بوێری پێنج کتێبی پیرۆز ترس و ترس و تۆقاندن لە هەموو گیاندارەکانی زەوی و هەموو باڵندەیەکی ئاسمانی و هەموو ئەوانەی لەسەر زەوی دەجوڵێن و هەموو ماسییەکانی دەریا دەبێت .دەدرێنە دەستی تۆ .سەرەتای ژیان ٢:٩ دوای ئەمانە لە بینینێکدا قسەی یەزدان بۆ ئەبرام هات و گوتی« :ئەبرام ،مەترسە ،من قەڵغان و پاداشتی زۆر گەورەتم» .سەرەتای ژیان ١ :١٥ خودا گوێی لە دەنگی کوڕەکە بوو .فریشتەی خودا لە ئاسمانەوە بانگی هاجەر دەکات و پێی وت :هاجەر چیت هەیە؟ مەترسن؛ چونکە خودا دەنگی کوڕەکەی لە کوێیە بیستووە .سەرەتای ژیان ١٧ :٢١ هەر ئەو شەو یەزدان بۆی دەرکەوت و گوتی« :من خودای ئیبراهیمی باوکتم ،مەترسە ،چونکە من لەگەڵتم و بەرەکەتت پێ دەبەخشم و لە پێناو ئیبراهیمی بەندەکەمدا نەوەکەت زۆر دەکەم» .سەرەتای ژیان ٢٤:٢٦ لە ڕۆژی سێیەمدا کە ئازاریان هەبوو ،دوو کوڕی یاقوب ،شیمعون و لێڤی ،براکانی دینا ،هەریەکەیان شمشێرەکەیان برد و بە بوێری هاتنە سەر شارەکە و هەموو نێرەکانیان کوشت .سەرەتای ژیان ٢٥:٣٤ فەرمووی« :ئاشتیتان بۆ بێت ،مەترسن ،خوداتان و خودای باوکتان گەنجینەی لە کیسەکانتان بەخشیوە ،پارەکانتانم هەبوو» .شیمئۆنی هێنایە دەرەوە بۆ لی ئەوان .سەرەتای ژیان ٢٣ :٤٣ ئینجا گوتی« :من خودای باوکتم ،مەترسە لە دابەزین بۆ میسر .چونکە لەوێ نەتەوەیەکی گەورەت لێدەکەم :سەرەتای ژیان ٣:٤٦ یوسف پێی گوتن« :مەترسن ،ئایا من لە شوێنی خودا؟» بەڵم سەبارەت بە ئێوە خراپەتان لە دژی من بیرکردەوە .بەڵم خودا مەبەستی ئەوە بوو کە چاکە بکات ،وەک ئەمڕۆ ،بۆ ئەوەی خەڵکێکی زۆر بە زیندوو ڕزگار بکات .ئێستا مەترسن ،من خۆراکتان و منداڵە بچووکەکانتان دەدەم .ئینجا دڵنەوایی کردن و بە میهرەبانی قسەی لەگەڵ کردن .سەرەتای ژیان ٢١-١٩ :٥٠ موسا بە گەلەکەی گوت« :مەترسن ،وەستان و ڕزگاری یەزدان ببینن ،کە ئەمڕۆ پێتان پیشان دەدات ،چونکە ئەو میسریانەی ئەمڕۆ بینیتان ،ئیتر بۆ هەتا هەتایە نایانبیننەوە» .دەرچوون ١٣ :١٤ ئەی یەزدان ،کێ لە تۆ دەچێت لە نێو خوداوەندەکاندا؟ کێ وەک تۆیە ،لە پیرۆزیدا شکۆمەندە ،لە ستایشەکاندا ترساو و سەرسوڕهێنەر دەکات؟ ترس و ترس بەسەریاندا دێت؛ بە گەورەیی قۆڵت وەک بەردێک هێمن دەبنەوە؛ تا گەلەکەت تێدەپەڕن ،ئەی یەزدان ،تا گەلەکە تێدەپەڕن ،کە تۆ کڕیوتە. دەرچوون ١٦ ،١١ :١٥ هەروەها لە هەموو گەل مرۆڤی بەتوانا دابین دەکەیت ،کە لە خودا بترسن ،پیاوی ڕاستی و ڕقیان لە تەماح .وە ئەو جۆرە کەسانە بەسەریاندا دابنێن، تا ببنە فەرمانڕەوای هەزاران و فەرمانڕەوای سەدان ،فەرمانڕەوای پەنجا و فەرمانڕەوای دەیان :دەرچوون ٢١:١٨
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
موسا بە گەلەکەی گوت« :مەترسن ،چونکە خودا هاتووە بۆ ئەوەی تاقیتان بکاتەوە و ترسەکەی لەبەردەمتان بێت ،بۆ ئەوەی گوناه نەکەن». دەرچوون ٢٠:٢٠ ترسی خۆم دەنێرم بۆ پێشت و هەموو ئەو گەلە لەناو دەبەم کە دێیتە لی و هەموو دوژمنەکانت پشت لە تۆ دەکەن .دەرچوون ٢٧:٢٣ هەریەکە لە دایک و باوکی بترسن و شەممەکانم بپارێزن ،من یەزدانی پەروەردگارتانم .جنێو بە کەڕەکان مەدە و بەربەستێک لەبەردەم نابینایاندا نەخەیتە بەردەم ،بەڵکو لە خوداکەت بترسە ،من یەزدانم .لەبەردەم سەری ڕەشدا هەڵدەستیت و ڕێز لە ڕووخساری پیرە پیاوەکە دەگریت و لە خوداکەت بترسیت ،من یەزدانم .لێڤیا ١٤،٣٢ ،٣ :١٩ بۆیە ناچەوسێننەوە یەکتر .بەڵم تۆ لە خوداکەت بترسە ،چونکە من یەزدانی پەروەردگارتم .ڕیبای لێ مەگرە و زیادی مەکە ،بەڵکو لە خوداکەت بترسە .تا براکەت لەگەڵت بژی» .بە توندی حوکمڕانی بەسەریدا مەکە .بەڵم لە خودای خۆت بترسە» .لێڤیەکان ١٧،٣٦،٤٣ :٢٥ من ئاشتی لە خاکەکەدا دەبەخشم و پاڵدەکەون و کەس ناتترسێنێت ،دڕندە خراپەکان لە خاکەکە ڕزگار دەکەم و شمشێریش بە خاکەکەتاندا ناڕوات .لێڤیا ٦ :٢٦ وە خاکەکە چییە ،چەور بێت یان لواز ،دار تێیدا بێت یان نا .ئازا بن و بەرهەمی خاکەکە بهێنن .ئێستا سەردەمەکە سەردەمی ترێی یەکەم پێگەیشتوو بوو .ژمارەکان ٢٠:١٣ تەنها لە یەزدان یاخی مەبن و لە گەلی خاکەکە مەترسن .چونکە ئەوان نانن بۆ ئێمە ،بەرگریکردنیان لێیان دوورکەوتووەتەوە و یەزدان لەگەڵمانە، لێیان مەترسن .ژمارەکان ٩ :١٤ یەزدان بە موسای گوت« :مەترسە ،چونکە من ئەوم و هەموو گەلەکەی و خاکەکەی ڕادەستی تۆم کردووە .هەروەک چۆن لەگەڵ سیحۆنی پاشای ئەمۆرییەکان کردت ،کە لە حەشبۆن نیشتەجێ بوو .ژمارەکان ٣٤:٢١ لە دادوەریدا ڕێز لە کەسەکان نەگرن؛ بەڵم گوێت لە بچووکەکان دەبێت ،هەروەها گەورەکان .لە ڕووخساری مرۆڤ ناترسن؛ چونکە حوکمەکە هی خودایە ،ئەو هۆکارەی کە زۆر قورسە بۆ ئێوە ،بیهێننە لی من ،منیش گوێی لێدەگرم» .دووبارەکردنەوەی دووبارە ١٧ :١ سەیرکە ،یەزدانی پەروەردگارتان خاکەکەی لەبەردەمتان داناوە ،سەرکەون و بیگرن ،وەک یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانتان پێی وتوون. مەترسن و بێهیوا مەبن .ئینجا پێم گوت :مەترسن و لێیان مەترسن .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٢١،٢٩ :١ فەرمان بە گەلەکە بکە و بڵێ :بە کەناراوەکانی براکانتاندا تێدەپەڕن کە نەوەی عیسۆن ،کە لە سێیر نیشتەجێن .ئەوانیش لێتان دەترسن ،بۆیە ئاگاداری خۆتان بن ،ئەمڕۆ دەست دەکەم بە دانانی ترس و ترسی تۆ و ترسی تۆ بەسەر ئەو گەلنەی کە لە ژێر هەموو ئاسماندان ،کە گوێیان لە هەواڵی تۆ دەبێت و دەلەرزن و لە ئازاردا دەبن بەهۆی تۆوە .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٤،٢٥ :٢ یەزدان پێی فەرمووم« :مەترسە ،چونکە من ئەو و هەموو گەلەکەی و خاکەکەی ڕادەستی دەستت دەکەم .هەروەک چۆن لەگەڵ سیحۆنی پاشای ئەمۆریەکان کردت ،کە لە حەشبۆن نیشتەجێ بوو ،لەگەڵیدا بیکە .