێت و ڕووەکێکی ڕاستودروستی لێت هەڵدەگرێت لە هەموو زەویدا ،لە هەموو نەوەکانی زەویدا ،ناوم و ناوت لە ژێر ئاسماندا بۆ هەمیشە لەبیر ناکرێت. 25بڕۆ کوڕم بە ئاشتی .خودای باڵ ،خودای من و خوداکەت ،بەهێزت بکات بۆ جێبەجێکردنی ویستی خۆی ،و هەموو تۆوەکانت و پاشماوەی تۆوەکانت بۆ نەوەکان بۆ هەمیشە ،بە هەموو نیعمەتێکی ڕاستگۆ ،بەرەکەتدار بکات ،تا تۆ ببیتە نیعمەتێک لەسەر هەموو زەوی'. 26ئینجا بە خۆشحاڵییەوە لێی دەرچوو. بەشی ٢٢
23
یۆبیلی
1لە هەفتەی یەکەمی چل و چوارەمی یۆبیلیدا ،لە ساڵی دووەمدا ،واتە ئەو ساڵەی کە ئیبراهیم مرد ،ئیسحاق و ئیسماعیل لە بیری سوێندەوە هاتبوون بۆ ئەوەی جەژنی هەفتەکان -واتە جەژنی یەکەم بەرهەمی دروێنە -بۆ ئیبراهیم ،باوکیان ،ئیبراهیم دڵخۆش بوو ،چونکە دوو کوڕەکەی هاتبوون. 2ئیسحاق لە بەێرشەبا سامانی زۆری هەبوو ،ئیسحاقیش خووی ئەوەی هەبووە بچێت و ماڵ و سامانەکەی ببینێت و بگەڕێتەوە بۆ لی باوکی. 3لەو ڕۆژانەدا ئیسماعیل هات بۆ لی باوکی ،هەردووکیان کۆبوونەوە و ئیسحاق قوربانییەکی کردە قوربانی سووتاندن و لەسەر قوربانگای باوکی پێشکەشی کرد کە لە حەبرۆن کردبووی. 4قوربانی سوپاسگوزاری پێشکەش کرد و جەژنێکی خۆشی لەبەردەم ئیسماعیلی براکەیدا سازکرد ،ڕیبێکاش لە دانەوێڵە نوێیەکە کێکی نوێی دروستکرد و دایە یاقوب کوڕەکەی ،تا لە یەکەم بەرهەمەکانی خاکەکە بیباتە ئیبراهیم باوکی ،تا پێش مردنی بخوات و بەرەکەتی دروستکەری هەموو شتێک بخات. 5ئیسحاقیش بە دەستی یاقوب باشترین قوربانییەکی سوپاسگوزاری بۆ ئیبراهیم نارد ،تا بخوات و بخواتەوە. 6خوای خوارد و خواردەوە و ستایشی خودای بەرزی کرد ،کە ئاسمان و زەوی دروست کردووە ،هەموو شتە چەورەکانی زەوی دروست کردووە و بەخشیویەتی بە نەوەی مرۆڤ ،بۆ ئەوەی بخۆن و بخۆنەوە و بەرەکەت بخەنە سەر دروستکەرەکەیان. ' 7ئێستا سوپاسی تۆ دەکەم ،خوداکەم ،چونکە تۆ وات لێکردم ئەم ڕۆژە ببینم ،سەیرکە ،من سەد و و و پانزە ساڵم ،پیر و پڕ لە ڕۆژم ،هەموو ڕۆژەکانم بۆ من ئارام بوون. 8شمشێری نەیار بەسەرمدا زاڵ نەبووە لە هەموو ئەو شتانەی کە بە من و منداڵەکانم بەخشیویت بە درێژایی ڕۆژانی ژیانم تا ئەمڕۆ. 9خودایە گیان ،ڕەحمەتی تۆ و ئاشتی تۆ لەسەر بەندەکەت و لەسەر تۆوی کوڕەکانی بێت ،تا ببنە نەتەوەیەکی هەڵبژێردراو و میراتێک بۆ تۆ لە هەموو گەلنی سەر زەوی لەمەودوا تا هەموو ڕۆژانی نەوەکانی زەوی ،تا هەموو سەردەمەکان'. 10ئینجا بانگی یاقوب کرد و گوتی :یاقوبی کوڕم ،خودای هەمووان بەرەکەتت پێ ببەخشێت و بەهێزت بکات بۆ ئەوەی ڕاستودروستی بکەیت و ویستی خۆی لەبەردەمیدا ،تۆ و نەوەکەت هەڵبژێرێت تا هەمیشە ببنە گەلێک بۆ میراتەکەی بەپێی ویستی ئەو هەمیشە. 11تۆش ،یاقوب کوڕم ،لێم نزیک ببەوە و ماچم بکە '.ئینجا نزیک بووەوە و ماچی کرد و وتی :یاقوبی کوڕم و هەموو کوڕەکانی خودای بەرز ،بۆ هەموو سەردەمەکان پیرۆز بێت :خودا تۆوی ڕاستودروستیت پێ ببەخشێت؛ وە هەندێک لە کوڕەکانت لە ناوەڕاستی هەموو زەویدا پیرۆز بکات؛ گەلن خزمەتت بکەن ،هەموو گەلن لەبەردەم نەوەکەتدا کڕنۆش ببەن. 12لەبەردەم مرۆڤەکاندا بەهێزبە و دەسەڵت بەسەر هەموو نەوەکانی سێتدا هەبێت .پاشان ڕێگاکانت و ڕێگاکانی کوڕەکانت ڕەوا دەبن ، تاکو دەبنە نەتەوەیەکی پیرۆز. 13خودای بەرز هەموو ئەو نیعمەتانەت پێ ببەخشێت ،کە بەرەکەتی پێ بەخشیووم ،و بەو نیعمەتانەی کە نیعمەتەکانی نوح و ئادەمی پێبەخشی .بۆ هەمیشە لەسەر سەری پیرۆزی تۆوەکەت لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر پشوو بدەن. 14با پاکت بکاتەوە لە هەموو ناڕەوا و پیسییەک ،بۆ ئەوەی لە هەموو سەرپێچییەکت خۆش بێت .کە بە نەزانی ئەنجامت داوە .وە بەهێزت بکات ،و بەرەکەتت پێ ببەخشێت .وە با هەموو زەوی بە میرات بگریت، 15با پەیمانی خۆی لەگەڵ تۆ نوێ بکاتەوە .بۆ ئەوەی بۆ ئەو میلەتێک بیت بۆ میراتەکەی بۆ هەموو سەردەمەکان و بۆ تۆ و بۆ نەوەکانت خودایەک بێت بە ڕاستی و ڕاستودروستی بە درێژایی ڕۆژانی زەوی. 16تۆ یاقوبی کوڕم قسەکانم لەبیر بکە و فەرمانەکانی ئیبراهیمی باوکت جێبەجێ بکە :خۆت لە گەلن جیا بکەرەوە و لەگەڵیان مەخۆ ،بەپێی کارەکانیان مەخۆ و مەبە بە هاوبەشی ئەوان .چونکە کارەکانیان پیسن و هەموو ڕێگاکانیان پیسبوون و قێزەون و ناپاکییە. 17قوربانییەکانیان پێشکەش بە مردووەکان دەکەن و ڕۆحی خراپ دەپەرستن و لەسەر گۆڕەکان دەخۆن و هەموو کارەکانیان بێهودە و هیچن. 18دڵیان نییە تێبگەن و چاوەکانیان نازانن کارەکانیان چییە و چۆن هەڵە دەکەن کە بە پارچە دارێک دەڵێن :تۆ خودای منیت ’و بە بەردێک دەڵێن :تۆ پەروەردگارمیت و تۆ ڕزگارکەری منیت[ .وە دڵیان نییە]. 19سەبارەت بە تۆ ،یاقوبی کوڕم ،خودای بەرز یارمەتیت بدات ،خودای ئاسمانیش بەرەکەتت پێ ببەخشێت و لە پیسییەکانیان و لە هەموو هەڵەکانیان دوور بخەرەوە. 20یاقوبی کوڕم ئاگاداربە لە هەر نەوەیەک لە کچانی کەنعان ژنێک وەربگریت .چونکە هەموو تۆوەکانی لە زەویەوە ڕەگ و ڕیشەیان لێ هەڵدەگیرێت. 21چونکە بەهۆی سەرپێچییەکەی حەمەوە ،کەنعان هەڵەی کرد ،هەموو نەوەکانی لەسەر زەوی و هەموو پاشماوەکانی لەناو دەچن ،لە ڕۆژی دادوەریدا هیچ کەسێک کە لێی سەرهەڵدەدات ڕزگاری نابێت. 22سەبارەت بە هەموو بتپەرستان و پیسەکان (ئە )لە خاکی زیندووەکاندا هیچ هیوایەکیان بۆ نامێنێت؛ (ب )لەسەر زەوی یادیان نابێتەوە. (ج )چونکە دادەبەزن بۆ شەعوول. (د )دەچنە شوێنی سزادان. وەک چۆن نەوەی سۆدۆم لە زەوی بردران ،هەموو ئەوانەی بت دەپەرستن دەبرێن. 23ئەی یاقوبی کوڕم مەترسە و بێزار مەبە ئەی کوڕی ئیبراهیم :خودای بەرز لە لەناوچوون بتپارێزێت و لە هەموو ڕێگاکانی گومڕایی ڕزگارت بکات.
24
یۆبیلی
24ئەم خانووەم بۆ خۆم دروست کردووە تا ناوی خۆم بخەمە سەر زەوی[ ،بۆ هەمیشە بە تۆ و نەوەکەت دراوە ]،ناوی ماڵی ئیبراهیم دەبێت .بۆ هەتا هەتایە بە تۆ و نەوەکەت دراوە؛ چونکە تۆ ماڵەکەم دروست دەکەیت و ناوم لەبەردەم خودادا بۆ هەمیشە جێگیر دەکەیت ، نەوەکانت و ناوەکەت لە هەموو نەوەکانی سەر زەویدا وەستاون'. 25ئینجا وازی لە فەرمانکردن هێنا و بەرەکەتی پێدا. 26ئەو دووانە پێکەوە لەسەر یەک جێگا پاڵکەوتن ،یاقوب لە سنگی ئیبراهیمی باوکی باوکیدا خەوت و حەوت جار ماچی کرد و سۆز و دڵی پێی دڵخۆش بوو. 27بە هەموو دڵیەوە بەرەکەتی خستە سەری و گوتی :خودای بەرزترین ،خودای هەمووان و دروستکەری هەمووان ،کە منی لە ئوری کلدانیەکانەوە هێنایە دەرەوە تا ئەم خاکەم پێبدات بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە بە میرات بیگرم و تۆوێکی پیرۆز دامەزرێنم -بەرزترین پیرۆز بۆ هەمیشە. 28ئینجا بەرەکەتی یاقوب دا و وتی :کوڕەکەم ،کە بە هەموو دڵ و سۆزەوە دڵخۆشم پێی ،نیعمەت و میهرەبانیت هەمیشە لەسەر ئەو و لەسەر نەوەکانی بەرز بێتەوە. 29وە وازی لێ مەهێنە ،لەمەودوا تا ڕۆژانی ئەبەدیش بێهێزی مەکە ،چاوەکانت لەسەر ئەو و لەسەر نەوەکەی بکرێتەوە ،تا بیپارێزیت و بەرەکەتی پێ ببەخشیت و وەک نەتەوەیەک بۆ میراتەکەت پیرۆزی بکەیت؛ 30لەمەودوا تا هەموو ڕۆژانی ئەبەدی بە هەموو نیعمەتەکانتەوە بەرەکەتی پێ ببەخشە و پەیمان و نیعمەتەکەت لەگەڵ ئەو و لەگەڵ تۆوەکەیدا نوێ بکەرەوە بەپێی هەموو ڕەزامەندی خۆت بۆ هەموو نەوەکانی زەوی'. بەشی ٢٣ 1دوو پەنجەی یاقوب لەسەر چاوەکانی دانا و ستایشی خودای خوداوەندەکانی کرد و ڕووخساری داپۆشی و پێیەکانی درێژ کرد و خەوی ئەبەدیەت خەوت و بۆ لی باوباپیرانی کۆکرایەوە. 2سەرەڕای هەموو ئەمانە یاقوب لە باوەشیدا پاڵکەوتبوو ،نەیدەزانی کە ئیبراهیم باوکی باوکی مردووە. 3یاقوب لە خەو لە خەو هەڵسا و بینی ئیبراهیم وەک سەهۆڵ سارد بووە و گوتی :باوکە ،باوکە .بەڵم کەس نەبوو قسە بکات و زانی کە مردووە. 4ئینجا لە سنگی هەستا و ڕایکرد و بە ڕیبێکا دایکی گوت .ڕیبێکا شەو چووە لی ئیسحاق و پێی گوت؛ پێکەوە ڕۆیشتن و یاقوب لەگەڵیان بوو ،چرایەکی بەدەستەوە بوو ،کاتێک چوونە ژوورەوە ئیبراهیمیان بینی کە مردووە. 5ئیسحاق کەوتە سەر ڕووخساری باوکی و گریاو ماچی کرد. 6لە ماڵی ئیبراهیم دەنگەکان بیستران ،ئیسماعیلی کوڕی هەستا و چووە لی ئیبراهیمی باوکی و بۆ ئیبراهیمی باوکی و هەموو ماڵی ئیبراهیم گریا و بە گریانێکی زۆرەوە گریا. 7ئیسحاق و ئیسماعیل کوڕەکانی لە ئەشکەوتی دوو کەسیدا لە نزیک سارای هاوسەرەکەی ناشتیان و چل ڕۆژ بۆی گریان ،هەموو پیاوەکانی ماڵەکەی و ئیسحاق و ئیسماعیل و هەموو کوڕەکانیان و هەموو کوڕەکانی کێتورا لە شوێنەکانیان .ڕۆژانی گریان بۆ ئیبراهیم کۆتایی هات. 8سێ یۆبیلی و چوار هەفتەی ساڵ و سەد و حەفتا و پێنج ساڵ ژیا و تەمەنی تەواو کرد ،پیر و پڕ لە ڕۆژ بوو. 9ڕۆژانی باوباپیران و تەمەنیان نۆزدە یۆبیلی بوو .و دوای لفاوەکە دەستیان کرد بە گەشەکردن کەمتر لە نۆزدە یۆبیلی و کەمبوونەوەی یۆبیلی و خێرا پیربوون و پڕبوون لە ڕۆژەکانیان بەهۆی تەنگانە و خراپەکاری ڕێگاکانیانەوە ،جگە لە ئیبراهیم. 10ئیبراهیم لە هەموو کارەکانیدا لەگەڵ یەزدان تەواو بوو ،بە درێژایی ژیانی لە ڕاستودروستیدا دڵخۆش بوو .و سەیرکە ،چوار یۆبیلی لە ژیانیدا تەواو نەکرد ،کاتێک بەهۆی خراپەکارییەوە پیر بوو و پڕ بوو لە ڕۆژەکانی. 11هەموو ئەو نەوانەی کە لەم کاتەوە تا ڕۆژی دادوەری گەورە سەرهەڵدەدەن ،پێش ئەوەی دوو یۆبیلی تەواو بکەن ،بە خێرایی پیر دەبن و زانستەکانیان بەهۆی پیرییەوە وازیان لێبهێنێت ،هەموو زانیارییەکانیان لەناو دەچێت]. 12لەو ڕۆژانەدا ،ئەگەر پیاوێک یۆبیلی و نیو ساڵ بژی ،سەبارەت بەو دەڵێن' :ئەو تەمەنی درێژە ،بەشێکی زۆری ڕۆژەکانی ئازار و خەم و تەنگانە و ئاشتی نییە. 13چونکە کارەسات بەدوای بەڵدا دێت ،برین لەسەر برین ،تەنگانە لەسەر تەنگانە ،مژدەی ناخۆش لەسەر مژدەی ناخۆش ،نەخۆشی لەسەر نەخۆشی ،هەموو حوکمێکی ناخۆشی وەک ئەمانە ،یەک لەگەڵ یەکتر ،نەخۆشی و ڕووخان و بەفر و بەستەڵەک و سەهۆڵ و تا و لەرز و خەفەت و برسێتی و مردن و شمشێر و دیلبوون و هەموو جۆرەکانی بەڵ و ئازار'. 14هەموو ئەمانە لەسەر نەوەیەکی خراپ دێنە سەر زەوی ،کە سەرپێچی دەکەن ،کارەکانیان پیسبوون و لەشفرۆشی و پیسبوون و قێزەونەکانن. 15ئینجا دەڵێن‘ :ڕۆژانی باوباپیران زۆر بوو ،تا هەزار ساڵ و باش بوو .بەڵم سەیرکە ،ڕۆژانی ژیانمان ،ئەگەر پیاوێک زۆر ژیاوە ،سێ دە ساڵ و دە ساڵە ،ئەگەر بەهێز بێت ،چوار دە ساڵ و ئەو خراپانە ،و لە ڕۆژانی ئەم نەوەی خراپەدا ئاشتی نییە'. 16لەو نەوەیەدا کوڕەکان باوک و گەورەکانیان بە گوناه و ناڕاستگۆیی و قسەی دەم و خراپەکارییە گەورەکان کە ئەنجامی دەدەن و سەبارەت بە وازهێنانیان لەو پەیمانەی کە یەزدان لە نێوان ئەوان و خۆیدا کردبووی ،کە هەموو فەرمانەکانی و ڕێوڕەسمەکانی و هەموو یاساکانی جێبەجێ بکەن و جێبەجێی بکەن ،بەبێ ئەوەی نە بەرەو دەستی ڕاست یان چەپ بڕۆن. 17چونکە هەمووان خراپەیان کردووە و هەموو دەمێک ناپاکی دەکات و هەموو کارەکانیان پیسی و قێزەون و هەموو ڕێگاکانیان پیسبوون و پیسی و لەناوچوونن. 25
یۆبیلی
18سەیرکە زەوی بەهۆی هەموو کارەکانیانەوە لەناو دەچێت و تۆوی ترێ و ڕۆنیش نابێت .چونکە کارەکانیان بە تەواوی بێ باوەڕن و هەموویان پێکەوە لەناو دەچن ،ئاژەڵ و ئاژەڵ و باڵندە و هەموو ماسییەکانی دەریا ،لەبەر نەوەی مرۆڤەکان. 19لەبەر یاسا و پەیمان ،گەنجان لەگەڵ پیرەکان و پیرەکان لەگەڵ گەنجان ،هەژارەکان لەگەڵ دەوڵەمەندەکان ،هەژارەکان لەگەڵ گەورەکان و سواڵکەرەکان لەگەڵ میردا شەڕ دەکەن .چونکە فەرمان و پەیمان و جەژن و مانگ و شەممە و یۆبیلی و هەموو حوکمەکانیان لەبیر کردووە. 20بە کەوان و شمشێر و شەڕەوە وەستاون بۆ ئەوەی بیانگەڕێننەوە سەر ڕێگاکە .بەڵم ناگەڕێنەوە تا خوێنێکی زۆر لەسەر زەوی ڕژێنرێت ،یەک بە یەک. 21ئەوانەی ڕزگاریان بووە لە خراپەکارییەکانیان ناگەڕێنەوە بۆ ڕێگای ڕاستودروستی ،بەڵکو هەموویان خۆیان بەرز دەکەنەوە بۆ فێڵ و سامان ،تاکو هەریەکەیان هەموو ئەو شتانە وەربگرن کە هی دراوسێی خۆیەتی و ناوی گەورەکە ناونێن ،بەڵم نەک بە ڕاستی و نەک بە ڕاستودروستی ،و پیرۆزییەکانی پیرۆزییەکان بە ناپاکی و خراپبوونی پیسەکانیان پیس دەکەن. 22سزایەکی گەورە لەلیەن یەزدانەوە بەسەر کردەوەکانی ئەم نەوەیەدا دێت و دەیانداتە دەست شمشێر و دادگاییکردن و دیلێتی و تاڵنکردن و خواردن. 23گوناهبارانی نەتەوەکانیان لە خەو هەڵدەستێنێت ،کە نە بەزەیییان هەیە و نە بەزەیییان هەیە و ڕێز لە کەسایەتیی کەس ناگرن ،نە پیر و نە گەنج و نە هیچ کەسێک ،چونکە ئەوان لە هەموو منداڵەکانی مرۆڤ خراپتر و بەهێزترن بۆ ئەنجامدانی خراپە .توندوتیژی دژی ئیسرائیل و سەرپێچی لە یاقوب دەکەن ،خوێنێکی زۆر بەسەر زەویدا دەڕژێت ،کەسیش کۆکردنەوە و ناشتنی نامێنێت. 24لەو ڕۆژانەدا بە دەنگی بەرز هاوار دەکەن و بانگ دەکەن و دوعا دەکەن تا لە دەستی گوناهباران ،نەتەوەکان ڕزگاریان بێت .بەڵم هیچ کەسێک ڕزگاری نابێت. 25سەری منداڵەکان سپی دەبێتەوە بە قژێکی خۆڵەمێشی ،منداڵێکی سێ هەفتەیی وەک پیاوێکی سەد ساڵن پیر دەردەکەوێت و باڵیان بەهۆی تەنگانە و چەوسانەوە لەناو دەچێت. 26لەو ڕۆژانەدا منداڵەکان دەست دەکەن بە خوێندنەوەی یاساکان و بەدوای فەرمانەکاندا دەگەڕێن و دەگەڕێنەوە سەر ڕێگای ڕاستودروستی. 27ڕۆژەکان لە نێو ئەو منداڵنەی مرۆڤدا دەست دەکەن بە زیادبوون و زیادبوون تا ڕۆژەکانیان لە هەزار ساڵ نزیک دەبێتەوە .وە بۆ ژمارەیەکی زیاتر لە ساڵن لە( پێشتر )ژمارەی ڕۆژەکان بوو. 28پیر و کەسێکیش نابێت کە لە ڕۆژانی تێر نەبێت ،چونکە هەمووان وەک منداڵ و گەنج دەبن. 29هەموو ڕۆژەکانیان تەواو دەبن و بە ئارامی و بە خۆشی دەژین ،شەیتان و هیچ تێکدەرێکی خراپ نامێنێت .چونکە هەموو ڕۆژەکانیان دەبێتە ڕۆژی نیعمەت و چاکبوونەوە. 30لەو کاتەدا یەزدان بەندەکانی چاک دەکاتەوە و ئەوان هەستن و ئاشتییەکی گەورە دەبینن و نەیارەکانیان دەردەکەن .ڕاستودروستەکان دەبینن و سوپاسگوزار دەبن و بۆ هەتا هەتا هەتایە بە شادی شاد دەبن و هەموو حوکمەکانیان و هەموو نەفرەتەکانیان لەسەر دوژمنەکانیان دەبینن. 31ئێسکەکانیان لە زەویدا پشوو دەدەن و ڕۆحەکانیان شادییەکی زۆریان دەبێت و دەزانن کە ئەوە یەزدان حوکم دەدات و بەزەیی بە سەدان و هەزاران کەس و هەموو ئەوانەی خۆشیان دەوێت 32ئەی موسا ،ئەم قسانە بنووسە .چونکە بەم شێوەیە نووسراون و لەسەر لوحە ئاسمانییەکان تۆماریان کردووە بۆ ئەوەی شایەتحاڵییەک بۆ نەوەکان بۆ هەمیشە. بەشی ٢٤ 1دوای مردنی ئیبراهیم ،یەزدان بەرەکەتی خستە سەر ئیسحاقی کوڕەکەی و لە حەبرۆن هەستا و لە ساڵی یەکەمی هەفتەی سێیەمی ئەم یۆبیلیەدا چوو و لە بیری بینین نیشتەجێ بوو ،کە حەوت ساڵ بوو. 2لە ساڵی یەکەمی هەفتەی چوارەمدا برسێتییەک لە خاکەکەدا دەستی پێکرد ، [2080بەیانی ]جگە لە برسێتی یەکەم کە لە سەردەمی ئیبراهیمدا بوو. 3یاقوب کۆڵی عدسی خواردەوە ،عیسۆش بە برسی لە کێڵگەکەوە هات .بە یاقوب براکەی گوت :لەم کۆزە سوورەم پێ بدە .یاقوب پێی گوت :مافی لەدایکبوونت پێم بفرۆشە و نانت پێ دەدەم ،هەروەها بەشێک لەم کۆزە عدسەیە. 4عیسۆ لە دڵیدا گوتی :دەمرم .ئەم مافە لەدایکبوونە بۆ من چ قازانجێکە؟ ' 5بە یاقوبی گوت' :دەیدەمێ بە تۆ '.یاقوب وتی :ئەمڕۆ سوێندم پێ بخۆ ،سوێندی پێ خوارد. 6یاقوب نان و مەنجەڵێکی بە عیسۆی برای دا و تا تێر بوو نانخوارد ،عیسۆش سووکایەتی بە مافی یەکەمی خۆی کرد .لەبەر ئەم هۆکارەش ناوی عیسۆ بوو بە ئەدۆم ،بەهۆی ئەو کۆزە سوورەی کە یاقوب بۆ مافی لەدایکبوونی پێی بەخشیبوو. 7یاقوب بوو بە پیر و عیسۆش لە کەرامەتی خۆی هێنایە خوارەوە. 8برسێتی بەسەر خاکەکەدا بوو ،ئیسحاق لە ساڵی دووەمی ئەم هەفتەیەدا بەرەو میسر ڕۆیشت و چووە لی پاشای فەلەستینییەکان بۆ گەرار بۆ ئەبیمەلەک. 9یەزدان بۆی دەرکەوت و پێی گوت‘ :مەچۆ بۆ میسر .لەو خاکەدا نیشتەجێبە کە باسی دەکەم و لەم خاکەدا نیشتەجێ بە ،منیش لەگەڵت دەبم و بەرەکەتت پێ دەبەخشم». 10چونکە هەموو ئەم خاکە دەدەم بە تۆ و نەوەکەت و سوێندەکەم کە سوێندم بە ئیبراهیمی باوکت خوارد ،چەسپێنم و نەوەکانت وەک ئەستێرەکانی ئاسمان زۆر دەکەم و هەموو ئەم خاکە دەدەم بە نەوەکانت. 26
یۆبیلی
11هەموو گەلنی سەر زەوی بە نەوەکانی تۆ بەرەکەتدار دەبن ،چونکە باوکت گوێڕایەڵی دەنگی من بوو ،فەرمانەکانی من و فەرمانەکانم و یاساکانم و ڕێوڕەسمەکانم و پەیمانەکەمی پاراست .ئێستاش گوێڕایەڵی دەنگی من بن و لەم خاکەدا نیشتەجێ بن'. 12سێ هەفتەی ساڵ لە گێلر نیشتەجێ بوو. 13ئەبیمەلەخ سەبارەت بە ئەو ]، [2080-2101 AMو سەبارەت بە هەموو ئەو شتانەی کە هی خۆی بوو ،فەرمانی دا و گوتی' :هەر کەسێک دەستی لێ بدات یان شتێکی هی خۆی ،بە دڵنیاییەوە دەمرێت'. 14ئیسحاق لە نێو فەلەستییەکاندا بەهێز بوو ،ماڵی زۆری بەدەستهێنا ،گا و مەڕ و وشتر و کەر و ماڵێکی زۆر. 15لە خاکی فەلەستییەکان چاند و سەد هێندە هێنایە ناوەوە ،ئیسحاق زۆر گەورە بوو ،فەلەستییەکانیش ئیرەیییان پێ برد. 16دوای مردنی ئیبراهیم هەموو ئەو بیرانەی کە خزمەتکارەکانی ئیبراهیم هەڵیانکەندبوو ،فەلەستینییەکان دوای مردنی ئیبراهیم ڕایانگرتبوو و پڕیان کردبوو لە زەوی. 17ئەبیمەلەخ بە ئیسحاقی گوت' :لە ئێمە بڕۆ ،چونکە تۆ زۆر لە ئێمە بەهێزتریت '،ئیسحاق لە ساڵی یەکەمی هەفتەی حەوتەمدا لەوێ ڕۆیشت و لە دۆڵەکانی گەرار نیشتەجێ بوو. 18دیسان ئەو بیرە ئاوانەیان هەڵکەند کە خزمەتکارەکانی ئیبراهیم باوکی هەڵیانکەندبوو و فەلەستییەکانی دوای مردنی ئیبراهیمی باوکی دایانخستبوو ،ناوی ئەوانی لێنا وەک ئەوەی ئیبراهیم باوکی ناوی لێنابوو. 19خزمەتکارەکانی ئیسحاق بیرێکیان لە دۆڵەکەدا هەڵکەند و ئاوی زیندوویان دۆزیەوە ،شوانەکانی گەرار لەگەڵ شوانەکانی ئیسحاق شەڕیان کرد و گوتیان :ئاوەکە هی ئێمەیە .و ئیسحاق ناوی بیرەکەی ناوە ' چەوت '،چونکە چەوتیان لەگەڵ ئێمەدا هەبووە. 20بیرێکی دووەمیان هەڵکەند و بۆ ئەوەش شەڕیان کرد و ناوی لێنا" دوژمنایەتی ".لەوێشەوە هەستا و بیرێکی دیکەیان هەڵکەند و لەسەر ئەوەش شەڕیان نەکرد ،ناوی لێنا ژوورەکە ،ئیسحاقیش وتی :ئێستا یەزدان شوێنی بۆ کردوین و ئێمەش لە خاکەکەدا زیاد بووین. 21لە ساڵی یەکەمی هەفتەی یەکەمدا لە چل و چوارەمین یۆبیلیدا لەوێوە بەرەو بیری سوێندەکە ڕۆیشت. 22یەزدان ئەو شەو ،لە مانگی نوێی مانگی یەکەمدا بۆی دەرکەوت و پێی گوت :من خودای ئیبراهیم باوکتم .مەترسە ،چونکە من لەگەڵتم و بەرەکەتت پێ دەبەخشم و بە دڵنیاییەوە نەوەکانت وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی زەوی زۆرتر دەکەم ،لەبەر خاتری ئیبراهیمی بەندەکەم'. 23قوربانگایەکی لەوێ دروست کرد ،کە ئیبراهیم باوکی سەرەتا دروستی کردبوو ،ناوی یەزدانیشی بانگ کرد و قوربانی بۆ خودای ئیبراهیمی باوکی کرد. 24بیرێکیان هەڵکەند و ئاوی زیندوویان دۆزیەوە. 25خزمەتکارەکانی ئیسحاق بیرێکی دیکەیان هەڵکەند و ئاویان نەدۆزیەوە ،چوون و بە ئیسحاقیان گوت کە ئاویان نەدۆزیوەتەوە ، ئیسحاقیش گوتی« :ئەمڕۆ سوێندم بە فەلەستینییەکان خواردووە و ئەم شتەمان پێ ڕاگەیاندووە». 