ئیستەر بەشی یەکەم 1لە سەردەمی ئەحاشوێرۆسدا( ،ئەمە ئەحەشوێرۆسە کە لە هیندستانەوە تا ئەسیوپیا ،بەسەر سەد و حەوت و بیست پارێزگادا حوکمڕانی کرد). 2لەو ڕۆژانەدا کە ئەحاشوێرۆسی پاشا لەسەر تەختی شانشینی خۆی دانیشت ،کە لە کۆشکی شوشان بوو. 3لە ساڵی سێیەمی حوکمڕانیدا جەژنێکی بۆ هەموو سەرۆک و خزمەتکارەکانی سازکرد .دەسەڵتی فارس و میدیا ،ئاغا و میرەکانی پارێزگاکان ،لەبەردەمیدا بوون. 4کاتێک دەوڵەمەندی شانشینی شکۆمەندی خۆی و شەرەفی شکۆمەندی گەورەی خۆی نیشان دا ،سەد و هەشتا ڕۆژ. 5کاتێک ئەم ڕۆژانە تەواو بوو ،پاشا لە حەوشەی باخچەی کۆشکی پاشا ،حەوت ڕۆژ جەژنێکی بۆ هەموو ئەو گەلەی کە لە کۆشکی شوشان ئامادە بوون ،بۆ گەورە و بچووک ،سازکرد. 6لە کوێدا سپی و سەوز و شین ،هەڵواسراو بوون ،بە پەڕۆی کەتان و وەنەوشەیی بە ئەڵقەی زیو و ستوونی مەڕمەڕەوە بەسترابوونەوە، جێگاکان لە زێڕ و زیو بوون ،لەسەر شەقامێکی سوور و شین و سپی و ڕەش ،مەڕمەڕ. 7بەپێی دۆخی پاشا لە قاپەکانی زێڕین ،قاپەکان لە یەکتر جیاواز بوون ،شەرابی شاهانەیان بە زۆر خواردەوە. 8خواردنەوەش بەپێی یاسا بوو .هیچ کەسێک ناچاری نەکرد ،چونکە پاشا بەم شێوەیە بۆ هەموو ئەفسەرانی ماڵەکەی دیاری کردبوو ،کە بەپێی ئارەزووی هەر کەسێک بیکەن. 9وەشتی شاژنیش لە ماڵی پاشایەتی کە هی پاشا ئەحەشوێرۆسی بوو ،جەژنێکی بۆ ژنان سازکرد. 10لە ڕۆژی حەوتەمدا کە دڵی پاشا بە شەراب شاد بوو ،فەرمانی بە مێهومان و بیستتا و هاربۆنا و بیگتا و ئەباگتا و زێتار و کارکاس کرد، ئەو حەوت ژووردارەی کە لەبەردەم ئەحەشوێرۆسی پاشا خزمەتیان دەکرد. 11بۆ ئەوەی ڤاشتی شاژن لەگەڵ تاجی شاهانەدا بهێنێتە بەردەم پاشا ،بۆ ئەوەی جوانی خۆی بە گەل و میرەکان نیشان بدات ،چونکە چاوی جوان بوو. 12بەڵم شاژن ڤاشتی بە فەرمانی پاشا بە فەرمانی ژوورەکانیەوە بێت ،بۆیە پاشا زۆر تووڕە بوو و تووڕەیییەکەی لە ناویدا سووتا. 13ئینجا پاشا بەو دانایانە گوت کە سەردەمیان دەزانی ،چونکە پاشا لەگەڵ هەموو ئەوانەی یاسا و دادوەری دەزانن ،بەو شێوەیە بوو. 14دواتریش کارشێنا ،شێتار ،ئەدماتا ،تارشیش ،مێرێس ،مارسێنا و مەموکان ،حەوت میرەکەی فارس و ماد ،ڕووخساری پاشایان بینی و یەکەمیان لە شانشینی دانیشتبوو. 15بەپێی یاسا چی لە شاژنە ڤاشتی بکەین ،چونکە فەرمانی ئەحاشوێرۆسی پاشا لەلیەن ژووردارەکانەوە جێبەجێ نەکردووە؟ 16ئینجا مەموکان لەبەردەم پاشا و میرەکاندا وەڵمی دایەوە« :وەشتی شاژن خراپەکاری لەگەڵ پاشادا نەکردووە ،بەڵکو لەگەڵ هەموو میرەکان و هەموو ئەو گەلەشدا کە لە هەموو پارێزگاکانی ئەحاشوێرۆسی پاشادان». 17چونکە ئەم کارەی شاژن بۆ هەموو ژنەکان دێتە دەرەوە ،بەجۆرێک کە مێردەکانیان لە چاویاندا سووکایەتی پێدەکەن ،کاتێک دەوترێت : «ئەحاشوێرۆسی پاشا فەرمانی دا ڤاشتی شاژن بهێنرێتە بەردەمی ،بەڵم نەهات». 18خانمانی فارس و میدیاش ئەمڕۆش بە هەمان شێوە بە هەموو شازادەکانی پاشا دەڵێن کە کردەوەی شاژنیان بیستووە .بەم شێوەیە سووکایەتی و تووڕەیی زۆر سەرهەڵدەدات. 19ئەگەر پاشا بەدڵ بوو ،با فەرمانێکی پاشایەتی لەلیەوە بڕوات و لە نێو یاساکانی فارس و مادەکاندا بنووسرێت ،کە گۆڕانکاری نەکرێت : ڤاشتی چیتر نەچێتە بەردەم ئەحاشوێرۆسی پاشا .با پاشا موڵکی پاشایەتی بداتە کەسێکی تر کە لە خۆی باشترە». 20کاتێک ئەو فەرمانەی پاشا کە دەیکات لە هەموو ئیمپراتۆریەتەکەیدا بڵوکرایەوە( ،چونکە گەورەیە )هەموو ژنەکان ڕێز لە مێردەکانیان دەدەن ،بە گەورە و بچووک. 21ئەو وتەیە پاشا و میرەکانی دڵخۆش بوو .