زبورەکانی سلێمان پێشەکی ئەم کۆمەڵە گۆرانییە لە هەژدە گۆرانی جەنگ ،دیاری نووسەرێکی کۆنی سامییە .دەستنووسە ڕەسەنەکە لەناوچووە بەڵم خۆشبەختانە وەرگێڕانەکانی یۆنانی پارێزراون و لەم دواییانەشدا وەشانێکی سریانی هەمان گۆرانییەکان دەرکەوتووە و بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٠٩لەلیەن دکتۆر ڕێندێل هاریسەوە بە زمانی ئینگلیزی بڵوکرایەوە. ڕەنگە مێژووی نووسینەکە لە ناوەڕاستی سەدەی یەکەمی پێش زایین جێگیر بێت چونکە تەوەری ئەم گۆرانیانە بریتییە لە کارەکانی پۆمپیۆ لە فەلەستین و مردنی لە میسر لە ساڵی ٤٨پێش زایین ئەم زبورانە پێگەیەکی گرنگیان هەبوو و لە کەنیسەی سەرەتاییدا بە شێوەیەکی بەرفراوان بڵودەکرانەوە .زۆرجار لە کۆدێکس و مێژووە جیاوازەکانی چەند سەدەی یەکەمی سەردەمی مەسیحیدا ئاماژەیان پێکراوە. دواتر بە هۆکاری ڕوون نەکراوە ون بوون؛ و تەنها دوای تێپەڕبوونی چەندین سەدە بۆ بەکارهێنانی ئێمە وەرگیراونەتەوە. جگە لە بەهای ئەدەبی ڕیتمە شمشاڵییەکانی ئەم بەیتانە ،لێرەدا بابەتی وروژێنەری مێژووی کۆنمان هەیە کە شایەتحاڵێک نووسیویەتی .پۆمپیۆ لە ڕۆژئاوا دێتە دەرەوە .ئەو لەسەر قەڵکان باترینگ-رام بەکاردەهێنێت .سەربازەکانی قوربانگاکە پیس دەکەن .دوای کارێکی ترسناک لە میسر دەکوژرێت .لە "ڕاستگۆکان"ی ئەم زبورانەدا فەریسییەکان دەبینین؛ لە "گوناهباران"دا سەدوقیەکان دەبینین .داستانێکی گەلێکی گەورەیە کە لە تەنگی قەیرانێکی گەورەدایە. بەشی یەکەم کاتێک لە ناڕەحەتیدا بووم هاوارم بۆ یەزدان کرد. بۆ خودا کاتێک گوناهباران هێرشیان دەکردە سەر. لەناکاو زەنگی جەنگ لە پێشمەوە بیسترا؛ گوتم :گوێم لێدەگرێت ،چونکە پڕم لە ڕاستودروستی. لە دڵمدا بیرم لەوە دەکردەوە کە پڕم لە ڕاستودروستی، چونکە من دەوڵەمەند بووم و بە منداڵ دەوڵەمەند بووم. سەروەت و سامانیان بەسەر هەموو زەویدا بڵوبووەوە، شکۆمەندییان تا کۆتایی زەوی. بەرزکرانەوە بۆ ئەستێرەکان؛ ئەوان گوتیان هەرگیز هاندەر نابن. بەڵم لە خۆشگوزەرانی خۆیاندا بێ ئیرادە بوون، وە بێ تێگەیشتن بوون، گوناهەکانیان بە نهێنی بوو،
زبورەکانی سلێمان
وە تەنانەت منیش هیچ زانیارییەکم لەسەریان نەبوو. سەرپێچییەکانیان لە سەرپێچیەکانی گەلنی پێش خۆیان تێپەڕی؛ ئەوان بە تەواوی شتە پیرۆزەکانی یەزدانیان پیس کرد. بەشی دووەم کاتێک گوناهبارەکە سەربەرزی بوو ،بە بەرخێکی لێدەر دیوارە قەڵدارەکانی فڕێدا. تۆش ڕێگریت لێ نەکرد. گەلە نامۆکان بەرەو قوربانگاکەت بەرزبوونەوە، بە سەندەلەکانیان بە شانازییەوە لە پێیان دەدا؛ چونکە کوڕانی ئۆرشەلیم شتە پیرۆزەکانی یەزدانیان پیس کردبوو. پێشکەشکردنی خودای بە تاوانەکان پیس کردبوو. بۆیە فەرمووی :لە من دووریان بخەنەوە؛ لەبەردەم خودادا پووچەڵ کرا، بە تەواوی بێشەرەف بوو؛ کوڕ و کچەکان بە دیلێکی سەخت بوون، مۆر کرابوو ملیان ،مارکە بوو لە نێو گەلندا. بەگوێرەی گوناهەکانیان لەگەڵ کردوون. چونکە لە دەستی ئەوانەی زاڵ بوون بەجێی هێشتوون. ڕووخساری خۆی لە بەزەیی پێیان دوور خستووەتەوە، گەنج و پیر و منداڵەکانیان پێکەوە؛ چونکە یەک و هەموویان خراپەیان کردبوو ،بە گوێ نەگرتن. ئاسمانەکان تووڕە بوون، زەوی ڕقی لێیان بوو. چونکە هیچ کەسێک لەسەری ئەو کارەی نەکردبوو کە ئەوان کردیان. وە زەوی هەمووی ناسیەوە حوکمە ڕاستەکانت ئەی خودایە. کوڕانی ئۆرشەلیمیان دانا بۆ ئەوەی گاڵتەیان پێبکرێت لە بەرامبەر ئەو لەشفرۆشانەی ناویدا بوون. هەموو ڕێبوارێک بە تەواوی ڕووناکی ڕۆژەوە دەچووە ژوورەوە. گاڵتەیان بە سەرپێچییەکانیان دەکرد ،وەک ئەوەی خۆیان خوویان پێ گرتووە؛ لە ڕووناکی تەواوی ڕۆژدا تاوانەکانیان ئاشکرا کرد. کچەکانی ئۆرشەلیم بە پێی حوکمەکەی تۆ پیس بوون. چونکە بە جووتبوونی ناسروشتی خۆیان پیس کردبوو. ئازاری ڕیخۆڵەکانم و بەشە ناوەوەم هەیە بۆ ئەم شتانە. وە لەگەڵ ئەوەشدا ،ئەی خودایە ،بە ڕاستگۆیی دڵ ڕاستت دەکەمەوە، چونکە لە حوکمەکانتدا ڕاستودروستی تۆ دەردەکەوێت ئەی خودایە. چونکە تۆ بەگوێرەی کردەوەی گوناهبارانت داوەتەوە. بەڵێ ،بەپێی گوناهەکانیان ،کە زۆر خراپ بوون. تۆ گوناهەکانیانت ئاشکرا کرد ،تاکو حوکمەکەت دەربکەوێت؛ یادگاری ئەوانت لەسەر زەوی سڕییەوە. خودا دادوەرێکی ڕاستگۆیە، وە هیچ ڕێزێک لە کەسەکان نییە.