26ناوی ئەو شوێنەی ناوە بیری سوێند .چونکە لەوێ سوێندی بە ئەبیمەلەک و ئەحوزاتی هاوڕێی و فیکۆلی سەرۆک یان میوانەکەی خواردبوو. 27ئیسحاق ئەو ڕۆژە زانی کە بە ناچاری سوێندی پێ خواردوون کە ئاشتی لەگەڵیان بکات. 28ئیسحاق لەو ڕۆژەدا نەفرەتی لە فەلەستییەکان کرد و گوتی :نەفرەت لە فەلەستینییەکان تا ڕۆژی تووڕەیی و تووڕەیی لە ناو هەموو گەلن .خودا بیانکاتە گاڵتەجاڕی و نەفرەت و شتێکی تووڕەیی و توڕەیی لە دەستی گوناهبارانی نەتەوەکان و لە دەستی کیتیمەکاندا. 29هەرکەسێک لە شمشێری دوژمن و کیتیم ڕزگاری بوو ،نەتەوەی ڕاستودروست لە ژێر ئاسمانەوە لە دادگاییکردندا ڕەگ و ڕیشەی ببڕێت .چونکە بە درێژایی نەوەکانیان لەسەر زەوی دوژمن و دوژمنی منداڵەکانم دەبن. 30هیچ پاشماوەیەک بۆیان نامێنێتەوە و لە ڕۆژی تووڕەیی دادوەریدا ڕزگاری نابێت .چونکە لەناوچوون و ڕەگ و ڕیشەکێشان و دەرکردن لە زەوی هەموو تۆوی فەلەستینییەکانە( پارێزراون )،چیتر ناوێک و تۆوێک لەسەر زەوی بۆ ئەم کافتۆریانە نامێنێتەوە. 31چونکە ئەگەر بەرەو ئاسمان بەرزبێتەوە ،لەوێشەوە دەهێنرێتە خوارەوە ،ئەگەر خۆی بەهێز بکات لەسەر زەوی ،لەوێشەوە دەکێشرێتە دەرەوە ،ئەگەر خۆی لە نێو گەلندا بشارێتەوە ،لەوێشەوە ڕەگ و ڕیشەی لێدەکرێتەوە .ئەگەر دادەبەزێتە تازەخانە ،لەوێش مەحکومکردنی زۆر دەبێت ،لەوێش ئارامی نابێت. 32ئەگەر بچێتە دیلەوە ،بە دەستی ئەوانەی بەدوای ژیانیدا دەگەڕێن لە ڕێگادا دەیکوژن ،نە ناوی و نە تۆو بۆی لە هەموو زەویدا بەجێناهێڵرێت .چونکە بەرەو نەفرەتی هەمیشەیی دەڕوات'. 33بەم شێوەیە لەسەر لوحە ئاسمانییەکان لەسەری نووسراوە و هەڵکەندراوە ،بۆ ئەوەی لە ڕۆژی دادگاییکردندا لەگەڵیدا بکرێت ،تا لە زەوی ڕەگ و ڕیشەی لێبکرێت. بەشی ٢٥ 1لە ساڵی دووەمی ئەم هەفتەیەدا لەم یۆبیلیەدا ،ڕیبێکا یاقوب کوڕەکەی بانگ کرد و قسەی لەگەڵ کرد و گوتی :کوڕم ،وەک عیسۆ ، براکەت ،کە دوو ژنی لە کچانی کەنعان بۆی هێنا ،بە هەموو کارە ناپاکەکانیانەوە گیانم تاڵ کردووە ،چونکە هەموو کارە ناپاکەکانیان زینا و شەهوەت و ڕاستودروستی لەگەڵیاندا نییە ،چونکە( کردەوەکانیان )خراپە. 2من کوڕەکەم زۆرم خۆشدەوێت و دڵم و سۆز و خۆشەویستیم هەموو کاتژمێرێکی ڕۆژ و شەوانە بەرەکەتت پێدەبەخشن. 3ئێستا کوڕم گوێ لە دەنگی من بگرە و ویستی دایکت جێبەجێ بکە و لە کچەکانی ئەم خاکە مەبە ،بەڵکو تەنها لە ماڵی باوکم و خزمەکانی باوکم .ژنێک لە ماڵی باوکم دەبەیت و خودای باڵبەرز بەرەکەتت پێدەبەخشێت و منداڵەکانت دەبنە نەوەیەکی ڕاستودروست و تۆوێکی پیرۆز'. 4ئینجا یاقوب قسەی لەگەڵ ڕیبێکا دایکی کرد و پێی گوت« :ئەوەتا دایە ،من تەمەنم نۆ هەفتەیە ،نە هیچ ژنێکم دەناسم و نە دەستم بۆ هیچ ژنێک داوە ،نە خۆمم بە هیچ ژنێک بەستووە ،تەنانەت بیریشم لەوە نەکردۆتەوە کە ژنێکم لە کچانی کەنعان ببەم». 27
یۆبیلی
5چونکە دایکە قسەکانی ئیبراهیمی باوکمان لەبیرە ،چونکە فەرمانی پێکردم لە کچانی کەنعان ژنێکم لەگەڵ نەبم ،بەڵکو ژنێکم لە تۆوی ماڵی باوکم و لە خزمەکانم وەربگرم. 6پێشتر بیستوومە کە کچان لە لبانی براکەت لەدایک بوون و دڵم لەسەریان داناوە کە لە نێوانیاندا ژنێک وەربگرم. 7لەبەر ئەم هۆکارەش بە درێژایی ڕۆژانی ژیانم لە گوناهکردن یان خراپبوونم لە هەموو ڕێگاکانمدا لە ڕۆحمدا خۆم پاراستووە .چونکە سەبارەت بە شەهوەت و زینا ،ئیبراهیم باوکم فەرمانی زۆری پێدام. 8سەرەڕای هەموو ئەو شتانەی کە فەرمانی پێکردووم ،ئەم بیست ساڵە براکەم لەگەڵمدا شەڕی کردووە و زۆرجار قسەی لەگەڵ کردووە و دەڵێت‘ :براکەم ،خوشکێک لە دوو ژنەکەم ببە بە ژن’؛ بەڵم من ڕەتیدەکەمەوە وەک ئەو کردوویەتی. 9دایە ،لەبەردەمتدا سوێند دەخۆم کە بە درێژایی تەمەنم ژنم لە کچانی نەوەی کەنعان وەرناگرم و وەک براکەم خراپەکاری ناکەم. 10دایکە مەترسە .دڵنیابە کە من ویستی تۆ جێبەجێ دەکەم و بە ڕاستگۆیی دەڕۆم و ڕێگاکانم بۆ هەمیشە تێک نادەم'. 11پاشان ڕووی بەرزکردەوە بۆ ئاسمان و پەنجەکانی دەستەکانی درێژکردەوە و دەمی کردەوە و ستایشی خودای بەرزترینی کرد کە ئاسمان و زەوی دروستکردووە و سوپاس و ستایشی بۆ کرد. 12ژنەکەش وتی :یەزدانی پەروەردگار پیرۆز بێت و ناوی پیرۆزی بۆ هەمیشە و هەمیشە پیرۆز بێت ،کە یاقوبی وەک کوڕێکی پاک و تۆوێکی پیرۆز پێبەخشیم .چونکە ئەو هی تۆیە و نەوەکانی بەردەوام و بە درێژایی هەموو نەوەکان بۆ هەمیشە هی تۆ دەبن. 13ئەی پەروەردگار بەرەکەتی پێ ببەخشە و نیعمەتی ڕاستودروستی لە دەممدا دابنێ ،تا بەرەکەتی پێ ببەخشم'. 14لەو کاتەدا کە ڕۆحی ڕاستودروستی هاتە ناو دەمی ،هەردوو دەستی خستە سەر سەری یاقوب و گوتی. 15تۆ پیرۆزە ،پەروەردگاری ڕاستودروستی و خودای سەردەمەکان ،لە هەموو نەوەکانی مرۆڤ بەرەکەتت پێ ببەخشێت .کوڕەکەم ڕێگای ڕاستودروستیت پێ ببەخشێت و ڕاستودروستی بۆ نەوەکەت ئاشکرا بکات. 16لە ژیانتدا کوڕەکانت زۆر بکات ،بەپێی ژمارەی مانگەکانی ساڵ سەرهەڵبدەن .و کوڕەکانیان لەودیو ئەستێرەکانی ئاسمانەوە زۆر و گەورە بن ،ژمارەیان لە خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریا زیاتر بێت. 17با ئەم خاکە خۆشەیان پێ ببەخشێت -وەک چۆن فەرمووی هەمیشە دەیبەخشێتە ئیبراهیم و نەوەکانی دوای ئەو -و بۆ هەمیشە وەک موڵکێک بیگرن. 18من کوڕم منداڵی بەختەوەر بۆ تۆ ببینم( لەدایک بم )لە ماوەی ژیانمدا ،و هەموو تۆوەکانت تۆوێکی پیرۆز و پیرۆز بن. 19هەروەک چۆن ڕۆحی دایکتت تازە کردووەتەوە لە ژیانیدا ،سکی دایکت کە تۆی لەدایک کردووە بەم شێوەیە بەرەکەتت پێدەبەخشێت ، [سۆز و مەمکەکانم بەرەکەتت پێدەبەخشن و دەم و زمانم زۆر ستایشت دەکەن. 20زیاد بکە و بەسەر زەویدا بڵو بکەرەوە ،نەوەکانت بۆ هەمیشە لە خۆشی ئاسمان و زەویدا تەواو بن .وە تۆوەکەت شاد بێت ،و لە ڕۆژی گەورەی ئاشتیدا ئارامی هەبێت. 21ناوی تۆ و نەوەکەت تا هەموو سەردەمێک بمێنێتەوە ،خودای بەرز خودای ئەوان بێت ،خودای ڕاستودروستی لەگەڵیاندا بژی ، پیرۆزگاکەی بۆ هەموو سەردەمێک دروست بکرێت. 22پیرۆز بێت ئەو کەسەی بەرەکەتت پێ ببەخشێت و هەموو ئەو گۆشتانەی کە بە درۆ نەفرەتت لێدەکەن ،نەفرەتیان لێ بکرێت'. 23ژنەکە ماچی کرد و پێی گوت' :پەروەردگاری جیهان تۆی خۆش بوێت وەک دڵی دایکت و سۆز و خۆشەویستییەکەی لێت شاد بێت و بەرەکەتت پێ ببەخشێت '.وە وازی لە بەرەکەت هێنا. بەشی ٢٦ 1لە ساڵی حەوتەمی ئەم هەفتەیەدا ئیسحاق عیسۆی کوڕە گەورەکەی بانگ کرد و پێی گوت :کوڕم تەمەنم بووە ،چاوەکانم لە بینین کاڵ بوون و ڕۆژی مردنم نازانم. 2ئێستاش چەکی ڕاوکردنت بە چەقۆ و کەوانەکەتەوە وەربگرە و بچۆ دەرەوە بۆ کێڵگەکە و ڕاو بکە و بمگرە( گۆشتی گۆشت )،کوڕەکەم و گۆشتی تامدارم بۆ دروست بکە ،وەک ئەوەی ڕۆحم خۆشی دەوێت ،و بیهێنە بۆم تا بیخۆم ،و ڕۆحم بەر لەوەی بمرم بەرەکەتت پێ ببەخشێت'. 3بەڵم ڕیبێکا گوێی لە ئیسحاق بوو کە لەگەڵ عیسۆ قسەی دەکرد. 4عیسۆ زوو چووە کێڵگە بۆ ئەوەی ڕاو بکات و بیگرێت و بیهێنێتەوە ماڵەوە بۆ لی باوکی. 5ڕیبێکا یاقوب کوڕەکەی بانگ کرد و پێی گوت« :ئەوەتا گوێم لە ئیسحاقی باوکت بوو کە لەگەڵ عیسۆی براکەت قسەی دەکرد و دەیگوت : «ڕاوم بکە و گۆشتێکی تامدارم بۆ دروست بکە و ئەوەم بۆ بێنە». 6دەتوانم پێش مردنم لەبەردەم یەزدان بخۆم و بەرەکەتت پێ ببەخشم ".ئێستاش کوڕم ،گوێڕایەڵی دەنگم بکە بەو شتەی کە فەرمانت پێدەدەم : بڕۆ بۆ لی مەڕەکەت و دوو بزنی باشم بۆ بێنە ،منیش گۆشتی تامداریان بۆ باوکت دروست دەکەم ،وەک ئەوەی خۆشی دەوێت ،و تۆ( ئەوە ) بۆ باوکت دەهێنیت تا پێش ئەوەی بمرێت لەبەردەم یەزدان بیخوات و بەرەکەتت پێ ببەخشێت ،و تۆش ڕەنگە بەختەوەر بێت'. 7یاقوب بە ڕیبێکا دایکی گوت :دایە گیان ،هیچ شتێک کە باوکم بیخوات و دڵی پێی خۆش بێت ،ڕاناگرم ،تەنیا دەترسم دایکم کە دەنگم بناسێتەوە و بیەوێت دەستم لێ بدات. 8تۆ دەزانی کە من نەرم و عیسۆی براکەم موودارە و وەک خراپەکارێک لەبەردەم چاویدا دەردەکەوم و کارێک دەکەم کە فەرمانی پێنەکردووم و لێم تووڕە دەبێت و نەفرەت بەسەر خۆمدا دەهێنم ،نەک نیعمەت'. 9ڕیبێکا ،دایکی پێی گوت' :کوڕەکەم ،نەفرەتەکەت بەسەرمدا بێت ،تەنیا گوێڕایەڵی دەنگم بە'. 10یاقوب گوێڕایەڵی دەنگی ڕیبێکای دایکی بوو ،چوو دوو بزنی باش و قەڵەوی هێنا و هێنایە لی دایکی و دایکی گۆشتی تامدار و خۆشی بۆ دروستکردن. 28
یۆبیلی
11ئینجا ڕیبێکا بارانێکی خۆشی عیسۆی کوڕە گەورەکەی گرت کە لەگەڵیدا بوو لە ماڵەکەدا و یاقوب کوڕە بچووکەکەی پۆشی و پێستی بەچکەکانی خستە سەر دەستەکانی و لەسەر بەشە دەرکەوتووەکانی ملی. 12ئەو نانە و نانەیەی کە ئامادەی کردبوو ،دایە دەستی یاقوبی کوڕی. 13یاقوب چووە لی باوکی و گوتی :من کوڕەکەتم ،وەک ئەوەی تۆ داوات لێکردووم کردوومە ،هەستە و دابنیشە و لەو شتانە بخۆ کە گرتوومە باوکە ،تا گیانت بەرەکەتم پێ ببەخشێت. 14ئیسحاق بە کوڕەکەی گوت‘ :کوڕەکەم ،چۆن بەم زووانە دۆزیتەوە؟ ' 15یاقوب وتی :چونکە< یەزدان >خوداکەت بووە هۆی ئەوەی بدۆزمەوە'. 16ئیسحاق پێی گوت :نزیک ببەوە ،تا هەستت پێ بکەم ،کوڕم ،ئەگەر تۆ عیسۆی کوڕی منیت یان نا. 17یاقوب لە لی ئیسحاقی باوکی نزیک بووەوە و هەستی پێکرد و گوتی :دەنگەکە دەنگی یاقوبە ،بەڵم دەستەکان دەستی عیسۆن. 18ئەو نەیبینی ،چونکە ئیسحاق پێویستی بە لبردنی هێزی تێگەیشتن بوو لە ئاسمانەوە و ئیسحاق نەیدەزانی ،چونکە دەستەکانی وەک دەستەکانی عیسۆی برای موویان هەبوو ،بۆیە بەرەکەتی خستە سەری. 19فەرمووی :تۆ عیسۆی کوڕمیت؟ ' و وتی' :من کوڕەکەتم ':و وتی' :لەمن نزیک بکەرەوە تا لەو شتانە بخۆم کە تۆ گرتوتە کوڕەکەم ،تا ڕۆحم بەرەکەتت پێ ببەخشێت'. 20لێی نزیک بووەوە و خواردنی خوارد و شەرابی بۆ هێنا و خواردەوە. 21ئیسحاقی باوکی پێی گوت :کوڕم نزیک ببەوە و ماچم بکە. 22ئینجا نزیک بووەوە و ماچی کرد .بۆنی بۆنی جلەکانی کرد و بەرەکەتی خستە سەری و وتی :سەیرکە بۆنی کوڕەکەم وەک بۆنی کێڵگەیەکی< پڕ >وایە کە یەزدان بەرەکەتی پێبەخشیوە. 23یەزدان لە شەبنەمی ئاسمان و شەبنەمی زەوی و گەنمەشامی و ڕۆنی زۆرت پێ ببەخشێت :با گەلن خزمەتت بکەن و گەلن کڕنۆش بۆ تۆ ببەن. 24ئاغای براکانت بە ،با کوڕەکانی دایکت کڕنۆش بۆ تۆ ببەن .وە هەموو ئەو نیعمەتانەی کە یەزدان بەرەکەتی پێ بەخشیووم و بەرەکەتی بۆ ئیبراهیمی باوکم بەخشیوە؛ بۆ هەمیشە بە تۆ و نەوەکەت ببەخشە :نەفرەت لەو کەسەی نەفرەتت لێدەکات و پیرۆز بێت ئەو کەسەی کە بەرەکەتت پێدەبەخشێت'. 25هەر کە ئیسحاق کۆتایی بە نیعمەتەکانی یاقوبی کوڕی هێنا و یاقوب لە ئیسحاقی باوکی ڕۆیشت ،خۆی شاردەوە و عیسۆی براکەی لە ڕاوکردنی هاتە ژوورەوە. 26گۆشتێکی تامداریشی دروست کرد و هێنایە لی باوکی و بە باوکی گوت :با باوکم هەستێت و لە گۆشتی گۆشتی هێلکەم بخوات تا گیانت بەرەکەتم پێ ببەخشێت. 27ئیسحاقی باوکی پێی گوت :تۆ کێیت؟' و پێی گوت :من یەکەم لەدایکبووی تۆم ،عیسۆی کوڕت ،وەک ئەوەی تۆ فەرمانت پێکردووم کردوومە'. 28ئیسحاق زۆر سەری سوڕما و گوتی' :کێیە ئەو کەسەی ڕاوی کردووە و گرتووە و هێناویەتی بۆ لی من ،پێش هاتنی تۆ لە هەموویانم خواردووە و بەرەکەتم پێ بەخشیوە ،ئەو و هەموو نەوەکانی بۆ هەمیشە بەختەوەر دەبێت'. 29کاتێک عیسۆ گوێی لە قسەکانی ئیسحاقی باوکی بوو ،بە هاوارێکی زۆر گەورە و تاڵەوە هاوار دەکات و بە باوکی گوت« :باوکم ،منیش بەرەکەتم پێ ببەخشە». 30پێی گوت :براکەت بە فێڵەوە هات و نیعمەتەکەی لێسەندەوە .وتی :ئێستا دەزانم بۆچی ناوی یاقوب لێنراوە ،سەیرکە ،ئەم دووجارە جێگەی منی گرتەوە :مافی لەدایکبوونی منی لێسەندەوە ،ئێستاش نیعمەتەکەی لێسەندمەوە. 31ئینجا گوتی« :باوکە نیعمەتێکت بۆ من دانەناوە؟ »ئیسحاقیش وەڵمی دایەوە و بە عیسۆی گوت« :ئەوەتا من ئەوم کردۆتە ئاغای خۆت ، هەموو براکانیشم داوە بە خزمەتکار ،بە گەنمەشامی زۆر و شەراب و ڕۆن بەهێزم کردووە ،ئێستا چیت بۆ بکەم کوڕەکەم؟» 32عیسۆ بە ئیسحاقی باوکی گوت« :ئەی باوکە تەنها یەک نیعمەتت هەیە؟ بەرەکەتم پێ ببەخشە( ،تەنانەت )منیش ،باوکە' : 33عیسۆ دەنگی بەرز کردەوە و گریای .ئیسحاقیش وەڵمی دایەوە و پێی گوت :سەیرکە ،شوێنی نیشتەجێبوونت دوور لە شەبنەمی زەوی ، دوور لە شەبنەمی ئاسمان لە سەرەوە. 34بە شمشێرەکەت دەژیت و خزمەت بە براکەت دەکەیت .کاتێک گەورە دەبیت و یۆرۆکەی لە ملیتەوە دەهەژێنیت ،گوناهێکی تەواو دەکەیت تا مردن ،تۆوەکەت لە ژێر ئاسمانەوە ڕەگیان هەڵدەکێشرێت'. 35عیسۆ بەردەوام هەڕەشەی لە یاقوب دەکرد بەهۆی ئەو نیعمەتەی باوکی بەرەکەتی پێبەخشی و ئەویش لە دڵیدا گوتی' :ئێستا ڕۆژانی ماتەمینی بۆ باوکم بێت ،تا یاقوبی برام بکوژم'. بەشی ٢٧ 1قسەکانی عیسۆی کوڕە گەورەکەی لە خەودا بە ڕەبەکا گێڕدرایەوە ،ڕیبێکا نارد و یاقوبی کوڕە بچووکەکەی بانگ کرد. 2پێی گوت« :ئەوەتا عیسۆی براکەت تۆڵەت لێدەکاتەوە تا بتکوژێت». 3ئێستا کوڕەکەم گوێڕایەڵی دەنگم بە و هەستە و ڕابکە بۆ لی لبانی برام بۆ حەران و چەند ڕۆژێک لەگەڵیدا بمێنەرەوە تا تووڕەیی براکەت لدەچێت و توڕەیی خۆی لێت لدەبات و هەموو ئەو کارانەی کردووتە لەبیرت بچێت .پاشان لەوێ دەتنێرم و دەتهێنم'. 4یاقوب گوتی' :من ناترسم .ئەگەر بیەوێت بمکوژێت ،من دەیکوژم'. 5بەڵم ژنەکە پێی گوت :با لە یەک ڕۆژدا هەردوو کوڕەکەم بێبەش نەبم. 29
یۆبیلی
6یاقوب بە ڕیبێکا دایکی گوت« :ئەوەتا تۆ دەزانی باوکم پیر بووە و نابینێت ،چونکە چاوەکانی ماتن ،ئەگەر جێی بهێڵم ئەوە لە چاوەکانیدا خراپە ،چونکە جێی دەهێڵم و لێت دوور دەکەومەوە ،باوکم توڕە دەبێت و نەفرەتم لێدەکات .ناڕۆم؛ کاتێک من دەنێرێت ،ئەوا تەنها من دەڕۆم'. 7ڕیبێکا بە یاقوبی گوت :دەچمە ژوورەوە و قسەی لەگەڵ دەکەم ،ئەویش دەتنێرێت. 8ڕیبێکا چووە ژوورەوە و بە ئیسحاقی گوت« :من لە ژیانم بێزارم لەبەر دوو کچەکەی حیت ،کە عیسۆ ژنی هێناون .ئەگەر یاقوب ژنێکی لە کچانی خاکی وەک ئەمانە وەربگرێت ،بۆ چ مەبەستێک زیاتر دەژیم ،چونکە کچەکانی کەنعان خراپن'. 9ئیسحاق یاقوبی بانگ کرد و بەرەکەتی خستە سەری و ئامۆژگاری کرد و پێی گوت' :لە هیچ کام لە کچەکانی کەنعان مەبە. 10هەستە و بڕۆ بۆ میزۆپۆتامیا بۆ ماڵی بێتوئێل باوکی دایکت و لەوێ ژنێک لە کچەکانی لبانی برای دایکت وەربگرە. 11خودای گەورە بەرەکەتت پێ ببەخشێت و زیادت بکات و زۆرت بکات تا ببیتە کۆمەڵە گەلن و نیعمەتەکانی ئیبراهیمی باوکمت پێ ببەخشێت ،بە تۆ و نەوەکانی دوای تۆ ،تا خاکی نیشتەجێبوونت و هەموو ئەو خاکەی کە خودا بە ئیبراهیم بەخشیوە ،بە میرات ببەیت ، کوڕەکەم بە ئاشتی بڕۆ'. 12ئیسحاق یاقوبی نارد و چووە میزۆپۆتامیا ،بۆ لی لبانی کوڕی بەتوئێلی سوری ،برای ڕیبێکا ،دایکی یاقوب. 13دوای ئەوەی یاقوب هەستا بۆ ئەوەی بچێتە میزۆپۆتامیا ،ڕۆحی ڕیبێکا دوای کوڕەکەی دڵتەنگ بوو و گریای. 14ئیسحاق بە ڕیبێکای گوت :خوشکەکەم ،لەبەر یاقوبی کوڕم مەگری .چونکە بە ئارامی دەڕوات و بە ئارامی دەگەڕێتەوە. 15خودای باڵدەست لە هەموو خراپەیەک دەیپارێزێت و لەگەڵیدا دەبێت .چونکە بە درێژایی ڕۆژەکانی وازی لێناهێنێت؛ 16چونکە دەزانم کە ڕێگاکانی لە هەموو شتێکدا سەرفراز دەبن لە هەر شوێنێک کە دەڕوات ،تا بە ئارامی بگەڕێتەوە بۆ لی ئێمە و بە ئارامی دەیبینین. 17خوشکەکەم ،لەبەر ئەو مەترسە ،چونکە ئەو لەسەر ڕێگای ڕاستە و پیاوێکی تەواو و بێ کەموکوڕییە ،دڵسۆزە و لەناو ناچێت .مەگری'. 18ئیسحاق بەهۆی یاقوب کوڕەکەیەوە دڵنەوایی ڕەبەکای دا و بەرەکەتی خستە سەر. 19یاقوب لە ساڵی یەکەمی هەفتەی دووەم لە چل و چوارەمین یۆبیلیدا لە بیری سوێندەوە ڕۆیشت بۆ ئەوەی بچێتە حەران ،لە مانگی نوێی ئەم هەفتەیەدا ، [2115بەیانی ]هاتە لوز لەسەر شاخەکان ،واتە بەیتێل ،ئێوارە هاتە شوێنەکە و ئەو شەو لە ڕێگاوە بەرەو ڕۆژئاوای ڕێگاکە وەرگەڕا .چونکە خۆر ئاوا بووبوو. 20یەکێک لە بەردەکانی ئەو شوێنەی وەرگرت و< لە سەری خۆی >لە ژێر دارەکەدا دانا و بە تەنیا گەشت دەکرد و خەوی لێکەوت. 21ئەو شەو خەونی بینی و بینی پلیکانەیەک لەسەر زەوی دانرابوو و لوتکەی دەگەیشتە ئاسمان ،فریشتەکانی یەزدان بەسەریدا بەرزبوونەوە و دابەزین ،یەزدان لەسەری وەستا. 22ئینجا بە یاقوب قسەی کرد و گوتی :من یەزدانی پەروەردگاری ئیبراهیم و باوکت و خودای ئیسحاقم .ئەو خاکەی کە لەسەری دەخەویت ، دەیدەم بە تۆ و بە نەوەکانی دوای خۆت. 23نەوەکەت وەک تۆزی زەوی دەبێت و بەرەو ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵت و باکوور و باشوور زیاد دەبیت و لە تۆ و لە تۆوەکەتدا هەموو بنەماڵەی گەلن بەرەکەتدار دەبن. 24من لەگەڵت دەبم و بۆ هەر شوێنێک بچیت دەتپارێزم و بە ئارامی دەتگەڕێنمەوە بۆ ئەم خاکە .چونکە جێت ناهێڵم تا هەموو ئەو شتانە نەکەم کە پێم وتیت'. 25یاقوب لە خەو لە خەو هەڵسا و گوتی« :بەڕاستی ئەم شوێنە ماڵی یەزدان و من نەمدەزانی ».وە ترساوە و وتی :ئەم شوێنە ترسناکە کە جگە لە ماڵی خودا هیچی تر نییە و ئەمە دەروازەی ئاسمانە. 26یاقوب بەیانی زوو هەستا و ئەو بەردەی کە خستبوویە ژێر سەریەوە برد و وەک ستوونێک بۆ نیشانەیەک دانا و ڕۆنی بەسەرەوە ڕشت . ناوی ئەو شوێنەی ناوە بەیتێل .بەڵم ناوی شوێنەکە لە سەرەتادا لوز بوو. 27یاقوب سوێندی بە یەزدان خوارد و گوتی' :ئەگەر یەزدان لەگەڵم بێت و بەم ڕێگایەدا بمپارێزێت کە دەڕۆم و نانم پێبدات بۆ خواردن و جل و بەرگم بۆ لەبەرکردن ،تا بە ئارامی بگەڕێمەوە ماڵی باوکم ،ئەوا یەزدان دەبێتە خودای من و ئەم بەردەی کە وەک پایەیەک بۆ نیشانەیەک لەم شوێنەدا داناوە ،دەبێتە ماڵی یەزدان و لە هەموو ئەو شتانەی کە دەیبەخشن '.من ،دەیەمەکەی دەدەم بە تۆ ،خوداکەم'. بەشی ٢٨ 1ئینجا ڕۆیشت و گەیشتە خاکی ڕۆژهەڵت ،بۆ لی لبانی برای ڕیبێکا و لەگەڵیدا بوو و هەفتەیەک بۆ ڕاحێلی کچەکەی خزمەت دەکات. 2لە ساڵی یەکەمی هەفتەی سێیەمدا [2122بەیانی ]پێی گوت' :ژنەکەمم پێ بدە ،کە حەوت ساڵ خزمەتم کردوویت'؛ لبانیش بە یاقوبی گوت :ژنەکەت دەدەمێ. 3لبان ئاهەنگێکی سازکرد و لیا کچە گەورەکەی برد و دایە یاقوب وەک ژنێک و زیلپای خزمەتکارەکەی بەخشییە کچە دەستکێشێک . یاقوب نەیدەزانی ،چونکە پێی وابوو کە ئەو ژنە ڕەحیلە. 4چووە ژوورەوە بۆ لی و بینی لیا بوو .یاقوب لە لبان توڕە بوو و پێی گوت :بۆچی وا مامەڵەت لەگەڵ کردم؟ ئایا من بۆ ڕەحێل خزمەتم تۆم نەکرد و بۆ لیا نەبوو؟ بۆچی ستەمت لە من کرد؟ 5کچەکەت ببە ،منیش دەڕۆم .چونکە تۆ خراپەت لەگەڵ کردم '.چونکە یاقوب لە لیا ڕەحیل زیاتری خۆشدەویست .چونکە چاوەکانی لیا لواز بوون ،بەڵم فۆرمەکەی زۆر قۆز بوو؛ بەڵم ڕەچەڵەک چاوی جوان و فۆرمێکی جوان و زۆر قۆزی هەبوو. 6لبان بە یاقوبی گوت« :لە وڵتی ئێمەدا وا ناکرێت کە بچووکتر بدەین پێش گەورەکە ».وە دروست نییە ئەم کارە بکرێت؛ چونکە بەم شێوەیە لە لوحە ئاسمانییەکاندا ڕێکخراوە و نووسراوە ،کە کەس کچە بچووکەکەی پێش گەورەکە نەدات؛ بەڵم گەورەکە ،یەکێک سەرەتا 30
یۆبیلی