لێیان مەترسن ،چونکە یەزدانی پەروەردگارتان شەڕتان بۆ دەکات. دووبارەکردنەوەی دووبارە ٢،٢٢ :٣ بە تایبەتی ئەو ڕۆژەی کە لەبەردەم یەزدانی پەروەردگارت لە هۆرێب وەستایت ،کاتێک یەزدان پێی وتم :گەلەکەم کۆبکەرەوە و گوێیان لە قسەکانم دەگرم ،تاکو فێربن لە من بترسن هەموو ئەو ڕۆژانەی کە لەسەر زەوی دەژین و فێری منداڵەکانیان بکەن .دووبارەکردنەوەی دووبارە ١٠:٤ ئەی ئەگەر دڵێکی وا لەواندا هەبوایە ،کە لە من بترسن و هەمیشە هەموو فەرمانەکانم بپارێزن ،بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە باش بێت بۆ ئەوان و منداڵەکانیان! دووبارەکردنەوەی دووبارە ٢٩:٥ بۆ ئەوەی لە یەزدانی پەروەردگارت بترسیت و هەموو یاسا و فەرمانەکانی جێبەجێ بکەیت ،کە من فەرمانت پێدەدەم ،تۆ و کوڕەکەت و کوڕی کوڕەکەت ،بە درێژایی تەمەنت .و ڕۆژەکانت درێژتر بن» .لە یەزدانی پەروەردگارت بترسە و خزمەتی بکە و سوێند بە ناوی دەخۆیت .یەزدان فەرمانی پێداین هەموو ئەم ڕێسایانە جێبەجێ بکەین ،لە یەزدانی پەروەردگارمان بترسین ،بۆ چاکەمان هەمیشە ،تاکو بە زیندووی بمانپارێزێت ،وەک ئەمڕۆ .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٢٤ ،١٣ ،٢ :٦ لێیان مەترسە ،بەڵکو بە باشی بیرت بێتەوە کە یەزدانی پەروەردگارت چی بە فیرعەون و هەموو میسر کرد .ئەو تاقیکردنەوە گەورانەی چاوەکانت بینی و نیشانە و سەرسوڕهێنەرەکان و دەستی بەهێز و قۆڵی درێژ کە یەزدانی پەروەردگارت بەهۆیەوە هێنایتە دەرەوە .دووبارەکردنەوەی دووبارە ١٩-١٨ :٧ بۆیە فەرمانەکانی یەزدانی پەروەردگارت جێبەجێ بکە و بە ڕێگاکانیدا بڕۆن و لێی بترسن .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٦:٨
2
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
ئێستاش ئیسرائیل ،یەزدانی پەروەردگارت چیت لێ دەخوازێت ،جگە لەوەی لە یەزدانی پەروەردگارت بترسیت و بە هەموو ڕێگاکانیدا بڕۆیت و خۆشت بوێت و بە هەموو دڵ و بە هەموو گیانتەوە خزمەت بە یەزدانی پەروەردگارت بکەیت ،لە یەزدانی پەروەردگارت بترسیت .خزمەت بەو دەکەیت و بەوەوە دەچەسپی و سوێند بە ناوی دەخۆیت .دووبارەکردنەوەی کتێبی پیرۆز ١٢،٢٠ :١٠ هیچ کەسێک ناتوانێت لەبەردەمتان بوەستێت ،چونکە یەزدانی پەروەردگارتان ترس و ترس و تۆقاندنتان دەخاتە سەر هەموو ئەو خاکەی کە پێی وتوون .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٢٥ :١١ بەدوای یەزدانی پەروەردگارتاندا بڕۆن و لێی بترسن و فەرمانەکانی بپارێزن و گوێڕایەڵی دەنگی بن و خزمەتی بکەن و پێیەوە پابەند بن .هەموو ئیسرائیل گوێیان لێدەبێت و دەترسن و چیتر خراپەکارییەکی لەو جۆرە ناکەن کە لە نێوانتاندایە .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٤،١١ :١٣ لەبەردەم یەزدانی پەروەردگارت ،لەو شوێنەی کە ناوی خۆی هەڵیدەبژێرێت ،دەهەمی گەنمەشامی و شەراب و ڕۆنەکەت و یەکەم منداڵی مەڕەکانت و مەڕەکانت بخۆیت .بۆ ئەوەی فێر بیت هەمیشە لە یەزدانی پەروەردگارت بترسیت» .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٢٤:١٣ هەموو گەل دەبیستن و دەترسن و ئیتر خۆبەزلزانین ناکەن .ئەوە لی ئەو دەبێت و هەموو ڕۆژانی ژیانی تێیدا دەخوێنێتەوە ،تا فێری ترس لە یەزدانی پەروەردگاری بێت و هەموو قسەکانی ئەم یاسایە و ئەم ڕێسایانە جێبەجێ بکات و جێبەجێیان بکات :دووبارەکردنەوەی یاساکان ١٩ ،١٣ :١٧ کاتێک پێغەمبەرێک بە ناوی یەزدان قسە دەکات ،ئەگەر شتەکە بەدوایدا نەهات و نەهات ،ئەوە ئەو شتەیە کە یەزدان نەیگوتووە ،بەڵم پێغەمبەر بە خۆبەزلزانی وتوویەتی ،لێی مەترسە .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٢٢:١٨ ئەوانەی دەمێننەوە دەبیستن و دەترسن و لەمەودوا چیتر خراپەکارییەکی لەو شێوەیە لە نێوانتاندا ئەنجام نادەن .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٢٠:١٩ کاتێک دەچیتە دەرەوە بۆ شەڕ لەگەڵ دوژمنەکانت و ئەسپ و گالیسکە و گەلێک لە خۆت زیاتر دەبینیت ،لێیان مەترسە ،چونکە یەزدانی پەروەردگارت لەگەڵتە ،کە لە خاکی میسرەوە هێنایتە دەرەوە .پێیان دەڵێ« :ئەی ئیسرائیل ،گوێ بگرن ،ئەمڕۆ بۆ شەڕکردن لەگەڵ دوژمنەکانتان نزیک دەبنەوە ،با دڵتان بێهێز نەبن و نەترسن و نەلەرزن و نەترسێن لەبەریان .ئەفسەرەکان زیاتر قسە لەگەڵ خەڵک دەکەن و دەڵێن« :چ پیاوێک هەیە ترسناک و بێهێزە؟» با بچێت و بگەڕێتەوە ماڵەکەی ،نەک دڵی براکانی وەک دڵی بێهێز بێت» .دووبارەکردنەوەی دووبارە ١،٣،٨ :٢٠ هەموو گەلنی سەر زەوی دەبینن کە تۆ بە ناوی یەزدان بانگ کرایت .لێت دەترسن» .ئەگەر پابەند نەبیت بە جێبەجێکردنی هەموو ئەو قسانەی ئەم یاسایە کە لەم کتێبەدا نووسراون ،بۆ ئەوەی لەم ناوە شکۆمەند و ترسناکە بترسیت ،یەزدانی پەروەردگارت .دووبارەکردنەوەی دووبارە ١٠،٥٨ :٢٨ بەهێز و بوێر بە ،مەترسە و لێیان مەترسە ،چونکە یەزدانی پەروەردگارت ،ئەو کەسەیە کە لەگەڵت دەڕوات .شکستت پێناهێنێت و وازت لێناهێنێت. ئینجا موسا بانگی یەشوعی کرد و لەبەردەم هەموو ئیسرائیل پێی گوت« :بەهێز و ئازابە ،چونکە دەبێت لەگەڵ ئەم گەلەدا بچیتە ئەو خاکەی کە یەزدان سوێندی بە باوباپیرانی خواردووە بیدات .تۆش وایان لێ دەکەیت کە میراتیان پێ ببەخشیت» .یەزدان ،ئەو کەسەیە کە پێشت دەڕوات .لەگەڵت دەبێت ،شکستت پێناهێنێت و وازت لێناهێنێت ،مەترسە و مەترسە .ئینجا فەرمانی بە یەشوعی کوڕی نون دا و گوتی« :بەهێز و ئازابە ،چونکە تۆ نەوەی ئیسرائیل دەهێنیتە ئەو خاکەی کە سوێندم پێیان خواردووە ،منیش لەگەڵت دەبم» .دووبارەکردنەوەی دووبارە ٨،٢٣-٦ :٣١ گەل و پیاو و ژن و منداڵ و نامۆکەت کە لە دەروازەکانتدایە کۆبکەرەوە ،تاکو گوێیان لێبگرن و فێربن و لە یەزدانی پەروەردگارتان بترسن و پابەندبن بە جێبەجێکردنی هەموو وشەکانی ئەم یاسایە :وە منداڵەکانیان کە هیچیان نەزانیوە بیبیستن و فێربن لە یەزدانی پەروەردگارتان بترسن ،هەتا لەو خاکەدا دەژین کە بەرەو ئوردن دەڕۆن بۆ ئەوەی خاوەندارێتی بکەن .دووبارەکردنەوەی دووبارە ١٣-١٢ :٣١