زبورەکانی سلێمان
چونکە گەلن سەرزەنشتی ئۆرشەلیمیان کرد و لە پێیان دا. جوانییەکەی لە تەختی شکۆمەندییەوە ڕاکێشرایە خوارەوە. لەبری جل و بەرگی جوان ،جل و بەرگی گونی لەبەردا بوو، پەتێک لەبری تاجێک لەبارەی سەریەوە بوو. ئەو تاجسە شکۆمەندەی کە خودا لەسەری دانابوو ،لبرد. لە بێشەرەفدا جوانییەکەی لەسەر زەوی فڕێدرابوو. ئینجا بینیم و داوای لێبوردنم لە یەزدان کرد و گوتم: بەسە ،ئەی پەروەردگار دەستت قورس بووە لەسەر ئیسرائیل ،لە هێنانی گەلن بەسەریاندا. چونکە لە تووڕەیی و تووڕەیی تونددا وەرزشیان کردووە؛ کۆتایییەکی تەواویان دەبێت ،مەگەر تۆ ئەی پەروەردگار لە تووڕەیی خۆتدا سەرزەنشتیان بکەیت. چونکە ئەوان کردوویانە .نەک بە زەوقی ،بەڵکو لە شەهوەتی ڕۆحدا، ڕژاندنی تووڕەیی خۆیان بەسەرماندا بە مەبەستی دەستدرێژیکردن. ئەی خودایە ،دوا مەخە بۆ ئەوەی پاداشتی سەریان بدەیتەوە، بۆ ئەوەی شانازی ئەژدیها بکاتە بێشەرەف. وە زۆری نەخایاند چاوەڕێ بکەم تا خودا ئەو بێڕێزیەم پیشان بدات لەسەر شاخەکانی میسر کوژرا، بە کەمتر لە کەمترین حساب ،لەسەر وشکانی و دەریا؛ جەستەی ئەویش بە بێڕێزییەکی زۆرەوە لەسەر شەپۆلەکان ئەمل و ئەول هەڵدەگیرا، بەبێ ئەوەی کەسێک بنێژێت ،چونکە بە بێشەرەفەوە ڕەتی کردبووەوە. ڕەنگدانەوەی ئەوە نەبوو کە مرۆڤە، و ڕەنگدانەوەی نەبوو لەسەر کۆتایی دوایی؛ وتی :من ئاغای خاک و دەریا دەبم؛ وە نەیناسی کە ئەوە خودایە کە گەورەیە، بەهێز لە هێزی گەورەی خۆیدا. ئەو پاشای ئاسمانەکانە، و حوکم لەسەر پاشا و شانشینییەکان دەدات. ئەوە ئەو کەسەیە کە من لە شکۆمەندیدا دادەنێت. سەربەرزەکان دەباتە خوارەوە بۆ لەناوچوونی هەتاهەتایی بە بێشەرەفییەوە. چونکە ئەوان ئەویان نەدەناسی. ئێستاش سەیرکە ،ئێوەی سەرۆکەکانی زەوی ،دادگاییکردنی یەزدان. چونکە پاشایەکی گەورە و ڕاستودروستە ،دادوەری لەسەر هەموو ئەو شتانە دەکات کە لە ژێر ئاسماندان. ئەی ئەوانەی بە حیکمەتەوە لە یەزدان دەترسن ،ستایشی خودا بکەن. چونکە ڕەحمەتی یەزدان ~eبەسەر ئەوانەی لێی دەترسن m ،دادوەری؛ بۆ ئەوەی لە نێوان چاکەکار و گوناهبار جیا بکاتەوە، و گوناهباران بە پێی کردەوەکانیان بۆ هەتا هەتایە. ڕەحم بە ڕاستودروست بکە ،ڕزگاری بکە لە ناڕەحەتی گوناهبار. وە پاداشتی گوناهبار بۆ ئەوەی کە خۆی حەمام کردوویەتی بەرامبەر بە چاکەکاران. چونکە یەزدان چاکە لەگەڵ ئەوانەی کە بە سەبرەوە بانگی دەکەن. بە پێی ڕەحمەتی خۆی بۆ خواپەرستەکانی ئەنجام بدە، دامەزراندنی ئەوان لە هەموو کاتێکدا لەبەردەمیدا بە هێز. پەروەردگار بۆ هەمیشە لەبەردەم بەندەکانیدا پیرۆز بێت.
زبورەکانی سلێمان
بەشی سێیەم ئەی گیانم بۆ دەخەویت؟ وە بەرەکەت نەکەیت بۆ یەزدان؟ گۆرانییەکی نوێ بڵێ، بۆ خودا کە شایەنی ستایشە. گۆرانی بڵێ و بەئاگابە لە بەرامبەر بەئاگاهاتنەوەی ئەو، چونکە چاکە زبورێکە کە لە دڵێکی خۆشەوە بۆ خودا دەوترێتەوە. چاکەکاران لە هەموو کاتێکدا یادی یەزدان دەکەن، لەگەڵ سوپاسگوزاری و ڕاگەیاندنی ڕاستودروستی حوکمەکانی یەزدان. ڕاستودروست سووکایەتی بە سزای یەزدان ناکات. ئیرادەی ئەو هەمیشە لەبەردەم یەزداندایە. ڕاستودروست کۆسپ دەکات و یەزدان بە ڕاستودروست دەزانێت. دەڕوخێت و سەیری ئەوە دەکات کە خودا چی لێدەکات؛ بەدوای ئەوەدا دەگەڕێت کە ڕزگاربوونی لە کوێوە دێت. خۆڕاگریی چاکەکاران لە خوداوەیە ،ڕزگارکەریان؛ لە ماڵی ڕاستودروست گوناه لەسەر گوناه جێگیر نابێت. ڕاستودروست بەردەوام ماڵەکەی دەگەڕێت. بۆ ئەوەی بە تەواوی هەموو ئەو نادروستانەی کە بە هەڵە ئەنجامی داوە لببات. کەفارەتی گوناهەکانی نەفامی دەکات بە ڕۆژوو و ئازاردانی ڕۆحی. یەزدان هەموو پیاوێکی خواپەرست و ماڵەکەی بە بێ تاوان دەزانێت. گوناهبار کۆسپ و نەفرەت لە ژیانی خۆی دەکات ئەو ڕۆژەی کە لەدایک بوو ،و منداڵبوونی دایکی. گوناهەکان زیاد دەکات بۆ گوناهەکان ،تا دەژی؛ ئەو دەڕوخێت--بەڕاستی کەوتنی زەحمەتە--و چیتر هەستێتەوە. لەناوچوونی گوناهبار بۆ هەتا هەتایە، وە یادی ناکرێتەوە ،کاتێک چاکەکاران سەردانیان دەکرێت. ئەمە بەشی گوناهبارانە بۆ هەمیشە. بەڵم ئەوانەی لە یەزدان دەترسن ،بۆ ژیانی هەتاهەتایی هەڵدەستن. ژیانیان لە ڕووناکی یەزدان دەبێت و چیتر کۆتایی نایەت. بەشی چوارەم بۆچی ئەی پیاوی بێڕێزی لە ئەنجومەنی خواپەرستان دانیشتوویت. چونکە دڵت لە یەزدان دوورە. بە سەرپێچیەکانەوە خودای ئیسرائیل وروژاندن؟ ئیسراف لە قسەکردندا ،ئیسراف لە دەرەکیدا لە دەرەوەی هەموو مرۆڤەکان، ئایا ئەو کەسە لە قسەکردندا توند و تیژە لە مەحکومکردنی گوناهباران لە دادگادا. دەستی یەکەم لەسەری وەک ئەوەی بە پەرۆشەوە مامەڵەی کردبێت. و لەگەڵ ئەوەشدا خۆی تاوانبارە لە ڕێزگرتن لە گوناهە فرەچەشنەکان و لە بێهیوایی. چاوەکانی لەسەر هەموو ژنێکە بەبێ جیاوازی؛ زمانی درۆ دەکات کاتێک بە سوێند گرێبەست دەکات. بە شەو و بە نهێنی گوناه دەکات وەک ئەوەی نەبینرێت. بە چاوەکانی لەگەڵ هەموو ژنێکی پەیمانی خراپ قسە دەکات.
