بەشی ١ 1کۆپییەکی نامەیەک کە جێرمی بۆ ئەوانەی ناردبووی کە لەالیەن پاشای بابلییەکانەوە بە دیل دەبرێنە بابل ،بۆ ئەوەی بڕوانامەیان پێ بدات ،وەک ئەوەی خودا فەرمانی پێکردبوو. 2بەهۆی ئەو گوناهانەی کە لەبەردەم خودادا کردوویانە ،لەالیەن نابوخودۆنۆسۆری پاشای بابلییەکانەوە بە دیل دەبرێنە بابل. 3جا کاتێک دەگەنە بابل ،سااڵنێکی زۆر و وەرزێکی درێژ ،واتە حەوت نەوەی لەوێ دەمێننەوە ،دوای ئەوە بە ئاشتی لەوێ دەتانبەمەوە. 4ئێستا لە بابل خوداوەندەکانی زیو و زێڕ و دار دەبینن کە لەسەر شان هەڵگیراون و گەالن دەترسێنن. 5کەواتە ئاگاداربن کە بەهیچ شێوەیەک وەک نامۆکان نەبن و لەوان نەبن ،کاتێک خەڵکەکە دەبینن لە پێشیان و لە پشتیانەوە و دەیانپەرستن. 6بەاڵم ئێوە لە دڵتان بڵێن :ئەی پەروەردگار ،دەبێ بتپەرستین. 7چونکە فریشتەکەم لەگەڵتە و منیش خەمی ڕۆحتان دەدەم. 8زمانیان لەالیەن کرێکارەوە پۆلێش دەکرێت و خۆیان زێڕین و بە زیو داپۆشراون .بەاڵم ئەوان تەنیا درۆین و ناتوانن قسە بکەن. 9بە وەرگرتنی زێڕ ،وەک ئەوەی بۆ کچێک کە حەزی لە هاوڕەگەزبازی بێت ،تاج بۆ سەری خوداوەندەکانیان دروست دەکەن. 10هەندێک جار کاهینەکان زێڕ و زیو لە خوداوەندەکانیانەوە دەگەیەنن و بە خۆیان دەبەخشن. 11بەڵێ ،ئەوان دەیدەن بە لەشفرۆشە ئاساییەکان و وەک مرۆڤ بە جلوبەرگ دەیانڕازێننەوە ،خوداوەندی زیو و خوداوەندی زێڕ و دار. 12بەاڵم ئەم خوداوەندانە ناتوانن خۆیان لە ژەنگ و مۆتەکە ڕزگار بکەن ،هەرچەندە بە جل و بەرگی وەنەوشەیی داپۆشراون. 13لەبەر تۆزی پەرستگاکە دەموچاویان دەسڕنەوە ،کاتێک زۆریان لەسەرە. 14ئەوەی نەتوانێت کەسێک بکوژێت کە تاوانبار دەکات ،عەصای بەدەستەوەیە ،وەک ئەوەی دادوەری واڵت بێت. 15خەنجەر و تەقەمەنی لە دەستی ڕاستیدا هەیە ،بەاڵم ناتوانێت خۆی لە شەڕ و دزەکان ڕزگار بکات. 16بەو هۆیەوە دەناسرێن کە خودا نین ،بۆیە لێیان مەترسن. 17چونکە وەک دەفرێک کە مرۆڤ بەکاری دەهێنێت ،هیچ بەهایەکی نییە کاتێک دەشکێت .هەروەها بۆ خوداوەندەکانیان ،کاتێک لە پەرستگادا جێگیر دەبن ،چاوەکانیان پڕ دەبێت لە تۆز لە پێی ئەوانەی دێنە ژوورەوە. 18هەروەک چۆن دەرگاکان لە هەموو الیەک لەسەر ئەو کەسەی پاشا تووڕە دەکات ،وەک ئەوەی کە تووشی مردن بێت ،بە هەمان شێوە کاهینەکان پەرستگاکانیان بە دەرگا و بە قوفڵ و چەقۆ دەبەستنەوە ،نەک خوداوەندەکانیان بە دزەکان تااڵن نەکرێن. 