مێژوو بەهێزبە و بوێربە ،چونکە تۆ ئەو خاکە بۆ ئەم گەلە دابەش دەکەیت بۆ میرات ،کە سوێندم بە باوباپیرانیان خوارد بیبەخشم .تەنها تۆ بەهێز و زۆر بوێر بە ،تاکو پابەند بیت بە جێبەجێکردنی هەموو ئەو یاسایەی کە موسا خزمەتکارەکەم فەرمانی پێکردوویت :لێی مەگەڕێنەوە بۆ دەستی ڕاست یان چەپ ،بۆ ئەوەی لە هەر شوێنێک بچیت سەرفراز بیت .ئایا من فەرمانم پێ نەکردوویت؟ بەهێز و بوێری باش بە؛ مەترسە و مەترسە ،چونکە یەزدانی پەروەردگارت لەگەڵتە بۆ هەر شوێنێک بچیت .هەرکەسێک لە فەرمانەکەت یاخی بوو و گوێ لە قسەکانت نەدات لە هەموو ئەو شتانەی کە تۆ فەرمانی پێ دەکەیت ،دەکوژرێت ،تەنها بەهێز و بوێری باش بێت .یەشوع 18،9،1:6-7 هەر کە ئەم قسانەمان بیست ،دڵمان توانەوە و ئازایەتی لە هیچ کەسێکدا نەمایەوە ،لەبەر ئێوە ،چونکە یەزدانی پەروەردگارتان ،ئەو خودایە لە ئاسمانی سەرەوە و لە ژێر زەویدا .یەشوع ١١:٢ بۆ ئەوەی هەموو گەلی سەر زەوی دەستی یەزدان بزانن کە بەهێزە ،تاکو هەتا هەتایە لە یەزدانی پەروەردگارتان بترسن .یەشوع ٢٤:٤ یەزدان بە یەشوعی گوت« :مەترسە و بێزار مەبە ،هەموو گەلی جەنگ لەگەڵ خۆت بگرە و هەستە و بەرەو عەی سەرکەون ،بزانە پاشای ئای و گەلەکەی و شارەکەی و خاکەکەیم داوەتە دەستت :یەشوع ١:٨ یەزدان بە یەشوعی گوت« :لەوان مەترسە ،چونکە من ڕادەستی تۆم کردووە .یەک کەسیان لەبەردەمتدا ڕاناوەستێت» .یەشوع پێی گوتن« :مەترسن و شڵەژان مەبن ،بەهێز و بوێر بن ،چونکە یەزدان بەم شێوەیە لەگەڵ هەموو دوژمنەکانتان دەکات کە لە دژی دەجەنگن» .یەشوع ٨،٢٥ :١٠ 3
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
یەزدان بە یەشوعی فەرموو« :لەبەر ئەوان مەترسە ،چونکە سبەی لەم کاتەدا هەموو کوژراوەکانیان دەدەمە بەردەم ئیسرائیل ،ئەسپەکانیان دەکوڵێنیت و گالیسکەکانیان بە ئاگر بسوتێنیت» .یەشوع ٦:١١ بۆیە زۆر بوێر بن بۆ پابەندبوون و جێبەجێکردنی هەموو ئەو شتانەی کە لە کتێبی یاسای موسادا نووسراون ،بۆ ئەوەی لە دەستی ڕاست و چەپ نەگەڕێنەوە .یەشوع ٦:٢٣ ئێستا لە یەزدان بترسن و بە دڵسۆزی و بە ڕاستی خزمەت بکەن ،ئەو خوداوەندانەی کە باوباپیرانتان لە دیوی لفاوەکە و لە میسر خزمەتیان کردووە، لببەن .و خزمەتی یەزدان بکەن» .یەشوع ١٤:٢٤ پێم گوت :من یەزدانی پەروەردگارتانم .لە خوداوەندەکانی ئەمۆرییەکان مەترسن ،کە لە خاکەکەیاندا نیشتەجێن ،بەڵم گوێڕایەڵی دەنگی من نەبوون. یەزدان پێی فەرموو« :ئاشتیتان بۆ بێت .مەترسە ،نامریت» .دادوەرەکان ١٠،٢٣:٦ ئێستا بڕۆ بۆ گوێی گەلەکە بانگەواز بکە و بڵێ« :هەرکەسێک ترساو و ترساوە با بگەڕێتەوە و زوو لە چیای گلعاد بڕوات» .بیست و دوو هەزار لە گەل گەڕانەوە .دە هەزار کەسیش مانەوە .دادوەرەکان ٣:٧ ئێستاش کچەکەم ،مەترسە؛ هەموو ئەو شتانەی کە تۆ داوای دەکەیت لەگەڵت دەکەم ،چونکە هەموو شاری گەلەکەم دەزانن کە تۆ ژنێکی فەزیلەت. ڕوت ١١ :٣ ئەگەر لە یەزدان بترسن و خزمەتیان بکەن و گوێڕایەڵی دەنگی ئەو بن و لە فەرمانی یەزدان یاخی نەبن ،ئەوا ئێوە و پاشای حوکمڕانی بەسەرتاندا بەردەوام دەبن لە شوێنکەوتنی یەزدانی پەروەردگارتان .تەنها لە یەزدان بترسن و بە هەموو دڵتەوە بە ڕاستی خزمەت بکەن ،چونکە بیر لەوە بکەنەوە کە ئەو چەندە گەورەی بۆ کردوون . 1ساموئێل 24،20،12:14 شاول لە داود ترسا ،چونکە یەزدان لەگەڵیدا بوو و لە شاول ڕۆیشت .بۆیە کاتێک شاول بینی کە زۆر ژیرانە ڕەفتار دەکات ،لێی ترسا .شاول زیاتر لە داود دەترسا .شاولیش بەردەوام بوو بە دوژمنی داود . 1ساموئێل 29،15،18:12 لەگەڵم بمێنەرەوە ،مەترسە ،چونکە ئەوەی بەدوای ژیانی مندا دەگەڕێت ،بەدوای ژیانی تۆدا دەگەڕێت ،بەڵم لەگەڵ مندا پارێزراو دەبیت . 1ساموئێل 22:23 داود پێی گوت« :چۆن نەتترسان دەستت درێژ بکەیتەوە بۆ لەناوبردنی مەسحکراوەکەی یەزدان؟ » 2ساموئێل 1:14 داود پێی گوت« :مەترسە ،چونکە من لە پێناو یۆناتانی باوکتدا میهرەبانیت بۆ دەکەم و هەموو خاکی شاولی باوکت بۆ دەگەڕێنمەوە .بەردەوام لەسەر مێزەکەم نان دەخۆیت» ٢ .ساموئێل ٧:٩ ئازابن ،با پیاوان بۆ گەلەکەمان و شارەکانی خوداکەمان یاری بکەین ،یەزدان ئەوەی بە باشی دەزانێت بیکات . 2ساموئێل 10:12 ئەبشالۆم فەرمانی بە خزمەتکارەکانی کردبوو و گوتی« :کاتێک دڵی ئەمنۆن بە شەراب دڵخۆش بوو و پێتان دەڵێم :ئەمنۆن لێبدەن» .پاشان بیکوژن، مەترسن ،ئایا من فەرمانم پێ نەکردووە؟ بوێر بە ،و ئازابە . 2ساموئێل 13:28 داود وشەکانی ئەم گۆرانییەی بە یەزدان گوت لەو ڕۆژەی کە یەزدان لە دەستی هەموو دوژمنەکانی و لە دەستی شاول ڕزگاری کرد ،گوتی : «یەزدان بەرد و قەڵ و ڕزگارکەری منە .خودای بەردەکەم؛ پشتی پێ دەبەستم :ئەو قەڵغانمە و قۆچی ڕزگاری منە ،تاوەری بەرز و پەناگەی منە، ڕزگارکەرمە .تۆ لە توندوتیژی ڕزگارم دەکەیت .بانگی یەزدان دەکەم ،کە شایەنی ستایشکردنە ،بەم شێوەیە لە دوژمنەکانم ڕزگار دەبم .کاتێک شەپۆلی مردن دەوری دام ،لفاوەکانی مرۆڤە بێ خوداکان ترسیان لێکردم؛ خەمەکانی دۆزەخ دەوریان دام؛ تەڵەکانی مردن ڕێگرییان لێکردم؛ لە ناڕەحەتیمدا بانگم بۆ یەزدان کرد و هاوارم بۆ خوداکەم کرد ،ئەویش گوێی لە دەنگی من بوو لە پەرستگاکەیەوە و هاوارەکەم هاتە گوێی ٢ .ساموئێل ٧-١ :٢٢ خودای ئیسرائیل وتی ،بەردی ئیسرائیل پێی وتم :ئەوەی فەرمانڕەوایی مرۆڤەکان دەکات ،دەبێت دادپەروەر بێت و لە ترسی خودادا حوکمڕانی بکات. ٢ساموئێل ٣:٢٣ بۆ ئەوەی لە تۆ بترسن هەموو ئەو ڕۆژانەی کە لەو خاکەدا دەژین کە تۆ بەخشیتە باوباپیرانمان .لە ئاسماندا گوێ لە شوێنی نیشتەجێبوونت بگرە و بەپێی هەموو ئەو شتانە بکە کە نامۆ بانگت دەکات ،بۆ ئەوەی هەموو گەلی زەوی ناوت بزانن و لە تۆ بترسن ،وەک گەلەکەت ئیسرائیل .بۆ ئەوەی بزانن کە ئەم خانووەی کە من دروستم کردووە ،بە ناوی تۆ ناونراوە .» 1پاشاکان 43،8:40 ئیلیا پێی گوت« :مەترسە .بڕۆ و وەک وتت بیکە ،بەڵم سەرەتا کێکە بچووکێکم لێ دروست بکە و بیهێنە بۆم و دوای ئەوە بۆ خۆت و کوڕەکەت دروست بکە» .یەکەمی پاشاکان ٣:١٧ فریشتەی یەزدان بە ئیلیای گوت« :لەگەڵدا دابەزە ،لێی مەترسە» .ئینجا هەستا و لەگەڵیدا دابەزی بۆ لی پاشا .دووەم پاشاکان 1:15