زبورەکانی سلێمان
خێرا و بە دڵخۆشیەوە دەچێتە ناو هەموو ماڵێکەوە وەک ئەوەی بێ فێڵ بێت. با خودا ئەوانە لببات کە بە دووڕوویی لە کۆمەڵگەی خواپەرستەکاندا دەژین، تەنانەت ژیانی وەها کەسێک بە گەندەڵی گۆشت و هەژارییەکەیەوە. با خودا کردەوەی دڵخۆشکەرانی پیاوەکان ئاشکرا بکات، کردەوەی کەسێکی ئاوا بە پێکەنین و گاڵتەجاڕیەوە؛ بۆ ئەوەی خواپەرستەکان حوکمی خوداکەیان بە ڕاستودروست بزانن. کاتێک گوناهباران لە بەردەم چاکەکاران دوور دەخرێنەوە، تەنانەت ئەو مرۆڤە دڵخۆشکەرەی کە بە فێڵبازی یاسا دەڵێت. چاویان لەسەر ماڵی هەر پیاوێکە کە هێشتا ئارامە. تا ئەوانیش وەک مار حیکمەتی . . .بە قسەی سەرپێچیکاران، قسەکانی فێڵبازن بۆ ئەوەی ئارەزووە خراپەکەی بەدی بهێنێت. هەرگیز لە پەرشوبڵوی خێزانەکان وەک ئەوەی هەتیو بن ،نەوەستاوە. بەڵێ ،بەهۆی ئارەزووی نایاسایی خۆیەوە خانوویەک وێران دەکات. بە قسە فریو دەدات و دەڵێت« :هیچ کەسێک نییە کە ببینێت و دادگایی بکات». ماڵێک پڕ دەکات لە بێ یاسایی، ئینجا چاوەکانی لەسەر ماڵەکەی تەنیشتە، بۆ لەناوبردنی بەو وشانەی کە باڵ بە ئارەزووی خۆیان دەدەن. بەڵم لەگەڵ هەموو ئەمانە ڕۆحی وەک شیعل ،تێر نییە. ئەی پەروەردگار ،با بەشەکەی لەبەردەمتدا بێشەرەف بێت. با بە گریانەوە بچێتە دەرەوە و بە نەفرەت لێی بگەڕێتەوە ماڵەوە. با ژیانی لە ناڕەحەتی و هەژاری و کەمتەرخەمیدا بەسەر بچێت ،ئەی پەروەردگار؛ با خەوی بە ئازار و بەئاگاهاتنەوەی بە سەرلێشێواوی بێت. با شەوانە خەو لە پێڵوی چاوەکانی بکێشرێتەوە؛ با لە هەموو کارێکی دەستیدا بێشەرەفانە شکست بهێنێت. با بە دەستی بەتاڵ بێتەوە ماڵەوە بۆ ماڵەکەی، ماڵەکەی بێبەش بێت لە هەموو شتێک کە بتوانێت ئارەزووی خواردنی تێر بکات. با پیرییەکەی لە تەنیایی بێ منداڵدا بەسەر ببات تا دوورخستنەوەی بە مردن. گۆشتی دڵخۆشکەرانی مرۆڤەکان بە دڕندە کێوییەکان بدڕێن. با ئێسکی بێ یاسا لەبەردەم خۆردا بێشەرەف بمێنێتەوە. با کۆترەکان چاوی دووڕووەکان بکوژێننەوە. چونکە زۆر ماڵی مرۆڤیان وێران کردووە ،لە بێشەرەفدا. و لە شەهوەتەکانیاندا پەرش و بڵویان کردەوە؛ وە یادی خودایان نەکردۆتەوە، نە لە هەموو ئەمانەدا لە خودا نەترسا؛ بەڵم توڕەیی خودایان وروژاندووە و بێزاریان کردووە. لە سەر زەوی دووریان بکاتەوە، چونکە بە فێڵ ڕۆحی بێ کەموکوڕییان فریودا. خۆشبەختن ئەوانەی لە بێ کەموکوڕی خۆیان لە یەزدان دەترسن. یەزدان لە دەستی فێڵباز و گوناهباران ڕزگاریان دەکات. وە لە هەموو بەربەستێکی بێ یاسا ڕزگارمان بکات. با خودا ئەوانە لەناو ببات کە بە خۆبەزلزانین هەموو ناڕەوایەک دەکەن. چونکە دادوەرێکی گەورە و بەهێز یەزدانی پەروەردگارمانە لە ڕاستودروستیدا.
زبورەکانی سلێمان
ئەی پەروەردگار با ڕەحمەتی تۆ لەسەر هەموو ئەوانە بێت کە تۆیان خۆشدەوێت. بەشی پێنجەم ئەی یەزدانی پەروەردگار ،بە خۆشحاڵییەوە ستایشی ناوی تۆ دەکەم، لە ناو ئەوانەی کە حوکمەکانی تۆ دەزانن. چونکە تۆ چاکە و میهرەبانیت ،پەناگەی هەژاران؛ کاتێک بۆ تۆ دەگریم ،بە بێدەنگی پشتگوێم مەخە. چونکە کەس غەنیمەت لە پیاوێکی بەهێز وەرناگرێت. کەواتە کێ دەتوانێت شتێک لە شتێک وەربگرێت کە تۆ دروستت کردووە ،مەگەر خۆت بیبەخشیت؟ چونکە مرۆڤ و بەشەکەی لەبەردەمتدایە لە تەرازوودا؛ ناتوانێت زیاد بکات بۆ ئەوەی گەورەتر بکات ،ئەوەی لەلیەن تۆوە دیاری کراوە. خودایە کاتێک لە ناڕەحەتیدا دەبین بانگەوازت بۆ دەکەین بۆ یارمەتیدان، وە تۆ داواکاریی ئێمە ناگەڕێنیتەوە ،چونکە تۆ خودای ئێمەیت. دەستی تۆ قورس مەکە بەسەرماندا، نەک لە ڕێگەی پێویستییەوە گوناه بکەین. هەرچەندە تۆ نەمانگەڕێنیتەوە ،بەڵم خۆمان دوور ناخەینەوە؛ بەڵم ئێمە دێینە لی تۆ. چونکە ئەگەر برسی بم ،بۆ تۆ هاوار دەکەم ،ئەی خودا؛ وە تۆ پێم دەبەخشیت. باڵندە و ماسی تۆ خۆراک دەدەیت، بەو شێوەیەی کە تۆ باران بە چەمەکان دەبارێت تا چیمەنی سەوز هەڵبکات، کەواتە بۆ ئامادەکردنی عەلوە لە چەمی زەوی بۆ هەموو زیندەوەران؛ وە ئەگەر برسی بوون ،بۆ تۆ ڕوویان بەرز دەکەنەوە. پاشا و فەرمانڕەوا و گەلن تۆ خۆراک دەدەیت ئەی خودا؛ وە کێ یارمەتی هەژار و هەژارەکانە ،ئەگەر تۆ نەبیت ئەی پەروەردگار؟ تۆش گوێ دەگریت--چونکە کێ باشە و نەرم و نیان جگە لە تۆ؟-- دڵخۆشکردنی ڕۆحی خۆبەزلزانەکان بە کردنەوەی دەستی خۆت لە میهرەبانیدا. چاکەی مرۆڤ بە ناڕەزاییەوە دەبەخشرێت و ...؛ وە ئەگەر بەبێ مورموری دووبارەی بکاتەوە ،تەنانەت ئەوەش سەرسوڕهێنەرە. بەڵم بەخششەکەت لە چاکە و ساماندا گەورەیە، وە ئەوەی هیوای لەسەر تۆ بێت ،هیچ کەم و کورتی لە بەخششەکانی نابێت. لەسەر هەموو زەوی ڕەحمەتی تۆ هەیە ئەی پەروەردگار لە چاکەکاریدا. خۆشبەختە ئەو کەسەی کە خودا لەبیری دەکات لە پێدانی بەسێکی شایستە؛ ئەگەر مرۆڤ زۆر بێت ،گوناه دەکات. بەسە ئامرازە مامناوەندەکان لەگەڵ ڕاستودروستی، وە لێرەوە نیعمەتی یەزدان دەبێتە زۆری لەگەڵ ڕاستودروستی. ئەوانەی لە یەزدان دەترسن ،بە بەخششەکانی چاک شاد دەبن. چاکەی تۆ لەسەر ئیسرائیلە لە شانشینی خۆتدا. شکۆمەندی یەزدان پیرۆزە ،چونکە ئەو پاشای ئێمەیە.