دەدات و دوای ئەویش بچووکتر -و ئەو پیاوەی کە ئەمە دەکات ،تاوانباری لە دژی دادەنێن لە ئاسمان ،و کەس ڕاستودروست نییە کە ئەم کارە بکات ،چونکە ئەم کارە لەبەردەم یەزدان خراپە. 7فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل بدە کە ئەم کارە نەکەن .پێش ئەوەی گەورەکەیان بدەن ،با بچووکتر نەگرن و نە بدەن ،چونکە زۆر خراپە. 8لبان بە یاقوب-ی گوت« :با حەوت ڕۆژی جەژنی ئەم یەکە تێپەڕێت ،من ڕەحێلت پێ دەدەم ،بۆ ئەوەی حەوت ساڵی دیکە خزمەتم بکەیت ،تاکو وەک هەفتەی پێشوو مەڕەکانم لەوەڕ بکەیت». 9لەو ڕۆژەی کە حەوت ڕۆژی جەژنی لیا تێپەڕی ،لبان ڕەحێلی دا بە یاقوب تا حەوت ساڵی دیکە خزمەت بکات ،بیلهای خوشکی زیلپای وەک خزمەتکار بەخشی بە ڕەحێل. 10حەوت ساڵی دیکەش بۆ ڕەحێل خزمەت دەکات ،چونکە لیا بە خۆڕایی پێی بەخشرابوو. 11یەزدان سکی لیا کردەوە و دووگیان بوو و کوڕێکی لەدایک بوو یاقوب ،لە چواردەهەمین ڕۆژی مانگی نۆیەمدا ،لە ساڵی یەکەمی هەفتەی سێیەمدا ناوی لێنا ڕوبن . [2122بەیانی] 12بەڵم سکی ڕەحێل داخرا ،چونکە یەزدان بینی کە لیا ڕقی لێ بووە و ڕەحیل خۆشی دەوێت. 13دیسان یاقوب چووە لی لیا و دووگیان بوو ،یاقوب کوڕێکی دووەمی بوو ،لە بیست و یەکەمی مانگی دەیەم و لە ساڵی سێیەمی ئەم هەفتەیەدا ناوی لێنا شیمئۆن . [2124بەیانی] 14دیسان یاقوب چووە لی لیا و دووگیان بوو ،کوڕێکی سێیەمی بۆ بوو ،لە مانگی نوێی مانگی یەکەمدا لە ساڵی شەشەمی ئەم هەفتەیەدا ناوی لێنا . [2127بەیانی] 15دیسان یاقوب چووە لی ،ژنەکە دووگیان بوو ،کوڕێکی چوارەمی بۆ بوو ،لە پانزەی مانگی سێیەمدا ،لە ساڵی یەکەمی هەفتەی چوارەمدا ناوی یەهودا ناونا . [2129بەیانی] 16لەبەر هەموو ئەمانە ڕەحێل ئیرەیی بە لیا برد ،چونکە منداڵی نەبوو ،بە یاقوبی گوت' :منداڵم پێ بدە '.یاقوبیش وتی :ئایا من بەرهەمی سکی تۆم لێ ڕاگرت؟ ئایا من وازم لێ هێناوە؟' 17کاتێک ڕەحێل بینی کە لیا چوار کوڕی بۆ یاقوب بووە ،ڕوبێن و شیمعون و لیڤی و یەهودا ،پێی گوت' :بڕۆ بۆ لی بیلهای خزمەتکارەکەم ،دووگیان دەبێت و کوڕێکم بۆ دەبێت( '.و( ئەویش )بیلهای خزمەتکارەکەی بە ژنەکەی بەخشی). 18ئینجا چووە لی ،ژنەکە دووگیان بوو و کوڕێکی لێ بوو ،لە نۆی مانگی شەشەمدا لە ساڵی شەشەمی هەفتەی سێیەمدا ناوی دان . [2127 بەیانی] 19یاقوب بۆ جاری دووەم چووە ناو بیلحە و دووگیان بوو و کوڕێکی دیکەی بوو بە یاقوب ،لە پێنجەمی مانگی حەوتەمدا ،لە ساڵی دووەمی هەفتەی چوارەمدا ناوی نافتالی ناونا یاقوب . [2130بەیانی] 20کاتێک لیا بینی کە نەزۆک بووە و منداڵی نەبووە ،ئیرەیی بە ڕەحێل برد و زیلپای خزمەتکارەکەیشی بەخشییە یاقوب ،دووگیان بوو و کوڕێکی بوو ،لیا لە دوانزەهەمین مانگی هەشتەمدا ،لە ساڵی سێیەمی هەفتەی چوارەمدا ناوی لێنا گاد . [2131بەیانی] 21جارێکی دیکە چووە ژوورەوە بۆ لی ،ژنەکە دووگیان بوو و کوڕێکی دووەمی بۆ بوو ،لیا لە دووەم مانگی یازدەهەمدا لە ساڵی پێنجەمی هەفتەی چوارەمدا ناوی ئاشێری لێنا . [2133بەیانی] 22یاقوب چووە لی لیا ،دووگیان بوو و کوڕێکی بوو ،لە چوارەمی مانگی پێنجەمدا ،لە ساڵی چوارەمی هەفتەی چوارەمدا ناوی لێنا عیساخار ،[2132بەیانی ]و دایە دەستی پەرستارێک. 23یاقوب چووە ژوورەوە بۆ لی ،دووگیان بوو ،دوو منداڵی بوو ،کوڕێک و کچێک ،لە حەوتەمی مانگی حەوتەمدا ،لە ساڵی شەشەمی هەفتەی چوارەمدا ناوی کوڕەکەی ناونا زابولۆن و دینا کچەکەی . [2134بەیانی] 24یەزدان میهرەبانی بۆ ڕەحێل کرد و سکی کردەوە و دووگیان بوو و کوڕێکی لەدایک بوو ،لە مانگی نوێی مانگی چوارەمدا لە ساڵی شەشەمی ئەم هەفتەیەی چوارەمدا ناوی ناوە یوسف . [2134بەیانی] 25لەو ڕۆژانەی کە یوسف لەدایک بوو ،یاقوب بە لبانی گوت :ژن و کوڕەکانمم پێ بدە ،با بچمە لی ئیسحاقی باوکم و با ماڵێکم بۆ دروست بکەم .چونکە ئەو ساڵنەم تەواو کردووە کە لە پێناو دوو کچەکەتدا خزمەتم کردوویت و دەچمە ماڵی باوکم'. 26لبان بە یاقوبی گوت« :لەگەڵ من بمێنەرەوە بۆ کرێی خۆت ،جارێکی تر مەڕەکانم بۆ لەوەڕ بکەرەوە و کرێی خۆت وەربگرە». 27لەگەڵ یەکتر ڕێککەوتن کە ئەو بەرخ و کۆترانەی کە ڕەش و پەڵە و سپی لەدایک بوون ،وەک کرێی خۆی بداتێ. 28هەموو مەڕەکان پەڵە پەڵەدار و پەڵەدار و ڕەشیان هێنایە دەرەوە ،کە چەندین نیشانەیان لەسەر بوو ،بەرخی وەک خۆیان هێنایەوە ، هەموو ئەوانەی پەڵەدار بوون هی یاقوب بوون و ئەوانەی نەبوون هی لبان بوون. 29موڵک و ماڵی یاقوب زۆر زیادی کرد ،گا و مەڕ و کەر و وشتر و خزمەتکاری پیاو و خزمەتکاری بوو. 30لبان و کوڕەکانی ئیرەیییان بە یاقوب برد و لبان مەڕەکانی لێ وەرگرتەوە و بە نیازێکی خراپەوە چاودێری کرد. بەشی ٢٩ 1کاتێک ڕەحێل یوسفی لەدایک بوو ،لبان چووە مەڕەکانی ببڕێت .چونکە گەشتێکی سێ ڕۆژە لێی دوور بوون. 2یاقوب بینی کە لبان دەچێت مەڕەکانی ببڕێت ،یاقوب لیا و ڕەحێلی بانگ کرد و بە میهرەبانییەوە پێی گوتن کە لەگەڵیدا بێنە خاکی کەنعان. 3چونکە پێی وتن کە چۆن هەموو شتێکی لە خەودا بینیوە ،تەنانەت هەموو ئەو شتانەی کە پێی وتبوو کە بگەڕێتەوە ماڵی باوکی ،ئەوانیش گوتیان' :بۆ هەموو شوێنێک کە دەچیت لەگەڵت دەچین'. 4یاقوب خودای ئیسحاقی باوکی و خودای باوکی ئیبراهیمی باوکی ستایشی کرد ،هەستا و سواری ژنەکانی و منداڵەکانی بوو ،هەموو موڵک و ماڵی خۆی گرت و ڕووبارەکەی پەڕیەوە و هاتە خاکی گلعاد ،یاقوب مەبەستی خۆی لە لبان شاردەوە و پێی نەگوت. 31
یۆبیلی
5لە ساڵی حەوتەمی هەفتەی چوارەمدا یاقوب ڕووی لە گلعاد کرد ،لە مانگی بیست و یەکەمدا ]. [2135 AMلبان بەدوایدا ڕۆیشت و لە مانگی سێزدەیەمدا لە چیای گلعاددا یاقوبی گرت. 6یەزدان ڕێگەی نەدا یاقوب بریندار بکات .چونکە شەوانە لە خەودا بۆی دەرکەوت .لبانیش لەگەڵ یاقوب قسەی کرد. 7لە پانزەی ئەو ڕۆژەدا یاقوب جەژنێکی بۆ لبان و هەموو ئەوانەی لەگەڵیدا دەهاتن سازکرد ،یاقوب ئەو ڕۆژە سوێندی بە لبان و لبانیش بە یاقوب خوارد ،کە هیچ کامیان بە مەبەستی خراپەوە چیای گلعاد نەپەڕنەوە بۆ ئەوی دیکە. 8لەوێ کەڵەکەیەکی بۆ شایەتحاڵ دروست کرد .بۆیە ناوی ئەو شوێنە ناودەبرێت' :کەڵەکەبوونی شایەتحاڵ '،بە ناوی ئەم کەڵەکەبووەوە. 9بەڵم پێش ئەوەی خاکی گلعادیان بە خاکی ڕەفایم ناوبرد .چونکە خاکی ڕەفایمەکان بوو ،ڕەفایمەکان لەوێ لەدایک بوون ،زەبەلحێک کە باڵیان دە ،نۆ ،هەشت باڵ بوو بۆ حەوت باڵ. 10شوێنی نیشتەجێبوونیان لە خاکی عەمونەکانەوە تا چیای حەرمون بوو ،شوێنی نیشتەجێبوونیان کەرنەعیم و ئەشتەرۆت و ئەدری و میسور و بیۆن بوو. 11یەزدان بەهۆی خراپیی کارەکانیانەوە لەناوبردن .چونکە زۆر خراپ بوون و ئەمۆرییەکان لە شوێنی ئەوان نیشتەجێ بوون ،خراپەکار و گوناهبار و ئەمڕۆ هیچ گەلێک نییە کە هەموو گوناهەکانیان بە تەواوی کردبێت و تەمەنیان لەسەر زەوی نەماوە. 12یاقوب لبانی بەڕێکرد و ڕۆیشت بۆ میزۆپۆتامیا ،خاکی ڕۆژهەڵت ،یاقوب گەڕایەوە بۆ خاکی گلعاد. 13لە مانگی نۆیەمدا ،لە مانگی یازدەیەمدا بەسەر جابۆکدا تێپەڕی .لەو ڕۆژەدا عیسۆی برای هاتە لی و لەگەڵیدا ئاشت بووەوە و لێی ڕۆیشت بۆ خاکی سێعیر ،بەڵم یاقوب لە چادرەکاندا نیشتەجێ بوو. 14لە ساڵی یەکەمی هەفتەی پێنجەمی ئەم یۆبیلیەدا ،لە ئوردن پەڕیەوە و لەودیو ڕووباری ئوردن نیشتەجێ بوو ،مەڕەکانی لە دەریای کەڵەکەبووەوە تا بەیتشان و دۆتان و کێوی ئەکرابیم لەوەڕاند. 15ئیسحاقی باوکی لە هەموو سامان و جل و بەرگ و خواردن و گۆشت و خواردنەوە و شیر و کەرە و پەنیر و چەند خورمایەکی دۆڵی بۆ ئیسحاقی باوکی نارد. 16ساڵنە چوار جار بۆ ڕیبێکا دایکی ،لە نێوان کاتەکانی مانگەکاندا ،لە نێوان کێڵن و دروێنەکردن و لە نێوان پاییز و باران و لە نێوان زستان و بەهاردا ،تا بورجی ئیبراهیم. 17ئیسحاق لە بیری سوێند گەڕابووەوە و بەرەو تاوەری ئیبراهیمی باوکی ڕۆیشتبوو ،جیا لە عیسۆی کوڕی لەوێ نیشتەجێ بوو. 18چونکە لەو ڕۆژانەی کە یاقوب چوو بۆ میزۆپۆتامیا ،عیسۆ مەحالتی کچی ئیسماعیل ژنێکی بۆ خۆی هێنا و هەموو مەڕەکانی باوکی و ژنەکانی کۆکردەوە و سەرکەوت و لەسەر چیای سێیر نیشتەجێ بوو ،ئیسحاقی باوکی بە تەنیا لە بیری سوێندخواردن بەجێهێشت. 19ئیسحاق لە بیری سوێندەکە سەرکەوت و لە تاوەری ئیبراهیمی باوکی لە چیای حەبرۆن نیشتەجێ بوو. 20یاقوب هەموو ئەو شتانەی کە دەناردبوو بۆ باوکی و دایکی بۆ ئەوێ ،هەموو ئەو شتانەی کە پێویستیان بوو ،ئەوانیش بە هەموو دڵ و بە هەموو گیانیانەوە بەرەکەتی یاقوبیان دەبرد. بەشی ٣٠ 1لە ساڵی یەکەمی هەفتەی شەشەمدا ،لە مانگی چوارەمدا بە ئارامییەوە بەرەو سالم ،لە ڕۆژهەڵتی شەخەم. 2لەوێ دینای کچی یاقوبیان بردە ماڵی شەخێمی کوڕی حەمۆری حیڤی ،شازادەی خاکەکە ،لەگەڵیدا پاڵکەوت و پیسی کرد ،کچێکی بچووک بوو ،منداڵی دوانزە ساڵن بوو. 3داوای لێبوردن لە باوکی و براکانی کرد کە ژنەکە بدرێت بە ژن .یاقوب و کوڕەکانی لەبەر پیاوەکانی شیخەم تووڕە بوون .چونکە دینا خوشکەکەیان پیس کردبوو و بە نیازێکی خراپەوە قسەیان لەگەڵ کردن و فێڵیان لێکردن و فێڵیان لێکردن. 4شیمعون و لێڤی بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو هاتنە شەخەم و حوکمیان بەسەر هەموو پیاوەکانی شەخەمدا دا و هەموو ئەو پیاوانەی کە تێیدا دۆزییانەوە کوشتیان و یەک کەسیشیان تێدا نەمایەوە ،هەموویان بە ئازارەوە کوشت چونکە دینای خوشکەکەیان بێڕێزییان کردبوو. 5لەمەودوا با بەم شێوەیە دووبارە نەبێتەوە کە کچێکی ئیسرائیل پیس بێت .چونکە لە ئاسماندا حوکمێک بۆیان دیاری کراوە کە بە شمشێر هەموو پیاوەکانی شەخەمییەکان لەناو ببەن ،چونکە شەرمەزاریان لە ئیسرائیل کردبوو. 6یەزدان ئەوانی ڕادەستی کوڕانی یاقوب کرد تا بە شمشێر قڕیان بکەن و حوکمیان بەسەردا بسەپێنن و جارێکی دیکە لە ئیسرائیلدا بەم شێوەیە نەکرێتەوە کە پاکیزەی ئیسرائیل پیس بێت. 7ئەگەر پیاوێک لە ئیسرائیل بیەوێت کچەکەی یان خوشکەکەی بداتە هەر پیاوێک کە لە نەوەی نەتەوەکان بێت ،ئەوا دەمرێت و بە بەرد بەردبارانی دەکەن .چونکە شەرمەزاری لە ئیسرائیل کردووە .ژنەکەش بە ئاگر دەسوتێنن ،چونکە ناوی ماڵی باوکی بێڕێزی کردووە و لە ئیسرائیل ڕەگ و ڕیشەی لێدەکرێتەوە. 8با زیناکار و هیچ پیسییەک لە ئیسرائیلدا نەدۆزرێتەوە بە درێژایی نەوەکانی سەر زەوی .چونکە ئیسرائیل بۆ یەزدان پیرۆزە ،هەرکەسێک پیسی کردبێت ،بە دڵنیاییەوە دەمرێت ،بە بەرد بەردبارانی دەکەن. 9چونکە لە لوحە ئاسمانییەکاندا سەبارەت بە هەموو نەوەکانی ئیسرائیل بەم شێوەیە دانراوە و نووسراوە :ئەوەی پیس بکات ،بە دڵنیاییەوە دەمرێت و بە بەرد دەکوژرێت. 10بۆ ئەم یاسایە هیچ سنوورێک بۆ ڕۆژەکان نییە و نە لێخۆشبوون و هیچ کەفارەتێکیش نییە ،بەڵم ئەو پیاوەی کچەکەی پیس کردووە ،لە ناو هەموو ئیسرائیلدا ڕەگ و ڕیشەی لێدەکرێتەوە ،چونکە لە نەوەکانی خۆی بەخشیوە بە مەلۆخ و بە بێ خودایی کاری کردووە بۆ ئەوەی پیسی بکات. 11ئەی موسا ،فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل بکە و ئامۆژگارییان بکە کە کچەکانیان نەدەن بە نەتەوەکان و هیچ کچێکی نەتەوەکان بۆ کوڕەکانیان وەرنەگرن ،چونکە ئەمە لەبەردەم یەزدان قێزەونە. 32
یۆبیلی
12هەر لەبەر ئەمەشە لە وشەکانی یاسادا هەموو ئەو کارانەی شەخەمیەکانم بۆ نووسیوە کە دژی دینایان کردووە و چۆن کوڕانی یاقوب قسەیان کردووە و گوتوویانە' :ئێمە کچەکەمان نادەین بە پیاوێکی خەتەنەنەکراو .چونکە ئەوە سەرزەنشتێک بوو بۆ ئێمە'. 13سووکایەتییە بۆ ئیسرائیل و ئەوانەی کە لە ژیاندان و ئەوانەی کچانی نەتەوەکان دەگرن .چونکە ئەمە بۆ ئیسرائیل ناپاک و قێزەونە. 14ئیسرائیل لەم پیسییە ئازاد نابێت ئەگەر ژنێکی لە کچانی نەتەوەکان هەبێت ،یان هەر کچێکی داوە بە پیاوێک کە لە هەریەک لە نەتەوەکان بێت. 15چونکە تاعون لەسەر تاعون و نەفرەت لەسەر نەفرەت دەبێت ،هەر حوکم و بەڵ و نەفرەتێک بەسەریدا دێت ،ئەگەر ئەم کارە بکات ،یان چاوەکانی لە ئەوانەی کە پیسی دەکەن ،یان ئەوانەی کە پیرۆزگای یەزدان پیس دەکەن ،یان ئەوانەی ناوە پیرۆزەکەی پیس دەکەن ، بشارێتەوە( ،ئەوا )هەموو میللەتەکە پێکەوە دادگایی دەکرێن لەسەر هەموو پیسی و پیسبوونەکانی ئەم کارە پیاو. 16ڕێزگرتن لە کەسەکان نابێت[ و هیچ ڕەچاوکردنی کەسەکان ]و میوە و قوربانی و قوربانی سووتاندن و چەوری لەلیەن دەستی ئەوەوە وەرناگیرێت ،بۆنی تامی شیرین ،بۆ ئەوەی قبوڵ بکات ،هەر پیاوێک یان ژنێکیش لە ئیسرائیل کە پیرۆزگاکە پیس دەکات. 17هەر لەبەر ئەمەشە فەرمانم پێکردوویت و دەڵێم‘ :ئەم شایەتحاڵییە بۆ ئیسرائیل شایەدی بدە :بزانە چۆن شەخمیەکان و کوڕەکانیان چۆن بوون ،چۆن ڕادەستی دوو کوڕی یاقوب کران و لە ژێر ئەشکەنجەدا کوشتیان و بە ڕاستودروستی بۆیان حساب کرا و ڕاستودروستییان بۆ نووسراوە. 18نەوەکانی لێڤی بۆ کاهینایەتی و لێڤی هەڵبژێردران ،بۆ ئەوەی بەردەوام وەک ئێمە لەبەردەم یەزدان خزمەت بکەن و لێڤی و کوڕەکانی بۆ هەمیشە بەرەکەتدار بن .چونکە ئەو بە پەرۆش بوو بۆ جێبەجێکردنی ڕاستودروستی و حوکمدان و تۆڵەسەندنەوە لە هەموو ئەوانەی دژی ئیسرائیل ڕاپەڕین. 19بەم شێوەیەش وەک شایەتحاڵێک بۆ ڕەزامەندی ئەو لەسەر لوحە ئاسمانییەکان نیعمەت و ڕاستودروستی لەبەردەم خودای هەموواندا دەنووسن. 20ئێمە ئەو ڕاستودروستییەمان لەبیرە کە پیاوەکە لە ژیانیدا لە هەموو قۆناغەکانی ساڵدا بەدیهێنابوو .تا هەزار نەوە تۆماری دەکەن و بۆ ئەو و بۆ نەوەکانی دوای ئەو دێت و لەسەر لوحە ئاسمانییەکان وەک دۆست و پیاوێکی ڕاستگۆ تۆمار کراوە. 21هەموو ئەم باسانەم بۆ نووسیویت و فەرمانم پێکردوویت بە نەوەی ئیسرائیل بڵێیت ،گوناه نەکەن و ڕێساکان سەرپێنەکەن و ئەو پەیمانە بشکێنن کە بۆیان دانراوە ،بەڵکو جێبەجێی بکەن و وەک هاوڕێ تۆمار بکرێن. 22بەڵم ئەگەر سەرپێچی بکەن و بە هەموو شێوەیەک پیسی بکەن ،ئەوا وەک نەیارێک لەسەر لووحە ئاسمانییەکان تۆمار دەکرێن و لە کتێبی ژیان لەناو دەچن و لە کتێبی ئەوانەی لەناو دەچن و لەگەڵ ئەوانەی لە زەوی ڕەگیان هەڵدەکێشرێن تۆمار دەکرێن. 23لەو ڕۆژەی کە کوڕەکانی یاقوب شەخەمیان کوشت ،نووسراوێک لە ئاسماندا لە بەرژەوەندی ئەوان تۆمارکرا کە ڕاستودروستی و ڕاستگۆیی و تۆڵەسەندنەوەیان لە گوناهباران کردووە ،بۆ نیعمەتێک نووسرابوو. 24دینا خوشکەکەیان لە ماڵی شەخەم هێنایە دەرەوە و هەموو ئەو شتانەی لە شەخێم هەبوو ،مەڕەکانیان و گاکانیان و کەرەکانیان و هەموو سامانەکانیان و هەموو مەڕەکانیان بە دیل برد و هەموویان هێنایە لی یاقوب باوکیان. 25ئەویش سەرزەنشتی کردن ،چونکە شارەکەیان خستە سەر شمشێر ،چونکە لە کەنعانییەکان و فەریزییەکان لە دانیشتوانی ئەو خاکە دەترسا. 26ترسی یەزدان بەسەر هەموو شارەکانی دەوروبەری شەخێمدا بوو ،هەڵنەستاون بۆ ئەوەی بەدوای کوڕەکانی یاقوبدا بگەڕێن .چونکە تیرۆر کەوتبووە سەریان. بەشی ٣١ 1لە مانگی نوێی مانگدا یاقوب بە هەموو خەڵکی ماڵەکەی قسەی کرد .دەیگوت :خۆتان پاک بکەنەوە و جلەکانتان بگۆڕن ،با هەستین و بەرەو بێتێل سەرکەوین ،لەوێ سوێندم پێدا لەو ڕۆژەی کە لە ڕووخساری عیسۆی براکەم هەڵهاتم ،چونکە لەگەڵم بووە و بە ئاشتی هێنامی بۆ ئەم خاکە و ئەو خوداوەندە نامۆیانە لببەن کە لە نێوانتاندا کەوانەن. 2وازیان لە خوداوەندە نامۆکان و ئەو شتانە هێنا کە لە گوێیاندا بوو و لەسەر ملییان بوو و ئەو بتانەی کە ڕەحێل لە لبانی باوکی دزیبوو ،بە تەواوی بەخشی بە یاقوب .سووتاندیان و پارچە پارچەی کرد و لەناویان برد و لە ژێر دارێکی بلوطدا شاردەوە کە لە خاکی شەخێمدایە. 3لە مانگی نوێی مانگی حەوتەمدا سەرکەوت بۆ بێتێل .لەو شوێنەی کە خەوتبوو قوربانگایەکی دروست کرد و ستوونێکی لەوێ دانا و پەیامی بۆ ئیسحاقی باوکی نارد کە بێتە لی خۆی بۆ قوربانیکردنەکەی و بۆ لی ڕیبێکای دایکی. 4ئیسحاق گوتی :با یاقوبی کوڕم بێت و پێش مردنم بیبینم. 5یاقوب چووە لی ئیسحاقی باوکی و ڕیبێکای دایکی ،بۆ ماڵی ئیبراهیمی باوکی ،دوو کوڕی خۆی لەگەڵ خۆی برد بە ناوەکانی لیڤی و یەهودا ،هاتە لی ئیسحاقی باوکی و ڕیبێکای دایکی. 6ڕیبێکا لە تاوەرەکەوە هاتە پێشەوە بۆ ئەوەی یاقوب ماچ بکات و لە باوەشی بگرێت .چونکە ڕۆحی زیندوو بووەوە کاتێک بیستبووی : 'ئەوەتا یاقوب کوڕەکەت هاتووە'؛ و ماچی کرد. 7دوو کوڕەکەی بینی و ناسیەوە و پێی گوت :کوڕم ئەمانە کوڕەکانتن؟ لە باوەشی گرت و ماچی کردن و بەرەکەتی پێکردن و گوتی' :لە ئێوەدا نەوەی ئیبراهیم بەناوبانگ دەبن و نیعمەتێک لەسەر زەوی دەسەلمێنن'. 8یاقوب چووە بۆ لی ئیسحاقی باوکی ،بۆ ئەو ژوورەی کە لێی کەوتبوو ،دوو کوڕەکەی لەگەڵیدا بوون ،دەستی باوکی گرت و کڕنۆشی ماچی کرد و ئیسحاق بە ملی یاقوبی کوڕەکەیەوە چەسپاند و بە ملی گریا. 9تاریکی چاوەکانی ئیسحاقی بەجێهێشت و دوو کوڕی یاقوب و لیڤی و یەهودای بینی و گوتی :کوڕم ئەمانە کوڕەکانتن؟ چونکە ئەوان وەک تۆن'. 33
یۆبیلی