پاشاش بەپێی قسەی مەموکان کرد. 22چونکە بەپێی نووسینەکەی بۆ هەموو پارێزگاکانی پاشا و هەموو پارێزگاکان و هەر گەلێک بەپێی زمانی خۆیان نامەی ناردووە ،بۆ ئەوەی هەر کەسێک لە ماڵەکەی خۆیدا حوکمڕانی بکات و بەپێی زمانی هەر گەلێک بڵوبکرێتەوە. بەشی دووەم 1دوای ئەمانە ،کاتێک تووڕەیی ئەحاشوێرۆسی پاشا هێور بووەوە ،وەشتی و ئەوەی کردبووی و ئەوەی لە دژی دەرچووبوو ،بیری هێنایەوە. 2ئینجا خزمەتکارەکانی پاشا کە خزمەتیان دەکرد گوتیان« :با کچە گەنجە جوانەکان بەدوای پاشادا بگەڕێن. 3با پاشا لە هەموو پارێزگاکانی شانشینی خۆیدا ئەفسەران دابنێت ،تاکو هەموو کچە گەنجە جوانەکان کۆبکەنەوە بۆ کۆشکی شوشان ،بۆ ماڵی ژنەکان ،بۆ سەرپەرشتی هێگێی ژووری پاشا ،پارێزەری ژنەکان .با شتەکانیان بۆ پاککردنەوەیان پێ بدرێت. 4با ئەو کچەی پاشا پێی خۆشە لە جیاتی ڤاشتی شاژن بێت .ئەو شتە پاشای دڵخۆش کرد؛ و ئەویش وای کرد. 5لە کۆشکی شوشان جولەکەیەک هەبوو ،ناوی مۆردخای کوڕی یاعیری کوڕی شیمێی کوڕی کیشی بەنجامی بوو. 6لەگەڵ یەکۆنیا پاشای یەهودا کە نەبوخودنەسری پاشای بابل بردبووی ،لە ئۆرشەلیمەوە بردبوو. 7حەداسا ،واتە ئەستێر ،کچی مامی پەروەردە کرد ،چونکە نە باوک و نە دایکی هەبوو ،خزمەتکارەکەش جوان و جوان بوو .مۆردخای کە باوکی و دایکی مردبوون ،وەک کچەکەی خۆی وەرگرت.
ئیستەر
8کاتێک فەرمانی پاشا و فەرمانەکەی بیسترا و کچانێکی زۆر بۆ کۆشکی شوشان کۆکرانەوە ،بۆ سەرپەرشتی هیگای ،ئەستێریش هێنرایە ماڵی پاشا ،بۆ سەرپەرشتی هیگای ،پارێزەری ژنەکان. 9کچەکەش دڵی پێی خۆش بوو و میهرەبانی لێی وەرگرت .خێرا شتەکانی بۆ پاککردنەوە ،لەگەڵ ئەو شتانەی کە هی خۆی بوو ،و حەوت کچ کە دەبوو پێی بدرێت ،لە ماڵی پاشا پێدا ،ئەو و کچە خزمەتکارەکانی لە باشترین شوێنی ماڵی ژنەکان پێ باشتر بوو. 10ئەستێر گەلەکەی و خزمەکانی نەخستبووە ڕوو ،چونکە مۆردخای فەرمانی پێکردبوو کە نەیگەیەنێت. 11مۆردخای هەموو ڕۆژێک لەبەردەم حەوشەی ماڵی ژناندا دەڕۆیشت ،تا بزانێت ئەستێر چۆنە و چی بەسەر دێت. 12دوای ئەوەی دوانزە مانگ بوو ،بەپێی شێوازی ژنەکان ،نۆرەی هەموو خزمەتکارێک هاتە ژوورەوە بۆ لی ئەحاشوێرۆسی پاشا، (چونکە ڕۆژەکانی پاککردنەوەیان بە هەمان شێوە تەواو بوو ،واتە شەش مانگ بە زەیتی میر و شەش مانگ بە بۆنی شیرین و لەگەڵ شتەکانی دیکە بۆ پاککردنەوەی ژنەکان). 13ئینجا هەموو کچێک بەم شێوەیە دەهاتنە لی پاشا .هەرچی ئارەزووی دەکرد ،پێی دەدرا لە ماڵی ژنەکانەوە لەگەڵیدا بچێتە ماڵی پاشا. 14ئێوارە ڕۆیشت و بۆ بەیانی گەڕایەوە بۆ ماڵی دووەمی ژنەکان ،بۆ سەرپەرشتی شاشگاز ،ژووردارەکەی پاشا ،کە خەزوورەکانی دەپاراست ،ئیتر نەهاتە ژوورەوە بۆ لی پاشا ،مەگەر پاشا لێی دڵخۆش بووبێت و ناوی لێنرابێت. 15کاتێک نۆرەی ئەستێر ،کچی ئەبیحەیلی مامی مۆردخای کە کچەکەی بردبووی بۆ لی پاشا ،هیچی دیکەی نەویست جگە لەوەی کە حیگایی ژووری پاشا ،پارێزەری ژنەکان دیاریی کردبوو .ئیستێریش لەبەرچاوی هەموو ئەوانەی سەیری دەکرد ،ڕەزامەندی وەرگرت. 16ئەستێر لە ساڵی حەوتەمی حوکمڕانیدا لە مانگی دەیەمدا ،کە مانگی تەبەتە ،بردیانە لی ئەحەشوێرۆسی پاشا بۆ ماڵەکەی. 17پاشا ئیستێری لە هەموو ژنەکان خۆشدەویست ،لە هەموو کچەکان زیاتر نیعمەت و نیعمەتی لەبەردەمیدا بەدەستهێنا .بەجۆرێک تاجی پاشایەتی لەسەر سەری دانا و لەبری ڤاشتی کردی بە شاژن. 18پاشا جەژنێکی گەورەی بۆ هەموو سەرۆکەکانی و خزمەتکارەکانی سازکرد ،جەژنی ئەستێر .