سەرەتای ژیان بەشی یەکەم 1لە سەرەتاوە خودا ئاسمان و زەوی دروست کردووە. 2زەوی بێ فۆرم و پووچ بوو .تاریکی لەسەر ڕووی وووڵییەکان بوو .ڕۆحی خوداش بەسەر ڕووی ئاوەکاندا دەوووڵیەوە. 3خودا گوتی« :با ڕووناکی هەبێت ،ڕووناکی هەبوو». 4خودا ڕووناکییەکەی بینی کە باشە ،خودا ڕووناکی لە تاریکی ویاکردەوە. 5خودا ڕووناکی ناونا ڕۆژ و تاریکی ناوی نا شەو .ئێوارە و بەیانی یەکەم ڕۆژ بوو. 6خودا گوتی« :با ئاسمانێک لە ناوەڕاستی ئاوەکاندا هەبێت و ئاوەکان لە ئاوەکان ویا بکاتەوە». 7خودا ئاسمانی دروست کرد و ئاوەکانی ژێر ئاسمانی لە ئاوەکانی سەرەوەی ئاسمان دابەش کرد. 8خودا ئاسمانەکەی ناونا ئاسمان .ئێوارە و بەیانی ڕۆژی دووەم بوو. 9خودا فەرمووی« :با ئاوەکانی ژێر ئاسمان لە یەک شوێن کۆببنەوە و زەوییە وشکەکە دەربکەوێت». 10خودا زەوییە وشکەکەی ناونا زەوی .کۆبوونەوەی ئاوەکان ناوی لێنا دەریا ،خودا بینی کە باشە. 11خودا گوتی« :با زەوی چیمەن و گیای تۆو و درەختی میوە بە وۆرەکانی خۆی بەرهەم بهێنێت ،کە تۆوەکەی خۆی لە خۆیدا هەیە، لەسەر زەوی ،هەروا بوو». 12زەوی چیمەن و گیا و گیای بەرهەم هێنا کە تۆو بە وۆرێکی خۆی بەرهەم دەهێنا و درەختی میوەی هێنا ،کە تۆوەکەی لە خۆیدا بوو ،بە پێی وۆری خۆی ،خودا بینی کە باشە. 13ئێوارە و بەیانی ڕۆژی سێیەم بوو. 14خودا گوتی« :با ڕووناکی لە ئاسمانی ئاسماندا هەبێت بۆ ئەوەی ڕۆژ لە شەو ویا بکاتەوە .با بۆ نیشانە و وەرز و ڕۆژ و ساڵ بن. 15با ببنە ڕووناکی لە ئاسمانی ئاسماندا بۆ ئەوەی ڕووناکی بخەنە سەر زەوی. 16خودا دوو ڕووناکی گەورەی دروست کرد .ڕووناکی گەورەتر بۆ حوکمڕانی ڕۆژ ،ڕووناکی کەمتر بۆ فەرمانڕەوایی شەو، ئەستێرەکانیشی دروست کرد. 17خودا لە ئاسمانی ئاسمان دایاننا بۆ ئەوەی ڕووناکی بخەنە سەر زەوی. 18ڕۆژ و شەو حوکمڕانی بکات و ڕووناکی لە تاریکی ویا بکاتەوە ،خودا بینی کە باشە. 19ئێوارە و بەیانی ڕۆژی چوارەم بوو. 20خودا فەرمووی« :با ئاوەکان بە زۆری ئەو بوونەوەرە وووڵوانەی کە ژیانیان هەیە و باڵندەیەک کە لە ئاسمانی کراوەی ئاسماندا بەسەر زەویدا بفڕن ،بەرهەم بهێنن». 21خودا نەهەنگی گەورەی دروست کرد و هەموو بوونەوەرێکی زیندوو کە دەوووڵێت ،کە ئاوەکان بە زۆری بەرهەمیان هێنا ،بە پێی وۆرەکانی خۆیان و هەموو باڵندە باڵدارەکان بە پێی وۆرەکانی خۆیان ،خودا بینی کە باشە. 22خودا بەرەکەتی خستە سەریان و گوتی« :بچن و زۆر بن ،ئاوەکانی دەریاکان پڕ بکەنەوە و باڵندەکان لە زەویدا زۆر بن». 23ئێوارە و بەیانی ڕۆژی پێنجەم بوو. 24خودا فەرمووی« :با زەوی بوونەوەری زیندوو بە پێی وۆرەکانی خۆی ،ئاژەڵ و زیندەوەر و دڕندەی زەوی بە پێی وۆرەکانی خۆی دەربهێنێت. 25خودا دڕندەی زەوی بە پێی وۆرەکانی خۆی و ئاژەڵەکانی بە پێی وۆرەکانیان و هەموو شتێک کە لەسەر زەوی دەخزێت بە پێی وۆرەکانی خۆی دروست کرد ،خودا بینی کە باشە. 26خودا فەرمووی« :با مرۆڤ بە وێنەی خۆمان دروست بکەین ،با ئەوان حوکمڕانی بەسەر ماسییەکانی دەریا و باڵندەی ئاسمانی و ئاژەڵ و ئاژەڵ و هەموو زەوی و هەموو زەویدا بکەن ».هەموو خەزانێک کە لەسەر زەوی دەخزێت. 27خودا مرۆڤی بە وێنەی خۆی دروست کرد ،بە وێنەی خودا دروستی کرد .نێر و مێ دروستی کردووە ئەو ئەوان. 28خودا بەرەکەتی خستە سەریان ،خودا پێی فەرموو« :بچن و زۆر بن و زەوی پڕ بکەنەوە و ژێردەستەی بکەن ،حوکمڕانی بەسەر ماسییەکانی دەریا و باڵندە ئاسمانییەکان و هەموو زیندەوەراندا بکەن ».کە لەسەر زەوی دەوووڵێت. 29خودا فەرمووی« :ئەوەتا هەموو گیایەکم پێداویت کە تۆویان هەیە ،کە لەسەر ڕووی هەموو زەوییە و هەموو درەختێک کە بەرهەمی دارێکە کە تۆوی بەرهەمدارە .بۆ ئێوە بۆ گۆشت دەبێت. 30هەموو گیاندارێکی سەر زەوی و هەموو باڵندەیەکی ئاسمانی و هەموو ئەو شتانەی کە لەسەر زەوی دەخزێن و ژیانیان تێدایە ،هەموو گیایەکی سەوزم داوە بۆ خواردن ،هەروا بوو. 31خودا هەموو ئەو شتانەی بینی کە دروستی کردبوو ،زۆر باش بوو .ئێوارە و بەیانی ڕۆژی شەشەم بوو. بەشی دووەم 1بەم شێوەیە ئاسمان و زەوی و هەموو سوپایەکیان تەواو بوون. 2لە ڕۆژی حەوتەمدا خودا ئەو کارەی کە کردبووی کۆتایی پێهێنا .لە ڕۆژی حەوتەمدا پشووی دا لە هەموو کارەکانی کە کردبووی. 3خودا ڕۆژی حەوتەمی بەرەکەتدار کرد و پیرۆزی کرد ،چونکە لەو ڕۆژەدا لە هەموو کارەکانی کە خودا دروستی کرد و دروستی کردبوو پشووی دا.
سەرەتای ژیان
4ئەمانە نەوەکانی ئاسمان و زەوین کاتێک دروست بوون ،لەو ڕۆژەی کە یەزدانی پەروەردگار زەوی و ئاسمانەکانی دروست کرد. 5هەموو ڕووەکێکی کێڵگەکە پێش ئەوەی لە زەویدا بووبێت و هەموو گیایەکی کێڵگەکەش پێش گەشەکردن ،چونکە یەزدانی پەروەردگار بارانێکی بەسەر زەویدا نەباراندبوو و پیاوێکیش نەبوو زەوی بکوڵێت. 6بەڵم تەمێک لە زەویەوە بەرزبووەوە و هەموو ڕووی زەوی ئاوی دا. 7یەزدانی پەروەردگار مرۆڤی لە تۆزی زەوی دروست کرد و هەناسەی ژیانی بە کونەکانی لووتیدا هەڵمژی .و مرۆڤ بوو بە ڕۆحێکی زیندوو. 8یەزدانی پەروەردگار باخچەیەکی بەرەو ڕۆژهەڵت لە عەدەن چاند .لەوێش ئەو پیاوەی دانا کە دروستی کردبوو. 9یەزدانی پەروەردگار لە زەویەوە هەرچی درەختێکی خۆش بۆ بینین و باش بۆ خواردن گەشە بکات .درەختی ژیان لە ناوەڕاستی باخچەدا و درەختی زانینی چاکە و خراپە. 10ڕووبارێک لە عەدەنەوە هاتە دەرەوە بۆ ئاودانی باخچەکە .لەوێشەوە ویا بووەوە و بوو بە چوار سەر. 11ناوی یەکەمیان پیسۆنە ،ئەویش هەموو خاکی حەڤیل دەگرێتەوە ،کە زێڕی لێیە. 12زێڕی ئەو خاکە باشە ،بدلیۆم و بەردی ئۆنیکس هەیە. 13ڕووباری دووەم ناوی گیحۆنە ،ئەو ڕووبارە هەموو خاکی ئەسیوپیا دەگرێتەوە. 14ڕووباری سێیەم ناوی هیدوەلە ،ئەو ڕووبارە بەرەو ڕۆژهەڵتی ئاشوور دەڕوات .وە ڕووباری چوارەمیش فوراتە. 15یەزدانی پەروەردگار پیاوەکەی برد و خستییە باخچەی عەدەن بۆ ئەوەی بیپۆشێت و بیپارێزێت. 16یەزدانی پەروەردگار فەرمانی بە پیاوەکە کرد و گوتی« :لە هەموو دارێکی باخچە بە ئازادی بخۆیت. 17بەڵم لە درەختی ناسینی چاکە و خراپە ،لێی مەخۆ ،چونکە لەو ڕۆژەی کە لێی دەخۆیت ،بە دڵنیاییەوە دەمری. 18یەزدانی پەروەردگار گوتی« :باش نییە مرۆڤ تەنیا بێت .من دەیکەم بە کۆبوونەوەی یارمەتیدەر بۆی. 19یەزدانی پەروەردگار هەموو گیاندارێکی کێڵگەیی و هەموو باڵندەیەکی ئاسمانی لە زەوی دروست کرد .و هێنایان بۆ لی ئادەم تا بزانێت ناوی چییان پێدەڵێت ،ئادەم هەرچییەک ناوی لێنابوو هەموو بوونەوەرێکی زیندوو ،ئەوە ناوی بوو. 20ئادەم ناوی هەموو ئاژەڵ و باڵندەی ئاسمانی و هەموو ئاژەڵێکی کێڵگەی دا .بەڵم بۆ ئادەم هیچ یارمەتیەکی بۆ نەدۆزرایەوە. 21یەزدانی پەروەردگار خەوی وووڵی بەسەر ئادەمدا هێنا و خەوی لێکەوت ،یەکێک لە بڕبڕەکانی برد و گۆشتەکەی لە ویاتی داخست. 22ئەو بڕبڕەی پشتی کە یەزدانی پەروەردگار لە پیاوی وەرگرتبوو ،کردی بە ژن و هێنایە لی پیاوەکە. 23ئادەم گوتی« :ئەمە ئێسکی ئێسکەکانمە و گۆشتی گۆشتمە. 24بۆیە پیاو باوک و دایکی بەوێدەهێڵێت و بە ژنەکەیەوە دەلکێت و یەک گۆشت دەبن. 25پیاوەکە و ژنەکەی هەردووکیان ڕووت بوون ،شەرمیان نەدەکرد. بەشی سێیەم 1مارەکە لە هەموو ئاژەڵێکی کێڵگەیی کە یەزدانی پەروەردگار دروستی کردبوو ،وردتر بوو .ئینجا بە ژنەکەی گوت« :بەڵێ خودا فەرموویەتی« :نابێت لە هەموو دارێکی باخچە بخۆن؟» 2ژنەکە بە مارەکەی گوت« :دەتوانین لە بەرهەمی دارەکانی باخچە بخۆین. 3بەڵم لەسەر بەرهەمی ئەو دارە کە لە ناوەڕاستی باخچەدایە ،خودا فەرموویەتی :لێی ناخۆن و دەستی لێ مەدەن ،نەک بمرن. 4مارەکەش بە ژنەکەی گوت« :بە دڵنیاییەوە نامرن. 5چونکە خودا دەزانێت کە ئەو ڕۆژەی لێی دەخۆن ،چاوەکانتان دەکرێنەوە و وەک خودا دەبن و چاکە و خراپە دەزانن. 6کاتێک ژنەکە بینی کە دارەکە بۆ خواردن باشە و بۆ چاوەکان خۆشە و دارێکە بۆ ئەوەی مرۆڤ ژیر بکات ،لە بەرهەمەکەی وەرگرت و خوارد و بەخشی مێرد لەگەڵیدا؛ و ئەویش خواردنی خوارد. 7چاوی هەردووکیان کرایەوە و زانیان کە ڕووتن .گەڵی هەنجیریان بەیەکەوە دوری و پێشبرکێیان بۆ خۆیان دروست کرد. 8گوێیان لە دەنگی یەزدانی پەروەردگار بوو کە لە فێنکایی ڕۆژدا لە باخچەدا دەڕۆیشت ،ئادەم و ژنەکەی لە بەردەم یەزدانی پەروەردگار لە نێو دارەکانی باخچەکەدا خۆیان شاردەوە. 9یەزدانی پەروەردگار بانگی ئادەمی کرد و پێی گوت« :تۆ لە کوێیت؟» 10ئینجا گوتی« :لە باخچە گوێم لە دەنگی تۆ بوو ،ترسام ،چونکە ڕووت بووم .و خۆم شاردەوە. 11ئینجا گوتی« :کێ پێی وتوویت کە ڕووت بوویت؟ »ئایا لە درەختەکەت خواردووە کە فەرمانم پێکردوویت لێی نەخۆیت؟ 12پیاوەکە گوتی« :ئەو ژنەی کە پێت دا تا لەگەڵم بێت ،لە دارەکەی پێدام و منیش خواردم». 13یەزدانی پەروەردگار بە ژنەکەی گوت« :ئەمە چییە کە تۆ کردووتە؟ »ژنەکەش گوتی« :مار فێڵی لێکردم و خواردم». 14یەزدانی پەروەردگار بە مارەکەی گوت« :لەبەرئەوەی ئەم کارەت کردووە ،لە هەموو ئاژەڵ و ئاژەڵە کێڵگییەکان نەفرەت لێکراویت . لەسەر سکت دەڕۆیت و تۆز و خۆڵ دەخۆیت بە درێژایی تەمەنت. 15دوژمنایەتی لە نێوان تۆ و ژنەکە و لە نێوان نەوەکەت و نەوەکەیدا دەکەم .سەرت دەشکێنێت و تۆش پاژنەی پێی دەشکێنیت. 16بە ژنەکەی گوت« :خەم و دووگیانیت زۆر زیاد دەکەم .لە خەمدا منداڵ لەدایک دەکەیت؛ ئارەزووی تۆ بۆ مێردەکەت دەبێت و ئەویش حوکمڕانیت دەکات. 17بە ئادەمی گوت« :لەبەرئەوەی گوێت لە دەنگی ژنەکەت گرتووە و لە درەختەکە خواردووە ،کە فەرمانم پێکردوویت و گوتم :لێی مەخۆیت ،زەوی لە پێناو تۆدا نەفرەت لێکراوە .لە خەم و پەژارەدا بە درێژایی تەمەنت لێی دەخۆیت. 18دڕک و چەوەڵت بۆ دێنێت .گیای کێڵگەکەش دەخۆیت. 19لە ئارەوەی ڕووخسارتدا نان دەخۆیت ،تا دەگەڕێیتەوە سەر زەوی .چونکە تۆ لێی دەرهێنرایت ،چونکە تۆ تۆزیت و دەگەڕێیتەوە بۆ تۆز.
سەرەتای ژیان
20ئادەم ناوی ژنەکەی ناوە حەوا .چونکە دایکی هەموو زیندووەکان بوو. 21یەزدانی پەروەردگار پۆشاکی لە پێست بۆ ئادەم و ژنەکەی دروست کرد و ولەکانی لەبەر کرد. 22یەزدانی پەروەردگار گوتی« :ئەوە مرۆڤ وەک یەکێک لە ئێمە بووە ،چاکە و خراپە بزانێت ،ئێستاش دەستی درێژ نەکات و لە درەختی ژیانیش بگرێت و بخوات و بۆ هەتاهەتایە بژی.» : . 23بۆیە یەزدانی پەروەردگار لە باخچەی عەدەنەوە ناردی بۆ ئەوەی ئەو زەوییە بکوڵێت کە لێیەوە وەرگیراوە. 24ئینجا پیاوەکەی دەرکرد .لە ڕۆژهەڵتی باخچەی عەدەن کەڕوبی و شمشێرێکی بڵێسەی دانا کە بە هەموو لیەکدا دەسوڕایەوە ،بۆ ئەوەی ڕێگای درەختی ژیان بپارێزێت. بەشی چوارەم 1ئادەم حەوای ژنەکەی ناسی .دووگیان بوو ،وائینی لەدایک بوو و گوتی« :پیاوێکم لە یەزدان وەرگرتووە». 2دیسانەوە هابیلی برای لەدایک کرد .هابیلیش پاسەوانی مەڕ بوو ،بەڵم وائیل کشتوکاڵی زەوی بوو. 3بە تێپەڕبوونی کات ،کاین لە بەرهەمی زەوییەکە هێنایە ووربانی بۆ یەزدان. 4هابیل لە یەکەم منداڵی مەڕەکانی و چەورییەکانیشی هێنا .یەزدان ڕێزی لە هابیل و پێشکەشکردنی بوو. 5بەڵم وابیل و پێشکەشکردنی ڕەچاوی نەکرد .وائیل زۆر تووڕە بوو و ڕووخساری کەوتە خوارەوە. 6یەزدان بە وائینی گوت« :بۆچی تووڕەیت؟ بۆچی ڕووخسارت کەوتووە؟ 7ئەگەر چاکەت کرد ،ئایا وبوڵ ناکرێیت؟ ئەگەر باش نەکەیت ،گوناه لەبەردەم دەرگاکەدا کەوتووە .ئارەزووی ئەو بۆ تۆ دەبێت و تۆش حوکمڕانی دەکەیت. 8وائیل لەگەڵ هابیلی برای وسەی کرد ،کاتێک لە کێڵگەکەدا بوون ،واین لە دژی هابیلی برای هەستا و کوشتی. 9یەزدان بە وائینی گوت« :ئابێل براکەت لە کوێیە؟ »ئینجا گوتی« :من نازانم :ئایا من پارێزەری براکەمم؟» 10ئینجا گوتی« :چیت کردووە؟ دەنگی خوێنی براکەت لە زەویەوە هاوار دەکات بۆم. 11ئێستا تۆ لە زەویەوە نەفرەت لێکراویت ،کە دەمی کردۆتەوە بۆ ئەوەی خوێنی براکەت لە دەستی تۆ وەربگرێت. 12کاتێک زەوی دەچێنیت ،لەمەودوا هێزی خۆیت پێ نادات .تۆ لە زەویدا هەڵهاتوو و سەرگەردان دەبیت. 13وائیل بە یەزدانی گوت« :سزاکەم لەوە گەورەترە کە بەرگەی دەگرم». 14سەیرکە ،تۆ ئەمڕۆ لە سەر زەوی دەرم کرد .لە ڕووخسارت دەشارمەوە؛ منیش لە زەویدا هەڵهاتوو و سەرگەردان دەبم؛ هەرکەسێک من بدۆزێتەوە دەمکوژێت». 15یەزدان پێی فەرموو« :بۆیە هەرکەسێک وابیل بکوژێت ،حەوت هێندە تۆڵەی لێدەکرێتەوە ».یەزدان نیشانەیەکی لەسەر واین دانا ،نەک ئەوەی بیدۆزێتەوە بیکوژێت. 16وائین لە بەردەم یەزدان هاتە دەرەوە و لە خاکی نۆد لە ڕۆژهەڵتی عەدەن نیشتەوێ بوو. 17وائیل ژنەکەی ناسی .ئینجا دووگیان بوو و حەنۆخی لەدایک بوو ،ئەویش شارێکی دروست کرد و ناوی شارەکەی بە ناوی کوڕەکەیەوە ناونا حەنۆخ. 18ئیراد لە حەنۆخ لەدایک بوو ،ئیرادیش مەحووایل بوو ،مەحووایلیش مەتوشائیلی بوو ،مەتوشائیلیش لمەخی بوو. 19لمێخ دوو ژنی هێنا :یەکێکیان ناوی ئادا بوو ،ئەوی دیکەش ناوی زیل بوو. 20ئادا یابال لەدایک بوو ،باوکی ئەو کەسانە بوو کە لە چادردا نیشتەوێن و ئەوانەی ئاژەڵیان هەیە. 21براکەی ناوی یوبال بوو ،باوکی هەموو ئەو کەسانە بوو کە دەستە چەپکە گوڵ و ئۆرگانە. 22زیلش توبالکاینی لەدایک بوو ،ڕاهێنەری هەموو پیشەسازێکی مس و ئاسن بوو ،خوشکی توبالکاینیش نەعما بوو. 23لمێخ بە ژنەکانی گوت :ئادا و زیل« :گوێی دەنگی من بگرن .ئێوەی ژنی لمەخ گوێ لە وسەکانم بگرن ،چونکە من پیاوێکم کوشتووە بۆ برینداربوونم و گەنجێکم کوشتووە بۆ ئازارەکانم. 24ئەگەر کاین حەوت هێندە تۆڵەی لێ بکرێتەوە ،بەڕاستی لمەخ حەفتا و حەوت هێندە. 25ئادەم ژنەکەی ناسیەوە .کوڕێکی بوو ،ناوی لێنا سێت ،چونکە خودا لە ویاتی هابیل ،کە وابیل کوشتی ،نەوەیەکی دیکەی بۆ داناوم. 26لە سێتیش کوڕێکی لەدایک بوو .ناوی لێنا ئینۆس ،ئینجا پیاوان دەستیان کرد بە بانگکردنی ناوی یەزدان. بەشی پێنجەم 1ئەمە کتێبی نەوەکانی ئادەمە .لەو ڕۆژەی خودا مرۆڤی دروست کرد ،بە شێوەی خودا دروستی کرد؛ 2نێر و مێ دروستی کردوون؛ و بەرەکەتی خستە سەریان و ناویان ناوە ئادەم ،لەو ڕۆژەی کە دروست بوون. 3ئادەم سەد و سی ساڵ تەمەنی بوو ،کوڕێکی لە هاوشێوەی خۆی بوو ،بە وێنەی خۆی .ناوی لێنا سێت. 4تەمەنی ئادەم دوای لەدایکبوونی سێت هەشت سەد ساڵ بوو ،کوڕ و کچێکی بوو. 5هەموو ڕۆژەکانی ژیانی ئادەم نۆ سەد و سی ساڵ بوو ،مرد. 6سێت سەد و پێنج ساڵ تەمەنی بوو ،ئینۆسی لەدایکبوو. 7دوای لەدایکبوونی ئینۆس ،سێت هەشت سەد و حەوت ساڵ ژیا و کوڕ و کچێکی بوو. 8هەموو تەمەنی سێت نۆ سەد و دوانزە ساڵ بوو ،مرد. 9ئینۆس نەوەد ساڵ تەمەنی بوو ،وەینان بوو. 10ئینۆس دوای لەدایکبوونی وەینان هەشت سەد و پانزە ساڵ ژیا و کوڕ و کچێکی بوو.
سەرەتای ژیان
11هەموو تەمەنی ئینۆس نۆ سەد و پێنج ساڵ بوو ،مرد. 12وەینان حەفتا ساڵ تەمەنی بوو ،مەحەلەلیلی لەدایکبوو. 13دوای لەدایکبوونی مەحەلەلیل ،وەینان هەشت سەد و چل ساڵ ژیا و کوڕ و کچیشی بوو. 14هەموو تەمەنی وەینان نۆ سەد و دە ساڵ بوو ،مرد. 15مەحەلەلیل شەست و پێنج ساڵ تەمەنی بوو ،یاردی بوو. 16مەحەلەلیل دوای لەدایکبوونی یارەد هەشت سەد و سی ساڵ ژیا و کوڕ و کچی بوو. 17هەموو تەمەنی مەحەلەلیل هەشت سەد و نەوەد و پێنج ساڵ بوو ،مرد. 18وارێد سەد و شەست و دوو ساڵ تەمەنی بوو ،حەنۆخی بوو. 19دوای لەدایکبوونی حەنۆخ ،وارێد هەشت سەد ساڵ ژیا و کوڕ و کچێکی بوو. 20هەموو تەمەنی یارەد نۆ سەد و شەست و دوو ساڵ بوو ،مرد. 21حەنۆخ شەست و پێنج ساڵ تەمەنی بوو و مەتوسێلی بوو. 22حەنۆخ دوای لەدایکبوونی سێ سەد ساڵ لەگەڵ خودادا ڕۆیشت و کوڕ و کچێکی بوو. 23هەموو تەمەنی حەنۆخ سێ سەد و شەست و پێنج ساڵ بوو. 24حەنۆخ لەگەڵ خودادا ڕۆیشت ،بەڵم نەبوو .چونکە خودا بردی. 25مەتوسال سەد و هەشتا و حەوت ساڵ تەمەنی بوو و لمەخی بوو. 26دوای لەدایکبوونی لمەخ ،مەتوسال حەوت سەد و هەشتا و دوو ساڵ ژیا و کوڕ و کچێکی بوو. 27هەموو تەمەنی مەتوسێل نۆ سەد و شەست و نۆ ساڵ بوو ،ئینجا مرد. 28لمێخ سەد و هەشتا و دوو ساڵ تەمەنی بوو و کوڕێکی بوو. 29ناوی ناوە نوح و گوتی« :ئەمە دڵنەواییمان دەدات لە کار و ماندووبوونمان ،بەهۆی ئەو زەوییەی کە یەزدان نەفرەتی لێکردوون». 30لمێخ دوای لەدایکبوونی نوح پێنج سەد و نەوەد و پێنج ساڵ ژیا و کوڕ و کچێکی بوو. 31هەموو تەمەنی لمەخ حەوت سەد و حەفتا و حەوت ساڵ بوو ،ئینجا مرد. 32نوح تەمەنی پێنج سەد ساڵ بوو ،نوح شێم و هام و یافەتی لەدایک بوو. بەشی شەشەم 1کاتێک پیاوان لەسەر ڕووی زەوی دەستیان کرد بە زۆربوون و کچیان بۆ لەدایک بوو. 2کوڕەکانی خودا کچەکانی مرۆڤیان بینی کە ووانن .لە هەموو ئەو شتانەی کە هەڵیانبژاردبوو ،ژنیان برد. 3یەزدان گوتی« :ڕۆحی من هەمیشە لەگەڵ مرۆڤدا شەڕ ناکات ،چونکە ئەویش گۆشتە ،بەڵم تەمەنی سەد و بیست ساڵ دەبێت». 4لەو ڕۆژانەدا زەبەلحەکان لەسەر زەوی هەبوون .هەروەها دوای ئەوە ،کاتێک کوڕەکانی خودا هاتنە ناو کچانی مرۆڤەکان و منداڵیان لێ بوو ،ئەوان بوونە پیاوی بەهێز کە لە کۆنەوە بوون ،پیاوی بەناوبانگ. 5خودا بینی کە خراپەکارییەکانی مرۆڤ لە زەویدا زۆرە و هەموو خەیاڵێکی بیرکردنەوەکانی دڵی تەنیا خراپە بەردەوامە. 6یەزدان پەشیمان بووەوە کە مرۆڤی لەسەر زەوی دروست کردووە و دڵی دڵتەنگی کرد. 7یەزدان گوتی« :من مرۆڤێک کە دروستم کردووە لە سەر زەوی لەناو دەبەم .مرۆڤ و ئاژەڵ و خەزان و باڵندەی ئاسمان .چونکە تۆبە دەکەم کە من دروستم کردوون. 8بەڵم نوح نیعمەتی لە چاوی یەزدان دۆزیەوە. 9ئەمانە نەوەکانی نوحن :نوح پیاوێکی دادپەروەر و تەواو بوو لە نەوەکانیدا ،نوحیش لەگەڵ خودادا ڕۆیشت. 10نوح سێ کوڕی بوو بە ناوەکانی شەم و هام و یافەت. 11زەوی لەبەردەم خودادا خراپ بوو و زەوی پڕ بوو لە توندوتیژی. 12خودا سەیری زەوی کرد و بینی خراپ بوو .چونکە هەموو گۆشتەکان ڕێگای خۆیان لەسەر زەوی خراپ کردبوو. 13خودا بە نوحی فەرموو« :کۆتایی هەموو گۆشتێک لەبەردەممدا هاتووە .چونکە زەوی لە ڕێگەی ئەوانەوە پڕ بووە لە توندوتیژی؛ منیش لەگەڵ زەویدا لەناویان دەبەم». 14کەشتییەکت بۆ دروست بکە لە دار گۆفەر .ژوورەکان لەناو کەشتییەکەدا دروست دەکەیت و لەناو کەشتییەکەدا و دەرەوە بە کۆپان هەڵیدەنێیت. 15بەم شێوەیە دروستی دەکەیت :درێژی سندووەکە سێ سەد باڵ دەبێت ،پانییەکەی پەنجا باڵ و بەرزییەکەی سی باڵ دەبێت. 16پەنجەرەیەک بۆ کەشتییەکە دروست بکە و بە باڵێک لە سەرەوە تەواو دەکەیت .دەرگای کەشتییەکە لە لیەکەی دادەنێیت .بە چیرۆکی خوارەوە و دووەم و سێیەم دروستی دەکەیت. 17من ،من ،لفاوێکی ئاو دەهێنمە سەر زەوی ،بۆ لەناوبردنی هەموو گۆشتێک کە هەناسەی ژیانی تێدایە ،لە ژێر ئاسمانەوە .هەرچی لە زەویدا هەیە دەمرێت. 18بەڵم لەگەڵ تۆ پەیمانەکەم دەچەسپێنم .تۆ و کوڕەکانت و ژنەکەت و ژنەکانی کوڕەکانت لەگەڵ خۆتدا دێیتە ناو کەشتییەکە. 19لە هەموو گیانلەبەرێکی زیندوو لە هەموو گۆشتێک ،دوو لە هەموو وۆرەکانی بیهێنە ناو کەشتییەکە بۆ ئەوەی لەگەڵ خۆتدا زیندوویان بمێنێتەوە .نێر و مێ بن. 20لە باڵندە بە وۆرەکانی خۆیان و لە ئاژەڵەکان بە پێی وۆرەکانی خۆیان ،لە هەموو زیندەوەرەکانی سەر زەوی بە پێی وۆرەکانی خۆیان، دوو لە هەموو وۆرەکان دێنە لت بۆ ئەوەی بە زیندووی بیانپارێزن. 21لە هەموو خواردنێک کە دەخورێت بۆ خۆت وەربگرە و بۆت کۆی دەکەیتەوە .بۆ خواردنی تۆ و ئەوانیش دەبێت».
سەرەتای ژیان
22نوح بەم شێوەیە بوو .بەپێی هەموو ئەو شتانەی کە خودا فەرمانی پێکردووە ،ئەویش هەروا. بەشی حەوتەم 1یەزدان بە نوحی گوت« :تۆ و هەموو ماڵەکەت وەرە ناو کەشتییەکە .چونکە لەم نەوەیەدا تۆم لە پێش خۆمدا ڕاستودروست بینیوە». 2لە هەر ئاژەڵێکی پاک حەوت دانە ،نێر و مێیەکەی ،لە ئاژەڵە پاکەکانیش بە دوو دانە ،نێر و مێیەکەی. 3لە باڵندەی ئاسمانیش بە حەوت ،نێر و مێ .بۆ ئەوەی تۆو لەسەر ڕووی هەموو زەوی بە زیندووی بهێڵێتەوە. 4هێشتا حەوت ڕۆژە و چل ڕۆژ و چل شەو باران دەبارێتە سەر زەوی .هەر ماددەیەکی زیندوو کە دروستم کردووە لە سەر ڕووی زەوی لەناو دەبەم. 5نوحیش بەپێی هەموو ئەو شتانەی یەزدان فەرمانی پێکردبوو ،کرد. 6نوح تەمەنی شەش سەد ساڵ بوو کاتێک لفاوەکەی ئاو بەسەر زەویدا هات. 7نوح و کوڕەکانی و ژنەکەی و ژنەکانی کوڕەکانی لەگەڵیدا چوونە ناو کەشتییەکە ،بەهۆی ئاوی لفاوەکەوە. 8لە ئاژەڵە پاکەکان و لە ئاژەڵە پاکەکان و لە باڵندە و لە هەموو شتێک کە لەسەر زەوی دەخزێت. 9هەروەک چۆن خودا فەرمانی بە نوح کردبوو ،دوو و دوو هاتنە ناو کەشتییەکە ،نێر و مێ. 10دوای حەوت ڕۆژ ئاوی لفاوەکە بەسەر زەویدا هات. 11لە ساڵی شەش سەدی ژیانی نوحدا ،لە مانگی دووەمدا ،لە حەڤدەهەمی مانگدا ،هەمان ڕۆژ هەموو کانیاوی وووڵیی گەورە شکا و پەنجەرەکانی ئاسمان کرانەوە. 12چل ڕۆژ و چل شەو باران بەسەر زەویدا باری. 13هەر لەو ڕۆژەدا نوح و شەم و حەم و یافێت کوڕانی نوح و ژنی نوح و سێ ژنەکەی کوڕەکانی لەگەڵیان چوونە ناو کەشتییەکە. 14ئەوان و هەموو گیاندارێک بە وۆرێک و هەموو ئاژەڵەکان بە وۆرەکانی خۆیان و هەر وۆرە خەزانێک کە لەسەر زەوی دەخزێن بە وۆرەکانی خۆیان و هەموو باڵندەیەک بە وۆرەکانی خۆیان و هەموو باڵندەیەک بە هەموو وۆرەکانیانەوە. 15ئینجا چوونە ناو کەشتییەکە بۆ لی نوح ،دوو و دوو لە هەموو گۆشتێک ،کە هەناسەی ژیانی تێدایە. 16ئەوانەی دەچوونە ژوورەوە ،هەروەک چۆن خودا فەرمانی پێکردبوو ،نێر و مێ لە هەموو گۆشتێکدا چوونە ژوورەوە ،یەزدان دایخست. 17لفاوەکە چل ڕۆژ لەسەر زەوی بوو .ئاوەکان زیادیان کرد و کەشتییەکەی هەڵگرت و بەرز بووەوە بۆ سەر زەوی. 18ئاوەکان زاڵ بوون و زۆر لەسەر زەوی زیاد بوون .کەشتییەکەش بەسەر ڕووی ئاوەکاندا ڕۆیشت. 19ئاوەکان زۆر زاڵ بوون بەسەر زەویدا .هەموو گردە بەرزەکانی ژێر هەموو ئاسمان داپۆشران. 20ئاوەکە پانزە باڵ بەرزتر بوو .شاخەکانیش داپۆشران. 21هەموو ئەو گۆشتانەی کە لەسەر زەوی دەوووڵن ،لە باڵندە و ئاژەڵ و ئاژەڵ و هەموو زیندەوەرێک کە لەسەر زەوی دەخزێن و هەر مرۆڤێک مرد. 22هەموو ئەوانەی هەناسەی ژیان لە کونەکانی لووتیاندا بوو ،هەموو ئەوانەی لە خاکی وشکدا بوون ،مردن. 23هەرچی زیندوو بوو لەسەر ڕووی زەوی لەناوچوون ،مرۆڤ و ئاژەڵ و خەزان و باڵندەی ئاسمان .لە سەر زەوی لەناوچوون ،تەنها نوح و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون لە کەشتییەکەدا بە زیندووی مانەوە. 24ئاوەکە سەد و پەنجا ڕۆژ بەسەر زەویدا زاڵ بوو. بەشی هەشتەم 1خودا نوح و هەموو زیندەوەران و هەموو ئەو ئاژەڵنەی کە لەگەڵیدا بوون لە کەشتییەکەدا بیری هێنایەوە ،خودا بایەکی بەسەر زەویدا تێپەڕاند و ئاوەکان کەریان لێدا. 2کانیاوی وووڵییەکان و پەنجەرەکانی ئاسمانیش وەستان و باران لە ئاسمانەوە ڕاگیرا. 3ئاوەکان بەردەوام لە زەویەوە دەگەڕانەوە ،دوای کۆتایی سەد و پەنجا ڕۆژ ئاوەکە کەم بووەوە. 4کەشتییەکە لە مانگی حەوتەمدا ،لە حەڤدەهەمی مانگەکەدا ،لەسەر چیای ئارارات وەستا. 5ئاوەکان بەردەوام کەم دەبوونەوە تا مانگی دەیەم ،لە مانگی دەیەمدا لە یەکەم ڕۆژی مانگەکەدا لوتکەی شاخەکان بینران. 6لە کۆتایی چل ڕۆژدا ،نوح پەنجەرەی ئەو کەشتییەی کردەوە کە دروستی کردبوو. 7کۆترێکی نارد ،کە دەهاتە دەرەوە و دەهاتە دەرەوە ،تا ئاوەکە لە زەوی وشک بووەوە. 8هەروەها کۆترێکی لێ نارد ،تا بزانێت ئاوەکە لە ڕووی زەویەوە کەم بووەتەوە یان نا. 9بەڵم کۆترەکە هیچ پشوویەکی بۆ بنی پێیەکانی نەدۆزیەوە و گەڕایەوە بۆ لی کەشتییەکە ،چونکە ئاوەکە لەسەر ڕووی زەوی بوو ،پاشان دەستی درێژ کرد و گرتی و ڕاکێشایە ژوورەوە بۆ ئەو بۆ ناو کەشتییەکە. 10حەوت ڕۆژی دیکەش مایەوە .دیسانەوە کۆترەکەی لە کەشتییەکە ناردە دەرەوە؛ 11ئێوارە کۆترەکە هاتە ژوورەوە بۆ لی .لە دەمیدا گەڵیەکی زەیتون هەڵکێشرابوو ،نوح زانی ئاوەکە لە زەوی کەم بووەتەوە. 12حەوت ڕۆژی دیکەش مایەوە .و کۆترەکەی نارد؛ کە ئیتر نەگەڕایەوە بۆ لی. 13لە ساڵی شەش سەد و یەکەمدا ،لە مانگی یەکەمدا ،کە یەکەم ڕۆژی مانگ بوو ،ئاوەکان لە زەوی وشک بوون ،نوح ڕووپۆشی کەشتییەکەی لبرد و سەیری کرد و؛ سەیرکە ڕووی زەوی وشک بوو. 14لە مانگی دووەمدا لە بیست و حەوتەمی مانگەکەدا زەوی وشک بووەوە. 15خودا بە نوحی گوت:
سەرەتای ژیان
16تۆ و ژنەکەت و کوڕەکانت و ژنەکانی کوڕەکانت لەگەڵ خۆتدا لە کەشتییەکە دەربکەون. 17لەگەڵ خۆتدا هەموو زیندەوەرانێک کە لەگەڵ خۆتدان ،لە هەموو گۆشتێک ،باڵندە و ئاژەڵ و هەموو زیندەوەرێک کە لەسەر زەوی دەخزێن ،لەگەڵ خۆت بهێنە .بۆ ئەوەی لە زەویدا زۆر زاوزێ بکەن و بەرهەم بن و لەسەر زەوی زۆر بن. 18نوح و کوڕەکانی و ژنەکەی و ژنەکانی کوڕەکانی لەگەڵیدا ڕۆیشتن. 19هەموو گیاندارێک و هەموو خەزانێک و هەموو باڵندەیەک و هەرچییەک لەسەر زەوی دەخزێت ،بەپێی وۆرەکانی خۆیان لە کەشتییەکە دەرچوون. 20نوح ووربانگایەکی بۆ یەزدان دروست کرد .لە هەموو ئاژەڵێکی پاک و باڵندەیەکی پاک و خاوێنی وەرگرت و ووربانی سووتاندنی لەسەر ووربانگاکە پێشکەش کرد. 21یەزدان بۆنی بۆنێکی خۆشی کرد .یەزدان لە دڵیدا گوتی« :چیتر لە پێناو مرۆڤدا نەفرەت لە زەوی ناکەم .چونکە خەیاڵی دڵی مرۆڤ هەر لە گەنجیەوە خراپە؛ هەروەها وارێکی تر هەموو شتێکی زیندوو لێنادەمەوە ،وەک ئەوەی کردوومە. 22تا زەوی دەمێنێتەوە ،کاتەکانی تۆو و دروێنە و سەرما و گەرما و هاوین و زستان و شەو و ڕۆژ کۆتایی نایەت. بەشی ٩ 1خودا خێر و بەرەکەتی نوح و کوڕەکانی کرد و پێی گوتن« :بچن و زۆر بن و زەوی پڕ بکەنەوە». 2ترس و ترس و تۆواندن لە هەموو گیاندارەکانی زەوی و هەموو باڵندەیەکی ئاسمانی و هەموو ئەوانەی لەسەر زەوی دەووڵێن و هەموو ماسییەکانی دەریا دەبێت .دەدرێنە دەستی تۆ. 3هەر شتێکی وووڵو کە زیندوو بێت دەبێتە خۆراک بۆ ئێوە .تەنانەت وەک گیا سەوزەکەش هەموو شتێکم پێداویت. 4بەڵم گۆشت لەگەڵ ژیانی ،کە خوێنەکەیە ،مەخۆن. 5بە دڵنیاییەوە من داوای خوێنی ژیانتان دەکەم .لە دەستی هەموو دڕندەیەکەوە داوای دەکەم و لە دەستی مرۆڤیشەوە؛ لەسەر دەستی برای هەموو پیاوێک ژیانی مرۆڤ دەخوازم. 6هەرکەسێک خوێنی مرۆڤ بڕێژێت ،خوێنی لە ڕێگەی مرۆڤەوە دەڕژێت ،چونکە بە وێنەی خودا مرۆڤی دروستکردووە. 7ئێوەش بەرهەم بن و زۆر بن .لە زەویدا زۆر بەرهەم بهێنن و تێیدا زۆر بن». 8خودا لەگەڵ نوح و کوڕەکانی لەگەڵیدا وسەی کرد. 9من ،سەیرکە ،پەیمانەکەم لەگەڵ ئێوە و لەگەڵ نەوەکانی دوای ئێوەدا دەچەسپێنم. 10لەگەڵ هەموو بوونەوەرێکی زیندوو کە لەگەڵتانن ،لە باڵندە و ئاژەڵ و هەموو ئاژەڵێکی سەر زەوی لەگەڵ ئێوەدا .لە هەموو ئەوانەی لە کەشتییەکە دەچنە دەرەوە ،تا هەموو گیاندارەکانی سەر زەوی. 11منیش پەیمانم لەگەڵ ئێوەدا دەچەسپێنم .ئیتر هەموو گۆشتێک بەهۆی ئاوی لفاوەوە لەناو ناچێت .ئیتر لفاو نابێت بۆ لەناوبردنی زەوی». 12خودا گوتی« :ئەمە نیشانەی ئەو پەیمانەیە کە لە نێوان من و ئێوە و هەموو بوونەوەرێکی زیندوو کە لەگەڵتاندایە ،بۆ نەوەکانی هەمیشەیی. 13کەوانەکەم لە هەورەکەدا دادەنێم و دەبێتە نیشانەی پەیمانێک لە نێوان من و زەویدا. 14کاتێک هەورێک بەسەر زەویدا دەهێنم ،کەوانەکە لە هەورەکەدا دەبینرێت. 15پەیمانەکەم لەبیر دەکەم کە لە نێوان من و ئێوە و هەموو بوونەوەرێکی زیندوو لە هەموو گۆشتێکدا هەیە .ئیتر ئاوەکان نابن بە لفاو بۆ لەناوبردنی هەموو گۆشتەکان. 16کەوانەکە لە هەورەکەدا دەبێت .سەیری دەکەم ،تا پەیمانی هەمیشەیی نێوان خودا و هەموو بوونەوەرێکی زیندوو لە هەموو گۆشتێک کە لەسەر زەوی هەیە لەبیرم بێت. 17خودا بە نوحی گوت« :ئەمە نیشانەی ئەو پەیمانەیە کە لە نێوان خۆم و هەموو گۆشتەکانی سەر زەویدا وێگیرم کردووە». 18کوڕەکانی نوح کە لە کەشتییەکە هاتنە دەرەوە ،شەم و هام و یافەت بوون ،حەم باوکی کەنعانە. 19ئەمانە سێ کوڕی نوحن ،هەموو زەوی لەوان بڵوبووەوە. 20نوح دەستی کرد بە وووتیار و باخێکی ترێی چاند. 21لە شەرابەکەی خواردەوە و سەرخۆش بوو .لەناو چادرەکەیدا داپۆشرابوو. 22حەمی باوکی کەنعان ڕووتی باوکی بینی و لە دەرەوە بە دوو براکەی گوت. 23ئینجا شێم و یافەت ولێکیان برد و لەسەر هەردوو شانیان دانا و چوونە دواوە و ڕووتی باوکیان داپۆشی .ڕووخساریان دواکەوتووە و ڕووتی باوکیان نەدەبینی. 24نوح لە شەرابەکەی لە خەو هەڵسا و زانی کوڕە بچووکەکەی چیی پێکردووە. 25ئینجا گوتی« :نەفرەت لە کەنعان .بۆ براکانی دەبێتە خزمەتکاری خزمەتکار». 26ئینجا گوتی« :ستایش بۆ یەزدانی پەروەردگاری شێم .کەنعان دەبێتە خزمەتکاری. 27خودا یافەت گەورە دەکات و لە چادرەکانی شەمدا نیشتەوێ دەبێت .کەنعان دەبێتە خزمەتکاری. 28دوای لفاوەکە نوح سێ سەد و پەنجا ساڵ ژیا. 29هەموو تەمەنی نوح نۆ سەد و پەنجا ساڵ بوو ،مرد. بەشی ١٠ 1ئەمانە نەوەی کوڕەکانی نوح و شەم و حەم و یافەتن ،دوای لفاوەکەش کوڕیان بۆ لەدایک بوون.