4
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
وەڵمی دایەوە« :مەترسن ،چونکە ئەوانەی لەگەڵمانن زیاترن لەوانەی لەگەڵیانن» .دووەم پاشاکان ١٦:٦ بەڵم ئەوان زۆر ترساون و گوتیان« :ئەوەتا دوو پاشا لەبەردەمیدا نەبوون ،کەواتە چۆن بوەستین؟» ٢پاشاکان ٤:١٠ پاشان یەکێک لەو کاهینانەی کە لە سامریاوە بردبوویان ،هات و لە بێتێل نیشتەجێ بوو و فێری کرد کە چۆن لە یەزدان بترسن .یەزدان پەیمانی لەگەڵدا بەستبوو و فەرمانی پێکردن و گوتی« :لە خوداوەندەکانی دیکە نەترسن و کڕنۆشیان بۆ دانەنێن و خزمەتیان نەکەن و قوربانییان بۆ بکەن. یاسا و ڕێسا و یاسا و فەرمانەکان کە بۆی نووسیون ،بۆ هەتاهەتایە جێبەجێی بکەن .لە خوداوەندەکانی تریش مەترسن» .ئەو پەیمانەی کە لەگەڵتانم کردووە لەبیرتان ناچێت .نە لە خوداوەندەکانی تریش بترسن» .بەڵم لە یەزدانی پەروەردگارتان بترسن .لە دەستی هەموو دوژمنەکانتان ڕزگارتان دەکات . 2پاشاکان 35-39،17:28 ئیشایا پێی گوتن« :بە گەورەکەتان بەم شێوەیە بڵێن :یەزدان ئەمە دەفەرموێت :مەترسن لەو قسانەی کە بیستووتە ،کە خزمەتکارانی پاشای ئاشوور بە من کوفریان کردووە» .سەیرکە ،تەقینەوەیەک بەسەریدا دەنێرم و دەنگۆیەک دەبیستێت و دەگەڕێتەوە خاکی خۆی .لە خاکەکەی خۆیدا بە شمشێر دەیکوژم» .دووەم پاشاکان ٧-٦ :١٩ گدالیا سوێندی بەوان و پیاوەکانیان خوارد و پێی گوتن« :مەترسن لە خزمەتکاری کلدانیەکان ،لە خاکەکەدا نیشتەجێ بن و خزمەت بە پاشای بابل بکەن .وە بۆتان باش دەبێت .دووەم پاشاکان ٢٤:٢٥ ناوبانگی داود بۆ هەموو وڵتان بڵو بووەوە .یەزدان ترسی لێی هێنایە سەر هەموو گەلن .یەکەمی تەمەن ١٧ :١٤ هەموو زەوی لەبەردەمیدا بترسن ،جیهان جێگیر دەبێت و نەجووڵێت .یەکەمی تەمەنەکان ٣٠:١٦ ئازا بن ،با ئازایەتیمان بۆ گەلەکەمان و شارەکانی خوداکەمان هەڵسوکەوت بکەین ،با یەزدان ئەوەی چاکە لەبەردەمیدا بکات .یەکەمی تەمەنەکان ١٣:١٩ ئینجا سەرفراز دەبیت ،ئەگەر ئاگاداری جێبەجێکردنی ئەو ڕێسا و حوکمانەی یەزدان بە موسا سەبارەت بە ئیسرائیل ڕاسپێردرابوو ،سەرفراز دەبیت. مەترسە ،نە بێزار مەبە .یەکەمی تەمەن ١٣:٢٢ ئینجا داود بە سلێمانی کوڕەکەی گوت« :بەهێز و ئازابە و بیکە ،مەترسە و بێزار مەبە ،چونکە یەزدانی پەروەردگار ،خودای من لەگەڵت دەبێت .تا هەموو کارەکانی خزمەتکردنی ماڵی یەزدان تەواو نەکەیت ،شکستت پێناهێنێت و وازت لێناهێنێت» .یەکەمی تەمەن 28:20 بۆ ئەوەی لە تۆ بترسن و بە ڕێگاکانتدا بڕۆن ،تا لەو خاکەدا دەژین کە تۆ بە باوباپیرانمانت داوە .پاشان لە ئاسمانەکانەوە و لە شوێنی نیشتەجێبوونتەوە گوێت لێ بگرە و بەپێی هەموو ئەو شتانە بکە کە نامۆ بانگت دەکات .بۆ ئەوەی هەموو گەلی سەر زەوی ناوی تۆ بزانن و لە تۆ بترسن ،وەک گەلەکەت ئیسرائیل و بزانن کە ئەم خانووەی من دروستم کردووە بە ناوی تۆ ناونراوە٢ .ی تەمەن ٣١،٣٣:٦ هەموو شارەکانی دەوروبەری گەراریان کوشت .چونکە ترسی یەزدان بەسەریاندا هات ،هەموو شارەکانیان تاڵن کرد .چونکە غەنیمەتیان زۆر بوو. ٢ی تەمەن ١٤ :١٤ کاتێک ئاسا ئەم قسانە و پێشبینییەکانی عودێدی پێغەمبەرەکەی بیست ،ئازایەتی گرت و بتە قێزەونەکانی لە هەموو خاکی یەهودا و بنیامین و ئەو شارانەی کە لە چیای ئەفرایم بردبووی و قوربانگای یەزدانی نوێکردەوە ،کە لەبەردەم پەنجەرەی یەزدان بوو٢ .ی تەمەن ٨:١٥ ترسی یەزدان کەوتە سەر هەموو شانشینییەکانی ئەو خاکانەی کە لە دەوروبەری یەهودا بوون و شەڕیان لەگەڵ یۆشافات نەکرد٢ .ی تەمەن ١٠:١٧ بۆیە ئێستا با ترسی یەزدانتان بەسەردا بێت .ئاگاداربن و بیکەن ،چونکە هیچ تاوانێک لەلی یەزدانی پەروەردگارمان نییە ،نە ڕێزگرتن لە کەسەکان و نە وەرگرتنی بەخشش .ئینجا فەرمانی پێکردن و گوتی« :لە یەزدان بە دڵسۆزی و بە دڵێکی تەواوەوە ئەمە بکەن» .ئاماریای سەرۆکی کاهین لە هەموو کارەکانی یەزدان سەرپەرشتی ئێوەیە .هەروەها زێبادیای کوڕی ئیسماعیل ،فەرمانڕەوای ماڵی یەهودا ،بۆ هەموو کارەکانی پاشا ،هەروەها لێڤیەکان دەبنە ئەفسەری پێش ئێوە .ئازایانە مامەڵە بکەن ،یەزدان لەگەڵ چاکەکاران دەبێت. 2ی مێژوو 11،9،19:7 فەرمووی« :ئێوەی هەموو یەهودا و ئێوەی دانیشتووانی ئۆرشەلیم و تۆی پاشا یەهۆشافات ،گوێ بگرن ،یەزدان ئەمەتان پێ دەفەرموێت« :مەترسن و بێزار مەبن لەبەر ئەم جەماوەرە زۆرە .چونکە شەڕەکە هی ئێوە نییە ،بەڵکو هی خودایە٢ .ی تەمەن ١٥:٢٠ پێویست ناکات لەم شەڕەدا شەڕ بکەن ،خۆتان ڕابگرن و بوەستن و ڕزگاری یەزدان لەگەڵتان ببینن ،ئەی یەهودا و ئۆرشەلیم ،مەترسن و مەترسن. سبەی بچنە دەرەوە دژی ئەوان ،چونکە یەزدان لەگەڵتان دەبێت .ترسی خودا لە هەموو شانشینییەکانی ئەو وڵتانەدا بوو ،کاتێک بیستبوویان کە یەزدان لە دژی دوژمنانی ئیسرائیل شەڕ دەکات٢ .ی تەمەن ١٧،٢٩ :٢٠ بەهێز و بوێر بە ،مەترسە و لە پاشای ئاشوور و هەموو ئەو خەڵکە زۆرەی لەگەڵیدا مەترسن و مەترسن ،چونکە لەگەڵ ئێمە زیاترین لەوەی لەگەڵیدا: ٢ی تەمەن ٧:٣٢