زبورەکانی سلێمان
بەشی شەشەم خۆشبەختە ئەو پیاوەی دڵی جێگیرە بۆ بانگکردنی ناوی پەروەردگار؛ کاتێک ناوی یەزدانی بیر هێنایەوە ،ڕزگاری دەبێت. ڕێگاکانی تەنانەت لەلیەن یەزدانەوە دروست دەکرێن، کارەکانی دەستەکانیش لەلیەن یەزدانی پەروەردگاریەوە پارێزراون. بەو شتانەی لە خەونە خراپەکانیدا دەیبینێت ،ڕۆحی تووشی ناڕەحەتی نابێت؛ کاتێک بە ڕووبار و وەرچەرخانی دەریاکاندا تێدەپەڕێت ،تووشی شۆک نابێت. لە خەو هەڵدەستێت و ناوی یەزدان پیرۆز دەکات. کاتێک دڵی ئارام دەبێتەوە ،گۆرانی بۆ ناوی خوداکەی دەڵێت. بۆ هەموو ماڵەکەی لە یەزدان دەپاڕێتەوە. یەزدان گوێ لە دوعای هەرکەسێک دەگرێت کە لە خودا دەترسێت. وە هەر داواکارییەکی ڕۆح کە هیوای پێی هەبێت ،پەروەردگار بە ئەنجام دەگەیەنێت. پیرۆزە پەروەردگار ،کە بەزەیی بەو کەسانەدا دێتەوە کە بە دڵسۆزی خۆشیان دەوێت. بەشی حەوتەم خودایە ،نیشتەجێبوونت لە ئێمە دوور مەکە؛ نەک هێرش بکەنە سەر ئێمە کە بێ هۆکار ڕقیان لێمانە. چونکە تۆ ڕەتت کردوونەوە ئەی خودا؛ با پێیان لە میراتی پیرۆزی تۆ نەدات. خۆت بە ڕەزامەندی خۆت سزامان بدە؛ بەڵم ئێمە مەدەن بە گەلن؛ چونکە ئەگەر تاعونت نارد، تۆ خۆت لەبارەی ئێمەوە فەرمانی پێدەدەیت؛ چونکە تۆ میهرەبانیت، وە توڕە نابێت تا ئەو ڕادەیەی کە ئێمە بخوات. تا ناوی تۆ لە ناوماندا نیشتەجێیە ،ئێمە ڕەحمەت دەبین؛ گەلن بەسەرماندا سەرناکەون. چونکە تۆ قەڵغانی ئێمەیت، وە کاتێک بانگت دەکەین ،تۆ گوێمان لێدەگریت؛ چونکە تۆ بۆ هەمیشە بەزەیی بە نەوەی ئیسرائیلدا دێتەوە وە تۆ ڕەتیان ناکەیتەوە. بەڵم ئێمە ،بۆ هەمیشە لە ژێر یۆرۆی تۆدا دەبین، وە لە ژێر چەقۆی سزادانی تۆدا. تۆ لەو کاتەی کە یارمەتیمان دەدەیت ،جێگیرمان دەکەیت، ڕەحمکردن بە ماڵی یاقوب لەو ڕۆژەی کە بەڵێنت دا یارمەتیان بدەیت. بەشی هەشتەم ناڕەحەتی و دەنگی شەڕ گوێم بیستووە، دەنگی شمشاڵێک کە سەربڕین و بەڵی ڕاگەیاند، دەنگی خەڵکێکی زۆر وەک بایەکی زۆر بەرز،
زبورەکانی سلێمان
وەک زریانێک بە ئاگرێکی بەهێزەوە کە بەناو نەگێبدا دەڕوات. لە دڵمدا گوتم :بەڕاستی خودا حوکممان دەدات. دەنگێک کە دەیبیستم بەرەو قودس ،شارە پیرۆزەکە دەجووڵێت بەهۆی ئەوەی بیستم کەمەرم شکا ،ئەژنۆکانم لەرزین؛ دڵم دەترسا ،ئێسکەکانم وەک کەتان تووشی شۆک بوون. وتم :ڕێگاکانیان بە ڕاستودروستی دادەمەزرێنن. بیرم لە حوکمەکانی خودا دەکردەوە لە دروستکردنی ئاسمان و زەویەوە؛ من خودام لە حوکمەکانیدا بە ڕاستودروست زانی کە لە کۆنەوە بوون. خودا لە ڕووناکی تەواوی ڕۆژدا گوناهەکانیان هەڵگرت؛ هەموو زەوی هاتە ناسینی حوکمە ڕاستەکانی خودا. لە شوێنە نهێنییەکانی ژێر زەویدا تاوانەکانیان بۆ وروژاندنی ئەو بۆ توڕەیی ئەنجام دەدرا؛ سەرلێشێواوییان دروست کرد ،کوڕ لەگەڵ دایک و باوک لەگەڵ کچ؛ زینایان کرد ،هەر پیاوێک لەگەڵ ژنی دراوسێکەی. ئەوان بە سوێندێک کە دەستیان لەم شتانە دەدا ،پەیمانیان لەگەڵ یەکتردا بەست؛ پیرۆزگای خودایان تاڵن کرد ،وەک ئەوەی تۆڵەسەندنەوە نەبێت. ئەوان لە قوربانگای یەزدان ڕۆیشتن و ڕاستەوخۆ لە هەموو جۆرە پیسییەکەوە هاتبوون. بە خوێنی سوڕی مانگانە قوربانییەکانیان پیس دەکرد ،وەک ئەوەی ئەمانە گۆشتی باو بن. هیچ گوناهێکیان نەهێشتەوە ،کە تێیدا لە گەلن تێپەڕ نەبوون. بۆیە خودا ڕۆحی سەرگەردانی بۆ تێکەڵ کرد. ئینجا کوپێک شەرابی شل نەکراو بخۆنەوە ،تاکو سەرخۆش بن. ئەو کەسەی لە کۆتایی زەویەوە هێنا و بە هێزەوە لێدەدات. بڕیاری شەڕی دژی ئۆرشەلیم و لە دژی خاکەکەی دا. سەرۆکەکانی خاکەکە بە خۆشحاڵییەوە چوون بۆ پێشوازیکردن ،پێیان گوت. ڕێگاکەت پیرۆز بێت! وەرن ،بە ئارامییەوە بچنە ژوورەوە. ڕێگا زبرەکانیان یەکسان کرد ،پێش ئەوەی بچێتە ژوورەوە؛ دەروازەکانی ئۆرشەلیمیان کردەوە ،تاجیان لەسەر دیوارەکانی دانا. وەک چۆن باوک دەچێتە ناو ماڵی کوڕەکانی ،بە ئاشتی دەچێتە ئۆرشەلیم. پێیەکانی لەوێ بە سەلمەتییەکی زۆرەوە جێگیر کرد. قەڵکانی و دیواری قودسی گرت؛ چونکە خودا خۆی بە سەلمەتی ڕێبەرایەتی دەکرد ،لە کاتێکدا ئەوان سەرگەردان بوون. شازادەکانیان لەناوبرد و هەموو کەسێکی ژیر لە ئامۆژگاریدا. خوێنی دانیشتوانی ئۆرشەلیم وەک ئاوی پیسی ڕژاند. کوڕ و کچەکانیان کە لە پیسبووندا لەدایک بوون ،بردیان. هەروەک چۆن باوباپیرانیان بە پیسی خۆیان کرد. قودسیان پیس کرد و ئەو شتانەی کە بۆ ناوی خودا پیرۆز کرابوون. بەڵم خودا لە حوکمەکانیدا لەسەر گەلنی زەوی خۆی بە ڕاستودروست نیشان داوە؛ وە بەندە خواپەرستەکانی خودا وەک بەرخی بێتاوان وان لە ناویاندا. شایەنی ستایشکردنە ئەو پەروەردگارەی کە بە ڕاستودروستی خۆی دادوەری لەسەر هەموو زەوی دەکات. سەیرکە ،ئێستا ئەی خودایە ،تۆ لە ڕاستودروستی خۆتدا دادوەری خۆتت نیشان داین؛ چاوەکانمان حوکمەکانی تۆی بینیوە ئەی خودایە. ئێمە ناوی تۆمان ڕەوا کردۆتەوە کە بۆ هەمیشە ڕێزی لێدەگیرێت؛
زبورەکانی سلێمان