سەرەتای ژیان
2کوڕانی یافەت؛ گۆمێر و ماووگ و مەدای و واوان و توبال و مەشەخ و تیراس. 3کوڕەکانی گۆمێریش .ئەشکەناز و ڕیفات و تۆگارمە. 4کوڕەکانی واڤانیش .ئەلیشا و تەرشیش و کیتیم و دۆدانیم. 5بەم شێوەیە دوورگەکانی نەتەوەکان لە خاکەکانیاندا دابەش بوون .هەریەکە بە زمانی خۆی ،بەپێی بنەماڵەکانیان ،لە نەتەوەکانیان. 6کوڕەکانی حەمیش .کوش و میسرایم و فوت و کەنعان. 7کوڕەکانی کوشیش .سێبا و حەڤیل و سەبتا و ڕەعما و سابتەکا .شێبا ،و دێدان. 8کوش نەمرۆدی لەدایک بوو ،دەستی کرد بە بەهێزبوون لەسەر زەوی. 9لەبەردەم یەزدان ڕاوچییەکی بەهێز بوو ،بۆیە دەوترێت« :وەک نەمرۆد ڕاوچی بەهێز لەبەردەم یەزدان». 10سەرەتای شانشینیەکەی بابل و ئێرەخ و ئەکاد و کالنە بوو لە خاکی شنەر. 11لەو خاکەوە ئاشوور دەرچوو و نەینەوا و شاری ڕەحبۆت و کاڵی ئاوەدان کرد. 12ڕەسێن لە نێوان نەینەوا و کال ،شارێکی گەورەیە. 13میسرایم لودیم و ئەنامیم و لەحابی و نەفتحیمی بوو. 14پاتروسیم و وەسلوحیم (فلەستیمیان لێ دەرچوو )و کافتۆریم. 15کەنعان یەکەم کوڕی سیدۆن و هیتی بوو. 16یەبوسی و ئەمۆری و گیرگاسی. 17حیڤی و ئەرکی و سینی. 18ئەروادی و زماری و حەماتی ،دواتر بنەماڵەی کەنعانییەکان بڵوبوونەوە. 19سنووری کەنعانییەکان لە سیدۆنەوە بوو ،تا دەگەیتە گەرار و تا غەززە .تا دەڕۆیت بۆ سۆدۆم و عەمۆرا و ئەدما و زێبۆیم و تا لشا. 20ئەمانە کوڕەکانی حەمن ،بەپێی بنەماڵەکانیان ،بەپێی زمانەکانیان ،لە وڵتەکانیان و نەتەوەکانیان. 21هەروەها بۆ شێم ،باوکی هەموو نەوەی ئەبەر ،برای یافەتی گەورە ،منداڵی لێ بوو. 22نەوەی شەم؛ ئیلم و ئەشور و ئەرفەکساد و لود و ئارام. 23نەوەی ئارامیش .ئوز و هول و گێتەر و ماش. 24ئەرفەکساد سەڵحی بوو .سەڵحیش ئیبەری بوو. 25لە عەبەر دوو کوڕ لەدایک بوو ،یەکێکیان ناوی پێلێگ بوو .چونکە لە سەردەمی ئەودا زەوی دابەش بوو .براکەی ناوی یۆکتان بوو. 26یوکتان ئەلموداد و شەلێف و حەزەرماڤێت و یەراحی بوو. 27حەدۆرام و ئوزال و دیکل. 28عوبال و ئەبیمائێل و شەبا. 29ئۆفیر و حەڤیل و ئەیوباب ،هەموو ئەمانە کوڕی یۆوتان بوون. 30شوێنی نیشتەوێبوونیان لە مێشاوە بوو ،تا دەچیتە سەفار چیای ڕۆژهەڵت. 31ئەمانە کوڕەکانی شەمن ،بەپێی بنەماڵەکانیان ،بەپێی زمانەکانیان ،لە خاکەکانیان و بەپێی نەتەوەکانیان. 32ئەمانە بنەماڵەی کوڕەکانی نوحن ،بە پێی نەوەکانیان و بە نەتەوەکانیان ،نەتەوەکان لە دوای لفاوەکەدا لەسەر زەوی دابەش بوون. بەشی ١١ 1هەموو زەوی بە یەک زمان و یەک وسە بوو. 2کاتێک لە ڕۆژهەڵتەوە دەڕۆیشتن ،دەشتێکیان لە خاکی شنار دۆزیەوە .و لەوێ نیشتەوێ بوون. 3ئەوانیش بە یەکتریان گوت« :بڕۆ با خشت دروست بکەین و بە تەواوی بیانسوتێنین ».خشتیان لە بەرامبەر بەرددا هەبوو ،شلەش بۆ چەوۆیان هەبوو. 4گوتیان« :بڕۆ با شارێک و تاوەرێکمان بۆ دروست بکەین ،کە لوتکەی بگاتە ئاسمان .با ناومان بۆ دروست بکەین ،نەک بەسەر ڕووی زەویدا پەرش و بڵو نەبین. 5یەزدان هاتە خوارەوە بۆ بینینی شار و تاوەرەکە کە نەوەی مرۆڤەکان دروستیان کردبوو. 6یەزدان فەرمووی« :ئەوەتا گەل یەکە و هەموویان یەک زمانن .و ئەمەش دەست دەکەن بە ئەنجامدانی :ئێستاش هیچ شتێک لێیان ناگیرێت، کە خەیاڵیان کردووە بیکەن. 7بڕۆ بۆ ،با بچینە خوارەوە و لەوێ زمانیان شڵەژێنین ،بۆ ئەوەی لە وسەی یەکتر تێنەگەن. 8یەزدان لەوێشەوە بەسەر ڕووی زەویدا بڵویان کردەوە و وازیان لە بنیاتنانی شارەکە هێنا. 9بۆیە ناوی لێنراوە بابل .چونکە یەزدان لەوێ زمانی هەموو زەوی شەرمەزار کرد ،لەوێشەوە یەزدان بەسەر ڕووی هەموو زەویدا بڵویان کردەوە. 10ئەمانە نەوەکانی شەمن :شەم تەمەنی سەد ساڵ بوو ،دوای دوو ساڵ لە لفاوەکە ئەرفەخادی لەدایک بوو. 11دوای لەدایکبوونی عەرفەکساد ،شێم پێنج سەد ساڵ ژیا و کوڕ و کچیشی بوو. 12ئەرفەخاد تەمەنی پێنج و سی ساڵ بوو و سەڵحی بوو. 13دوای لەدایکبوونی سەلح ،ئەرفەکساد چوار سەد و سێ ساڵ ژیا و کوڕ و کچێکی بوو. 14سەڵح تەمەنی سی ساڵ بوو ،ئیبەری بوو. 15سەڵح دوای لەدایکبوونی عەبەر چوار سەد و سێ ساڵ ژیا و کوڕ و کچێکی بوو. 16ئیبەر چوار و سی ساڵ تەمەنی بوو ،پێلێگی بوو.
سەرەتای ژیان
17ئیبەر دوای لەدایکبوونی پێلێگ چوار سەد و سی ساڵ ژیا و کوڕ و کچێکی بوو. 18پێلێگ سی ساڵ تەمەنی بوو و ڕۆوی بوو. 19دوای لەدایکبوونی ڕیو ،پێلێگ دوو سەد و نۆ ساڵ ژیا و کوڕ و کچیشی بوو. 20ڕیو دوو سی ساڵ تەمەنی بوو ،سێروگی بوو. 21دوای لەدایکبوونی سێروگ ،ڕیۆ دوو سەد و حەوت ساڵ ژیا و کوڕ و کچی بوو. 22سیروگ تەمەنی سی ساڵ بوو ،ناحۆری لەدایکبوو. 23سێروگ دوای لەدایکبوونی ناحۆر دوو سەد ساڵ ژیا و کوڕ و کچێکی بوو. 24ناحۆر بیست و بیست ساڵ تەمەنی بوو و تەرای لەدایکبوو. 25دوای لەدایکبوونی تارا ،ناحۆر سەد و نۆزدە ساڵ ژیا و کوڕ و کچێکی بوو. 26تارا حەفتا ساڵ تەمەنی بوو ،ئەبرام و ناهور و هارانی بوو. 27نەوەکانی تارا ئەمانەن :تارا ئەبرام و ناهور و هارانی لەدایک بوو .هارانیش لوت لەدایک بوو. 28حەران پێش تەرا باوکی لە خاکی لەدایکبوونی لە ئوری کلدانیەکان مرد. 29ئەبرام و ناحور ژنیان هێنا ،ناوی ژنەکەی ئەبرام سارای بوو .ناوی میلکای ژنی ناهور ،کچی هاران ،باوکی میلکا و باوکی ئیسکا. 30بەڵم سارای بێ بەرهەم بوو .ئەو هیچ منداڵێکی نەبوو. 31ئینجا تارا ئەبرامی کوڕی خۆی و لوتی کوڕی هاران کوڕی کوڕەکەی و سارای بووکەکەی برد ،کە ژنی ئەبرامی کوڕی بوو .لەگەڵیان لە ئوری کلدانیەکانەوە چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی بچنە خاکی کەنعان .هاتنە حەران و لەوێ نیشتەوێ بوون. 32تەمەنی تارا دوو سەد و پێنج ساڵ بوو ،تارا لە حەران مرد. بەشی ١٢ 1یەزدان بە ئەبرامی گوتبوو« :لە وڵتەکەت و لە خزمەکانت و ماڵی باوکت دەربکە بۆ خاکێک کە نیشانت دەدەم. 2نەتەوەیەکی گەورەت لێدەکەم و بەرەکەتت پێ دەبەخشم و ناوت گەورە دەکەم .تۆش دەبیتە نیعمەت. 3من بەرەکەت دەخەمە سەر ئەوانەی بەرەکەتت پێدەبەخشن و نەفرەت لەو کەسە دەکەم کە نەفرەتت لێدەکات ،هەموو بنەماڵەکانی سەر زەوی لە تۆدا بەرەکەتدار دەبن. 4ئیتر ئەبرام وەک یەزدان پێی گوتبوو ڕۆیشت .لووتیش لەگەڵیدا ڕۆیشت ،ئەبرام تەمەنی حەفتا و پێنج ساڵ بوو کاتێک لە حەران ڕۆیشت. 5ئەبرامیش سارای ژنەکەی و لوت کوڕی براکەی و هەموو ئەو شتانەی کە کۆیان کردبووەوە و ئەو گیانانەی لە حەران دەستیان کەوتبوو، برد .و چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی بچنە خاکی کەنعان .هاتنە خاکی کەنعان. 6ئەبرامیش بە خاکەکەدا تێپەڕی و ڕۆیشت بۆ شوێنی سیخێم ،تا دەشتی مۆرە .ئەو کاتە کەنعانییەکە لە خاکەکەدا بوو. 7یەزدان بۆ ئەبرام دەرکەوت و گوتی« :ئەم خاکە بە نەوەکەت دەدەم ،ووربانگایەکی بۆ یەزدان دروست کرد کە بۆی دەرکەوت». 8لەوێشەوە بەرەو شاخێک لە ڕۆژهەڵتی بێتێل هەڵدا و چادرەکەی هەڵدا ،لە ڕۆژئاوا بێتێل و های لە ڕۆژهەڵت ،لەوێ ووربانگایەکی بۆ یەزدان دروست کرد و ناوی یەزدانی بانگ کرد . 9ئەبرامیش بە هێمنییەوە بەرەو باشوور ڕۆیشت. 10برسێتییەک لە خاکەکەدا ڕوویدا ،ئەبرامیش چووە میسر بۆ ئەوەی لەوێ نیشتەوێ بێت .چونکە برسێتی لە خاکەکەدا سەخت بوو. 11کاتێک نزیک بووەوە بۆ چوونە ناو میسر ،بە سارای ژنەکەی گوت« :ئێستا دەزانم کە تۆ ژنێکی ووانیت کە چاوت لێی بێت. 12بۆیە کاتێک میسرییەکان دەتبینن ،دەڵێن‘ :ئەمە ژنەکەیەتی ،دەمکوژن ،بەڵم بە زیندووی ڕزگارت دەکەن. 13بڵێ :تۆ خوشکی منیت ،بۆ ئەوەی لە پێناو تۆدا باش بێت بۆم .گیانم بەهۆی تۆوە دەژی». 14کاتێک ئەبرام هاتە میسر ،میسرییەکان بینیان کە ژنەکە زۆر ووانە. 15سەرۆکەکانی فیرعەونیش بینییان و لەبەردەم فیرعەوندا دەستخۆشییان لێکرد ،ژنەکە بردیانە ماڵی فیرعەون. 16لە پێناوی ئەودا داوای باشی لە ئەبرام کرد ،مەڕ و گا و کەر و خزمەتکاری پیاو و کەنیزەک و کەر و وشتریشی هەبوو. 17یەزدان بەهۆی سارای ژنی ئەبرامەوە بە بەڵیەکی گەورە فیرعەون و ماڵەکەی تووشی ئازار کرد. 18فیرعەون بانگەوازی بۆ ئەبرام کرد و گوتی« :ئەمە چییە کە بەسەرمدا کردوویت؟ »بۆچی پێت نەوتم کە ژنەکەتە؟ 19بۆچی وتت« :ئەو خوشکمە؟ »بۆیە دەتوانم بیبەمەوە بۆ لی خۆم ،بۆیە ئێستا سەیرکە ژنەکەت بکە ،بیبە و بڕۆ». 20ئینجا فیرعەون فەرمانی بە پیاوەکانی کرد دەربارەی ئەو ،ئەوانیش ئەو و ژنەکەی و هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو ڕەوانەیان کرد. بەشی ١٣ 1ئەبرام لە میسرەوە بەرەو باشوور ڕۆیشتن ،خۆی و ژنەکەی و هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو. 2ئەبرام زۆر دەوڵەمەند بوو لە ئاژەڵ و زیو و زێڕ. 3لە باشوورەوە بەرەو بێتێل ڕۆیشت ،بۆ ئەو شوێنەی کە لە سەرەتاوە چادرەکەی لێ بوو ،لە نێوان بێتێل و های. 4بۆ شوێنی ووربانگاکە کە سەرەتا لەوێ دروستی کردبوو ،ئەبرامیش لەوێ ناوی یەزدانی بانگ کرد. 5لوتیش کە لەگەڵ ئەبرام ڕۆیشت ،مەڕ و مەڕ و چادرێکی هەبوو. 6خاکەکە نەیتوانی بەرگەی بگرێت بۆ ئەوەی پێکەوە بژین ،چونکە سامانیان زۆر بوو ،نەیاندەتوانی پێکەوە بژین. 7ناکۆکی لە نێوان مەڕدارەکانی مەڕوماڵتەکانی ئەبرام و مەڕدارەکانی لوت دروست بوو ،کەنعانییەکان و فەریزیەکان لەو کاتەدا لەو خاکەدا نیشتەوێ بوون.
سەرەتای ژیان
8ئەبرامیش بە لوتی گوت« :با ناکۆکی لە نێوان من و تۆ و مەڕدارەکانم و مەڕدارەکانتدا ڕوونەدات .چونکە ئێمە براین. 9ئایا هەموو خاکەکە لەبەردەمتدا نییە؟ خۆت لێم ویا بکەرەوە ،ئەگەر دەستی چەپ بگرێت ،ئەوا من دەچمە لی ڕاست؛ یان ئەگەر بەرەو دەستی ڕاست بڕۆن ،ئەوا من دەچمە لی چەپ». 10ئینجا لوت چاوەکانی بەرزکردەوە و هەموو دەشتی ئوردنی بینی کە لە هەموو شوێنێک ئاوی باش بووە ،پێش ئەوەی یەزدان سۆدۆم و عەمۆرا لەناو ببات ،وەک باخچەی یەزدان ،وەک خاکی میسر ،کە تۆ دەگەیتە ئەوێ زۆار. 11ئینجا لوت هەموو دەشتی ئوردنی بۆ هەڵبژارد .لوتیش بەرەو ڕۆژهەڵت ڕۆیشت ،یەکێکیان لە یەکێکی دیکە ویاکردەوە. 12ئەبرام لە خاکی کەنعان نیشتەوێ بوو ،لوتیش لە شارەکانی دەشت نیشتەوێ بوو و چادرەکەی بەرەو سۆدۆم هەڵدا. 13بەڵم پیاوانی سۆدۆم زۆر خراپەکار و گوناهبار بوون لەبەردەم یەزدان. 14دوای ئەوەی لوت لێی ویا بووەوە ،یەزدان بە ئەبرامی گوت« :چاوەکانت بەرز بکەرەوە و لەو شوێنەی لێی دەژیت ،بەرەو باکوور و باشوور و ڕۆژهەڵت و ڕۆژئاوا سەیر بکە. 15بۆ هەموو ئەو خاکەی کە دەیبینیت ،بۆ هەمیشە دەیدەم بە تۆ و بە نەوەکانت. 16من تۆوەکانت وەک تۆزی زەوی دەکەم ،بۆ ئەوەی ئەگەر کەسێک بتوانێت تۆزی زەوی بژمێرێت ،ئەوا نەوەکەتیش دەژمێردرێت. 17هەستە ،بە درێژایی خاکەکە و پانییەکەیدا بەناو خاکەکەدا بڕۆن .چونکە پێت دەدەم». 18ئینجا ئەبرام چادرەکەی هەڵگرت و هات و لە دەشتی مەمرە نیشتەوێ بوو کە لە حەبرۆنە و ووربانگایەکی بۆ یەزدان دروست کرد. بەشی ١٤ 1لە سەردەمی ئەمرافێلی پاشای شنار و ئاریۆخی پاشای ئیلسار و کیدۆرلئۆمێری پاشای ئیلم و تایدل پاشای گەلن. 2ئەمانە لەگەڵ بێرا پاشای سۆدۆم و بیرشای پاشای عەمۆرا و شیناب پاشای ئەدما و شەمبێری پاشای زبۆعیم و پاشای بێل کە سۆعارە شەڕیان کرد. 3هەموو ئەمانە لە دۆڵی سیدیم کە دەریای خوێیە ،بەیەکەوە گرێدرابوون. 4دوانزە ساڵ خزمەتیان بە کێدۆرلئۆمێر کرد و لە ساڵی سێزدەهەمدا یاخی بوون. 5لە ساڵی چواردەهەمدا کیدۆرلئۆمێر و پاشاکانی لەگەڵیدا هاتن و لە ئەشترۆت کەرنەعیم لە ڕەفایمەکان و زوزیمەکان لە حەم و میمییەکان لە شاوە کیریاتایمیان کوشت. 6هۆریەکان لە چیای سێیریان تا ئەلپاران کە لە لی بیابانەوەیە. 7گەڕانەوە و گەیشتنە ئێنمیشپات کە کادێشە و هەموو خاکی ئەمالکییەکان و ئەمۆرییەکانیشیان بردەوە کە لە حەزەزۆنتامار نیشتەوێ بوون. 8پاشای سۆدۆم و پاشای عەمۆرا و پاشای ئەدما و پاشای زێبۆیم و پاشای بێل (هەمان سوارە )چوونە دەرەوە و لەگەڵیان لە دۆڵی ...سیدیم؛ 9لەگەڵ کیدۆرلئۆمێری پاشای ئیلم و تایداڵ پاشای گەلن و ئەمرافێلی پاشای شنەر و ئاریۆخی پاشای ئیلسار .چوار پاشا لەگەڵ پێنج. 10دۆڵی سیدیم پڕ بوو لە چاڵ .پاشاکانی سۆدۆم و عەمۆرا هەڵهاتن و لەوێ کەوتنە خوارەوە .ئەوانەی کە مابوونەوە بەرەو شاخەکە هەڵهاتن. 11هەموو سامانی سۆدۆم و عەمۆرا و هەموو خواردنەکانیان برد و ڕۆیشتن. 12لۆتی کوڕی برای ئەبرام کە لە سۆدۆم نیشتەوێ بوو و سامانەکانیان برد و ڕۆیشتن. 13کەسێک هات کە ڕزگاری بوو و بە ئەبرامی عیبری گوت .چونکە لە دەشتی مەمری ئەمۆری ،برای ئەشکۆل و برای عەنێر نیشتەوێ بوو ،ئەمانەش لەگەڵ ئەبرام هاوپەیمان بوون. 14کاتێک ئەبرام بیست کە براکەی بە دیل گیراوە ،خزمەتکارە ڕاهێنراوەکانی کە لە ماڵەکەی خۆی لەدایک بوون ،سێ سەد و هەژدە چەکداری کرد و تا دان بەدوایاندا ڕۆیشتن. 15بە شەو خۆی و خزمەتکارەکانی لە دژی ئەوان دابەش کرد و لێیان دا و ڕاوەدووی نان تا هۆبا کە لە دەستی چەپی دیمەشقدایە. 16هەموو کەلوپەلەکانی هێنایەوە و لوتی برای و سامانەکەی و ژنەکانی و گەلەکەی هێنایەوە. 17پاش گەڕانەوەی لە سەربڕینی کێدۆرلئۆمێر و پاشاکانی لەگەڵیدا ،پاشای سۆدۆم لە دۆڵی شاوە ،کە کانیەکەی پاشایە ،هاتە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن. 18مەلکیزادکی پاشای سالم نان و شەرابی هێنایە دەرەوە ،کاهینی خودای بەرزترین بوو. 19ئینجا بەرەکەتی خستە سەری و گوتی« :ئەبرامی خودای بەرزترین و خاوەنی ئاسمان و زەوی پیرۆز بێت. 20پیرۆز بێت خودای بەرزترین کە دوژمنەکانی داوەتە دەستت .دەهەمی هەمووی پێدا. 21پاشای سۆدۆم بە ئەبرامی گوت« :کەسەکانم پێ بدە و کاڵکە بۆ خۆت ببە». 22ئەبرامیش بە پاشای سۆدۆمی گوت« :دەستم بەرزکردەوە بۆ یەزدان ،خودای بەرزترین و خاوەنی ئاسمان و زەوی. 23لە تارێکەوە تا پەڕۆی پێڵویش وەرنەگرم و هیچ شتێک کە هی تۆ بێت وەرنەگرم ،نەک بڵێیت« :من ئەبرامم دەوڵەمەند کردووە». 24تەنها ئەو شتانە نەبێت کە گەنجەکان خواردوویانە و ئەو بەشەی کە لەگەڵم ڕۆیشتوون ،ئەنێر و ئەشکۆل و مەمرە .با بەشی خۆیان وەربگرن. بەشی ١٥ 1دوای ئەمانە وسەی یەزدان لە بینینێکدا بۆ ئەبرام هات و گوتی« :ئەبرام ،مەترسە ،من وەڵغان و پاداشتی زۆر گەورەتم». 2ئەبرامیش گوتی« :یەزدانی پەروەردگار ،چیم پێدەدەیت ،چونکە من بێ منداڵ دەڕۆم و بەڕێوەبەری ماڵەکەم ئەم ئەلیعەزەرە لە دیمەشق؟» 3ئەبرامیش گوتی« :ئەوەتا تۆ هیچ تۆوێکم پێ نەبەخشی ،سەیرکە ،کەسێک کە لە ماڵەکەمدا لەدایک بووە ،میراتگری منە».
سەرەتای ژیان
4ئینجا وسەی یەزدان بۆی هات و گوتی« :ئەمە میراتگری تۆ نابێت .بەڵم ئەوەی لە ڕیخۆڵەکانتەوە دێتە دەرەوە ،دەبێتە میراتگری تۆ. 5ئینجا هێنایە دەرەوە و گوتی« :سەیری ئاسمان بکە و بە ئەستێرەکان بڵێ ئەگەر توانیت بیانژمێری». 6باوەڕی بە یەزدان هەبوو .ئەویش بە ڕاستودروستی بۆی ژمارد. 7پێی گوت« :من یەزدانم کە تۆم لە ئوری کلدانیەکان هێنایە دەرەوە ،تا ئەم خاکەت پێ بدەم بۆ ئەوەی بە میرات بیگرم». 8گوتی« :پەروەردگار ،بە چی بزانم کە بە میرات دەگرم؟» 9پێی گوت« :گامێشێکی سێ ساڵن و بزنێکی سێ ساڵن و بەرخێکی سێ ساڵن و کۆترێک و کۆترێکی بەچکەم بۆ ببە». 10هەموو ئەمانەی بۆ خۆی برد و لە نێوانیاندا دابەشی کرد و هەر پارچەیەکیان لە بەرامبەر یەکتردا دانا ،بەڵم باڵندەکان دابەشیان نەکرد. 11کاتێک باڵندەکان هاتنە خوارەوە بۆ سەر لشەکان ،ئەبرام ڕاویان کرد. 12کاتێک خۆر ئاوا بوو ،خەوی وووڵ بەسەر ئەبرامدا کەوت .و ،سەیرکە ،ترسناکیی تاریکییەکی گەورە بەسەریدا هات. 13ئینجا بە ئەبرامی گوت« :بە دڵنیاییەوە بزانە کە نەوەکەت بێگانە دەبێت لە خاکێکدا کە هی ئەوان نییە و خزمەتیان دەکات .چوار سەد ساڵ ئازاریان دەدەن. 14من حوکم لەسەر ئەو نەتەوەیە دەدەم کە خزمەتیان دەکەن ،دواتر بە سامانێکی زۆرەوە دێنە دەرەوە. 15بە ئاشتی دەچیتە لی باوباپیرانت .لە پیرییەکی باشدا دەنێژرێیت. 16بەڵم لە نەوەی چوارەمدا دەگەڕێنەوە ئێرە ،چونکە تاوانی ئەمۆریەکان هێشتا پڕ نەبووەتەوە. 17کاتێک خۆر ئاوا بوو و تاریک بوو ،کورەیەکی دوکەڵوی و چرایەکی سووتاو لە نێوان ئەو پارچانەدا تێپەڕی. 18هەر لەو ڕۆژەدا یەزدان پەیمانی لەگەڵ ئەبرام بەست و گوتی« :ئەم خاکەم بە نەوەکەت داوە ،لە ڕووباری میسرەوە تا ڕووباری گەورە، ڕووباری فورات. 19کێنیەکان و کەنیزییەکان و کادمۆنییەکان. 20حیتیەکان و فەریزییەکان و ڕەفایمەکان. 21ئەمۆرییەکان و کەنعانییەکان و گیرگاشییەکان و یەبوسییەکان. بەشی ١٦ 1سارای ژنی ئەبرام منداڵی نەبوو ،خزمەتکارێکی میسری هەبوو ،ناوی هاوەر بوو. 2سارای بە ئەبرامی گوت« :ئەوەتا یەزدان ڕێگری لێکردووم لە منداڵبوون .لەوانەیە بۆ ئەوەی منداڵ لەلیەن ئەوەوە بەدەست بهێنم . ئەبرامیش گوێی لە دەنگی سارای گرت. 3دوای ئەوەی ئەبرام دە ساڵ لە خاکی کەنعان نیشتەوێ بوو ،سارای ژنی ئەبرام هاوەری خزمەتکارە میسرییەکەی برد و دایە ئەبرامی مێردەکەی تا ببێتە هاوسەری. 4چووە ژوورەوە بۆ لی هاوەر ،ژنەکە دووگیان بوو ،کاتێک بینی دووگیان بووە ،خاتوونەکەی لە چاوەکانیدا سووکایەتی پێکرا. 5سارای بە ئەبرامی گوت« :هەڵەی من بەسەرتدا بێت ،خزمەتکارەکەمم داوەتە باوەشی تۆ .کاتێک بینی دووگیان بووە ،لە چاوەکانیدا سووکایەتیم پێکرا ،یەزدان دادوەری نێوان من و تۆ بکات. 6بەڵم ئەبرام بە سارای گوت« :ئەوەتا خزمەتکارەکەت بەدەستتەوەیە .بەو شێوەیەی کە حەزت لێیە بیکە .کاتێک سارای بە سەختی مامەڵەی لەگەڵدا کرد ،لە دەموچاوی هەڵهات. 7فریشتەی یەزدان لە لی کانیاوێکی ئاو لە بیابان و لە لی کانیاوەکە لە ڕێگای شور دۆزیەوە. 8ئینجا گوتی« :هاوەر ،خزمەتکاری سارای ،لە کوێوە هاتوویت؟ و بۆ کوێ دەچیت؟ ئینجا گوتی« :من لە ڕووخساری سارای خاتوونەکەم هەڵدێم». 9فریشتەی یەزدان پێی گوت« :گەڕەوە بۆ لی خاتوونەکەت و خۆت بخەرە ژێر دەستی». 10فریشتەی یەزدان پێی فەرموو« :من نەوەکانت زۆر زیاد دەکەم ،بۆ ئەوەی ژمارەیان زۆر نەبێت». 11فریشتەی یەزدان پێی گوت« :ئەوە تۆ دووگیانیت و کوڕێک لەدایک دەبیت و ناوی دەنێیت ئیسماعیل .چونکە یەزدان گوێی لە ئازارەکانت بووە. 12پیاوێکی کێوی دەبێت .دەستی دژی هەموو مرۆڤێک دەبێت و دەستی هەر کەسێک بەرامبەری دەبێت .لەبەردەم هەموو براکانیدا نیشتەوێ دەبێت. 13ناوی یەزدانی لێنا کە وسەی لەگەڵ دەکرد« :تۆ خودا دەمبینیت ،چونکە گوتی« :ئایا لێرەش چاودێری ئەو کەسەم کردووە کە دەمبینێت؟» 14بۆیە بیرەکە ناوی بەیرلەهایرۆی بوو .سەیرکە ،لە نێوان کادێش و بەرێدە. 15هاوەر کوڕێکی بوو بۆ ئەبرام ،ئەبرامیش ناوی کوڕەکەی ناونا ئیسماعیل. 16ئەبرام تەمەنی حەشتا و شەش ساڵ بوو ،کاتێک هاوەر ئیسماعیلی بۆ ئەبرام بوو. بەشی ١٧ 1کاتێک ئەبرام تەمەنی نەوەد و نۆ ساڵ بوو ،یەزدان بۆ ئەبرام دەرکەوت و پێی گوت« :من خودای گەورەم .لەبەردەممدا بڕۆن و تۆ کامڵ بە». 2پەیمانم لە نێوان خۆم و تۆدا دەبەستم و زۆرت بۆ زیاد دەکەم. 3ئەبرامیش بە ڕووخساری خۆی کەوتە خوارەوە و خودا وسەی لەگەڵ کرد و گوتی: 4سەبارەت بە من ،سەیرکە ،پەیمانم لەگەڵ تۆدایە و دەبیتە باوکی گەلێکی زۆر.