5
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
بەرز بوونەوە؛ چونکە ئەمە هی تۆیە ،ئێمەش لەگەڵت دەبین ،ئازابە و بیکە» .عەزرا ٤:١٠ ئەی پەروەردگار ،لێت دەپاڕێمەوە ،با ئێستا گوێت لە دوعای بەندەکەت و دوعای بەندەکانت بێت ،کە ئارەزووی ترسان لە ناوت دەکەن ،و ئەمڕۆ سەرفراز بن ،تکا دەکەم ،بەندەکەت ،ئەمڕۆش بەزەیی پێ ببەخشە .چونکە من جام هەڵگری پاشا بووم .نەحەمی 1:11 سەیرم کرد و هەستام و بە ئاغاکان و فەرمانڕەواکان و باقی گەلەکەم گوت« :لەوان مەترسن ،یەزدانتان لەبیر بکەن ،کە گەورە و ترسناکە و لە پێناو براکانتان و کوڕەکانتان و کچەکانتان و ژنەکانتان و ماڵەکانتان شەڕ بکەن» .نەحەمی ١٤:٤ هەروەها گوتم :باش نییە کە ئێوە دەیکەن ،ئایا نابێت لە ترسی خوداکەماندا بڕۆن ،لەبەر سووکایەتیکردنی دوژمنانی نەتەوەکان؟ نەحەمی ٩:٥ لە هەر ناوچەیەک و لە هەموو شارێک ،لە هەر شوێنێک فەرمانی پاشا و فەرمانەکەی هاتبوو ،جولەکەکان خۆشی و شادییان هەبوو ،جەژن و ڕۆژێکی خۆشیان هەبوو .زۆرێک لە خەڵکی خاکەکە بوون بە جولەکە .چونکە ترسی جولەکەکان کەوتە سەریان .ئەستێر ١٧:٨ جولەکەکان لە شارەکانیان لە هەموو پارێزگاکانی ئەحەشوێرۆسی پاشا کۆدەبوونەوە ،بۆ ئەوەی دەستیان بخەنە سەر ئەو کەسانەی کە بەدوای ئازاردانیاندا دەگەڕان ،کەسیش نەیتوانی بەرگەی ئەوان بگرێت .چونکە ترسیان کەوتە سەر هەموو خەڵک .هەموو فەرمانڕەواکانی پارێزگاکان و لیواکان و جێگرەکان و ئەفسەرانی پاشا یارمەتی جولەکەکانیان دەدا .چونکە ترسی مۆردخای کەوتە سەریان .ئەستێر ٣-٢ :٩
هۆنراوە بە مرۆڤی گوت« :ئەوە ترس لە یەزدان ،ئەوە حیکمەتە .وە دوورکەوتنەوە لە خراپە تێگەیشتنە .ئەیوب ٢٨:٢٨ بۆیە مرۆڤەکان لێی دەترسن ،ڕێز لە کەسانی دانا ناگرێت .ئەیوب ٢٤:٣٧ گاڵتە بە ترس دەکات و ناترسێت .لە شمشێریش ناگەڕێتەوە .ئەیوب ٢٢:٣٩ لەسەر زەوی هاوشێوەی ئەو نییە ،کە بەبێ ترس دروستکراوە .ئەیوب ٣٣:٤١ بە ترسەوە خزمەت بە یەزدان بکەن و بە لەرزەوە شاد بن .زبور ١١:٢ لە دە هەزار کەس ناترسم ،کە لە دەوروبەرمدا خۆیان لە دژی من داناوە .ئەی یەزدان هەستە؛ ئەی خودای من ڕزگارم بکە ،چونکە تۆ هەموو دوژمنەکانمت لە ئێسکی ڕوومەتدا داوە .تۆ ددانی بێ خوداکانت شکاندووە .زبور ٧-٦ :٣ بەڵم من بە زۆری میهرەبانیتەوە دەچمە ماڵەکەتەوە و لە ترسی تۆ بەرەو پەرستگای پیرۆزەکەت دەپەرستم .زبور ٧:٥ ئەی یەزدان ،بیانترسێنە ،تاکو گەلن خۆیان بزانن کە تەنیا مرۆڤن .سەلح .زبور ٢٠:٩ لەوێ ترسێکی زۆریان هەبوو ،چونکە خودا لە نەوەی ڕاستودروستەکاندایە .زبور ٥:١٤ کە لە چاوی ئەودا مرۆڤێکی چەوت سووکایەتی پێدەکرێت؛ بەڵم ڕێز لەو کەسانە دەگرێت کە لە یەزدان دەترسن» .ئەو کەسەی سوێند بە ئازارەکانی خۆی دەخوات و ناگۆڕێت .زبور ٤:١٥ ترس لە یەزدان پاکە ،بۆ هەمیشە بەردەوامە ،حوکمەکانی یەزدان ڕاستن و بە تەواوی ڕاستن .زبور ٩:١٩ ئێوەی لە یەزدان دەترسن ،ستایشی بکەن .ئێوەی نەوەی یاقوب هەمووتان شکۆمەندی بکەن .هەموو نەوەی ئیسرائیل لێی بترسن» .ستایشم لە جەماعەتی گەورەدا بۆ تۆ دەبێت ،لەبەردەم ئەوانەی لێی دەترسن نەزرەکانم دەدەم .زبور ٢٣،٢٥ :٢٢ بەڵێ ،ئەگەرچی بە دۆڵی سێبەری مردندا بڕوم ،لە هیچ خراپەیەک ناترسم ،چونکە تۆ لەگەڵمدایت .چەقۆکەت و دارەکەت دڵنەواییم دەدەن .زبور ٤:٢٣ نهێنی یەزدان لی ئەوانەیە کە لێی دەترسن .پەیمانی خۆی پێیان نیشان دەدات .زبور ١٤ :٢٥ (زبورێکی داود) .یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە .لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ ئەگەر سوپایەک ئۆردوگایەک لە دژی من دابنێت ،دڵم ناترسێت ،ئەگەر شەڕ لە دژی من هەڵبستێت ،بەڵم متمانەم بەم شتە دەبێت .چاوەڕوانی یەزدان بە ،ئازابە ،ئەویش دڵت بەهێز دەکات، چاوەڕوانی یەزدان بە .زبور ٣،١٤ ،١ :٢٧
6
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
ئای چەندە گەورەیە چاکەت کە بۆ ئەوانەی لە تۆ دەترسن کۆت کردۆتەوە .کە لەبەردەم کوڕانی مرۆڤدا بۆ ئەوانەی پشتت پێدەبەستن ،کردووتە! ئازا بن ،ئەو دڵتان بەهێز دەکات ،هەموو ئەوانەی هیوایان بە یەزدان هەیە .زبور ١٩،٢٤ :٣١ با هەموو زەوی لە یەزدان بترسن ،با هەموو دانیشتوانی جیهان لە سەرسامیدا بوەستن .سەیرکە ،چاوی یەزدان لەسەر ئەوانەیە کە لێی دەترسن، چاوی ئەوانەن کە هیوایان بە میهرەبانییەکەی هەیە .زبور ١٨ ،٨ :٣٣ فریشتەی یەزدان لە دەوری ئەوانەی لێی دەترسن ئۆردوگا دەکات و ڕزگاریان دەکات .ئەی پیرۆزەکانی ،لە یەزدان بترسن ،چونکە ئەوانەی لێی دەترسن هیچ کەم و کوڕییەکیان نییە .ئەی منداڵن وەرە گوێم لێ بگرن ،من فێری ترسی یەزدانتان دەکەم .زبور ٩،١١ ،٧ :٣٤ خودا پەناگە و هێزی ئێمەیە ،یارمەتیدەرێکی زۆر ئامادەیە لە ناڕەحەتیدا .بۆیە ئێمە ناترسین ،ئەگەر زەوی لببرێت و شاخەکان ببرێنە ناوەڕاستی دەریا .ئەگەر ئاوەکانی هاوار بکەن و لەرزۆک بن ،هەرچەندە شاخەکان بە ئاوسانی دەلەرزن .سەلح .زبور ٣-١ :٤٦ مەترسە کاتێک مرۆڤ دەوڵەمەند دەبێت ،کاتێک شکۆمەندی ماڵەکەی زیاد دەبێت .چونکە کاتێک مرد هیچ هەڵناگرێت ،شکۆمەندییەکەی بەدوایدا نابەزێت .زبور ١٧-١٦ :٤٩ چ کاتێک دەترسم ،متمانە بە تۆ دەکەم .بە خودا ستایشی قسەکەی دەکەم ،پشتم بە خودا بەستووە؛ من ناترسم کە گۆشت چیم پێ بکات .پشتم بە خودا بەستووە ،ناترسم مرۆڤ چیم پێ بکات .زبور ٤،١١-٣:٥٦ تۆ ئاڵیەکت داوە بەوانەی لە تۆ دەترسن ،بۆ ئەوەی لەبەر ڕاستی نمایش بکرێت .سەلح .زبور ٤:٦٠ گوێ لە دەنگی من بگرە خودایە لە دوعای مندا ،ژیانم بپارێزە لە ترسی دوژمن .هەموو مرۆڤەکان دەترسن و کارەکانی خودا ڕادەگەیەنن .