چونکە تۆ خودای ڕاستودروستیت ،بە سزای ئیسرائیل دادوەری دەکەیت. ئەی خودایە بەزەییت بەسەرماندا بگەڕێوە و بەزەییمان پێدا بێتەوە؛ پەرشوبڵوی ئیسرائیل کۆبکەرەوە ،بە میهرەبانی و چاکە. چونکە دڵسۆزی تۆ لەگەڵ ئێمەیە، هەرچەندە ئێمە ملمان ڕەق کردۆتەوە ،بەڵم تۆ سزادەرمانیت؛ ئەی خودامان چاومان لێ مەکە ،نەک گەلن قووتمان بدەن ،وەک ئەوەی کەس نەبێت ڕزگار بکات. بەڵم تۆ لە سەرەتاوە خودای ئێمەیت، وە هیوامان لەسەر تۆ دانراوە ،ئەی پەروەردگار؛ وە ئێمە لە تۆ دوور ناکەوین، چونکە حوکمەکانت لەسەر ئێمە چاکە. هی ئێمە و منداڵەکانمان بۆ هەمیشە ڕەزامەندی تۆ بن؛ ئەی پەروەردگار ،ڕزگارکەرمان ،هەرگیز زیاتر ناجووڵێنین. پەروەردگار شایەنی ئەوەیە کە بە دەمی خواپەرستەکانی ستایش بکرێت بۆ حوکمەکانی؛ ئیسرائیلی یەزدان بۆ هەتا هەتایە پیرۆز بێت. بەشی ٩ کاتێک ئیسرائیل بە دیل بردیانە خاکێکی نامۆ، کاتێک لە یەزدان دوورکەوتنەوە کە ڕزگاری کردوون. ئەوان لە میراتەکە دوور خرانەوە ،کە یەزدان پێی بەخشیبوون. لە نێو هەموو نەتەوەیەکدا پەرشوبڵوی ئیسرائیل بوون بەپێی قسەی خودا. بۆ ئەوەی ئەی خودایە بەهۆی سەرپێچییەکانمانەوە بە ڕاستودروستی خۆت ڕاستگۆ بیت. چونکە تۆ دادوەرێکی دادپەروەریت بەسەر هەموو گەلنی زەویدا. چونکە لە زانینی تۆ هیچ کەسێک ناڕەوا بکات شاراوە نییە. وە کردەوەی ڕاستودروستی خواپەرستەکانت لەبەردەمتدایە ئەی پەروەردگار؛ کەواتە ئەی خودایە مرۆڤ لە کوێ خۆی لە زانستی تۆ بشارێتەوە؟ بەرهەمەکانمان ملکەچی هەڵبژاردن و دەسەڵتی خۆمانە بۆ ئەوەی لە کارەکانی دەستماندا ڕاست یان هەڵە بکەین؛ وە لە ڕاستودروستی خۆتدا سەردانی کوڕانی مرۆڤ دەکەیت. ئەوەی ڕاستودروستی بکات ،ژیان بۆ خۆی لی یەزدان کۆدەکاتەوە. وە ئەوەی هەڵە دەکات ژیانی خۆی لەدەست دەدات بۆ لەناوچوون؛ چونکە حوکمەکانی یەزدان بە ڕاستودروستی دەدرێت بە هەر کەسێک و ماڵەکەی. خودایە ،تۆ بۆ کێ باشیت ،جگە لەوەی کە بانگەوازی یەزدان دەکەن؟ ئەو ڕۆحێک لە گوناهەکان پاک دەکاتەوە کاتێک دانپێدانان دەکات ،کاتێک دانپێدانان دەکات. چونکە شەرمەزاری لەسەر ئێمەیە و تۆ لەسەر ڕووخسارمانە بەهۆی هەموو ئەمانە. وە بۆ کێ لە گوناهەکان خۆش دەبێت ،مەگەر ئەوانەی گوناهیان کردووە؟ تۆ بەرەکەتی چاکەکاران دەدەیت و سەرزەنشتیان ناکەیت لەسەر ئەو گوناهانەی کە کردوویانە. چاکەی تۆ لەسەر ئەوانەن کە گوناه دەکەن ،کاتێک تەوبە دەکەن. ئێستاش تۆ خودای ئێمەیت و ئێمەش ئەو گەلەی کە خۆشت ویستووین. ئەی خودای ئیسرائیل سەیرکە و بەزەیی پێدا بێتەوە ،چونکە ئێمە هی تۆین. وە ڕەحمەتی خۆت لە ئێمە لمەبە ،نەک هێرش بکەنە سەرمان. چونکە تۆ نەوەی ئیبراهیمت لە پێش هەموو گەلن هەڵبژارد. و ناوی تۆی لەسەر ئێمە دانا ئەی پەروەردگار، وە تۆ بۆ هەمیشە ڕەتمان ناکەیتەوە.
زبورەکانی سلێمان
تۆ پەیمانت لەگەڵ باوباپیرانمان سەبارەت بە ئێمە بەست. وە ئێمە هیوامان بە تۆ هەیە ،کاتێک ڕۆحمان ڕوو لە تۆ دەکات. ڕەحمەتی یەزدان بۆ ماڵی ئیسرائیل بێت بۆ هەتا هەتایە. بەشی ١٠ خۆشبەختە ئەو پیاوەی یەزدان بە سەرزەنشتکردنەوە لەبیری دەکات. وە ئەو کەسەی بە جەڵتە لە ڕێگای خراپە دەپارێزێت بۆ ئەوەی لە گوناه پاک بێتەوە ،بۆ ئەوەی زۆر نەبێت. ئەوەی پشتی بۆ جەڵتەی مێشک ئامادە بکات ،پاک دەبێتەوە. چونکە یەزدان چاکە لەگەڵ ئەوانەی بەرگەی سزادان دەگرن. چونکە ئەو ڕێگاکانی ڕاستودروستەکان ڕاست دەکاتەوە. وە بە سزای خۆی چەواشەیان ناکات. ڕەحمەتی یەزدان لەسەر ئەوانەیە کە بە ڕاستی خۆشیان دەوێت. وە یەزدان بە میهرەبانی بەندەکانی لەبیر دەکات. چونکە شایەتحاڵی لە یاسای پەیمانی هەمیشەییدایە. شایەتحاڵی یەزدان لەسەر ڕێگاکانی مرۆڤەکانە لە سەردانیکردنیدا. دادپەروەر و میهرەبانە پەروەردگارمان لە حوکمەکانیدا بۆ هەمیشە، ئیسرائیلیش بە خۆشحاڵییەوە ناوی یەزدان ستایش دەکات. خواپەرستان لە کۆبوونەوەی گەلدا سوپاسگوزاری دەکەن؛ خودا لە شادی ئیسرائیلدا ڕەحم بە هەژاران دەکات. چونکە خودا بۆ هەتا هەتایە چاکە و میهرەبانە، کۆڕەکانی ئیسرائیل ناوی یەزدان شکۆمەند دەکەن. ڕزگاری یەزدان لەسەر بنەماڵەی ئیسرائیل بێت بۆ خۆشی هەمیشەیی! بەشی ١١ لە سییۆن شمشاڵ لێبدەن بۆ بانگهێشتکردنی پیرۆزەکان. لە ئۆرشەلیم دەنگی ئەو کەسە ببیستن کە مژدە دەگەیەنێت. چونکە خودا بەزەیی بە ئیسرائیلدا هاتەوە کە سەردانیان کرد. ئەی ئۆرشەلیم لەسەر بەرزاییەکە بوەستە و سەیری منداڵەکانت بکە. لە ڕۆژهەڵت و ڕۆژئاواوە ،کە لەلیەن پەروەردگارەوە کۆکراونەتەوە؛ لە باکوورەوە بە خۆشی خودای خۆیانەوە دێن، لە دوورگەکانی دوورەوە خودا کۆی کردوونەتەوە. شاخەکانی بەرزی بۆیان دابەزاندووە و بوونەتە دەشتێک؛ گردەکان لە دەرگای چوونە ژوورەوەیان هەڵهاتن. دارستانەکان لە کاتی تێپەڕبوونیاندا پەنایان دەدا؛ هەر درەختێکی بۆن خۆش خودا وای لێکردوون بۆیان هەڵبکات، بۆ ئەوەی ئیسرائیل لە سەردانی شکۆمەندی خوداکەیاندا تێپەڕێت. ئەی ئۆرشەلیم ،جلە شکۆمەندەکانت لەبەر بکە. جلە پیرۆزەکەت ئامادە بکە؛ چونکە خودا بۆ هەتا هەتایە سەبارەت بە ئیسرائیل چاکەی کردووە. با یەزدان ئەوەی سەبارەت بە ئیسرائیل و ئۆرشەلیم وتوویەتی بیکات. با یەزدان ئیسرائیل بە ناوی شکۆمەندی خۆیەوە زیندوو بکاتەوە.