سەرەتای ژیان
5ئیتر ناوت نابنرێت ئەبرام ،بەڵکو ناوت ئیبراهیم دەبێت .چونکە تۆم کردوومە باوکی گەلێکی زۆر». 6من زۆر بەرهەمت دەهێنم و گەلت لێ دروست دەکەم و پاشاکان لێت دەردەچن. 7پەیمانەکەم لە نێوان من و تۆ و نەوەکانی دوای تۆ لە نەوەکانیاندا وێگیر دەکەم ،بۆ پەیمانێکی هەمیشەیی ،بۆ ئەوەی ببمە خودایەک بۆ تۆ و بۆ نەوەکانی دوای تۆ. 8ئەو خاکەی کە بێگانەیت ،هەموو خاکی کەنعان دەدەم بە تۆ و نەوەکانی دوای خۆت ،بۆ ئەوەی ببێتە موڵکێکی هەمیشەیی .منیش دەبمە خودایان. 9خودا بە ئیبراهیمی گوت« :بۆیە تۆ و نەوەکانی دوای تۆ لە نەوەکانیانەوە پەیمانەکەم دەپارێزن». 10ئەمە پەیمانی منە کە دەیپارێزن لە نێوان من و ئێوە و نەوەکانی دوای خۆت .هەر منداڵێک لە ئێوە خەتەنە بکرێت. 11گۆشتی پێستی پێشەوەتان خەتەنە بکەن .دەبێتە نیشانەی پەیمانی نێوان من و تۆ. 12ئەوەی تەمەنی هەشت ڕۆژە لە نێوانتاندا خەتەنە دەکرێت ،هەر منداڵێک لە نەوەکانتاندا ،ئەو کەسەی لە ماڵەوە لەدایک بووە ،یان بە پارە لە هەر کەسێکی نامۆ کڕدراوە ،کە لە نەوەکانتان نییە. 13ئەوەی لە ماڵەکەتدا لەدایک بوو و ئەوەی بە پارەکەت کڕدرا ،پێویستە خەتەنە بکرێت ،پەیمانی من لە وەستەتاندا دەبێت بۆ پەیمانێکی هەمیشەیی. 14ئەو منداڵە خەتەنەنەکراوەی کە لە پێستی پێشەوەی خەتەنە نەکراوە ،ئەو ڕۆحە لە گەلەکەی دەبڕدرێت .ئەو پەیمانی منی شکاندووە». 15خودا بە ئیبراهیمی گوت« :سارای ژنەکەت ناوی لێ مەنێ سارا ،بەڵکو ناوی سارا دەبێت». 16بەرەکەتی دەخەمە سەری و کوڕێکیشت پێدەبەخشم ،بەڵێ بەرەکەتی پێ دەبەخشم و دەبێتە دایکی گەلن .پاشای گەل لە ئەو ژنە دەبن. 17ئیبراهیم کەوتە سەر ڕوو و پێکەنی و لە دڵی خۆیدا گوتی« :ئایا منداڵێک بۆ لەدایک دەبێت کە تەمەنی سەد ساڵە؟ »ئایا سارا کە تەمەنی نەوەد ساڵە ،بەرگەی دەگرێت؟ 18ئیبراهیم بە خودای گوت« :ئەی ئیسماعیل پێش تۆ بژی! 19خودا فەرمووی« :سارا ژنەکەت بەڕاستی کوڕێکت بۆ دەبێت .ناوی دەنێیت ئیسحاق ،منیش پەیمانەکەم لەگەڵیدا دەچەسپێنم بۆ پەیمانێکی هەمیشەیی و لەگەڵ نەوەکانی دوای ئەو». 20سەبارەت بە ئیسماعیل ،گوێم لێ بوویت :سەیرکە ،من بەرەکەتم داوە و بەرهەمی دەهێنم و زۆر زیاد دەکەم .دوانزە شازادەی لەدایک دەبێت ،منیش دەیکەم بە نەتەوەیەکی گەورە. 21بەڵم پەیمانەکەم لەگەڵ ئیسحاودا وێگیر دەکەم ،کە سارا لەم کاتەدا لە ساڵی داهاتوودا بۆت هەڵدەگرێت. 22ئینجا وازی لە وسەکردن لەگەڵیدا هێنا و خودا لە ئیبراهیمەوە بەرزبووەوە. 23ئیبراهیم ئیسماعیل کوڕەکەی و هەموو ئەوانەی لە ماڵەکەیدا لەدایک بوون و هەموو ئەوانەی بە پارەکەی کڕدرابوون ،هەر پیاوێک لە پیاوەکانی ماڵی ئیبراهیم برد .هەر لەو ڕۆژەدا گۆشتی پێستی پێشەوەیان خەتەنە کرد ،وەک خودا پێی فەرمووبوو. 24ئیبراهیم تەمەنی نەوەد و نۆ ساڵ بوو ،کاتێک لە گۆشتی پێستی پێشەوەی خەتەنە کرا. 25ئیسماعیلی کوڕەکەی تەمەنی سێزدە ساڵ بوو ،کاتێک لە گۆشتی پێستی پێشەوە خەتەنە کرا. 26هەر لەو ڕۆژەدا ئیبراهیم و ئیسماعیلی کوڕی خەتەنە کرا. 27هەموو پیاوەکانی ماڵەکەی کە لە ماڵەکەدا لەدایک بوون و بە پارە لە بێگانە کڕیویانە ،لەگەڵیدا خەتەنە کران. بەشی ١٨ 1یەزدان لە دەشتەکانی مەمرە بۆی دەرکەوت ،لە گەرمای ڕۆژدا لە دەرگای چادرەکە دانیشت. 2چاوەکانی بەرز کردەوە و سەیرێکی کرد ،سێ پیاو لە تەنیشتی وەستابوون ،کاتێک بینییان لە دەرگای چادرەکەوە ڕایکرد و بەرەو زەوی کڕنۆش برد. 3گوتی« :پەروەردگارم ،ئەگەر ئێستا لەبەردەم تۆدا نیعمەتم وەرگرتووە ،لە بەندەکەت تێنەپەڕیت. 4با کەمێک ئاو بهێنرێت و پێتان بشۆن و لە ژێر دارەکەدا پشوو بدەن. 5منیش پارچە نانێک دەهێنم و دڵتان دڵنەواییتان پێدەدەم .دوای ئەوە تێدەپەڕن ،چونکە بۆیە هاتوونەتە لی خزمەتکارەکەت .ئەوانیش گوتیان« :هەروەک وتت». 6ئیبراهیم بەپەلە چووە ناو چادرەکە بۆ لی سارا و گوتی« :بەپەلە سێ پێوەر ژەمی باش ئامادە بکە و بیکوڵێنە و کێک لەسەر کۆشکەکە دروست بکە». 7ئیبراهیم ڕایکرد بۆ لی مەڕەکان و گوێدرێژێکی ناسک و باشی هێنا و دای بە گەنجێک .و پەلەی کرد لە پۆشینی. 8ئینجا کەرە و شیر و گوێدرێژەکەی وەرگرت و لەبەردەمیان دانا .لە ژێر دارەکەدا لە تەنیشتیان وەستا و ئەوانیش خواردنیان خوارد. 9پێیان گوت« :سارا ژنەکەت لە کوێیە؟ »ئینجا گوتی« :ئەوەتا لە چادرەکەدا». 10ئینجا گوتی« :بەپێی کاتەکانی ژیان دەگەڕێمەوە لت .سارا ژنەکەت کوڕێکی دەبێت .سارا لە دەرگای چادرەکە کە لە پشتیەوە بوو گوێی لێ بوو. 11ئیبراهیم و سارا پیر بوون و تەمەنیان زۆر بوو .وە وازی لە سارا هێنا وەک شێوازی ژنان. 12بۆیە سارا لە دڵی خۆیدا پێکەنی و گوتی« :دوای پیر بووم ،ئاغاکەم پیر دەبێت ،ئایا دڵخۆشم؟» 13یەزدان بە ئیبراهیمی گوت« :بۆچی سارا پێکەنی و گوتی« :ئایا من بە دڵنیاییەوە منداڵێک لەدایک بم کە پیر بووبێت؟» 14ئایا هیچ شتێک بۆ یەزدان وورسە؟ لە کاتی دیاریکراودا بەپێی کاتەکانی ژیان دەگەڕێمەوە بۆ لی تۆ و سارا کوڕێکی دەبێت. 15ئینجا سارا ئینکاری کرد و گوتی« :پێکەنینم نەبوو .چونکە ترسی هەبوو .ئینجا گوتی« :نا !بەڵم تۆ پێکەنی. 16پیاوەکان لەوێ هەستانەوە و سەیری سۆدۆمیان کرد ،ئیبراهیم لەگەڵیان ڕۆیشت بۆ ئەوەی بیانباتە سەر ڕێگا.
سەرەتای ژیان
17یەزدان گوتی« :ئەو کارەی دەیکەم لە ئیبراهیم بشارمەوە. 18ئیبراهیم دەبێتە نەتەوەیەکی گەورە و بەهێز و هەموو گەلنی سەر زەوی بەهۆیەوە بەرەکەتدار دەبن؟ 19چونکە من دەیناسم ،کە فەرمان بە منداڵەکانی و ماڵەکەی لە دوای خۆی دەکات و ڕێگای یەزدان دەپارێزن و دادپەروەری و دادوەری بکەن .بۆ ئەوەی یەزدان ئەو شتانە بەسەر ئیبراهیمدا بهێنێت کە باسی کردووە. 20یەزدان گوتی« :لەبەرئەوەی هاوارەکانی سۆدۆم و عەمۆرا زۆرە و گوناهەکانیان زۆر وورسە. 21ئێستا دەچمە خوارەوە و دەزانم ئایا بە تەواوی بەو هاوارەی کە بۆم هاتووە ،کردوویانە یان نا .و ئەگەر نا ،منیش دەزانم. 22پیاوەکان ڕوویان لێ کردەوە و بەرەو سۆدۆم ڕۆیشتن ،بەڵم ئیبراهیم هێشتا لەبەردەم یەزدان وەستا. 23ئیبراهیم نزیک بووەوە و گوتی« :ئایا دەتەوێت ڕاستودروستەکان لەگەڵ خراپەکاران لەناو ببەیت؟» 24ڕەنگە لە ناو شارەکەدا پەنجا ڕاستودروست هەبن ،ئایا تۆش لەناو دەبەیت و شوێنەکە بەزەیی بەو پەنجا ڕاستودروستە ناپارێزیت کە تێیدان؟ 25ئەوە دوورە لە تۆ کە بەم شێوەیە بیکەیت ،ڕاستودروستەکان لەگەڵ خراپەکاران بکوژیت ،ڕاستودروستەکان وەک خراپەکارێک بن کە لێت دوور بن ،ئایا دادوەری هەموو زەوی ڕاست ناکات؟ 26یەزدان گوتی« :ئەگەر لە سۆدۆم پەنجا کەسی ڕاستودروست لە ناو شارەکەدا بدۆزمەوە ،ئەوا لە پێناو ئەواندا هەموو شوێنەکە بەزەیی دەدەم». 27ئیبراهیمیش وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەوەتا من دەستم کرد بە وسەکردن لەگەڵ یەزدان ،کە تەنها تۆز و خۆڵەمێشم. 28ڕەنگە لە پەنجا ڕاستودروست پێنج کەسیان کەم بێت ،ئایا لەبەر کەمی پێنج کەس هەموو شارەکە لەناو دەبەیت؟ وتی« :ئەگەر چل و پێنج کەس لەوێ بدۆزمەوە ،لەناوی نابەم». 29وارێکی دیکە وسەی لەگەڵ کرد و گوتی« :ڕەنگە چل کەس لەوێ بدۆزرێتەوە ».وتی« :لە پێناو چل کەسدا ئەوە ناکەم». 30پێی گوت« :با یەزدان تووڕە نەبێت ،منیش وسە دەکەم ،ڕەنگە سی کەس لەوێ بدۆزرێتەوە ».وتی« :ئەگەر سی کەسم لەوێ بدۆزمەوە، ئەوە ناکەم». 31ئینجا گوتی« :ئەوەتا من دەستم گرتووە بۆ ئەوەی لەگەڵ یەزدان وسە بکەم ،ڕەنگە بیست کەس لەوێ بدۆزرێتەوە ».ئینجا گوتی« :لە پێناو بیست کەسدا لەناوی نابەم». 32ئینجا گوتی« :با یەزدان تووڕە نەبێت ،منیش تەنیا ئەمە وارێک وسە دەکەم :ڕەنگە دە کەس لەوێ بدۆزرێتەوە ».ئینجا گوتی« :لە پێناو دەدا لەناوی نابەم». 33یەزدان هەر کە وسەکانی لەگەڵ ئیبراهیم ڕۆیشت ،ئیبراهیم گەڕایەوە شوێنی خۆی. بەشی ١٩ 1ئێواران دوو فریشتە هاتنە سۆدۆم .لوتیش لە دەروازەی سۆدۆم دانیشت ،لوتیش کە ئەوانی بینی هەستا بۆ ئەوەی پێشوازییان لێبکات .و بە ڕووخساری بەرەو زەوی کڕنۆش برد. 2ئینجا گوتی« :ئەوەی ئاغاکانم ،بڕۆنە ناو ماڵی خزمەتکارەکەت و بە درێژایی شەو بمێننەوە و پێتان بشۆن ،زوو هەستن و دەڕۆن ». ئەوانیش گوتیان« :نا !بەڵم ئێمە بە درێژایی شەو لە شەوامەکەدا دەمێنینەوە. 3زۆر فشاری خستە سەریان .ئینجا ڕوویان کردە لی و چوونە ناو ماڵەکەی .ئاهەنگێکیان بۆ سازکرد و نانی بێ خەمیرەی لێنا و نانیان خوارد. 4بەڵم پێش ئەوەی بخەون ،پیاوانی شارەکە ،پیاوانی سۆدۆم ،بە پیر و گەنج ،هەموو گەل لە هەموو لیەکەوە بە دەوری ماڵەکەدا دەسوڕانەوە. 5بانگەوازیان بۆ لوت کرد و پێیان گوت« :ئەو پیاوانەی ئەمشەو هاتوونەتە لت لە کوێن؟ »بۆمان بهێنە دەرەوە ،تاکو بیانناسین». 6لووتیش لە دەرگاکە هاتە دەرەوە بۆ لی ئەوان و دەرگاکەی بە دوای خۆیدا داخست. 7گوتی« :برایان ،داواتان لێدەکەم ،وا خراپەکارانە مەکەن». 8ئێستا سەیرکە ،دوو کچم هەیە کە پیاویان نەناسیوە .با من بیانهێنمە دەرەوە بۆتان و وەک ئەوەی لە چاوتان باش بێت لەگەڵیان بکەن ،تەنها بۆ ئەم پیاوانە هیچ مەکەن .چونکە ئەوان کەوتنە ژێر سێبەری سەوفەکەمەوە. 9گوتیان« :پاشەوە بوەستە ».دیسان گوتیان« :ئەم پیاوە هاتە ژوورەوە بۆ ئەوەی نیشتەوێ بێت ،پێویستە دادوەر بێت .ئینجا فشاریان خستە سەر پیاوەکە ،لووت ،و نزیک بوون بۆ ئەوەی دەرگاکە بشکێنن. 10بەڵم پیاوەکان دەستیان درێژ کرد و لوتیان بۆ ماڵەکە ڕاکێشا و دەرگاکەیان داخست. 11ئەو پیاوانەی لە دەرگای ماڵەکە بوون ،بە بچووک و گەورە ،کوێریان کرد ،بەوۆرێک خۆیان ماندوو بوون بۆ دۆزینەوەی دەرگاکە. 12پیاوەکان بە لوتیان گوت« :ئایا وگە لەوە هیچت لێرە هەیە؟ »زاوا و کوڕەکانت و کچەکانت و هەرچیت لە شارەکەدا هەیە ،لەم شوێنە دەریانبهێنە. 13چونکە ئێمە ئەم شوێنە وێران دەکەین ،چونکە هاواریان لەبەردەم یەزدان گەورەتر بووە .یەزدان ئێمەی ناردووە بۆ لەناوبردنی. 14ئینجا لوت چووە دەرەوە و لەگەڵ زاواکانی کە کچەکانی هاوسەرگیریان کردووە وسەی کرد و گوتی« :هەستن ،لەم شوێنە دەربچن . چونکە یەزدان ئەم شارە لەناو دەبات ».بەڵم وەک کەسێک دەرکەوت کە گاڵتە بە زاواکانی دەکات. 15کە بەیانی هەڵسا ،فریشتەکان پەلەیان لە لوت کرد و گوتیان« :هەستە ،ژنەکەت و دوو کچەکەت ببە ،کە لێرەن .نەک بە تاوانی شارەکە لەناو ببەیت». 16کاتێک ئەو درێژە دەکێشا ،پیاوەکان دەستی و دەستی ژنەکەی و دەستی دوو کچەکەییان گرت .یەزدان میهرەبانی لەگەڵیدا ،هێنایانە دەرەوە و لە دەرەوەی شار دایاننا.
سەرەتای ژیان
17کاتێک هێنایانە دەرەوە ،گوتی« :لە پێناو ژیانی خۆتدا هەڵبێ ».سەیری پشتت مەکە و لە هەموو دەشتەکاندا نەمێنەرەوە .هەڵبێن بۆ شاخ، نەک لەناوچوون. 18لووت پێی گوتن« :ئەی پەروەردگارم ،وا نییە. 19ئێستا ،خزمەتکارەکەت نیعمەتی لەبەرچاوتدا دۆزیەوە و تۆ ڕەحمەتی خۆتت گەورەتر کرد ،کە بۆ ڕزگارکردنی ژیانم نیشانت دام . ناتوانم بۆ شاخ ڕزگارم بێت ،نەک هەندێک خراپە بمگرێت و بمرم. 20ئێستا سەیرکە ،ئەم شارە نزیکە بۆ هەڵتن لێی و بچووکە :ئای با لەوێ هەڵبم( ،ئایا بچووک نییە؟ )و گیانم دەژی. 21ئینجا پێی گوت« :ببینە ،من لەم بابەتەشدا وبوڵم کردوویت ،کە ئەم شارە نەڕووخێنم ،کە لەسەری وسەت کردووە». 22پەلە بکە ،لەوێ هەڵبێ .چونکە تا تۆ نەگەیتە ئەوێ ،ناتوانم هیچ بکەم .بۆیە ناوی شارەکە ناونرا زۆئار. 23خۆر لەسەر زەوی هەڵهات کاتێک لوت هاتە ناو زوئار. 24ئینجا یەزدان لە ئاسمانەوە گۆگرد و ئاگری لە یەزدان بەسەر سۆدۆم و عەمۆرادا باران کرد. 25ئەو شارانە و هەموو دەشت و هەموو دانیشتووانی شارەکان و ئەوانەی لەسەر زەوی گەشەیان کردووە ،ڕووخاند. 26بەڵم ژنەکەی لە پشتیەوە سەیری دواوەی کرد و بوو بە ستوونی خوێ. 27ئیبراهیم بەیانی زوو بەرەو ئەو شوێنەی کە لەبەردەم یەزدان وەستابوو. 28ئینجا سەیری سۆدۆم و عەمۆرا و هەموو خاکی دەشتەکەی کرد و بینی دوکەڵی خاکەکە وەک دوکەڵی کورە بەرزبووەوە. 29کاتێک خودا شارەکانی دەشتەکەی وێران کرد ،خودا ئیبراهیمی بیر هێنایەوە و لوتی لە ناوەڕاستی ڕووخاندنەکە ناردە دەرەوە ،کاتێک ئەو شارانەی ڕووخاند کە لوت تێیدا نیشتەوێ بوو. 30لۆت لە سۆعارەوە سەرکەوت و لە شاخەکە نیشتەوێ بوو و دوو کچەکەی لەگەڵیدا بوو .چونکە ترسی لە نیشتەوێبوونی لە سوار هەبوو، خۆی لەگەڵ دوو کچەکەی لە ئەشکەوتێکدا نیشتەوێ بوو. 31یەکەم منداڵەکە بە بچووکەکەی گوت« :باوکمان پیر بووە ،پیاوێک لە زەویدا نییە وەک هەموو زەوییەک بێتە لی ئێمە. 32وەرە با باوکمان شەراب بخۆینەوە و لەگەڵیدا دەخەوین ،بۆ ئەوەی تۆوی باوکمان بپارێزین. 33ئەو شەو باوکیان شەرابیان خواردەوە ،یەکەم منداڵەکە چووە ژوورەوە و لەگەڵ باوکیدا پاڵکەوت .ئەویش نەیدەزانی کەی پاڵکەوت و نە کەی هەستایەوە. 34سبەی یەکەم منداڵەکە بە بچووکەکەی گوت« :دوێنێ شەو لەگەڵ باوکم خەوتم ،با ئەمشەو شەرابی بۆ بخواتەوە .تۆ بچۆرە ژوورەوە و لەگەڵیدا پاڵ بکەوە ،تاکو تۆوی باوکمان بپارێزین». 35ئەو شەوە باوکیان شەرابیان خواردەوە ،بچووکەکە هەستا و لەگەڵیدا پاڵکەوت .ئەویش نەیدەزانی کەی پاڵکەوت و نە کەی هەستایەوە. 36بەم شێوەیە هەردوو کچی لوت لە باوکیان دووگیان بوون. 37یەکەم کوڕەکەی کوڕێکی بوو ،ناوی لێنا مۆئاب ،تا ئەمڕۆش باوکی مۆئابییەکانە. 38منداڵە بچووکەکەش کوڕێکی بوو و ناوی لێنا بنامی ،تا ئەمڕۆش باوکی نەوەی عەمۆنە. بەشی ٢٠ 1ئیبراهیم لەوێشەوە بەرەو باشوور ڕۆیشت و لە نێوان کادێش و شوڕ نیشتەوێ بوو و لە گەرار نیشتەوێ بوو. 2ئیبراهیم لەبارەی سارای ژنەکەیەوە گوتی« :خوشکی منە ،ئەبیمەلەخی پاشای گەرار نارد و سارای برد». 3بەڵم خودا بە شەو لە خەودا هاتە لی ئەبیمەلەخ و پێی گوت« :ئەوەتا تۆ تەنها پیاوێکی مردوویت ،بەهۆی ئەو ژنەی کە بردوتە .چونکە ژنی پیاوە. 4بەڵم ئەبیمەلەخ لێی نزیک نەبووبووەوە ،گوتی« :پەروەردگار ،ئایا نەتەوەیەکی ڕاستودروستیش دەکوژیت؟» 5پێی نەگوتم« :ئەو خوشکمە؟ »ئەویش خۆی گوتی« :ئەو برامە ،لە یەکپارچەیی دڵم و بێتاوانی دەستەکانمدا ئەمەم کردووە». 6خودا لە خەودا پێی فەرموو« :بەڵێ ،دەزانم کە تۆ بە دڵسۆزی ئەم کارەت کردووە .چونکە منیش تۆم لە گوناهکردن لە دژی من ڕاگرت، بۆیە ڕێگەم نەدا دەستی لێبدەیت. 7ئێستا پیاوەکە ژنەکەی بگەڕێننەوە .چونکە پێغەمبەرە و دوعات بۆ دەکات و تۆش دەژیت ،ئەگەر نەیگەڕێنیتەوە ،بزانە کە بە دڵنیاییەوە دەمری ،تۆ و هەموو ئەوانەی هی خۆتن. 8ئەبیمەلەخ بەیانی زوو هەستا و هەموو خزمەتکارەکانی بانگ کرد و هەموو ئەمانەی بە گوێیان گوت ،پیاوەکان زۆر ترسان. 9ئەبیمەلەخ ئیبراهیمی بانگ کرد و پێی گوت« :چیت لەگەڵ ئێمە کردووە؟ »چیم توڕە کردووە ،کە گوناهێکی گەورەت بەسەر من و شانشینی مندا هێناوە؟ تۆ کارێکت لەگەڵ کردم کە نابێت بکرێت. 10ئەبیمەلەخ بە ئیبراهیمی گوت« :چیت بینی کە ئەم کارەت کردووە؟ 11ئیبراهیم گوتی« :چونکە بیرم لەوە دەکردەوە ،بەڕاستی ترس لە خودا لەم شوێنەدا نییە .لە پێناو ژنەکەمدا دەمکوژن. 12بەڵم بەڕاستی ئەو خوشکمە .کچی باوکمە ،بەڵم کچی دایکمە؛ و بوو بە ژنەکەم. 13کاتێک خودا لە ماڵی باوکم سەرگەردانم کرد ،پێم گوت« :ئەمە ئەو میهرەبانییەیە کە پێم دەڵێیت .لە هەر شوێنێک کە دێین ،لەبارەی منەوە بڵێ :ئەو برامە. 14ئەبیمەلەخ مەڕ و گا و کۆیلەی پیاو و کۆیلەی ژنی برد و دایە ئیبراهیم و سارای هاوسەری بۆ گەڕاندەوە. 15ئەبیمەلەخ گوتی« :ئەوەتا خاکەکەم لەبەردەمتدایە ،لەو شوێنەی کە پێی خۆشە بژی». 16بە سارا گوتی« :ئەوەتا هەزار پارچە زیوم بە براکەت داوە ،بۆ هەموو ئەوانەی لەگەڵتدان و هەموو ئەوانەی تریش چاوەکانت داپۆشیوە، بەم شێوەیە سەرزەنشت کرا». 17ئیبراهیم دوعای لە خودا کرد ،خودا ئەبیمەلەک و ژنەکەی و خزمەتکارەکانی چاککردەوە .و منداڵیان بوو.
سەرەتای ژیان
18چونکە یەزدان هەموو سکی ماڵی ئەبیمەلەخی بەڕۆژوو داخستبوو ،بەهۆی سارای هاوسەری ئیبراهیمەوە. بەشی ٢١ 1یەزدان وەک خۆی وتبووی سەردانی سارای کرد و یەزدان وەک ئەوەی گوتبووی لەگەڵ سارادا کرد. 2چونکە سارا دووگیان بوو و لە تەمەنی پیریدا ئیبراهیم کوڕێکی لەدایک بوو ،لەو کاتەی کە خودا وسەی لەگەڵ کردبوو. 3ئیبراهیم ناوی کوڕەکەی ناونا ئیسحاق کە سارا لەدایک بوو. 4ئیبراهیم ئیسحاوی کوڕی خەتەنەی کرد کە تەمەنی هەشت ڕۆژ بوو ،وەک ئەوەی خودا فەرمانی پێکردبوو. 5ئیبراهیم تەمەنی سەد ساڵ بوو ،کاتێک ئیسحاوی کوڕی لەدایک بوو. 6سارا گوتی« :خودا پێکەنیناویم ،تاکو هەموو ئەوانەی گوێیان لێدەبێت لەگەڵم پێبکەنن». 7ئینجا گوتی« :کێ دەیگوت سارا منداڵی شیری پێ بدا؟ »چونکە لە تەمەنی پیریدا کوڕێکم بۆ لەدایک کردووە. 8منداڵەکە گەورە بوو و شیری لێ کێشرا ،ئیبراهیمیش هەر لەو ڕۆژەی کە ئیسحاق لە شیری دایکی کێشا ،وەژنێکی گەورەی سازکرد. 9سارا کوڕی هاوەری میسری بینی کە لە ئیبراهیم لەدایک بوو ،گاڵتە دەکات. 10بۆیە بە ئیبراهیمی گوت« :ئەم کۆیلەیە و کوڕەکەی دەربکەن ،چونکە کوڕی ئەم کۆیلەیە لەگەڵ کوڕەکەمدا میراتگری ئیسحاق نابێت». 11ئیبراهیم بەهۆی کوڕەکەیەوە زۆر زەحمەت بوو. 12خودا بە ئیبراهیمی فەرموو« :با لەبەر کوڕ و ژنە کۆیلکەتدا زەحمەت نەبێت .لە هەموو ئەو شتانەی سارا پێی وتوویت ،گوێ لە دەنگی بگرە .چونکە نەوەکەت بە ئیسحاق ناودەبرێت». 13هەروەها لە کوڕی ژنە کۆیلەکەش نەتەوەیەک دروست دەکەم ،چونکە ئەو نەوەی تۆیە. 14ئیبراهیم بەیانی زوو هەستا و نان و ووتوێک ئاوی برد و دای بە هاوەر و خستیە سەر شانی خۆی و منداڵەکە و ڕەوانەی کرد لە بەێرشەبا. 15ئاوەکە لەناو ووتووەکەدا تەواو بوو ،منداڵەکەی فڕێدایە ژێر یەکێک لە دارستانەکانەوە. 16ژنەکە ڕۆیشت و لە دوورییەکی باشەوە بەرامبەری دانیشت ،وەک ئەوەی کەوانە ،چونکە گوتی« :با مردنی منداڵەکە نەبینم ». لەبەرامبەر دانیشت و دەنگی بەرز کردەوە و گریای. 17خودا گوێی لە دەنگی کوڕەکە بوو .فریشتەی خودا لە ئاسمانەوە بانگی هاوەر دەکات و پێی وت :هاوەر چیت هەیە؟ مەترسن؛ چونکە خودا دەنگی کوڕەکەی لە کوێیە بیستووە. 18هەستە ،کوڕەکە بەرز بکەرەوە و بە دەستی خۆت بگرە .چونکە دەیکەم بە نەتەوەیەکی گەورە. 19خودا چاوەکانی کردەوە و بیرێکی ئاوی بینی .چوو ،شووشەکەی پڕ کرد لە ئاو و کوڕەکەی خواردەوە. 20خودا لەگەڵ کوڕەکە بوو .گەورە بوو و لە بیابان نیشتەوێ بوو و بوو بە تیرهەڵدەر. 21لە بیابانی پاران نیشتەوێ بوو ،دایکی لە خاکی میسرەوە ژنێکی بۆ برد. 22لەو کاتەدا ،ئەبیمەلەخ و فیکۆلی سەرۆکی سوپای سوپاکەی بە ئیبراهیمیان گوت« :خودا لەگەڵتە لە هەموو ئەو کارانەی کە دەیکەیت. 23ئێستا لێرە بە خودا سوێندم پێ بخۆ کە مامەڵەی درۆ لەگەڵ من و کوڕەکەم و کوڕی کوڕەکەمدا نەکەیت ،بەڵکو بەپێی ئەو میهرەبانییەی کە لەگەڵتم کردووە ،لەگەڵ من و لەگەڵ ئەو ...ئەو خاکەی کە تێیدا نیشتەوێ بوویت. 24ئیبراهیم گوتی« :سوێند دەخۆم». 25ئیبراهیم سەرزەنشتی ئەبیمەلەکی کرد بەهۆی بیرێکی ئاوەوە کە خزمەتکارەکانی ئەبیمەلەک بە توندی لێیان بردبوو. 26ئەبیمەلەخ گوتی« :نازانم کێ ئەم کارەی کردووە ،تۆ پێت نەگوتم و نەمبیستووە ،بەڵکو ئەمڕۆ». 27ئیبراهیم مەڕ و گاکانی برد و دایە ئەبیمەلەخ .هەردووکیان پەیمانێکیان بەست. 28ئیبراهیم حەوت بەرخی مەڕ لە مەڕەکان بە تەنیا دانا. 29ئەبیمەلەخ بە ئیبراهیمی گوت« :ئەم حەوت بەرخ مەڕانەی کە بۆ خۆیان دانراون ،مانای چییە؟» 30ئینجا گوتی« :ئەم حەوت بەرخە مەڕانە لە دەستم وەربگرە ،تا شایەتحاڵیم بن ،کە ئەم بیرەم هەڵکەندووە». 31بۆیە ئەو شوێنەی ناونا بەێرشەبا .چونکە لەوێ سوێندیان بە هەردووکیان خوارد. 32بەم شێوەیە لە بەێرشەبا پەیمانیان بەست ،پاشان ئەبیمەلەخ و فیکۆلی سەرۆکی سوپای سوپاکەی هەستان و گەڕانەوە بۆ خاکی فەلەستینییەکان. 33ئیبراهیم دارستانێکی لە بەێرشەبا چاند و لەوێ ناوی یەزدانی خودای هەتاهەتایی بانگ کرد. 34ئیبراهیم ڕۆژێکی زۆر لە خاکی فەلەستینییەکان نیشتەوێ بوو. بەشی ٢٢ 1دوای ئەمانە ،خودا ئیبراهیمی تاویکردەوە و پێی گوت« :ئیبراهیم »و گوتی« :ئەوەتا من لێرەم». 2ئینجا گوتی« :کوڕەکەت ،ئیسحاوی کوڕە تاوانەکەت ،کە خۆشت دەوێت ،ببە و بچۆ بۆ خاکی مۆریا .لەوێ بیکە بە ووربانی سووتاندن لەسەر یەکێک لەو شاخانەی کە باسی دەکەم. 3ئیبراهیم بەیانی زوو هەستا و کەرەکەی زین کرد و دوو لە گەنجەکەی لەگەڵ خۆی و ئیسحاوی کوڕەکەی برد و دارەکانی ووربانی سووتاندنەکەی بڕی و هەستا و چووە شوێنی ئەو خودا پێی گوتبوو. 4ئینجا لە ڕۆژی سێیەمدا ئیبراهیم چاوەکانی بەرزکردەوە و شوێنەکەی لە دوورەوە بینی. 5ئیبراهیم بە گەنجەکانی گوت« :ئێوە لێرە لەگەڵ کەرەکەدا بمێننەوە .من و کوڕەکەش دەچینە ئەوێ و دەپەرستین و دێینەوە لت.
سەرەتای ژیان
6ئیبراهیم دارەکانی ووربانی سووتاندنی وەرگرت و خستە سەر ئیسحاوی کوڕی .ئاگرەکەی بە دەست و چەوۆیەکی گرت .هەردووکیان پێکەوە ڕۆیشتن. 7ئیسحاق بە ئیبراهیمی باوکی وسەی کرد و گوتی« :باوکم ».ئینجا گوتی« :ئەوە ئاگر و دارەکە بکە ،بەڵم بەرخەکە لە کوێیە بۆ ووربانی سووتاندن؟» 8ئیبراهیم گوتی« :کوڕەکەم ،خودا بەرخێک بۆ ووربانی سووتاندن بۆ خۆی دابین دەکات ،بۆیە هەردووکیان پێکەوە ڕۆیشتن». 9گەیشتنە ئەو شوێنەی کە خودا پێی وتبوو .ئیبراهیم ووربانگایەکی لەوێ دروست کرد و دارەکانی ڕێکخست و ئیسحاوی کوڕەکەی بەست و لەسەر ووربانگاکە لەسەر دارەکە داینا. 10ئیبراهیم دەستی درێژ کرد و چەوۆکەی برد بۆ ئەوەی کوڕەکەی بکوژێت. 11فریشتەی یەزدان لە ئاسمانەوە بانگی کرد و گوتی« :ئیبراهیم ،ئیبراهیم». 12ئینجا گوتی« :دەستت لەسەر کوڕەکە مەکە و هیچی لێ مەکە ،چونکە ئێستا دەزانم کە لە خودا دەترسیت ،چونکە کوڕەکەت ،کوڕە تاوانەکەت لە من نەپاراستووە». 13ئیبراهیم چاوەکانی بەرزکردەوە و سەیری کرد و لە پشتیەوە بەرخێکی بینی کە بە وۆچەکانی لە دارستانێکدا گیرابوو ،ئیبراهیم چوو بەرخەکەی برد و لەبری کوڕەکەی پێشکەشی کرد وەک ووربانی سووتاندن. 14ئیبراهیم ناوی ئەو شوێنەی ناوە یەهۆڤا ویرە ،وەک تا ئەمڕۆش دەوترێت« :لە چیای یەزدان دەبینرێت». 15فریشتەی یەزدان بۆ واری دووەم لە ئاسمانەوە بانگی ئیبراهیمی کرد. 16گوتی« :بە خۆم سوێندم خواردووە ،یەزدان دەفەرموێت ،چونکە تۆ ئەم کارەت کردووە و کوڕە تاوانەکەت نەگرتووە. 17کە بە نیعمەت بەرەکەتت پێ دەبەخشم و لە زۆربووندا تۆوەکانت وەک ئەستێرەکانی ئاسمان و وەک خۆڵ کە لەسەر کەناری دەریایە زۆر دەکەم .نەوەکەت دەبێتە خاوەنی دەروازەی دوژمنەکانی. 18هەموو گەلنی سەر زەوی بە نەوەی تۆ بەرەکەتدار دەبن .چونکە گوێڕایەڵی دەنگی من بوویت. 19ئیبراهیم گەڕایەوە بۆ لی گەنجەکانی ،ئەوانیش هەستان و پێکەوە چوونە بەرشەبا .ئیبراهیم لە بەێرشەبا نیشتەوێ بوو. 20دوای ئەمانە ،بە ئیبراهیم گوترا« :ئەوەتا میلکا ،منداڵی لە ناحوری براکەت لەدایک کردووە. 21حوز یەکەمی و بوزی برای و کەموێلی باوکی ئارام. 22کیسێد و حەزۆ و پیلداش و ودلف و بێتوئێل. 23بەتوئێل ڕیبقەی بوو ،ئەم هەشت میلکایە لە ناهور برای ئیبراهیم بوو. 24خەزوورەکەی کە ناوی ڕۆما بوو ،تەبا و گەهام و تەحاش و مەعکای لەدایک بوو. بەشی ٢٣ 1سارا تەمەنی سەد و حەوت و بیست ساڵ بوو ،ئەمانە ساڵنی ژیانی سارا بوو. 2سارا لە کیریاتەربا کۆچی دوایی کرد .حەبرۆنە لە خاکی کەنعان ،ئیبراهیم هات بۆ ماتەمینی بۆ سارا و بۆی بگری. 3ئیبراهیم لە بەردەم مردووەکانی هەستا و لەگەڵ کوڕەکانی حیت وسەی کرد و گوتی: 4من نامۆ و تاراوگەیەکم لەگەڵتان ،لەگەڵ ئێوەدا شوێنی ناشتنم پێ بدەن ،تا مردووەکانم لە چاوم بنێژم. 5ئینجا نەوەی حیت وەڵمی ئیبراهیمیان دایەوە و پێیان گوت. 6ئاغای من گوێمان لێ بگرە ،تۆ شازادەیەکی بەهێزی لە نێوانماندا ،لە هەڵبژاردنی گۆڕەکانماندا مردووەکانت بنێژە .هیچ کام لە ئێمە گۆڕەکەی لێت ڕاناگرێت ،بەڵکو مردووەکانت بنێژیت». 7ئیبراهیم هەستا و کڕنۆشی بۆ گەلی خاکەکە برد ،بۆ نەوەی حیت. 8ئینجا وسەی لەگەڵ کردن و گوتی« :ئەگەر بیرتان بێت مردووەکانم لە چاوم بنێژم .گوێم لێ بگرن و داوای لێبوردنم بکەن بۆ ئەفرۆنی کوڕی زۆهار. 9بۆ ئەوەی ئەشکەوتی مەخپەلەم پێ بدات ،کە هەیەتی و لە کۆتایی کێڵگەکەیدایە .چونکە چەند پارەیەک کە شایانی بێت ،پێم دەدات بۆ ئەوەی ببێتە خاوەندارێتی شوێنێکی ناشتن لە نێوانتاندا. 10ئەفرۆن لە نێو نەوەی حەتدا نیشتەوێ بوو ،ئەفرۆنی حیتی لەبەردەم نەوەی حەتدا وەڵمی ئیبراهیمی دایەوە و هەموو ئەوانەی لە دەروازەی شارەکەیەوە دەچوونە ژوورەوە و گوتی: 11نەخێر ،پەروەردگارم ،گوێم لێ بگرە ،کێڵگەکەت پێ دەدەم و ئەشکەوتی ناوی دەدەم .لەبەردەم کوڕانی گەلەکەمدا پێت دەدەم، مردووەکانت بنێژن. 12ئیبراهیم کڕنۆشی لەبەردەم گەلی خاکەکەدا دانا. 13ئینجا لەبەردەم خەڵکی خاکەکەدا بە ئەفرۆنی گوت« :بەڵم ئەگەر دەتەوێت بیدەیت ،تکایە گوێم لێ بگرە ،پارەت پێدەدەم بۆ کێڵگەکە .لێم وەربگرە ،مردووەکانم لەوێ دەنێژم. 14ئەفرۆنیش وەڵمی ئیبراهیمی دایەوە و پێی گوت: 15گەورەم گوێم لێ بگرە ،زەوییەکە چوار سەد شیکڵ زیویە .ئەوە چییە لە نێوان من و تۆدا؟ بۆیە مردووەکانت بنێژن». 16ئیبراهیم گوێی لە ئەفرۆن گرت .ئیبراهیم زیوەکەی بۆ ئەفرۆن کێشا ،کە ناوی لێنابوو ،چوار سەد شیقل زیو ،پارەی بازرگانەکە. 17کێڵگەی ئەفرۆن کە لە مەکپێل بوو ،بەرامبەر مەمرە ،کێڵگەکە و ئەو ئەشکەوتەی تێیدا بوو ،هەروەها هەموو ئەو دارانەی کە لە کێڵگەکەدا بوون و لە هەموو سنوورەکانی دەوروبەریدا بوون ،دڵنیاکرانەوە 18بۆ ئیبراهیم وەک موڵکێک لەبەردەم نەوەی حیت ،لەبەردەم هەموو ئەوانەی لە دەروازەی شارەکەیەوە دەچوونە ژوورەوە. 19دوای ئەوە ئیبراهیم سارای ژنەکەی لە ئەشکەوتی کێڵگەی مەخپەلەی بەردەم مەمرە بە خاک سپێردرا.