10پێی گوت کە بەڕاستی کوڕەکانی ئەون' :بەڕاستی بینیوتە کە بەڕاستی کوڕی منن'. 11ئینجا لێی نزیک بوونەوە ،ئەویش وەرگەڕا و ماچی کردن و هەردووکیان بەیەکەوە لە باوەش گرت. 12ڕۆحی پێشبینیکردن هاتە ناو دەمی و لێڤی بە دەستی ڕاستی و یەهودای بە دەستی چەپی گرت. 13سەرەتا ڕووی لە لێڤی کرد و سەرەتا دەستی کرد بە بەرەکەت خستنە سەری و پێی گوت :خودای هەمووان ،پەروەردگاری هەموو سەردەمەکان ،بە درێژایی هەموو سەردەمەکان بەرەکەت بخاتە سەر تۆ و منداڵەکانت. 14یەزدان گەورەیی و شکۆمەندی گەورە بە تۆ و نەوەکەت ببەخشێت و تۆ و نەوەکەت لە نێو هەموو گۆشتەکاندا لێی نزیک ببنەوە بۆ ئەوەی لە پیرۆزگاکەیدا وەک فریشتەی ئامادەبوون و وەک پیرۆزەکان خزمەت بکەن( .هەروەها )وەک ئەوان ،تۆوی کوڕەکانت بۆ شکۆمەندی و گەورەیی و پیرۆزی دەبن و گەورەیان بکات بۆ هەموو سەردەمەکان. 15دادوەر و سەرۆک و سەرۆکی هەموو نەوەکانی نەوەی یاقوب دەبن .ئەوان بە ڕاستودروستی قسەی یەزدان دەکەن و هەموو حوکمەکانی بە ڕاستودروستی دادگایی دەکەن .ڕێگاکانم بۆ یاقوب و ڕێگاکانم بۆ ئیسرائیل ڕادەگەیەنن .نیعمەتی یەزدان لە دەمی ئەواندا دەدرێت بۆ ئەوەی بەرەکەت بخاتە سەر هەموو تۆوی خۆشەویست. 16دایکت ناوی لێ ناوە لێڤی ،بە دادپەروەرانە ناوی تۆی ناوە .تۆ پەیوەست دەبیت بە یەزدان و هاوڕێی هەموو کوڕەکانی یاقوب دەبیت .با مێزەکەی هی تۆ بێت ،تۆ و کوڕەکانت لێی بخۆن؛ مێزەکەت تا هەموو نەوەکان پڕ بێت ،خواردنەکانت تا هەموو سەردەمەکان لەدەست نەدەن. 17با هەموو ئەوانەی ڕقیان لێتە ،بەردەمت بکەون و هەموو نەیارەکانت لە ڕەگەوە بڕژێن و لەناو بچن .وە پیرۆز بێت ئەو کەسەی بەرەکەتت پێدەبەخشێت ،نەفرەت لە هەموو نەتەوەیەک کە جنێوت پێدەدات'. 18بە یەهودا گوتی :یەزدان هێز و دەسەڵتت پێ ببەخشێت بۆ ئەوەی هەموو ئەوانەی ڕقیان لێتە ،بخەیتە خوارەوە .تۆ و یەکێک لە کوڕەکانت ،سەرپەرشتی کوڕانی یاقوب دەبیت .ناوی تۆ و ناوی کوڕەکانت بچێتە دەرەوە و بە هەموو خاک و ناوچەیەکدا ببڕێت .ئینجا نەتەوەکان لەبەردەمت دەترسن و هەموو گەلن دەلەرزن. 19یارمەتی یاقوب لە تۆدا دەبێت و ڕزگاری ئیسرائیل لە تۆدا دەدۆزرێتەوە. 20کاتێک لەسەر تەختی ڕێزلێنان لە ڕاستودروستیت دادەنیشیت ،ئاشتییەکی گەورە بۆ هەموو تۆوەکانی کوڕانی خۆشەویست دەبێت .پیرۆز بێت ئەو کەسەی بەرەکەتت پێ ببەخشێت ،هەموو ئەوانەی ڕقیان لێتە و ئازارت دەدەن و نەفرەتت لێدەکەن ،ڕەگیان هەڵدەکێشرێن و لە زەوی لەناو دەچن و نەفرەت دەکرێن'. 21جارێکی دیکە ماچی کردەوە و لە باوەشی گرت و زۆر دڵخۆش بوو .چونکە کوڕەکانی یاقوبی کوڕی بە ڕاستی بینیبوو. 22ئینجا لە نێوان پێیەکانیەوە هاتە دەرەوە و کەوتە خوارەوە و کڕنۆشی بۆ دانا ،ئەو شەوە بەرەکەتی خستە سەریان و لەوێ لەگەڵ ئیسحاقی باوکیدا پشوویان دا ،ئەوانیش بە خۆشییەوە نانیان خوارد و دەیانخواردەوە. 23دوو کوڕی یاقوبیشی خەوتاند ،یەکێکیان لە دەستی ڕاست و ئەوی دیکەیان لە دەستی چەپی ،بۆی بە ڕاستودروستی هەژمار کرا. 24یاقوب لە شەودا هەموو شتێکی بۆ باوکی گێڕایەوە ،کە چۆن یەزدان میهرەبانییەکی زۆری پێدا و چۆن لە هەموو ڕێگاکانیدا سەرفرازی کردووە و لە هەموو خراپەیەک پاراستووە. 25ئیسحاق ستایشی خودای ئیبراهیمی باوکی کرد ،کە میهرەبانی و ڕاستودروستی خۆی لە کوڕانی ئیسحاقی خزمەتکارەکەی نەکێشابووەوە. 26بەیانی یاقوب بە ئیسحاقی باوکی ئەو نەزرەی کە بە یەزدان خواردبوو و ئەو بینینەی کە بینیبووی و قوربانگایەکی دروست کردووە و هەموو شتێک ئامادەیە بۆ ئەوەی قوربانییەکە لەبەردەم یەزدان بکرێت وەک ئەوەی سوێندی خواردبوو ،و هاتووە بۆ ئەوەی بیخاتە سەر کەرێک. 27ئیسحاق بە یاقوبی کوڕەکەی گوت :من ناتوانم لەگەڵت بچم .چونکە پیر بووم و ناتوانم بەرگەی ڕێگاکە بگرم ،کوڕم بە ئارامی بڕۆ . چونکە ئەمڕۆ سەد و شەست و پێنج ساڵەم .ئیتر توانای سەفەرکردنم نییە؛ دایکت( لەسەر کەرێک )دابنێ و با لەگەڵت بڕوات. 28ئەی کوڕم دەزانم کە تۆ لەسەر حسابی من هاتوویت و ئەمڕۆ بەختەوەر بێت کە منت بە زیندووی بینیوە و منیش تۆم بینیوە کوڕەکەم. 29سەرفراز بیت و ئەو نەزرە جێبەجێ بکەیت کە سوێندت خواردووە .نەزرەکەت دوا مەخە .چونکە تۆ لێپرسینەوەت لەگەڵ دەکرێت کە پەیوەندیت بە نەزرەکەوە هەیە .ئێستا پەلە بکە لە جێبەجێکردنی ،ئەو کەسە ڕازی بێت کە هەموو شتێکی دروست کردووە ،کە نەزرەکەت پێ خواردووە'. 30بە ڕیبێکای گوت :لەگەڵ یاقوب کوڕەکەت بڕۆ .ڕیبێکا لەگەڵ یاقوب کوڕەکەی و دیبۆراش لەگەڵیدا ڕۆیشتن و گەیشتنە بەیتێل. 31یاقوب ئەو دوعایەی بیرکەوتەوە کە باوکی بەرەکەتی پێبەخشیبوو بۆ خۆی و دوو کوڕەکەی ،لیڤی و یەهودا ،دڵخۆش بوو و ستایشی خودای باوباپیرانی کرد ،ئیبراهیم و ئیسحاق. 32گوتی :ئێستا دەزانم کە هیوایەکی هەتاهەتاییم هەیە و کوڕەکانیشم لەبەردەم خودای هەمووان ’.و بەم شێوەیە سەبارەت بەو دووانە ڕێکخراوە؛ و وەک شایەتحاڵی هەمیشەیی بۆیان لەسەر لوحە ئاسمانییەکان تۆماری دەکەن کە چۆن ئیسحاق بەرەکەتی پێبەخشیون. بەشی ٣٢ 1ئەو شەوە لە بێتێل مایەوە ،لێڤی لە خەودا بینی کە ئەوان بۆ هەمیشە دەستنیشانیان کردووە و کردوویانە بە کاهینی خودای بەرز ،خۆی و کوڕەکانی بۆ هەمیشە .و لە خەو لە خەو هەڵسا و ستایشی یەزدانی کرد. 2یاقوب بەیانی زوو لە چواردەهەمی ئەم مانگەدا هەستا و دەهەمی لە هەموو ئەوانەی لەگەڵیدا هاتبوون ،چ لە مرۆڤ و چ لە ئاژەڵ ،چ لە زێڕ و هەموو قاپ و جل و بەرگێک ،بەڵێ ،دەهەمی هەمووانی دا. 34
یۆبیلی
3لەو ڕۆژانەدا ڕەحێل دووگیان بوو بە بنیامینی کوڕی .یاقوب کوڕەکانی لە خۆیەوە بۆ سەرەوە ژمارد و لێڤی کەوتە دەستی یەزدان و باوکی جل و بەرگی کاهینایەتی لەبەر کرد و دەستی پڕ کرد. 4لە پانزەی ئەم مانگەدا چواردە گا لە نێو ئاژەڵەکان و بیست و هەشت بەرخ و چل و نۆ مەڕ و حەوت بەرخ و بیست و یەک بزنی هێنایە قوربانی سووتاندن لەسەر قوربانگای قوربانی ،کە بۆنێکی شیرین لەبەردەم خودادا خۆش بوو. 5ئەمە پێشکەشکردنی بوو ،لە دەرئەنجامی ئەو نەزرەی کە سوێندی خواردبوو کە یەک لەسەر دەی بدات ،لەگەڵ قوربانییە میوەکانیان و قوربانییە خواردنەوەکانیان. 6کاتێک ئاگرەکە سووتاند ،لەسەر ئاگرەکە بخورێکی لەسەر ئاگرەکە سووتاند ،دوو گا و چوار بەران و چوار مەڕ و چوار بزن و دوو مەڕی ساڵن و دوو بزنیش وەک قوربانی سوپاسگوزاری .و بەم شێوەیە ڕۆژانە بۆ ماوەی حەوت ڕۆژ دەیکرد. 7ئەو و هەموو کوڕەکانی و پیاوەکانی لەوێ لە ماوەی حەوت ڕۆژدا بە خۆشییەوە( ئەمەیان )دەخوارد و بەرەکەتیان دەخستە سەر یەزدان و سوپاسی یەزدانیان دەکرد ،کە لە هەموو تەنگانە ڕزگاری کرد و نەزرەکەی پێدا. 8هەموو ئاژەڵە پاکەکانی دەهەمی دا و قوربانی سووتاندنی کرد ،بەڵم ئاژەڵە ناپاکەکانی بەخشی بە لێڤی کوڕەکەی و هەموو گیانی پیاوەکانی پێدا. 9لێڤی لە بەیتێل لە پێش یاقوب باوکی وەک دە براکەی کاهینایەتی کرد ،لەوێش کاهین بوو ،یاقوبیش نەزرەکەی دا. 10هەر لەبەر ئەمەشە لەسەر لوحە ئاسمانییەکان وەک یاسایەک بۆ بەخشینی دەهەمی دووبارە دەهەمی ساڵ بە ساڵ لەبەردەم یەزدان بخورێت ،لەو شوێنەی کە هەڵبژێردراوە ناوی ئەو تێیدا نیشتەجێ بێت ،و بۆ ئەم یاسایە هیچ سنوورێک بۆ ڕۆژەکان نییە بۆ هەمیشە. 11ئەم ڕێسایە نووسراوە بۆ ئەوەی ساڵ بە ساڵ بە خواردنی دەهەمی دووەم لەبەردەم یەزدان لەو شوێنەی کە هەڵبژێردراوە جێبەجێ بکرێت و لەم ساڵە تا ساڵی دواتر هیچی لێ نەمێنێتەوە. 12چونکە لە ساڵی خۆیدا تۆوەکە تا ڕۆژانی کۆکردنەوەی تۆوی ساڵ دەخورێت و شەرابەکە تا ڕۆژانی شەرابەکە و ڕۆنەکە تا ڕۆژانی وەرزی خۆی. 13هەرچی لێی دەمێنێتەوە و پیر دەبێت ،با بە پیس سەیر بکرێت ،با بە ئاگر بسوتێنرێت ،چونکە پیسە. 14بەم شێوەیە با پێکەوە لە پیرۆزگادا بیخۆن و نەهێڵن پیر بێت. 15هەموو دەهەمی گا و مەڕەکان بۆ یەزدان پیرۆز دەبن و دەبێتە هی کاهینەکانی ،ساڵ بە ساڵ لەبەردەمیدا دەیخۆن .چونکە بەم شێوەیە سەبارەت بە دەهەمی لەسەر لوحە ئاسمانییەکان دانراوە و هەڵکەندراوە. 16شەوی دواتر ،لە بیست و دووهەمی ئەم مانگەدا ،یاقوب بڕیاریدا ئەو شوێنە دروست بکات و حەوشەکە بە دیوارێک دەورە بدات و پیرۆزی بکات و بۆ هەمیشە پیرۆز بکات ،بۆ خۆی و منداڵەکانی دوای خۆی. 17یەزدان بە شەو خۆی بۆی دەرکەوت و بەرەکەتی خستە سەری و پێی گوت :ناوت ناونرێت یاقوب ،بەڵکو ناوی ئیسرائیل ناوت لێدەنێن. 18دیسان پێی فەرموو :من یەزدانم کە ئاسمان و زەویم دروست کردووە و زیادت دەکەم و زۆرت زۆر زیاد دەکەم ،پاشاکان لێت دێنە دەرەوە و لە هەر شوێنێک پێی کوڕانی مرۆڤ پێیدا بێت ،دادوەری دەکەن. 19هەموو زەوییەک کە لە ژێر ئاسماندایە دەدەم بە نەوەکەت و بەپێی ئارەزووی خۆیان حوکم لەسەر هەموو گەلن دەدەن و دوای ئەوە هەموو زەوی دەگرن و بۆ هەمیشە بە میرات دەگرن’. 20ئینجا قسەکانی لەگەڵیدا تەواو کرد و لێی ڕۆیشت .یاقوب سەیری کرد تا بەرەو ئاسمان بەرزبووەوە. 21لە دیدگایەکی شەودا بینی و بینی فریشتەیەک لە ئاسمانەوە دابەزی و حەوت لوحی بەدەستەوە بوو و بەخشی بە یاقوب و خوێندەوە و هەموو ئەو شتانەی زانی کە تێیدا نووسراون کە بەسەر ئەو و کوڕەکانیدا دێت بە درێژایی تەمەنەکان. 22هەموو ئەو شتانەی لەسەر لوحەکان نووسراون پیشانی دا و پێی گوت :ئەم شوێنە دروست مەکە و مەیکە بە پیرۆزگای هەمیشەیی و لێرە نیشتەجێ مەبە .چونکە ئەمە شوێنەکە نییە .بڕۆ بۆ ماڵی ئیبراهیم باوکت و لەگەڵ ئیسحاقی باوکت بژی تا ڕۆژی مردنی باوکت. 23چونکە لە میسر بە ئاشتی دەمری و لەم خاکەدا لەگەڵ ئیبراهیم و ئیسحاق لە گۆڕی باوباپیرانتدا بە ڕێزەوە دەنێژرێیت. 24مەترسە ،چونکە وەک چۆن بینیوتە و خوێندووتەوە ،هەموو شتێک بەم شێوەیە دەبێت .و هەموو شتێک بنووسە وەک چۆن بینیوتە و خوێندووتەتەوە'. 25یاقوب گوتی :پەروەردگار ،چۆن هەموو ئەو شتانەم لەبیر بێت کە خوێندومەتەوە و بینیومە؟' و پێی فەرموو' :هەموو شتێک بەبیرت دەهێنمەوە'. 26ئینجا لێی ڕۆیشت و لە خەو لە خەو هەڵسا و هەموو ئەو شتانەی کە خوێندبوویەوە و بینیبووی بیری هێنایەوە و هەموو ئەو وشانەی کە خوێندبوویەوە و بینیبووی نووسییەوە. 27ڕۆژێکی دیکەی لەوێ ئاهەنگی گێڕا و بەپێی هەموو ئەو شتانەی کە لە ڕۆژانی پێشوودا قوربانی کردبوو ،لەسەری کرد و ناوی لێنا 'زیادکردن '،چونکە ئەم ڕۆژە زیادکرا و ڕۆژانی پێشووی ناوی لێنا' جەژن'. 28بەم شێوەیە دەرکەوت کە دەبێت و لەسەر لوحە ئاسمانییەکان نووسراوە ،بۆیە بۆی ئاشکرا بوو کە ئاهەنگەکەی بگێڕێت و بیخاتە سەر حەوت ڕۆژی جەژنەکە. 29ناوی لێنرا' زیادکردن '،چونکە بەپێی ژمارەی ڕۆژەکانی ساڵ لە نێوان ڕۆژانی جەژنەکاندا تۆمارکراوە. 30لە شەودا ،لە بیست و سێیەمی ئەم مانگەدا ،شیردەرەکەی دیبۆرا ڕیبێکا مرد و لە ژێر شارەکەدا لە ژێر دار بلوطی ڕووبارەکەدا نێژران و ناوی ئەم شوێنەی ناونا :ڕووباری دیبۆرا ،و دار بلوطەکەی ناونا' :دار بلوطی ماتەمینی دیبۆرا'. 31ئینجا ڕیبێکا ڕۆیشت و گەڕایەوە ماڵەکەی بۆ لی ئیسحاقی باوکی ،یاقوبیش بەرخ و مەڕ و بزنی دەستی نارد تا ژەمێک بۆ باوکی ئامادە بکات وەک ئەوەی باوکی ئارەزووی دەکرد. 32دوای دایکی ڕۆیشت تا گەیشتە خاکی کابراتان و لەوێ نیشتەجێ بوو. 35
یۆبیلی
33ڕەحیل لە شەودا کوڕێکی بوو ،ناوی لێنا' کوڕی خەمم '.چونکە لە لەدایکبوونیدا ئازاری چەشت ،بەڵم باوکی ناوی ناوە بنیامین ،لە یازدەهەمی مانگی هەشتەمدا لە یەکەم هەفتەی شەشەمی ئەم یۆبیلیەدا . [2143بەیانی] 34ڕەحێل لەوێ مرد و لە خاکی ئەفرات ،بەیتولمەقەدەس نێژرا ،یاقوب ستوونێکی لەسەر گۆڕی ڕەحێل دروستکرد ،لەسەر ڕێگای سەرووی گۆڕەکەی. بەشی ٣٣ 1یاقوب چوو و لە باشووری مەگدەلەدرەف نیشتەجێ بوو .ئینجا لە مانگی نوێی مانگی دەیەمدا چووە لی ئیسحاقی باوکی ،خۆی و لیا هاوسەرەکەی. 2ڕوبنیش بیلهای خزمەتکاری ڕەحێلی بینی کە خەزووری باوکی بوو ،لە شوێنێکی نهێنیدا بە ئاو خۆی دەشوات و خۆشی دەویست. 3شەوانە خۆی شاردەوە و شەوانە چووە ماڵی بیلحە و بینی بە تەنیا لەسەر جێگایەک لە ماڵەکەیدا خەوتووە. 4لەگەڵیدا پاڵکەوت ،ژنەکە لە خەو هەڵسا و بینی ڕوبن لەگەڵیدا لەسەر جێگاکە پاڵکەوتووە ،سنووری پۆشاکەکەی هەڵکردەوە و دەستی گرت و هاوارێکی کرد و بۆی دەرکەوت کە ڕوبنە. 5ژنەکە بەهۆی ئەوەوە شەرمەزار بوو ،دەستی لێ ئازاد کرد و ئەویش هەڵهات. 6بەهۆی ئەم شتەوە زۆر گریاو بوو ،بۆ کەسی نەگێڕایەوە. 7کاتێک یاقوب گەڕایەوە و بەدوایدا گەڕایەوە ،پێی گوت :من بۆ تۆ پاک نیم ،چونکە لەبارەی تۆوە پیس بووم .چونکە ڕوبن پیسی کردووم و شەوانە لەگەڵم خەوتووە و خەوتبووم و نەمدۆزیەوە تا تەنوورەمی هەڵکردەوە و لەگەڵم خەوت'. 8یاقوب زۆر تووڕە بوو لە ڕوبن ،چونکە لەگەڵ بیلحە خەوتبوو ،چونکە جل و بەرگی باوکی هەڵدابووەوە. 9یاقوب لێی نزیک نەبووەوە ،چونکە ڕوبن پیسی کردبوو .هەرکەسێک پۆشاکی باوکی هەڵبکاتەوە ،کارەکەی زۆر خراپە ،چونکە لەبەردەم یەزدان قێزەونە. 10هەر لەبەر ئەمەشە لەسەر لوحە ئاسمانییەکان نووسراوە و ڕێکخراوە کە پیاو لەگەڵ ژنەکەی باوکیدا پاڵنەکەوێت و تەنووری باوکی نەکاتەوە ،چونکە ئەمە پیسە ،بە دڵنیاییەوە پێکەوە دەمرن ،ئەو پیاوەی لەگەڵ ژنەکەی باوکیدا درۆ دەکات و ژنەکەش ،چونکە پیسییان لەسەر زەوی کردووە. 11هیچ شتێکی ناپاک لەبەردەم خوداکەماندا نابێت لەو نەتەوەیەی کە بۆ خۆی هەڵیبژاردووە وەک موڵک. 12دیسانەوە بۆ جاری دووەم نووسراوە' :نەفرەت لەو کەسەی لەگەڵ ژنەکەی باوکیدا دەخەوێت ،چونکە شەرمەزاری باوکی ئاشکرا کردووە '.و هەموو پیرۆزەکانی یەزدان گوتیان' هەروا بێت؛ هەروا بێت'. 13ئەی موسا ،فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل بکە کە ئەم قسەیە جێبەجێ بکەن .چونکە سزای لەسێدارەدان( بەدوای خۆیدا دەهێنێت)؛ و پیسە و کەفارەت بۆ هەمیشە نییە بۆ کەفارەتی ئەو پیاوەی کە ئەم کارەی کردووە ،بەڵکو دەبێ بکوژرێت و بکوژرێت و بە بەرد بەردباران بکرێت و لە ناوەڕاستی گەلی خوداکەمان ڕەگ و ڕیشەی لێبکرێت. 14بۆ هیچ کەسێک کە لە ئیسرائیل وا بکات ،بۆی نییە یەک ڕۆژ لەسەر زەوی بە زیندووی بمێنێتەوە ،چونکە قێزەون و ناپاکە. 15با نەڵێن :دوای ئەوەی لەگەڵ خەزوورەکەی باوکیدا خەوتبوو ،ژیان و لێبوردنی بە ڕوبن پێدرا ،هەروەها ئەگەر مێردەکەی هەبوو ، یاقوبی هاوسەری باوکی هێشتا لە ژیاندا بوو. 16چونکە تا ئەو کاتە ڕێوڕەسم و دادوەری و یاسا بە تەواوی بۆ هەمووان ئاشکرا نەبووە ،بەڵکو لە ڕۆژگاری تۆدا وەک یاسای وەرز و ڕۆژەکان و یاسایەکی هەمیشەیی بۆ نەوەکانی هەمیشەیی. 17بۆ ئەم یاسایە ڕۆژانی تەواو نییە و هیچ کەفارەتێکی بۆ نییە ،بەڵکو دەبێت هەردووکیان لە ناوەڕاستی نەتەوەدا ڕەگیان داکوترێت ،لەو ڕۆژەی کە ئەم یاسایەیان ئەنجامدا دەیانکوژن. 18تۆ موسا ،بۆ ئیسرائیل بنووسە ،تا ئەوان پابەندی بکەن و بەپێی ئەم قسانە بکەن و گوناهێک نەکەن تا مردن .چونکە یەزدانی پەروەردگارمان دادوەرە ،کە ڕێز لە کەسەکان ناگرێت و بەخششەکان وەرناگرێت. 19ئەم قسانەی پەیمانیان پێ بڵێن ،تا گوێیان لێ بگرن و پابەند بن و لە بەرامبەریاندا ئاگادار بن و لەناو نەچن و ڕەگیان لە خاکەکە نەڕوخێنرێت .چونکە پیسی و قێزەون و پیس و پیسی هەموو ئەوانەی لەسەر زەوی لەبەردەم خوداکەماندا ئەنجامی دەدەن. 20هیچ گوناهێکی گەورەتر نییە لەو زینایەی کە لەسەر زەوی ئەنجامی دەدەن .چونکە ئیسرائیل نەتەوەیەکی پیرۆزە بۆ یەزدانی پەروەردگاری و نەتەوەیەکی میرات و نەتەوەیەکی کاهین و شاهانە و بۆ( خۆی ).ناپاکییەکی لەو جۆرە لە ناوەڕاستی نەتەوەی پیرۆزدا دەرناکەوێت. 21لە ساڵی سێیەمی ئەم هەفتەی شەشەمدا [2145بەیانی ]یاقوب و هەموو کوڕەکانی چوونە ماڵی ئیبراهیم و لە نزیک ئیسحاقی باوکی و ڕیبێکا دایکی نیشتەجێ بوون. 22ناوی کوڕەکانی یاقوب ئەمانە بوون :یەکەم لەدایکبووی ڕۆبن ،شیمعون ،لێڤی ،یەهودا ،عیساخار ،زابولۆن ،کوڕەکانی لیا .کوڕەکانی ڕەحێلیش یوسف و بنیامین بوون .کوڕەکانی بیلهاش دان و نەفتالی بوون .کوڕەکانی زیلپاش گاد و ئاشێر بوون .دینا کچی لیا کچە تاقانەکەی یاقوب. 23هاتن و کڕنۆشیان بۆ ئیسحاق و ڕیبێکا دانا ،کاتێک بینیان بەرەکەتیان خستە بەردەم یاقوب و هەموو کوڕەکانی ،ئیسحاقیش زۆر دڵخۆش بوو ،چونکە کوڕەکانی یاقوب کوڕە بچووکەکەی بینی و بەرەکەتی پێبەخشین. بەشی ٣٤ 36
یۆبیلی
1لە ساڵی شەشەمی ئەم هەفتەیەی ئەم چل و چوارەمین یۆبیلیەدا یاقوب کوڕەکانی نارد بۆ لەوەڕاندنی مەڕەکانیان و خزمەتکارەکانی لەگەڵیان بۆ لەوەڕگەکانی شەخێم. 2حەوت پاشای ئەمۆرییەکان لە دژی ئەوان کۆبوونەوە ،بۆ کوشتنیان ،خۆیان لە ژێر دارەکاندا شاردەوە و ئاژەڵەکانیان بکەنە نێچیر. 3یاقوب و لێڤی و یەهودا و یوسف لەگەڵ ئیسحاقی باوکیان لە ماڵەکەدا بوون .چونکە ڕۆحی خەمبار بوو ،نەیانتوانی جێی بهێڵن ،بنیامین بچووکترین بوو ،هەر لەبەر ئەوەش لەگەڵ باوکیدا مایەوە. 4پاشای تافو و پاشاکانی عەریسا و پاشای سێراگان و پاشای سێلۆ و پاشای گاعس و پاشای بێتۆرۆن و پاشای مەعنیساکیر و هەموو ئەوانەی لەم شاخانەدا نیشتەجێن( و )کە لە دارستانەکانی خاکی کەنعاندا نیشتەجێن هاتنە پێشەوە. 5ئەوانیش ئەمەیان بە یاقوب ڕاگەیاند و گوتیان« :ئەوەتا پاشاکانی ئەمۆریەکان گەمارۆی کوڕەکانتیان داوە و مەڕەکانیان تاڵن کردووە». 6لە ماڵەکەی خۆی و سێ کوڕەکەی و هەموو خزمەتکارەکانی باوکی و خزمەتکارەکانی خۆی هەستایەوە و لەگەڵ شەش هەزار پیاودا ڕۆیشتن کە شمشێریان هەڵگرتبوو. 7لە لەوەڕگەکانی شەخێم کوشتیان و بەدوای ئەوانەی هەڵهاتن ،بە لێواری شمشێریش کوشتیان و ئارێسا و تافو و سارێگان و سێلۆ و ئامانیساکیر و گاعاس کوشت و مەڕەکانی وەرگرتەوە. 8ئەویش زاڵ بوو بەسەریاندا و باجی بەسەردا سەپاند تا باجی بۆ بدەن ،پێنج بەرهەمی بەرهەمی خاکەکەیان ،ڕۆبێل و تامناتارێسی دروست کرد. 9بە ئاشتی گەڕایەوە و ئاشتی لەگەڵیان کرد و بوونە خزمەتکاری ،تا ئەو ڕۆژەی کە خۆی و کوڕەکانی چوونە خوارەوە بۆ میسر. 10لە ساڵی حەوتەمی ئەم هەفتەیەدا [2149بەیانی ]یوسفی نارد بۆ ئەوەی لە ماڵەکەیەوە بۆ خاکی شەخێم بزانێت دەربارەی خۆشگوزەرانی براکانی ،لە خاکی دۆتان دۆزیەوە. 11خیانەتیان لەگەڵدا کرد و پیلنیان بۆ داڕشت بۆ کوشتنی ،بەڵم بیرۆکەکەیان گۆڕی و بە بازرگانانی ئیسماعیلی فرۆشت و بردیانە خوارەوە بۆ میسر و فرۆشتیان بە پۆتیفار ،خەبەرەکەی فیرعەون ،سەرۆکی چێشتلێنەران ،کاهینی شاری ئەلیو. 12کوڕەکانی یاقوب کۆترێکیان سەربڕی و پۆشاکی یوسفیان لەناو خوێنەکەدا نوقم کرد و لە دەیەمی مانگی حەوتەمدا بۆ یاقوب باوکیان نارد. 13بە درێژایی ئەو شەو ماتەمینی گێڕا ،چونکە ئێواران بۆیان هێنابوو ،لە ماتەمینی بۆ مردنی تاو بوو ،گوتی' :دڕندەیەکی خراپ یوسفی خواردووە '.هەموو ئەندامانی ماڵەکەی[ ئەو ڕۆژە لەگەڵیدا ماتەمینییان گێڕا ،ئەوانیش ]بە درێژایی ئەو ڕۆژە لەگەڵیدا خەمبار و ماتەمینییان دەگێڕا. 14کوڕەکانی و کچەکەی هەستان بۆ دڵنەوایی ،بەڵم ئەو ڕەتیکردەوە دڵنەوایی بۆ کوڕەکەی. 15لەو ڕۆژەدا بیلحە بیستبووی کە یوسف لەناوچووە و بە ماتەمینی بۆی مرد و لە قەفراتف دەژیا ،دینا کچەکەیشی دوای لەناوچوونی یوسف مرد. 16لە یەک مانگدا ئەم سێ ماتەمینییە بەسەر ئیسرائیلدا هات .ئینجا بیلهایان بەرامبەر گۆڕی ڕەحێل و دیناشیان نێژرا .کچەکەی ،لەوێ نێژران. 17ساڵێک ماتەمینی بۆ یوسف گرت ،بەڵم نەیویست ،چونکە وتی :با بچمە خوارەوە بۆ گۆڕ و ماتەمینی بۆ کوڕەکەم’. 18هەر لەبەر ئەمەشە بۆ نەوەی ئیسرائیل دیاری کراوە کە لە دەیەمی مانگی حەوتەمدا خۆیان ئازار بدەن -لەو ڕۆژەی هەواڵێک کە وای لێکرد بۆ یوسف بگری بۆ لی یاقوب باوکی -کە لە دەیەمی مانگی حەوتەمدا بە بزنێکی بەچکە کەفارەت بۆ خۆیان بکەن ،ساڵنە جارێک ، بۆ گوناهەکانیان .چونکە سۆز و خۆشەویستی باوکیان بۆ یوسف کوڕەکەی خەمبار کردبوو. 19ئەم ڕۆژە دیاری کراوە کە بەهۆی گوناهەکانیان و هەموو سەرپێچییەکانیان و هەموو هەڵەکانیانەوە خەمبار بن ،بۆ ئەوەی ساڵنە جارێک لەو ڕۆژەدا خۆیان پاک بکەنەوە. 20دوای لەناوچوونی یوسف ،کوڕەکانی یاقوب ژنیان هێنا .ناوی ژنەکەی ڕوبن عەدەیە؛ ناوی ژنەکەی شیمعون عەدلباعەیە کە کەنعانییە . ناوی ژنی لێڤی مەلکایە ،لە کچانی ئارام و لە نەوەی کوڕەکانی تەرا .ناوی ژنی یەهودا بەتاشوئێل کە کەنعانی بوو .ناوی ژنەکەی عیساخار بە ناوی( حزاقە )و ناوی ژنەکەی زابولۆن بە ناوی نیعمان .ناوی ژنەکەی دانیش' :ئەگل؛ ناوی ژنی نەفتالی ،ڕەسوعو ،لە میزۆپۆتامیا؛ و ناوی ژنەکەی گاد ،ماکا؛ و ناوی ژنەکەی ئاشێر' ،ئیجۆنا؛ ناوی ژنی یوسف ،ئاسنات ،میسری بوو .و ناوی هاوسەری بنیامین' ،ئیجاساکا'. 21شیمئۆن پەشیمان بووەوە و ژنێکی دووەمی لە میزۆپۆتامیا وەک براکانی هێنا. بەشی ٣٥ 1لە ساڵی یەکەمی هەفتەی یەکەمی چل و پێنجەمین یۆبیلیدا ،ڕیبێکا بانگی یاقوب کوڕەکەی کرد و فەرمانی پێکرد سەبارەت بە باوکی و سەبارەت بە براکەی ،کە بە درێژایی ژیانی ڕێزیان لێبگرێت. 2یاقوب وتی :هەموو شتێک وەک ئەوەی تۆ فەرمانت پێکردووم ئەنجامی دەدەم .چونکە ئەم شتە بۆ من دەبێتە ڕێز و گەورەیی و ڕاستودروستی لەبەردەم یەزدان ،بۆ ئەوەی ڕێزیان لێ بگرم. 3تۆش دایکە ،لە لەدایکبوونمەوە تا ئەمڕۆ ،هەموو کردەوەکانم و هەموو ئەو شتانەی لە دڵمدان ،دەزانیت کە هەمیشە بیر لە چاکە دەکەمەوە سەبارەت بە هەمووان. 4چۆن ئەم کارە نەکەم کە تۆ فەرمانت پێکردووم ،بۆ ئەوەی ڕێز لە باوکم و براکەم بگرم؟ 5پێم بڵێ دایە ،چ چەواشەکارییەکت لە مندا بینیوە و لێی دوور دەبمەوە و بەزەیی بەسەرمدا دێت'.