و بەپێی دۆخی پاشا ئازادکردنی بۆ پارێزگاکان و دیاریی بەخشی. 19کاتێک کچەکان بۆ جاری دووەم کۆبوونەوە ،مۆردخای لە دەروازەی پاشا دانیشت. 20ئەستێر هێشتا خزمەکانی و گەلەکەی نەخستبووە ڕوو .وەک چۆن مۆردخای فەرمانی پێکردبوو ،چونکە ئەستێر فەرمانی مۆردخای جێبەجێ کرد ،وەک ئەوەی لەگەڵیدا پەروەردە بوو. 21لەو ڕۆژانەدا ،کە مۆردخای لە دەروازەی پاشا دانیشتبوو ،دوو لە ژوورەوانەکانی پاشا بە ناوەکانی بیگتان و تێرێش لە دەرگاکەیان تووڕە بوون و هەوڵیان دا دەستیان بخەنە سەر ئەحاشوێرۆسی پاشا. 22ئەو شتە بۆ مۆردخای زانرا ،ئەویش بۆ ئەستێر شاژنەکەی گێڕایەوە .ئیستێریش بە ناوی مۆردخای پاشای ئەو وڵتە بڕوانامەی پێدا. 23کاتێک لێکۆڵینەوە لە بابەتەکە کرا ،دەرکەوت .بۆیە هەردووکیان بە دارێکەوە هەڵواسران ،لە کتێبی مێژوودا لەبەردەم پاشادا نووسرابوو. بەشی سێیەم 1دوای ئەمانە پاشا ئەحەشوێرۆس هامانی کوڕی حەمەداتای ئەگاگی بەرزکردەوە و پێشڕەوی کرد و کورسییەکەی لە سەرووی هەموو سەرۆکەکانی لەگەڵیدا دانا. 2هەموو خزمەتکارەکانی پاشا کە لە دەروازەی پاشا بوون ،کڕنۆشیان برد و ڕێزیان لە هامان گرت ،چونکە پاشا فەرمانی بە هامان کردبوو .بەڵم مۆردخای کڕنۆشی نەبرد و ڕێزیشی نەگرت. 3ئینجا خزمەتکارەکانی پاشا کە لە دەروازەی پاشا بوون ،بە مۆردخایان گوت« :بۆچی فەرمانی پاشا سەرپێچی دەکەیت؟» 4کاتێک ڕۆژانە قسەیان لەگەڵ دەکرد و گوێی لێ نەدەگرت ،بە هامانیان دەگوت ،بۆ ئەوەی بزانن ئایا قسەکانی مۆردخای وەستاون یان نا، چونکە پێی وتبوون کە جولەکە. 5کاتێک هامان بینی کە مۆردخای کڕنۆشی نەبردووە و ڕێزیشی نەگرتووە ،هامان پڕ بوو لە تووڕەیی. 6بیری لەوە کردەوە کە بە تەنیا دەستی بخاتە سەر مۆردخای .چونکە گەلی مۆردخایان پیشان دابوو ،بۆیە هامان هەوڵیدا هەموو جولەکەکانی سەرتاسەری شانشینی ئەحاشوێرۆس لەناو ببات ،گەلی مۆردخای. 7لە مانگی یەکەم ،واتە مانگی نیسان ،لە ساڵی دوانزەهەمی پاشا ئەحاشوێرۆس ،ڕۆژ بە ڕۆژ پور ،واتە تیروپشکیان لەبەردەم هاماندا فڕێدا ،تا مانگی دوانزەهەم ،واتە مانگی ئادار. 8هامان بە پاشا ئەحاشوێرۆسی گوت« :لە هەموو پارێزگاکانی شانشینی تۆ گەلێک پەرش و بڵوە و لەنێو گەلدا بڵوبووەتەوە .و یاساکانیان لە هەموو مرۆڤەکان جیاوازن؛ یاساکانی پاشاش ناپارێزن ،بۆیە قازانجی پاشا نییە کە ئازاریان بدات. 9ئەگەر پاشا پێی خۆش بوو ،با بنووسرێت کە لەناو ببرێن ،من دە هەزار تەڵێنت زیو دەدەم بە دەستی ئەوانەی کە ئەرکی کارەکانیان هەیە، بۆ ئەوەی بیهێنمە خەزێنەی پاشا. 10پاشا ئەڵقەکەی لە دەستی وەرگرت و دایە هامانی کوڕی حەمەداتای ئەگاگی دوژمنی جولەکەکان. 11پاشا بە هامانی گوت« :زیو پێت دراوە ،گەلیش ،بۆ ئەوەی لەگەڵیان بیکەیت. 12ئینجا لە سێزدەهەمین ڕۆژی مانگی یەکەمدا نووسەرانی پاشا بانگ کران و بەپێی هەموو ئەو شتانەی کە هامان فەرمانی پێکردبوو، نووسرابوو بۆ لیواکانی پاشا و فەرمانڕەواکانی سەرپەرشتی هەموو پارێزگاکان و فەرمانڕەواکانی هەر گەلێک لە هەر ناوچەیەک بەپێی نووسینەکەی و بۆ هەر گەلێک بەپێی زمانی خۆیان .بە ناوی ئەحاشوێرۆسی پاشا نووسراوە و بە ئەڵقەی پاشا مۆر کراوە. 13نامەکان لە سێزدەهەمین ڕۆژی مانگی دوانزەهەمدا کە مانگی ئادارە ،لە یەک ڕۆژدا هەموو جولەکەکان لەناوببەن و بکوژن و لەناوببەن ،بۆ ئەوەی لە سێزدەهەمین ڕۆژی مانگی دوانزەهەمدا ،کە مانگی ئادارە ،لەناوببرێن و بکوژن و لەناوببەن. 14کۆپی نووسراوەکە بۆ فەرمانێک کە لە هەموو پارێزگایەکدا دەربچێت بۆ هەموو گەل بڵوکرایەوە ،بۆ ئەوەی ئامادەبن بۆ ئەو ڕۆژە.