سەرەتای ژیان
20کێڵگەکە و ئەو ئەشکەوتەی کە تێیدایە ،لەلیەن کوڕانی حیتەوە بۆ ئیبراهیم مشتومڕ کران. بەشی ٢٤ 1ئیبراهیم پیر بوو و تەمەنی باش بوو ،یەزدان لە هەموو شتێکدا بەرەکەتی بە ئیبراهیم بەخشیبوو. 2ئیبراهیم بە خزمەتکارە گەورەکەی ماڵەکەی کە فەرمانڕەوایی هەموو شتێکی هەبوو ،گوت« :تکایە دەستت بخەرە ژێر ڕانم. 3سوێندت پێدەدەم بە یەزدان ،خودای ئاسمان و خودای زەوی ،کە ژنێک بۆ کوڕەکەم لە کچانی کەنعانییەکان نەهێنیتەوە ،کە من لە نێوانیاندا دەژیم. 4بەڵم تۆ دەچیتە وڵتەکەم و خزمەکانم و ژنێک بۆ ئیسحاوی کوڕم دەبەیت. 5خزمەتکارەکە پێی گوت« :ڕەنگە ژنەکە ئامادە نەبێت بەدوای مندا بڕوات بۆ ئەم خاکە ،ئایا پێویستە کوڕەکەت بگەڕێنمەوە بۆ ئەو خاکەی لێیەوە هاتوویت؟» 6ئیبراهیم پێی گوت« :ئاگاداربە کوڕەکەم نەهێنیتەوە ئەوێ». 7یەزدانی پەروەردگاری ئاسمان ،کە لە ماڵی باوکم و لە خاکی خزمەکانم وەریگرتم و وسەی لەگەڵ کردم و سوێندی پێدام و گوتی« :ئەم خاکە بە نەوەکەت دەدەم ».فریشتەی خۆی دەنێرێتە پێشت و لەوێش ژنێک بۆ کوڕەکەم دەگریت». 8ئەگەر ژنەکە ئامادە نەبوو شوێنت بکەوێت ،ئەوا تۆ لەم سوێندەکەم پاک دەبیتەوە ،تەنها کوڕەکەم مەهێنەوە بۆ ئەوێ. 9خزمەتکارەکە دەستی خستە ژێر ڕانی ئیبراهیمی گەورەکەی و سوێندی پێدا سەبارەت بەو بابەتە. 10خزمەتکارەکە دە وشتری لە وشترەکانی ئاغاکەی برد و ڕۆیشت .چونکە هەموو سامانی گەورەکەی بەدەستیەوە بوو ،هەستا و چووە میزۆپۆتامیا بۆ شاری ناحۆر. 11وشترەکانی لە دەرەوەی شارەکە لە لی بیرێکی ئاودا لە کاتی ئێوارەدا ،ئەو کاتەی کە ژنان دەچنە دەرەوە بۆ ئاوکێشان ،ئەژنۆیان دا. 12ئینجا گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگاری ئیبراهیمی گەورەم ،تکایە ئەمڕۆ خێرام بۆ بنێرە و میهرەبانی لەگەڵ گەورەم ئیبراهیم بکە». 13سەیرکە ،من لێرە لە لی بیری ئاو وەستاوم .کچانی پیاوانی شارەکەش دێنە دەرەوە بۆ ئەوەی ئاو بکێشن. 14با ئەوە ڕووبدات کە ئەو کچەی پێی دەڵێم” :تکایە مەنجەڵەکەت دابەزێنە ،تا بخۆمەوە .ئەویش دەڵێت :بخۆرەوە ،منیش وشترەکانت دەخۆمەوە .بەم شێوەیە دەزانم کە تۆ میهرەبانیت لەگەڵ گەورەکەمدا کردووە. 15پێش ئەوەی وسەکانی تەواو بکات ،ڕیبقە هاتە دەرەوە ،کە لە بەتوئێل ،کوڕی میلکا ،هاوسەری ناهۆر ،برای ئیبراهیم لەدایک بوو، مەنجەڵەکەی لەسەر شانی بوو. 16کچەکە زۆر ووان بوو بۆ سەیرکردن ،کچێنی بوو ،کەسیش نەیناسیبوو ،چووە سەر بیرەکە و مەنجەڵەکەی پڕکردەوە و هاتە سەرەوە. 17خزمەتکارەکە ڕایکرد بۆ پێشوازیکردن و گوتی« :تکایە با کەمێک ئاو لە مەنجەڵەکەت بخۆمەوە». 18ژنەکە گوتی« :ئەی گەورەم بخۆرەوە ،بەپەلە مەنجەڵەکەی خستە سەر دەستی و خواردنەوەی پێدا». 19کاتێک ژنەکە خواردنەوەی تەواو کرد ،گوتی« :ئاو بۆ وشترەکانت دەکێشم تا خواردنەوەیان تەواو دەبێت». 20ئینجا بەپەلە مەنجەڵەکەی بەتاڵ کردەوە بۆ ناو کۆشکەکە و ڕایکردە سەر بیرەکە بۆ ئەوەی ئاو بکێشێت و بۆ هەموو وشترەکانی ئاوی کێشا. 21پیاوەکە کە سەری سوڕمابوو ،بێدەنگ بوو ،بۆ ئەوەی بزانێت ئایا یەزدان گەشتەکەی سەرفراز کردووە یان نا. 22کاتێک وشترەکان خواردنەوەیان خواردەوە ،پیاوەکە گوارەیەکی زێڕینی بە کێشی نیو شیکڵ و دوو ملوانکەی بۆ دەستەکانی برد کە کێشی دە شیکل زێڕ بوو. 23گوتی« :تۆ کچی کێیت؟ »پێم بڵێ :ئایا لە ماڵی باوکتدا شوێنێک هەیە بۆ ئەوەی ئێمە تێیدا نیشتەوێ بین؟ 24ئینجا پێی گوت« :من کچی بێتوئێلی کوڕی میلکام ،کە بۆ ناهۆر لەدایک بووە». 25ئەویش پێی گوت« :ئێمە هەم نیسک و هەم خۆراکمان بەسە و شوێنی نیشتەوێبوونمان هەیە». 26پیاوەکە سەری کز کرد و یەزدانی پەرست. 27ئینجا گوتی« :ستایش بێت بۆ یەزدانی پەروەردگاری ئیبراهیمی گەورەم ،کە ئاغای منی لە میهرەبانی و ڕاستییەکەی بێبەش نەکردووە. 28کچەکە ڕایکرد و ماڵی دایکی ئەم شتانەی بۆ باسکردن. 29ڕیبقا برایەکی هەبوو ،ناوی لبان بوو ،لبانیش بەڕاکردن هاتە دەرەوە بۆ لی پیاوەکە ،بەرەو بیرەکە. 30کاتێک گوارە و ملوانکەی سەر دەستی خوشکەکەی بینی و گوێی لە وسەکانی ڕیبقەی خوشکەکەی بوو کە دەیگوت« :پیاوەکە ئەمەی پێ وتم .کە هاتە لی پیاوەکە؛ لە لی وشترەکان لە لی بیرەکە وەستابوو. 31ئینجا گوتی« :ئەی پیرۆزبایی یەزدان ،وەرە ژوورەوە .بۆچی لە دەرەوە وەستاویت؟ چونکە من ماڵ و شوێنم بۆ وشترەکان ئامادە کردووە. 32پیاوەکە هاتە ناو ماڵەکە ،وشترەکانی بەستەوە و پەڕۆی خواردەوە و خۆراکی بۆ وشترەکان دا و ئاوی پێ شۆردنی پێ و پێی پیاوەکانی لەگەڵ بوو. 33ئینجا ژەمێک لەبەردەمیدا دانرابوو بۆ ئەوەی بیخوات ،بەڵم گوتی« :ناخۆم تا ئەرکەکەم نەگێڕمەوە ».ئینجا گوتی« :باس بکە». 34ئینجا گوتی« :من خزمەتکاری ئیبراهیم». 35یەزدان بەرەکەتی زۆری بە گەورەکەم بەخشی .گەورە بووە ،مەڕ و مەڕ و زیو و زێڕ و کۆیلەی پیاو و کەنیزەک و وشتر و کەرەکانی پێ بەخشیوە. 36سارا ژنە گەورەکەم کە پیر بوو کوڕێکی بۆ گەورەکەم بوو ،هەموو ئەوەی هەیەتی پێی بەخشی. 37گەورەکەم سوێندی پێدام و گوتی« :لە کچانی کەنعانییەکان کە من لە خاکەکەیان نیشتەوێم ،ژنێک بۆ کوڕەکەم مەبە. 38بەڵم تۆ دەچیتە ماڵی باوکم و خزمەکانم و ژنێک بۆ کوڕەکەم دەبەیت.
سەرەتای ژیان
39بە گەورەکەمم گوت« :ڕەنگە ژنەکە شوێنم نەکەوێت». 40پێی وتم« :یەزدان کە لەبەردەمیدا دەڕۆم ،فریشتەی خۆی لەگەڵت دەنێرێت و ڕێگاکەت سەرفراز دەکات .ژنێک بۆ کوڕەکەم لە خزم و ماڵی باوکم وەربگریت. 41کاتێک دەگەیتە خزمەکانم ،لەم سوێندەکەم پاک دەبیتەوە .ئەگەر یەکێکیان پێ نەدایت ،لە سوێندەکەم پاک دەبیتەوە. 42ئەمڕۆ هاتمە لی بیرەکە و گوتم« :ئەی یەزدانی پەروەردگاری ئیبراهیمی گەورەم ،ئەگەر ئێستا ڕێگاکەم سەرفراز بکەیت کە دەڕۆم. 43سەیرکە ،من لە لی بیری ئاو وەستاوم .کاتێک کچەکە دێتە دەرەوە بۆ ئەوەی ئاو بکێشێت و پێی دەڵێم :تکایە کەمێک ئاو لە مەنجەڵەکەت بدە تا بیخۆمەوە. 44ئەویش پێم دەڵێت« :تۆ بخۆرەوە و منیش بۆ وشترەکانت دەکێشم ،با ئەو ژنە بێت کە یەزدان بۆ کوڕی ئاغاکەم دیاری کردووە». 45پێش ئەوەی لە دڵمدا وسەکانم تەواو بکەم ،بینیم ،ڕیبقە بە مەنجەڵەکەیەوە هاتە دەرەوە .ئینجا چووە سەر بیرەکە و ئاوی کێشا ،منیش پێم گوت :با بخۆمەوە. 46بەپەلە مەنجەڵەکەی لە شانی دابەزاند و گوتی« :بخۆرەوە ،منیش وشترەکانت دەخۆمەوە. 47لێم پرسی و گوتم« :تۆ کچی کێیت؟ »ئینجا گوتی« :کچی بێتوئێل ،کوڕی ناحۆر ،کە میلکا بۆی بوو ،گوارەم خستە سەر دەموچاوی و ملوانکەکانیشم خستە سەر دەستەکانی». 48سەرم کز کرد و یەزدانم پەرست و ستایشم بۆ یەزدانی پەروەردگاری ئیبراهیمی گەورەم کرد ،کە بە ڕێگای ڕاستدا بردم بۆ ئەوەی کچەکەی برای گەورەم ببەم بۆ لی کوڕەکەی. 49ئێستا ئەگەر بە میهرەبانی و ڕاستگۆیی مامەڵە لەگەڵ گەورەکەمدا دەکەن ،پێم بڵێن ،ئەگەر نا ،پێم بڵێن .تا ڕوو لە دەستی ڕاست ،یان چەپ بکەم. 50ئینجا لبان و بێتوئێل وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :ئەو شتە لە یەزدانەوە سەرچاوەی گرتووە ،ناتوانین وسەی خراپ و باشت لەگەڵ بکەین». 51سەیرکە ،ڕیبقە لەبەردەمتدایە ،بیبە و بڕۆ و با ببێتە ژنی کوڕی گەورەکەت ،وەک یەزدان وسەی کردووە. 52کاتێک خزمەتکاری ئیبراهیم گوێی لە وسەکانیان بوو ،یەزدانی پەرست و کڕنۆشی بۆ زەوی برد. 53خزمەتکارەکە گەوهەری زیو و گەوهەری زێڕ و ول و بەرگی هێنایە دەرەوە و دایە ڕیبقە ،شتە بەنرخەکانیشی بە براکەی و دایکی بەخشی. 54ئەو و ئەو پیاوانەی لەگەڵیدا بوون خواردیان و خواردیانەوە و بەدرێژایی شەو مانەوە .بەیانی هەستان و گوتی« :منێرن بۆ لی گەورەم». 55براکەی و دایکی گوتیان« :با کچەکە لنیکەم دە ڕۆژ لەگەڵمان بمێنێتەوە .دوای ئەوە دەچێت. 56پێی گوتن« :ڕێگریم لێ مەکەن ،چونکە یەزدان ڕێگای منی سەرفراز کردووە .من بنێرە تا بچمە لی ئاغاکەم. 57گوتیان« :ئێمە بانگی کچەکە دەکەین و لێی دەپرسین». 58بانگیان کرد و پێیان گوت« :لەگەڵ ئەم پیاوە دەچیت؟ »ژنەکەش وتی« :دەڕۆم». 59ڕبقەی خوشکەکەیان و شیردەرەکەی و خزمەتکاری ئیبراهیم و پیاوەکانی ڕەوانەی دەرەوە کرد. 60ئینجا بەرەکەتیان خستە بەردەم ڕیبقە و پێیان گوت« :تۆ خوشکی ئێمەیت ،تۆ دایکی هەزاران ملیۆن کەس بە و با نەوەکەت ببێتە خاوەنی دەروازەی ئەوانەی ڕویان لێیانە». 61ئینجا ڕیبقا و کچەکانی هەستان و سواری وشترەکان بوون و بەدوای پیاوەکەدا ڕۆیشتن ،خزمەتکارەکەش ڕیبقەی گرت و ڕۆیشت. 62ئیسحاق لە ڕێگای بیری لهایرۆیەوە هات .چونکە لە باشووری وڵتدا نیشتەوێ بوو. 63ئیسحاق لە ئێوارەدا چووە دەرەوە بۆ ئەوەی لە کێڵگەکەدا بیربکاتەوە ،چاوەکانی بەرزکردەوە و بینی وشترەکان دێن. 64ڕیبقا چاوەکانی بەرز کردەوە و کاتێک ئیسحاوی بینی و لە وشترەکە هەڵگیرسا. 65چونکە بە خزمەتکارەکەی گوتبوو« :ئەمە چ پیاوێکە کە لە کێڵگەدا دەڕوات بۆ پێشوازیمان؟ »خزمەتکارەکە گوتی« :ئەوە ئاغای منە، بۆیە پەردەیەکی گرت و خۆی داپۆشی». 66خزمەتکارەکە هەموو ئەو شتانەی کە کردوویەتی بە ئیسحاق گوت. 67ئیسحاق هێنایە ناو چادرەکەی سارا دایکی و ڕیبقەی برد و بوو بە ژنی .خۆشی دەویست ،ئیسحاق دوای مردنی دایکی دڵنەوایی درا. بەشی ٢٥ 1ئیبراهیم ژنێکی هێنایەوە ،ناوی کیتورا بوو. 2زیمران و یۆکشان و میدان و میدیان و ئیشباک و شوعای لەدایک بوو. 3یۆکشان شێبا و دەدانی بوو .کوڕەکانی دەدانیش ئەشوریم و لەتوشیم و لیومیم بوون. 4کوڕانی میدیانیش .ئیفا و ئەفەر و حەنۆخ و ئەبیدە و ئەلدا .هەموو ئەمانە نەوەی کەتورا بوون. 5ئیبراهیم هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو بەخشی بە ئیسحاق. 6بەڵم ئیبراهیم ئیبراهیم بە کوڕی خەزوورەکان کە هەیبوو ،دیاریی بەخشی و لە ئیسحاوی کوڕەکەی دووریان خستەوە ،لە کاتێکدا کە هێشتا ژیابوو ،بەرەو ڕۆژهەڵت ،بەرەو وڵتی ڕۆژهەڵت. 7ئەمانە ڕۆژانی تەمەنی ئیبراهیم کە سەد و هەشتا و پانزە ساڵ بوو. 8ئیبراهیم وازی لە ونۆکە هێنا و لە تەمەنێکی پیریدا مرد .و بۆ لی گەلەکەی کۆکرایەوە. 9ئیسحاق و ئیسماعیل کوڕەکانی لە ئەشکەوتی مەخپەلە لە کێڵگەی ئەفرۆنی کوڕی زۆهاری حیتی کە لە بەرامبەر مەمرە نێژران. 10ئەو کێڵگەیەی کە ئیبراهیم لە کوڕانی حیت کڕیبووی ،ئیبراهیم و سارای هاوسەری لەوێ نێژرا.
سەرەتای ژیان
11دوای مردنی ئیبراهیم ،خودا ئیسحاوی کوڕی بەرەکەتدار کرد .ئیسحاویش لە لی بیری لهایرۆی نیشتەوێ بوو. 12ئەمانە نەوەکانی ئیسماعیل کوڕی ئیبراهیمن کە هاوەری میسری کە خزمەتکاری سارا بوو بۆ ئیبراهیم. 13ئەمانە ناوی کوڕەکانی ئیسماعیلن ،بەپێی ناوەکانیان ،بەپێی نەوەکانیان :یەکەم لەدایکبووی ئیسماعیل نەباوۆتە .و کەدار و ئەدبیل و میبسام، 14میشما و دوما و ماسا. 15حەدار و تەما و یەتوڕ و نافیش و کەدێما. 16ئەمانە کوڕەکانی ئیسماعیلن و بە پێی شارۆچکەکانیان و وەڵکانیان ئەمانەن .دوانزە شازادە بەپێی نەتەوەکانیان. 17ساڵنی تەمەنی ئیسماعیل ،سەد و سی و حەوت ساڵ ،ئەویش وازی لە ونۆکە هێنا و مرد .و بۆ لی گەلەکەی کۆکرایەوە. 18ئەوان لە حەڤیلوە تا شوڕ ،کە لە بەردەم میسردایە ،کاتێک بەرەو ئاشوور دەڕۆیت ،ئەویش لەبەردەم هەموو براکانیدا مرد. 19ئەمانە نەوەی ئیسحاوی کوڕی ئیبراهیمن :ئیبراهیم ئیسحاوی لەدایک کرد. 20ئیسحاق تەمەنی چل ساڵ بوو کاتێک ڕیبقەی کچی بەتوئێلی سوری پادانارەم بوو ،خوشکی لبانی سوری بوو. 21ئیسحاق داوای لە یەزدان کرد بۆ ژنەکەی ،چونکە ژنەکەی نەزۆک بوو ،یەزدان داوای لێکرد و ڕیبقەی ژنەکەی دووگیان بوو. 22منداڵەکان لەناو ئەودا پێکەوە خەباتیان دەکرد .ژنەکەش وتی« :ئەگەر وابێت ،بۆچی من بەم شێوەیەم؟ »ئینجا چووە بۆ ئەوەی لە یەزدان بپرسێت. 23یەزدان پێی گوت« :دوو نەتەوە لە سکی تۆدان و دوو وۆر گەل لە ڕیخۆڵەکانت ویا دەبنەوە .و گەلێک لە گەلەکەی تر بەهێزتر دەبێت؛ گەورەکەش خزمەت بە بچووکتر دەکات. 24کاتێک ڕۆژەکانی منداڵبوون تەواو بوو ،دووانە لە سکیدا بوون. 25یەکەمیان سوور هاتە دەرەوە ،هەموو ڕووی وەک ولێکی پڕ لە موو .ناویان ناوە عیسۆ. 26دوای ئەوە براکەی هاتە دەرەوە و دەستی بە پاژنەی عیسۆ گرت .ناوی یاووب بوو ،ئیسحاق تەمەنی هەشت ساڵ بوو کاتێک لەدایک بوو. 27کوڕەکان گەورە بوون ،عیسۆش ڕاوچییەکی فێڵباز بوو ،پیاوێکی کێڵگەیی بوو .یاووب پیاوێکی سادە بوو ،لە چادرەکاندا دەژیا. 28ئیسحاق عیسۆی خۆشدەویست ،چونکە لە گۆشتی گۆشتەکەی دەخوارد ،بەڵم ڕیبقە یاووبی خۆشدەویست. 29یاووب چەوۆی لێدا ،عیسۆ لە کێڵگەوە هات و بێهێز بوو. 30عیسۆ بە یاووبی گوت« :تکایە هەر ئەو کۆزە سوورە خۆراکم پێ بدە .چونکە من بێهێز بووم ،بۆیە ناوی لێنرا ئەدۆم. 31یاووب گوتی« :ئەمڕۆ مافی یەکەمی خۆتم پێ بفرۆشە». 32ئینجا عیسۆ گوتی« :ئەوەتا خەریکە مردنم ،ئەم مافە یەکەمایەتییە چ وازانجێکم پێدەبەخشێت؟» 33یاووب گوتی« :ئەمڕۆ سوێندم پێ بخۆ .سوێندی پێ خوارد ،مافی لەدایکبوونی خۆی بە یاووب فرۆشت. 34ئینجا یاووب نان و کۆڵی عدسی بەخشییە عیسۆ .خوارد و خواردەوە ،هەستا و ڕۆیشت ،بەم شێوەیە عیسۆ مافی یەکەمی خۆی سووکایەتی پێکرد. بەشی ٢٦ 1برسێتییەک لە خاکەکەدا هەبوو ،وگە لە برسێتی یەکەم کە لە سەردەمی ئیبراهیمدا بوو .ئیسحاق چووە لی ئەبیمەلەخی پاشای فەلەستینییەکان بۆ گەرار. 2یەزدان بۆی دەرکەوت و گوتی« :مەڕۆ بۆ میسر .لەو خاکەدا نیشتەوێ بن کە باسی دەکەم. 3لەم خاکەدا نیشتەوێ بە ،من لەگەڵت دەبم و بەرەکەتت پێ دەبەخشم .چونکە هەموو ئەم وڵتانە دەدەم بە تۆ و نەوەکەت و ئەو سوێندەش وێبەوێ دەکەم کە سوێندم بە ئیبراهیم باوکت خوارد. 4من نەوەکانت وەک ئەستێرەکانی ئاسمان زۆر دەکەم و هەموو ئەم وڵتانە دەدەم بە نەوەکەت .هەموو گەلنی سەر زەوی بە نەوەی تۆ بەرەکەتدار دەبن. 5چونکە ئیبراهیم گوێڕایەڵی دەنگی من بوو و فەرمانەکانم و فەرمانەکانم و ڕێساکانم و یاساکانم وێبەوێ کرد. 6ئیسحاق لە گەرار نیشتەوێ بوو. 7پیاوەکانی ئەو شوێنە پرسیاریان لە ژنەکەی کرد .گوتی« :خوشکی منە ،چونکە ترسی ئەوەی هەبوو بڵێت« :ئەو ژنمە ».وتی :نەک پیاوانی ئەو شوێنە لە پێناو ڕیبقەدا بمکوژن .چونکە دادپەروەر بوو بۆ سەیرکردن. 8کاتێک کە ماوەیەکی زۆر لەوێ بوو ،ئەبیمەلەخی پاشای فەلەستینییەکان لە پەنجەرەیەکەوە سەیری دەرەوەی کرد و بینی ئیسحاق لەگەڵ ڕیبقەی ژنەکەی یاری دەکات. 9ئەبیمەلەک ئیسحاوی بانگ کرد و گوتی« :ئەوە بە دڵنیاییەوە ژنەکەتە ،چۆن وتت :خوشکمە؟ »ئیسحاق پێی گوت« :چونکە وتم :نەک لە پێناویدا بمرم». 10ئەبیمەلەخیش گوتی« :ئەمە چییە لەگەڵمان کردووین؟ »ڕەنگە یەکێک لە خەڵکەکە بە سووکیی لەگەڵ ژنەکەتدا گرێدابا و تۆش دەبوو تاوانباری بەسەرماندا بهێنیت. 11ئەبیمەلەخ فەرمانی بە هەموو گەلەکەی کرد و گوتی« :ئەو کەسەی دەست لەم پیاوە یان ژنەکەی بدات ،بە دڵنیاییەوە دەکوژرێت». 12ئیسحاق لەو خاکەدا چاند و لە هەمان ساڵدا سەد هێندەی وەرگرت ،یەزدان بەرەکەتی خستە سەر. 13پیاوەکە گەورە بوو ،بەرەو پێشەوە ڕۆیشت و گەورە بوو تا زۆر گەورە بوو. 14چونکە خاوەنی مەڕ و مەڕ و کۆی خزمەتکاری زۆری هەبوو ،فەلەستییەکانیش ئیرەیییان پێدەبرد.
سەرەتای ژیان
15لەبەر ئەوەی هەموو ئەو بیرانەی کە خزمەتکارەکانی باوکی لە سەردەمی ئیبراهیمی باوکیدا هەڵیانکەندبوو ،فەلەستینییەکان ڕایانگرتبوو و پڕیان کردبوو لە زەوی. 16ئەبیمەلەک بە ئیسحاوی گوت« :لە ئێمە بڕۆ .چونکە تۆ زۆر لە ئێمە بەهێزتریت. 17ئیسحاق لەوێ ڕۆیشت و چادرەکەی لە دۆڵی گەرار هەڵدا و لەوێ نیشتەوێ بوو. 18ئیسحاق دیسان بیرە ئاوەکانی هەڵکەندەوە کە لە سەردەمی ئیبراهیمی باوکیدا هەڵیانکەندبوو .چونکە فەلەستینییەکان دوای مردنی ئیبراهیم ڕێگریان لێکردن ،ناوی ئەوانی بەو ناوانە ناونا کە باوکی ناوی لێنابوون. 19خزمەتکارەکانی ئیسحاق لە دۆڵەکەدا هەڵکەند و بیرێکیان بینی کە ئاوی کانیاوی تێدابوو. 20مەڕدارەکانی گەرار لەگەڵ مەڕدارەکانی ئیسحاق شەڕیان کرد و گوتیان« :ئاوەکە هی ئێمەیە .چونکە لەگەڵیدا خەباتیان دەکرد. 21بیرێکی دیکەیان هەڵکەند و بۆ ئەوەش شەڕیان کرد ،ناوی لێنا سیتنا. 22ئینجا لێیەوە دوورکەوتەوە و بیرێکی دیکەی هەڵکەند .لەبەر ئەوە شەڕیان نەکرد ،ناوی لێنا ڕەحبۆت .فەرمووی« :چونکە ئێستا یەزدان شوێنی بۆ ڕەخساندووین و لە خاکەکەدا بەرهەم دەهێنین». 23لەوێشەوە بەرەو بەێرشەبا سەرکەوت. 24هەر شەو یەزدان بۆی دەرکەوت و گوتی« :من خودای ئیبراهیمی باوکتم ،مەترسە ،چونکە من لەگەڵتم و بەرەکەتت پێ دەبەخشم و لە پێناو ئیبراهیمی بەندەکەمدا نەوەکەت زۆر دەکەم». 25ووربانگایەکی لەوێ دروست کرد و ناوی یەزدانی بانگ کرد و چادرەکەی لەوێ هەڵدا ،خزمەتکارەکانی ئیسحاق لەوێ بیرێکیان هەڵکەند. 26پاشان ئەبیمەلەخ لە گەرارەوە و ئەحوزات یەکێک لە هاوڕێکانی و فیکۆلی سەرۆکی سوپاکەی چوونە لی. 27ئیسحاق پێی گوتن« :بۆچی دێنە لم ،کە ڕوتان لێمە و منتان لێ دوور خستوومەتەوە؟» 28ئەوان گوتیان« :بەڕاستی بینیمان کە یەزدان لەگەڵتدایە ،گوتمان« :با سوێندێک لە نێوانماندا بێت ،لە نێوان ئێمە و تۆدا ،با پەیمانت لەگەڵدا ببەستین». 29تۆ ئازارمان نەدەیت ،وەک چۆن دەستمان لێ نەداویت و وەک ئەوەی وگە لە چاکە هیچی ترمان لەگەڵدا نەکردیت و بە ئاشتی ڕەوانەی تۆمان کرد ،تۆ ئێستا بەختەوەری یەزدانیت. 30ئاهەنگێکیان بۆ سازکرد و خواردن و خواردنەوەیان خوارد. 31بەیانیان هەستان و سوێندیان بە یەکتر خوارد ،ئیسحاق ڕەوانەی کردن و بە ئاشتی لێی ڕۆیشتن. 32هەر لەو ڕۆژەدا خزمەتکارەکانی ئیسحاق هاتن و باسی ئەو بیرەیان بۆ کرد کە هەڵیانکەندبوو و پێیان گوت« :ئاومان دۆزیەوە». 33ناوی لێنا شەبا ،بۆیە تا ئەمڕۆش ناوی شارەکە بەێرشەبایە. 34عیسۆ تەمەنی چل ساڵ بوو کاتێک یودیسی کچی بەێری حیتی و بەشەماتی کچی ئیلۆنی هیتی هاوسەرگیری کرد. 35ئەوانە بۆ ئیسحاق و ڕیبقە خەمێکی دەروونی بوون. بەشی ٢٧ 1کاتێک ئیسحاق پیر بوو و چاوەکانی کاڵ بوون و نەیدەبینی ،عیسۆی کوڕە گەورەکەی بانگ کرد و پێی گوت« :کوڕەکەم ».منم. 2ئینجا گوتی« :ئەوەتا ئێستا پیر بووم ،ڕۆژی مردنم نازانم. 3کەواتە ئێستا چەکەکانت و چەوۆکەت و کەوانەکەت وەربگرە و بچۆرە دەرەوە بۆ کێڵگەکە و گۆشتی گۆشتم بۆ ببە. 4گۆشتێکی تامدارم بۆ دروست بکە کە خۆشم دەوێت و بیهێنە بۆم ،تا بیخۆم .تا پێش مردنم گیانم بەرەکەتت پێ ببەخشێت. 5ئیسحاق گوێی لە عیسۆی کوڕی بوو .عیسۆش چووە کێڵگەکە بۆ ئەوەی گۆشتی هێلکە ڕاوی بکات و بیهێنێت. 6ڕیبقە بە یاووبی کوڕەکەی گوت« :ئەوە گوێم لە باوکت بوو کە لەگەڵ عیسۆی براکەت وسەی دەکرد و دەیگوت. 7گۆشتی گۆشتم بۆ بێنە و گۆشتی تامدارم بۆ دروست بکە ،تا بیخۆم و پێش مردنم لەبەردەم یەزدان بەرەکەتت پێ ببەخشم. 8ئێستا کوڕم ،گوێڕایەڵی دەنگم بە بەپێی ئەوەی کە فەرمانت پێدەدەم. 9ئێستا بڕۆ بۆ لی مەڕەکان و لەوێ دوو بزنی باشم بۆ بێنە .منیش گۆشتێکی تامداریان بۆ دەکەم بۆ باوکت ،وەک ئەوەی خۆشی دەوێت. 10بیهێنە لی باوکت ،تا بخوات و پێش مردنی بەرەکەتت پێ ببەخشێت. 11یاووب بە ڕیبقەی دایکی گوت« :ئەوەتا عیسۆی براکەم پیاوێکی موودارە و منیش پیاوێکی نەرم. 12ڕەنگە باوکم هەستم پێ بکات و وەک فریودەرێک بۆی دەربکەوم .نەفرەتم بەسەردا دەهێنم ،نەک نیعمەت. 13دایکی پێی گوت« :کوڕم ،نەفرەتت بەسەرمدا بێت ،تەنیا گوێڕایەڵی دەنگم بە و بڕۆ ئەوانم بۆ بێنە». 14ئینجا ڕۆیشت و هێنا و هێنایان بۆ لی دایکی ،دایکی گۆشتی تامدار دروستکرد ،وەک ئەوەی باوکی خۆشی دەویست. 15ڕیبقا ول و بەرگی ووانی لە عیسۆی کوڕە گەورەکەی وەرگرت کە لەگەڵیدا بوون لە ماڵەکەدا و یاووبی کوڕە بچووکەکەی لەبەر کرد. 16پێستی بزنەکانی خستە سەر دەستی و ملی نەرمەکەی. 17گۆشتی تامدار و نانەکەی کە ئامادەی کردبوو ،دایە دەستی یاووبی کوڕی. 18ئینجا هاتە لی باوکی و گوتی« :باوکم ».کوڕم تۆ کێیت؟ 19یاووب بە باوکی گوت« :من عیسۆی یەکەمی تۆم .من بەو شێوەیەم کە تۆ فەرمانت پێکردووم ،هەستە ،دانیشە و لە گۆشتی گۆشتی هێلکەم بخۆ ،تا گیانت بەرەکەتم پێ ببەخشێت. 20ئیسحاق بە کوڕەکەی گوت« :کوڕەکەم ،چۆنە بەم زووانە دۆزیوتەوە؟ »ئینجا گوتی« :چونکە یەزدانی پەروەردگارتان بۆی هێناوم». 21ئیسحاق بە یاووبی گوت« :تکایە نزیک ببەوە ،تا هەستت پێ بکەم ،کوڕەکەم ،ئایا تۆ عیسۆی کوڕی منیت یان نا». 22یاووب لە ئیسحاوی باوکی نزیک بووەوە .هەستی پێکرد و گوتی« :دەنگ دەنگی یاووب ،بەڵم دەستەکان دەستی عیسۆن».
سەرەتای ژیان
23بەڵم نەیزانی ،چونکە دەستەکانی وەک دەستی عیسۆی برای موودار بوون ،بۆیە بەرەکەتی خستە سەری. 24ئینجا گوتی« :ئایا تۆ عیسۆی کوڕم؟ »ئەویش گوتی« :من». 25ئینجا گوتی« :لەمن نزیک بکەرەوە ،لە گۆشتی گۆشتی کوڕەکەم دەخۆم ،تا گیانم بەرەکەتت پێ ببەخشێت ».ئینجا لێی نزیک کردەوە و خواردی ،شەرابی بۆ هێنا و خواردەوە. 26ئیسحاوی باوکی پێی گوت« :کوڕم ،ئێستا نزیک ببەوە و ماچم بکە». 27ئینجا نزیک بووەوە و ماچی کرد ،بۆنی ولەکانی کرد و بەرەکەتی خستە سەری و گوتی« :ببینە ،بۆنی کوڕەکەم وەک بۆنی کێڵگەیەک وایە کە یەزدان بەرەکەتی خستۆتە ڕوو. 28بۆیە خودا لە شەبنەمی ئاسمان و چەوری زەوی و گەنمەشامی و شەرابێکی زۆرت پێ ببەخشێت. 29با خەڵک خزمەتت بکەن و گەلن کڕنۆشت بۆ ببەن ،ئاغای براکانت بە و کوڕەکانی دایکت کڕنۆش بۆ ببەن. 30هەر کە ئیسحاق کۆتایی بە نیعمەتەکانی یاووب هێنا و یاووب بە کەمی لە لی ئیسحاوی باوکی دەرچوو ،عیسۆی برای لە ڕاوکردنی هاتە ژوورەوە. 31گۆشتێکی تامداریشی دروست کردبوو و هێنایە لی باوکی و بە باوکی گوت« :با باوکم هەستێت و لە گۆشتی گۆشتی کوڕەکەی بخوات، تاکو گیانت بەرەکەتم پێ ببەخشێت». 32ئیسحاوی باوکی پێی گوت« :تۆ کێیت؟ »ئینجا گوتی« :من کوڕی تۆم ،عیسۆی یەکەمی تۆم». 33ئیسحاق زۆر لەرز و گوتی« :کێ؟ »کوا ئەو کەسەی گۆشتی گۆشتی بردووە و بۆی هێناوە و من پێش هاتنی تۆ لە هەموویانم خواردووە و بەرەکەتم خستووە؟ بەڵێ ،ئەویش بەرەکەتدار دەبێت. 34کاتێک عیسۆ گوێی لە وسەکانی باوکی بوو ،بە هاوارێکی گەورە و تاڵەوە هاوارێکی کرد و بە باوکی گوت« :باوکم ،منیش بەرەکەتم پێ ببەخشە». 35ئینجا گوتی« :براکەت بە فێڵبازی هات و نیعمەتەکەی لێسەندەوە». 36ئینجا گوتی« :ئایا بەڕاستی ناوی یاووب نییە؟ »چونکە ئەم دوووارە وێگەی منی گرتەوە ،مافی لەدایکبوونی منی لێسەندەوە .ئێستاش نیعمەتی منی لێ سەندووەتەوە .ئینجا گوتی« :ئایا نیعمەتێکت بۆ من دانەناوە؟» 37ئیسحاویش وەڵمی عیسۆی دایەوە« :ئەوەم کردمە ئاغای خۆت و هەموو براکانیشم بەخشی بە خزمەتکار .منیش بە گەنمەشامی و شەراب بەردەوام بووم ،کوڕەکەم ئێستا چیت لێ بکەم؟ 38عیسۆ بە باوکی گوت« :باوکم تەنها یەک نیعمەتت هەیە؟ »باوکم ،بەرەکەتم پێ ببەخشە .عیسۆش دەنگی بەرز کردەوە و گریای. 39ئیسحاوی باوکی وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئەوەتا شوێنی نیشتەوێبوونت دەبێتە چەوری زەوی و شەبنەمی ئاسمان لە سەرەوە. 40بە شمشێرەکەت دەژیت و خزمەتی براکەت دەکەیت .کاتێک دەسەڵتت دەبێت ،یۆرۆکەی لە ملی دەشکێنی. 41عیسۆ ڕوی لە یاووب بوو ،بەهۆی ئەو نیعمەتەی باوکی بەرەکەتی پێبەخشیبوو ،عیسۆش لە دڵیدا گوتی« :ڕۆژانی ماتەمینی بۆ باوکم نزیکە .پاشان یاووبی برام دەکوژم». 42ئەم وسانەی عیسۆی کوڕە گەورەکەی بە ڕیبقە گێڕدرایەوە ،یاووب کوڕە بچووکەکەی نارد و پێی گوت« :ئەوەتا عیسۆی براکەت لەبارەی تۆوە دڵنەوایی دەدات و بەنیازە بتکوژێت». 43ئێستا کوڕەکەم گوێڕایەڵی دەنگم بە .هەستە و هەڵبێن بۆ لی لبانی برام بۆ حەران. 44چەند ڕۆژێک لەگەڵیدا بمێنەرەوە ،تا تووڕەیی براکەت لدەچێت. 45تا تووڕەیی براکەت لێت دوور دەکەوێتەوە و ئەوەی تۆ لەگەڵی کردوویت لەبیری دەچێتەوە ،ئەوا من دەتنێرم و لەوێ دەتهێنم ،بۆچی لە یەک ڕۆژدا لە هەردووکتان بێبەش بم؟ 46ئینجا ڕیبقا بە ئیسحاوی گوت« :من لە ژیانم بێزار بووم لەبەر کچەکانی حیت ،ئەگەر یاووب ژنێک لە کچەکانی حێت وەک ئەمانە ببات کە لە کچانی خاکەکەن ،ژیانی من چ سوودێکی بۆ من دەبێت? ». بەشی ٢٨ 1ئیسحاق یاووبی بانگ کرد و بەرەکەتی خستە سەری و فەرمانی پێکرد و پێی گوت« :لە کچانی کەنعان ژن مەبە». 2هەستە و بڕۆ بۆ پادانارەم ،بۆ ماڵی بەتوئێل باوکی دایکت .لە کچەکانی لبانی برای دایکت ژنێکت لێ وەربگرە. 3خودای گەورە بەرەکەتت پێ ببەخشێت و بەخێوت بکات و زۆرت بکات ،تاکو گەلێکی زۆر بیت. 4نیعمەتی ئیبراهیم بە تۆ و نەوەکەت بدە .بۆ ئەوەی ئەو خاکە بە میرات بگریت کە بێگانەیت ،کە خودا بە ئیبراهیم بەخشی». 5ئیسحاق یاووبی نارد و چووە پادانارەم بۆ لی لبانی کوڕی بەتوئێلی سوری ،برای ڕیبقە ،دایکی یاووب و عیسۆ. 6کاتێک عیسۆ بینی کە ئیسحاق بەرەکەتی بە یاووب بردووە و ڕەوانەی پادانارەم دەکات بۆ ئەوەی لەوێ ژنێکی بۆ ببات .کاتێک بەرەکەتی خستە سەری ،فەرمانی پێدا و گوتی« :لە کچانی کەنعان ژن مەبە». 7یاووب گوێڕایەڵی باوکی و دایکی بوو و چووە پادانارەم. 8عیسۆ بینی کچانی کەنعان ئیسحاوی باوکییان خۆش نەکرد. 9ئینجا عیسۆ چووە لی ئیسماعیل و مەحەلتی کچی کوڕی ئیسماعیل ئیبراهیم ،خوشکی نەباوۆت ،ژنەکانی هێنا بۆ ئەوەی ببێتە هاوسەری. 10یاووب لە بەێرشەباوە هاتە دەرەوە و بەرەو حەران ڕۆیشت. 11ئینجا لە شوێنێکدا ڕووناک بووەوە و بە درێژایی شەو لەوێ مایەوە ،چونکە خۆر ئاوا بوو .لە بەردەکانی ئەو شوێنەی وەرگرت و بۆ بالیفەکانی دانا و لەو شوێنە پاڵکەوت بۆ ئەوەی بخەوێت.