چونکە بە ژیرانە بیر لە کارەکانی دەکەنەوە .زبور ١،٩ :٦٤ هەموو ئەوانەی لە خودا دەترسن ،وەرن و بیستن ،منیش باسی ئەوە دەکەم کە ئەو چی بۆ گیانم کردووە .زبور ١٦:٦٦ خودا بەرەکەتمان پێدەبەخشێت؛ هەموو کۆتاییەکانی زەوی لێی دەترسن» .زبور ٧ :٦٧ تا خۆر و مانگ بەرگە دەگرن ،بە درێژایی هەموو نەوەکان لە تۆ دەترسن .زبور ٥:٧٢ بەڕاستی ڕزگاری ئەو نزیکە لەوانەی لێی دەترسن .بۆ ئەوەی شکۆمەندی لە خاکەکەماندا نیشتەجێ بێت .زبور ٩:٨٥ ئەی یەزدان ،ڕێگاکەم فێر بکە .بە ڕاستی تۆدا دەڕۆم :دڵم یەکبخە بۆ ئەوەی لە ناوت بترسم .زبور ١١:٨٦ کێ هێزی توڕەیی تۆ دەزانێت؟ تەنانەت بە پێی ترسەکەت ،تووڕەیی تۆش هەروایە .زبور ١١:٩٠ بەڕاستی ئەو لە تەڵەی باڵندەچی و لە تاعونی ژاوەژاو ڕزگارت دەکات .بە پەڕەکانی دەتداپۆشێت و لە ژێر باڵەکانیدا متمانەت پێدەکات ،ڕاستییەکەی دەبێتە قەڵغان و چەقۆی تۆ .لە شەودا لە ترس و تۆقاندن مەترسی؛ نە بۆ ئەو تیرەی کە بە ڕۆژ دەفڕێت؛ نە بۆ ئەو تاعونەی کە لە تاریکیدا دەڕوات؛ نە بۆ ئەو لەناوچوونەی کە لە نیوەڕۆدا بەفیڕۆ دەدات .زبور ٦-٣ :٩١ لە جوانی پیرۆزیدا یەزدان بپەرستن ،هەموو زەوی لەبەردەمیدا بترسن .زبور ٩:٩٦ جا نەتەوەکان لە ناوی یەزدان دەترسن و هەموو پاشاکانی زەوی لە شکۆمەندی تۆ .زبور ١٥ :١٠٢ چونکە وەک چۆن ئاسمان لە سەرووی زەویەوە بەرزە ،میهرەبانییەکەی بەرامبەر بەو کەسانە گەورەیە کە لێی دەترسن .وەک چۆن باوک بەزەیی بە منداڵەکانیدا دێتەوە ،یەزدان بەزەیی بەو کەسانەدا دێتەوە کە لێی دەترسن .بەڵم میهرەبانی یەزدان لە ئەبەدەوە تا هەتاهەتایە لەسەر ئەوانەی لێی دەترسن و ڕاستودروستییەکەی بۆ منداڵی منداڵەکانە .زبور ١٧ ،١٣ ،١١ :١٠٣ میسر کاتێک ڕۆیشتن دڵخۆش بوو ،چونکە ترسیان بەسەردا هات .زبور ٣٨:١٠٥ ئەو خواردنی داوە بەوانەی لێی دەترسن ،هەمیشە ئاگاداری پەیمانەکەی دەبێت .ترس لە یەزدان سەرەتای داناییە ،هەموو ئەوانەی فەرمانەکانی جێبەجێ دەکەن ،تێگەیشتنێکی باشیان هەیە ،ستایشی بۆ هەتاهەتایە .زبور ٥،١٠ :١١١ لە مژدەی ناخۆش ناترسێت ،دڵی جێگیرە و پشتی بە یەزدان بەستووە .دڵی چەسپاوە ،ناترسێت ،تا ئارەزووی خۆی بەسەر دوژمنەکانیدا نابینێت. زبور ٨-٧ :١١٢ ئێوەی لە یەزدان بترسن ،پشت بە یەزدان ببەستن ،ئەو یارمەتیدەر و قەڵغانیان .ئەو کەسانە بەرەکەتدار دەکات کە لە یەزدان دەترسن ،چ بچووک و چ گەورە .زبور ١٣ ،١١ :١١٥
7
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
ئێستا ئەوانەی لە یەزدان دەترسن با بڵێن :میهرەبانییەکەی بۆ هەتاهەتایە .یەزدان لە لی منە؛ من ناترسم ،مرۆڤ چیم پێدەکات؟ زبور ٤،٦ :١١٨ قسەکەت بۆ بەندەکەت جێگیر بکە کە تەرخانە بۆ ترسەکەت .ئەو سەرزەنشتەی من کە لێی دەترسم ،لببە ،چونکە حوکمەکانت باشن .من هاوڕێی هەموو ئەوانەم کە لە تۆ دەترسن و ئەوانەی فەرمانەکانت دەپارێزن .ئەوانەی لە تۆ دەترسن کاتێک من دەبینن دڵخۆش دەبن .چونکە هیوام بە قسەی تۆ هەبووە» .با ئەوانەی لە تۆ دەترسن ڕوو لە من بکەن و ئەوانەی شایەتیەکانتیان زانیوە .جەستەم لە ترسی تۆ دەلەرزێت؛ منیش لە حوکمەکانت دەترسم» .زبور ٣٨،٣٩،٦٣،٧٤،٧٩،١٢٠:١١٩ ئەی بنەماڵەی لێڤی ،ستایشی یەزدان بکەن ،ئێوەی لە یەزدان دەترسن ،یەزدانتان ستایش بکەن .زبور ٢٠ :١٣٥ ئارەزوی ئەوانەی لێی دەترسن ،بەدی دێنێت ،هەروەها گوێی لە هاواریان دەبێت و ڕزگاریان دەکات .زبور ١٩ :١٤٥ یەزدان دڵخۆش دەبێت بەوانەی لێی دەترسن و ئەوانەی هیوایان بە میهرەبانییەکەی هەیە .زبور ١١ :١٤٧ بەڵم ئەوەی گوێم لێ بگرێت ،بە سەلمەتی دەژی و لە ترسی خراپەکاری بێدەنگ دەبێت .پەندەکانی ٣٣:١ ئینجا لە ترسی یەزدان تێدەگەیت و زانینی خودا دەدۆزیتەوە .پەندەکانی ٥:٢ لەبەرچاوی خۆت دانا مەبە ،لە یەزدان بترسە و لە خراپە دوور بکەوەرەوە .کاتێک پاڵکەوتیت ،ناترسیت ،بەڵێ پاڵ دەکەوێت و خەوەکەت شیرین دەبێت .لە ترسی کتوپڕ مەترسن و نە لە وێرانبوونی خراپەکاران ،کاتێک دێت .پەندەکانی ٢٥-٢٤ ،٧ :٣ ترس لە یەزدان ڕقم لە خراپە ،ڕقم لە خۆبەزلزانین و خۆبەزلزانین و ڕێگای خراپە و دەمی چەقۆکێشە .پەندەکانی ١٣:٨ ترس لە یەزدان سەرەتای حیکمەتە ،زانینی پیرۆزەکان تێگەیشتنە .پەندەکانی ١٠:٩ ترس لە یەزدان تەمەن درێژ دەکات ،بەڵم ساڵنی خراپەکاران کورت دەبێتەوە .پەندەکانی ٢٧:١٠ لە ترسی یەزدان متمانەیەکی بەهێز هەیە ،منداڵەکانیش پەناگەیان دەبێت .ترس لە یەزدان کانیاوی ژیانە ،بۆ ئەوەی لە تەڵەکانی مردن دوور بکەویتەوە .پەندەکانی ٢٧-٢٦ :١٤ لە ترسی یەزدان کەمێک باشترە لە گەنجینەی گەورە و ناڕەحەتی لەگەڵیدا .ترس لە یەزدان فێرکاری حیکمەتە .و پێش شەرەف خۆبەزلزانینە. پەندەکانی ١٦،٣٣ :١٥ بە میهرەبانی و ڕاستی تاوان پاک دەکرێتەوە ،بە ترسی یەزدان مرۆڤ لە خراپە دوور دەکەوێتەوە .پەندەکانی ٦ :١٦ ترس لە یەزدان بەرەو ژیان دەبات ،ئەوەی هەیەتی تێر دەبێت .بە خراپە سەردانی ناکرێ .پەندەکانی ٢٣:١٩ بە خۆنەویستی و ترس لە یەزدان دەوڵەمەندی و شەرەف و ژیان .پەندەکانی ٤:٢٢ با دڵت ئیرەیی بە گوناهباران نەبات ،بەڵکو بە درێژایی ڕۆژ لە یەزدان بترسی .پەندەکانی ١٧ :٢٣ کوڕم ،لە یەزدان و پاشا بترسە ،دەستوەردان مەکە لەگەڵ ئەوانەی کە گۆڕانکارییان پێدراوە :پەندەکانی ٢١:٢٤ خراپەکاران هەڵدێن کاتێک کەس بەدوایدا ناگەڕێت ،بەڵم ڕاستودروستەکان وەک شێر بوێرن .پەندەکانی ١ :٢٨ ترس لە مرۆڤ تەڵەکە دەهێنێت ،بەڵم ئەوەی پشتی بە یەزدان ببەستێت ،سەلمەت دەبێت .پەندەکانی ٢٥:٢٩ بۆ ماڵەکەی لە بەفر ناترسێت ،چونکە هەموو ماڵەکەی جل و بەرگی سووریان لەبەردایە .پەندەکانی ٢١ :٣١ دەزانم هەرچی خودا بیکات ،بۆ هەتاهەتایە دەبێت ،هیچی لێ وەرناگیرێت و هیچی لێ وەرنەگیرێت ،خوداش ئەوە دەکات مرۆڤ لەبەردەمیدا بترسێت .بانگەواز ١٤ :٣ چونکە لە زۆری خەونەکان و قسەی زۆردا شتگەلێکی بێهودەی هەیە ،بەڵم لە خودا بترسە .بانگخوازان ٧:٥ کێ وەک مرۆڤی دانایە؟ کێ لێکدانەوەی شتێک دەزانێت؟ حیکمەتی مرۆڤ ڕووخساری دەدرەوشێتەوە و بوێری ڕووخساری دەگۆڕێت .هەرچەندە گوناهبار سەد جار خراپەکاری بکات و ڕۆژەکانی درێژتر بێت ،بەڵم بەڕاستی دەزانم کە چاک دەبێت بۆ ئەوانەی لە خودا دەترسن و لەبەردەمیدا دەترسن :بانگەواز ١٢ ،١ :٨