37
یۆبیلی
6پێی گوت :کوڕەکەم ،بە درێژایی ڕۆژەکانم هیچ شتێکی چەوتم لە تۆدا نەبینیوە ،بەڵکو( تەنها )کردەوەی ڕاستگۆ .و لەگەڵ ئەوەشدا ڕاستیت پێ دەڵێم کوڕەکەم :ئەمساڵ دەمرم و ئەمساڵ لە ژیانمدا ڕزگارم نابێت؛ چونکە لە خەودا ڕۆژی مردنم بینیوە کە لە سەد و پەنجا و پێنج ساڵ زیاتر ناژیم ،سەیرکە هەموو ڕۆژەکانی ژیانم تەواو کردووە کە بڕیارە بژیم'. 7یاقوب بە قسەکانی دایکی پێکەنی .چونکە دایکی پێی وتبوو کە بمرێت؛ ئەویش بەرامبەری دانیشتبوو و خاوەنی هێزی خۆی بوو ،لە هێزی خۆیدا لواز نەبوو؛ چونکە دەچووە ژوورەوە و دەچووە دەرەوە و دەیبینی ،ددانەکانی بەهێز بوون و بە درێژایی ژیانی هیچ نەخۆشییەک دەستی نەدابوو. 8یاقوب پێی گوت' :من بەختەوەرم ،دایکە ،ئەگەر ڕۆژەکانم لە ڕۆژانی ژیانت نزیک ببنەوە و هێزم وەک هێزی تۆ لەگەڵمدا بمێنێتەوە ،و تۆ نامریت ،چونکە تۆ گاڵتە بە بێکارانە لەگەڵم دەکەیت سەبارەت بە مردنەکەت'. 9ئیسحاق چووە لی ئیسحاق و پێی گوت :یەک داوای لێدەکەم :عیسۆ سوێند بخوات کە یاقوب بریندار ناکات و بە دوژمنایەتیش بەدوایدا نەڕوات .چونکە تۆ لە گەنجیەوە بیرکردنەوەکانی عیسۆ دەزانیت کە چەوتە و هیچ چاکەیەک لە ناویدا نییە .چونکە دوای مردنت ئارەزووی کوشتنی دەکات. 10تۆ هەموو ئەو شتانە دەزانیت کە لە ڕۆژی یاقوب براکەیەوە بۆ حەران تا ئەمڕۆ کردوویەتی ،چۆن بە هەموو دڵی وازی لێهێناین و خراپەکاری لەگەڵ کردین .مەڕەکانت بۆ خۆی بردووە و هەموو موڵک و ماڵی تۆی لە پێش چاوتەوە بردووە». 11کاتێک داوای لێبوردنمان لێکرد و داوای لێکردین بۆ ئەوەی کە هی خۆمان بوو ،وەک پیاوێک کە بەزەییمان پێدا هاتەوە ،کردی. 12ئەویش لە دژی تۆ تاڵە ،چونکە تۆ بەرەکەتت بە یاقوب کوڕە تەواو و ڕاستگۆکەت برد .چونکە هیچ خراپەیەک نییە جگە لە چاکە ، لەوەتەی لە هارانەوە هاتووە تا ئەمڕۆ هیچی لێمان نەدزیوە ،چونکە هەمیشە هەموو شتێکمان بۆ دەهێنێت لە وەرزی خۆیدا ،و بە هەموو دڵیەوە دڵخۆش دەبێت کاتێک دەستی دەگرین و بەرەکەتمان پێدەبەخشێت ،و لەوەتەی لە هاران هاتووە تا ئەمڕۆش لێمان جیا نەبووەتەوە ،و بەردەوام لەگەڵمان دەمێنێتەوە لە ماڵەوە و ڕێزمان لێدەگرێت'. 13ئیسحاق پێی گوت :منیش کردەوەکانی یاقوب دەزانم و دەیبینم کە لەگەڵمانە ،چۆن بە هەموو دڵیەوە ڕێزمان لێدەگرێت .بەڵم من پێشتر لە یاقوب زیاتر عیسۆم خۆشدەویست ،چونکە یەکەم منداڵ بوو .بەڵم ئێستا یاقوبم لە عیسۆ زیاتر خۆشدەوێت ،چونکە چەندین کردەوەی خراپەکاری کردووە و هیچ ڕاستودروستییەکی تێدا نییە ،چونکە هەموو ڕێگاکانی ناڕەوایی و توندوتیژییە[ ،و هیچ ڕاستودروستییەک لە دەوروبەریدا نییە]. 14ئێستا دڵم بەهۆی هەموو کردەوەکانیەوە تووشی شڵەژان بووە و نە ئەو و نە نەوەکانی ڕزگاریان نابێت ،چونکە ئەوان ئەوانەن کە لە زەوی لەناو دەچن و لە ژێر ئاسمانەوە ڕەگیان هەڵدەکێشرێن ،چونکە خودای ئیبراهیمی جێهێشتووە و بەدوای ژنەکانیدا ڕۆیشتووە و دوای ناپاکییەکانیان و دوای هەڵەی ئەوان ،خۆی و منداڵەکانی. 15فەرمانم پێدەدەیت سوێندی بخوات کە یاقوبی براکەی نەکوژێت .تەنانەت ئەگەر سوێند بخوات پابەند نابێت بە سوێندەکەیەوە و چاکە ناکات بەڵکو تەنها خراپە. 16بەڵم ئەگەر بیەوێت یاقوب براکەی بکوژێت ،ئەوا دەدرێتە دەستی یاقوب و لە دەستی ڕزگاری نابێت ،چونکە دادەبەزێتە دەستی. 17لەبەر یاقوب مەترسە .چونکە پارێزەری یاقوب گەورە و بەهێزە و ڕێزدارە ،زیاتر لە پارێزەری عیسۆ ستایشی دەکرێت'. 18ئینجا ڕیبێکا نارد و بانگی عیسۆ دەکات و هاتە لی و پێی گوت :کوڕەکەم داواکارییەکم هەیە بۆت بکەم و بەڵێن بدەیت کوڕەکەم. 19فەرمووی :هەرچی پێم دەڵێیت دەیکەم و داواکارییەکەت ڕەت ناکەمەوە. 20ئەویش پێی گوت' :داوات لێدەکەم کە ئەو ڕۆژەی دەمرم ،من بمگریتە ژوورەوە و لە نزیک سارا ،دایکی باوکت بمنێژیت ،و تۆ و یاقوب یەکتریان خۆشبوێت و هیچ کامیان ئارەزووی خراپەکاری ناکەن بەرامبەر بە یەکتر ،بەڵکو تەنها خۆشەویستی یەکتریان نییە ،و( بۆیە )ئێوە سەرفراز دەبن ،کوڕەکانم ،و لە ناوەڕاستی خاکەکەدا ڕێزیان لێدەگیرێت ،و هیچ دوژمنێک بەسەرتان شاد نابێت ،و دەبیتە کەسێک نیعمەت و ڕەحمەتێک لە چاوی هەموو ئەوانەی خۆشیان دەوێیت'. 21گوتی' :هەموو ئەوەی پێت وتم دەیکەم و ئەو ڕۆژەی کە دەمریت لە نزیک سارا دایکی باوکم دەتنێژم ،وەک چۆن ویستت ئێسکەکانی لە نزیک ئێسکەکانت بن'. 22یاقوب ،براکەم ،لە هەموو گۆشتێکەوە خۆشم دەوێت .چونکە من برایەکم لە هەموو زەویدا نییە جگە لە تەنها ئەو :ئەمەش هیچ شایستەیەکی گەورە نییە بۆ من ئەگەر خۆشم بوێت؛ چونکە ئەو برامە ،ئێمە پێکەوە لە جەستەتدا چێنراوین و پێکەوە لە سکی تۆوە هاتینە دەرەوە ،ئەگەر براکەمم خۆش نەوێت ،کێم خۆش بوێت؟ 23منیش خۆم لێت دەپاڕێمەوە کە ئامۆژگاری یاقوب بکەیت سەبارەت بە من و کوڕەکانم ،چونکە دەزانم کە بە دڵنیاییەوە دەبێتە پاشا بەسەر من و کوڕەکانمدا ،چونکە ئەو ڕۆژەی باوکم بەرەکەتی خستە سەری ،ئەوی کردە باڵتر و منی خوارتر. 24سوێندت پێدەدەم کە خۆشم بوێت و بە درێژایی تەمەنم ئارەزووی خراپەکاری لە دژی نەکەم ،بەڵکو تەنها چاکە'. 25سوێندی پێ خوارد سەبارەت بە هەموو ئەم بابەتە .ئینجا یاقوب لەبەردەم چاوی عیسۆ بانگ کرد و بەپێی ئەو قسانەی کە بە عیسۆی وتبوو ،فەرمانی پێدا. 26وتی :من بە دڵی تۆ دەکەم .باوەڕم پێ بکەن کە هیچ خراپەیەک لە من و لە کوڕەکانمەوە لە دژی عیسۆ سەرهەڵنادات و من لە هیچدا یەکەم دەبم جگە لە خۆشەویستی'. 27ئەو شەوە لەگەڵ کوڕەکانی نان و خواردنەوەیان خوارد و ئەو شەو بە سێ یۆبیلی و هەفتەیەک و ساڵێک مرد و دوو کوڕەکەی عیسۆ و یاقوب لە ئەشکەوتی دوو کەسی نزیک سارا دایکی باوکیان بە خاک سپێردرا. بەشی ٣٦
38
یۆبیلی
1لە ساڵی شەشەمی ئەم هەفتەیەدا ] [2162 AMئیسحاق دوو کوڕەکەی بانگ کرد عیسۆ و یاقوب و هاتنە لی و پێی گوتن' :کوڕەکانم ،من بە ڕێگای باوباپیرانمدا دەڕۆم ،بۆ ئەو ماڵە هەمیشەییەی کە باوباپیرانم لێیە'. 2بۆیە لە نزیک ئیبراهیمی باوکم بمنێژن ،لە ئەشکەوتی دووانە لە کێڵگەی ئەفرۆنی هیتی ،کە ئیبراهیم گۆڕێکی کڕی بۆ ئەوەی تێیدا بنێژێت .لەو گۆڕەی کە بۆ خۆم هەڵمکێشاوە ،لەوێ بمنێژن. 3کوڕەکانم ،ئەمە فەرمانتان پێدەدەم ،کە ڕاستودروستی و ڕاستگۆیی لەسەر زەوی جێبەجێ بکەن ،بۆ ئەوەی یەزدان هەموو ئەو شتانەتان بەسەردا بهێنێت کە یەزدان فەرموویەتی کە بەسەر ئیبراهیم و نەوەکەیدا دەیکات. 4کوڕەکانم ،براکانتان وەک پیاوێک کە ڕۆحی خۆی خۆشدەوێت ،یەکترتان خۆشبوێت ،با هەریەکەیان بەدوای ئەوەیدا بگەڕێن کە سوودی بۆ براکەیان هەبێت و پێکەوە لەسەر زەوی مامەڵە بکەن .و با وەک ڕۆحی خۆیان یەکتریان خۆش بوێت. 5سەبارەت بە پرسی بتەکان ،فەرمانتان پێدەدەم و ئامۆژگاریتان دەکەم کە ڕەتیان بکەنەوە و ڕقتان لێیان بێت و خۆشتان مەوێن ،چونکە پڕن لە فێڵکردن بۆ ئەوانەی دەیانپەرستن و بۆ ئەوانەی کڕنۆشیان بۆ دادەنێن. 6ئێوەی کوڕانم ،یەزدانی پەروەردگاری ئیبراهیم باوکتان لەبیر بکەن و چۆن منیش ئەوم پەرستووە و بە ڕاستودروستی و بە خۆشی خزمەتم کردووە ،تا ئەو زۆرتان بکات و تۆوەکانتان وەک ئەستێرەکانی ئاسمان بە زۆری زیاد بکات و لەسەر زەوی وەک ڕووەکی ڕاستودروستی جێگیرتان بکات کە بۆ هەمیشە بۆ هەموو نەوەکان ڕەگیان هەڵناکێشێت. 7ئێستاش سوێندێکی گەورەتان پێدەدەم -چونکە هیچ سوێندێک نییە کە لەوە گەورەتر بێت بە ناوی شکۆمەند و ڕێزدار و گەورە و شکۆمەند و سەرسوڕهێنەر و بەهێز ،کە ئاسمانەکان و زەوی و هەموو شتێکی پێکەوە دروستکردووە -کە لێی بترسن و بیپەرستن. 8هەریەکەیان بە سۆز و ڕاستودروستی براکەی خۆش بوێت و لەمەودوا بۆ هەمیشە بە درێژایی ڕۆژانی ژیانتان ئارەزووی خراپەکاری بەرامبەر براکەی نەکات ،بۆ ئەوەی لە هەموو کردارەکانتاندا سەرفراز بن و لەناو نەچن. 9ئەگەر هەریەکێک لە ئێوە خراپەیەک لە دژی براکەی دابڕێژێت ،ئەوە بزانن کە لەمەودوا هەرکەسێک پلنی خراپە بەرامبەر براکەی دابڕێژێت ،دەکەوێتە دەستی و لە خاکی زیندووەکان ڕەگیان هەڵدەکشێنرێت و نەوەکانی لە ژێر ئاسمانەوە لەناو دەچن. 10بەڵم لە ڕۆژی گێژاو و ڕق و تووڕەیی و تووڕەیی و ئاگری سووتێنەری بڵێسەدار وەک ئەوەی سۆدۆمی سووتاند ،بە هەمان شێوە خاکەکەی و شارەکەی و هەموو ئەو شتانەی کە هی خۆیەتی دەسوتێنێت و لە کتێبی دیسپلینی نەوەی مرۆڤەکاندا دەسڕدرێتەوە و لە کتێبی ژیاندا تۆمار ناکرێت ،بەڵکو لە کتێبی لەناوچووندا تۆمار نەکرێت و دەڕوات بۆ ئەبەدی ڕسواکردن؛ بۆ ئەوەی هەمیشە مەحکومکردنیان لە ڕق و کینە و لە تووڕەیی و لە ئازار و لە تووڕەیی و لە بەڵ و لە نەخۆشیدا بۆ هەمیشە نوێ ببێتەوە. 11کوڕەکانم ،بەپێی ئەو حوکمە دەڵێم و شایەتحاڵیتان بۆ دەدەم کە بەسەر ئەو پیاوەدا دێت کە دەیەوێت براکەی بریندار بکات. 12لەو ڕۆژەدا هەموو موڵک و ماڵی خۆی لە نێوان ئەو دووانەدا دابەش کرد و بەشە گەورەکەی بەخشی بەو یەکەم منداڵە و تاوەرەکە و هەموو شتەکانی دەوروبەری و هەموو ئەو شتانەی کە ئیبراهیم لە بیری سوێندەکەدا خاوەنی بوو. 13گوتی« :ئەم بەشە گەورەترە دەدەم بە یەکەم منداڵ». 14عیسۆ گوتی« :من بە یاقوبم فرۆشتووە و مافی یەکەمی خۆمم داوە بە یاقوب .با پێی بدرێت ،یەک وشەشم نییە سەبارەت بەو بابەتە بڵێم ، چونکە هی خۆیەتی'. 15ئیسحاق گوتی« :ئەمڕۆ نیعمەتێک بەسەر ئێوەدا بێت ،کوڕەکانم و نەوەکانتان ،چونکە پشووتان پێدام و دڵم ئازاری نییە سەبارەت بە مافی لەدایکبوون ،نەک بەهۆیەوە خراپەکاری بکەن». 16خودای باڵدەست ئەو مرۆڤەی ڕاستودروستی دەکات ،ئەو و نەوەکانی بۆ هەمیشە بەرەکەت بخات'. 17ئینجا فەرمانی پێکردن و بەرەکەتی پێدان ،ئەوان پێکەوە لەبەردەمیدا نان و خواردنەوەیان خوارد و دڵخۆش بوو چونکە یەک بیر لە نێوانیاندا بوو ،ئەوانیش لێی دەرچوون و ئەو ڕۆژە پشوویان دا و خەوتبوون. 18ئیسحاق ئەو ڕۆژە بە خۆشحاڵیەوە لەسەر جێگاکەی خەوت .خەوی هەتاهەتایی خەوت و لە تەمەنی سەد و هەشتا ساڵیدا مرد .بیست و پێنج هەفتە و پێنج ساڵی تەواو کرد؛ دوو کوڕەکەی عیسۆ و یاقوب ناشتیان. 19عیسۆ چووە خاکی ئەدۆم و چیای سێیر و لەوێ نیشتەجێ بوو. 20یاقوب لە چیای حەبرۆن ،لە تاوەری خاکی ئیبراهیمی باوکی نیشتەجێ بوو ،بە هەموو دڵی و بەپێی فەرمانە بینراوەکان یەزدانی دەپەرست ،بەپێی ئەوەی ڕۆژانی نەوەکانی دابەش کردبوو. 21لیا ژنەکەی لە ساڵی چوارەمی هەفتەی دووەمی چل و پێنجەمین یۆبیلیدا کۆچی دوایی کرد و لە ئەشکەوتی دوو کەسی نزیک ڕیبێکا دایکی لە لی چەپی گۆڕی سارا دایکی باوکی نێژرا 22هەموو کوڕەکانی و کوڕەکانی هاتن بۆ ئەوەی لەگەڵی ماتەمینی بۆ لیا ژنەکەی بگرن و دڵنەوایی بدەن بۆی ،چونکە ئەو ماتەمینی بۆ دەگێڕا ،چونکە دوای مردنی ڕەحێلی خوشکەکەی زۆر خۆشی دەویست. 23چونکە لە هەموو ڕێگاکانیدا تەواو و ڕاستگۆ بوو و ڕێزی لە یاقوب دەگرت ،هەموو ئەو ڕۆژانەی کە لەگەڵیدا دەژیا ،قسەیەکی توندی لە دەمی نەبیست ،چونکە نەرم و نیان و ئاشتیخواز و ڕاستگۆ و بەڕێز بوو. 24هەموو ئەو کارانەی کە لە ژیانیدا کردبووی بیری هێنایەوە و زۆر گریانی بۆ کرد .چونکە بە هەموو دڵ و بە هەموو ڕۆحی خۆشی دەویست. بەشی ٣٧ 1لە ڕۆژی مردنی ئیسحاقی باوکی یاقوب و عیسۆ ،کوڕەکانی عیسۆ بیستیان کە ئیسحاق بەشە گەورەکەی داوە بە یاقوبی کوڕە بچووکەکەی و زۆر تووڕە بوون. 39
یۆبیلی
2لەگەڵ باوکیان شەڕیان کرد و گوتیان« :بۆچی باوکت بەشی گەورەکەی بە یاقوب داوە و بەسەرتدا تێپەڕیوە ،هەرچەندە تۆ گەورەیت و یاقوب بچووکتر؟» 3پێی گوتن' چونکە مافی لەدایکبوونی خۆمم بە یاقوب فرۆشت بە فەسادێکی بچووکی عدس و ئەو ڕۆژەی باوکم ناردمی بۆ ڕاوکردن و گرتن و شتێکی بۆ هێنا کە بیخوات و بەرەکەتم پێ ببەخشێت ،بە فێڵ هات و خواردن و خواردنەوەکانی هێنا بۆ باوکم ،باوکم بەرەکەتی خستە ژێر دەستی خۆیەوە. 4ئێستا باوکمان وای لێکردووین سوێند بخۆین ،من و ئەو ،کە خراپە لە بەرامبەر براکەیدا داناڕێژین و هەریەکەمان لەگەڵ براکەیدا لە خۆشەویستی و ئاشتیدا بەردەوام دەبین و ڕێگاکانمان خراپ نەکەین'. 5پێیان گوت« :ئێمە گوێت لێ ناگرین بۆ ئەوەی لەگەڵیدا ئاشتی بکەین .چونکە هێزی ئێمە لە هێزی ئەو گەورەترە و ئێمەش لە ئەو بەهێزترین؛ دژی دەچین و دەیکوژین و ئەو و کوڕەکانی لەناو دەبەین .ئەگەر لەگەڵ ئێمە نەڕۆیت ،ئێمەش ئازارت دەدەین. 6ئێستا گوێمان لێ بگرن :با بنێرین بۆ ئارام و فەلستی و مۆئاب و عەمون و با بۆ خۆمان پیاوی هەڵبژێردراو هەڵبژێرین کە خەریکی شەڕن و با دژی بڕۆین و شەڕی لەگەڵ بکەین و پێش ئەوەی بەهێز بێت لەسەر زەوی لەناوی ببەین'. 7باوکیان پێی گوتن« :مەچن و شەڕی لەگەڵ مەکەن ،نەک بکەونە بەردەمی». 8پێیان گوت« :ئەمەش لە گەنجییەوە تا ئەمڕۆ ڕێک شێوازی کارکردنتە و تۆ ملت دەخەیتە ژێر یۆرۆکەیەوە». 9ئێمە گوێ لەم قسانە نادەین '.ئینجا ناردیان بۆ ئارام و عەدورام بۆ دۆستی باوکیان و لەگەڵ خۆیان هەزار جەنگاوەریان بەکرێ گرت ، پیاوی جەنگاوەری هەڵبژێردراو. 10لە مۆئاب و لە نەوەی عەمۆن ،هەزار پیاوی هەڵبژێردراو و لە فەلەستیاوە هەزار پیاوی هەڵبژێردراوی جەنگاوەر و لە ئەدۆم و هۆریەکانەوە هەزار جەنگاوەری هەڵبژێردراو و لە کیتیمەکانی جەنگاوەرەوە هاتنە لم. 11ئەوانیش بە باوکیان گوت :لەگەڵیان بڕۆ و سەرکردایەتیان بکە ،ئەگەرنا دەتکوژین'. 12پڕ بوو لە تووڕەیی و توڕەیی کاتێک بینی کوڕەکانی ناچاری دەکەن بچێتە پێشیان بۆ ئەوەی سەرکردایەتیان بکات دژی یاقوبی برای. 13بەڵم دوای ئەوە هەموو ئەو خراپانەی لە دڵیدا شاراوە بوو لە دژی یاقوبی برای ،بیری هێنایەوە .ئەو سوێندەی لەبیر نەبوو کە بە باوکی و دایکی سوێندی خواردبوو کە بە درێژایی ڕۆژەکانی هیچ خراپەیەک لە دژی یاقوبی براکەی داناڕێژێت. 14سەرەڕای هەموو ئەمانە ،یاقوب نەیدەزانی کە ئەوان بۆ شەڕ دژی دێن و ماتەمینی بۆ لیا ژنەکەی دەگێڕا ،تا لەگەڵ چوار هەزار جەنگاوەر و پیاوی هەڵبژێردراوی جەنگاوەر لە تاوەرەکە نزیک بوون. 15پیاوانی حەبرۆنیش ناردیان بۆ لی و گوتیان« :بکە براکەت هاتۆتە سەرت بۆ ئەوەی شەڕت بکات ،چوار هەزار کەسی بە شمشێرەوە بەستراوەتەوە و قەڵغان و چەکیان هەڵگرتووە ».چونکە یاقوبیان لە عیسۆ زیاتر خۆشدەویست .بۆیە پێیان گوت؛ چونکە یاقوب پیاوێکی ئازادتر و میهرەبانتر بوو لە عیسۆ. 16بەڵم یاقوب باوەڕی نەهێنا تا زۆر لە تاوەرەکە نزیک بوون. 17دەروازەکانی تاوەرەکەی داخست .لەسەر کۆشکەکان وەستا و لەگەڵ عیسۆی برای قسەی کرد و گوتی« :ئەو ئاسوودەییەی کە هاتوویت بۆ دڵنەواییم بۆ ژنەکەم کە مردووە ،بەرزە ».ئایا ئەمە ئەو سوێندەیە کە پێش مردنیان سوێندت بە باوکت و دیسانەوە بە دایکت خوارد؟ سوێندەکەت شکاند و لەو ساتەدا کە سوێندت بە باوکت خوارد ،مەحکوم بوویت'. 18ئینجا عیسۆ وەڵمی دایەوە و پێی گوت' :نە نەوەی مرۆڤەکان و نە ئاژەڵەکانی سەر زەوی هیچ سوێندێکی ڕاستودروستییان نییە کە بە سوێندخواردن سوێندیان خواردبێت بۆ هەمیشە .بەڵم هەموو ڕۆژێک خراپە لە دژی یەکتر دادەڕێژن و چۆن هەریەکەیان نەیار و دوژمنەکەی بکوژن. 19تۆ بۆ هەمیشە ڕقت لە من و منداڵەکانم دەبێتەوە .وە هیچ ڕەچاوکردنی پەیوەندی برایەتی لەگەڵ تۆدا نییە. 20گوێ لەم قسانە بگرە کە پێت دەڵێم :ئەگەر بەراز بتوانێت پێستی خۆی بگۆڕێت و ڕیشەکانی وەک پشم نەرم بکات ،یان ئەگەر بتوانێت قۆچ لەسەر سەری وەک قۆچەکانی کۆتر یان مەڕ هەڵبکەنێت ،ئەوا من پەیوەندی برایەتی لەگەڵ تۆدا دەپارێزم ،و ئەگەر مەمکەکان خۆیان لە دایکیان جیاکردەوە ،چونکە تۆ برا نەبوویت بۆ من. 21ئەگەر گورگەکان لەگەڵ بەرخەکاندا ئاشتی بکەن بۆ ئەوەی نەیانخۆن و توندوتیژییان لەگەڵدا نەکەن ،ئەگەر دڵیان بۆ چاکە بەرامبەریان بێت ،ئەوا ئارامی لە دڵمدا دەبێت بەرامبەرت. 22ئەگەر شێر بوو بە دۆستی گا و ئاشتی لەگەڵیدا بکات ،ئەگەر لەگەڵیدا لەژێر یەک یۆنگدا بەسترابێت و لەگەڵیدا کۆت بکاتەوە ،ئەوا من لەگەڵت ئاشتی دەکەم. 23کاتێک کە کۆتر وەک ڕەزا سپی دەبێتەوە ،ئەوا بزانە کە من تۆم خۆشویستووە و لەگەڵت ئاشت دەکەمەوە ،تۆ ڕەگ دەکێشرێیت ، کوڕەکانت ڕەگیان هەڵدەکێشرێن ،ئاشتی بۆ تۆ نابێت'. 24کاتێک یاقوب بینی کە بە دڵ و بە هەموو گیانییەوە مەیلی خراپە بەرامبەری و وەک بەرازی کێوی هاتۆتە سەر ئەو ڕمەی کە کون دەکات و دەیکوژێت و لێی پاشەکشە ناکات. 25ئینجا بە خزمەتکارەکانی و خزمەتکارەکانی گوت کە هێرش بکەنە سەر خۆی و هەموو هاوڕێکانی. بەشی ٣٨ 1دوای ئەوە یەهودا قسەی لەگەڵ یاقوب باوکی کرد و پێی گوت :باوکە کەوانەکەت بچەمێنەرەوە و تیرەکانت بنێرە و نەیارەکە بخەرە خوارەوە و دوژمنەکە بکوژە .و با دەسەڵتت هەبێت ،چونکە براکەت ناکوژین ،چونکە ئەویش وەک تۆیە و وەک تۆیە با شەرەفی( ئەم)ی پێبدەین'. 2پاشان یاقوب کەوانەکەی کێشا و تیرەکەی نارد و عیسۆی براکەی( لە سنگی ڕاستی)دا و کوشتی. 40