سەرەتای ژیان
12خەونی بینی و بینی پلیکانەیەک لەسەر زەوی دانرابوو و لوتکەی دەگەیشتە ئاسمان ،بینی فریشتەکانی خودا لەسەری بەرز دەبنەوە و دادەبەزن. 13ئینجا یەزدان لەسەری وەستا و گوتی« :من یەزدانی پەروەردگاری ئیبراهیمی باوکت و خودای ئیسحاوم. 14تۆوەکەت وەک تۆزی زەوی دەبێت و بەرەو ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵت و باکوور و باشوور بڵودەبیتەوە ،لە تۆ و لە تۆوەکەتدا هەموو بنەماڵەکانی ...زەوی بەختەوەر بێت. 15من لەگەڵتم و لە هەموو ئەو شوێنانەی کە دەچیت دەتپارێزم و دەتگەڕێنمەوە بۆ ئەم خاکە .چونکە وازت لێناهێنم ،تا ئەو کارە نەکەم کە بۆت باسم کردووە. 16یاووب لە خەوەوە بەئاگا هاتەوە و گوتی« :بەڕاستی یەزدان لەم شوێنەیە .و منیش نەمدەزانی. 17ئینجا ترسا و گوتی« :ئەم شوێنە چەندە ترسناکە !ئەمە وگە لە ماڵی خودا هیچی تر نییە و ئەمە دەروازەی ئاسمانە. 18یاووب بەیانی زوو هەستا و ئەو بەردەی کە بۆ بالیفەکانی دانابوو ،برد و بۆ ستوونێک دانا و ڕۆنی بەسەرەوە ڕشت. 19ئەو شوێنەی ناونا بەیتێل ،بەڵم سەرەتا ناوی ئەو شارەی لوز بوو. 20یاووب سوێندی یاسایی خوارد و گوتی« :ئەگەر خودا لەگەڵم بێت و بەم ڕێگایەی کە دەڕۆم بمپارێزێت و نانم پێبدات بۆ خواردن و ول و بەرگم بۆ لەبەرکردن. 21بەم شێوەیە بە ئاشتی دێمەوە ماڵی باوکم .ئینجا یەزدان دەبێتە خودای من. 22ئەم بەردەی کە بۆ ستوون داناوە ،دەبێتە ماڵی خودا ،لە هەموو ئەو شتانەی کە پێم دەدەیت ،دەهەمی دەدەم. بەشی ٢٩ 1ئینجا یاووب ڕۆیشت و هاتە خاکی گەلی ڕۆژهەڵت. 2سەیری کرد ،بیرێکی لە کێڵگەکەدا بینی ،سێ مەڕ لە تەنیشتی کەوتبوون .چونکە لەو بیرە مەڕەکانیان ئاو دەدا ،بەردێکی گەورەش لەسەر دەمی بیرەکە بوو. 3هەموو مەڕەکان لەوێ کۆدەبوونەوە ،بەردەکەیان لە دەمی بیرەکە وەرگێڕا و مەڕەکانیان ئاویان دا و بەردەکەیان خستە سەر دەمی بیرەکە لە شوێنی. 4یاووب پێی گوتن« :براکانم ،ئێوە لە کوێوە هاتوون؟ گوتیان« :ئێمە لە حەرانین». 5پێی گوتن« :ئایا لبانی کوڕی ناحور دەناسن؟ »گوتیان« :ئێمە دەیناسین». 6پێی گوتن« :ئایا باشە؟ »ئەوانیش گوتیان« :باشە ،سەیرکە ،ڕەحێلی کچەکەی لەگەڵ مەڕەکاندا دێت». 7ئینجا گوتی« :ئەوەش ڕۆژێکی بەرزە و کاتی کۆکردنەوەی ئاژەڵەکان نەهاتووە. 8گوتیان« :ناتوانین تا هەموو مەڕەکان کۆدەبنەوە و بەردەکە لە دەمی بیرەکە وەرنەگێڕن .پاشان مەڕەکان ئاو دەدەین. 9کاتێک هێشتا لەگەڵیان وسەی دەکرد ،ڕەحێل لەگەڵ مەڕەکانی باوکیدا هات ،چونکە مەڕەکانی دەپاراست. 10کاتێک یاووب ڕەحێلی کچی لبانی برای دایکی و مەڕەکانی لبانی برای دایکی بینی ،یاووب نزیک بووەوە و بەردەکەی لە دەمی بیرەکە وەرگێڕا و مەڕەکانی لبانی دایکی ئاوی پێدا برا. 11یاووب ڕەحێلی ماچ کرد و دەنگی بەرز کردەوە و گریای. 12یاووب بە ڕەحێلی گوت کە برای باوکیەتی و کوڕی ڕیبقەیە ،ئەویش ڕایکرد و بە باوکی گوت. 13کاتێک لبان هەواڵی یاووب کوڕی خوشکەکەی بیست ،ڕایکرد بۆ پێشوازیکردن و لە باوەشی گرت و ماچی کرد و هێنایە ماڵەکەی . هەموو ئەمانەی بە لبان گوت. 14لبان پێی گوت« :بەڕاستی تۆ ئێسک و گۆشتی منیت ».بۆ ماوەی مانگێک لەگەڵیدا مایەوە. 15لبان بە یاووبی گوت« :لەبەرئەوەی تۆ برای منیت ،ئایا دەبێ بە خۆڕایی خزمەتم بکەیت؟ »پێم بڵێ :مووچەکەت چی دەبێت؟ 16لبان دوو کچی هەبوو :گەورەکە ناوی لیا بوو ،بچووکەکەی ناوی ڕەحێل بوو. 17لیا چاوی ناسک بوو .بەڵم ڕەچەڵەک ووان بوو و بە باشی ڕەزامەندی لەسەر بوو. 18یاووب ڕەحێلی خۆشدەویست .گوتی« :من حەوت ساڵ خزمەتت دەکەم لەبەر ڕەحێلی کچە بچووکەکەت». 19لبانیش گوتی« :باشترە کە بیدەم بە تۆ ،لەوەی بیدەم بە پیاوێکی تر ،لەگەڵم بمێنەرەوە». 20یاووب حەوت ساڵ بۆ ڕەحێل خزمەت دەکات .و تەنها چەند ڕۆژێکیان بۆی دەرکەوت ،بەهۆی ئەو خۆشەویستییەی کە بۆی هەبوو. 21یاووب بە لبانی گوت« :ژنەکەمم پێ بدە ،چونکە ڕۆژەکانم تەواو بوون ،تا بچمە لی». 22لبان هەموو پیاوەکانی ئەو شوێنەی کۆکردەوە و ئاهەنگێکی سازکرد. 23ئێوارە ،لیا کچەکەی برد و هێنایە لی .ئینجا چووە ژوورەوە بۆ لی. 24لبانیش کچەکەی بە لیا زلپا بەخشییە کەنیزەکێک. 25بەیانی بینی لیا بوو ،بە لبانی گوت« :ئەمە چییە لەگەڵمدا؟ ئایا من بۆ ڕەحیل لەگەڵ تۆ خزمەتم نەکرد؟ بۆچی فێڵت لێکردم؟ 26لبانیش گوتی« :نابێت لە وڵتی ئێمەدا وا بکرێت کە بچووکەکە پێش یەکەم منداڵ بدەین». 27هەفتەکەی تەواو بکە ،ئێمەش ئەمەت پێدەدەین بۆ ئەو خزمەتەی کە حەوت ساڵی دیکە لەگەڵمدا خزمەت دەکەیت. 28یاووب وای کرد و هەفتەکەی تەواو کرد ،ڕەحێلی کچەکەیشی پێدا بۆ ئەوەی ببێتە هاوسەری. 29لبانیش بیلهای کچی خۆی بە ڕەحێلی کچەکەی دا کە ببێتە خزمەتکارەکەی. 30ئەویش چووە لی ڕەحیل و ڕەحێلی زیاتر لە لیا خۆشدەویست و حەوت ساڵی دیکەش لەگەڵیدا خزمەت دەکات. 31کاتێک یەزدان بینی کە لیا ڕق لێی بووە ،سکی کردەوە ،بەڵم ڕەحێل نەزۆک بوو.
سەرەتای ژیان
32لیا دووگیان بوو و کوڕێکی لەدایک بوو ،ناوی لێنا ڕوبێن ،چونکە گوتی« :بەڕاستی یەزدان سەیری ئازارەکانی منی کردووە .ئێستا بۆیە مێردەکەم خۆشی دەوێم». 33دووگیان بووەوە و کوڕێکی بوو .گوتی« :لەبەرئەوەی یەزدان بیستوویەتی ڕوم لێبووە ،ئەم کوڕەشی پێدام ،ناوی لێنا شیمئۆن». 34دووگیان بووەوە و کوڕێکی لەدایک بوو .گوتی« :ئەمجارە مێردەکەم پەیوەندیم پێوە دەکات ،چونکە سێ کوڕم بۆی لەدایک بووە ،بۆیە ناوی لێنرا لیڤی». 35دووگیان بووەوە و کوڕێکی لەدایک بوو ،گوتی« :ئێستا ستایشی یەزدان دەکەم ،بۆیە ناوی لێنا یەهودا .و بیرینگی چەپ. بەشی ٣٠ 1کاتێک ڕەحێل بینی کە یاووب منداڵی نەبووە ،ڕەحێل ئیرەیی بە خوشکەکەی برد .بە یاووبی گوت« :منداڵم پێ بدە ،ئەگینا دەمرم». 2تووڕەیی یاووب لە ڕەحیل هەڵگیرسا و گوتی« :ئایا من لەبری خودام ،کە بەرهەمی سکی لە تۆی ڕاگرت؟» 3ژنەکە گوتی« :ئەوەتا بیلهای خزمەتکارم ،بچۆ ژوورەوە بۆ لی .ئەویش لەسەر ئەژنۆکانم منداڵ دەبێت ،تا منیش لەلی ئەو منداڵم هەبێت. 4بیلهای کەنیزەکەکەی دایە ژنەکەی ،یاووب چووە لی. 5ئینجا بیلها دووگیان بوو و یاووب کوڕێکی بوو. 6ڕەحێل گوتی« :خودا حوکمی لەسەر کردم و گوێی لە دەنگی من بووە و کوڕێکی پێدام ،بۆیە ناوی لێنا دان». 7ئینجا بیلهای خزمەتکارەکەی ڕەحێل دووگیان بووەوە و یاووب کوڕێکی دووەمی لەدایک بوو. 8ڕەچەڵەک گوتی« :لەگەڵ خوشکەکەم زۆرانبازیم کردووە و سەرکەوتوو بووم ،ناوی نافتالی». 9کاتێک لیا بینی کە منداڵبوونەکەی بەوێهێشتووە ،زیلپای خزمەتکارەکەی برد و یاووبی بەخشییە ژنەکەی. 10زلپا خزمەتکارەکەی لیا کوڕێکی یاووب بوو. 11لیا گوتی« :لەشکرێک دێت ،ناوی لێنا گاد». 12زیلپای خزمەتکارەکەی لیا کوڕێکی دووەمی یاووب بوو. 13لیا گوتی« :من بەختەوەرم ،چونکە کچەکان پێم دەڵێن بەختەوەر ،ناوی لێنا ئاشەر». 14ڕۆبن لە ڕۆژانی دروێنەی گەنمدا ڕۆیشت و مەندراکی لە کێڵگەکەدا دۆزیەوە و هێنایە لی لیای دایکی .ئینجا ڕەحێل بە لیای گوت : «تکایە لە ماندراکی کوڕەکەتم پێ بدە». 15ژنەکە پێی گوت« :ئایا تۆ مێردەکەمت بردووە شتێکی بچووکە؟ »ئایا دەتەوێت مەندراکی کوڕەکەمیش ببەیتەوە؟ ڕەحێل وتی« :بۆیە ئەمشەو لەگەڵت دەخەوێت بۆ مەندراکی کوڕەکەت». 16ئێواران یاووب لە کێڵگەکە هاتە دەرەوە و لیا هاتە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن و گوتی« :دەبێت بێیتە لم .چونکە بە دڵنیاییەوە من تۆم بەکرێ گرتووە بە مەندراکی کوڕەکەم .ئەو شەوە لەگەڵیدا پاڵکەوت. 17خودا گوێی لە لیا گرت و دووگیان بوو و یاووب کوڕی پێنجەمی بوو. 18لیا گوتی« :خودا بەکرێی خۆمی پێدام ،چونکە کچەکەمم داوە بە مێردەکەم. 19لیا دووگیان بووەوە و یاووب کوڕی شەشەمی بوو. 20لیا گوتی« :خودا مارەییەکی باشی پێبەخشیم .ئێستا مێردەکەم لەگەڵمدا دەژی ،چونکە شەش کوڕم بۆی لەدایک کردووە ،ناوی لێنا زبولون. 21دوای ئەوە کچێکی بوو و ناوی لێنا دینا. 22خودا ڕەحێلی بیر هێنایەوە و خودا گوێی لێ بوو و سکی کردەوە. 23دووگیان بوو و کوڕێکی بوو .گوتی« :خودا سەرزەنشتی منی لبردووە. 24ناوی لێنا یوسف .وتی« :یەزدان کوڕێکی ترم بۆ زیاد دەکات». 25کاتێک ڕەحێل یوسف لەدایک بوو ،یاووب بە لبانی گوت« :بمڕەوەوە تا بچمە شوێنی خۆم و وڵتەکەم». 26ژنەکانم و منداڵەکانمم پێ بدە ،کە لە پێناویاندا خزمەتم کرد و با بڕۆم ،چونکە تۆ ئەو خزمەتەی من دەزانیت کە کردوومە. 27لبان پێی گوت« :تکایە ئەگەر نیعمەتم لە چاوەکانتدا بینی ،بمێنەرەوە ،چونکە بە ئەزموون فێربووم کە یەزدان لە پێناو تۆدا بەرەکەتی پێبەخشیم». 28ئینجا گوتی« :کرێی خۆتم بۆ دیاری بکە و دەیدەم». 29پێی گوت« :تۆ دەزانی چۆن خزمەتم کردوویت و ئاژەڵەکانت چۆن لەگەڵم بوون». 30چونکە ئەو شتە کەم بوو کە تۆ پێش هاتنی من هەتبوو ،ئێستاش زۆر بووە .لە هاتنمەوە یەزدان بەرەکەتی خستۆتە ڕوو ،ئێستا کەی ماڵی خۆم دابین بکەم؟ 31ئینجا گوتی« :چیت پێ بدەم؟ »یاووب گوتی« :هیچ شتێکم پێ مەدە ،ئەگەر ئەم کارەم بۆ بکەیت ،دیسانەوە مەڕەکانت دەخۆمەوە و بەخێو دەکەم. 32ئەمڕۆ بە هەموو مەڕەکانتدا تێدەپەڕم ،هەموو ئاژەڵە پەڵەدار و پەڵەدارەکان و هەموو ئاژەڵە واوەییەکان لە مەڕەکاندا و پەڵە پەڵەدار و پەڵە پەڵەدارەکانی ناو بزنەکان لەوێ لدەبەم ،کرێی ئەوانەشم دەبێت. 33ڕاستودروستی منیش لە ڕۆژانی داهاتوودا وەڵمم دەداتەوە ،کاتێک بۆ کرێی من لەبەردەمتدا دێت ،هەرکەسێک لە بزنەکاندا پەڵە و پەڵەی نەبێت و لە مەڕەکاندا واوەیی نەبێت ،لەگەڵمدا بە دزراو هەژمار دەکرێت. 34لبانیش گوتی« :ئەوە حەز دەکەم بەپێی وسەی تۆ بێت». 35ئەو ڕۆژە ئەو بزنانەی کە ئەڵقەدار و پەڵەدار بوون و هەموو ئەو بزنانەی کە پەڵەدار و پەڵەدار بوون و هەرکەسێک سپییان تێدابوو و هەموو ڕەنگی واوەیی لە نێو مەڕەکاندا لبرد و دایە دەستی لە کوڕەکانی.
سەرەتای ژیان
36سێ ڕۆژ لە نێوان خۆی و یاووبدا ڕۆیشت ،یاووبیش باوی مەڕەکانی لبانی بەخێو کرد. 37یاووب چەوۆی چناری سەوز و درەختی فندق و دار کاسناتی بۆ برد .و چەوۆی سپییان تێدا حەب کرد و سپییەکەی دەرکەوت کە لە چەوۆکاندا بوو. 38ئەو چەوۆیانەی کە لە پێش مەڕەکاندا چەواندبووی لە ناو کانیاوەکاندا دانا کاتێک مەڕەکان هاتبوون بۆ خواردنەوە ،بۆ ئەوەی کاتێک هاتنە خواردنەوە دووگیان بن. 39مەڕەکان لەبەردەم چەوۆکان دووگیان بوون و ئاژەڵێکی چەوۆدار و پەڵەدار و پەڵەداریان لەدایک کرد. 40یاووب بەرخەکانی ویاکردەوە و ڕووی مەڕەکانی بەرەو ئەڵقەدارەکان و هەموو واوەییەکانی ناو مەڕەکانی لبان دانا .مەڕەکانی خۆی بە تەنیا دانا و نەیخستە سەر ئاژەڵەکانی لبان. 41هەرکاتێک ئاژەڵە بەهێزەکان دووگیان بوون ،یاووب چەوۆکانی لەبەردەم چاوی ئاژەڵەکاندا دەخستە ناو کانیاوەکانەوە ،تا لەنێو دارەکاندا دووگیان بن. 42بەڵم کاتێک ئاژەڵەکان لواز بوون ،نەیانخستە ناویەوە ،لوازترەکان هی لبان و بەهێزترەکان هی یاووب بوون. 43پیاوەکە زۆر زیادی کرد و ئاژەڵ و خزمەتکار و کۆیلەی پیاو و وشتر و کەرێکی زۆری هەبوو. بەشی ٣١ 1گوێی لە وسەکانی کوڕەکانی لبان بوو کە دەیانگوت« :یاووب هەموو ئەو شتانەی برد کە هی باوکمان بوون .لە شتێک کە هی باوکمان بوو ئەم هەموو شکۆمەندییەی بەدەستهێناوە. 2یاووب ڕوخساری لبانی بینی و وەک واران بەرەو ڕووی لبان نەبوو. 3یەزدان بە یاووبی گوت« :بگەڕەوە بۆ خاکی باوباپیرانت و خزمەکانت .منیش لەگەڵت دەبم. 4یاووب ناردی و ڕەحیل و لیای بانگ کرد بۆ کێڵگەکە بۆ مەڕەکانی. 5پێی گوتن« :ڕووخساری باوکتان دەبینم کە وەک واران بەرامبەرم نییە .بەڵم خودای باوکم لەگەڵم بووە. 6دەزانن کە بە هەموو هێزم خزمەتی باوکتانم کردووە. 7باوکت فێڵی لێکردم و دە وار کرێی منی گۆڕی .بەڵم خودا ڕێگەی پێدا ئازارم نەدات. 8ئەگەر ئەمەی وت« :پەڵە پەڵە دەبێتە کرێی تۆ ».پاشان هەموو ئاژەڵەکان پەڵەدار بوون ،ئەگەر ئەمەی وت« :ئەڵقەدارەکان بەکرێی تۆ دەبن ».پاشان هەموو ئاژەڵەکانی ڕووتکردەوە. 9بەم شێوەیە خودا ئاژەڵەکانی باوکتانی برد و پێم بەخشی. 10لەو کاتەی کە ئاژەڵەکان دووگیان بوون ،چاوەکانم بەرزکردەوە و لە خەودا بینیم ،ئەو بەرخانەی بەسەر ئاژەڵەکاندا بازیان دەدا ،ئەڵقەدار و پەڵەدار و ڕیشدار بوون. 11فریشتەی خودا لە خەودا پێی وتم« :یاووب :منیش گوتم« :ئەوەم». 12ئینجا گوتی« :چاوەکانت بەرز بکەرەوە و بزانە ،هەموو ئەو بەرانانەی کە بەسەر ئاژەڵەکاندا باز دەدەن ،چەوۆدار و پەڵەدار و چەوەڵن، چونکە هەموو ئەو کارانەم بینیوە کە لبان بەسەرتدا دەکات». 13من خودای بێتێلم ،کە تۆ ستوونەکەت لێ مەسح کرد و سوێندت پێدام ،ئێستا هەستە ،لەم خاکە دەربهێنە و بگەڕێوە بۆ خاکی خزمەکانت. 14ڕەحێل و لیا وەڵمیان دایەوە« :ئایا هێشتا هیچ بەشێک و میراتمان لە ماڵی باوکمان هەیە؟» 15ئایا ئێمە بە نامۆ ناژمێردرێین؟ چونکە ئێمەی فرۆشتووە و پارەکەمانی بە تەواوی خواردووە». 16چونکە هەموو ئەو سامانەی کە خودا لە باوکمان وەرگرتووە ،هی ئێمە و منداڵەکانمانە. 17ئینجا یاووب هەستا و کوڕەکانی و ژنەکانی لەسەر وشتر دانا. 18هەموو ئاژەڵەکانی و هەموو کەلوپەلەکانی کە بەدەستی هێنابوو ،ئەو ئاژەڵنەی کە لە پادانارەم دەستیان کەوتبوو ،برد بۆ ئەوەی بچێتە لی ئیسحاوی باوکی لە خاکی کەنعان. 19لبانیش چوو بۆ بڕینی مەڕەکانی ،ڕەحێلیش ئەو پەیکەرانەی دزیبوو کە هی باوکی بوون. 20یاووب بەبێ ئاگاداری لبانی سوری دزی ،چونکە پێی نەگوت هەڵتووە. 21ئینجا بە هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو هەڵهات .هەستا و بەسەر ڕووبارەکەدا تێپەڕی و ڕووی بەرەو چیای گلعاد کرد. 22لە ڕۆژی سێیەمدا بە لبان گوترا کە یاووب هەڵهاتووە. 23براکانی لەگەڵ خۆی برد و حەوت ڕۆژ بەدوایدا ڕۆیشت .لە چیای گلعاددا دەستیان بەسەردا هێنا. 24خودا بە شەو لە خەودا هاتە لی لبانی سوری و پێی گوت« :ئاگاداربە لە وسەی باش و خراپ لەگەڵ یاووب نەدەیت». 25ئینجا لبان کەوتە یاووب .یاووب چادرەکەی لە چیا هەڵدابوو ،لبانیش لەگەڵ براکانی لە چیای گلعاد هەڵیاندا. 26لبان بە یاووبی گوت« :چیت کردووە کە بەبێ ئاگاداری دزیت لێکردم و کچەکانم وەک دیلێک کە بە شمشێر گیراون؟» 27بۆچی بە نهێنی ڕاتکرد و دزیت لێکردم .پێت نەگوتم ،کە بە خۆشی و گۆرانی و بە چەوۆ و چەپکە گوڵەوە تۆم ڕەوانە کردبا؟ 28ئایا ڕێگەت نەداوە کوڕەکانم و کچەکانم ماچ بکەم؟ ئێستا گەمژەیت کردووە بەم کارە. 29ئەوە لە دەستی مندایە کە ئازارتان بدەم ،بەڵم دوێنێ شەو خودای باوکت وسەی لەگەڵ کردم و گوتی« :ئاگاداربە لەوەی لەگەڵ یاووب وسەی باش و خراپ نەکەیت». 30ئێستاش ئەگەرچی دەتەوێت نەمێنیت ،چونکە زۆر تامەزرۆی ماڵی باوکت بوویت ،بەڵم بۆچی خوداوەندەکانمت دزیوە؟ 31یاووب وەڵمی لبانی دایەوە« :لەبەر ئەوەی ترسام ،چونکە وتم :ڕەنگە بە زۆر کچەکانت لە من وەربگریت». 32هەرکەسێک خوداوەندەکانت لەگەڵیدا بدۆزیتەوە ،با نەژی ،لەبەردەم براکانماندا بزانە چیت لی منە و بیبە .چونکە یاووب نەیدەزانی کە ڕەحیل دزیویەتی.
سەرەتای ژیان
33لبان چووە ناو چادرەکەی یاووب و چادرەکەی لیا و چادرەکەی دوو خزمەتکارەکە .بەڵم نەیدۆزییەوە .ئینجا لە چادرەکەی لیا دەرچوو و چووە ناو چادرەکەی ڕەحیل. 34ڕەحێلیش وێنەکانی بردبوو و خستبوویتە ناو کەلوپەلی وشترەکەوە و لەسەریان دانیشتبوو .لبان هەموو چادرەکەی گەڕایەوە ،بەڵم نەیدۆزییەوە. 35ئینجا بە باوکی گوت« :با گەورەم ناڕەحەت نەکات کە ناتوانم لەبەردەمتدا هەستم .چونکە داب و نەریتی ژن لەسەر منە .وە گەڕا ،بەڵم وێنەکانی نەدۆزیەوە. 36یاووب تووڕە بوو و لبانی لێدا ،یاووب وەڵمی دایەوە و بە لبانی گوت« :تاوانەکەم چییە؟ »گوناهی من چییە ،کە بە گەرمی بەدوای مندا دەگەڕێیت؟ 37لە کاتێکدا هەموو کەلوپەلەکانی منت پشکنی ،چیت لە هەموو شتومەکی ماڵەکەت دۆزیەوە؟ لێرە لەبەردەم براکانم و براکانتدا دابنێ ،تاکو لە نێوان هەردووکماندا دادوەری بکەن. 38ئەم بیست ساڵە لەگەڵ تۆ بووم .مەڕ و بزنەکانت بەچکەیان فڕێ نەداوە و بەرخەکانی مەڕەکانتم نەخواردووە. 39ئەوەی دڕاوی ئاژەڵەکانم بۆت نەهێنا .لەدەستدانی ئەوم ڕووت کرد؛ لە دەستی من داوات کرد ،چ بە ڕۆژ دزرابێت ،یان شەو دزرابێت. 40من بەم شێوەیە بووم؛ لە ڕۆژدا وشکەساڵی منی خوارد و بەستەڵەکیش بە شەو؛ خەویشم لە چاوەکانم دوور کەوتەوە. 41بەم شێوەیە بیست ساڵە لە ماڵەکەتدا بووم .من چواردە ساڵ بۆ دوو کچەکەت خزمەتم کردیت و شەش ساڵ بۆ ئاژەڵەکانت ،دە وار کرێی منت گۆڕی. 42ئەگەر خودای باوکم و خودای ئیبراهیم و ترسی ئیسحاق لەگەڵم نەبووایە ،بەڕاستی ئێستا بە بەتاڵی ڕەوانەی منت دەکرد .خودا ناخۆشی و ماندووبوونی دەستەکانی منی بینی و دوێنێ شەو سەرزەنشتی کردیت. 43لبانیش وەڵمی دایەوە و بە یاووبی گوت« :ئەم کچانە کچەکانی منن و ئەم منداڵنەش منداڵی منن ،ئەم ئاژەڵنەش ئاژەڵەکانی منن و هەموو ئەوەی دەیبینیت هی منە بۆ ئەو منداڵنەی کە لەدایک بوون؟ 44ئێستا تۆ وەرە ،با پەیمانێک ببەستین ،من و تۆ .و با شایەتحاڵی نێوان من و تۆ بێت. 45یاووب بەردێکی وەرگرت و بۆ ستوونی دانا. 46یاووب بە براکانی گوت« :بەرد کۆبکەنەوە .بەردیان گرت و کەڵەکەیەکیان دروست کرد ،لەوێ لەسەر کەڵەکەکە نانیان خوارد. 47لبان ناوی لێنا یەگارسەحەدوتا ،بەڵم یاووب ناوی لێنا گالید. 48لبانیش گوتی« :ئەم کەڵەکەبووە شایەتحاڵییە لە نێوان من و تۆدا ».بۆیە ناوی لێنرا گالید؛ 49میسپاش .چونکە گوتی« :یەزدان لە نێوان من و تۆدا چاودێری بکات ،کاتێک لە یەکتر دوور دەبین». 50ئەگەر کچەکانم ئازار بدەیت ،یان وگە لە کچەکانم ژنێکی دیکە ببەیت ،هیچ کەسێک لەگەڵمان نییە .بزانە خودا شایەتحاڵە لە نێوان من و تۆدا. 51لبان بە یاووبی گوت« :سەیرکە ئەم کەڵەکە و ئەم ستوونە کە لە نێوان خۆم و تۆدا فڕێمداوە. 52ئەم کەڵەکەبووە شایەتحاڵ بێت و ئەم ستوونەش شایەتحاڵی ئەوە بێت کە من بەسەر ئەم کەڵەکەبووەدا تێناپەڕم بۆ لی تۆ و تۆش بەم کەڵەکە و ئەم ستوونە بەسەرمدا تێناپەڕیت بۆ زیان. 53خودای ئیبراهیم و خودای ناحور ،خودای باوکیان ،دادوەری نێوانمان بکەن .یاووب سوێندی بە ترسی ئیسحاوی باوکی خوارد. 54ئینجا یاووب لەسەر شاخەکە ووربانی کرد و براکانی بانگ کرد بۆ ئەوەی نان بخۆن. 55بەیانی زوو لبان هەستا و کوڕەکانی و کچەکانی ماچ کرد و بەرەکەتی خستە سەریان ،لبان ڕۆیشت و گەڕایەوە شوێنی خۆی. بەشی ٣٢ 1یاووب ڕۆیشت و فریشتەکانی خودا چاویان پێی کەوت. 2یاووب کە ئەوانی بینی ،گوتی« :ئەمە سوپای خودایە ،ناوی ئەو شوێنەی ناوە مەحنەعیم». 3یاووب پێش خۆی نێردراوی بۆ عیسۆی برای نارد بۆ خاکی سێیر ،وڵتی ئەدۆم. 4فەرمانی پێکردن و گوتی« :ئەمە بە عیسۆی گەورەم بڵێن .یاووب بەندەکەت بەم شێوەیە دەفەرموێت« :لەگەڵ لبان نیشتەوێ بووم و تا ئێستا لەوێ دەمێنمەوە. 5گا و کەر و مەڕ و کۆیلەی پیاو و ژنم هەیە ،ناردم بۆ ئەوەی بە گەورەم بڵێم ،تا لەبەردەمتدا نیعمەتم دەست بکەوێت. 6نێردراوەکان گەڕانەوە بۆ لی یاووب و گوتیان« :ئێمە چووینە لی عیسۆی براکەت ،ئەویش دێت بۆ پێشوازیت و چوار سەد پیاویش لەگەڵیدا». 7ئینجا یاووب زۆر ترسا و دڵتەنگ بوو ،گەلی لەگەڵ بوو و مەڕ و مەڕ و وشترەکانی کردە دوو دەستە. 8گوتی« :ئەگەر عیسۆ هاتە لی کۆمەڵەیەک و لێی بدات ،ئەوا کۆمەڵەی دیکە کە ماونەتەوە ڕزگاریان دەبێت». 9یاووب وتی« :ئەی خودای ئیبراهیمی باوکم و خودای ئیسحاوی باوکم ،یەزدان کە پێی وتم :بگەڕێوە بۆ وڵتەکەت و خزمەکانت ،من مامەڵەت لەگەڵ دەکەم. 10من شایستەی کەمترین شت نیم لە هەموو ئەو میهرەبانییە و هەموو ئەو ڕاستییەی کە بە بەندەکەتت کرد .چونکە بە دارەکەم بەسەر ئەم ئوردنەدا تێپەڕیم .ئێستاش بوومەتە دوو تیپ. 11لە دەستی براکەم و لە دەستی عیسۆ ڕزگارم بکە ،چونکە لێی دەترسم ،نەک بێت و من و دایکیش لەگەڵ منداڵەکاندا لێم بدات. 12تۆ وتت« :بە دڵنیاییەوە چاکەیەکت بۆ دەکەم و تۆوەکانت وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریاکە دەکەم کە بەهۆی زۆرییەوە ژمارەیی ناکرێت». 13هەر ئەو شەو لەوێ نیشتەوێ بوو .لەو شتەی کە هاتە دەستی ،دیارییەکی بۆ عیسۆی برای وەرگرت.
سەرەتای ژیان
14دوو سەد بزن و بیست بزن و دوو سەد مەڕ و بیست بەران. 15سی وشتری شیردەر لەگەڵ کەرەکانیان ،چل گا و دە گا و بیست کەر و دە کەڵەشێر. 16ئینجا ئەوانی دایە دەستی خزمەتکارەکانی ،هەر یەک بە تەنیا .بە خزمەتکارەکانی گوت« :لە پێشمەوە تێپەڕن و بۆشایییەک لە نێوان مەڕ و مەڕدا دابنێن». 17ئینجا فەرمانی بە پێشەنگەکان کرد و گوتی« :کاتێک عیسۆی براکەم چاوی پێت دەکەوێت و لێت دەپرسێت« :تۆ هی کێیت؟ »و بۆ کوێ دەچیت؟ و ئەمانە پێش تۆ هی کێن؟ 18ئینجا دەڵێیت« :ئەوان هی یاووب خزمەتکارەکەتن ».دیارییەکە بۆ عیسۆی گەورەم نێردراوە ،ئەویش لە پشتمانەوەیە. 19ئینجا فەرمانی بە دووەم و سێیەم و هەموو ئەوانەی بەدوای مەڕەکاندا ڕۆیشتن ،گوتی« :کاتێک عیسۆتان بینی بەم شێوەیە وسە لەگەڵ عیسۆ بکەن». 20ئێوەش بڵێن« :ئەوەتا یاووب بەندەتان لە پشتمانەوەیە ».چونکە گوتی« :من بەو دیارییەی پێشم دەڕوات ،ئارامی دەکەمەوە ،دواتر ڕووخساری دەبینم ».ڕەنگە ئەویش لە من وبوڵ بکات. 21بەم شێوەیە دیارییەکە لەبەردەمیدا ڕۆیشت و ئەو شەو خۆی لە کۆمەڵەکەدا وێگیر بوو. 22ئەو شەو هەستا و دوو ژنەکەی و دوو ژنە خزمەتکارەکەی و یازدە کوڕەکەی برد و بەسەر کانی یابۆکدا تێپەڕی. 23ئینجا گرتیان و ناردیان بەسەر کانیەکەدا و ئەوەی هەیبوو نارد. 24یاووب بە تەنیا مایەوە .پیاوێکیش تا بەیانی لەگەڵیدا زۆرانبازی کرد. 25کاتێک بینی کە نەیتوانی بەسەریدا زاڵ بێت ،دەستی لە کونەکەی ڕانی دا .کونەکەی ڕانی یاووب لە وومگەکانی دەرچووبوو ،کاتێک لەگەڵیدا زۆرانبازی دەکرد. 26ئینجا گوتی« :با بڕۆم ،چونکە ڕۆژ هەڵدێت ».ئینجا گوتی« :ناهێڵم بڕۆیت ،مەگەر بەرەکەتم نەخەیتە سەر». 27ئینجا پێی گوت« :ناوت چییە؟ »ئینجا گوتی« :یاووب». 28ئینجا گوتی« :چیتر ناوت ناوێت یاووب ،بەڵکو ئیسرائیل ناودەبرێت. 29یاووب لێی پرسی و گوتی« :تکایە ناوەکەت پێم بڵێ ».ئینجا گوتی« :بۆچی ناوم دەپرسی؟ »وە لەوێ بەرەکەتی خستە سەری. 30یاووب ناوی ئەو شوێنەی ناوە پەنیێل ،چونکە ڕووبەڕوو خودام بینیوە و ژیانم پارێزراوە. 31کاتێک بەسەر پێنوێلدا تێپەڕی ،خۆر بەسەریدا هەڵهات و لەسەر ڕانی وەستا. 32بۆیە نەوەی ئیسرائیل تا ئەمڕۆش لە ماسولکەی بچووکبووەوە ،کە لەسەر کونە ڕانەکەیە ،ناخۆن ،چونکە دەستی لە کونە ڕانی یاووب داوە لە ماسولکەی بچووکبووەوە. بەشی ٣٣ 1یاووب چاوەکانی بەرزکردەوە و سەیری کرد ،عیسۆ هات و چوار سەد پیاوی لەگەڵ بوو .منداڵەکانیشی بەسەر لیا و ڕەحێل و دوو خزمەتکارەکەدا دابەش کرد. 2خزمەتکارەکان و منداڵەکانیان لە پێشەوە دانا ،لیا و منداڵەکانی لە دواوە و ڕەحێل و یوسف لە دواوە. 3لەبەردەمیاندا تێپەڕی و حەوت وار کڕنۆشی بۆ سەر زەوی دا ،تا لە براکەی نزیک بووەوە. 4عیسۆ ڕایکرد بۆ پێشوازیکردن و لە باوەشی گرت و کەوتە سەر ملی و ماچی کرد و گریان. 5چاوەکانی بەرزکردەوە و ژن و منداڵەکانی بینی .گوتی« :ئەوانەی لەگەڵتن کێن؟ »فەرمووی« :ئەو منداڵنەی کە خودا بە میهرەبانییەوە پێی بەخشیوە بە بەندەکەت». 6ئینجا کچەکان لەگەڵ منداڵەکانیان نزیک بوون و کڕنۆشیان برد. 7لیاش لەگەڵ منداڵەکانی نزیک بوون و کڕنۆشیان دا ،دوای ئەوە یوسف و ڕەحیل نزیک بوون و کڕنۆشیان دا. 8فەرمووی« :مەبەستی تۆ چییە لەم هەموو مەڕوماتەی کە چاوم پێی کەوتووە؟ »فەرمووی« :ئەمانە لەبەردەم پەروەردگارمدا نیعمەت بدۆزنەوە». 9عیسۆ گوتی« :براکەم بەسە .ئەوەی هەتە بۆ خۆت بیهێڵەرەوە. 10یاووب گوتی« :نا ،ئەگەر ئێستا نیعمەتم لەبەردەمتدا دۆزیەوە ،ئەوا دیارییەکەم لە دەستم وەربگرە ،چونکە ڕووخساری تۆم بینیوە ،وەک ئەوەی ڕووخساری خودام بینیبێت و تۆش بوویت ».لێم دڵخۆشە. 11داوات لێدەکەم ،نیعمەتەکەم وەربگرە کە بۆت دەهێنرێت .چونکە خودا بە میهرەبانییەوە مامەڵەی لەگەڵ کردم و لەبەر ئەوەی بەسە .ئینجا هانی دا و وەریگرت. 12ئینجا گوتی« :با بڕۆین و بڕۆین ،منیش پێشت دەڕۆم». 13ئینجا پێی گوت« :گەورەم دەزانێت کە منداڵەکان ناسکن و مەڕ و مەڕەکان لەگەڵ مندان ،ئەگەر ڕۆژێک مرۆڤەکان زیادیان بکەن، هەموو مەڕەکان دەمرن». 14با پەروەردگارم لەبەردەم خزمەتکارەکەیدا تێپەڕێت ،منیش بە نەرمی پێشم دەبەم ،وەک ئەوەی ئاژەڵەکانی پێشم دەڕۆن و منداڵەکان دەتوانن بەرگە بگرن ،تا دەگەمە لی گەورەکەم بۆ سەعیر. 15عیسۆ گوتی« :با ئێستا هەندێک لەو خەڵکەی لەگەڵمن بۆت بەوێبهێڵم ».ئینجا گوتی« :چی پێویستە؟ »با لەبەردەم پەروەردگارمدا نیعمەت بدۆزمەوە. 16ئەو ڕۆژە عیسۆ گەڕایەوە بۆ سەعیر. 17یاووب بەڕێکەوت بۆ سوکۆت و ماڵێکی بۆ دروستکرد و کۆشکی بۆ ئاژەڵەکانی دروستکرد ،بۆیە ناوی شوێنەکە ناو سوکۆت. 18یاووب لە پادانارەمەوە هاتە شالێم ،شارێکی شەخێم ،کە لە خاکی کەنعانە .چادرەکەی لەبەردەم شارەکەدا هەڵدا.