ئیستەر
15بە فەرمانی پاشا بەپەلە پۆستەکان چوونە دەرەوە و لە کۆشکی شوشان فەرمانەکە دەرچوو .پاشا و هامان دانیشتن بۆ خواردنەوە .بەڵم شاری شوشان سەری لێ شێوا. بەشی چوارەم 1کاتێک مۆردخای هەموو کارەکانی زانی ،مۆردخای جلەکانی دڕاند و قوماشی خۆڵەمێشی لەبەر کرد و چووە ناوەڕاستی شارەکە و بە هاوارێکی بەرز و تاڵ هاوار دەکات. 2هاتە پێش دەروازەی پاشا ،چونکە کەس نەیدەتوانی بە پۆشاکی گونیەوە بچێتە ناو دەروازەی پاشا. 3لە هەر ناوچەیەکدا ،کە فەرمانی پاشا و فەرمانەکەی دەهات ،لە نێو جولەکەکاندا ماتەمینی و بەڕۆژووبوون و گریان و گریانێکی زۆر هەبوو .زۆرێکیان بە پۆشاک و خۆڵەمێشەوە پاڵکەوتبوون. 4ژنە خزمەتکارەکانی ئەستێر و ژوورەوانەکانی هاتن و پێیان گوت .پاشان شاژن لە ڕادەبەدەر خەمبار بوو؛ جل و بەرگی نارد بۆ ئەوەی مۆردخای بپۆشێت و پۆشاکەکەی لێ بسەنێتەوە ،بەڵم ئەویش وەری نەگرت. 5ئینجا ئەستێر بانگهێشتی حەتاخی کرد ،کە یەکێک بوو لە ژوورەوانەکانی پاشا ،کە بۆ چاودێریکردنی دیاری کردبوو ،فەرمانێکی بە مۆردخای دا تا بزانێت چییە و بۆچی. 6حەتاخ چووە دەرەوە بۆ مۆردخای بۆ شەقامی شارەکە ،کە لەبەردەم دەروازەی پاشا بوو. 7مۆردخای باسی هەموو ئەو شتانەی کرد کە بەسەریدا هات و ئەو بڕە پارەیەی کە هامان بەڵێنی دابوو بیداتە خەزێنەی پاشا بۆ جولەکەکان بۆ لەناوبردنی. 8هەروەها کۆپی نووسراوی ئەو فەرمانەی پێدا کە لە شوشان درابوو بۆ لەناوبردنی ئەوان ،بۆ ئەوەی بۆ ئەستێر پیشانی بدات و بیگەیەنێت و فەرمانی پێبدات کە بچێتە لی پاشا و داوای لێبوردن بکات و داوای گەلەکەی بکات. 9حەتاخ هات و قسەکانی مۆردخای بۆ ئەستێر گێڕایەوە. 10دیسان ئەستێر قسەی لەگەڵ حەتاخ کرد و فەرمانی بە مۆردخای دا. 11هەموو خزمەتکارەکانی پاشا و خەڵکی پارێزگاکانی پاشا دەزانن کە هەرکەسێک ،چ ژن بێت یان ژن ،بێتە لی پاشا بۆ ناو حەوشەی ناوەوە ،کە بانگ نەکرابێت ،یەک یاسای هەیە بۆ کوشتنی ،مەگەر ئەو کەسانە نەبێت کە پاشا عەصای زێڕینیان بۆ درێژ بکات ،بۆ ئەوەی بژی ،بەڵم من لەم سی ڕۆژەدا بانگ نەکراوە بۆ ئەوەی بێمە لی پاشا. 12ئەوانیش قسەکانی ئەستێریان بۆ مۆردخای گوت. 13ئینجا مۆردخای فەرمانی دا وەڵمی ئەستێر بداتەوە« :لە هەموو جولەکەکان زیاتر بیر لەوە مەکەرەوە کە لە ماڵی پاشا ڕزگارت دەبێت». 14چونکە ئەگەر لەم کاتەدا بە تەواوی بێدەنگ بیت ،ئەوا گەورەبوون و ڕزگاربوون بۆ جولەکەکان لە شوێنێکی ترەوە سەرهەڵدەدات .بەڵم تۆ و ماڵی باوکت لەناو دەچن ،کێ دەزانێت ئایا بۆ ماوەیەکی وەک ئەم هاتوویت بۆ شانشینی؟ 15ئینجا ئەستێر فەرمانی پێکردن ئەم وەڵمە بە مۆردخای بگەڕێننەوە. 16بڕۆ هەموو جولەکەکانی شوشان کۆبکەرەوە و بۆم بەڕۆژوو بن ،نە سێ ڕۆژ بخۆن و نە بخۆنەوە ،شەو و ڕۆژ ،من و کچەکانم بە هەمان شێوە بەڕۆژوو دەبین .بەم شێوەیە دەچمە لی پاشا ،کە بەپێی یاسا نییە ،ئەگەر لەناوچووم ،لەناو دەبم». 17مۆردخای ڕۆیشت و بەپێی هەموو ئەو شتانەی ئەستێر فەرمانی پێکردبوو جێبەجێی کرد. بەشی پێنجەم 1لە ڕۆژی سێیەمدا ،ئەستێر جل و بەرگی پاشایەتی خۆی لەبەر کرد و لە حەوشەی ناوەوەی ماڵی پاشا ،بەرامبەر ماڵی پاشا وەستا ،پاشا لەسەر تەختی پاشایەتی خۆی لە ماڵی پاشایەتی ،بەرامبەر دەروازەی ماڵەکە دانیشت. 2کاتێک پاشا بینی شاژن ئەستێر لە حەوشەکەدا وەستاوە ،لەبەردەمیدا ڕەزامەندی وەرگرت ،پاشا دارە زێڕینەکەی بۆ ئەستێر درێژ کرد کە بەدەستیەوە بوو .ئیتر ئیستێر نزیک بووەوە و دەستی لە سەری دارەکەی دا. 3پاشا پێی گوت« :ئەی شاژنە ئەستێر چیت دەوێت؟ »و داوای تۆ چییە؟ تەنانەت دەدرێت بە نیوەی شانشینی. 4ئیستێریش وەڵمی دایەوە« :ئەگەر پاشا بە باشی زانی ،با پاشا و هامان ئەمڕۆ بێنە ئەو ئاهەنگەی کە بۆم ئامادە کردووە». 5ئینجا پاشا گوتی« :پەلە هامان بکە تا وەک ئەستێر فەرموویەتی ».ئیتر پاشا و هامان هاتنە ئەو ئاهەنگەی کە ئەستێر ئامادەی کردبوو. 6پاشا لە ئاهەنگی شەرابدا بە ئەستێری گوت« :داوات چییە؟ »ئینجا پێت دەدرێت ،داواکاریت چییە؟ تەنانەت تا نیوەی شانشینیش جێبەجێ دەکرێت. 7ئینجا ئەستێر وەڵمی دایەوە و گوتی« :داوا و داواکاریم ئەوەیە. 8ئەگەر لەبەرچاوی پاشادا ڕەزامەندیم بینی و ئەگەر پاشا پێی خۆش بوو داواکارییەکەم جێبەجێ بکات و داواکارییەکەم جێبەجێ بکات ،با پاشا و هامان بێنە ئەو ئاهەنگەی کە بۆیان ئامادە دەکەم ،سبەی وەک پاشا فەرموویەتی. 9ئەو ڕۆژە هامان بە دڵخۆشی و دڵخۆشیەوە هاتە دەرەوە ،بەڵم کاتێک هامان لە دەروازەی پاشادا مۆردخای بینی کە هەستا و نەجووڵیەوە بۆی ،پڕ بوو لە تووڕەیی لە مۆردخای. 10بەڵم هامان خۆی ڕاگرت ،کاتێک گەڕایەوە ماڵەوە ،هاوڕێکانی و زێرەشی ژنەکەی بانگ کرد. 11هامان باسی شکۆمەندی سامانەکەی و زۆری منداڵەکانی و هەموو ئەو شتانەی بۆ کردن کە پاشا بەرزی کردەوە و چۆن پێشڕەوی کرد لە سەرکردەکان و خزمەتکارەکانی پاشا. 12هامان گوتی« :بەڵێ ،ئەستێر شاژن نەیهێشت کەسێک لەگەڵ پاشا بێتە ژوورەوە بۆ ئەو ئاهەنگەی کە ئامادەی کردبوو جگە لە من . سبەی لەگەڵ پاشا بانگهێشت دەکرێم بۆ لی.