19مۆمیان بۆ داگیرساندووە ،بەڵێ زیاتر لەوەی بۆ خۆیان ،کە یەکێکیان نابینن. 20ئەوان وەک یەکێک لە تیشکەکانی پەرستگا وان ،بەاڵم دەڵێن دڵیان بەهۆی ئەو شتانەی کە لە زەویەوە دەخزێن ،دەیانکوتێت .و کاتێک ئەوان و جلەکانیان دەخۆن ،هەست دەکەن نا. 21ڕووخساریان ڕەش دەبێتەوە بەهۆی ئەو دوکەڵەی کە لە پەرستگاکە دێتە دەرەوە. 22لەسەر جەستە و سەریان شەمشەمەکوێرە و قووت و باڵندە و پشیلەش دانیشتوون. 23بەم شێوەیە دەتوانن بزانن کە ئەوان خودا نین ،بۆیە مەترسن. 24هەرچەندە ئەو زێڕەی کە لە دەوروبەریاندایە بۆ ئەوەی جوانیان بکات ،ئەگەر ژەنگەکەیان نەسڕنەوە ،نادرەوشێنەوە ،چونکە کاتێک تواوەتەوە هەستیان پێ نەدەکرد. 25ئەو شتانەی هەناسەیان تێدا نییە ،بە نرخێکی زۆر بەرز دەکڕدرێن. 26ئەوان لەسەر شان هەڵدەگیرێن ،پێیان نییە کە بە مرۆڤەکان بڵێن کە هیچ بەهایەکیان نییە. 27ئەوانەی خزمەتیان دەکەن شەرمەزار دەبن ،چونکە ئەگەر لە هەر کاتێکدا بکەونە سەر زەوی ،ناتوانن لە خۆیانەوە هەستنەوە ،ئەگەر کەسێک ڕاستیان بکاتەوە ،ناتوانن لە خۆیانەوە بجوڵێن ،هەروەها ئەگەر کڕنۆشیان دابنرێت ،دەتوانن خۆیان ڕاست بکەنەوە ،بەاڵم وەک مردوو بەخشش لەبەردەمیان دادەنێن. 28سەبارەت بەو شتانەی کە دەکرێنە قوربانی ،کاهینەکانیان دەیفرۆشن و سووکایەتی پێدەکەن .بە هەمان شێوە ژنەکانیان بەشێکی لە خوێدا کۆدەکەنەوە .بەاڵم بە هەژاران و بێدەسەاڵتەکان هیچی لێ نادەن. 29ژنانی سوڕی مانگانە و ژنانی سەر جێگەی منداڵبوون قوربانییەکانیان دەخۆن ،بەم شتانە بزانن کە خودا نین ،لێیان مەترسن. 30چونکە چۆن پێیان دەوترێت خودا؟ چونکە ژنان گۆشت لەبەردەم خوداوەندەکانی زیو و زێڕ و داردا دادەنێن. 31کاهینەکان لە پەرستگاکانیان دادەنیشن و جلەکانیان دڕاوە و سەر و سمێڵیان تاشراوە و هیچیان لەسەر سەریان نییە. 32ئەوان لەبەردەم خوداوەندەکانیاندا هاوار دەکەن و هاوار دەکەن ،وەک چۆن مرۆڤەکان لە جەژنەکەدا دەیکەن کاتێک مرۆڤ مردووە. 33کاهینەکانیش جل و بەرگەکانیان داکەنن و ژن و منداڵەکانیان لەبەر دەکەن. 34جا خراپەیەک بێت کە مرۆڤ بەرامبەریان بکات ،یان چاکە ،ئەوان ناتوانن پاداشتی بدەنەوە ،نە دەتوانن پاشا دابنێن و نە بیخەنە خوارەوە. 35بە هەمان شێوەش ،نە دەتوانن دەوڵەمەندی بدەن و نە پارە ،ئەگەر کەسێک نەزریان بۆ بخات و جێبەجێی نەکات ،ئەوا داوای ناکات. 36ئەوان ناتوانن کەس لە مردن ڕزگار بکەن و الوازەکان لە دەستە بەهێزەکان ڕزگار ناکەن. 37ناتوانن نابینا بۆ چاوی بگەڕێننەوە و یارمەتی هیچ کەسێک لە ناڕەحەتیدا. 38ناتوانن ڕەحم بە بێوەژن بکەن و چاکە لەگەڵ بێ باوکەکان بکەن.