زبورەکانی سلێمان
ڕەحمەتی یەزدان بۆ هەتا هەتایە لەسەر ئیسرائیل بێت. بەشی ١٢ ئەی پەروەردگار ،گیانم لە دەست بێ یاسا و خراپەکار ڕزگار بکە، لەو زمانەی کە بێ یاسا و بوختان و درۆ و فێڵ دەکات. قسەکانی زمانی خراپەکار بە چەندین شێوە پێچاوپێچن، هەروەک چۆن لەناو گەلێکدا ئاگرێک کە جوانیەکانیان دەسوتێنێت. بۆیە خۆشحاڵە بە پڕکردنەوەی ماڵەکان بە زمانێکی درۆزن، بۆ بڕینی دارەکانی خۆشی کە سەرپێچیکاران ئاگر دەکاتەوە. بۆ ئەوەی بە ڕێگەی لێوی بوختان ماڵن بخەنە شەڕەوە. خودا لێوی سەرپێچیکاران دوور لە بێتاوانەکان دوور بخاتەوە بە هێنانی بۆ ویستی ئێسکی بوختانکاران لە یەزدان دەترسن دوور پەرش و بڵو بن! لە ئاگری بڵێسەداردا زمانی بوختان لە دوور لە خواپەرستان لەناو دەچێت! پەروەردگار ئەو ڕۆحە بێدەنگە بپارێزێت کە ڕقی لە ناڕەواکانە؛ وە یەزدان ئەو پیاوەی لە ماڵەوە شوێن ئاشتی دەکەوێت ،جێگیر بکات. ڕزگاری یەزدان بۆ هەمیشە لەسەر ئیسرائیل بەندەکەی بێت؛ با گوناهباران لەبەردەم یەزدان پێکەوە لەناو بچن. بەڵم با خواپەرستانی یەزدان بەڵێنەکانی یەزدان بە میرات بگرن. بەشی ١٣ دەستی ڕاستی یەزدان داپۆشیم؛ دەستی ڕاستی یەزدان ڕزگاری کردووین. قۆڵی یەزدان ڕزگاری کردین لەو شمشێرەی کە بەناودا تێپەڕی. لە برسێتی و مردنی گوناهباران. دڕندە ژاوەژاوەکان بەسەریاندا ڕایانکرد: بە ددانەکانیان گۆشتیان دڕاند، وە بە ددانەکانیان ئێسکەکانیان چەقاند. بەڵم لە هەموو ئەمانە یەزدان ڕزگاری کردین. چاکەکار بەهۆی هەڵەکانییەوە تووشی کێشە بوو، نەک لەگەڵ گوناهباران ببرێت. چونکە ڕووخانی گوناهبار ترسناکە؛ بەڵم یەک لە هەموو ئەمانە دەست لە چاکەکاران نادات. چونکە سزادانی چاکەکاران بۆ گوناهەکان بە یەکسانی نازانرێت. وە ڕووخاندنی گوناهباران. چاکەکاران بە نهێنی سزا دەدرێن، بۆئەوەی گوناهبار شاد نەبێت بەسەر چاکەکاران. چونکە ڕاستگۆکان وەک کوڕێکی خۆشەویست ڕاست دەکاتەوە. وە سزای ئەویش وەک سزای یەکەم منداڵە. چونکە یەزدان بەزەیی بە خواپەرستانی خۆی دەبەخشێت. و بە سزادانی ئەو هەڵەکانیان دەسڕێتەوە. چونکە ژیانی چاکەکاران بۆ هەتاهەتایە دەبێت. بەڵم گوناهباران دەبرێنە ناو لەناوچوون،، ئیتر یادگاریان نادۆزرێتەوە.
زبورەکانی سلێمان
بەڵم ڕەحمەتی یەزدان لەسەر خواپەرستەکانە، لەسەر ئەوانەی لێی دەترسن ڕەحمەتی ئەو. بەشی ١٤ یەزدان دڵسۆزە بۆ ئەوانەی کە بە ڕاستی خۆشیان دەوێت. بۆ ئەوانەی بەرگەی سزای ئەو دەگرن، بۆ ئەوانەی بە ڕاستودروستی فەرمانەکانیدا دەڕۆن. بەو یاسایەی کە فەرمانی پێکردین تا بژین. خواپەرستانی پەروەردگار بۆ هەمیشە بەوەوە دەژین؛ بەهەشتی پەروەردگار ،دارەکانی ژیان ،خواپەرستەکانی ئەون. چاندنیان بۆ هەمیشە ڕەگ و ڕیشەی هەیە؛ بە درێژایی ڕۆژانی ئاسمان هەڵناگیرێن. چونکە بەشە و میراتی خودا ئیسرائیلە. بەڵم گوناهباران و سەرپێچیکاران وا نین، ئەوانەی ئەو ڕۆژە کورتەیان خۆشدەوێت کە لە هاوڕێیەتی گوناهەکەیاندا بەسەریان دەبەن؛ خۆشییان لە گەندەڵی زوو تێپەڕ دەبێت، وە خودایان لەبیرە. چونکە ڕێگاکانی مرۆڤ لەبەردەمیدا لە هەموو کاتێکدا ناسراوە. وە نهێنییەکانی دڵ دەزانێت پێش ئەوەی بێتە دی. بۆیە میراتیان شیعل و تاریکی و وێرانکارییە لەو ڕۆژەدا نادۆزرێتەوە کە ڕاستودروستەکان ڕەحمیان پێدەگات. بەڵم خواپەرستانی یەزدان بە خۆشی ژیان بە میرات دەگرن. بەشی ١٥ کاتێک لە ناڕەحەتیدا بووم ناوی یەزدانم بانگ کرد. هیوای یارمەتی خودای یاقوبم دەخواست و ڕزگارم بوو؛ چونکە هیوا و پەناگەی هەژاران تۆیت ئەی خودایە. چونکە خودایە کێ بەهێزە مەگەر بە ڕاستی سوپاسگوزاریت بۆ بکات؟ وە مرۆڤ لە کوێدا بەهێزە جگە لە سوپاسگوزاری بۆ ناوی تۆ؟ زبورێکی نوێ بە گۆرانی لە خۆشی دڵدا، میوەی لێو بە ئامێری زمان کە بە باشی کۆکراوەتەوە، یەکەم بەرهەمی لێو لە دڵێکی خواپەرست و ڕاستگۆوە-- ئەوەی ئەم شتانە پێشکەش بکات ،هەرگیز بە خراپە نالەرزێت. بڵێسەی ئاگر و تووڕەیی بەرامبەر بە ناڕاستگۆکان دەستی لێ نادات. کاتێک لە ڕووخساری یەزدانەوە بەرەو گوناهباران دێتە دەرەوە. بۆ لەناوبردنی هەموو مادەی گوناهباران، چونکە نیشانەی خودا لەسەر ڕاستودروستەکانە بۆ ئەوەی ڕزگاریان بێت. برسێتی و شمشێر و تاعون لە چاکەکاران دوور دەبن، چونکە ئەوان لە خواپەرستان هەڵدێن وەک چۆن مرۆڤەکان لە شەڕدا بەدوایاندا دەگەڕێن. بەڵم ئەوان بەدوای گوناهباراندا دەگەڕێن و دەستیان پێدەگات. ئەوانەی نایاسایی دەکەن ،لە دادگایی خودا ڕزگاریان نابێت. وەک چۆن دوژمنانی ئەزموونکراو لە شەڕدا ،پێشیان دەکەوێت، چونکە نیشانەی لەناوچوون لەسەر پێشەوەیانە.