ئیستەر
13بەڵم هەموو ئەمانە هیچ سوودێکی بۆ من نییە ،تا ئەو کاتەی مۆردخای جولەکە دەبینم کە لە دەروازەی پاشا دانیشتووە. 14زرێش ژنەکەی و هەموو هاوڕێکانی پێیان گوت« :با دارێک لە پەنجا باڵ بەرز بێت و سبەی لەگەڵ پاشا قسە بکە تا مۆردخای لەسەری هەڵواسرێت .ئەو شتە هامانی دڵخۆش کرد .و وایکرد کە دارەکە دروست بکرێت. بەشی شەشەم 1لەو شەوەدا پاشا نەیتوانی بخەوێت ،فەرمانی دا کتێبی تۆمارەکانی مێژوو لەگەڵ خۆیان بهێنن .لەبەردەم پاشاشدا خوێندرانەوە. 2نووسرابوو کە مۆردخای باسی بیگتانا و تێرێشی کردووە کە دوو لە ژوورەوانەکانی پاشا و پاسەوانی دەرگاکە بوون و هەوڵیان دەدا دەستیان بخەنە سەر ئەحاشوێرۆسی پاشا. 3پاشا گوتی« :لەم هۆیەوە چ ڕێز و کەرامەتێک بە مۆردخای دراوە؟ »ئینجا خزمەتکارەکانی پاشا کە خزمەتیان دەکرد گوتیان« :هیچ شتێکی بۆ نەکراوە». 4پاشا گوتی« :کێ لە حەوشەدایە؟ هامان هاتە ناو حەوشەی دەرەوەی ماڵی پاشا ،تا لەگەڵ پاشا قسە بکات کە مۆردخای بەو دارستانە هەڵواسێت کە بۆی ئامادە کردبوو. 5خزمەتکارەکانی پاشا پێیان گوت« :ئەوەتا هامان لە حەوشەکەدا وەستاوە ».پاشا گوتی« :با بێتە ژوورەوە». 6ئیتر هامان هاتە ژوورەوە ،پاشا پێی گوت« :ئەو پیاوەی پاشا پێی خۆشە ڕێزی لێبگرێت چی لێدەکرێت؟ »ئێستا هامان لە دڵی خۆیدا بیری کردەوە« :پاشا لە کێ زیاتر حەز دەکات ڕێز لە من بگرێت؟» 7ئینجا هامان وەڵمی پاشای دایەوە« :بۆ ئەو پیاوەی پاشا پێی خۆشە ڕێزی لێبگرێت. 8با جل و بەرگی پاشایەتی کە پاشا لەبەری دەکات و ئەو ئەسپەی کە پاشا سواری دەبێت و تاجی پاشایەتی کە لەسەر سەری دانراوە، بهێنرێت. 9با ئەم جلوبەرگ و ئەسپە بدرێتە دەستی یەکێک لە بەڕێزە بەڕێزەکانی پاشا ،تاکو ئەو پیاوەی کە پاشا پێی خۆشە ڕێزی لێبگرێت ڕیز بکەن و سواری ئەسپ بن بە شەقامی شارەکەدا و لەبەردەمیدا ڕابگەیەنن« :ئەو پیاوە بەم شێوەیە دەکرێت کە پاشا پێی خۆشە ڕێزی لێبگرێت». 10ئینجا پاشا بە هامانی گوت« :پەلە بکە و جل و بەرگ و ئەسپەکە وەربگرە ،وەک ئەوەی وتت ،هەروەها لەگەڵ مۆردخای جولەکە کە لە دەروازەی پاشا دانیشتووە ،وا بکە. 11ئینجا هامان جل و بەرگ و ئەسپەکەی برد و مۆردخای پۆشی و سواری ئەسپ بە شەقامی شارەکەدا هێنا و لەبەردەمیدا ڕاگەیاند« :ئەو پیاوەی پاشا پێی خۆشە ڕێزی لێبگرێت ،بەم شێوەیە دەبێت». 12مۆردخای هاتەوە دەروازەی پاشا .بەڵم هامان بە پەلە بەرەو ماڵەکەی خۆی بە ماتەمینی و سەری داپۆشی. 13هامان هەموو ئەو شتانەی بەسەریدا هاتبوو بە زێرێشی ژنەکەی و هەموو هاوڕێکانی گوت .ئینجا داناکانی و زێرێشی ژنەکەی پێیان گوت« :ئەگەر مۆردخای لە نەوەی جولەکەکان بێت ،کە دەستت بە کەوتنە بەردەمیان کردووە ،ئەوا بەسەریدا زاڵ نابیت ،بەڵکو بە دڵنیاییەوە بەردەمی دەکەوێت». 14کاتێک هێشتا لەگەڵیدا قسەیان دەکرد ،ژوورەوانەکانی پاشا هاتن و بەپەلە هامانیان هێنا بۆ ئەو ئاهەنگەی کە ئەستێر ئامادەی کردبوو. بەشی حەوتەم 1پاشا و هامان هاتنە ئاهەنگێک لەگەڵ ئەستێر شاژن. 2پاشا لە ڕۆژی دووەمدا لە ئاهەنگی شەرابدا دیسانەوە بە ئەستێری گوت« :ئەستێر شاژن داواکاریت چییە؟ »ئینجا پێت دەدرێت ،داواکاریت چییە؟ تا نیوەی شانشینی جێبەجێ دەکرێت. 