39خوداوەندەکانیان کە لە دار دروستکراون و بە زێڕ و زیو داپۆشراون ،وەک ئەو بەردانە وان کە لە شاخەوە بڕاون ،ئەوانەی دەیانپەرستن سەریان لێ شێوا. 40مرۆڤ چۆن بیر لەوە بکاتەوە و بڵێت خودان ،لە کاتێکدا تەنانەت کلدانەکانیش خۆیان بێڕێزییان پێدەکەن؟ 41ئەگەر داماوێک ببینن کە نەتوانێت قسە بکات ،دەیهێنن و داوای لێبوردن لە بێل دەکەن تا قسە بکات ،وەک ئەوەی بتوانێت تێبگات. 42بەاڵم ناتوانن خۆیان لەم شتە تێبگەن و جێیان بهێڵن ،چونکە هیچ زانیارییەکیان نییە. 43ژنەکانیش کە پەڕۆیان لەسەرە و لەسەر ڕێگاکان دادەنیشن ،چەقۆ دەسوتێنن بۆ بۆن ،بەاڵم ئەگەر کەسێکیان بەالی کەسێکدا ڕابکێشێت و لەگەڵیدا پاڵ بکەوێت ،ئەوا سەرزەنشتی هاوڕێکەی دەکات ،کە وەک خۆی شایستە نەبووە ،نە پەڕۆکەی شکاوە. 44هەرچییەک لە نێوانیاندا دەکرێت درۆیە ،چۆن بیر لەوە بکرێتەوە یان بوترێت کە ئەوان خودان؟ 45ئەوان لە دارتاش و ئاڵتونساز دروستکراون ،ناتوانن هیچی تر بن جگە لەوەی کرێکارەکان دەیانەوێت. 46ئەوانیش خۆیان کە دروستیان کردووە هەرگیز ناتوانن درێژە بکێشن .کەواتە چۆن دەبێت ئەو شتانەی کە لەوان دروست دەکرێن خودا بن؟ 47چونکە درۆ و سەرزەنشتیان بۆ ئەوانەی دوای ئەوە بەجێهێشت. 48چونکە کاتێک شەڕ و بەاڵیەک بەسەریاندا هات ،کاهینەکان لەگەڵ خۆیان ڕاوێژ دەکەن ،بۆ ئەوەی لەگەڵیاندا بشارنەوە. 49کەواتە چۆن مرۆڤەکان ناتوانن بزانن کە ئەوان خودا نین و نە دەتوانن خۆیان لە شەڕ و نە لە تاعون ڕزگار بکەن؟ 50چونکە تەنها دارن و بە زیو و زێڕ داپۆشراون ،دواتر دەزانرێت کە درۆین. 51بە ئاشکرا بۆ هەموو گەالن و پاشاکان دەردەکەوێت کە ئەوان خودا نین ،بەڵکو کارەکانی دەستی مرۆڤن و هیچ کارێکی خودایان تێدا نییە. 52کەواتە کێ نەزانێت کە ئەوان خودا نین؟ 53چونکە نە ناتوانن پاشا لە خاکەکەدا دابنێن و باران بۆ مرۆڤەکان ببارێنن. 54نە ناتوانن حوکم لەسەر دۆسیەی خۆیان بدەن و ناتوانن هەڵەیەک چاک بکەنەوە ،چونکە وەک کەروێشکن لە نێوان ئاسمان و زەویدا. 55کاتێک ئاگر کەوتە سەر ماڵی خوداوەندەکانی دار ،یان بە زێڕ یان زیو داپۆشرا ،کاهینەکانیان هەڵدێن و ڕزگاریان دەبێت .بەاڵم خۆیان وەک دار دەسوتێن. 56جگە لەوەش ناتوانن بەرگەی هیچ پاشا و دوژمنێک بگرن ،چۆن دەتوانرێت وا بیر بکرێتەوە یان بگوترێ کە ئەوان خودان؟ 