یۆبیلی
3دیسانەوە تیرێکی نارد و سنگی چەپی ئەدۆرانی ئارامیی لێدا و بردییەوە دواوە و کوشتی. 4ئینجا کوڕەکانی یاقوب و خزمەتکارەکانیان چوونە دەرەوە و لە چوار لی تاوەرەکەدا خۆیان دابەش کرد. 5یەهودا چوونە پێشەوە و نەفتالی و گاد لەگەڵیدا و پەنجا خزمەتکار لەگەڵیدا لە لی باشووری تاوەرەکە ،هەموو ئەو شتانەیان کوشت کە لەبەردەمیاندا دۆزییانەوە ،یەک کەسیشیان ڕزگاریان نەبوو. 6لێڤی و دان و ئاشێر و پەنجا پیاو لەگەڵیان لە لی ڕۆژهەڵتی تاوەرەکە چوونە دەرەوە و جەنگاوەرەکانی مۆئاب و عەمۆنیان کوشت. 7ڕۆبن و عیساخار و زابولۆن و پەنجا پیاو لەگەڵ خۆیاندا بەرەو باکووری تاوەرەکە ڕۆیشتن و شەڕکەرەکانی فەلەستینەکانیان کوشت. 8شیمعون و بنیامین و حەنۆخی کوڕی ڕوبێن و پەنجا پیاو لەگەڵ خۆیان لە لی ڕۆژئاوای تاوەرەکە چوونە دەرەوە و لە ئەدۆم و هۆریەکان چوار سەد پیاویان کوشت ،کە جەنگاوەرێکی بەهێز بوون .شەش سەد کەس هەڵهاتن و چوار لە کوڕەکانی عیسۆ لەگەڵیان هەڵهاتن و باوکیان بە کوژراوی بەجێهێشت ،وەک چۆن لەسەر گردەکەی عەدورام کەوتبوو. 9کوڕەکانی یاقوب بەدوایاندا ڕۆیشتن تا چیای سێیر .یاقوب براکەی لەسەر گردەکەی عەدورام بە خاک سپێردرا و گەڕایەوە ماڵەکەی. 10کوڕەکانی یاقوب لە چیای سەعیر بە توندی فشاریان خستە سەر کوڕەکانی عیسۆ و ملیان کز کرد تا بوونە خزمەتکاری کوڕانی یاقوب. 11ئینجا ناردیان بۆ باوکیان( بۆ ئەوەی بپرسن )ئایا لەگەڵیان ئاشت دەبنەوە یان بیانکوژن. 12یاقوب پەیامی بۆ کوڕەکانی نارد کە ئاشتی بکەن ،ئەوانیش ئاشتییان لەگەڵدا کرد و یۆرۆی کۆیلیەتییان لەسەر دانا ،بۆ ئەوەی هەمیشە باجیان بۆ یاقوب و کوڕەکانی دا. 13ئەوانیش بەردەوام بوون لە باجدان بە یاقوب تا ئەو ڕۆژەی چووەتە میسر. 14تا ئەمڕۆش کوڕانی ئەدۆم لەو یەخەی کۆیلیەتییە ڕزگاریان نەبووە کە دوانزە کوڕی یاقوب بەسەریاندا سەپاندبوو. 15ئەمانە ئەو پاشایانەن کە لە ئەدۆم پاشا بوون پێش ئەوەی هیچ پاشایەک بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا حوکمڕانی بکات تا ئەمڕۆش لە خاکی ئەدۆمدا. 16بەلەق کوڕی بیۆر لە ئەدۆم پاشایەتی کرد و ناوی شارەکەی دانابا بوو. 17بەلەق مرد و ئەیوبابی کوڕی زارای بۆسەر لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 18ئەیوباب مرد و عەسام لە خاکی تەمان لە جیاتی ئەو حوکمڕانی کرد. 19عەسام مرد و عەداتی کوڕی بەراد کە میدیانی لە کێڵگەی مۆئاب کوشت ،لە جیاتی ئەو حوکمڕانی کرد و ناوی شارەکەی ئەڤیت بوو. 20عەدات مرد و سەلمان لە عەمەسەقە لە جیاتی ئەو حوکمڕانی کرد. 21سەلمان مرد ،شاولی ڕەعبوت( لە لی ڕووبارەکە )لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 22ئینجا شاول مرد ،بائلونان کوڕی ئەخبۆر لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 23بەعەلونان کوڕی ئەخبۆر مرد و عەدات لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو ،ناوی ژنەکەی مەیتابیت بوو ،کچی مەتاراتی کچی مەتابەدزاب بوو. 24ئەمانە ئەو پاشایانەن کە لە خاکی ئەدۆمدا پاشا بوون. بەشی ٣٩ 1یاقوب لە خاکی نیشتەجێبوونی باوکی لە خاکی کەنعان نیشتەجێ بوو .ئەمانە نەوەکانی یاقوبن. 2کاتێک یوسفیان بردە خوارەوە بۆ خاکی میسر ،تەمەنی حەڤدە ساڵ بوو ،پۆتیفار ،خەبەرێکی فیرعەون ،سەرۆکی چێشتلێنەرەکەی کڕی. 3یوسف دانا بەسەر هەموو ماڵەکەیدا و نیعمەتی یەزدان لەسەر ماڵی میسرییەکە هاتە سەر ماڵی میسرییەکە بەهۆی یوسفەوە و یەزدان لە هەموو کارەکانیدا سەرفرازی کرد. 4میسرییەکە هەموو شتێکی خستە دەستی یوسف .چونکە بینی کە یەزدان لەگەڵیدایە و یەزدان لە هەموو کارەکانیدا سەرفرازی کردووە. 5ڕوخساری یوسف زۆر جوان بوو ،ژنی ئاغاکەی چاوەکانی بەرزکردەوە و یوسفی بینی ،خۆشی دەویست و داوای لێکرد لەگەڵیدا بخەوێت. 6بەڵم ڕۆحی خۆی تەسلیم نەکرد و یەزدان و ئەو قسانەی بیرکەوتەوە کە یاقوب باوکی لە نێو قسەکانی ئیبراهیمدا دەیخوێندەوە ،کە هیچ پیاوێک لەگەڵ ژنێکدا زینا نەکات کە مێردێکی هەبێت .کە سزای مردن بۆی لە ئاسمانەکاندا لەبەردەم خودای بەرزدا دیاری کراوە و گوناهەکەی لەسەری لە کتێبە ئەبەدییەکاندا تۆمار دەکرێت بەردەوام لەبەردەم یەزدان. 7یوسف ئەم قسانەی بیرکەوتەوە و ڕەتیکردەوە لەگەڵیدا بکەوێت. 8ساڵێک داوای لێکرد ،بەڵم ئەویش ڕەتیکردەوە و گوێی لێ نەگرت. 9بەڵم لە باوەشی گرت و لە ماڵەکەدا بە توندی گرتی بۆ ئەوەی ناچاری بکات لەگەڵیدا بخەوێت و دەرگای ماڵەکەی داخست و بە توندی گرتی؛ بەڵم جلەکەی لە دەستی ئەودا بەجێهێشت و دەرگاکەی شکاند و لە دەرەوەی لەبەردەمیدا هەڵهات. 10ژنەکە بینی کە لەگەڵیدا پاڵناکەوێت ،لەبەردەم ئاغاکەیدا سووکایەتی پێکرد و وتی' :بەندە عیبریەکەت کە خۆشت دەوێت ،هەوڵیدا ناچارم بکات تا لەگەڵمدا بخەوێت .کاتێک دەنگم بەرزکردەوە ،هەڵهات و جلەکەی لە دەستمدا بەجێهێشت کاتێک من گرتم ،دەرگاکەی شکاند'. 11میسرییەکە جل و بەرگی یوسف و دەرگای شکاوی بینی و گوێی لە قسەکانی ژنەکەی بوو و یوسفی فڕێدایە زیندانەوە بۆ ئەو شوێنەی کە ئەو دیلنەی کە پاشا زیندانی کردبوون. 12ئەویش لەوێ لە زیندان بوو .یەزدان لەبەردەمی سەرۆکی پاسەوانانی زیندانەکەدا نیعمەت و بەزەیی بە یوسف بەخشی ،چونکە بینی کە یەزدان لەگەڵیدایە و یەزدان هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی سەرفرازی کردووە. 13ئینجا هەموو شتێکی خستە دەستی و سەرۆکی پاسەوانانی زیندانەکەش هیچ شتێکیان نەزانی کە لەگەڵیدا بوو ،چونکە یوسف هەموو شتێکی دەکرد و یەزدان تەواو کرد. 41
یۆبیلی
14دوو ساڵ لەوێ مایەوە .لەو ڕۆژانەدا فیرعەونی پاشای میسر لە دوو خزمانەکەی و سەرۆکی نانساز و سەرۆکی نانەوا تووڕە بوو ،لە ماڵی سەرۆکی چێشتلێنەر ،لە زیندانەکەی کە یوسف تێیدا ڕاگیرابوو ،خستیان. 15سەرۆکی پاسەوانەکانی زیندان یوسفیان دیاری کرد بۆ خزمەتکردنیان .پێش ئەوانیش خزمەت دەکات. 16هەردووکیان خەونێکیان بینی ،سەرۆکی نانخواردن و سەرۆکی نانەوا ،و بۆ یوسفیان گێڕایەوە. 17هەروەک چۆن لێکدانەوەی بۆ کردن ،ئەوە بەسەریاندا هات ،فیرعەون سەرۆکی نانسازەکەی گەڕاندەوە بۆ پۆستەکەی و سەرۆکی نانەواکەی کوشتی ،وەک یوسف بۆی لێکدانەوە. 18بەڵم سەرۆکی خزمەتکارەکە لە زیندانەکەدا یوسفی لەبیر کرد ،هەرچەندە ئاگاداری کردبووەوە کە چی بەسەر دێت ،بیری نەدەهات فیرعەون ئاگادار بکاتەوە کە یوسف چۆن پێی وتووە ،چونکە لەبیری چووبوو. بەشی ٤٠ 1لەو ڕۆژانەدا فیرعەون لە شەوێکدا دوو خەونی بینی سەبارەت بە برسێتییەک کە بڕیار بوو لە هەموو خاکەکەدا ڕووبدات ،لە خەو لە خەو هەڵسا و هەموو ڕاڤەکارانی خەونەکان کە لە میسر بوون و ساحیرەکانی بانگ کرد و دوو خەونەکەی بۆ گێڕانەوە و نەیانتوانی( ئەوان ) ڕابگەیەنن. 2پاشان سەرۆکی کۆشکەکان یوسفی بیر هێنایەوە و باسی لە پاشا کرد و لە زیندانەکە هێنایە دەرەوە و دوو خەونەکەی لەبەردەمیدا هێنایە دەرەوە. 3لەبەردەم فیرعەوندا وتی کە دوو خەونەکەی یەک بوون ،پێی گوت :حەوت ساڵ دێت( کە تێیدا ڕووبەڕووی دەبێتەوە )بەسەر هەموو خاکی میسردا و دوای حەوت ساڵی برسێتی ،برسێتییەکی وەها کە لە هەموو خاکەکەدا نەبووە. 4ئێستا با فیرعەون چاودێران لە هەموو خاکی میسردا دابنێت و بە درێژایی ساڵنی بەزەیی لە هەموو شارێکدا خۆراک کۆبکەنەوە و بۆ حەوت ساڵی برسێتی خۆراک دەبێت و خاکەکە بەهۆی برسێتیەوە لەناو ناچێت ،چونکە زۆر سەخت دەبێت'. 5یەزدان لەبەردەم فیرعەوندا نیعمەت و میهرەبانی بە یوسف دا ،فیرعەونیش بە خزمەتکارەکانی گوت .پیاوێکی دانا و ژیر وەک ئەم پیاوە نادۆزینەوە ،چونکە ڕۆحی یەزدان لەگەڵیەتی'. 6دووەمی لە هەموو شانشینی خۆیدا دەستنیشان کرد و دەسەڵتی بەسەر هەموو میسردا پێدا و سواری گالیسکەی دووەمی فیرعەونی کرد. 7جل و بەرگی بیسوسی لەبەر کرد و زنجیرێکی زێڕینی خستە ملی و( مژدەدەرێک )لەبەردەمیدا ڕایگەیاند' ' ئەل و عەبیرەر 'و ئەڵقەیەکی خستە سەر دەستی و کردی بە فەرمانڕەوای هەموو ماڵەکەی و گەورەتری کرد و پێی گوت' .تەنها لەسەر تەختەکە لە تۆ گەورەتر دەبم'. 8یوسف فەرمانڕەوایی هەموو خاکی میسری دەکرد و هەموو سەرۆکەکانی فیرعەون و هەموو خزمەتکارەکانی و هەموو ئەوانەی کە کاروباری پاشایان دەکرد خۆشیان دەویست ،چونکە بە ڕاستگۆیی دەڕۆیشت ،چونکە بێ لووتبەرزی و خۆبەزلزان بوو ،هیچ ڕێزێکی لە کەسەکان نەدەگرت و بەخششەکانی وەرنەدەگرت ،بەڵم بە ڕاستگۆیی دادوەری لەسەر هەموو خەڵکی خاکەکە دەکرد. 9خاکی میسر لەبەردەم فیرعەوندا بەهۆی یوسفەوە ئارام بوو ،چونکە یەزدان لەگەڵیدا بوو ،بۆ هەموو نەوەکانی لەبەردەم هەموو ئەوانەی دەیانناسی و ئەوانەی بیستوویانە ،نیعمەت و میهرەبانییان پێبەخشی ،شانشینی فیرعەونیش بە باشی ڕێکخرابوو ،شەیتان و کەسی خراپیش نەبوو. 10پاشا ناوی یوسف ناونا سەفانتیفانس و یوسفی کچی پۆتیفاری کچی کاهینی هیلیۆپۆلیس ،سەرۆکی چێشتلێنەری کردە ژن. 11لەو ڕۆژەی کە یوسف لەبەردەم فیرعەون وەستا ،تەمەنی سی ساڵ بوو. 12لەو ساڵەدا ئیسحاق مرد .وەک چۆن یوسف لە لێکدانەوەی دوو خەونەکەیدا وتی ،بەپێی ئەوەی وتبووی ،حەوت ساڵ زەوی بەسەر هەموو خاکی میسردا بوو ،خاکی میسریش بەرهەمی زۆری هەبوو ،یەک پێوەر( بەرهەمهێنانی )هەژدە سەد پێوەر. 13یوسف خواردنی لە هەموو شارێکدا کۆدەکردەوە تا پڕبوون لە گەنمەشامی تا چیتر نەیانتوانی بیژمێرن و بە پێی زۆرییەکەی بپێوانن. بەشی ٤١ 1لە چل و پێنجەمین یۆبیلیدا ،لە هەفتەی دووەمدا ،لە ساڵی دووەمدا ،یەهودا ژنێکی لە کچەکانی ئارام بە ناوی تامار بۆ یەکەم لەدایکبووی خۆی هێنا. 2بەڵم ڕقی لێبووەوە و لەگەڵیدا درۆی نەکرد ،چونکە دایکی لە کچانی کەنعان بوو ،ویستی ژنێکی لە خزمەکانی دایکی بۆ ببات ،بەڵم یەهودا باوکی ڕێگەی پێنەدا. 3ئەم ئێر ،یەکەم لەدایکبووی یەهودا ،خراپەکار بوو ،یەزدان کوشتی. 4یەهودا بە ئۆنان ،براکەی گوت' :بڕۆ بۆ لی ژنی براکەت و ئەرکی برای مێردەکەی بۆ جێبەجێ بکە و تۆو بۆ براکەت پەروەردە بکە'. 5ئۆنان زانی کە تۆوەکە هی خۆی نابێت ،بەڵکو تەنها هی براکەی دەبێت ،چووە ماڵی ژنەکەی براکەی و تۆوەکەی ڕشتە سەر زەوی و لە چاوی یەزدان خراپەکار بوو و کوشتی. 6یەهودا بە تاماری بووکەکەی گوت' :لە ماڵی باوکتدا وەک بێوەژنێک بمێنەرەوە تا شێل کوڕەکەم گەورە دەبێت ،منیش دەتدەمێ بۆ ژن'. 7گەورە بوو .بەڵم بەدسوئێل ،ژنی یەهودا ،ڕێگەی نەدا شەلحی کوڕەکەی هاوسەرگیری بکات .بەدسوئێل ،هاوسەری یەهودا ،لە ساڵی پێنجەمی ئەم هەفتەیەدا [2168بەیانی ]کۆچی دوایی کرد. 8لە ساڵی شەشەمدا یەهودا سەرکەوت بۆ ئەوەی مەڕەکانی لە تیمنا ببڕێت ]. [2169 AMئینجا بە تاماریان گوت' :بکە خەزوورت دەچێتە تیمنا بۆ ئەوەی مەڕەکانی ببڕێت'. 9جل و بەرگی بێوەژنەکەی لەبەر کرد و پەردەی لەبەر کرد و خۆی ڕازاندەوە و لە دەروازەی تەنیشت ڕێگای تیمنا دانیشت. 42
یۆبیلی
10کاتێک یەهودا دەڕۆیشت ،دۆزیەوە و پێی وابوو لەشفرۆشە ،پێی گوت :با بێمە ژوورەوە بۆ لی تۆ .ژنەکە پێی وت وەرە ژوورەوە ’، ئەویش چووە ژوورەوە. 11ژنەکە پێی گوت :کرێی خۆمم پێ بدە .پێی وت :هیچم لە دەستمدا نییە جگە لە ئەڵقەکەم کە لەسەر پەنجەم و گۆرەویەکەم و دارەکەم کە لە دەستمدایە. 12ژنەکە پێی گوت' :ئەوانە پێم بدە تا بەکرێگیراوەکەم بۆ دەنێری '،ئەویش پێی گوت' :من بزنێک بۆت دەنێرم '.ئەویش پێی دا و چووە بۆ لی ،ژنەکەش لە ڕێگەی ئەوەوە دووگیان بوو. 13یەهودا چووە لی مەڕەکانی و ئەویش چووە ماڵی باوکی. 14یەهودا بە دەستی شوانەکەی کە عەدولمی بوو ،بزنێکی نارد ،بەڵم نەیدۆزیەوە .لە خەڵکی ئەو شوێنەی پرسی :کوا ئەو لەشفرۆشەی لێرە بوو؟ پێیان گوت؛' لێرە لەشفرۆشێک لەگەڵ ئێمەدا نییە'. 15گەڕایەوە و ئاگاداری کردەوە و پێی گوت کە نەیدۆزیوەتەوە :پرسیارم لە خەڵکی ئەو شوێنە کرد و پێیان وتم« :لێرە لەشفرۆش نییە' ». 16فەرمووی :با بیانپارێزێت ،نەک ببینە جێگەی گاڵتەکردن .کاتێک سێ مانگی تەواو بوو ،دەرکەوت کە دووگیان بووە ،بە یەهودایان گوت« :ئەوەتا تامار ،بووکەکەت بە لەشفرۆشیدا دووگیان بووە». 17یەهودا چووە ماڵی باوکی و بە باوکی و براکانی گوت' :بیهێنە دەرەوە و با بیسووتێنن ،چونکە پیسی لە ئیسرائیل کردووە'. 18کاتێک هێنایان بۆ ئەوەی بیسوتێنن ،ئەڵقە و گۆرەوی و دارەکەی بۆ خەزووری نارد و گوتی' :بزانە ئەمانە هی کێن ،چونکە من لە ڕێگەی ئەوەوە دووگیان بووم'. 19یەهودا دان بەوەدا دەنێت و گوتی« :تامار لە من ڕاستگۆترە». 20بۆیە با نەیسووتێنن 'و لەبەر ئەوەش نەدرا بە شێل و جارێکی دیکە لێی نزیک نەبووەوە. 21دوای ئەوە لە ساڵی حەوتەمی ئەم هەفتەیەی دووەمدا دوو کوڕی بە ناوەکانی پێرێز و زێرا بوو. 22ئینجا حەوت ساڵی بەرهەمهێنان تەواو بوو ،کە یوسف بۆ فیرعەون باسی کرد. 23یەهودا دانی بەوەدانا کە ئەو کارەی کردوویەتی خراپە ،چونکە لەگەڵ بووکەکەیدا خەوتووە و لە چاوی خۆیدا بە ڕق و کینە زانیوە ،دان بەوەدا دەنێت کە سەرپێچی کردووە و گومڕا بووە ،چونکە پۆشاکی کوڕەکەی هەڵداوەتەوە و دەستی کرد بە گریانی و پاڕانەوە لەبەردەم یەزدان بەهۆی سەرپێچییەکەیەوە. 24لە خەودا پێمان گوت کە لێی خۆش بوو ،چونکە زۆر داوای لێبوردن و گریانی کرد و جارێکی دیکە ئەو کارەی نەکرد. 25لێخۆشبوونی وەرگرت ،چونکە لە گوناهەکەی و لە نەزانییەکەی گەڕایەوە ،چونکە لەبەردەم خوداکەماندا سەرپێچییەکی زۆری کرد . هەرکەسێک بەم شێوەیە ڕەفتار دەکات ،هەرکەسێک لەگەڵ خەسوویدا درۆ دەکات ،با بە ئاگر بیسوتێنن تا تێیدا بسوتێت ،چونکە پیسی و پیسی لەسەریان هەیە ،بە ئاگر با بیانسوتێنن. 26فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل بکە کە پیسی لە نێوانیاندا نەبێت ،چونکە هەرکەسێک لەگەڵ بووکەکەی یان خەسووی خۆیدا بخەوێت ، پیسیی کردووە .با بە ئاگر ئەو پیاوەی لەگەڵیدا خەوتووە و ژنەکەش بە هەمان شێوە بسوتێنن ،ئەویش تووڕەیی و سزا لە ئیسرائیل دەگەڕێنێتەوە. 27ئێمەش بە یەهودامان گوت کە دوو کوڕەکەی لەگەڵیدا نەخەوتوون و بەم هۆیەشەوە نەوەکەی بۆ نەوەی دووەم جێگیر بووە و نایەوێت لە ڕەگەوە بڕووخێنرێت. 28چونکە بە چاوی تاقانە چووبوو و بەدوای سزادا دەگەڕا ،واتە بەپێی حوکمی ئیبراهیم کە فەرمانی بە کوڕەکانی کردبوو ،یەهودا هەوڵی دەدا بە ئاگر بیسوتێنێت. بەشی ٤٢ 1لە ساڵی یەکەمی هەفتەی سێیەمی چل و پێنجەمی یۆبیلیدا برسێتی دەستی کرد بە هاتنە ناو خاکەکە و بارانەکەش ڕەتیکردەوە بخرێتە سەر زەوی ،چونکە هیچ شتێک نەباری. 2زەوی بێ بەرهەم بوو ،بەڵم لە خاکی میسردا خۆراک هەبوو ،چونکە یوسف تۆوی خاکەکەی کۆکردبووەوە لە حەوت ساڵی پڕبووندا و پاراستبووی. 3میسرییەکان هاتنە لی یوسف بۆ ئەوەی خواردنیان پێبدات ،ئەو کۆگاکانی کردەوە کە دانەوێڵەی ساڵێکیان تێدا بوو ،بە زێڕ فرۆشت بە خەڵکی خاکەکە. < 4برسێتی لە خاکی کەنعان زۆر توند بوو >،یاقوب بیست کە خواردن لە میسر هەیە ،دە کوڕەکەی نارد تا لە میسر خواردنی بۆ دابین بکەن .بەڵم بنیامینی نەنارد و< دە کوڕەکەی یاقوب >گەیشتنە< میسر >لەنێو ئەوانەی کە چوون. 5یوسف ئەوانی ناسیەوە ،بەڵم نەیانناسیەوە ،قسەی لەگەڵ کردن و لێپرسینەوەیان لەگەڵ کرد و پێی گوتن' .ئایا ئێوە سیخوڕ نین و نەهاتوون بۆ لێکۆڵینەوە لە نزیکبوونەوەی خاکەکە؟' و ئەوانی خستە ناو بەشی نەخۆشخانە. 6دوای ئەوە ئازادیان کردەوە و شیمعۆنی بە تەنیا گرت و نۆ براکەی ڕەوانەی دەرەوە کرد. 7گونیەکانیان پڕ کرد لە گەنمەشامی ،زێڕەکانیان خستە ناو کیسەیانەوە ،بەڵم نەیانزانی. 8فەرمانی پێکردن برا بچووکەکەیان بهێنن ،چونکە پێیان گوتبوو باوکیان لە ژیاندایە و برا بچووکەکەیان. 9ئەوان لە خاکی میسرەوە سەرکەون و گەیشتنە خاکی کەنعان .هەموو ئەو شتانەیان بۆ باوکیان گێڕایەوە کە بەسەریاندا هاتووە و چۆن ئاغای وڵت بە توندی قسەی لەگەڵ کردوون و شیمعۆنی گرتووە تا بنیامین دەهێنن. 10یاقوب گوتی :من منداڵەکانمتان لێ زەوت کردووە !یوسف نییە و شیمعونیش نییە ،بنیامینیش دەبەن .خراپەکارییەکانتان بەسەر مندا هاتووە. 43
یۆبیلی