3ئینجا ئەستێر شاژن وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەی پاشا ،ئەگەر لە چاوی تۆدا ڕەزامەندیم دۆزرایەوە و ئەگەر پاشا بە دڵی بوو ،با بە خواستی خۆم گیانم بدرێتێ و گەلیشم لەسەر داوای من. 4چونکە من و گەلەکەم فرۆشراوین بۆ لەناوچوون و کوشتن و لەناوچوون .بەڵم ئەگەر بۆ کۆیلە و کۆیلە فرۆشرابایە ،زمانم گرتبوو، هەرچەندە دوژمن نەیدەتوانی بەرپەرچی زیانەکانی پاشا بداتەوە. 5ئینجا ئەحاشوێرۆسی پاشا وەڵمی دایەوە و بە ئەستێری شاژنی گوت« :ئەو کێیە و لە کوێیە ،کە لە دڵی خۆیدا بوێری ئەوەی کرد کە وا بکات؟» 6ئەستێر گوتی« :نەیار و دوژمن ئەم هامانە خراپەیە ».پاشان هامان لەبەردەم پاشا و شاژنەکەدا ترساوە. 7پاشا لە ئاهەنگەکەی شەرابەوە هەستا بە تووڕەییەوە چووە باخچەی کۆشکەکە ،هامان هەستا بۆ ئەوەی داوای ژیانی خۆی لە ئەستێر شاژن بکات .چونکە بینی خراپەیەک لەلیەن پاشاوە بۆی دیاری کراوە. 8پاشا لە باخچەی کۆشکەوە گەڕایەوە بۆ شوێنی ئاهەنگەکەی شەراب .هامانیش کەوتە سەر ئەو جێگایەی کە ئەستێر لەسەری بوو .ئینجا پاشا گوتی« :ئایا شاژنیش بە زۆر لە پێشمەوە لە ماڵەکەدا؟ »کاتێک قسەکە لە دەمی پاشا دەرچوو ،ڕووخساری هامانیان داپۆشی. 9حەربۆنا ،یەکێک لە ژوورەوانەکان لەبەردەم پاشادا گوتی« :ئەوەش ئەو دارستانە پەنجا باڵ بەرزەی کە هامان بۆ مۆردخای دروستی کردبوو ،کە قسەی باشی بۆ پاشا کردبوو ،لە ماڵی هامان وەستاوە ».ئینجا پاشا گوتی« :بە سەریدا هەڵیبواسە». 10ئینجا هامانیان لەسەر ئەو دارە هەڵواسی کە بۆ مۆردخای ئامادەی کردبوو .پاشان توڕەیی پاشا ئارام بووەوە.
ئیستەر
بەشی هەشتەم 1لەو ڕۆژەدا ئەحاشوێرۆسی پاشا ماڵی هامانی دوژمنی جولەکەکانی دا بە ئەستێری شاژن .مردخای هاتە بەردەم پاشا .چونکە ئەستێر چییە بۆی گوتبووی. 2پاشا ئەڵقەکەی داکەند کە لە هامان وەریگرتبوو و دایە مۆردخای .ئیستێر مۆردخای دانا سەرپەرشتی ماڵی هامان. 3ئیستێر جارێکی دیکە لەبەردەم پاشا قسەی کردەوە و لە پێیەکانی کەوتە خوارەوە و بە فرمێسکەوە داوای لێکرد کە ئەو خراپەکارییەی هامانی ئەگاگی و ئەو پیلنەی کە دژی جولەکەکان دایڕشتبوو ،لببات. 4پاشا دارە زێڕینەکەی بەرەو ئەستێر درێژ کرد .ئیستێر هەستا و لەبەردەم پاشا وەستا. 5گوتی« :ئەگەر پاشا بە دڵی پاشا بوو و منیش لەبەردەمی پاشادا ڕەزامەندیم وەرگرت و منیش لە چاوی پاشادا دڵخۆش بووم ،با بنووسرێت بۆ پێچەوانەکردنەوەی ئەو نامانەی کە هامانی کوڕی حەمەداتای ئەگاگی دایڕشتووە ،کە بۆ لەناوبردنی جولەکەکانی هەموو پارێزگاکانی پاشا نووسیویەتی. 6چۆن بەرگە بگرم بۆ بینینی ئەو خراپەیەی کە بەسەر گەلەکەمدا دێت؟ یان چۆن بەرگە بگرم بۆ بینینی لەناوچوونی خزمەکانم؟ 7ئینجا ئەحاشوێرۆسی پاشا بە ئەستێری شاژن و مۆردخای جولەکەی گوت« :ئەوەتا ماڵی هامانم بە ئەستێر داوە و ئەویشیان بە دارەکەوە هەڵواسیوە ،چونکە دەستی خستۆتە سەر جولەکەکان». 8ئێوەش بە ناوی پاشاوە بۆ جولەکەکان بنووسن ،بە ئەڵقەی پاشا مۆر بکەن ،چونکە ئەو نووسینەی بە ناوی پاشا نووسراوە و بە ئەڵقەی پاشا مۆر کراوە ،کەس ناتوانێت پێچەوانەی بکاتەوە. 9لەو کاتەدا لە مانگی سێیەم ،واتە مانگی سیڤان ،لە سێ و ڕۆژی سێهەمدا ،مامۆستایانی پاشا بانگ کران .