زبورەکانی سلێمان
وە میراتی گوناهباران لەناوچوون و تاریکییە، تاوانەکانیان تا شیعل لە ژێرەوە بەدوایاندا دەگەڕێن. میراتیان لە منداڵەکانیان نادۆزرێتەوە، چونکە گوناهەکان ماڵی گوناهباران وێران دەکەن. لە ڕۆژی دادگایی یەزدان گوناهباران بۆ هەمیشە لەناو دەچن. کاتێک خودا بە حوکمی خۆی سەردانی زەوی دەکات. بەڵم ئەوانەی لە یەزدان دەترسن ،میهرەبانییان تێدا دەبێت. و بە بەزەیی خوداکەیان دەژین. بەڵم گوناهباران بۆ هەتا هەتایە لەناو دەچن. بەشی ١٦ کاتێک ڕۆحم لە دووری پەروەردگار خەوی لێکەوت ،هەمووم خەریک بوو خۆم خستە خوارەوە بۆ چاڵەکە. کاتێک لە خودا دوور بووم ،ڕۆحم نزیک بوو بۆ مردن ڕژابوو. لەگەڵ گوناهبارەکە لە دەروازەکانی شەعوول نزیک بوومەوە. کاتێک ڕۆحم لە یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل ڕۆیشت-- ئەگەر پەروەردگار بە ڕەحمەتی هەمیشەیی خۆی یارمەتیم نەدابا. ئەو چەقۆی لێدام ،وەک چۆن ئەسپێک چەقۆی لێدەدرێت ،تا خزمەتەکەی بکەم. ڕزگارکەر و یارمەتیدەرم لە هەموو کاتێکدا ڕزگاری کردم. سوپاست دەکەم ئەی خودایە ،چونکە تۆ یارمەتیت دام بۆ ڕزگاربوونم؛ وە منی لەگەڵ گوناهباران نەژماردووە تا لەناوچوونم. ڕەحمەتی خۆت لە من لمەبە ئەی خودایە، نە یادگاری تۆ لە دڵمەوە تا دەمرم. خودایە حوکمم بکە ،لە گوناهی خراپەکارم بپارێزە، وە لە هەر ژنێکی خراپەکار کە سادە و ساکارەکان تووشی کۆسپ دەکات. با جوانی ژنێکی بێ یاسا فریوم نەدات. هەروەها هیچ کەسێک کە ملکەچی گوناهی بێ قازانج بێت. کارەکانی دەستەکانم لەبەردەمتدا جێگیر بکە، و ڕۆشتنەکانم لە یادی تۆدا بپارێزە. زمانم و لێوەکانم بە قسەی حەقیقەت بپارێزە؛ توڕەیی و تووڕەیی بێ عەقڵ دووری لە من دانا. مورمور و بێ تاقەتی لە ناخۆشیدا ،دوور لە من دوور بکەوەرەوە کاتێک ئەگەر گوناه بکەم ،تۆ سزام دەدەیت تا بگەڕێمەوە بۆ لی تۆ. بەڵم بە نیازپاکی و دڵخۆشی پشتگیری ڕۆحم بکە؛ کاتێک ڕۆحم بەهێز دەکەیت ،ئەوەی پێم دەدرێت بەسە بۆم. چونکە ئەگەر هێز نەدەیت، کێ دەتوانێت بەرگەی سزا بگرێت لەگەڵ هەژاری؟ کاتێک مرۆڤ بە هۆی گەندەڵییەکەیەوە سەرزەنشت دەکرێت، تاقیکردنەوەی تۆ بۆی لە جەستەی و لە ئازاری هەژاریدایە. ئەگەر ڕاستودروست لە هەموو ئەم تاقیکردنەوانەدا بەرگە بگرێت ،ئەوا لە یەزدان میهرەبانی وەردەگرێت. بەشی ١٧ ئەی پەروەردگار ،تۆ بۆ هەتا هەتایە پاشای ئێمەیت،
زبورەکانی سلێمان
چونکە لە تۆدا ئەی خودایە گیانمان شکۆمەندە. ڕۆژانی ژیانی مرۆڤ لەسەر زەوی چەند درێژە؟ وەک چۆن ڕۆژەکانی ،هیوای لەسەر دانراوە. بەڵم ئێمە هیوامان بە خودای ڕزگارکەرمان هەیە؛ چونکە هێزی خوداکەمان بۆ هەمیشە لەگەڵ میهرەبانییە. شانشینی خوداکەمان بۆ هەمیشە بەسەر گەلندایە لە دادگادا. ئەی یەزدان تۆ داودت هەڵبژارد بۆ ئەوەی ببێتە پاشای ئیسرائیل. و سوێندی پێ خوارد دەستی لە تۆوەکەی دا کە هەرگیز شانشینییەکەی لەبەردەمتدا لەدەست نەچێت. بەڵم ،بۆ گوناهەکانمان ،گوناهباران لە دژی ئێمە هەڵسان؛ هێرشیان کردە سەرمان و دەریان کردین؛ ئەوەی تۆ بەڵێنت پێ نەدابوون ،بە توندوتیژی لێیان سەندرایەوە. ئەوان بە هیچ شێوەیەک ناوی بەڕێزی تۆیان شکۆمەند نەکرد؛ ئەوان پاشایەتییەکی دونیایان دانا لەبری ئەوەی کە گەورەیی ئەوان بوو؛ لە خۆبەزلزانینێکی پڕ لە گێژاودا تەختی داودیان وێران کرد. بەڵم تۆ خودایە فڕێت دایە خوارەوە و تۆوەکانیان لەسەر زەوی لبرد. لەوەدا پیاوێک لە دژی ئەوان هەستا کە نامۆ بوو بە ڕەگەزەکەمان. بەپێی گوناهەکانیان تۆ پاداشتی دایەوە ئەی خودا؛ بەجۆرێک کە بەپێی کردەوەکانیان بەسەریاندا هات. خودا هیچ بەزەیی پێیان نەدا؛ بەدوای تۆوەکەیاندا گەڕا و نەیهێشت یەکێکیان ئازاد بێت. پەروەردگار لە هەموو حوکمەکانیدا دڵسۆزە کە لەسەر زەوی دەیکات. بێ یاسا خاکی ئێمەی وێران کرد تاکو کەس تێیدا نیشتەجێ نەبوو. گەنج و پیر و منداڵەکانیان پێکەوە لەناو دەبرد. لە گەرمەی تووڕەیی خۆیدا تەنانەت بەرەو ڕۆژئاوا ناردیان. وە فەرمانڕەواکانی خاکی بێ ڕەحمانەی خستە ژێر گاڵتەجاڕیەوە. دوژمن بە بێگانە بوون بە شانازییەوە مامەڵەی دەکرد، وە دڵی نامۆ بوو لە خودای ئێمە. هەموو ئەو کارانەی لە ئۆرشەلیم کرد. هەروەک چۆن گەلنی شارەکان بۆ خوداوەندەکانیان. وە نەوەی پەیمان لە ناوەڕاستی گەلنی تێکەڵودا لە خراپەکاریدا لەوان تێپەڕین. لە نێو ئەوانەدا کەسێک نەبوو کە لە ناوەڕاستی قودسدا ڕەحمەتی و ڕاستی بکات. ئەوانەی کەنیسەی خواپەرستانیان خۆشدەویست لێیان هەڵهاتن. وەکو گۆچانێک کە لە هێلنەکەیانەوە دەفڕن. لە بیابانەکاندا سەرگەردان بوون تا ژیانیان لە زیان ڕزگار بکرێت، لە چاوی ئەوانەی لە دەرەوەی وڵت دەژیا ،هەر کەسێک بە زیندووی لێیان ڕزگاری بوو ،بەنرخ بوو. بەسەر هەموو زەویدا لەلیەن کەسانی بێ یاسا پەرش و بڵو بوون. چونکە ئاسمانەکان ڕێگریان لە باران دەکرد کە بەسەر زەویدا ببارێت. کانیاوەکان وەستابوون کە هەمیشە لە قووڵییەکانەوە هەڵدەهاتنە دەرەوە ،کە لە شاخە بەرزەکانەوە دەهاتنە خوارەوە. چونکە لە نێوانیاندا هیچ کەسێک نەبوو کە ڕاستودروستی و دادپەروەری بکات. لە سەرۆکیانەوە تا بچووکترینیان هەموویان گوناهبار بوون؛ پاشا سەرپێچیکار بوو ،دادوەریش سەرپێچیکار بوو ،گەلیش گوناهبار بوو. ئەی یەزدان سەیرکە و پاشایان کوڕی داودیان بۆ هەڵبگرە.