11فەرمووی :کوڕەکەم لەگەڵت ناچێتە خوارەوە ،نەک نەخۆش بکەوێت .چونکە دایکیان دوو کوڕی لەدایک کرد و یەکێکیان لەناوچوو ، ئەم کوڕەش لە من وەردەگرن ».ئەگەر ڕەنگە لە ڕێگادا تایەکی هەبووایە ،پیری منتان بە خەمەوە دەهێنایە خوارەوە بۆ مردن'. 12چونکە بینی پارەکەیان بۆ هەر کەسێک لە کیسەی خۆیدا گەڕاوەتەوە ،هەر لەبەر ئەوەش ترسی ناردنی هەبوو. 13برسێتی لە خاکی کەنعان و لە هەموو خاکەکاندا جگە لە خاکی میسر زیادی کرد و توند بوو ،چونکە زۆرێک لە نەوەی میسرییەکان تۆوەکانیان بۆ خواردن کۆکردبووەوە لەو کاتەوەی کە بینییان یوسف تۆو کۆدەکاتەوە و دەیخاتە کۆگاکان و دەیپارێزێت بۆ ساڵنی برسێتی. 14گەلی میسر لە ساڵی یەکەمی برسێتیدا خۆیان لێی دەخۆن. 15بەڵم کاتێک ئیسرائیل بینی کە برسێتی لە خاکەکەدا زۆر سەختە و ڕزگاربوون نییە ،بە کوڕەکانی گوت' :بڕۆنەوە و خواردنمان بۆ دابین بکەن تا نەمرین'. 16گوتیان :ناڕۆین .مەگەر برا بچووکەکەمان لەگەڵمان نەچێت ،ئێمە ناڕۆین'. 17ئیسرائیل بینی کە ئەگەر لەگەڵ خۆیان نەینارد ،هەموویان بەهۆی برسێتیەوە لەناو دەچن 18ڕۆبنیش گوتی' :بیدە بە دەستم ،ئەگەر نەمگەڕێنمەوە بۆ لی تۆ ،لەبری گیانی دوو کوڕەکەم بکوژە'. 19پێی گوت :لەگەڵت ناڕوات .یەهودا نزیک بووەوە و وتی :لەگەڵم بنێرە ،ئەگەر نەمگەڕێنمەوە بۆ لی تۆ ،با بە درێژایی تەمەنم تاوانەکە لەبەردەمتدا هەڵبگرم. 20لە ساڵی دووەمی ئەم هەفتەیەدا لە یەکەم ڕۆژی مانگدا لەگەڵیان نارد و لەگەڵ هەموو ئەوانەی ڕۆیشتن هاتنە خاکی میسر و دیارییان لە دەستدا بوو ،کۆتر و بادەم و گوێزی ترێبینت و هەنگوینی پاک. 21چوون و لەبەردەم یوسف وەستان ،بنیامین براکەی بینی و ناسی و پێی گوتن :ئایا ئەمە برا بچووکەکەتە؟ »پێیان گوت« :ئەوەیە ».و وتی یەزدان میهرەبانیت لەگەڵدا بێت کوڕەکەم'! 22ئینجا ناردی بۆ ماڵەکەی و شیمئۆنی هێنایە لی ئەوان و جەژنێکی بۆ سازکرد ،ئەوانیش ئەو دیارییەیان پێشکەشی کرد کە بە دەستیان هێنابوو. 23لەبەردەمیدا نانیان خوارد و ئەویش بەشێکی بە هەموویان بەخشی ،بەڵم بەشە بنیامین حەوت هێندە زیاتر بوو لە هەریەکێکیان. 24ئەوانیش نان و خواردنەوە و هەستانەوە و لەگەڵ کەرەکانیان مانەوە. 25یوسف پلنێکی داڕشت کە بەهۆیەوە بیرکردنەوەکانیان بزانێت کە ئایا بیرکردنەوەکانی ئاشتی لەنێوانیاندا زاڵ بووە یان نا ،بەو بەڕێوەبەرەی کە سەرپەرشتی ماڵەکەی بوو ،گوت' :هەموو کیسەکانیان پڕ بکە لە خواردن و پارەکانیان بۆ بگەڕێننەوە بۆ ناو قاپەکانیان و جامەکەم ،ئەو جامە زیوییەی کە لێی دەخۆمەوە ،بیخە ناو کیسەی بچووکترینیانەوە و بیاننێرم'. بەشی ٤٣ 1هەروەک یوسف پێی گوتبووی کرد و هەموو گونیەکانیان بۆ پڕ کرد لە خواردن و پارەکانیان خستە ناو گونیەکانیانەوە و جامەکەی خستە ناو کیسەی بنیامینەوە. 2بەیانی زوو ڕۆیشتن ،کاتێک لەوێ ڕۆیشتن ،یوسف بە بەڕێوەبەری ماڵەکەی گوت :ڕاوەدوویان بکە ،ڕابکە و دەستیان بەسەردا بگرن ، وتی" :چونکە چاکە تۆ بە خراپە بەرامبەرم دایەوە ،تۆ ئەو جامە زیویەتان لێم دزیوە کە گەورەکەم لێی دەخواتەوە ".برا بچووکەکەیانم بۆ بهێننەوە و بە خێرایی بیهێنن پێش ئەوەی بچمە سەر کورسی دادوەری خۆم'. 3بە دوای ئەواندا ڕایکرد و بەو قسانەی پێی گوتن. 4پێیان گوت :خودا نەهێڵێت خزمەتکارەکانت ئەم کارە بکەن و هەر کەلوپەلێک لە ماڵی پەروەردگارت بدزن ،هەروەها ئەو پارەیەی کە یەکەمجار لە کیسەکانماندا دۆزیمانەوە ،ئێمەی خزمەتکارەکانت لە خاکی کەنعانەوە هێنامانەوە. 5کەواتە چۆن دەبێت هەر کەلوپەلێک بدزین؟ سەیرکە ئێمە و کیسەکانمان لێرەدا دەگەڕێین و لە هەر شوێنێک جامەکەت لە کیسی هەر کەسێک لە نێوانماندا دۆزیەوە ،با بکوژرێت و ئێمە و کەرەکانمان خزمەت بە گەورەکەت دەکەین'. 6پێی گوتن' :ئەو پیاوەی لەگەڵیدا دەیدۆزمەوە ،تەنیا ئەو دەیکەم بە خزمەتکار و ئێوەش بە ئاشتی دەگەڕێنەوە ماڵەکەتان'. 7کاتێک لە قاپەکانیاندا دەگەڕا ،لە گەورەترینەوە دەستی پێکرد و لە بچووکترینەوە کۆتایی هات ،لە کیسەی بنیامیندا دۆزرایەوە. 8جلەکانیان دڕاند و کەرەکانیان بارکرد و گەڕانەوە بۆ شارەکە و گەیشتنە ماڵی یوسف ،هەموویان بە ڕووخساری خۆیان بۆ زەوی کڕنۆش بردە بەردەمی. 9یوسف پێی گوتن‘ :ئێوە خراپەتان کردووە .و گوتیان :چی بڵێین و چۆن بەرگری لە خۆمان بکەین؟ پەروەردگارمان سەرپێچی بەندەکانی دۆزیەوە؛ سەیرکە ئێمە خزمەتکاری پەروەردگارمان و کەرەکانمان». 10یوسف پێی گوتن :منیش لە یەزدان دەترسم .ئێوەش بچنە ماڵەکانتان و با براکەتان خزمەتکارم بێت ،چونکە خراپەتان کردووە ».ئایا نازانن مرۆڤ وەک من بەم جامەوە دڵخۆش دەبێت بە جامەکەی؟ و لەگەڵ ئەوەشدا ئێوە لێم دزیوە'. 11یەهودا گوتی« :ئەی گەورەم ،با خزمەتکارەکەت بە گوێی پەروەردگارمەوە قسەیەک بکات کە دایکی خزمەتکارەکەت دوو برای بۆ باوکمان لەدایک کرد :یەکێکیان ڕۆیشت و ون بوو ،نەدۆزرایەوە ،ئەویش بە تەنیا لە دایکی ماوەتەوە ،خزمەتکارەکەت باوکمان خۆشی دەوێت و ژیانیشی بە ژیانی ئەمەوە بەستراوەتەوە( کوڕ). 12کاتێک دەچینە لی باوکە خزمەتکارەکەت و کوڕەکە لەگەڵمان نەبێت ،دەمرێت و باوکمان بە خەمەوە دەهێنینە خوارەوە بۆ مردن. 13ئێستا با من ،خزمەتکارەکەت ،لە جیاتی کوڕەکە بمێنمەوە وەک کۆیلەی گەورەکەم و با کوڕەکە لەگەڵ براکانیدا بڕوات ،چونکە من بووم بە گەرەنتی بۆی لەلیەن بەندەی باوکمانەوە ،ئەگەر نەیهێنمەوە ،خزمەتکارەکەت بۆ هەمیشە گوێی لە تاوانەکەی باوکمان دەبێت'. 14یوسف بینی کە هەموویان لە چاکە لەگەڵ یەکتردا یەکدەگرنەوە و نەیتوانی خۆی بپارێزێت و پێی گوتن کە ئەو یوسفە. 15ئینجا بە زمانی عیبری لەگەڵیان قسەی دەکرد و کەوتە سەر ملییان و گریای. 44
یۆبیلی
16بەڵم نەیانناسی و دەستیان کرد بە گریان .پێی فەرموون :مەگرن لەسەرم ،بەڵکو پەلە بکەن و باوکم بێنن بۆ لی من .دەبینن دەمی منە قسە دەکات و چاوەکانی بنیامینی برام دەبینن. 17چونکە سەیرکە ئەمە دووەم ساڵی برسێتییە ،هێشتا پێنج ساڵ ماوە کە دروێنە و بەرهەمی دار و کێڵگەی نەکراوە. 18ئێوە و ماڵەکانتان بە خێرایی وەرنە خوارەوە ،بۆ ئەوەی لە برسێتیدا لەناو نەچن و بەهۆی ماڵ و سامانەوە خەمبار نەبن ،چونکە یەزدان منی پێش ئێوە ناردووە بۆ ئەوەی شتەکان دابنێم بۆ ئەوەی خەڵکێکی زۆر بژین. 19بە باوکم بڵێ کە من هێشتا لە ژیاندام ،ئێوەش دەبینن کە یەزدان منی کردۆتە باوکی فیرعەون و فەرمانڕەوای ماڵەکەی و هەموو خاکی میسر. 20هەموو شکۆمەندی و هەموو ئەو سامان و شکۆمەندییەی کە یەزدان پێی بەخشیووم ،بە باوکم بڵێ'. 21بە فەرمانی دەمی فیرعەون گالیسکە و خۆراکی بۆ ڕێگاکە پێدان و جل و بەرگی ڕەنگاوڕەنگی و زیوی بە هەموویان بەخشی. 22جل و بەرگ و زیو و دە کەر کە گەنمەشامییان هەڵگرتبوو ،بۆ باوکیان نارد ،ئەویش ناردیان. 23چوونە سەرەوە و بە باوکیان گوت کە یوسف زیندووە و گەنمەشامی بۆ هەموو گەلنی سەر زەوی دەپێوێت و فەرمانڕەوای هەموو خاکی میسرە. 24باوکیان باوەڕی بەو شتە نەکرد ،چونکە لە مێشکیدا سەری لێ شێوا .بەڵم کاتێک ئەو عەرەبانانەی بینی کە یوسف ناردبووی ،ژیانی ڕۆحی زیندوو بووەوە و وتی :بەسە بۆ من ئەگەر یوسف بژی؛ پێش مردنم دەچمە خوارەوە و دەیبینم'. بەشی ٤٤ 1ئیسرائیل لە مانگی نوێی مانگی سێیەمدا لە حەرانەوە لە ماڵەکەی خۆیەوە ڕۆیشت و بە ڕێگای بیری سوێندەکەدا ڕۆیشت و لە حەوتەمی ئەم مانگەدا قوربانییەکی پێشکەش بە خودای ئیسحاقی باوکی کرد. 2یاقوب ئەو خەونەی بیرکەوتەوە کە لە بێتێل بینیبووی ،ترسی ئەوەی هەبوو بچێتە خوارەوە بۆ میسر. 3لە کاتێکدا بیری لەوە دەکردەوە کە پەیامێک بۆ یوسف بنێرێت کە بێتە لی و نەچێتە خوارەوە ،حەوت ڕۆژ لەوێ مایەوە ،ئەگەر ڕەنگە بینینێک ببینێت کە ئایا بمێنێتەوە یان بچێتە خوارەوە. 4فێستیڤاڵی دروێنەی یەکەم میوەی بە دانەوێڵەی کۆن بەڕێوەبرد ،چونکە لە هەموو خاکی کەنعان مشتێک تۆو[ لە خاکەکەدا ]نەبوو ،چونکە برسێتی بەسەر هەموو ئاژەڵ و ئاژەڵ و باڵندە و مرۆڤیشدا بوو. 5لە شانزەهەمدا یەزدان دەرکەوت و پێی گوت« :یاقوب ،یاقوب ».و وتی :من لێرەم .پێی فەرموو :من خودای باوباپیرانتم ،خودای ئیبراهیم و ئیسحاقم .مەترسە بچیتە خوارەوە بۆ میسر ،چونکە لەوێ نەتەوەیەکی گەورەت لێدەکەم لەگەڵتدا دەچمە خوارەوە و بەرزت دەکەمەوە (دیسانەوە )و لەم خاکەدا دەنێژرێیت و یوسف دەستەکانی دەخاتە سەر چاوەکانت. 6مەترسن؛ بچۆرە خوارەوە بۆ میسر'. 7کوڕەکانی و کوڕەکانی هەستان و باوک و ماڵ و سامانیان لەسەر عەرەبانە دانا. 8ئیسرائیل لە شانزەهەمی ئەم مانگە سێهەمەدا لە بیری سوێندەکە هەستا و چووە خاکی میسر. 9ئیسرائیل یەهودای پێش خۆی نارد بۆ لی یوسفی کوڕی تا خاکی گۆشن بپشکنن ،چونکە یوسف بە براکانی گوتبوو کە بێنە و لەوێ نیشتەجێ بن تا لە نزیکەوە بن. 10ئەمە خۆشترین خاک بوو لە خاکی میسر و نزیکترین زەوی بوو ،بۆ هەموویان و هەروەها بۆ ئاژەڵەکان. 11ئەمانە ناوی کوڕەکانی یاقوبن کە لەگەڵ یاقوب باوکیان چوونە میسر. 12ڕوبن یەکەم لەدایکبووی ئیسرائیل .ئەمانە ناوی حەنۆخ و پالو و حەسرۆن و کارمی پێنج کوڕەکانین. 13شیمعۆن و کوڕەکانی .ناوی کوڕەکانی ئەمانەن :یەموئێل و یامین و ئۆحەد و یاکین و سۆحار و شاول ،کوڕی ژنە سەفاتییەکە. 14لێڤی و کوڕەکانی .ناوی کوڕەکانی ئەمانەن :گێرشۆن و کۆحات و مێراری چوار. 15یەهودا و کوڕەکانی .ناوی کوڕەکانی ئەمانەن :شەل و پێرێز و زێرا چوار. 16عیساخار و کوڕەکانی .ناوی کوڕەکانی ئەمانەن :تۆل و فوا و یاسوب و شیمرۆن پێنج. 17زێبولۆن و کوڕەکانی .ناوی کوڕەکانی ئەمانەن :سێرد و ئیلۆن و یاحلیل چوار. 18ئەمانە کوڕەکانی یاقوب و کوڕەکانیان کە لیا لە میزۆپۆتامیا بۆ یاقوب لەدایک بوو ،شەش کەس بوون و خوشکێکیان دینا و هەموو گیانی کوڕەکانی لیا و کوڕەکانیان کە لەگەڵ یاقوب باوکیان چوونە میسر بیست و نۆ ساڵ بوون و یاقوب باوکیان لەگەڵیان بوو سی ساڵن بوون. 19کوڕەکانی زیلپا کە خزمەتکاری لیا بوو ،ژنی یاقوب بوو ،کە گاد و عاشووری بۆ یاقوب بوو. 20ئەمانە ناوی ئەو کوڕانەن کە لەگەڵیدا چوون بۆ میسر .کوڕەکانی گاد :سیفیان و هاگی و شونی و ئەزبۆن و< و ئێری >و ئارێلی و ئارۆدی هەشت. 21کوڕەکانی ئاشێر :ئیمنا و ئیشوا و ئیشڤی و بێریا و سێرا ،خوشکێکی شەشیان. 22هەموو گیانەکان چواردە کەس بوون و هەموو گیانەکانی لیا چل و چوار کەس بوون. 23کوڕەکانی ڕەحێلی هاوسەری یاقوب :یوسف و بنیامین. 24پێش ئەوەی باوکی بچێتە میسر ،یوسف لە میسر لەدایک بوو ،ئەوانەی ئاسنات کچی پۆتیفاری کاهینی هیلیۆپۆلیس بۆی لەدایک بوو ، ئەوانیش مەنەشە و ئەفرایم سێ کەس بوون. 25کوڕەکانی بنیامین :بێل و بێخێر و ئەشبێل و گێرا و نەعمان و ئەحی و ڕۆش و موپیم و حوپیم و ئارد یازدە. 26هەموو گیانەکانی ڕەحێل چواردە کەس بوون. 27کوڕەکانی بیلهای خزمەتکاری ڕەحێلی ژنی یاقوب کە بۆ یاقوب بوو ،دان و نەفتالی بوون. 45
یۆبیلی
28ئەمانە ناوی ئەو کوڕانەن کە لەگەڵیان چوونە میسر .کوڕەکانی دانیش بریتی بوون لە حوشیم و سامۆن و عەسودی .و ئیجاکا ،و سالۆمۆن-شەش. 29ئەو ساڵەی چوونە ناو میسر ،مردن و دان حوشم بە تەنیا مایەوە. 30ئەمانە ناوی کوڕەکانی نەفتالی یەحزیێل و گونی و یەزەر و شالوم و ئەیڤ. 31ئیڤ کە دوای ساڵنی برسێتی لەدایک بوو ،لە میسر مرد. 32هەموو گیانەکانی ڕەحێل بیست و شەش کەس بوون. 33هەموو گیانەکانی یاقوب کە چوونە میسر حەفتا کەس بوون .ئەمانە منداڵەکانی و منداڵەکانین ،بە گشتی حەفتا کەس ،بەڵم پێنج کەسیان پێش یوسف لە میسر مردوون و منداڵیان نەبووە. 34لە خاکی کەنعان دوو کوڕی یەهودا بە ناوەکانی ئەر و ئۆنان مردن و منداڵیان نەبوو ،نەوەی ئیسرائیل ئەوانەی لەناوچوونیان نێژران و لە حەفتا نەتەوەی نەتەوەییدا هەژمار کران. بەشی ٤٥ 1ئیسرائیل لە مانگی نوێی چوارەمدا چووە وڵتی میسر ،بۆ خاکی گۆشن .مانگ ،لە ساڵی دووەمی هەفتەی سێیەمی چل و پێنجەمین یۆبیلی. 2یوسف چوو بۆ پێشوازی یاقوب باوکی ،بۆ خاکی گۆشن ،کەوتە سەر ملی باوکی و گریاوە. 3ئیسرائیل بە یوسفی گوت :ئێستا با بمرم لەو کاتەوەی تۆم بینیوە ،ئێستا یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل پیرۆزبایی خودای ئیبراهیم و خودای ئیسحاق بێت کە ڕەحمەتی خۆی و نیعمەتی خۆی لە یاقوبی بەندەی خۆی ڕانەگرتووە. 4بەسە بۆ من کە لە ژیانمدا ڕووخساری تۆم بینیوە .بەڵێ ،ئەو بینینە ڕاستە کە لە بێتێل بینیم .یەزدانی پەروەردگارم بۆ هەمیشە و هەمیشە پیرۆز بێت و ناوی ئەویش پیرۆز بێت'. 5یوسف و براکانی لەبەردەم باوکیان نان دەخۆن و شەرابیان خواردەوە ،یاقوبیش بە خۆشحاڵییەکی زۆرەوە دڵخۆش بوو ،چونکە بینی یوسف لەگەڵ براکانی نان دەخوارد و لەبەردەمیدا دەیخواردەوە ،بەرەکەتی خستە سەر دروستکەری هەموو ئەو شتانەی کە پاراستبووی و دوانزە کوڕەکەی بۆ پاراستبوو. 6یوسف مافی نیشتەجێبوونی لە خاکی گۆشن و لە ڕامسێس و هەموو ئەو ناوچەیەی کە لەبەردەم فیرعەوندا فەرمانڕەوایی دەکرد ،بە دیاری بەخشیبوو بە باوکی و براکانی .ئیسرائیل و کوڕەکانی لە خاکی گۆشن نیشتەجێ بوون ،باشترین بەشی خاکی میسر و ئیسرائیل تەمەنی سەد و سی ساڵ بوو کاتێک هاتە میسر. 7یوسف باوکی و براکانی و هەروەها موڵک و ماڵی ئەوانی بە نان خۆراک دەدا ،ئەوەندەی بەس بوو بۆ حەوت ساڵی برسێتی. 8خاکی میسر بەهۆی برسێتیەوە ئازاری چەشت و یوسف هەموو خاکی میسری بۆ فیرعەون بەدەستهێنا لە بەرامبەر خۆراکدا ،گەل و ئاژەڵەکانیان و هەموو شتێکی بۆ فیرعەون وەرگرت. 9ساڵنی برسێتی تەواو بوو ،یوسف تۆو و خۆراکی بە خەڵکەکە دا کە لە ساڵی هەشتەمدا بیچێنن ،چونکە ڕووبارەکە هەموو خاکی میسری ڕژاندبوو. 10چونکە لە حەوت ساڵی برسێتیەکەدا ڕژابوو و تەنها چەند شوێنێکی لە کەناری ڕووبارەکەدا ئاوی دابوو ،بەڵم ئێستا ڕژا و میسرییەکان زەویەکەیان چاند و لەو ساڵەدا گەنمەشامی زۆری لێکەوتەوە. 11ئەمە ساڵی یەکەمی هەفتەی چوارەمی چل و پێنجەمی یۆبیلی بوو. 12یوسف لە گەنمەشامی دروێنەی پێنجەمی بۆ پاشا وەرگرت و چوار بەشی بۆ بەجێهێشت بۆ خواردن و تۆو ،یوسف تا ئەمڕۆش ڕێوڕەسمی بۆ خاکی میسر کرد. 13ئیسرائیل حەڤدە ساڵ لە خاکی میسر ژیاوە و هەموو ئەو ڕۆژانەی کە ژیاوە سێ یۆبیلی بوو ،سەد و چل و حەوت ساڵ ،لە ساڵی چوارەمی هەفتەی پێنجەمی چل و پێنجەمی یۆبیلیدا کۆچی دوایی کرد. 14ئیسرائیل پێش مردنی کوڕەکانی بەرەکەتدار کرد و هەموو ئەو شتانەی پێیان گوت کە لە خاکی میسردا بەسەریان دەهات .لە ڕۆژانی کۆتاییدا چی بەسەریان دێت ،پێی ڕاگەیاندن و بەرەکەتی خستە سەریان و دوو بەشی لە خاکەکەدا بە یوسف دا. 15لەگەڵ باوباپیرانیدا خەوی لێکەوت و لە ئەشکەوتی دوو کەسی لە خاکی کەنعان نێژرا ،لە نزیک ئیبراهیمی باوکی لە گۆڕێکدا کە بۆ خۆی لە ئەشکەوتی دوو کەسی لە خاکی حەبرۆن هەڵیدابوو. 16هەموو کتێبەکانی و کتێبەکانی باوباپیرانی دا بە لێڤی کوڕی تا ئەمڕۆ بیپارێزێت و بۆ منداڵەکانی نوێیان بکاتەوە. بەشی ٤٦ 1وە ڕوویدا کە دوای مردنی یاقوب نەوەی ئیسرائیل لە خاکی میسردا زۆر بوون ،و بوونە نەتەوەیەکی گەورە ،و دڵیان یەک بوو ، بەجۆرێک براکە براکەی خۆشدەویست و هەر پیاوێک یارمەتی براکەی دەدا ،و زۆر زیادیان کرد و زۆر زیادیان کرد ،دە [2242بەیانی ] هەفتەی ساڵ ،هەموو ڕۆژەکانی ژیانی یوسف. 2بە درێژایی ژیانی یوسف کە دوای یاقوبی باوکی ژیاوە ،شەیتان و هیچ خراپەیەک نەبوو ،چونکە هەموو میسرییەکان بە درێژایی ژیانی یوسف ڕێزیان لە نەوەی ئیسرائیل دەگرت. 3یوسف تەمەنی سەد و دە ساڵ بوو ،مرد .حەڤدە ساڵ لە خاکی کەنعان ژیا ،دە ساڵ خزمەتکار بوو ،سێ ساڵ زیندانی بوو ،هەشتا ساڵ لە ژێر دەستی پاشا بوو ،فەرمانڕەوایی هەموو خاکی میسری دەکرد. 4ئەو و هەموو براکانی و هەموو ئەو نەوەیە مرد. 46
یۆبیلی