بەپێی هەموو ئەو شتانەی کە مۆردخای فەرمانی پێکردووە بۆ جولەکەکان و لیواکان و جێگرەکان و فەرمانڕەواکانی ئەو پارێزگایانەی کە لە هیندستانەوە تا ئەسیوپیا ،سەد بیست و حەوت پارێزگا ،بۆ هەر پارێزگایەک بەپێی نووسینەکەی و بۆ هەر گەلێک بەپێی زمانەکەیان و بۆ جولەکەکان بەپێی نووسینەکەیان و بەپێی زمانەکەیان نووسراوە. 10ناوی ئەحاشوێرۆسی پاشا نووسی و بە ئەڵقەی پاشا مۆر کرد و نامەی نارد بە پۆستە سواری ئەسپ و سوارەکانی کەر و وشتر و گەنجە درۆمدەرەکان. 11پاشا ڕێگەی بە جولەکەکان دا کە لە هەموو شارێک بوون خۆیان کۆبکەنەوە و بۆ ژیانیان بوەستن ،هەموو دەسەڵتی ئەو گەل و ویلیەتەی کە هێرشیان دەکردە سەریان ،چ بچووک و چ ژن ،لەناو ببەن و بیکوژن و لەناوببەن و غەنیمەتەکانیان بکەنە نێچیر. 12ڕۆژێک لە هەموو پارێزگاکانی پاشا ئەحەشوێرۆس ،واتە لە سێزدەهەمین ڕۆژی مانگی دوانزە ،کە مانگی ئادارە. 13کۆپی نووسراوەکە بۆ فەرمانێک کە لە هەموو ناوچەیەکدا دەربچێت بۆ هەموو گەل بڵوکرایەوە و جولەکەکان ئامادەبن بۆ ئەو ڕۆژە بۆ تۆڵەسەندنەوە لە دوژمنەکانیان. 14ئەو دارستانانەی کە سواری کەر و وشتر بوون ،بە فەرمانی پاشا بەپەلە و فشاریان دەخستە دەرەوە ،چوونە دەرەوە .فەرمانەکەش لە کۆشکی شوشان دەرچوو. 15مۆردخای بە جلوبەرگی شاهانەی شین و سپی و تاجێکی گەورەی زێڕ و جلێکی کەتانی ورد و وەنەوشەیی لەبەردەم پاشا هاتە دەرەوە، شاری شوشان دڵخۆش بوو و دڵخۆش بوو. 16جولەکەکان ڕووناکی و خۆشی و شادی و ڕێزیان هەبوو. 17لە هەر ناوچەیەک و لە هەموو شارێک و لە هەر شوێنێک فەرمانی پاشا و فەرمانەکەی هاتبوو ،جولەکەکان خۆشی و شادی و جەژن و ڕۆژێکی خۆشیان هەبوو .زۆرێک لە خەڵکی خاکەکە بوون بە جولەکە .چونکە ترسی جولەکەکان کەوتە سەریان. بەشی ٩ 1لە مانگی دوانزەهەمدا ،واتە مانگی ئادار ،لە سێزدەهەمین ڕۆژی هەمان ڕۆژدا ،کاتێک فەرمانی پاشا و فەرمانەکەی نزیک بووەوە بۆ جێبەجێکردن ،لەو ڕۆژەی کە دوژمنانی جولەکەکان هیوایان دەخواست دەسەڵتیان بەسەردا هەبێت( ،هەرچەندە بە پێچەوانەوە بوو ،کە جولەکەکان حوکمڕانییان بەسەر ئەو کەسانەدا کرد کە ڕقیان لێیان بوو).، 2جولەکەکان لە شارەکانیان لە هەموو پارێزگاکانی ئەحەشوێرۆسی پاشا کۆدەبوونەوە و دەستیان بخەنە سەر ئەو کەسانەی کە بەدوای ئازاردانیاندا دەگەڕان ،کەسیش نەیتوانی بەرگەی ئەوان بگرێت .چونکە ترسیان کەوتە سەر هەموو خەڵک. 3هەموو فەرمانڕەواکانی پارێزگاکان و لیواکان و جێگرەکان و ئەفسەرانی پاشا یارمەتی جولەکەکانیان دەدا .چونکە ترسی مۆردخای کەوتە سەریان. 4چونکە مۆردخای لە ماڵی پاشا گەورە بوو ،ناوبانگەکەی لە هەموو پارێزگاکاندا بڵوبووەوە ،چونکە ئەم پیاوە مۆردخای گەورەتر و گەورەتر بوو. 5جولەکەکان بەم شێوەیە هەموو دوژمنەکانیان بە شمشێر و سەربڕین و لەناوبردنیان کوشت و ئەوەی دەیانویست لەگەڵ ئەوانەی ڕقیان لێیان بوو کردیان. 6جولەکەکان لە کۆشکی شوشان پێنج سەد پیاویان کوشت و لەناویان برد. 7پەرشانداتا و دالفۆن و ئەسپاتا. 8پۆراتا و ئەدالیا و ئاریداتا. 9پارماشتا و ئاریسای و ئاریدای و ڤاجەزاتا. 10دە کوڕی هامانی کوڕی حەمەداتا ،دوژمنی جولەکەکان کوشتیان .بەڵم دەستیان لەسەر غەنیمەت دانەناوە. 11لەو ڕۆژەدا ژمارەی ئەوانەی لە کۆشکی شوشان کوژران ،خرایە بەردەم پاشا.