57هەروەها ئەو خوداوەندە دارانەی کە بە زیو و زێڕەوە دانراون ،ناتوانن لە دز و دزەکان ڕزگاریان بێت. 58ئاڵتون و زیو و جلوبەرگەکانیان کە پێیان لەبەردایە ،ئەوانەی بەهێزن دەیانبەن و دەڕۆن ،هەروەها ناتوانن یارمەتی خۆیان بدەن. 59بۆیە باشترە پاشا بیت کە دەسەاڵتی خۆی نیشان بدات ،یان قاپێکی قازانج بیت لە ماڵێکدا ،کە خاوەنەکەی سوودی لێ وەربگرێت ،لە خوداوەندە درۆینەکانی لەو جۆرە .یان دەرگایەک بێت لە ماڵێکدا ،بۆ ئەوەی ئەو جۆرە شتانە تێیدا بهێڵیتەوە ،لە خوداوەندە درۆینەکانی لەو جۆرە .یان ستوونێکی دار لە کۆشکێکدا ،لە خوداوەندە درۆینەکانی لەو جۆرە. 60چونکە خۆر و مانگ و ئەستێرەکان گەشاوەن و نێردراون بۆ جێبەجێکردنی ئەرکەکانیان ،گوێڕایەڵن. 61بە هەمان شێوە ڕەشەبا کاتێک هەڵدەقوڵێت ئاسانە دەبینرێت .و بە هەمان شێوە با لە هەموو واڵتێکدا دەهەژێت. 62کاتێک خودا فەرمانی بە هەورەکان دەکات بەسەر هەموو جیهاندا بڕۆن ،هەروەک داوایان لێدەکرێت دەیکەن. 63ئەو ئاگرەی کە لە سەرەوە دەنێردرێت بۆ سووتاندنی گرد و دارستانەکان ،وەک فەرمانی پێکراوە ،جێبەجێ دەکات ،بەاڵم ئەمانە نە لە ڕووی نمایشەوە و نە لە هێزدا وەک ئەوان ناچن. 64بۆیە نە وا بیردەکرێتەوە و نە بوترێت کە ئەوان خودان ،چونکە نە دەتوانن حوکم لەسەر هۆکارەکان بدەن و نە چاکە لەگەڵ مرۆڤەکان بکەن. 65جا دەزانن کە ئەوان خودا نین ،لێیان مەترسن. 66چونکە نە ناتوانن نەفرەت لە پاشاکان بکەن و نە بەرەکەتیان پێ ببەخشن. 67نە ناتوانن نیشانە لە ئاسمانەکاندا لە نێو نەتەوەکاندا نیشان بدەن و وەک خۆر بدرەوشێنەوە و وەک مانگ ڕووناکی بکەنەوە. 68دڕندەکان لەوان باشترن ،چونکە دەتوانن بچنە ژێر پەردەیەکەوە و یارمەتی خۆیان بدەن. 69کەواتە بە هیچ شێوەیەک بۆمان دەرناکەوێت کە ئەوان خودان ،بۆیە مەترسن. 70چونکە وەک ترسێنەرێک لە باخچەی خەیاردا هیچ ناپارێزێت ،خوداوەندەکانیان لە دار دروستکراون و بە زیو و زێڕ داڕێژراون. 71بە هەمان شێوە خوداوەندە دارەکانیان و بە زیو و زێڕ داڕێژراون ،وەک دڕکێکی سپی باخچەیەک وان کە هەموو باڵندەیەک لەسەری دادەنیشێت .هەروەها بۆ تەرمی مردوویەک کە ڕۆژهەاڵتە بۆ تاریکی. 72بەو وەنەوشەییە گەشاوەی کە بەسەریاندا دەڕووخێت ،دەیانناسن کە خودا نین ،دواتر خۆیان دەخورێن و دەبنە جێی سەرزەنشت لە واڵتدا. 73جا مرۆڤی دادپەروەر باشترە کە هیچ بتێکی نییە ،چونکە دوور دەبێت لە سەرزەنشتکردن.