5پێش مردنی فەرمانی بە نەوەی ئیسرائیل کرد کە ئێسکەکانی لەگەڵ خۆیان هەڵبگرن کاتێک لە خاکی میسرەوە دەڕۆن. 6سوێندی خوارد سەبارەت بە ئێسکەکانی ،چونکە دەیزانی کە میسرییەکان جارێکی دیکە نایهێننە دەرەوە و لە خاکی کەنعان ناینێژن ، چونکە مەکامارۆن پاشای کەنعان لە کاتێکدا لە خاکی ئاشوور نیشتەجێ بوو ،لەگەڵ پاشای میسر لە دۆڵەکەدا شەڕی کرد و لەوێ کوشتی و بەدوای میسرییەکاندا ڕۆیشت تا دەروازەکانی ئێرمون. 7بەڵم نەیتوانی بچێتە ژوورەوە ،چونکە پاشایەکی دیکە ،پاشایەکی نوێ بووبوو بە پاشای میسر و لە خۆی بەهێزتر بوو ،گەڕایەوە بۆ خاکی کەنعان و دەروازەکانی میسر داخران و کەس نەچووە دەرەوە و کەسیش نەهاتە میسر. 8یوسف لە چل و شەشەمی یۆبیلیدا ،لە هەفتەی شەشەمدا ،لە ساڵی دووەمدا مرد و لە خاکی میسر ناشتیان و هەموو براکانی دوای ئەو مردن. 9پاشای میسر لە چل و حەوتەمی یۆبیلیدا ،لە هەفتەی دووەمی ساڵی دووەمدا ،لەگەڵ پاشای کەنعان [2263بەیانی ]چووە شەڕ و نەوەی ئیسرائیل هەموو ئێسکەکانی نەوەی یاقوبیان هێنایە دەرەوە جگە لە ئێسکی یوسف و لە کێڵگەکەدا لە ئەشکەوتە دوو کەسییەکانی شاخەکەدا نێژران. 10زۆربەیان گەڕانەوە بۆ میسر ،بەڵم کەمێکیان لە چیای حەبرۆن مانەوە و عەمرامی باوکت لەگەڵیان مایەوە. 11پاشای کەنعان سەرکەوت بەسەر پاشای میسردا و دەروازەکانی میسری داخست. 12پیلنێکی خراپی بۆ نەوەی ئیسرائیل داڕشت کە ئازاریان بدات و بە گەلی میسری گوت« :ئەوەتا گەلی نەوەی ئیسرائیل لە ئێمە زیاتر زیادی کردووە و زۆر بووە. 13وەرە با ژیرانە مامەڵەیان لەگەڵ بکەین پێش ئەوەی زۆر بن ،با بە کۆیلیەتی ئازاریان بدەین پێش ئەوەی شەڕمان بەسەردا بێت و ئەوانیش دژی ئێمە شەڕ بکەن .ئەگەرنا خۆیان بە دوژمنەکانمانەوە دەبەستنەوە و لە خاکەکەمان هەڵیاندەگرن ،چونکە دڵ و ڕوویان بەرەو خاکی کەنعانە'. 14سەرپەرشتیارانی دانا بۆ ئەوەی بە کۆیلیەتی ئازاریان بدەن .شارگەلێکی بەهێزیان بۆ فیرعەون و پیتۆم و ڕامسێس دروست کرد و هەموو دیوارەکان و هەموو قەڵکانیان دروست کرد کە لە شارەکانی میسردا کەوتبوون. 15بە توندی خزمەتیان پێکردن و تا زیاتر مامەڵەی خراپیان لەگەڵدا کرد ،زیاتر زیاد و زۆرتر بوون. 16گەلی میسریش نەوەی ئیسرائیلیان قێزەون کرد. بەشی ٤٧ 1لە هەفتەی حەوتەمدا ،لە ساڵی حەوتەمدا ،لە یۆبیلی چل و حەوتەمدا ،باوکت لە خاکی کەنعانەوە هاتە دەرەوە و لە هەفتەی چوارەمدا لە ساڵی شەشەمی یۆبیلیدا لەدایک بوویت .ئەمە سەردەمی تەنگانە بوو لەسەر نەوەی ئیسرائیل. 2فیرعەونی پاشای میسر فەرمانی دەرکرد کە هەموو منداڵە نێرەکانیان کە لەدایک بوون فڕێ بدەنە ناو ڕووبارەکەوە. 3بۆ ماوەی حەوت مانگ فڕێیان دایە ژوورەوە تا ئەو ڕۆژەی کە تۆ لەدایک بوویت 4دایکت بۆ ماوەی سێ مانگ تۆی شاردەوە و باسییان کرد .کەشتییەکی بۆ دروست کردیت و بە قیر و قیر داپۆشی و لەناو ئاڵکانی کەناری ڕووبارەکەدا داینا و حەوت ڕۆژ تێیدا داینا ،دایکت شەوانە هات و شیری پێدایت و بە ڕۆژ میریامی خوشکەکەت لە باڵندەکان دەتپارێزێت. 5لەو ڕۆژانەدا تارموتی کچی فیرعەون هاتە ناو ڕووبارەکە خۆی بشوات ،گوێی لە هاوارکردنی دەنگی تۆ بوو ،بە کچەکانی گوت کە بتبەنە دەرەوە ،ئەوانیش تۆیان هێنایە لی. 6لە کەشتییەکە دەریهێنایت و بەزەیی پێتدا هاتەوە. 7خوشکەکەت پێی گوت« :ئایا بچم یەکێک لە ژنە عیبریەکانت بانگ بکەم بۆ ئەوەی شیری ئەم کۆرپەیە بۆت شیر بدات و شیری پێ بدا؟» 8ئەویش پێی گوت' :بڕۆ '.چوو و یوحەبێدی دایکت بانگ کرد و کرێی خۆی دا و شیری پێدایت. 9دوای ئەوە کە گەورە بوویت ،هێنایان بۆ لی کچی فیرعەون و بوویتە کوڕی ،عەمرەمی باوکت فێری نووسینی کردیت ،دوای ئەوەی سێ هەفتە تەواو بوویت ،هێنایان بۆ حەوشەی پاشایەتی. 10سێ هەفتە ساڵ لە دادگا بوویت تا ئەو کاتەی کە لە حەوشەی پاشایەتی دەرچووی و بینی میسرییەک هاوڕێکەت دەکوژێت کە [2372 بەیانی ]لە نەوەی ئیسرائیل بوو ،کوشتت و لەناو خۆڵدا شاردەوە. 11لە ڕۆژی دووەمدا دوو کەس لە نەوەی ئیسرائیل شەڕیان کرد و بەو کەسەی کە هەڵەی دەکرد گوتت :بۆچی براکەت دەدەیت؟ 12تووڕە و تووڕە بوو و گوتی :کێ تۆی کردە شازادە و دادوەر بەسەر ئێمەدا؟ پێت وایە من بکوژیت وەک چۆن دوێنێ میسریەکەت کوشت؟ 'تۆش بەهۆی ئەم قسانەوە ترساوی و هەڵهاتیت. بەشی ٤٨ 1لە ساڵی شەشەمی هەفتەی سێیەمی چل و نۆیەمین یۆبیلیدا ڕۆیشتیت و پێنج هەفتە و ساڵێک لە خاکی میدیان نیشتەجێ بوویت .لە هەفتەی دووەم لە ساڵی دووەمدا لە یۆبیلی پەنجاهەمدا گەڕایتەوە میسر. 2تۆ خۆت دەزانیت لە چیای سینا چیت پێ وتووە و شازادە مەستێما ویستویەتی چیت لەگەڵ بکات کاتێک دەگەڕایتەوە بۆ میسر< لە ڕێگادا کاتێک لە شوێنی نیشتەجێبوونەکەدا چاوت پێی کەوت>. 3ئایا بە هەموو هێزی خۆیەوە نەیویستووە بتکوژێت و میسرییەکان لە دەستت ڕزگار بکات ،کاتێک بینی کە تۆ نێردراویت بۆ جێبەجێکردنی حوکمدان و تۆڵەسەندنەوە لە میسرییەکان؟ 47
یۆبیلی
4من لە دەستی ڕزگارم کردیت و ئەو نیشانە و سەرسوڕهێنەرانەت ئەنجامدا کە لە میسر نێردرایت بۆ ئەنجامدانی لە دژی فیرعەون و هەموو ماڵەکەی و دژی خزمەتکارەکانی و گەلەکەی. 5یەزدان لە پێناو ئیسرائیلدا تۆڵەی گەورەی لێکردن و بەڵکانی خوێن و چۆلەکە و مێشوولە و مێشوولەی سەگ و کوڵوی شێرپەنجەیی کە بە چەقۆ سەریان هەڵدا ،لێیان دا .و ئاژەڵەکانیان بە مردن؛ و بە بەردی تەپوتۆز ،بەو هۆیەوە هەموو ئەو شتانەی بۆیان گەشەیان کرد لەناو برد؛ و بەهۆی جەڵتەیەکەوە کە پاشماوەی تەپوتۆز و تاریکییان خواردبوو .و< بە مردنی >یەکەم منداڵی مرۆڤ و ئاژەڵ و لەسەر هەموو بتەکانیان یەزدان تۆڵەی کردەوە و بە ئاگر سووتاندیان. 6هەموو شتێک لە ڕێگەی دەستی تۆوە نێردراوە ،تا پێش ئەوەی ئەم شتانە ڕابگەیەنیت و لەگەڵ پاشای میسر لەبەردەم هەموو خزمەتکارەکانی و لەبەردەم گەلەکەیدا قسەت کرد. 7هەموو شتێک بەپێی قسەکانی تۆ ڕوویدا .دە حوکمی گەورە و ترسناک بەسەر خاکی میسردا هات بۆ ئەوەی تۆڵەی ئیسرائیلی لێ بکەیتەوە. 8یەزدان هەموو شتێکی لە پێناو ئیسرائیل و بەپێی پەیمانەکەی کرد ،کە لەگەڵ ئیبراهیمدا داینابوو تۆڵەیان لێبکاتەوە ،وەک چۆن بە زۆر هێنایانە کۆیلیەتی. 9پاشا مستەما لە دژی تۆ وەستا و ویستی فڕێت بداتە دەستی فیرعەون و یارمەتی جادووگەرە میسرییەکانی دا. 10ئەوان هەستان و لەبەردەمتدا ئەو خراپانەیان کرد کە ئێمە ڕێگەمان پێداون بیکەن ،بەڵم ئەو چارەسەرانەمان نەمانهێشت بە دەستی ئەوان ئەنجام بدرێن. 11یەزدان برینی شێرپەنجەی لێدا و نەیانتوانی بوەستن ،چونکە لەناومان برد تا نەیانتوانی یەک نیشانە ئەنجام بدەن. 12سەرەڕای هەموو( ئەم )نیشانە و سەرسوڕهێنەرانە ،شازادە مەستێما شەرمەزار نەبوو ،چونکە بوێری بوو و هاواری میسرییەکانی کرد کە بەدوای تۆدا بگەڕێن لەگەڵ هەموو دەسەڵتەکانی میسرییەکان و بە گالیسکە و ئەسپەکانیان و لەگەڵ هەموو سوپای گەلنی میسردا بەدوای تۆدا بگەڕێن. 13من لە نێوان میسرییەکان و ئیسرائیل وەستام ،ئیسرائیلمان لە دەستی و لە دەستی گەلەکەی ڕزگار کرد و یەزدان بە ناوەڕاستی دەریادا بردیان وەک ئەوەی خاکی وشک بێت. 14هەموو ئەو گەلنەی کە هێنایان بۆ ڕاوەدوونانی ئیسرائیل ،یەزدانی پەروەردگارمان فڕێیدانە ناوەڕاستی دەریا ،لە قووڵیی کۆتایی ژێر نەوەی ئیسرائیل ،هەروەک چۆن گەلی میسر منداڵەکانیان فڕێدایە ناو ڕووبارەکەوە تۆڵەی لە 1,000,000کەسیان کردەوە و هەزار پیاوی بەهێز و وزەبەخش بەهۆی یەک مژدەوە لەناوچوون لە نەوەی گەلەکەت کە فڕێیاندابووە ناو ڕووبارەکەوە. 15لە ڕۆژی چواردەهەم و پانزەهەم و شانزەهەم و حەڤدەهەم و هەژدەهەمدا شازادە مەستێما لە پشت نەوەی ئیسرائیلەوە بەسترا و زیندانی کرا بۆ ئەوەی تۆمەتباریان نەکات. 16لە نۆزدەهەمدا ئازادمان کردن تا یارمەتی میسرییەکان بدەن و بەدوای نەوەی ئیسرائیلدا بگەڕێن. 17دڵیان ڕەق کردەوە و سەرسەختی کرد و پیلنەکە لەلیەن یەزدانی پەروەردگارمانەوە داڕێژرا بۆ ئەوەی میسرییەکان بکوژێت و فڕێیان بداتە دەریا. 18لە چواردەهەمدا ئێمە بەستمانەوە بۆ ئەوەی نەوەی ئیسرائیل تۆمەتبار نەکات لەو ڕۆژەی کە داوای قاپ و جل و بەرگ و قاپ و قاپێکی زێڕین و قاپێکی برۆنزییان لە میسرییەکان کرد ،بۆ ئەوەی میسرییەکان تاڵن بکەن لە بەرامبەر ئەو کۆیلیەتییەی کە ناچاریان کردبوو خزمەتیان تێدا بکەن. 19ئێمەش بە دەستی بەتاڵ نەوەی ئیسرائیلمان لە میسرەوە نەبردە دەرەوە. بەشی ٤٩ 1ئەو فەرمانە لەبیر بکە کە یەزدان سەبارەت بە جەژنی پەسح فەرمانی پێکردوویت ،کە لە چواردەی مانگی یەکەمدا لە وەرزی خۆیدا ئاهەنگەکە بگێڕیت ،پێش ئێوارە بیکوژیت و ئێوارەی پانزەهەم لە کاتی ئاوابوونی خۆرەوە بە شەو بیخۆن. 2چونکە لەم شەوەدا -سەرەتای جەژن و سەرەتای خۆشی -ئێوە لە میسر جەژنی پەسحتان دەخوارد ،کاتێک هەموو دەسەڵتەکانی مەستەما ئازاد کرابوون بۆ کوشتنی هەموو یەکەم منداڵەکانی خاکی میسر ،لە یەکەم لەدایکبووی فیرعەونەوە تا یەکەم لەدایکبووی خزمەتکارە دیلەکە لە میسر و تا ئاژەڵەکان. 3ئەمەش ئەو نیشانەیە کە یەزدان پێی بەخشیون :لە هەر ماڵێک کە لەسەر پەنجەرەی پەنجەرەکانیان خوێنی بەرخێکی ساڵنیان بینیوە ،نابێ بچنە ناو ئەو ماڵەوە بۆ کوشتن ،بەڵکو بەلیدا تێپەڕن ،بۆ ئەوەی هەموو ئەوانەی لە ماڵەکەدا بوون ڕزگاریان بێت ،چونکە نیشانەی خوێنەکە لەسەر پەنجەرەکانی بوو. 4زلهێزەکانی یەزدان هەموو شتێکیان بەپێی فەرمانی یەزدان کرد و بەلی هەموو نەوەی ئیسرائیلدا تێپەڕین و تاعونەکە بەسەریاندا نەهات تا هیچ گیانێکی ئاژەڵ یان مرۆڤ و سەگ لە نێوانیاندا لەناو ببات. 5تاعونەکە لە میسر زۆر سەخت بوو ،لە میسر هیچ ماڵێک نەبوو کە کەسێکی تێدا نەمردبێت و گریان و ماتەمینی تێدا نەبێت. 6هەموو ئیسرائیل گۆشتی بەرخی جەژنی پەسحیان دەخوارد و شەرابەکەیان دەخواردەوە و ستایش و نیعمەت و سوپاسگوزارییان بۆ یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانیان دەکرد و ئامادە بوون لە ژێر یۆرۆی میسر و لە کۆیلیەتی خراپەوە بچنە دەرەوە. 7هەموو ڕۆژەکانی ژیانت ئەمڕۆ لەبیرت بێت و ساڵ بە ساڵ هەموو ڕۆژەکانی ژیانت ،ساڵنە جارێک لە ڕۆژەکەیدا بەپێی هەموو یاساکانی ،پابەندی بکە و ڕۆژ بە ڕۆژ و مانگێک بۆ مانگێکی دیکە دوا مەخە.
48
یۆبیلی
8چونکە ڕێوڕەسمێکی هەتاهەتاییە و لەسەر لوحە ئاسمانییەکان سەبارەت بە هەموو نەوەی ئیسرائیل هەڵکەندراوە ،ساڵنە ساڵنە جارێک لە ڕۆژەکانیدا ،بە درێژایی نەوەکانیان ،ڕێوڕەسمێکی هەمیشەیی و هەڵکەندراوە .و ڕۆژەکان سنووردار نین ،چونکە ئەمە بۆ هەمیشە دیاری کراوە. 9ئەو پیاوەی کە دوور بێت لە پیسی و نەهات بۆ ئەوەی لە بۆنەی ڕۆژەکەیدا جێبەجێی بکات ،بۆ ئەوەی قوربانییەکی قبوڵکراو بهێنێتە بەردەم یەزدان و لە ڕۆژی جەژنەکەیدا لەبەردەم یەزدان بخوات و بخواتەوە ،ئەو پیاوەی پاک و نزیکە لە دەستیدا ،دەبڕدرێت ،چونکە قوربانییەکەی یەزدانی لە وەرزی دیاریکراودا پێشکەش نەکرد ،تاوانەکەی لەسەر خۆی هەڵدەگرێت. 10با نەوەی ئیسرائیل لە ڕۆژی دیاریکراودا ،لە چواردەهەمین ڕۆژی مانگی یەکەمدا ،لە نێوان ئێواراندا ،لە بەشی سێیەمی ڕۆژەوە تا بەشی سێیەمی شەو ،بێنە و جەژنی پەسح بکەن ،چونکە دوو بەش لە ڕۆژەکە دەدرێت بە ڕووناکی و بەشی سێیەمیش بۆ ئێوارە. 11ئەمەیە کە یەزدان فەرمانی پێکردوویت کە لە نێوان ئێواراندا جێبەجێی بکەیت. 12لە هەر ماوەی ڕووناکیدا دروست نییە ،بەڵکو لە ماوەی هاوسنوور لەگەڵ ئێوارەدا ،و با لە کاتی ئێوارەدا بیخۆن ،تا بەشی سێیەمی شەو ، هەرچییەک لە هەموو گۆشتەکەی لە بەشی سێیەمی شەو و بەدواوە مابێتەوە ،با بە ئاگر بیسووتێنن. 13بە ئاو نایکوڵێنن و بە کاڵی نایخۆن ،بەڵکو لەسەر ئاگر بیبرژێنن ،بە پەرۆشەوە بیخۆن ،سەری لەگەڵ ناوەوەی و پێیەکانی بە ئاگر بیبرژێنن و هیچ ئێسکێکی نەشکێنن .چونکە لە نەوەی ئیسرائیل هیچ ئێسکێک ناشکێنرێت. 14هەر لەبەر ئەمەش یەزدان فەرمانی بە نەوەی ئیسرائیل کرد کە جەژنی پەسح لە ڕۆژی دیاریکراودا بەڕێوەببەن و ئێسکێکیشی نەشکێنن .چونکە ڕۆژی جەژنە و ڕۆژێکی فەرمانکراوە ،ڕەنگە ڕۆژێک بۆ ڕۆژێک و مانگێک بۆ مانگێکی تر تێپەڕین نەبێت ،بەڵم لە ڕۆژی جەژنەکەیدا با جێبەجێ بکرێت. 15وە فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل دەدەیت کە بە درێژایی ڕۆژەکانیان ،هەموو ساڵێک ،ساڵنە جارێک لە ڕۆژی دیاریکراودا جەژنی پەسح بەڕێوەببەن و بۆ یادکردنەوەیەک دێت کە لەبەردەم یەزدان دڵخۆش بێت ،هیچ بەڵیەک بەسەریاندا نایەت بۆ کوشتن یان لێدان لەو ساڵەی کە جەژنی پەسح لە وەرزی خۆیدا لە هەموو ڕوویەکەوە بەپێی فەرمانەکەی. 16لە دەرەوەی پیرۆزگای یەزدان نایخۆن ،بەڵکو لەبەردەم پیرۆزگای یەزدان ،هەموو گەلی کۆبوونەوەی ئیسرائیل لە وەرزی دیاریکراودا ئاهەنگی دەگێڕن. 17هەرکەسێک لە ڕۆژەکەیدا هاتبێت ،لە تەمەنی بیست ساڵ و سەرووترەوە لە پیرۆزگای خوداکەت لەبەردەم یەزدان بیخوات .چونکە بەم شێوەیە نووسراوە و ڕێکخراوە کە لە پیرۆزگای یەزدان بیخۆن. 18کاتێک نەوەی ئیسرائیل دێنە ئەو خاکەی کە دەبنە خاوەندارێتی ،بۆ خاکی کەنعان و چادرەکەی یەزدانیان لە ناوەڕاستی خاکەکەدا لە یەکێک لە هۆزەکانیان دانا تا پیرۆزگای یەزدان لە خاکەکەدا دروست دەکرێت ،با بێن و لە ناوەڕاستی چادرەکەی یەزدان جەژنی پەسح بگێڕن و ساڵ بە ساڵ لەبەردەم یەزدان بیکوژن. 19لەو ڕۆژانەی کە خانووەکە بە ناوی یەزدان لە خاکی میراتەکەیاندا دروست دەکرێت ،دەچنە ئەوێ و ئێوارە و لە کاتی خۆرئاوابوون و لە بەشی سێیەمی ڕۆژدا جەژنی پەسح دەکوژن. 20خوێنەکەی لەسەر بەربەستی قوربانگاکە پێشکەش دەکەن و چەورییەکەی لەسەر ئاگرەکە دادەنێن کە لەسەر قوربانگاکە هەیە و گۆشتەکەی بە ئاگر برژاو لە حەوشەی ئەو ماڵەی کە بەناوی یەزدان پیرۆز کراوە دەخۆن. 21ناتوانن جەژنی پەسح لە شارەکانیان و لە هیچ شوێنێک ساز بکەن جگە لە بەردەم چادرەکەی یەزدان و لەبەردەم ماڵەکەی کە ناوی لێ نیشتەجێ بووە .لە یەزدان ل ناچن. 22ئەی موسا ،فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل بکە کە ڕێوڕەسمەکانی جەژنی پەسح جێبەجێ بکەن ،وەک ئەوەی پێت دراوە .ساڵنە و ڕۆژی ڕۆژەکانی و جەژنی نانە بێ خەمیرەکانیان پێیان بڵێن کە حەوت ڕۆژ نانی بێ خەمیرە بخۆن( ،و )جەژنەکەی بەڕێوەببەن و لە ماوەی ئەو حەوت ڕۆژەی شادیدا هەموو ڕۆژێک قوربانییەک دەهێنن لەبەردەم یەزدان لەسەر قوربانگای خوداکەتان. 23کاتێک لە میسرەوە هاتنە دەرەوە تا گەیشتنە بیابانی شور بەپەلە ئەم جەژنەتان بەڕێوەبرد .چونکە لە کەناری دەریا تەواوتان کرد. بەشی ٥٠ 1دوای ئەم یاسایە ڕۆژانی شەممەم لە بیابانی سینا ،کە لە نێوان ئەلیم و سینادایە ،پێم ڕاگەیاندیت. 2ڕۆژانی شەممەی خاکی چیای سینام بۆ باس کردیت و ساڵنی یۆبیلیشم لە شەممەی ساڵەکاندا باس کردیت ،بەڵم ساڵەکەیم پێ نەگوت تا دەچیتە ئەو خاکەی کە دەبنە خاوەندارێتی. 3خاکەکەش شەممەکانی خۆی دەپارێزێت تا ئەوان لەسەری نیشتەجێن و ساڵی یۆبیلی دەزانن. 4بۆیە هەفتەی ساڵ و ساڵ و یۆبیلیم بۆت دیاری کردووە :لە ڕۆژانی ئادەمەوە تا ئەمڕۆ چل و نۆ یۆبیلی هەیە ،هەفتەیەک و دوو ساڵ ، هێشتا چل ساڵ ماوە( بە واتای' دوور )'بۆ فێربوونی فەرمانەکانی یەزدان ،تاوەکو ئوردن تێدەپەڕن بۆ خاکی کەنعان و پەڕینەوە بەرەو ڕۆژئاوا. 5یۆبیلیەکان تێدەپەڕن ،تا ئیسرائیل لە هەموو تاوانەکانی زینا و پیسی و پیسبوون و گوناه و گومڕایی پاک دەبێتەوە و بە متمانەوە لە هەموو خاکەکەدا نیشتەجێ دەبێت و چیتر شەیتان و خراپەکار نامێنێت و خاکەکە لەو کاتەوە بۆ هەمیشە پاک دەبێتەوە. 6سەیری فەرمانەکە بکە سەبارەت بە شەممەکان -من بۆت نووسیومە -و هەموو بڕیارەکانی یاساکانی. 7شەش ڕۆژ کار بکە ،بەڵم لە ڕۆژی حەوتەمدا شەممەی یەزدانی پەروەردگارتە .هیچ کارێک لەو کارەدا مەکەن ،ئێوە و کوڕەکانتان و خزمەتکارەکانتان و خزمەتکارەکانتان و هەموو ئاژەڵەکانتان و ئەو تاراوگەیەی لەگەڵتاندایە. 8ئەو پیاوەی کە هەر کارێک لەسەری بکات ،دەمرێت :هەرکەسێک ئەو ڕۆژە پیس بکات ،هەرکەسێک لەگەڵ ژنەکەیدا بخەوێت ،یان هەرکەسێک بڵێت شتێکی لەسەر دەکەم ،بۆ ئەوەی گەشتێکی لەسەر بکات سەبارەت بە هەر کڕین و فرۆشتنێک ،هەرکەسێک ئاوی لەسەر 49
یۆبیلی
هەڵبکێشێت کە لە ڕۆژی شەشەمدا بۆ خۆی ئامادە نەکردبوو ،هەرکەسێک هەر بارگرانییەک هەڵبگرێت بۆ ئەوەی لە چادرەکەی خۆی دەربهێنێت یان لە خۆی دەربهێنێت ماڵ دەمرێت. 9لە ڕۆژی شەممەدا هیچ کارێک مەکەن ،جگە لەوەی کە لە ڕۆژی شەشەمدا بۆ خۆتان ئامادە کردوون ،بۆ ئەوەی بخۆن و بخۆنەوە و پشوو بدەن و شەممە لە هەموو کارێک لەو ڕۆژەدا بپارێزن ،و ستایشی یەزدانی پەروەردگارتان بکەن ،کە ڕۆژی جەژن و ڕۆژێکی پیرۆزی پێبەخشیون ،ڕۆژێکی شانشینی پیرۆز بۆ هەموو ئیسرائیل ئەمڕۆ لەنێو ڕۆژەکانیاندایە بۆ هەمیشە. 10چونکە ئەو شەرەفەی یەزدان بە ئیسرائیل بەخشیوە زۆرە کە لەم جەژنەدا بخۆن و بخۆنەوە و تێر بن و لەسەری پشوو بدەن لە هەموو کارێک کە سەر بە ماندووبوونی نەوەی مرۆڤەکانە جگە لە سووتاندنی بخور و هێنانی قوربانی و قوربانی لەبەردەم یەزدان بۆ چەند ڕۆژێک و بۆ ڕۆژانی شەممە. 11ئەم کارە تەنها لە ڕۆژانی شەممەدا لە پیرۆزگای یەزدانی پەروەردگارتان ئەنجام دەدرێت .بۆ ئەوەی ڕۆژ بە ڕۆژ بە قوربانیدانی بەردەوام بۆ ئیسرائیل کەفارەت بکەن بۆ یادکردنەوەیەک کە لەبەردەم یەزدان خۆشحاڵ بێت و هەمیشە ڕۆژ بە ڕۆژ وەریان بگرێت بەپێی ئەوەی فەرمانت پێکراوە. 12هەرکەسێک هەر کارێکی لەسەر بکات ،یان گەشتێک بکات ،یان کێڵگەکەی کشتوکاڵ بکات ،جا لە ماڵەکەی خۆی بێت یان هەر شوێنێکی تر ،هەرکەسێک ئاگر داگیرسێنێت ،یان سواری هەر دڕندەیەک بێت ،یان بە کەشتی لەسەر دەریا گەشت بکات ،هەرکەسێک لێی بدات یان بیکوژێت ،یان ئاژەڵێک یان باڵندەیەک سەربڕێت ،یان هەرکەسێک ئاژەڵێک یان باڵندەیەک یان ماسییەک بگرێت ،یان هەرکەسێک بەڕۆژوو بێت یان شەڕی لەگەڵ بکات ڕۆژانی شەممە: 13ئەو پیاوەی کە هەریەکێک لەم کارانە لە ڕۆژی شەممەدا ئەنجام بدات ،دەمرێت ،بەجۆرێک نەوەی ئیسرائیل بەپێی فەرمانەکانی شەممەی خاکەکە ڕۆژانی شەممە جێبەجێ بکەن ،وەک ئەوەی لە لوحەکاندا نووسراوە ،کە داوە بە دەستم تا یاساکانی وەرزەکان و وەرزەکان بەپێی دابەشکردنی ڕۆژەکانیان بۆت بنووسم .لێرەدا باسی دابەشکردنی ڕۆژەکان تەواو دەکرێت.
50