سەرەتای ژیان
19ئینجا پارچەیەک لە کێڵگەیەکی کڕی ،کە چادرەکەی تێدا بڵوکردبووەوە ،لە دەستی نەوەی حەمۆری باوکی شەخێم ،بە سەد پارە. 20ووربانگایەکی لەوێ دانا و ناوی لێنا ئێلێلۆهێ-ئیسرائیل. بەشی ٣٤ 1دینا کچی لیا کە بۆ یاووب لەدایک بوو ،چووە دەرەوە بۆ بینینی کچەکانی خاکەکە. 2کاتێک شەخێمی کوڕی حەمۆری حیڤی ،شازادەی وڵتەکەی بینی ،گرتی و لەگەڵیدا پاڵکەوت و پیسی کرد. 3ڕۆحی بە دینای کچی یاووبەوە لکا و کچەکەی خۆشدەویست و بە میهرەبانییەوە وسەی لەگەڵ کچەکە کرد. 4شەخەم بە حەمۆری باوکی گوت« :ئەم کچە بۆم بخەرە ژنەوە». 5یاووب بیست کە دینا کچەکەی پیس کردووە ،کوڕەکانی لەگەڵ ئاژەڵەکانی لە کێڵگەکەدا بوون ،یاووب بێدەنگ بوو تا هاتن. 6حەمۆری باوکی شەخەم چووە دەرەوە بۆ لی یاووب بۆ ئەوەی لەگەڵیدا وسە بکات. 7کوڕەکانی یاووب کە ئەمەیان بیست لە کێڵگەکە هاتنە دەرەوە ،پیاوەکان دڵتەنگ بوون و زۆر تووڕە بوون ،چونکە گەمژەیی لە ئیسرائیلدا کرد و لەگەڵ کچەکەی یاووبدا پاڵکەوت .کە نابێت بکرێت. 8حەمۆریش وسەی لەگەڵ کردن و گوتی« :ڕۆحی شەخێمی کوڕم تامەزرۆی کچەکەتە. 9لەگەڵ ئێمە هاوسەرگیری بکەن و کچەکانتان بدەنە دەستمان و کچەکانمان بۆ خۆتان ببەن. 10ئێوە لەگەڵ ئێمە دەژین و خاکەکە لەبەردەمتان دەبێت .لەوێ نیشتەوێ بن و بازرگانی بکەن و موڵک و ماڵی تێدا بەدەست بهێنن. 11شەخێم بە باوکی و براکانی گوت« :با لە چاوتان نیعمەت بدۆزمەوە و ئەوەی پێم بڵێن دەیدەم». 12هەرگیز ئەوەندە مارەیی و دیاریم لێ مەپرسە ،منیش بەپێی ئەوەی پێم دەڵێن دەیدەم ،بەڵم کچەکەم بدە بە ژن. 13کوڕەکانی یاووب بە فێڵەوە وەڵمی شەخێم و حەمۆری باوکییان دایەوە و گوتیان ،چونکە دینا خوشکەکەیان پیس کردووە. 14پێیان گوت« :ناتوانین ئەم کارە بکەین ،خوشکەکەمان بدەین بە کەسێکی خەتەنەنەکراو .چونکە ئەوە سەرزەنشتێک بوو بۆ ئێمە. 15بەڵم بەم شێوەیە ڕەزامەندیتان پێدەدەین :ئەگەر ئێوەش وەک ئێمە بن ،هەموو نێرێکتان خەتەنە بکرێن. 16ئەو کاتە کچەکانمان دەدەینە دەستتان و کچەکانتان دەبەین بۆ لی خۆمان و لەگەڵتان دەژین و دەبینە یەک گەل. 17بەڵم ئەگەر گوێمان لێ نەگرن ،بۆ ئەوەی خەتەنە بکرێن .پاشان کچەکەمان دەبەین و نامێنین. 18وسەکانیان حەمۆر و شەخێمی کوڕی حەمۆری دڵخۆش کرد. 19گەنجەکەش دوا نەکەوت لە ئەنجامدانی کارەکە ،چونکە دڵی بە کچەکەی یاووب خۆش بوو ،لە هەموو ماڵی باوکی بەڕێزتر بوو. 20حەمۆر و شەخێمی کوڕی هاتنە دەروازەی شارەکەیان و لەگەڵ پیاوانی شارەکەیان وسەیان کرد و گوتیان. 21ئەم پیاوانە لەگەڵ ئێمە ئاشتیخوازن .بۆیە با لە خاکەکەدا نیشتەوێ بن و بازرگانی پێوە بکەن؛ بۆ خاکەکە ،سەیرکە ،بەشی ئەوان گەورەیە .با کچەکانیان بۆمان ببەین بۆ ژن و کچەکانمان پێیان بدەین. 22تەنها لێرەدا پیاوەکان ڕازی دەبن لەگەڵمان بژین و یەک گەل بین ،ئەگەر هەر پیاوێک لە نێوانماندا خەتەنە بکرێت ،وەک ئەوەی خەتەنە کراوە. 23ئایا ئاژەڵەکانیان و ماڵ و ئاژەڵەکانیان و هەموو ئاژەڵەکانیان هی ئێمە نابن؟ تەنها با ڕەزامەندییان لەسەر بدەین و ئەوانیش لەگەڵمان نیشتەوێ دەبن». 24هەموو ئەوانەی لە دەروازەی شارەکەی دەرچوون ،گوێیان لە حەمۆر و شەخێمی کوڕی گرت .هەر پیاوێک خەتەنە دەکرا ،هەموو ئەوانەی لە دەروازەی شارەکەی خۆیان دەچوونە دەرەوە. 25لە ڕۆژی سێیەمدا کە ئازاریان هەبوو ،دوو کوڕی یاووب ،شیمعون و لێڤی ،براکانی دینا ،هەریەکەیان شمشێرەکەیان برد و بە بوێریەوە هاتنە سەر شارەکە و هەموو نێرەکانیان کوشت. 26حەمۆر و شەخێمی کوڕەکەیان بە لێواری شمشێر کوشت و دینایان لە ماڵی شەخەم دەرهێنا و چوونە دەرەوە. 27کوڕەکانی یاووب هاتنە سەر کوژراوەکان و شارەکەیان تاڵن کرد ،چونکە خوشکەکەیان پیس کردبوو. 28مەڕ و گا و کەرەکانیان و ئەوەی لە شار و کێڵگەدا بوو ،بردیان. 29هەموو سەروەت و سامانەکانیان و هەموو منداڵە بچووکەکانیان و ژنەکانیان بە دیل گرت و هەموو ئەو شتانەی لە ماڵەکەدا بوون تاڵنیان کرد. 30یاووب بە شیمعون و لێڤی گوت« :ئێوە منتان تووشی شڵەژان کردووە بۆ ئەوەی لە نێو دانیشتوانی خاکەکەدا لە نێو کەنعانییەکان و فەریزییەکان بۆگەنم بکەن ،منیش کەم بووم ،ئەوان خۆیان لە دژی من کۆدەکەنەوە و دەمکوژن ; ».من و ماڵەکەم لەناو دەبم. 31ئەوانیش گوتیان« :ئایا دەبێ وەک لەشفرۆشێک مامەڵە لەگەڵ خوشکەکەمان بکات؟» بەشی ٣٥ 1خودا بە یاووبی گوت« :هەستە ،بڕۆ بۆ بێتێل و لەوێ نیشتەوێ ببە ،ووربانگایەک بۆ خودا دروست بکە ،کە بۆت دەرکەوت کاتێک لە عیسۆی براکەت هەڵهاتیت». 2ئینجا یاووب بە ماڵەکەی و هەموو ئەوانەی لەگەڵیدا بوون گوت« :ئەو خوداوەندە نامۆانەی لە نێوانتاندان لببەن و پاک بن و ولەکانتان بگۆڕن. 3با هەستین و بەرەو بێتێل سەرکەوین .لەوێ ووربانگایەک بۆ خودا دروست دەکەم ،کە لە ڕۆژی تەنگانەمدا وەڵمی دامەوە و لە ڕێگاکەدا لەگەڵم بوو.
سەرەتای ژیان
4هەموو ئەو خوداوەندە نامۆیانەیان بە یاووب دا کە لە دەستیان بوو و هەموو گوارەیان کە لە گوێیان بوو .یاووبیش لە ژێر ئەو دار بلوطەدا شاردەوە کە لە لی شەخێم بوو. 5ئینجا ڕۆیشتن ،ترسی خودا بەسەر شارەکانی دەوروبەریاندا بوو ،بەدوای کوڕەکانی یاووبدا نەکەوتن. 6وا یاووب لەگەڵ هەموو ئەو گەلەی کە لەگەڵیدا بوون ،هاتە لوز کە لە خاکی کەنعانە ،واتە بەیتێل. 7ووربانگایەکی لەوێ دروست کرد و شوێنەکەی ناوی لێنا ئەلبێتەل ،چونکە خودا لەوێ دەرکەوت ،کاتێک لە ڕووخساری براکەی هەڵهات. 8بەڵم پەرستارەکەی دیبۆرا ڕیبقە مرد و لە ژێر دارێکی بلوطدا لە ژێر بێتێل نێژرا ،ناوی ئەلۆنباشوت بوو. 9خودا دیسانەوە بۆ یاووب دەرکەوتەوە ،کاتێک لە پادانارەم هاتە دەرەوە و بەرەکەتی خستە سەری. 10خودا پێی فەرموو« :ناوت یاووب ،چیتر ناوت ناونرێت یاووب ،بەڵکو ناوی ئیسرائیل دەبێت ،ناوی ناوە ئیسرائیل». 11خودا پێی فەرموو« :من خودای گەورەم .نەتەوەیەک و کۆمەڵە گەلێک لە تۆ دەبن و پاشاکان لە کەمەرتەوە دێنە دەرەوە. 12ئەو خاکەی کە بە ئیبراهیم و ئیسحاوم دا ،دەیدەم بە تۆ و خاکەکە دەدەم بە نەوەکانی دوای تۆ. 13خودا لەو شوێنەی کە لەگەڵیدا وسەی دەکرد ،لەلیەوە بەرزبووەوە. 14یاووب ستوونێکی لە شوێنی وسەکانی لەگەڵیدا دانا ،ستوونێکی بەرد ،ووربانییەکی خواردنەوەی لەسەر ڕشت و ڕۆنی لەسەر ڕشت. 15یاووب ناوی ئەو شوێنەی کە خودا وسەی لەگەڵ کردبوو ناوی لێنا بەیتێل. 16ئینجا لە بێتێلەوە ڕۆیشتن .ڕێگایەکی کەم ماوە بۆ گەیشتن بە ئەفرات ،ڕەحێلیش منداڵی بوو و ماندووبوونی سەختی هەبوو. 17کاتێک کە منداڵی سەخت بوو ،مامانەکە پێی گوت« :مەترسە .ئەم کوڕەت دەبێت». 18کاتێک ڕۆحی ڕۆیشت( ،چونکە مرد )ناوی لێنا بنۆنی ،بەڵم باوکی ناوی لێنا بنیامین. 19ڕەحێل مرد و لە ڕێگای ئەفرات کە بەیتولمەوەدەس بوو بە خاک سپێردرا. 20یاووب ستوونێکی لەسەر گۆڕەکەی دانا ،تا ئەمڕۆش ستوونی گۆڕی ڕەحیل. 21ئیسرائیلیش ڕۆیشت و چادرەکەی لەودیو تاوەری عەدارەوە بڵوکردەوە. 22کاتێک ئیسرائیل لەو خاکەدا نیشتەوێ بوو ،ڕوبێن چووە و لەگەڵ بیلحە خەزووری باوکیدا پاڵکەوت ،ئیسرائیل گوێی لێ بوو .کوڕەکانی یاووب دوانزە کەس بوون. 23کوڕەکانی لیا .ڕوبن ،یەکەم کوڕی یاووب ،شیمعون و لێڤی و یەهودا و ئیساخار و زابولون. 24کوڕەکانی ڕەحێل .یوسف ،و بنیامین: 25کوڕەکانی بیلها کە خزمەتکاری ڕەحێل بوو .دان ،و نەفتالی: 26کوڕەکانی زیلپا کە خزمەتکاری لیا بوو .گاد و ئاشێر :ئەمانە کوڕەکانی یاووبن کە لە پادانارەم بۆی لەدایک بوون. 27یاووب هاتە لی ئیسحاوی باوکی بۆ لی مەمرە ،بۆ شاری عەربا کە حەبرۆنە ،ئیبراهیم و ئیسحاق لەوێ نیشتەوێ بوون. 28تەمەنی ئیسحاق سەد و حەشتا ساڵ بوو. 29ئیسحاق وازی لە ونۆک هێنا و مرد و بە پیر و پڕ لە ڕۆژان کۆکرایەوە بۆ لی گەلەکەی ،عیسۆ و یاووب کوڕەکانی نێژران. بەشی ٣٦ 1ئەمانە نەوەکانی عیسۆن کە ئەدۆمە. 2عیسۆ ژنەکانی لە کچانی کەنعان برد .ئادا کچی ئیلۆنی حیتی و ئەهۆلیباما کچی ئانا کچی زیبئۆنی حیڤی. 3بەشەمەتی کچی ئیسماعیل ،خوشکی نەباوۆت. 4ئادا ئەلیفازی بۆ عیسۆ بوو .باشماتیش ڕئوێلی لەدایک بوو. 5ئەحۆلیباما یەوش و یەعلم و کۆڕەحی لەدایک بوو ،ئەمانە کوڕەکانی عیسۆن کە لە خاکی کەنعان بۆی لەدایک بوون. 6عیسۆ ژنەکانی و کوڕەکانی و کچەکانی و هەموو خەڵکی ماڵەکەی و ئاژەڵەکانی و هەموو ئاژەڵەکانی و هەموو ماڵ و سامانەکەی کە لە خاکی کەنعان بەدەستی هێنابوو ،برد .لە ڕووخساری یاووبی برایەوە چووە وڵت. 7چونکە سامانەکانیان زیاتر بوو لەوەی کە پێکەوە نیشتەوێ بن .ئەو خاکەی کە نامۆ بوون ،بەهۆی ئاژەڵەکانیانەوە بەرگەی نەدەگرت. 8عیسۆ بەم شێوەیە لە چیای سێیر نیشتەوێ بوو :عیسۆ ئەدۆمە. 9ئەمانە نەوەکانی عیسۆی باوکی ئەدۆمییەکانن لە چیای سێعیر. 10ئەمانە ناوی کوڕەکانی عیسۆن .ئەلیفاز کوڕی ئادای هاوسەری عیسۆ و ڕوئێل کوڕی بەشەماتی هاوسەری عیسۆ. 11کوڕەکانی ئەلیفاز بریتی بوون لە تەمان و عومەر و زێفۆ و گاتام و کەناز. 12تیمنا خەزووری کوڕی ئەلیفاز عیسۆ بوو .ئیلیفاز ئامالێکی لەدایک بوو ،ئەمانە کوڕەکانی ئادای ژنی عیسۆ بوون. 13ئەمانەش کوڕەکانی ڕوئێلن .ناحات و زێرا و شەما و میزا ،ئەمانە کوڕی بەشمەتی عیسۆ بوون. 14ئەمانە کوڕەکانی ئەهۆلیباما بوون ،کچی ئانا کچی زیبئۆن ،هاوسەری عیسۆ ،یەوش و یەعالم و کۆرەحی لە عیسۆ بوو. 15ئەمانە سەرۆکەکانی کوڕانی عیسۆ بوون :کوڕەکانی ئەلیفاز کوڕی یەکەمی عیسۆ .دوک تەمان ،دوک عومەر ،دوک زێفۆ ،دوک کەناز، 16دوک وورح و دوک گاتام و دوک ئەمالێک :ئەمانە ئەو سەرۆکانەن کە لە ئەلیفازەوە هاتوون لە خاکی ئەدۆم .ئەمانە کوڕانی ئادا بوون. 17ئەمانە کوڕەکانی کوڕی ڕوئێل عیسۆن .دوک ناحات ،دوک زێرا ،دوک شەما ،دوک میزا :ئەمانە ئەو دوکەکانن کە لە ڕوئێلەوە هاتبوون لە خاکی ئەدۆم .ئەمانە کوڕەکانی بەشمەتی عیسۆن. 18ئەمانە کوڕەکانی ئەهۆلیبامای هاوسەری عیسۆن .دوک یەوش ،دوک وەعلم ،دوک کۆرە :ئەمانە دوکەکان بوون کە لە ئەهۆلیبامای کچی ئانا ،هاوسەری عیسۆ هاتبوون. 19ئەمانە کوڕەکانی عیسۆن کە ئەدۆمە و ئەمانە سەرۆکەکانیانن. 20ئەمانە کوڕەکانی سەعیری هۆرین کە لە خاکەکەدا نیشتەوێ بوون .لۆتان و شۆبال و زیبعون و ئانا.
سەرەتای ژیان
21دیشۆن و عەزەر و دیشان ،ئەمانە سەرۆکەکانی هۆریەکانن ،نەوەی سێیر لە خاکی ئەدۆم. 22نەوەی لۆتانیش هۆری و حەمام بوون .خوشکی لۆتانیش تیمنا بوو. 23نەوەی شۆبالیش ئەمانە بوون .ئەلڤان و مەناحەت و عیباڵ و شەفۆ و ئۆنام. 24ئەمانە نەوەی زیبعونن .ئایا و ئانا ،ئەمە ئەو ئانا بوو کە لە بیاباندا کەرەکانی دۆزیەوە ،کاتێک کەرەکانی سیبئۆنی باوکی دەخوارد. 25نەوەی ئانا ئەمانە بوون .دیشۆن و ئەهۆلیبامای کچی ئانا. 26ئەمانەش نەوەی دیشۆنن .هێمدان و ئەشبان و ئیتران و چێران. 27نەوەی عەزەر ئەمانەن .بیلهان ،و زاڤان ،و ئاکان. 28نەوەی دیشان ئەمانەن .ئوز ،و ئاران. 29ئەمانە ئەو دوکەکانن کە لە هۆریەکانەوە هاتوون .دوک لۆتان ،دوک شۆبال ،دوک زیبئۆن ،دوک ئانا، 30دوک دیشۆن ،دوک عێزر ،دوک دیشان :ئەمانە ئەو دوکانەن کە لە هۆری هاتبوون ،لەنێو دوکەکانیان لە خاکی سێعیر. 31ئەمانە ئەو پاشایانەن کە لە خاکی ئەدۆم پاشا بوون ،پێش ئەوەی هیچ پاشایەک بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا حوکمڕانی بکات. 32بێل کوڕی بیۆر لە ئەدۆم پاشایەتی بوو ،شارەکەی ناوی دینهابا بوو. 33بێل مرد و ئەیوبابی کوڕی زێرا لە بۆزرا لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 34ئینجا ئەیوباب مرد و هوشام لە خاکی تەمانی لە ویاتی ئەو پاشایەتی بوو. 35حوشام مرد ،حەدادی کوڕی بێداد کە لە کێڵگەی مۆئابدا میدیانی بردەوە ،لە ویاتی ئەو پاشایەتی بوو ،شارەکەی ناوی ئەڤیت بوو. 36حەداد مرد و سەملی مەسرکە لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 37سامل مرد و شاولی ڕەحبۆتی لی ڕووبارەکە لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 38شاول مرد و بەعلحەنان کوڕی ئەکبۆر لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 39بەعلحانانی کوڕی ئەخبۆر مرد و حەدار لە ویاتی ئەو پاشایەتی بوو ،ناوی شارەکەی پاو بوو .ژنەکەی ناوی مەهتابێل بوو ،کچی ماترێدی کچی مەزاحەب بوو. 40ئەمانە ناوی ئەو سەرۆکانەن کە لە عیسۆوە هاتبوون ،بەپێی بنەماڵەکانیان ،بەپێی شوێنەکانیان ،بەپێی ناوەکانیان .دوک تیمنا ،دوک ئەلڤا، دوک یێتس، 41دوک ئەهۆلیباما ،دوک ئیل ،دوک پینۆن، 42دوک کەناز ،دوک تەمان ،دوک میبزار، 43دوک مەگدیێل ،دوک ئیرام ،ئەمانە سەرۆکەکانی ئەدۆمن ،بەپێی شوێنی نیشتەوێبوونیان لە خاکی خاوەندارێتییان ،ئەو عیسۆ باوکی ئەدۆمییەکانە. بەشی ٣٧ 1یاووب لەو خاکەی کە باوکی بێگانە بوو ،لە خاکی کەنعان نیشتەوێ بوو. 2ئەمانە نەوەکانی یاووبن .یوسف تەمەنی حەڤدە ساڵ بوو ،لەگەڵ براکانیدا مەڕەکانی دەخوارد .کوڕەکەش لەگەڵ کوڕەکانی بیلحە و لەگەڵ کوڕەکانی زیلپا کە ژنەکانی باوکی بوون ،یوسف هەواڵی ناخۆشی ئەوانی بۆ باوکی هێنا. 3ئیسرائیل لە هەموو منداڵەکانی زیاتر یوسفی خۆشدەویست ،چونکە کوڕی پیرییەکەی بوو ،پۆشاکێکی ڕەنگاوڕەنگی بۆ دروستکرد. 4کاتێک براکانی بینییان باوکیان لە هەموو براکانی زیاتر خۆشی دەوێت ،ڕویان لێی بوو و نەیانتوانی بە ئاشتیانە وسەی لەگەڵ بکەن. 5یوسف خەونێکی بینی و براکانی گێڕایەوە ،ئەوانیش زیاتر ڕویان لێی بوو. 6پێی گوتن« :تکایە گوێ لەم خەونە بگرن کە لە خەودا بینیومە. 7چونکە لە کێڵگەکەدا خەریکی بەستنەوە بووین ،کۆپانەکەم هەستا و ڕاست وەستابوو .سەیرکە ،کۆپانەکانتان بە دەوریدا وەستابوون و سەریان بۆ کۆپانەکەم برد. 8براکانی پێیان گوت« :ئایا تۆ پاشامان بەسەردا دەبیت؟ »یان بەڕاستی حوکمڕانی بەسەر ئێمەدا دەکەیت؟ ئیتر لەبەر خەونەکانی و وسەکانی زیاتر ڕویان لێی بوو. 9خەونێکی دیکەی بینی و بۆ براکانی گێڕایەوە و گوتی« :ئەوەتا خەونێکی ترم بینیوە .خۆر و مانگ و یازدە ئەستێرە سڵویان بۆ کردم. 10ئەویش بە باوکی و براکانی گێڕایەوە ،باوکی سەرزەنشتی کرد و پێی گوت« :ئەم خەونە چییە کە لە خەودا بینیوتە؟ »ئایا من و دایکت و براکانت دێین بۆ سەر زەوی کڕنۆش بۆ تۆ دابنێین؟ 11براکانی ئیرەیییان پێ برد .بەڵم باوکی ڕەچاوی ئەو وتەیەی کرد. 12براکانی چوون بۆ بەخێوکردنی مەڕەکانی باوکیان لە شەخێم. 13ئیسرائیل بە یوسفی گوت« :ئایا براکانت مەڕەکان لە شەخێم بەخێو ناکەن؟ »وەرە ،من دەتنێرم بۆ لی ئەوان ».پێی گوت« :ئەوەم». 14ئینجا پێی گوت« :بڕۆ بزانە بۆ براکانت و مەڕەکان باشن یان نا؟ و وارێکی تر وسەم بۆ بهێنن .ئینجا لە دۆڵی حەبرۆن ڕەوانەی دەرەوەی کرد و گەیشتە شەخەم. 15پیاوێک دۆزییەوە و بینی لە کێڵگەکەدا سەرگەردان بوو ،پیاوەکە لێی پرسی« :بەدوای چیدا دەگەڕێیت؟» 16ئینجا گوتی« :بە دوای براکانمدا دەگەڕێم ،پێم بڵێ لە کوێ مەڕەکانیان دەخۆن». 17پیاوەکە گوتی« :ئەوان لێرە ڕۆیشتوون .چونکە گوێم لێیان بوو دەیانگوت« :با بچینە دۆتان ».یوسف بە دوای براکانیدا ڕۆیشت و لە دۆتان دۆزیەوە. 18کاتێک لە دوورەوە بینییان ،پێش ئەوەی لێیان نزیک بێتەوە ،پیلنیان لە دژی کرد بۆ کوشتنی. 19بە یەکتریان گوت« :ئەم خەونبینە دێت».
سەرەتای ژیان
20کەواتە ئێستا وەرە و بیکوژین و بیخەینە ناو چاڵێکەوە و دەڵێین' :دڕندەیەکی خراپەکاری خواردووە' ،دەبینین خەونەکانی چییان بەسەر دێت'. 21ڕۆبنیش گوێی لێ بوو و لە دەستی ئەوان ڕزگاری کرد .گوتی« :با نەیکوژین». 22ڕۆبن پێی گوتن« :خوێن مەڕێژن ،بەڵکو فڕێی بدەنە ناو ئەم چاڵەی کە لە بیاباندایە و دەستی لێ مەکەن .بۆ ئەوەی لە دەستیان ڕزگاری بکات و بیداتەوە دەستی باوکی. 23کاتێک یوسف گەیشتە لی براکانی ،یوسفیان لە پۆشاکەکەی دەرهێنا ،کە ول و بەرگی چەندین ڕەنگی لەسەر بوو. 24ئینجا بردیان و فڕێیاندایە ناو چاڵێکەوە ،چاڵەکە چۆڵ بوو ،ئاوی تێدا نەبوو. 25ئینجا دانیشتن بۆ خواردنی نان ،چاویان بەرز کردەوە و سەیریان کرد ،کۆمەڵێک ئیشمەعیل لە گلعادەوە هاتبوون لەگەڵ وشترەکانیان کە بەهارات و بەڵم و میرەیان هەڵگرتبوو و دەچوونە خوارەوە بۆ میسر. 26یەهودا بە براکانی گوت« :ئەگەر براکەمان بکوژین و خوێنی بشارینەوە ،چ وازانجێکی هەیە؟» 27وەرە با بیفرۆشین بە ئیشمەعیلەکان و دەستمان لەسەری نەبێت .چونکە ئەو برا و گۆشتمانە .براکانی ڕازی بوون. 28ئینجا بازرگانانی میدیانی بەلیدا تێپەڕین .یوسفیان لە چاڵەکە دەرهێنا و هەڵیانگرت و یوسفیان بە بیست پارچە زیو بە ئیسماعیلییەکان فرۆشت ،یوسفیان هێنایە میسر. 29ئینجا ڕوبێن گەڕایەوە بۆ چاڵەکە .یوسف لە چاڵەکەدا نەبوو .و ولەکانی بە کرێ دەگرێت. 30ئینجا گەڕایەوە بۆ لی براکانی و گوتی« :منداڵەکە نییە .و منیش ،بۆ کوێ بچم؟ 31پۆشاکی یوسفیان برد و بزنێکیان کوشت و پۆشاکەکەیان لە خوێنەکەدا نووم کرد. 32پۆشاکە ڕەنگاوڕەنگەکەیان نارد و هێنایان بۆ باوکیان .وتی« :ئەمەمان دۆزیەوە ،ئێستا بزانە پۆشاکی کوڕەکەتە یان نا». 33ئینجا زانی و گوتی« :ئەوە ول و بەرگی کوڕمە .دڕندەیەکی خراپ ئەوی خواردووە؛ بێ گومان یوسف بە پارچە پارچە کرێیە. 34یاووب ولەکانی دڕاند و گونی لە کەمەرەکەی دانا و چەندین ڕۆژ ماتەمینی بۆ کوڕەکەی گێڕا. 35هەموو کوڕەکانی و هەموو کچەکانی هەستان بۆ دڵنەوایی .بەڵم ڕەتیکردەوە دڵنەوایی بدرێت؛ وتی« :چونکە بە ماتەمینی دەچمە ناو گۆڕەوە بۆ لی کوڕەکەم ».بەم شێوەیە باوکی بۆی گریاوە. 36ئینجا میدیانییەکان فرۆشتیان بۆ میسر بە پۆتیفار ،ئەفسەری فیرعەون و سەرکردەی پاسەوانەکان. بەشی ٣٨ 1لەو کاتەدا یەهودا لە براکانی دابەزی و ڕووی لە عەدولمییەک کرد کە ناوی حیرە بوو. 2یەهودا کچێکی کەنعانی بینی کە ناوی شوا بوو .ئینجا گرت و چووە بۆ لی. 3دووگیان بوو و کوڕێکی بوو .ناوی لێنا ئێر. 4دووگیان بووەوە و کوڕێکی بوو .ناوی لێنا ئۆنان. 5دیسان دووگیان بووەوە و کوڕێکی لەدایک بوو .ناوی لێنا شێل ،لە کێزیب بوو ،کاتێک دایکی بوو. 6یەهودا ژنێکی بۆ ئێر لەدایکبووی یەکەمی هێنا ،کە ناوی تامار بوو. 7ئێر ،یەکەم کوڕی یەهودا ،لەبەردەم یەزدان خراپەکار بوو .یەزدانیش کوشتی. 8یەهودا بە ئۆنان گوت« :بڕۆ بۆ لی ژنی براکەت و بیبە و تۆو بۆ براکەت پەروەردە بکە». 9ئۆنان زانی کە تۆوەکە نابێت بە هی خۆی .کاتێک چووە لی ژنی براکەی ،ڕژایە سەر زەوی ،نەک تۆو بە براکەی بدات. 10ئەو کارەی کردی یەزدانی ناڕازی بوو ،بۆیە ئەویشی کوشت. 11ئینجا یەهودا بە تاماری بووکەکەی گوت« :لە ماڵی باوکتدا بێوەژن بمێنەرەوە تا شێل کوڕەکەم گەورە دەبێت ،چونکە وتی« :ڕەنگە ئەویش وەک براکانی بمرێت ».تاماریش چووە ماڵی باوکی نیشتەوێ بوو. 12بە تێپەڕبوونی کات کچی شوعای ژنی یەهودا مرد .یەهودا دڵنەوایی درا و بەرەو تیمنات بەرەو مەڕبڕەکانی ڕۆیشتن ،ئەویش لەگەڵ هیرای عەدولمی هاوڕێی. 13ئینجا بە تامار گوترا« :خەزوورت دەچێتە تیمنات بۆ ئەوەی مەڕەکانی ببڕێت». 14ئینجا ول و بەرگی بێوەژنەکەی لە خۆی داکەند و بە پەردەیەک داپۆشی و خۆی پێچایەوە و لە شوێنێکی کراوە دانیشت ،کە لە ڕێگای تیمناتە .چونکە بینی شێل گەورە بووە و نەدراوە بە ژن. 15کاتێک یەهودا بینی ،پێی وابوو لەشفرۆشە .چونکە دەموچاوی داپۆشیبوو. 16لە ڕێگادا ڕووی کردە لی و گوتی« :بڕۆ بۆ لی تۆ ،با بێمە ژوورەوە بۆ لی تۆ( .چونکە نەیدەزانی بووکەکەیەتی ).ژنەکە گوتی : «چیم پێدەدەیت تا بچیتە لم؟» 17ئینجا گوتی« :لە مەڕەکان بزێوێکتان بۆ دەنێرم ».ئینجا گوتی« :ئایا بەڵێننامەم پێدەدەیت تا دەینێری؟» 18ئینجا گوتی« :چ بەڵێننامەیەکت پێ بدەم؟ »ئەویش گوتی« :ئاماژە و ملوانکەکانت و دارەکەت کە بەدەستتەوەیە ».ئەویش پێی دا و هاتە ژوورەوە بۆ لی ،ژنەکەش لە ڕێگەی ئەوەوە دووگیان بوو. 19ئەویش هەستا و ڕۆیشت و پەردەی خۆی داخست و ول و بەرگی بێوەژنەکەی لەبەر کرد. 20یەهودا بە دەستی هاوڕێی خۆی کە عەدولمی بوو ،بزێوەکەی نارد بۆ ئەوەی بەڵێنەکەی لە دەستی ژنەکە وەربگرێت ،بەڵم نەیدۆزیەوە. 21ئینجا پرسیاری لە پیاوانی ئەو شوێنە کرد« :ئەو لەشفرۆشە لە کوێیە کە بە ئاشکرا لە لی ڕێگاکە بوو؟ گوتیان« :هیچ وحبەیەک لەم شوێنەدا نەبوو». 22ئینجا گەڕایەوە بۆ یەهودا و گوتی« :ناتوانم بیدۆزمەوە .هەروەها پیاوەکانی شوێنەکە گوتیان :کە هیچ لەشفرۆشێک لەم شوێنەدا نییە. 23یەهودا گوتی« :با بیبات بۆ لی ،با شەرمەزار نەبین.