8
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
با کۆتایی هەموو بابەتەکە ببیستین :لە خودا بترسن و فەرمانەکانی جێبەجێ بکەن ،چونکە ئەمە ئەرکی هەموو مرۆڤە .بانگەواز ١٣ :١٢
پێغەمبەران لە ترسی یەزدان و شکۆمەندی شکۆمەندی ،بچۆرە ناو بەردەکەوە و لەناو خۆڵدا بتشارەوە .لە ترسی یەزدان و شکۆمەندی شکۆمەندییەکەی دەچنە ناو کونە بەردەکان و ئەشکەوتەکانی زەوی ،کاتێک هەستێتەوە بۆ ئەوەی زەوی بە شێوەیەکی ترسناک لەرزێنێت .بۆ ئەوەی بچێتە ناو درزەکانی بەردەکان و لوتکەی بەردەکانی چەقەڵەوە ،لە ترسی یەزدان و شکۆمەندی شکۆمەندییەکەی ،کاتێک هەستێتەوە بۆ ئەوەی زەوی بە شێوەیەکی ترسناک لەرزێنێت .ئیشایا ١٩،٢١ ،١٠ :٢ پێکەوە ئامۆژگاری بکەن و پووچەڵ دەبێتەوە .وشەکە بڵێ ،ئینجا ناوەستێت ،چونکە خودا لەگەڵمانە .چونکە یەزدان بە دەستێکی بەهێز ئەمەی پێ وتم و ڕێنمایی کردم کە بە ڕێگای ئەم گەلەدا نەڕۆم و گوتی« :مەڵێ یەکگرتووییە ،بە هەموو ئەو کەسانەی کە ئەم گەلە پێیان دەڵێن :یەکگرتووییە .نە لە ترسی ئەوان مەترسن و نە مەترسن .یەزدانی سوپاسالر خۆی پیرۆز بکە .با ئەو ترستان بێت ،با ترستان بێت» .ئیشایا ١٣-١٠ :٨ بۆیە یەزدانی پەروەردگاری سوپاسالر ئەمە دەفەرموێت« :ئەی گەلەکەم کە لە سییۆن نیشتەجێن ،لە ئاشووری مەترسن ،بە چەقۆ لێت دەدات و دارەکەی لە دژی تۆ بەرز دەکاتەوە ،وەک شێوازی میسر» .چونکە هێشتا ماوەیەکی زۆر کەم و تووڕەیی کۆتایی دێت و تووڕەیی من لە لەناوچوونیان .ئیشایا ٢٥-٢٤ :١٠ ڕۆحی یەزدان لەسەری دادەنیشێت ،ڕۆحی دانایی و تێگەیشتن ،ڕۆحی ئامۆژگاری و هێز ،ڕۆحی زانین و ترسی یەزدان .لە ترسی یەزداندا تێگەیشتنێکی خێرا دەکات ،بە بینینی چاوەکانی دادوەری ناکات و بە گوێی گوێکانی سەرزەنشت ناکات :ئیشایا ٣-٢ :١١ سەیرکە ،خودا ڕزگارکەری منە .متمانەم هەیە و ناترسم ،چونکە یەزدان هێز و گۆرانی منە .هەروەها بووەتە ڕزگارکەری من .ئیشایا ٢:١٢ ئەی یەزدان ،تۆ خودای منیت .بەرزت دەکەمەوە ،ستایشی ناوت دەکەم؛ چونکە تۆ کاری سەرسوڕهێنەرت کردووە؛ ئامۆژگارییەکانی کۆنت دڵسۆزی و ڕاستییە .چونکە تۆ لە شارێکت کردە کەڵەکە؛ شارێکی پارێزراو وێرانە :کۆشکی نامۆکان بۆ ئەوەی شار نەبێت؛ هەرگیز دروست نابێت. بۆیە گەلی بەهێز شکۆمەندیت بۆ دەکەن ،شاری گەلنی ترسناک لێت دەترسێت .ئیشایا ٣-١ :٢٥ بەڵم کاتێک منداڵەکانی دەبینێت ،کە کاری دەستەکانمن ،لە ناوەڕاستیدا ،ناوی من پیرۆز دەکەن و پیرۆزی یاقوب پیرۆز دەکەن و لە خودای ئیسرائیل دەترسن .ئیشایا ٢٣:٢٩ چونکە یەزدان بەم شێوەیە قسەی لەگەڵ کردم :وەک چۆن شێر و شێر بەچکە لەسەر نێچیرەکەی دەژەنن ،کاتێک کۆمەڵێک شوان بانگ دەکرێت بۆ سەری ،لە دەنگی ئەوان ناترسێت و خۆی لە دەنگی ئەوان دانابەزێنێت ،بەم شێوەیە یەزدانی سوپاسالر دێتە خوارەوە بۆ شەڕکردن بۆ چیای سیۆن و گردەکەی .ئیشایا ٤:٣١ حیکمەت و زانست دەبنە سەقامگیری سەردەمەکانت و هێزی ڕزگاربوونت ،ترس لە یەزدان گەنجینەی ئەوە .ئیشایا ٦ :٣٣ بە دڵسۆزان بڵێ :بەهێز بن ،مەترسن ،خوداتان بە تۆڵەکردنەوە دێت ،خوداش بە پاداشتەوە دێت .ئەو دێت و ڕزگارت دەکات .ئیشایا ٤:٣٥ ئیشایا پێی گوتن« :بە گەورەکەتان بەم شێوەیە بڵێن :یەزدان ئەمە دەفەرموێت :مەترسن لەو قسانەی کە بیستووتانە ،کە خزمەتکارانی پاشای ئاشوور بە من کوفریان کردووە» .سەیرکە ،تەقینەوەیەک بەسەریدا دەنێرم و دەنگۆیەک دەبیستێت و دەگەڕێتەوە خاکی خۆی .لە خاکەکەی خۆیدا بە شمشێر دەیکوژم» .ئیشایا ٧-٦ :٣٧ ئەی سیهۆن کە مژدە دەهێنیت ،سەرکەو بۆ سەر شاخی بەرز .ئەی ئۆرشەلیم ،کە مژدە دەهێنیت ،بە هێز دەنگت بەرز بکەرەوە .بەرزی بکەرەوە، مەترسە؛ بە شارەکانی یەهودا بڵێ« :ئەوەتا خوداتان»! ئیشایا ٩ :٤٠ یارمەتی هەر یەکێکیان دەدا کە دراوسێی خۆی بوو؛ هەرکەسێک بە براکەی گوت« :ئازابە» .مەترسە؛ چونکە من لەگەڵتم ،تووشی شۆک مەبە. چونکە من خودای تۆم ،بەهێزت دەکەم .بەڵێ ،یارمەتیت دەدەم؛ بەڵێ ،بە دەستی ڕاستی ڕاستودروستی خۆم پشتگیریت دەکەم .چونکە من یەزدانی پەروەردگارت دەستی ڕاستت دەگرم و پێت دەڵێم :مەترسە .من یارمەتیت دەدەم .ئەی کرمی یاقوب و ئەی پیاوی ئیسرائیل ،مەترسە .من یارمەتیت دەدەم ،یەزدان و فریادڕەسەکەت ،پیرۆزی ئیسرائیل دەفەرموێت .ئیشایا ١٤-١٣ ،١٠ ،٦ :٤١ بەڵم ئێستا ئەمە دەفەرموێت یەزدان کە تۆی دروستکرد ،ئەی یاقوب و ئەوی تۆی دروستکرد ،ئەی ئیسرائیل :مەترسە ،چونکە من تۆم ڕزگارکرد، بە ناوی تۆ بانگم کردیت .تۆ هی منیت .مەترسە ،چونکە من لەگەڵتم ،تۆوەکانت لە ڕۆژهەڵتەوە دەهێنم و لە ڕۆژئاوا کۆت دەکەمەوە .ئیشایا :٤٣ ١،٥ یەزدان کە تۆی دروستکرد و لە سکی دایکیەوە دروستی کردیت ،ئەمە دەفەرموێت ،کە یارمەتیت دەدات .ئەی یاقوب ،بەندەکەم مەترسە .تۆش یەسورون کە من هەڵمبژاردووە .مەترسن و مەترسن ،ئایا من لەو کاتەوە پێم نەگوت و ڕامگەیاندووە؟ تەنانەت ئێوە شایەتحاڵی منن» .ئایا لە تەنیشت من خودایەک هەیە؟ بەڵێ ،خودا نییە؛ من هیچ ناناسم .ئیشایا ٢،٨ :٤٤
9
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