ئیستەر
12پاشا بە ئەستێری شاژنی گوت« :جوولەکەکان پێنج سەد پیاویان لە کۆشکی شوشان و دە کوڕی هامان کوشتووە و لەناویان بردووە .لە باقی پارێزگاکانی پاشا چییان کردووە؟ ئێستا داواکارییەکەت چییە؟ ئینجا پێت دەدرێت ،یان داواکاریت چییە؟ وە ئەنجام دەدرێت. 13ئینجا ئەستێر گوتی« :ئەگەر پاشا پێی خۆش بوو ،با ڕێگە بە جولەکەکانی شوشان بدرێت کە سبەی بە پێی فەرمانی ئەمڕۆ بیکەن و دە کوڕەکەی هامان بە دارەکەوە هەڵواسرێن». 14پاشا فەرمانی دا کە ئەمە بکرێت ،فەرمانەکەش لە شوشان دەرچوو .دە کوڕەکەی هامانیان هەڵواسی. 15جولەکەکانی شوشان لە چواردەهەمین ڕۆژی مانگی ئاداردا کۆبوونەوە و سێ سەد پیاویان لە شوشان کوشت .بەڵم لەسەر نێچیرەکە دەستیان دانەنا. 16بەڵم جولەکەکانی دیکە کە لە ناوچەکانی پاشا بوون ،خۆیان کۆکردەوە و بۆ گیانی خۆیان وەستان و لە دوژمنەکانیان پشوویان وەرگرت و حەفتا و پێنج هەزاریان لە دوژمنەکانیان کوشت ،بەڵم دەستیان نەخستە سەر نێچیرەکە. 17لە سێزدەهەمین ڕۆژی مانگی ئاداردا .لە چواردەهەمین ڕۆژی ئەو ڕۆژەدا پشوویان دا و کردیان بە ڕۆژی جەژن و خۆشی. 18بەڵم جولەکەکانی لە شوشان لە سێزدەهەمین ڕۆژی و چواردەهەمی ئەو ڕۆژەدا کۆبوونەوە .لە پانزەهەمین ڕۆژی ئەو ڕۆژەدا پشوویان دا و کردیان بە ڕۆژی جەژن و خۆشی. 19بۆیە جولەکەکانی گوندەکان کە لە شارۆچکە بێ دیوارەکاندا نیشتەجێ بوون ،چواردەهەمین ڕۆژی مانگی ئاداریان کردە ڕۆژێکی خۆشی و ئاهەنگ و ڕۆژێکی خۆش و ناردنی بەشەکان بۆ یەکتر. 20مردخای ئەم شتانەی نووسی و نامەی بۆ هەموو جولەکەکانی نارد کە لە هەموو پارێزگاکانی ئەحەشوێرۆسی پاشا بوون ،لە نزیک و دوور. 21بۆ ئەوەی ئەمە لە نێوانیاندا جێگیر بکەن ،کە ساڵنە چواردەهەمین ڕۆژی مانگی ئادار و پانزەهەمین ڕۆژی هەمان ساڵنە بپارێزن. 22وەک ئەو ڕۆژانەی کە جولەکەکان لە دوژمنەکانیان پشوویان دەدا و ئەو مانگەی کە لە خەمەوە بۆیان گۆڕا بۆ خۆشی و لە ماتەمینی بۆ ڕۆژێکی خۆش ،بۆ ئەوەی بیانکەن بە ڕۆژانی جەژن و خۆشی و ناردنی بەشەکان بۆ یەکتر و دیاری بۆ هەژاران. 23جولەکەکان بەڵێنیان دا وەک ئەوەی دەستیان پێکردبوو و وەک ئەوەی مۆردخای بۆی نووسیبوو بیکەن. 24چونکە هامانی کوڕی حەمەداتا ،ئەگاگی ،دوژمنی هەموو جولەکەکان ،پلنی بۆ لەناوبردنی جولەکەکان دانابوو ،پور ،واتە تیروپشکی هەڵدابوو بۆ ئەوەی بیانبڕێت و لەناویان ببات. 25بەڵم کاتێک ئەستێر هاتە بەردەم پاشا ،بە نامە فەرمانی دا کە ئەو پیلە خراپەی کە لە دژی جولەکەکان دایڕشتبوو ،بگەڕێتەوە سەر سەری خۆی و خۆی و کوڕەکانی بە دارەکەوە هەڵواسرێن. 26بۆیە ئەم ڕۆژانەیان بە ناوی پورەوە ناویان ناوە پوریم .بۆیە بۆ هەموو قسەکانی ئەم نامەیە و ئەو شتانەی کە لەم بارەیەوە بینیویانە و بۆیان هاتووە. 27جولەکەکان دەستیان دانا و گرتیان بەسەر خۆیان و نەوەکانیان و هەموو ئەوانەی پەیوەست بوون بە خۆیانەوە ،تا کۆتایی نەهات ،کە ئەم دوو ڕۆژە بەپێی نووسراوەکانیان و بەپێی کاتی دیاریکراوی خۆیان هەموو ساڵێک بپارێزن. 28بۆ ئەوەی ئەم ڕۆژانە بە درێژایی نەوەیەک و هەموو بنەماڵێک و هەموو ناوچەیەک و هەموو شارێک یاد بکرێنەوە و بپارێزرێن .و ئەم ڕۆژانەی پوریم لە ناو جولەکەکاندا نەشکێت و یادکردنەوەشیان لە نەوەکانیان لەناو نەچێت. 29ئینجا ئەستێری شاژنە کچی ئەبیحایل و مۆردخای جولەکە بە هەموو دەسەڵتێکەوە نامەیان نووسی بۆ ئەوەی ئەم نامەی دووەمی پوریم پشتڕاست بکەنەوە. 30ئینجا نامەکانی بۆ هەموو جولەکەکان نارد ،بۆ سەد و بیست و حەوت ویلیەتی شانشینی ئەحشوێرۆس ،بە قسەی ئاشتی و ڕاستی. 31بۆ پشتڕاستکردنەوەی ئەم ڕۆژانەی پوریم لە سەردەمی دیاریکراودا ،بەپێی ئەوەی مۆردخای جولەکە و ئەستێر شاژن فەرمانیان پێکردبوون و وەک ئەوەی بۆ خۆیان و بۆ نەوەکانیان بڕیاریان دابوو ،بابەتی ڕۆژوو و هاوارەکانیان. 32فەرمانی ئەستێر ئەم بابەتە پوریمی پشتڕاستکردەوە .و لە کتێبەکەدا نووسراوە. بەشی ١٠ 1پاشا ئەحاشوێرۆس باجی لەسەر خاک و دوورگەکانی دەریا دانا. 2هەموو کارەکانی دەسەڵت و هێزی و ڕاگەیاندنی گەورەیی مۆردخای کە پاشا پێشڕەوی کرد ،ئایا لە کتێبی مێژووی پاشاکانی ماد و فارسدا نەنووسراون؟ 3چونکە مۆردخای جولەکە لە تەنیشت ئەحاشوێرۆسی پاشا بوو ،لە نێو جولەکەکاندا گەورە بوو ،لەلیەن زۆرێک لە براکانیەوە قبوڵ بوو، بەدوای سامانی گەلەکەیدا دەگەڕا و بە ئاشتی لەگەڵ هەموو نەوەکانی دەگوت.