سەرەتای ژیان
24دوای نزیکەی سێ مانگ بە یەهودا گوترا« :تاماری بووکەکەت لەشفرۆشی کردووە .هەروەها ،سەیرکە ،بە لەشفرۆشیدا دووگیان بووە . یەهودا گوتی« :با بیهێنە دەرەوە ،با بسوتێنرێت». 25کاتێک منداڵەکە هاتە دەرەوە ،نارد بۆ خەزووری و گوتی« :من دووگیانم بەو پیاوەی کە ئەمانە هی ئەون .و ستاف. 26یەهودا دانیان پێدا و گوتی« :ئەو لە من ڕاستودروستتر بووە .چونکە کە من ئەوم نەدا بە شێلی کوڕەکەم .وە وارێکی تر نەیناسیەوە. 27لە کاتی منداڵبوونیدا ،دووانە لە سکیدا بوون. 28کاتێک منداڵ بوو ،مامانەکە دەستی درێژ کرد ،مامانەکە تارێکی سووری گرت و بەستەوە و گوتی« :ئەمە یەکەمجارە دەرچوو». 29کاتێک دەستی کێشایەوە ،براکەی هاتە دەرەوە ،ژنەکە گوتی« :چۆن شکاویت؟ »ئەم پێشێلکارییە بەسەرتدا بێت ،بۆیە ناوی لێنرا فارێز. 30دوای ئەوە براکەی هاتە دەرەوە کە تارە سوورەکەی لەسەر دەستی بوو ،ناوی زارا بوو. بەشی ٣٩ 1یوسف هێنرایە خوارەوە بۆ میسر .پۆتیفار ،ئەفسەری فیرعەون ،سەرکردەی پاسەوانەکان ،میسرییەک ،لە دەستی ئیشمەعیلەکان کڕی ،کە هێنایانە خوارەوە. 2یەزدان لەگەڵ یوسف بوو ،پیاوێکی خۆشگوزەران بوو .لە ماڵی ئاغای میسری بوو. 3ئاغاکەی بینی کە یەزدان لەگەڵیدایە و یەزدان هەموو ئەو کارانەی کە دەیکرد لە دەستیدا سەرفراز دەکات. 4یوسف نیعمەتی لەبەرچاوی بینی و خزمەتی کرد و کردی بە سەرپەرشتیاری ماڵەکەی و هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو خستیە دەستی. 5لەو کاتەوەی کە لە ماڵەکەی خۆی و هەموو شتێکی هەبوو ،یەزدان بەرەکەتی خستە سەر ماڵی میسرییەکە لە پێناو یوسفدا .نیعمەتی یەزدان لەسەر هەموو ئەو شتانەی لە ماڵ و کێڵگەکەدا هەیبوو بوو. 6هەموو ئەو شتانەی لە دەستی یوسفدا بوو بەوێهێشت .نەیدەزانی هیچ شتێکی هەبێت ،تەنها ئەو نانە نەبێت کە دەیخوارد .یوسف کەسێکی باش بوو و بە باشی ڕەزامەندی لەسەر بوو. 7دوای ئەمانە ،ژنی گەورەکەی چاوی خستە سەر یوسف .ژنەکەش گوتی« :لەگەڵم پاڵ بکەوە». 8بەڵم ئەو ڕەتیکردەوە و بە ژنی ئاغاکەی گوت« :ئەوەتا گەورەکەم نازانێت چی لەگەڵمدایە لە ماڵەکەدا ،هەموو ئەوەی هەیەتی بە دەستمەوە داوە. 9لەم ماڵەدا هیچ کەسێک لە من گەورەتر نییە .وگە لە تۆ هیچ شتێکی لێ نەپاراستووە ،چونکە تۆ ژنی ئەویت ،چۆن دەتوانم ئەم خراپەکارییە گەورەیە بکەم و گوناه لە دژی خودا بکەم؟ 10ڕۆژ بە ڕۆژ کاتێک لەگەڵ یوسف وسەی دەکرد ،گوێی لێ نەدەگرت و لە تەنیشتیەوە درۆ بکات و لەگەڵیدا بێت. 11لەم کاتەدا ،یوسف بۆ ئەوەی کارەکانی خۆی بکات ،چووە ناو ماڵەکە .لە پیاوەکانی ماڵەکەدا لەوێ نەبوون. 12ژنەکە بە ولەکەیەوە گرت و گوتی« :لەگەڵم پاڵ بکەوە ،ئەویش ولەکەی لە دەستی بەوێهێشت و هەڵهات و دەریهێنا». 13کاتێک ژنەکە بینی ولەکەی لە دەستیدا بەوێهێشتووە و هەڵتووە. 14ئەو ژنە بانگی پیاوانی ماڵەکەی کرد و پێی گوتن« :ببینە ،عیبرییەکی هێناوەتە لی ئێمە بۆ ئەوەی گاڵتەمان پێ بکات .هاتە لم تا لەگەڵم بخەوێت ،منیش بە دەنگێکی بەرز هاوارم کرد. 15کاتێک بیست کە دەنگم بەرز کردەوە و هاوارم کرد ،ولەکەی لی من بەوێهێشت و هەڵهات و دەریهێنا. 16ئینجا ولەکەی لە تەنیشت خۆی دانا ،تا گەورەکەی هاتەوە ماڵەوە. 17ئینجا بەم وسانە پێی گوت« :ئەو خزمەتکارە عیبریەی کە بۆت هێناوم ،هاتە لم بۆ ئەوەی گاڵتەم پێ بکات. 18کاتێک دەنگم بەرزکردەوە و هاوارم کرد ،ولەکەی لی من بەوێهێشت و هەڵهات. 19کاتێک ئاغاکەی گوێی لە وسەکانی ژنەکەی بوو ،کە ژنەکەی پێی گوت« :بەندە خزمەتکارەکەت بەم شێوەیەی لەگەڵ کردم .کە تووڕەیی ئەو هەڵگیرسا. 20ئاغای یوسف بردی و خستییە زیندانەکەوە ،شوێنێک کە دیلەکانی پاشای لێ بەسترابوو ،لەوێ لە زیندانەکەدا بوو. 21بەڵم یەزدان لەگەڵ یوسف بوو و بەزەیی پێیدا و لەبەردەم پارێزەری زیندانەکەدا نیعمەتی پێدا. 22پاسەوانی زیندانەکە هەموو ئەو دیلنەی کە لە زیندانەکەدا بوون ،ڕادەستی یوسف کرد .هەرچییەک لەوێ کردیان ،ئەو ئەنجامدەری بوو. 23پارێزەری زیندانەکە چاوی لە هیچ شتێک نەدەکرد کە لە ژێر دەستیدا بوو .چونکە یەزدان لەگەڵیدا بوو ،ئەوەی کردی ،یەزدان سەرفرازی کرد. بەشی ٤٠ 1دوای ئەم شتانە ،کۆشکی پاشای میسر و نانەواکەی ،گەورەکەیان پاشای میسریان توڕە کرد. 2فیرعەون تووڕە بوو لە دوو ئەفسەری خۆی ،لە سەرۆک کۆشکەکان و سەرۆکی نانەواکان. 3لە ماڵی سەرکردەی پاسەوانەکان ،لە زیندانەکەدا ،ئەو شوێنەی کە یوسف بەسترابوو. 4فەرماندەی پاسەوانەکان یوسفیان ڕاسپارد و ئەویش خزمەتیان کرد ،ئەوانیش بۆ ماوەیەک لە زینداندا مانەوە. 5هەردووکیان خەونێکیان بینی ،هەریەکەیان لە یەک شەودا خەونی خۆیان بینی ،هەریەکەیان بەپێی لێکدانەوەی خەونەکەی ،خەونساز و نانەواخانەی پاشای میسر ،کە لە زیندانەکەدا بەسترابوون. 6بەیانی یوسف هاتە ژوورەوە بۆ لی ئەوان و سەیری کرد و دڵتەنگ بوون. 7پرسیاری لە ئەفسەرانی فیرعەون کرد کە لەگەڵیدا بوون لە بەشی ماڵی ئاغاکەی و گوتی« :بۆچی ئەمڕۆ بە دڵتەنگیەوە سەیر دەکەن؟
سەرەتای ژیان
8پێیان گوت« :خەومان بینیوە ،لێکدەرەوەی نییە ».یوسف پێی گوتن« :ئایا لێکدانەوەکان هی خودا نین؟ »پێم بڵێن ،دوعا دەکەم. 9سەرۆک کۆشکەکەش خەونەکەی بۆ یوسف گێڕایەوە و پێی گوت« :لە خەودا ،ڕوەکێک لە پێشمەوە بوو. 10سێ لق لە دارە ترێیەکەدا هەبوو ،وەک ئەوەی گوڵی کردبێت و گوڵەکانی هەڵدەهاتن .کۆپەکانی ترێی پێگەیشتوویان لێ دەرهێنا. 11وامی فیرعەون لە دەستمدا بوو ،ترێم برد و فشارم خستە ناو وامەکەی فیرعەونەوە و وامەکەم دا بە دەستی فیرعەون. 12یوسف پێی گوت« :ئەمە لێکدانەوەکەیەتی :سێ لقەکە سێ ڕۆژە. 13بەڵم لە ماوەی سێ ڕۆژدا فیرعەون سەرت بەرز دەکاتەوە و دەتگەڕێنێتەوە بۆ شوێنی خۆت ،تۆش وامەکەی فیرعەون دەدەیتە دەستی، وەک چۆنی پێشوو کە تۆ خەزنەکەی بوویت. 14بەڵم بیرم لێبکەرەوە کەی باش دەبێت و میهرەبانیم بۆ بکە و بۆ فیرعەون باسی من بکە و لەم ماڵە دەرمبهێنە. 15بەڕاستی من لە خاکی عیبرانییەکان دزراوم ،لێرەش هیچم نەکردووە تا بمخەنە ناو زیندانەکەوە. 16کاتێک سەرۆکی نانەواکە بینی کە لێکدانەوەکە باشە ،بە یوسفی گوت« :منیش لە خەونمدا بووم و سێ سەبەتەی سپیم لەسەر سەرم بوو. 17لە سەبەتەی سەرەوەدا هەموو وۆرە گۆشتێکی نانەوا بۆ فیرعەون هەبوو .باڵندەکانیش لە سەبەتەکەی سەر سەرم خواردیان. 18یوسف وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەمە لێکدانەوەکەیە :سێ سەبەتەکە سێ ڕۆژە. 19بەڵم لە ماوەی سێ ڕۆژدا فیرعەون سەرت لێ بەرز دەکاتەوە و بە دارێکەوە هەڵتدەواسێت .باڵندەکان گۆشتت لە تۆ دەخۆن». 20ڕۆژی سێیەم کە ڕۆژی لەدایک بوونی فیرعەون بوو ،وەژنێکی بۆ هەموو خزمەتکارەکانی سازکرد ،سەری سەرۆکی نانساز و سەرۆکی نانەوا لە نێو خزمەتکارەکانیدا بەرزکردەوە. 21سەرۆک کۆشکی نانخواردنەکەی گەڕاندەوە بۆ خزمەتکاری خۆی .وامەکەی دایە دەستی فیرعەون. 22بەڵم سەرۆکی نانەواکەی هەڵواسی ،وەک یوسف بۆی لێکدانەوە. 23بەڵم سەرۆکی کۆشکەکان یوسفی لەبیر نەکرد ،بەڵکو لەبیری کرد. بەشی ٤١ 1لە کۆتایی دوو ساڵی تەواودا فیرعەون خەونی بینی و بینی لە لی ڕووبارەکە وەستا. 2لە ڕووبارەکەوە حەوت مانگای باش و چەور هاتنە دەرەوە .و لە چۆڵەوانییەکدا خۆراکیان دەخوارد. 3حەوت مانگای دیکەش لە ڕووبارەکەوە بە دوای ئەوانەوە هاتنە دەرەوە ،بە شێوەیەکی ناخۆش و بێ چەوری .لە لێواری ڕووبارەکەدا لە تەنیشت گاکانی ترەوە وەستا. 4مانگا ناخۆش و بێ چەورەکان حەوت گا چەورەکەیان خوارد .بۆیە فیرعەون لە خەو هەڵسا. 5ئینجا خەوی لێکەوت و بۆ واری دووەم خەوی بینی ،حەوت گەنمەشامی لەسەر یەک چەوۆ بەرز بووەوە ،پلەدار و باش. 6ئینجا حەوت گوێچکە تەنک و بای ڕۆژهەڵت بە دوای ئەواندا سەریان هەڵدا. 7حەوت گوێچکە تەنکەکە حەوت پلە و گوێچکە پڕەکەیان خوارد .فیرعەون لە خەو هەڵسا و بینی خەونێک بوو. 8بەیانی ڕۆحی تووشی شڵەژان بوو .ئینجا نارد و بانگی هەموو وادووگەرەکانی میسر و هەموو داناکانی میسری کرد ،فیرعەون خەونەکەی بۆ گێڕانەوە .بەڵم هیچ کەسێک نەبوو کە بتوانێت بۆ فیرعەون لێکیان بداتەوە. 9ئینجا سەرۆکی ژەمەکان بە فیرعەونی گوت« :ئەمڕۆ هەڵەکانم لەبیرە. 10فیرعەون لە خزمەتکارەکانی تووڕە بوو ،من و سەرۆکی نانەوا ،منی خستە سەر ماڵی پاسەوانەکان. 11من و ئەو لە یەک شەودا خەونێکمان بینی .هەر پیاوێک بەپێی لێکدانەوەی خەونەکەی خەونمان بینی. 12گەنجێک لەگەڵمان بوو ،کە عیبری بوو ،خزمەتکاری سەرۆکی پاسەوانەکان بوو .ئێمەش پێمان گوت ،ئەویش خەونەکانمانی بۆ لێکدایەوە .بۆ هەر پیاوێک بەپێی خەونەکەی لێکدەداتەوە. 13هەروەک چۆن ئەو بۆی لێکدانەوە ،وا بوو .منی گەڕاندەوە بۆ پۆستەکەم و ئەویش هەڵواسی. 14ئینجا فیرعەون نارد و یوسف بانگ کرد و بەپەلە لە زیندانەکە هێنایانە دەرەوە ،ڕیشی تاشی و ولەکانی گۆڕی و هاتە ژوورەوە بۆ لی فیرعەون. 15فیرعەون بە یوسفی گوت« :خەونێکم بینیوە و کەس نییە بتوانێت لێکی بداتەوە. 16یوسف وەڵمی فیرعەونی دایەوە و گوتی« :لە مندا نییە ،خودا وەڵمی ئاشتی دەداتەوە بە فیرعەون». 17فیرعەون بە یوسفی گوت« :لە خەودا لە کەناری ڕووبارەکە وەستابووم. 18ئینجا حەوت مانگا لە ڕووبارەکەوە هاتنە دەرەوە .لە چۆڵەوانییەکدا خۆراکیان دەخوارد. 19ئینجا حەوت مانگای دیکەش لە دوای ئەوانەوە هاتنە سەرەوە ،هەژار و زۆر نەخۆش و بێ چەوری ،وەک ئەوەی لە هەموو خاکی میسردا نەمبینیوە بەهۆی خراپییەوە. 20مانگا لواز و ناخۆشەکان حەوت گا وەڵەوەکەی یەکەمیان خوارد. 21کاتێک خواردیان ،نەتوانرا بزانرێت کە خواردوویانە .بەڵم هێشتا وەک سەرەتاوە بەدڵ بوون .بۆیە لە خەو هەڵسام. 22لە خەوەکەمدا بینیم ،حەوت گوێچکە لە یەک داردا بەرزبوونەوە ،پڕ و باش. 23حەوت گوێچکە وشک و تەنک و بە بای ڕۆژهەڵت تەوینەوە ،بەدوایاندا سەریان هەڵدا. 24گوێچکە تەنکەکان حەوت گوێچکە باشەکەیان خوارد ،ئەمەم بە ساحیرەکان گوت .بەڵم هیچ کەسێک نەبوو کە بتوانێت بۆم ڕابگەیەنێت. 25یوسف بە فیرعەونی گوت« :خەونی فیرعەون یەکە. 26حەوت گا باشەکە حەوت ساڵە .حەوت گوێچکە باشەکەش حەوت ساڵە ،خەونەکە یەک ساڵە. 27حەوت مانگای تەنک و ناخۆش کە دوای ئەوان هاتوون ،حەوت ساڵە .ئەو حەوت گوێچکە بەتاڵەی کە بە بای ڕۆژهەڵت تەوێنراوەتەوە، حەوت ساڵ برسێتی دەبێت.
سەرەتای ژیان
28ئەمەیە کە من لەگەڵ فیرعەونم وت :ئەوەی خودا خەریکە بیکات ،ئەوە پیشانی فیرعەون دەدات. 29سەیرکە ،حەوت ساڵ لە سەرانسەری خاکی میسردا حەوت ساڵ بەرهەمی زۆری بەسەردا هات. 30دوای ئەوان حەوت ساڵ برسێتی سەرهەڵدەدات .لە خاکی میسردا هەموو شتە زۆرییەکان لەبیر دەکرێن .برسێتی خاکەکە دەخوات. 31بەهۆی ئەو برسێتیەی کە بەدوایدا دێت ،زۆری لە خاکەکەدا نازانرێت .چونکە زۆر ناخۆش دەبێت. 32لەبەر ئەوە خەونەکە دوو وار بۆ فیرعەون بوو .لەبەر ئەوەیە کە شتەکە لەلیەن خوداوە دامەزراوە و خودا بەم زووانە دەیگەیەنێت. 33ئێستا با فیرعەون پیاوێکی ژیر و ژیر بگەڕێت و بیخاتە سەر خاکی میسر. 34با فیرعەون ئەمە بکات و با ئەفسەران بۆ سەر خاکەکە دابنێت و لە حەوت ساڵی پڕدا پێنج لەسەر پێنجی خاکی میسر وەربگرێت. 35با هەموو خواردنی ئەو ساڵە خۆشانەی کە دێن کۆبکەنەوە و گەنمەشامی لە ژێر دەستی فیرعەون کۆبکەنەوە و خواردن لە شارەکاندا هەڵبگرن. 36ئەو خۆراکە دەبێتە کۆگا بۆ خاکەکە لە بەرامبەر حەوت ساڵی برسێتی کە لە خاکی میسردا دەبێت .کە خاکەکە بەهۆی برسێتیەوە لەناو نەچێت. 37شتەکە لە چاوی فیرعەون و هەموو خزمەتکارەکانیدا باش بوو. 38فیرعەون بە خزمەتکارەکانی گوت« :دەتوانین کەسێکی وەک ئەم پیاوە بدۆزینەوە کە ڕۆحی خودای تێدا بێت؟» 39فیرعەون بە یوسفی گوت« :بەو پێیەی خودا هەموو ئەمانەی پێداویت ،کەس هێندەی تۆ زیرەک و دانا نییە. 40تۆ سەرپەرشتی ماڵەکەم دەبیت و بەپێی وسەی تۆ هەموو گەلەکەم حوکمڕانی دەکرێت ،تەنیا لە تەختدا لە تۆ گەورەتر دەبم. 41فیرعەون بە یوسفی گوت« :ببینە ،تۆم داناوە بەسەر هەموو خاکی میسردا». 42فیرعەون ئەڵقەکەی لە دەستی داکەند و خستیە سەر دەستی یوسف و ول و بەرگی کەتانێکی ووانی لەبەر کرد و زنجیرێکی زێڕینی لە ملی دانا. 43ئینجا وای لێکرد سواری گالیسکە دووەمەکەی بێت کە هەیبوو .لەبەردەمیدا هاواریان کرد« :ئەژنۆت کڕنۆش ببە ،ئەویش کردی بە فەرمانڕەوای هەموو خاکی میسر». 44فیرعەون بە یوسفی گوت« :من فیرعەونم ،لە هەموو خاکی میسردا کەس بەبێ تۆ دەست و پێی بەرز ناکاتەوە». 45فیرعەون ناوی یوسف ناوە سەفناتفانە .ئاسناتی کچی پۆتیفێرای کاهینی ئۆنی بە هاوسەرەکەی دا .یوسف بەسەر هەموو خاکی میسردا ڕۆیشت. 46یوسف تەمەنی سی ساڵ بوو کاتێک لەبەردەم فیرعەونی پاشای میسر وەستا .یوسف لە بەردەم فیرعەون دەرچوو و بە هەموو خاکی میسردا ڕۆیشت. 47لە حەوت ساڵە پڕدا زەوی بە مشتێک بەرهەم هات. 48هەموو خواردنەکانی حەوت ساڵەی میسری کۆکردەوە و خواردنەکانی لە شارەکاندا کۆکردەوە ،خۆراکی کێڵگەکە کە لە دەوری هەموو شارێک بوو ،لەوێدا کۆکردەوە. 49یوسف گەنمەشامی وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریا زۆر کۆکردەوە ،تا ژماردنی بەوێهێشت .چونکە بێ ژمارە بوو. 50پێش هاتنی ساڵنی برسێتی دوو کوڕی بۆ یوسف لەدایک بوو ،کە ئاسناتی کچی پۆتیفێرای کاهینی ئۆن بۆی بوو. 51یوسف ناوی یەکەمی منداڵەکەی ناوە مەنەشە ،چونکە خودا وای لێکردووم هەموو زەحمەت و هەموو ماڵی باوکم لەبیر بکەم. 52دووەمیان ناوی ئەفرایم لێنا ،چونکە خودا لە خاکی تەنگانەمدا بەرهەمی هێنام. 53ئەو حەوت ساڵەی کە لە خاکی میسردا بوو ،کۆتایی هات. 54حەوت ساڵی کەمیی دەستی کرد بە هاتنی ،وەک یوسف گوتبووی ،کەمیی لە هەموو وڵتەکاندا بوو .بەڵم لە هەموو خاکی میسر نان هەبوو. 55کاتێک هەموو خاکی میسر برسی بوو ،گەل هاواریان بۆ فیرعەون کرد بۆ نان ،فیرعەون بە هەموو میسرییەکانی گوت« :بڕۆنە لی یوسف .ئەوەی پێت دەڵێت بیکە. 56برسێتی بەسەر هەموو ڕووی زەویدا بوو ،یوسف هەموو کۆگاکانی کردەوە و بە میسرییەکان فرۆشت .برسێتیەکەش لە خاکی میسردا توندتر بوو. 57هەموو وڵتان هاتنە میسر بۆ لی یوسف بۆ کڕینی گەنمەشامی .چونکە برسێتی لە هەموو وڵتەکاندا زۆر توند بوو. بەشی ٤٢ 1کاتێک یاووب بینی کە لە میسر گەنمەشامی هەیە ،یاووب بە کوڕەکانی گوت« :بۆچی سەیری یەکتر دەکەن؟» 2ئینجا گوتی« :ئەوەتا بیستوومە کە لە میسر گەنمەشامی هەیە .بۆ ئەوەی بژین و نەمرین. 3دە براکەی یوسف بۆ کڕینی گەنمەشامی لە میسر دابەزین. 4بەڵم بنیامین برای یوسف ،یاووب لەگەڵ براکانی نەنارد .چونکە وتی« :ڕەنگە خراپەکاری بەسەریدا بێت». 5نەوەی ئیسرائیل هاتبوون بۆ کڕینی گەنمەشامی لەنێو ئەوانەی هاتبوون ،چونکە برسێتی لە خاکی کەنعان بوو. 6یوسف حاکمی خاکەکە بوو ،ئەویش بوو کە بە هەموو گەلی خاکەکە فرۆشتبوو ،براکانی یوسف هاتن و ڕوویان لە زەوی کڕنۆش بردە بەردەمی. 7یوسف براکانی بینی و ئەوانی ناسی ،بەڵم خۆی لەگەڵیان نامۆ کرد و بە توندی وسەی لەگەڵ کردوون .پێی گوتن« :لە کوێوە هاتوون؟ » گوتیان« :لە خاکی کەنعانەوە بۆ کڕینی خواردن». 8یوسف براکانی دەناسی ،بەڵم ئەوان نەیاندەناسی. 9یوسف ئەو خەونانەی بیری هێنایەوە کە لە خەودا بینیبووی و پێی گوتن« :ئێوە سیخوڕن .بۆ بینینی ڕووتی خاکەکە هاتوون.
سەرەتای ژیان
10پێیان گوت« :نا گەورەم ،بەڵکو خزمەتکارەکانت بۆ کڕینی خواردن دێن». 11هەموومان کوڕی یەک پیاوین .ئێمە پیاوی ڕاستەوینەین ،بەندەکانت سیخوڕ نین. 12پێی گوتن« :نا ،بەڵکو بۆ بینینی ڕووتی خاکەکە هاتوون». 13ئەوان گوتیان« :خزمەتکارەکانت دوانزە بران ،کوڕی یەک پیاون لە خاکی کەنعان .و ،سەیرکە ،ئەمڕۆ بچووکترینیان لی باوکمانە و یەکێکیان نییە. 14یوسف پێی گوتن« :ئەوەیە کە پێم وتوون« :ئێوە سیخوڕن. 15لێرەوە دەسەلمێنرێن :بە ژیانی فیرعەون لێرە ناچنە دەرەوە ،مەگەر برا بچووکەکەت نەیەتە ئێرە. 16یەکێک لە ئێوە بنێرن با براکەتان بهێنێت و لە زیندان بمێننەوە ،تاکو وسەکانتان بسەلمێنرێت کە ئایا هیچ ڕاستییەک لە ئێوەدا هەیە ،یان بە ژیانی فیرعەون سیخوڕن. 17هەموویان بۆ سێ ڕۆژ کۆکردەوە. 18یوسف ڕۆژی سێیەم پێی گوتن« :ئەمە بکەن و بژین .چونکە لە خودا دەترسم. 19ئەگەر ئێوە پیاوی ڕاستەوینە بن ،با یەکێک لە براکانتان لە ماڵی زیندانەکەتان ببەسترێت ،بڕۆن بۆ برسێتی ماڵەکانتان گەنمەشامی هەڵبگرن. 20بەڵم برا بچووکەکەت بۆ لی من بێنە .بەم شێوەیە وسەکانتان پشتڕاست دەکرێنەوە و نامرن ».وە ئەوانیش وایان کرد. 21ئەوانیش بە یەکتریان گوت« :بەڕاستی تاوانبارین سەبارەت بە براکەمان ،چونکە ئازاری ڕۆحیمان بینی کاتێک داوای لێکردین و گوێمان لێ نەگرت .بۆیە ئەم ناڕەحەتییە بەسەرماندا هاتووە. 22ڕۆبنیش وەڵمی دانەوە« :من پێم نەگوت« :گوناه بەرامبەر بە منداڵەکە مەکەن ».و ئێوەش نەتانویست گوێتان لێ بێت؟ بۆیە سەیرکە، خوێنی ئەویش پێویستە». 23ئەوان نەیاندەزانی کە یوسف لێیان تێدەگات .چونکە لە ڕێگەی وەرگێڕێکەوە وسەی لەگەڵ کردوون. 24ئینجا خۆی لێیان لدا و گریای .وارێکی دیکە گەڕایەوە بۆ لی ئەوان و لەگەڵیان وسەی کرد و شیمئۆنی لێیان وەرگرت و لەبەردەم چاویاندا بەستەوە. 25ئینجا یوسف فەرمانی دا کە کیسەکانیان پڕ بکەن لە گەنمەشامی و پارەی هەرکەسێک بگەڕێننەوە ناو کیسەکەیەوە و خۆراکیان پێبدرێت بۆ ڕێگاکە. 26کەرەکانیان بارکرد و گەنمەکەیان لێ ڕۆیشتن. 27کاتێک یەکێکیان کیسەکەی کردەوە بۆ ئەوەی لە میوانخانەکەدا خۆراکی کەرەکەی بدات ،پارەکەی بینی .چونکە سەیرکە لە دەمی گونیەکەیدا بوو. 28بە براکانی گوت« :پارەکەم گەڕێنرایەوە .ئینجا لە کیسەی مندایە ،دڵیان بێزار بوو و ترسان و بە یەکتریان دەگوت« :ئەمە چییە کە خودا بەسەرماندا کردووە؟» 29هاتنە لی یاووب باوکیان بۆ خاکی کەنعان و هەموو ئەو شتانەی بەسەریان هات بۆیان باس کرد .دەڵێت، 30پیاوەکە کە ئاغای خاکە ،بە زەبری وسەی لەگەڵ کردین و ئێمەی بە سیخوڕی وڵت زانی. 31ئێمەش پێمان گوت« :ئێمە مرۆڤی ڕاستەوینەین .ئێمە هیچ سیخوڕێک نین: 32ئێمە دوانزە براین ،کوڕی باوکمان .یەکێکیان نییە و بچووکترینیان ئەمڕۆ لەگەڵ باوکمانە لە خاکی کەنعان. 33پیاوەکە ،ئاغای وڵت پێی گوتین« :لەمەوە دەزانم کە ئێوە پیاوی ڕاستەوینەن .یەکێک لە براکانتان لێرە لەگەڵم بەوێبهێڵن و خواردن بۆ برسێتی ماڵەکانتان بخۆن و نەڕۆن. 34برا بچووکەکەت بۆ لی من بهێنە ،ئەوا دەزانم کە ئێوە سیخوڕ نین ،بەڵکو پیاوی ڕاستەوینەن ،بەم شێوەیە براکەتان ڕزگارتان دەکەم و بازرگانی بە خاکەکەوە دەکەن. 35کاتێک کیسەکانیان بەتاڵ دەکردەوە ،بینیان کۆپلەی پارەی هەر کەسێک لە کیسەکەیدا بوو ،کاتێک هەردووکیان و باوکیان ئەو کۆپەڵە پارانەیان بینی ،ترسان. 36یاووب باوکیان پێی گوتن« :منداڵەکانمم لێ زەوت کردووە ،یوسف نییە و شیمعونیش نییە ،بنیامینیش دەبەن ،هەموو ئەمانە دژی منن». 37ئینجا ڕوبێن بە باوکی گوت« :ئەگەر نەیهێنم بۆ لی تۆ دوو کوڕەکەم بکوژە. 38ئینجا گوتی« :کوڕەکەم لەگەڵتان ناچێتە خوارەوە .چونکە براکەی مردووە و بە تەنیا ماوەتەوە ،ئەگەر لە ڕێگاکەدا خراپەکاری بەسەریدا هات ،ئەوا وژە خۆڵەمێشیەکانم بە خەمەوە دەهێننە خوارەوە بۆ گۆڕ. بەشی ٤٣ 1برسێتی لە خاکەکەدا زۆر بوو. 2کاتێک ئەو گەنمەیان خوارد کە لە میسرەوە هێنابوویانە دەرەوە ،باوکیان پێی گوتن« :بڕۆنەوە و کەمێک خواردنمان بۆ بکڕن». 3یەهودا پێی گوت« :پیاوەکە بە توندی ناڕەزایی دەربڕی و گوتی« :ڕووی من نابینن ،مەگەر براکەتان لەگەڵتان نەبێت». 4ئەگەر براکەمان لەگەڵمان بنێری ،ئێمە دەچینە خوارەوە و خواردنت بۆ دەکڕین. 5بەڵم ئەگەر نەینێری ،ناچینە خوارەوە ،چونکە پیاوەکە پێی گوتین« :ڕووی من نابینن ،مەگەر براکەتان لەگەڵتان نەبێت». 6ئیسرائیل گوتی« :بۆچی ئەوەندە خراپتان لەگەڵ من کرد کە بە پیاوەکە بڵێن ئایا برایەکتان هەیە؟» 7گوتیان« :پیاوەکە بە توندی پرسیاری لە دۆخی ئێمە و خزمەکانمان لێکردین و گوتی« :باوکتان هێشتا لە ژیاندایە؟ »برایەکی ترتان هەیە؟ بەپێی وسەی ئەم وسانە پێمان گوت :ئایا دەتوانین بزانین کە دەڵێت :براکەت بخەرە خوارەوە؟
سەرەتای ژیان
8یەهودا بە باوکی ئیسرائیلی گوت« :کوڕەکە لەگەڵم بنێرە ،هەستین و دەڕۆین .بۆ ئەوەی بژین و نەمرین ،ئێمە و تۆ و منداڵە بچووکەکانمان. 9من گەرەنتی دەبم بۆی .لە دەستی من داوای لێدەکەیت ،ئەگەر نەیهێنم بۆ لی تۆ و لەبەردەمتدا دانەمەزرێنم ،ئەوا با بۆ هەمیشە تاوانەکەم هەڵبگرم. 10چونکە ئەگەر ئێمە درێژەمان نەکێشا ،بەڕاستی ئێستا بۆ واری دووەم گەڕاینەوە. 11ئیسرائیلی باوکیان پێی گوتن« :ئەگەر ئێستا وابێت ،ئەمە بکەن .لە واپەکانتاندا لە باشترین میوەی خاکەکە وەربگرن و دیارییەک و کەمێک بەڵسەم و کەمێک هەنگوین و بەهارات و میر و گوێز و بادەم بۆ پیاوەکە هەڵبگرن. 12پارەی دوو هێندە بە دەستت وەربگرە .ئەو پارەیەی کە لە دەمی کیسەکانتاندا هێنرایەوە ،دووبارە بە دەستتانەوە هەڵیبگرن .ڕەنگە ئەوە چاودێرییەک بووبێت: 13براکەت ببە و هەستە و بڕۆ بۆ لی پیاوەکە. 14خودای گەورە لەبەردەم پیاوەکەدا بەزەییتان پێ ببەخشێت ،بۆ ئەوەی براکەی ترتان و بنیامین بنێرێت .ئەگەر لە منداڵەکانم خەمبار بم، منیش خەمبارم. 15پیاوەکان ئەو دیارییەیان برد و دوو پارەیان بە دەستەوە گرت و بنیامینیش .هەستا و دابەزی بۆ میسر و لەبەردەم یوسف وەستا. 16کاتێک یوسف بینی کە بنیامین لەگەڵیان بوو ،بە فەرمانڕەوای ماڵەکەی گوت« :ئەم پیاوانە بهێنە ماڵەوە و بکوژن و خۆتان ئامادە بکەن . چونکە ئەم پیاوانە نیوەڕۆ لەگەڵم نان دەخۆن». 17پیاوەکە وەک یوسف فەرمانی کرد .پیاوەکەش پیاوەکانی هێنایە ماڵی یوسف. 18پیاوەکان ترسان ،چونکە هێنرانە ماڵی یوسف .گوتیان« :بەهۆی ئەو پارەیەی کە لە یەکەمجاردا لە کیسەکانماندا گەڕێنرایەوە ،ئێمە هێنراوینەتە ژوورەوە ».تا بۆنەمان بۆ بگەڕێت و بکەوێتە سەرمان و بە کۆیلە و کەرەکانمان وەربگرێت. 19ئینجا نزیک بوونەوە لە بەڕێوەبەری ماڵی یوسف و لە دەرگای ماڵەکە وسەیان لەگەڵ کرد. 20گوتی« :ئەی کاکە ،ئێمە بۆ یەکەمجار هاتینە خوارەوە بۆ کڕینی خواردن. 21کاتێک گەیشتینە میوانخانەکە ،کیسەکانمان کردەوە و بینیمان پارەی هەر کەسێک لە دەمی کیسەکەیدا بوو ،پارەکەمان بە کێشی تەواوەوە بوو . 22پارەی تریشمان هێناوەتە دەستمان بۆ کڕینی خواردن ،ناتوانین بزانین کێ پارەکەمانی خستۆتە ناو کیسەکانمانەوە. 23ئینجا گوتی« :ئاشتیتان بۆ بێت ،مەترسن ،خوداتان و خودای باوکتان گەنجینەی لە کیسەکانتان بەخشیوە ،پارەکانتانم هەبوو ».شیمئۆنی هێنایە دەرەوە بۆ لی ئەوان. 24پیاوەکە پیاوەکانی هێنایە ماڵی یوسف و ئاوی پێدان و پێیان شۆرد .خۆراکیشی بە کەرەکانیان دا. 25لە نیوەڕۆدا دیارییان بۆ یوسف ئامادە کرد ،چونکە بیستبوویان لەوێ نان دەخۆن. 26کاتێک یوسف گەڕایەوە ماڵەوە ،ئەو دیارییەی لە دەستیاندا بوو بۆی هێنایە ناو ماڵەکە و کڕنۆشیان بۆ دانا. 27ئینجا پرسیاری لە خۆشگوزەرانییان لێکردن و گوتی« :باوکتان باشە ،ئەو پیرە پیاوەی باسیتان کردووە؟ »ئایا هێشتا لە ژیاندایە؟ 28ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :بەندەی باوکمان تەندروستی باشە ،هێشتا زیندووە ».سەریان دانا و سەریان دانا. 29چاوەکانی بەرز کردەوە و بنیامینی برای کوڕی دایکی بینی و گوتی« :ئایا ئەمە برا بچووکەکەتە کە لەبارەیەوە وسەتان لەگەڵ کردم؟ » فەرمووی« :کوڕم ،خودا میهرەبانت بێت». 30یوسف پەلەی کرد .چونکە ڕیخۆڵەکانی تامەزرۆی براکەی بوو ،بەدوای کوێدا دەگەڕا بگری .چووە ژوورەکەی و لەوێ گریا. 31ئینجا دەموچاوی خۆی شۆرد و چووە دەرەوە و خۆی ڕاگرت و گوتی« :نان بخۆن». 32بە تەنیا بۆ ئەو و بۆ خۆیان و میسرییەکان کە لەگەڵیدا نانیان دەخوارد ،بە تەنیا ڕۆیشتن ،چونکە میسرییەکان نەیاندەتوانی لەگەڵ عیبرانییەکان نان بخۆن .چونکە ئەوە بۆ میسرییەکان وێزەونە. 33پێشی دانیشتن ،یەکەمیان بەپێی مافی لەدایکبوون و بچووکترینیان بەپێی گەنجی ،پیاوەکان سەرسام بوون بە یەکتر. 34ئینجا لە پێش خۆیەوە گێژاوی وەرگرت و بۆی نارد ،بەڵم فەسادی بنیامین پێنج ئەوەندەی هەر یەکێکیان بوو .ئینجا خواردیانەوە و لەگەڵیدا شاد بوون. بەشی ٤٤ 1فەرمانی بە بەڕێوەبەری ماڵەکەی کرد و گوتی« :وسەی پیاوەکان پڕ بکەن لە خواردن ،هەرچییەک دەتوانن هەڵیبگرن ،پارەی هەر کەسێک بخەنە دەمی کیسەکەیەوە». 2وامە زیوینەکەم و پارەی گەنمەکەی بخەرە دەمی کیسەی بچووکەکە .بەگوێرەی ئەو وسانەی یوسف کردبووی. 3هەر کە بەیانی ڕووناک بووەوە ،پیاوەکان و کەرەکانیان ڕەوانەی دەرەوە کران. 4کاتێک لە شارەکە چوونە دەرەوە و هێشتا دوور نەبوون ،یوسف بە بەڕێوەبەرەکەی گوت« :هەستەوە ،شوێن پیاوەکان بکەوە .کاتێک دەستت پێیان کەوت ،پێیان بڵێ« :بۆچی پاداشتی خراپەت لە بەرامبەر چاکەدا؟» 5ئایا ئەمە نییە کە گەورەکەم تێیدا دەخواتەوە و فەلسەفەی پێدەکات؟ بەم کارە خراپەتان کردووە». 6ئینجا بەسەریاندا کەوت و هەر ئەم وسانەی پێ وتن. 7پێیان گوت« :بۆچی گەورەم ئەم وسانە دەڵێت؟ »خودا نەکات بەندەەکانت بەم کارە بکەن. 8سەیرکە ،ئەو پارەیەی لە دەمی گونیەکانماندا دۆزیمانەوە ،لە خاکی کەنعانەوە بۆتمان هێنایەوە. 9هەرکەسێک لە خزمەتکارەکانت بدۆزرێتەوە ،با بمرێت و ئێمەش دەبینە کۆیلەی پەروەردگارم. 10ئینجا گوتی« :ئێستاش با بەپێی وسەکانتان بێت ،ئەوەی لەگەڵیدا بدۆزرێتەوە دەبێتە خزمەتکاری من .ئینجا بێ تاوان دەبن.