زبورەکانی سلێمان
لەو کاتەی کە تۆ دەیبینیت ،ئەی خودایە ،تا پاشایەتی بەسەر ئیسرائیل بەندەکەتدا بکات. هێزێکی پێ ببەستن ،تاکو فەرمانڕەوا ناڕەواکان بشکێنێت. وە بۆ ئەوەی ئۆرشەلیم لە گەلن پاک بکاتەوە کە دەیخەنە خوارەوە تا لەناوچوون. بە ژیری ،بە ڕاستودروستی گوناهباران لە میرات دەردەکات. خۆبەزلزانینی گوناهبار وەک قاپێکی کوزەچی لەناو دەبات. بە دارێکی ئاسن هەموو مادەکانیان پارچە پارچە دەکات. بە قسەی دەمی گەلنی بێ خودا لەناو دەبات؛ بە سەرزەنشتی ئەو گەلن لەبەردەمیدا هەڵدێن. وە گوناهباران لەسەر بیرکردنەوەکانی دڵیان سەرزەنشت دەکات. گەلێکی پیرۆز کۆدەکاتەوە ،کە بە ڕاستودروستی سەرکردایەتیان دەکات. ئەویش دادوەری لەسەر هۆزەکانی ئەو گەلە دەکات کە لەلیەن یەزدانی پەروەردگاریەوە پیرۆز کراون. ئیتر ڕێگە نادات ناڕەوا لە نێوانیاندا جێگیر بێت. هەروەها کەسێک کە خراپەکاری بزانێت لەگەڵیاندا نیشتەجێ نابێت. چونکە ئەوان دەزانێت کە هەموویان کوڕی خودای خۆیانن. بەپێی هۆزەکانیان لەسەر خاکەکە دابەشیان دەکات. ئیتر نە تاراوگە و نە بێگانە لەگەڵیان نیشتەجێ نابێت. بە حیکمەتی ڕاستودروستی خۆی حوکم لەسەر گەلن و گەلن دەدات .سەلح. ئەو گەلە بێدینەکانیشی دەبێت کە لە ژێر یەخەکەیدا خزمەتیان بکەن. لە شوێنێکدا یەزدان شکۆمەند دەکات کە هەموو زەوی ببینن. ئۆرشەلیم پاک دەکاتەوە و وەک جاران پیرۆزی دەکات. جا گەلن لە کۆتاییەکانی زەویەوە دێن بۆ بینینی شکۆمەندی ئەو. هێنانی وەک دیاری کوڕەکانی کە بێهۆش بوون. بۆ بینینی شکۆمەندی یەزدان کە خودا پێی شکۆمەندی کردووە. وە دەبێتە پاشایەکی ڕاستودروست ،کە لەلیەن خوداوە فێرکرابێت ،بەسەریاندا. لە ڕۆژگاری ئەودا لە ناویاندا هیچ ناڕەوایەک نامێنێت. چونکە هەمووان پیرۆز دەبن و پاشایان مەسحکراوی یەزدان دەبێت. چونکە پشتی بە ئەسپ و سوار و کەوان ناکات. هەروەها نابێت زێڕ و زیو بۆ شەڕ بۆ خۆی زۆر بکات. هەروەها نابێت متمانە لە خەڵکێک بۆ ڕۆژی شەڕ کۆبکاتەوە. یەزدان خۆی پاشای خۆیەتی ،هیوای ئەو کەسەی کە بە هیوای بە خودا بەهێزە. هەموو گەلن لەبەردەمیدا دەترسن، چونکە بۆ هەتا هەتایە بە قسەی دەمی زەوی دەکوژێت. گەلی یەزدان بە حیکمەت و خۆشی دەبەخشێت، وە خۆی پاک دەبێتەوە لە گوناه ،بۆ ئەوەی حوکمڕانی گەلێکی گەورە بکات. بە هێزی قسەکەی سەرزەنشتی فەرمانڕەواکان دەکات و گوناهباران لدەبات. وە پشت بەستن بە خوداکەی ،بە درێژایی ڕۆژەکانی تووشی کۆسپ نابێت. چونکە خودا بە ڕۆحی پیرۆزی خۆی بەهێز دەکات. وە ژیر بە ڕێگەی ڕۆحی تێگەیشتن ،بە هێز و ڕاستودروستی. نیعمەتی یەزدان لەگەڵیدا دەبێت ،بەهێز دەبێت و تووشی کۆسپ نابێت. هیوای ئەو لە یەزدان دەبێت ،کەواتە کێ دەتوانێت بەسەریدا زاڵ بێت؟ ئەو دەیەوێت ،لە کارەکانیدا بەهێز بێت و لە خودا ترسدا بەهێز بێت. بە دڵسۆزی و ڕاستگۆییەوە مەڕەکانی یەزدان دەشوات،
زبورەکانی سلێمان
و ڕێگە نادات کەسیان لە لەوەڕگەکانیاندا تووشی کۆسپ بێت. هەموویان بە باشی سەرکردایەتیان دەکات، وە هیچ شانازییەک لەنێوانیاندا نامێنێت کە هەرکەسێکیان چەوسێنرێتەوە. ئەمە دەبێتە شکۆمەندی پاشای ئیسرائیل کە خودا دەیناسێت. لەسەر بنەماڵەی ئیسرائیل بەرزی دەکاتەوە بۆ ئەوەی ڕاستی بکاتەوە. قسەکانی لە زێڕی گرانبەها ،هەڵبژێردراوترین ،پاڵوتەتر دەبن؛ لە کۆبوونەوەکاندا دادوەری گەلن دەکات ،هۆزەکانی پیرۆزکراوەکان. قسەکانی وەک قسەی پیرۆزەکان دەبێت لە ناوەڕاستی گەلنی پیرۆزدا. خۆشبەخت بن ئەوانەی لەو ڕۆژانەدا دەبن، بەو پێیەی ئەوان بەختەوەری ئیسرائیل دەبینن کە خودا لە کۆبوونەوەی هۆزەکاندا دەیگەیەنێت. یەزدان ڕەحمەتی خۆی بۆ ئیسرائیل خێراتر بکات! لە پیسی دوژمنە ناپیرۆزەکان ڕزگارمان بکات! پەروەردگار خۆی بۆ هەتا هەتایە پاشای ئێمەیە. بەشی ١٨ پەروەردگار ،ڕەحمەتی تۆ بۆ هەمیشە لەسەر کارەکانی دەستەکانتە؛ چاکەی تۆ بە دیارییەکی دەوڵەمەندەوە بەسەر ئیسرائیلدایە. چاوەکانت سەیریان دەکەن ،بەجۆرێک کە هیچیان تووشی کەمیی نەبن؛ گوێچکەکانت گوێ لە دوعای ئومێدبەخشی هەژاران بگرن. حوکمەکانت بە میهرەبانی لەسەر هەموو زەوی جێبەجێ دەکرێن؛ خۆشەویستی تۆ بۆ نەوەی ئیبراهیم ،نەوەی ئیسرائیلە. سزای تۆ لەسەر ئێمەیە وەک ئەوەی لەسەر کوڕێکی یەکەم و تاقانە لەدایکبووە. بۆ گەڕانەوەی ڕۆحی گوێڕایەڵ لە گەمژەیی کە لە نەزانیدا دەکرێت. خودای گەورە ئیسرائیل لە ڕۆژی ڕەحمەت و بەرەکەت پاک بکاتەوە، لە بەرامبەر ڕۆژی هەڵبژاردن کە... خۆشبەخت بن ئەوانەی لەو ڕۆژانەدا دەبن. مەسحکراوەکانی خۆی دەهێنێتەوە. بەو شێوەیەی ئەوان چاکەی یەزدان دەبینن کە بۆ نەوەی داهاتوو ئەنجامی دەدات. لە ژێر چەقۆی سزای مەسحکراوی یەزدان لە ترسی خوداکەیدا. بە ڕۆحی حیکمەت و ڕاستودروستی و هێز؛ بۆ ئەوەی هەموو مرۆڤێک لە کارەکانی ڕاستودروستیدا بە ترس لە خودا ئاڕاستە بکات. بۆ ئەوەی هەموویان لەبەردەم یەزدان جێگیر بکات. نەوەیەکی باش کە لە ڕۆژانی ڕەحمەتدا لە ترسی خودادا دەژی .سەلح. خودای ئێمە گەورە و شکۆمەندە ،لە بەرزتریندا نیشتەجێیە. ئەوە ئەو کەسەیە کە لە ڕێڕەوەکانیاندا ڕووناکی ئاسمانی بۆ دیاریکردنی وەرزەکانی ساڵ بە ساڵ جێگیر کردووە. وە لە ڕێگاکە لیان نەداوە کە ئەو بۆی داناوە. لە ترسی خودادا هەموو ڕۆژێک بەدوای ڕێگاکەیاندا دەگەڕێن، لەو ڕۆژەوەی خودا دروستی کردوون و بۆ هەمیشە. وە هەر لەو ڕۆژەوە کە دروستی کردوون هەڵەیان نەکردووە. لە نەوەکانی کۆنەوە لە ڕێگای خۆیان نەکشاونەتەوە، مەگەر خودا فەرمانی پێ نەکردبێت بە فەرمانی بەندەکانی.