سەرەتای ژیان
11ئینجا هەریەکەیان بەپەلە گونی خۆیان دابەزاند و هەریەکەیان گونی خۆیان کردەوە. 12ئینجا گەڕایەوە و لە گەورەترینەوە دەستی پێکرد و لە بچووکترینەوە ڕۆیشت ،وامەکە لە کیسەی بنیامین دۆزرایەوە. 13ئینجا ولەکانیان دڕاند و هەریەکەیان کەرەکەیان بارکرد و گەڕانەوە بۆ شار. 14یەهودا و براکانی هاتنە ماڵی یوسف .چونکە هێشتا لەوێ بوو ،لەبەردەمیدا لەسەر زەوی کەوتنە خوارەوە. 15یوسف پێی گوتن« :ئەمە چ کارێکتان کردووە؟ ئایا نازانن پیاوێکی وا کە من بتوانم فەلەستین؟ 16یەهودا گوتی« :چی بە گەورەم بڵێین؟ »چی وسە بکەین؟ یان چۆن خۆمان پاک بکەینەوە؟ خودا تاوانی بەندەکانی تۆی دۆزیەوە ،ئێمە بەندەی پەروەردگارمین ،هەم ئەویش کە وامەکەی لەگەڵدا دۆزراوەتەوە. 17ئینجا گوتی« :خوای گەورە ئەوە نەکات ،بەڵم ئەو پیاوەی وامەکەی لە دەستیدا دۆزرایەوە ،دەبێتە خزمەتکاری من .سەبارەت بە ئێوەش بە ئاشتی بۆ لی باوکتان هەستن». 18ئینجا یەهودا لێی نزیک بووەوە و گوتی« :ئەی گەورەم ،با خزمەتکارەکەت وسەیەک بە گوێی پەروەردگارمدا بڵێت و تووڕەییەکەت بەرامبەر بە خزمەتکارەکەت نەسوتێت ،چونکە تۆ وەک فیرعەونیت». 19پەروەردگارم لە خزمەتکارەکانی پرسی« :باوکتان هەیە یان برا؟ 20ئێمەش بە گەورەکەممان گوت« :باوکێکمان هەیە ،پیاوێکی پیر و منداڵێکی بچووکی تەمەنی پیریمان هەیە .براکەی مردووە و تەنیا لە دایکی ماوەتەوە و باوکی خۆشی دەوێت. 21تۆش بە خزمەتکارەکانتت گوت« :بیهێنە خوارەوە بۆ لی من ،تا چاوم لەسەری بێت». 22بە گەورەممان گوت« :کوڕ ناتوانێت باوکی بەوێبهێڵێت ،چونکە ئەگەر باوکی بەوێبهێڵێت ،باوکی دەمرێت». 23بە خزمەتکارەکانت گوت« :ئەگەر برا بچووکەکەت لەگەڵتان نەهاتە خوارەوە ،چیتر ڕووم نابینن». 24کاتێک هاتینە لی باوکم خزمەتکارەکەت ،وسەکانی پەروەردگارممان بۆ گێڕایەوە. 25باوکمان گوتی« :بڕۆ و کەمێک خواردنمان بۆ بکڕە». 26گوتمان« :ناتوانین بچینە خوارەوە ،ئەگەر برا بچووکەکەمان لەگەڵمان بێت ،ئەوا دەچینە خوارەوە ،چونکە ڕەنگە ڕووخساری پیاوەکە نەبینین ،مەگەر برا بچووکەکەمان لەگەڵمان نەبێت». 27خزمەتکارەکەت باوکم پێی گوتین« :دەزانن ژنەکەم دوو کوڕی لەدایک بووم. 28یەکێکیان لێم دەرچوو و گوتم« :بەڕاستی پارچە پارچە بووە .و لەو کاتەوە نەمبینیوە: 29ئەگەر ئەمەیش لە من وەربگرن و خراپەکاری بەسەریدا هات ،وژە خۆڵەمێشیەکانم بە خەمەوە دەهێننە خوارەوە بۆ گۆڕ. 30ئێستا کە دێم بۆ لی باوکم بەندەی تۆ و کوڕەکە لەگەڵمان نەبێت .بینینی ئەوەی کە ژیانی لە ژیانی کوڕەکەدا بەستراوەتەوە؛ 31کاتێک دەبینێت کوڕەکە لەگەڵ ئێمە نییە ،دەمرێت ،خزمەتکارەکانت وژی خۆڵەمێشی بەندەی باوکمان دەهێننە خوارەوە بۆ گۆڕ. 32چونکە خزمەتکارەکەت بوو بە زەمانەت بۆ کوڕەکە بۆ باوکم و گوتی« :ئەگەر نەیهێنم بۆ لی تۆ ،ئەوا بۆ هەتا هەتایە تاوانەکە لە ئەستۆی باوکم دەبم». 33ئێستا ،تکایە با خزمەتکارەکەت لە ویاتی کوڕەکە کۆیلەی گەورەکەم بمێنێتەوە .با کوڕەکە لەگەڵ براکانیدا بچێتە سەرەوە». 34چۆن دەچمە لی باوکم و کوڕەکە لەگەڵم نەبێت؟ نەک ڕەنگە ئەو خراپەیە ببینم کە بەسەر باوکمدا دێت». بەشی ٤٥ 1ئینجا یوسف نەیتوانی خۆی لەبەردەم هەموو ئەوانەی لە تەنیشتی وەستابوون ،خۆی بپارێزێت .هاواری کرد« :با هەموو پیاوێک لە من بچێتە دەرەوە ».لە کاتێکدا یوسف خۆی بە براکانی ناساند ،کەس لەگەڵیدا نەبوو. 2بە دەنگی بەرز گریای ،میسرییەکان و ماڵی فیرعەونیش گوێیان لێ بوو. 3یوسف بە براکانی گوت« :من یوسفم .ئایا باوکم هێشتا دەژی؟ براکانی نەیانتوانی وەڵمی بدەنەوە .چونکە لەبەردەم ئەودا تووشی شڵەژان بوون. 4یوسف بە براکانی گوت« :تکایە لێم نزیک ببنەوە ».ئینجا نزیک بوون .ئینجا گوتی« :من یوسفی براتانم ،کە ئێوە فرۆشتان بۆ میسر». 5ئێستا خەمبار مەبن و لە خۆتان توڕە مەبن ،کە منتان فرۆشت لێرە ،چونکە خودا پێش ئێوەی ناردووە بۆ ئەوەی ژیان بپارێزم. 6چونکە ئەم دوو ساڵە برسێتی لە خاکەکەدا بووە ،بەڵم پێنج ساڵ هەیە کە نە چاندن و نە دروێنە. 7خودا پێش ئێوە منی نارد بۆ ئەوەی نەوەیەکتان لە زەویدا بپارێزم و بە ڕزگاربوونێکی گەورە ژیانتان ڕزگار بکەم. 8ئێستا ئێوە نەبوون کە منتان نارد بۆ ئێرە ،بەڵکو خودا بووم ،منی کردە باوکی فیرعەون و ئاغای هەموو ماڵەکەی و فەرمانڕەوای هەموو خاکی میسر. 9پەلە بکەن و بچنە لی باوکم و پێی بڵێن :یوسف کوڕەکەت ئەمە دەڵێت :خودا منی کردە ئاغای هەموو میسر. 10لە خاکی گۆشن نیشتەوێ دەبیت و لە من نزیک دەبیتەوە ،تۆ و منداڵەکانت و منداڵەکانی منداڵەکانت و مەڕەکانت و مەڕەکانت و هەموو ئەو شتانەی کە هەتە. 11لەوێ خۆراکت پێدەدەم .چونکە هێشتا پێنج ساڵ برسێتی هەیە .نەک تۆ و ماڵەکەت و هەموو ئەو شتانەی کە هەتە ،هەژاری نەبن». 12چاوەکانتان و چاوەکانی بنیامینی برام دەبینن کە ئەوە دەمی منە کە وسەتان لەگەڵ دەکات. 13هەموو شکۆمەندیم لە میسر و هەموو ئەو شتانەی کە بینیوتانە بە باوکم دەڵێن .بەپەلە باوکم دەخەنە خوارەوە». 14ئینجا کەوتە سەر ملی بنیامینی برای و گریا .بنیامینیش لەسەر ملی خۆی گریاوە. 15هەموو براکانی ماچ کرد و گریانی ،دوای ئەوە براکانی لەگەڵیدا وسەیان کرد. 16لە ماڵی فیرعەوندا دەنگۆی ئەوە دەبیسترا« :براکانی یوسف هاتوون ،فیرعەون و خزمەتکارەکانی دڵخۆش بوو». 17فیرعەون بە یوسفی گوت« :بە براکانت بڵێ :ئەمە بکەن .بارگرانی ئاژەڵەکانتان بکەن و بڕۆن بۆ خاکی کەنعان.
سەرەتای ژیان
18باوکتان و ماڵەکانتان بگرن و بێنە لم ،من چاکەی خاکی میسرتان پێ دەدەم و چەوری خاکەکە دەخۆن. 19ئێستا فەرمانت پێکراوە ،ئەمە بکە .عەرەبانە لە خاکی میسر بۆ منداڵە بچووکەکانتان و ژنەکانتان ببەن و باوکتان بهێنن و وەرن». 20هەروەها ڕەچاوی شتەکانتان مەکەن .چونکە چاکەی هەموو خاکی میسر هی ئێوەیە. 21نەوەی ئیسرائیلیش وایان کرد ،یوسف بەپێی فەرمانی فیرعەون عەرەبانەکانی پێبەخشین و خۆراکی ڕێگاکەیان پێدا. 22هەریەکەیان ول و بەرگی گۆڕی بە هەموویان .بەڵم سێ سەد پارچە زیو و پێنج ول و بەرگی بە بنیامین بەخشی. 23بەم شێوەیە بۆ باوکی نارد .دە کەر بارگاوی بوو بە شتە باشەکانی میسر ،دە کەریش بارگاوی بوو بە گەنمەشامی و نان و گۆشت بۆ باوکی لە ڕێگادا. 24براکانی نارد و ڕۆیشتن ،پێی گوتن« :بزانن لە ڕێگادا نەکەون». 25ئەوان لە میسرەوە بەرەو خاکی کەنعان هاتنە لی یاووب باوکیان. 26پێی گوت« :یوسف هێشتا زیندووە و حاکمی هەموو خاکی میسرە ».دڵی یاووب بێهۆش بوو ،چونکە باوەڕیان پێی نەبوو. 27هەموو ئەو وسانەی یوسفیان بۆ گێڕایەوە کە پێی وتن ،کاتێک ئەو عەرەبانەیانەی بینی کە یوسف بۆ هەڵگرتنی ناردبووی ،ڕۆحی یاووبی باوکیان زیندوو بووەوە. 28ئیسرائیل گوتی« :بەسە .یوسف کوڕەکەم هێشتا لە ژیاندایە :پێش مردنم دەچم دەیبینم. بەشی ٤٦ 1ئیسرائیل لەگەڵ هەموو شتەکانی خۆیدا ڕۆیشت و هاتە بەێرشەبا و ووربانی پێشکەش بە خودای ئیسحاوی باوکی کرد. 2خودا لە بینینەکانی شەودا بە ئیسرائیل وسەی کرد و گوتی« :یاووب ،یاووب ».گوتی« :ئەوەم». 3ئینجا گوتی« :من خودای باوکتم ،مەترسە لە دابەزین بۆ میسر .چونکە لەوێ تۆ دەکەمە نەتەوەیەکی گەورە. 4لەگەڵ تۆدا دەچمە میسر .منیش بە دڵنیاییەوە دەتگەڕێنمەوە ،یوسف دەستی دەخاتە سەر چاوەکانت». 5یاووب لە بەێرشەبا هەستا ،کوڕەکانی ئیسرائیل یاووب باوکیان و منداڵە بچووکەکانیان و ژنەکانیان لەناو ئەو عەرەبانەدا هەڵگرت کە فیرعەون بۆ هەڵگرتنی ناردبووی. 6یاووب و هەموو نەوەکانی لەگەڵیدا ،ئاژەڵەکانیان و سامانەکانیان کە لە خاکی کەنعان دەستیان کەوتبوو ،برد و هاتنە میسر. 7کوڕەکانی و کوڕەکانی لەگەڵ خۆیدا ،کچەکانی و کچەکانی کوڕەکانی و هەموو نەوەکانی لەگەڵ خۆی هێنایە میسر. 8ناوی نەوەی ئیسرائیل کە هاتنە میسر ،یاووب و کوڕەکانی ئەمانەن :ڕوبن ،یەکەم کوڕی یاووب. 9کوڕەکانی ڕوبنیش .هانۆخ و فالوو و هێزرۆن و کارمی. 10کوڕەکانی شیمعونیش .یەموئێل و یامین و ئۆحد و یاخین و زۆهار و شاولی کوڕی ژنێکی کەنعانی. 11کوڕەکانی لێڤیش .گێرشۆن و کۆحات و مێراری. 12کوڕانی یەهوداش .ئێر و ئۆنان و شێل و فارێز و زێرە ،بەڵم ئێر و ئۆنان لە خاکی کەنعان مردن .کوڕەکانی فارێزیش حەسرۆن و حەمول بوون. 13کوڕەکانی ئیساخاریش .تۆل و فوڤا و ئەیوب و شیمرۆن. 14کوڕەکانی زابولونیش .سێرد و ئیلۆن و وەهلیل. 15ئەمانە کوڕەکانی لیا بوون کە لە پادانارەم بۆ یاووب لەگەڵ دینا کچەکەی لەدایک بوو ،هەموو ڕۆحی کوڕەکانی و کچەکانی سی و سێ کەس بوون. 16کوڕەکانی گادیش .زیفیان و هاگی و شونی و ئەزبۆن و ئێری و ئارۆدی و ئارێلی. 17کوڕەکانی ئاشێریش .ویمنا و عیشوا و ئیسوی و بێریا و سێرا خوشکیان .هێبەر ،و مالکیێل. 18ئەمانە کوڕەکانی زیلپان کە لبان بەخشی بە لیا کچەکەی و ئەمانەش بۆ یاووب بوو ،شانزە گیان. 19کوڕەکانی ڕەحێلی ژنی یاووب .یوسف ،و بنیامین. 20لە خاکی میسردا مەنەشە و ئەفرایم بۆ یوسف لەدایک بوون ،کە ئاسناتی کچی پۆتیفێرای کاهینی ئۆن بۆی بوو. 21کوڕەکانی بنیامینیش بریتی بوون لە بێل و بێخێر و ئەشبێل و گێرا و نەعمان و ئێحی و ڕۆش و موپیم و هوپیم و ئارد. 22ئەمانە کوڕەکانی ڕەحێلن کە لە یاووب لەدایک بوون ،هەموویان چواردە بوون. 23کوڕەکانی دانیش .حوشم. 24کوڕەکانی نەفتالیش .واحزیل و گونی و یەزەر و شیلەم. 25ئەمانە کوڕەکانی بیلحەن کە لبان بەخشی بە ڕەحێلی کچەکەی و ئەویش ئەمانە بۆ یاووب بوو ،هەموویان حەوت کەس بوون. 26وگە لە ژنەکانی کوڕەکانی یاووب ،هەموو ئەوانەی لەگەڵ یاووب هاتنە میسر ،کە لە کەمەرەکەیەوە هاتبوون ،هەموو گیانەکانیان هەشت و شەش کەس بوون. 27کوڕەکانی یوسف کە لە میسر لەدایک بوون ،دوو گیان بوون ،هەموو گیانەکانی بنەماڵەی یاووب کە هاتنە میسر ،هەشت و دە بوون. 28یەهودای پێش خۆی نارد بۆ لی یوسف ،تا ڕووی خۆی بەرەو گۆشێن بێت .ئینجا هاتنە خاکی گۆشن. 29یوسف گالیسکەکەی ئامادە کرد و سەرکەوت بۆ پێشوازیکردن لە ئیسرائیل باوکی لە گۆشێن و خۆی پێشکەشی کرد .کەوتە سەر ملی و ماوەیەکی زۆر بە ملی گریاوە. 30ئیسرائیل بە یوسفی گوت« :ئێستا با بمرم ،چونکە ڕووخساری تۆم بینیوە ،چونکە تۆ هێشتا لە ژیاندایت». 31یوسف بە براکانی و ماڵی باوکی گوت« :دەچمە سەرەوە و فیرعەون پیشان دەدەم و پێی دەڵێم« :براکانم و ماڵی باوکم کە لە خاکی کەنعان بوون ،هاتوونەتە لم. 32پیاوەکان شوانن ،چونکە پیشەکەیان بەخێوکردنی ئاژەڵ بووە .مەڕەکانیان و مەڕەکانیان و هەموو ئەو شتانەی کە هەیانە هێناوە.
سەرەتای ژیان
33کاتێک فیرعەون بانگتان دەکات و دەڵێت« :پیشەتان چییە؟» 34بۆ ئەوەی بڵێن« :بازرگانی خزمەتکارەکانت لە گەنجییەوە تا ئێستا ،ئێمە و باوباپیرانمان بە ئاژەڵەوە بووە ،بۆ ئەوەی لە خاکی گۆشن نیشتەوێ بن .چونکە هەموو شوانێک بۆ میسرییەکان وێزەونە. بەشی ٤٧ 1ئینجا یوسف هات و بە فیرعەونی گوت« :باوکم و براکانم و مەڕەکانیان و مەڕەکانیان و هەموو ئەو شتانەی کە هەیانە لە خاکی کەنعانەوە هاتوونەتە دەرەوە .ئینجا ئەوان لە خاکی گۆشندان. 2هەندێک لە براکانی پێنج پیاوی برد و پێشکەشی فیرعەونی کرد. 3فیرعەون بە براکانی گوت« :پیشەتان چییە؟ ئەوانیش بە فیرعەونیان گوت« :بەندەکانت شوانن ،هەم ئێمە و باپیرانمان». 4ئەوانیش بە فیرعەونیان گوت« :ئێمە هاتووین بۆ نیشتەوێبوون لە خاکەکەدا .چونکە خزمەتکارەکانت لەوەڕگەیان بۆ مەڕەکانیان نییە . چونکە برسێتی لە خاکی کەنعان زۆرە ،بۆیە ئێستا با خزمەتکارەکانت لە خاکی گۆشن نیشتەوێ بن. 5فیرعەون بە یوسفی گوت« :باوکت و براکانت هاتوونەتە لت. 6خاکی میسر لەبەردەمتدایە .لە باشترین خاکدا باوک و براکانت نیشتەوێ بکە؛ لە خاکی گۆشن با نیشتەوێ بن ،ئەگەر پیاوێکی چالک لە نێوانیاندا دەناسیت ،ئەوا بیانکە بە فەرمانڕەوای ئاژەڵەکانم». 7یوسف یاووب باوکی هێنایە ژوورەوە و خستییە بەردەم فیرعەون ،یاووبیش بەرەکەتی خستە سەر فیرعەون. 8فیرعەون بە یاووبی گوت« :تەمەنت چەندە؟» 9یاووب بە فیرعەونی گوت« :ڕۆژانی ساڵنی زیارەتەکەم سەد و سی ساڵە ،ڕۆژانی ساڵنی تەمەنم کەم و خراپ بوون و نەگەیشتوونەتە ڕۆژانی تەمەنی ...باوکەکانم لە ڕۆژانی زیارەتیاندا. 10یاووب بەرەکەتی بە فیرعەون هێنا و لە پێش فیرعەونەوە ڕۆیشت. 11یوسف باوکی و براکانی دانا و وەک فیرعەون فەرمانی پێکردبوو ،لە خاکی میسر ،لە باشترین خاکەکە ،لە خاکی ڕامسێسدا موڵکێکی پێبەخشین. 12یوسف بەپێی بنەماڵەکانیان ،باوکی و براکانی و هەموو ماڵی باوکی بە نان خۆراکیان پێدا. 13لە هەموو خاکەکەدا نان نەبوو .چونکە برسێتی زۆر توند بوو ،خاکی میسر و هەموو خاکی کەنعان بەهۆی برسێتیەکەوە بێهۆش بوون. 14یوسف هەموو ئەو پارەیەی لە خاکی میسر و خاکی کەنعان دۆزرایەوە بۆ ئەو گەنمانەی کە کڕیبوویان کۆکردەوە ،یوسف پارەکەی هێنایە ماڵی فیرعەون. 15کاتێک پارە لە میسر و کەنعان کەم بوو ،هەموو میسرییەکان هاتنە لی یوسف و گوتیان« :نانمان پێ بدە ،بۆچی لەبەردەمتدا بمرین؟ » چونکە پارەکە لەکاردەکەوێت. 16یوسف گوتی« :ئاژەڵەکانتان بدەن .منیش لە پێناو ئاژەڵەکانتدا دەتدەمێ ،ئەگەر پارە شکستی هێنا. 17مەڕوماڵتەکانیان هێنایە لی یوسف ،یوسف نانیان پێدا لە بەرامبەر ئەسپ و مەڕ و مەڕ و کەر ،ئەویش نان بۆ هەموو ئاژەڵەکانیان بۆ ئەو ساڵە خوارد . 18کاتێک ئەو ساڵە تەواو بوو ،ساڵی دووەم هاتنە لی و پێیان گوت« :ئێمە لە گەورەکەم نایشارینەوە کە پارەکەمان چۆن خەرج دەکرێت . پەروەردگارم مەڕوماڵتەکانیشمان هەیە .لەبەردەم پەروەردگارمدا هیچ شتێک نەماوە ،وگە لە وەستەمان و خاکەکانمان. 19بۆچی ئێمە و خاکەکەمان لەبەردەم چاوتدا دەمرین؟ ئێمە و خاکەکەمان بە نان بکڕن ،ئێمە و خاکەکەمان دەبینە خزمەتکاری فیرعەون، تۆومان پێ بدەن ،تا بژین و نەمرین ،خاکەکە وێران نەبێت. 20یوسف هەموو خاکی میسری بۆ فیرعەون کڕی .چونکە میسرییەکان هەریەکەیان کێڵگەکانیان فرۆشت ،چونکە برسێتی بەسەریاندا زاڵ بوو ،خاکەکە بوو بە هی فیرعەون. 21سەبارەت بە گەلەکەش لە سەرێک لە سنوورەکانی میسرەوە تا سەرەکەی تری بۆ شارەکان گواسترایەوە. 22تەنیا خاکی کاهینەکانی نەکڕی .چونکە کاهینەکان بەشێکیان لە فیرعەون دیاری کردبوو و بەشەکەیان دەخوارد کە فیرعەون پێی داون، بۆیە زەویەکانیان نەفرۆشت. 23ئینجا یوسف بە خەڵکەکەی گوت« :ئەوەتا من ئەمڕۆ ئێوەم کڕیوە و زەوییەکەتانم بۆ فیرعەون کڕیوە. 24لە زیادبووندا ،بەشی پێنجەمی دەدەن بە فیرعەون و چوار بەشی خۆتان دەبن ،بۆ تۆوی کێڵگە و بۆ خواردن و بۆ ماڵەکانتان و بۆ خواردن بۆ منداڵە بچووکەکانتان. 25گوتیان« :تۆ گیانمان ڕزگار کرد ،با لەبەردەم پەروەردگارمدا نیعمەت بدۆزینەوە و دەبینە خزمەتکاری فیرعەون». 26یوسف تا ئەمڕۆش یاسای میسری دانا کە فیرعەون بەشی پێنجەمی هەبێت .تەنها خاکی کاهینەکان نەبێت کە نەبووە هی فیرعەون. 27ئیسرائیل لە خاکی میسر لە خاکی گۆشن نیشتەوێ بوو .موڵک و ماڵییان تێدا بوو و گەشەیان کرد و زۆر زیاد بوون. 28یاووب حەڤدە ساڵ لە خاکی میسر ژیا ،تەمەنی یاووب سەد و چل و حەوت ساڵ بوو. 29کاتی مردنی ئیسرائیل نزیک بووەوە ،یوسفی کوڕەکەی بانگ کرد و پێی گوت« :ئەگەر ئێستا نیعمەتم لەبەردەمتدا دۆزیەوە ،دەستت بخەرە ژێر ڕانم و بە میهرەبانی و ڕاستگۆیی مامەڵە بکە ».لەگەڵ من؛ لە میسر مەمنێژن. 30بەڵم من لەگەڵ باوباپیرانمدا پاڵدەکەوم و لە میسرەوە دەمبەیت و لە ناشتنەکەیاندا دەمنێژیت .ئینجا گوتی« :ئەوەی تۆ وتت دەیکەم». 31ئینجا گوتی« :سوێندم پێ بخۆ ».ئینجا سوێندی پێ خوارد .ئیسرائیلیش لەسەر سەری وێگاکە کڕنۆش برد.
سەرەتای ژیان
بەشی ٤٨ 1دوای ئەمانە ،یەکێک بە یوسفی گوت« :باوکت نەخۆشە ،دوو کوڕەکەی ،مەنەشە و ئەفرایمی لەگەڵ خۆی برد». 2یەکێکیان بە یاووب گوت و گوتی« :ئەوەتا یوسفی کوڕت دێتە لت ،ئیسرائیلیش خۆی بەهێزتر کرد و لەسەر وێگاکە دانیشت». 3یاووب بە یوسفی گوت« :خوای گەورە لە لوز لە خاکی کەنعان بۆم دەرکەوت و بەرەکەتی پێبەخشیم. 4پێی وتم« :ئەوەتا من تۆ بەرهەم دەهێنم و زۆرت دەکەم و خەڵکێکی زۆرت لێ دروست دەکەم .و ئەم خاکە دەداتە نەوەکانی دوای خۆت بۆ ئەوەی ببێتە موڵکێکی هەمیشەیی. 5ئێستا دوو کوڕەکەت ،ئەفرایم و مەنەشە ،کە لە خاکی میسردا بۆت لەدایک بوون ،پێش ئەوەی بچمە لی تۆ بۆ میسر ،هی منن .وەک ڕوبێن و شیمعون ،هی من دەبن. 6منداڵەکەت کە لە دوای ئەوانەوە لەدایک دەبیت ،هی تۆ دەبێت و بە ناوی براکانیان لە میراتەکەیاندا ناودەبرێت. 7منیش کاتێک لە پادانەوە هاتم ،ڕەحێل لە ڕێگەی منەوە لە خاکی کەنعان لە ڕێگادا مرد ،کاتێک هێشتا ڕێگەیەکی کەم ماوە بۆ هاتنی ئەفرات ،لەوێش لە ڕێگای ئەفرات نێژم .بەهەمان شێوە بەیتولمەوەدەس. 8ئیسرائیل کوڕەکانی یوسفی بینی و گوتی« :ئەمە کێن؟» 9یوسف بە باوکی گوت« :ئەوان کوڕەکانی منن کە خودا لەم شوێنەدا پێی بەخشیووم ».فەرمووی« :بیانهێنم بۆ لی من ،بەرەکەتیان پێ دەدەم». 10چاوەکانی ئیسرائیل بەهۆی تەمەنەوە کاڵ بوون و نەیدەتوانی ببینن .ئینجا ئەوانی لێ نزیک کردەوە .و ماچی کردن و لە باوەشی گرت. 11ئیسرائیل بە یوسفی گوت« :من بیرم لەوە نەدەکردەوە کە ڕووخسارت ببینم ،خودا نەوەکانی تۆی پێ نیشاندام». 12یوسف لە نێوان ئەژنۆکانیەوە هێنایانە دەرەوە و بە ڕووی زەویەوە کڕنۆش برد. 13یوسف هەردووکی گرت ،ئەفرایم بە دەستی ڕاستی بەرەو دەستی چەپی ئیسرائیل و مەنەشەش بە دەستی چەپی بەرەو دەستی ڕاستی ئیسرائیل و نزیکیان کردەوە. 14ئیسرائیل دەستی ڕاستی درێژکردەوە و لەسەر سەری ئەفرایم دانا کە بچووکتر بوو ،دەستی چەپیشی خستە سەر سەری مەنەشە ،بە ئاگادارییەوە دەستەکانی ڕێنمایی کرد .چونکە مەنەشە یەکەم منداڵ بوو. 15ئینجا یوسف بەرەکەتی خستە سەر یوسف و گوتی« :ئەو خودایەی کە باوباپیرانم ئیبراهیم و ئیسحاق لەبەردەمیدا ڕۆیشتن ،ئەو خودایەی کە بە درێژایی تەمەنم تا ئەمڕۆ خۆراکی پێدام. 16ئەو فریشتەیەی کە لە هەموو خراپەیەک ڕزگاری کردم ،کوڕەکان بەرەکەت بخات .با ناوی منیان لەسەر بێت و ناوی باوباپیرانم ئیبراهیم و ئیسحاویش بێت .با لە ناوەڕاستی زەویدا گەشە بکەن و ببنە وەماوەر. 17کاتێک یوسف بینی کە باوکی دەستی ڕاستی خستۆتە سەر سەری ئەفرایم ،پێی ناخۆش بوو ،دەستی باوکی بەرز کردەوە تا لە سەری ئەفرایم بیباتە سەری مەنەشە. 18یوسف بە باوکی گوت« :باوکم وا نییە ،چونکە ئەمە یەکەم منداڵە .دەستی ڕاستت بخەرە سەر سەری. 19باوکی ڕەتیکردەوە و گوتی« :کوڕم ،دەزانم ،دەزانم ،ئەویش دەبێتە گەل و گەورە دەبێت ،بەڵم بەڕاستی برا بچووکەکەی لە خۆی گەورەتر دەبێت و نەوەکانیش دەبنە گەل ».کۆمەڵێک گەلی زۆر. 20ئەو ڕۆژە بەرەکەتی خستە سەریان و گوتی« :ئیسرائیل لە تۆدا بەرەکەت دەبەخشێت و دەڵێت« :خودا وەک ئەفرایم و مەنەشە بتکاتە»! 21ئیسرائیل بە یوسفی گوت« :ئەوەتا من دەمرم ،بەڵم خودا لەگەڵتان دەبێت و دەتانگەڕێنێتەوە بۆ خاکی باوباپیرانتان». 22وگە لەوەش بەشێکم لە براکانت بەخشیوە ،کە بە شمشێر و کەوانەکەم لە دەستی ئەمۆرییەکانم دەرهێنا. بەشی ٤٩ 1یاووب بانگی کوڕەکانی کرد و گوتی« :خۆتان کۆبکەنەوە ،تا ئەوەی لە ڕۆژانی کۆتاییدا بەسەرتان دێت پێتان بڵێم». 2ئەی کوڕانی یاووب ،خۆتان کۆبکەنەوە و گوێ بگرن .گوێ لە ئیسرائیل باوکتان بگرن. 3ڕۆبن ،تۆ یەکەم منداڵی منیت ،هێزم و سەرەتای هێزم ،بەرزی کەرامەت و گەورەیی دەسەڵتم. 4وەک ئاو ناسەوامگیر ،لە سەرووی خۆتەوە مەبە .چونکە تۆ چوویتە سەر وێگای باوکت؛ ئینجا پیسیت کرد ،سەرکەوت بۆ سەر وەنەفەکەم. 5شیمعۆن و لێڤی برای یەکترن .ئامێری دڕندەیی لە شوێنی نیشتەوێبوونیاندایە. 6ئەی گیانم ،مەیە ناو نهێنییەکەیانەوە .بۆ کۆبوونەوەکەیان ،شەرەفی من ،یەک مەبە ،چونکە لە تووڕەیی ئەواندا پیاوێکیان کوشت و بە ئیرادەی خۆیان دیوارێکیان هەڵکەند. 7نەفرەت لە توڕەیی ئەوان ،چونکە توند بوو .تووڕەیی ئەوانیش ،چونکە دڕندانە بوو ،لە یاووبدا دابەشیان دەکەم و لە ئیسرائیلدا بڵویان دەکەمەوە. 8یەهودا ،تۆ ئەو کەسەی کە براکانت ستایشی دەکەن ،دەستت لە ملی دوژمنەکانتدایە .منداڵەکانی باوکت لەبەردەمت کڕنۆش دەبەن». 9یەهودا کۆترە شێرێکە ،لە نێچیرەکەوە کوڕم ،تۆ بەرز بوویتەوە ،کڕنۆش بوو ،وەک شێر و وەک شێرێکی پیر دانیشت .کێ خەبەری بکاتەوە؟ 10تا شیلۆ نەیەت ،عەصا لە یەهودا و یاسادانەر لە نێوان پێیەکانی دوور ناکەوێتەوە .کۆکردنەوەی گەل بۆ ئەو دەبێت». 11کەڵەشێرەکەی بە ترێیەوە دەبەستێتەوە و کەرەکەی بە ترێی هەڵبژێردراوەوە دەبەستێتەوە .ولەکانی بە شەراب و ولەکانی بە خوێنی ترێ. 12چاوەکانی بە شەراب سوور دەبنەوە و ددانەکانی بە شیر سپی دەبنەوە. 13زابولون لە پەناگەی دەریادا نیشتەوێ دەبێت .بۆ پەناگەی کەشتیەکان دەبێت .سنوورەکەی بۆ سیدۆن دەبێت.
سەرەتای ژیان
14ئیساخار کەرێکی بەهێزە و لە نێوان دوو بارگرانیدا دانیشتووە. 15بینی کە پشوودان باشە و خاکەکەش خۆشە .شانی کز کرد بۆ ئەوەی هەڵبگرێت و بوو بە خزمەتکاری باج. 16دان وەک یەکێک لە هۆزەکانی ئیسرائیل دادوەری گەلەکەی دەکات. 17دان دەبێتە مارێک لە ڕێگادا ،مارێک دەبێت لە ڕێگادا ،کە پاژنەی ئەسپەکان دەگرێت و سوارەکەی دەکەوێتە دواوە. 18ئەی یەزدان چاوەڕێی ڕزگاری تۆم. 19گاد ،سەربازێک بەسەریدا زاڵ دەبێت ،بەڵم لە کۆتاییدا سەردەکەوێت. 20لە ئاشێر نانی چەور دەبێت و خواردنی شاهانە بەرهەم دەهێنێت. 21نەفتالی کۆترێکی ئازادە ،وسەی خۆش دەڵێت. 22یوسف لقێکی بەرهەمدارە ،تەنانەت لقێکی بەرهەمدارە لە لی بیرێک .کە لقەکانی بەسەر دیوارەکەدا دەڕژێن: 23تیرهەڵگرەکان زۆر دڵتەنگیان کردووە و تەوەیان لێکردووە و ڕویان لێی بووە. 24بەڵم کەوانەکەی بە هێزەوە مایەوە و وۆڵی دەستەکانی بە دەستی خودای بەهێزی یاووب بەهێز بوو( .لەوێشەوە شوان ،بەردی ئیسرائیل دێت): 25تەنانەت بە خودای باوکت کە یارمەتیت دەدات .و لەلیەن خودای گەورەوە ،کە بە نیعمەتەکانی ئاسمانی سەرەوە ،نیعمەتەکانی وووڵیی کە لە ژێرەوەیە ،نیعمەتەکانی مەمک و سکی دایکت. 26نیعمەتەکانی باوکت لە نیعمەتەکانی باوباپیرانم تا کۆتایی گردە هەمیشەییەکان زاڵ بوون ،لەسەر سەری یوسف و تاوی سەری ئەو کەسە دەبێت کە لە براکانی ویا بووەوە. 27بنیامین وەک گورگ کۆڵی دەکات ،بەیانی نێچیرەکە دەخوات و شەویش غەنیمەتەکە دابەش دەکات. 28هەموو ئەمانە دوانزە هۆزی ئیسرائیلن ،ئەمەیە کە باوکیان پێی وتوون و بەرەکەتی پێبەخشین .هەر کەسێک بەپێی نیعمەتەکەی بەرەکەتی پێدەبەخشی. 29ئینجا فەرمانی پێکردن و پێی گوتن« :من کۆدەبمەوە بۆ گەلەکەم ،لەگەڵ باوباپیرانم لە ئەشکەوتەکەدا بمنێژن کە لە کێڵگەی ئەفرۆنی هیتییە. 30لەو ئەشکەوتەی کە لە کێڵگەی مەخپەلەیە ،کە دەکەوێتە بەردەم مەمرە ،لە خاکی کەنعان ،کە ئیبراهیم بە کێڵگەی ئەفرۆنی هیتی کڕیبووی بۆ ئەوەی ببێتە شوێنی ناشتن. 31لەوێ ئیبراهیم و سارای هاوسەرییان بە خاک سپێردرا .لەوێ ئیسحاق و ڕیبقەی ژنەکەیان نێژران .لەوێش لیام نێژرا. 32کڕینی کێڵگەکە و ئەو ئەشکەوتەی کە تێیدایە لە نەوەی حیت بووە. 33کاتێک یاووب فەرمانی بە کوڕەکانی هێنا ،پێیەکانی لە وێگاکەدا کۆکردەوە و ونۆکەکەی دا و کۆکرایەوە بۆ گەلەکەی. بەشی ٥٠ 1یوسف کەوتە سەر ڕووخساری باوکی و گریای و ماچی کرد. 2یوسف فەرمانی بە خزمەتکارەکانی کرد کە باوکی بەسمە بکەن. 3چل ڕۆژ بۆی تەواو بوو .چونکە ڕۆژانی ئەوانەی کە بەسمەیان بۆ دانراوە ،بەم شێوەیە تەواو دەبێت ،میسرییەکان هەشت و دە ڕۆژ ماتەمینیان بۆ گێڕا. 4کاتێک ڕۆژانی ماتەمینی تێپەڕین ،یوسف بە ماڵی فیرعەونی گوت« :ئەگەر ئێستا نیعمەتم لە چاوەکانتاندا دۆزیەوە ،بە گوێی فیرعەون وسە بکەن. 5باوکم سوێندی پێدام و گوتی« :ئەوەتا دەمرم ،لە گۆڕەکەمدا کە لە خاکی کەنعان بۆم هەڵکەندووە ،لەوێ دەمنێژیت ».ئێستا با بچمە سەرەوە و باوکم بنێژم و دێمەوە. 6فیرعەون گوتی« :بڕۆ و باوکت بنێژە ،وەک ئەوەی سوێندی پێدایت». 7یوسف بۆ ئەوەی باوکی بنێژێت ،هەموو خزمەتکارەکانی فیرعەون و پیرەکانی ماڵەکەی و هەموو پیرەکانی خاکی میسر لەگەڵیدا ڕۆیشتن. 8هەموو ماڵی یوسف و براکانی و ماڵی باوکی ،تەنها منداڵە بچووکەکانیان و مەڕەکانیان و مەڕەکانیان لە خاکی گۆشن بەوێهێشت. 9گالیسکە و سوارەکانیش لەگەڵیدا بەرزبوونەوە ،کۆمەڵەیەکی زۆر گەورە بوون. 10ئینجا گەیشتنە کۆشکی عەتاد ،کە ئەودیوی ئوردونە ،لەوێ بە ماتەمینی گەورە و زۆر ئازارەوە ماتەمینییان گێڕا ،حەوت ڕۆژ ماتەمینی بۆ باوکی کرد. 11کاتێک دانیشتوانی خاکەکە ،کەنعانییەکان ،ماتەمینییان لە زەوی عەتاد بینی ،گوتیان« :ئەمە ماتەمینییەکی ناخۆشە بۆ میسرییەکان ،بۆیە ناوی لێنرا ئەبێلمیسرایم ،کە ئەودیوی ئوردونە». 12کوڕەکانی وەک فەرمانی پێکردن. 13چونکە کوڕەکانی بردیانە خاکی کەنعان و لە ئەشکەوتی کێڵگەی مەخپەلەیان نێژران ،کە ئیبراهیم لەگەڵ کێڵگەکەدا کڕیبووی بۆ ئەوەی ببێتە شوێنی ناشتنی ئەفرۆنی حیتی ،لە پێش مەمرە. 14یوسف و براکانی و هەموو ئەوانەی کە باوکی لەگەڵیدا ڕۆیشتن بۆ ناشتنی باوکی ،گەڕایەوە میسر. 15کاتێک براکانی یوسف بینیان باوکیان مردووە ،گوتیان« :ڕەنگە یوسف ڕوی لێمان بێتەوە و بە دڵنیاییەوە هەموو ئەو خراپانەی کە بەسەرماندا کردین ،بۆمان بداتەوە». 16ئینجا نێردراوێکیان بۆ یوسف نارد و گوتیان« :باوکت پێش مردنی فەرمانی دا و گوتی. 17بەم شێوەیە بە یوسف دەڵێن« :لە سەرپێچی براکانت و گوناهەکانیان خۆشبە .چونکە خراپەیان لەگەڵ کردیت ،ئێستاش لە تاوانی بەندەکانی خودای باوکت خۆشبە ».یوسف کاتێک وسەیان لەگەڵ دەکرد گریای.
سەرەتای ژیان
18براکانیش چوون و لەبەردەمیدا کەوتنە خوارەوە .گوتیان« :ئێمە خزمەتکاری تۆین». 19یوسف پێی گوتن« :مەترسن ،ئایا من لە شوێنی خودادام؟» 20بەڵم سەبارەت بە ئێوە خراپەتان لە دژی من بیرکردەوە .بەڵم خودا مەبەستی ئەوە بوو کە چاکە بکات ،وەک ئەمڕۆ ،بۆ ئەوەی خەڵکێکی زۆر بە زیندوو ڕزگار بکات. 21ئێستا مەترسن ،من خۆراکتان و منداڵە بچووکەکانتان دەدەم .ئینجا دڵنەوایی کردن و بە میهرەبانی وسەی لەگەڵ کردن. 22یوسف و ماڵی باوکی لە میسر نیشتەوێ بوون ،یوسف سەد و دە ساڵ ژیا. 23یوسف نەوەی ئەفرایمی لە نەوەی سێیەم بینی ،نەوەی ماکیری کوڕی مەنەشەش لەسەر ئەژنۆی یوسف پەروەردە کران. 24یوسف بە براکانی گوت« :من دەمرم ،خودا سەردانتان دەکات و لەم خاکەوە دەتانباتە دەرەوە بۆ ئەو خاکەی کە سوێندی بە ئیبراهیم و ئیسحاق و یاووب خواردووە». 25یوسف سوێندی بە نەوەی ئیسرائیل خوارد و گوتی« :بە دڵنیاییەوە خودا سەردانتان دەکات و ئێسکەکانم لێرەوە هەڵدەگرن». 26یوسف تەمەنی سەد و دە ساڵ بوو ،مرد ،بەسمەیان کرد و لە میسر خرایە ناو تابوتێکەوە.