ئەی ئەوانەی ڕاستودروستی دەزانن گوێم لێ بگرن ،ئەو گەلەی کە یاسای من لە دڵیاندایە .لە سوکایەتی مرۆڤەکان مەترسن و لە جنێودانەکانیان مەترسن .چونکە مۆتەکە وەک جل و بەرگ دەیانخوات و کرمیش وەک پشم دەیانخوات ،بەڵم ڕاستودروستی من بۆ هەتاهەتایە و ڕزگاربوونم لە نەوە بۆ نەوە .ئیشایا ٨-٧ :٥١ من ،من ئەو کەسەم کە دڵنەواییتان دەدەم ،تۆ کێیت ،لە پیاوێک بترسیت کە دەمرێت و لە کوڕی مرۆڤ کە وەک چیمەن دەکرێت .ئیشایا ١٢ :٥١ مەترسن؛ چونکە شەرم ناکەیت ،شەرمەزاریش نابیت .چونکە شەرمەزار نابیت ،چونکە شەرمەزاری گەنجیت لەبیر دەکەیت و ئیتر سەرزەنشتی بێوەژنەکەت لەبیر ناکەیتەوە .لە ڕاستودروستیدا جێگیر دەبیت ،دوور دەبیت لە ستەم؛ چونکە ناترسیت و لە ترس و تۆقاندن .چونکە لێت نزیک نابێتەوە» .ئیشایا ٤،١٤ :٥٤ لە کێ ترساویت یان لە کێ ترساویت ،کە درۆت کردووە و بیرم نەکردووەتەوە و نەتانخستۆتە دڵتەوە؟ ئایا من لە کۆنەوە بێدەنگ نەبووم و تۆش لە من ناترسی؟ ئیشایا ١١:٥٧ بەم شێوەیە لە ڕۆژئاوا لە ناوی یەزدان دەترسن و لە هەڵهاتنی خۆرەوە شکۆمەندی ئەو دەترسن .کاتێک دوژمن وەک لفاوێک دێتە ژوورەوە ،ڕۆحی یەزدان ئاڵیەک لە دژی بەرز دەکاتەوە .ئیشایا ١٩ :٥٩ لە ڕووخساری ئەوان مەترسە ،چونکە من لەگەڵتم بۆ ڕزگارکردنت ،یەزدان دەفەرموێت .یەرمیا ٨:١ ئەوان وەک دارخورما ڕاستن ،بەڵم قسە مەکەن :دەبێت پێویستیان بە هەڵگرتن هەیە ،چونکە ناتوانن بچن .لێیان مەترسن؛ چونکە ناتوانن خراپە بکەن ،هەروەها چاکەکردنیان نییە .ئەی پاشای گەلن کێ لە تۆ نەترسێت؟ چونکە پەیوەندی بە تۆوە هەیە ،چونکە لە نێو هەموو داناکانی گەلن و لە هەموو شانشینیەکانیاندا کەس وەک تۆ نییە .یەرمیا ٥،٧ :١٠ یەزدان دەفەرموێت :شوان بەسەر ئەوانەدا دادەنێم کە بەخێویان دەکەن ،ئیتر ناترسن و ناترسن و کەمیان نابێت .یەرمیا ٤:٢٣ بۆیە مەترسە ،ئەی یاقوب بەندەکەم ،یەزدان دەفەرموێت .ئەی ئیسرائیل ،مەترسە ،چونکە سەیرکە ،من لە دوورەوە ڕزگارت دەکەم و نەوەکانت لە خاکی دیلبوونیان ڕزگارت دەکەم .یاقوب دەگەڕێتەوە و ئارام دەبێتەوە و بێدەنگ دەبێت و کەس نایترسێنێت .یەرمیا ١٠:٣٠ یەک دڵ و یەک ڕێگایان پێدەدەم ،بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە لە من بترسن ،لە پێناو چاکەی خۆیان و منداڵەکانیان دوای ئەوان ،پەیمانێکی هەمیشەیی لەگەڵیان دەبەستم ،کە لێیان دوور نەکەمەوە و چاکەیان بۆ بکەم .بەڵم ترسی خۆم دەخەمە دڵیانەوە ،بۆ ئەوەی لێم دوور نەکەونەوە» .یەرمیا -٣٩:٣٢ ٤٠ بەڵم من لەو ڕۆژەدا ڕزگارت دەکەم ،یەزدان دەفەرموێت ،تۆ نادرێیتە دەستی ئەو پیاوانەی لێیان دەترسیت .یەرمیا ١٧:٣٩ لە پاشای بابل مەترسن کە لێی دەترسن .یەزدان دەفەرموێت لێی مەترسن ،چونکە من لەگەڵتانم بۆ ئەوەی ڕزگارتان بکەم و لە دەستی ڕزگارتان بکەم .یەرمیا ١١:٤٢ بەڵم ئەی یاقوبی بەندەکەم مەترسە و مەترسە ،ئەی ئیسرائیل ،چونکە من لە دوورەوە ڕزگارت دەکەم و نەوەکانت لە خاکی دیلبوونیان ڕزگارت دەکەم .یاقوب دەگەڕێتەوە و ئارام و ئارام دەبێت ،کەسیش ناترسێنێت .یەزدان دەفەرموێت ،مەترسە ،ئەی یاقوب بەندەکەم ،چونکە من لەگەڵتم .چونکە هەموو ئەو گەلنە کۆتایی پێدێنم کە تۆم لێ بردووە ،بەڵم کۆتاییت پێ ناهێنم ،بەڵکو بە پێوەر ڕاستت دەکەمەوە .بەڵم بە تەواوی بێ سزات بەجێناهێڵم .یەرمیا ٢٨-٢٧:٤٦ تۆی کوڕی مرۆڤ ،لێیان مەترسە و لە قسەکانیان مەترسە ،ئەگەرچی دڕک و دڕک لەگەڵتدا بێت و لە نێو عەقارەبەکاندا نیشتەجێیت ،لە قسەکانیان مەترسە و لە نیگاکانیان مەترسە ،هەرچەندە ماڵێکی یاخی بن .حەزەقێل ٦ :٢ وەک چەقۆیەکی چەقبەستوو ڕەقتر لە چڵکن پێشەوەتم دروست کردووە ،لێیان مەترسە و لە نیگاکانیان تووشی شۆک مەبە ،هەرچەندە ماڵێکی یاخی بن .حەزەقێل ٩ :٣ یەزدانی پەروەردگار ئەمە دەفەرموێت :هەروەها بتەکان لەناو دەبەم و وێنەکانیان لە نوفەوە وەستاندم .ئیتر شازادەی خاکی میسر نامێنێتەوە ،ترسێک لە خاکی میسردا دەخەمەڕوو» .حەزەقێل ١٣ :٣٠ ئیتر نابنە نێچیری نەتەوەکان و دڕندەی خاکیش نایانخۆن .بەڵم بە سەلمەتی دەژین و کەس نایانترسێنێت .حەزەقێل ٢٨:٣٤ دوای ئەوە شەرمەزاری خۆیان و هەموو تاوانەکانیان هەڵگرت کە بەهۆیەوە سەرپێچییان لە من کردووە ،کاتێک بە سەلمەتی لە خاکەکەیان نیشتەجێ بوون و کەس نەیانترسان .حەزەقێل ٢٦:٣٩ فەرمانێک دەدەم ،کە لە هەموو حوکمڕانییەکانی شانشینی مندا مرۆڤەکان لەبەردەم خودای دانیالدا دەلەرزن و بترسن ،چونکە ئەو خودای زیندووە و بۆ هەتاهەتایە چەسپاوە و شانشینییەکەی لەناو ناچێت و حوکمڕانیەکەی تا کۆتایی دەبێت .دانیال ٢٦:٦
10
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
ئینجا پێی گوتم« :دانیال ،مەترسە ،چونکە لە یەکەم ڕۆژەوە کە دڵت دانا بۆ تێگەیشتن و سزادانی خۆت لەبەردەم خوداکەتدا ،قسەکانت بیستراون و منیش بۆ قسەکانت هاتوومەتە سەر» .گوتی« :ئەی مرۆڤی زۆر خۆشەویست ،مەترسە ،ئاشتی بۆ تۆ بێت ،بەهێز بە ،بەڵێ ،بەهێز بە» .کاتێک قسەی لەگەڵ کردم ،بەهێز بووم و گوتم« :با گەورەم قسە بکات .چونکە تۆ بەهێزت کردم .دانیال ١٩ ،١٢ :١٠ دوای ئەوە نەوەی ئیسرائیل دەگەڕێنەوە و بەدوای یەزدانی پەروەردگاریان و داودی پاشایاندا دەگەڕێن .لە ڕۆژانی دواییدا لە یەزدان و چاکەکارییەکەی دەترسێت .هۆشع ٥:٣ ئەی خاک مەترسە؛ دڵخۆش بن و شاد بن ،چونکە یەزدان کاری گەورە دەکات .ئەی ئاژەڵە کێڵگەکان مەترسن ،چونکە لەوەڕگەی بیابانەکان بەهار دەبن ،چونکە دارەکە بەرهەمی خۆی دەدات ،هەنجیر و ترێ هێزی خۆیان دەدەن .یۆئێل ٢٢-٢١ :٢ پێی گوتن« :من عیبریم .منیش لە یەزدانی خودای ئاسمان دەترسم ،کە دەریا و خاکی وشکی دروست کردووە .یونا ٩:١ بەڵم هەریەکە لە ژێر ڕوەکی ترێ و لە ژێر دار هەنجیرەکەیدا دادەنیشن .کەسیش نایانترسێنێت ،چونکە دەمی یەزدانی سوپاسالر قسەی کردووە. میکا ٤:٤ وەک مار خۆڵ دەلێسێنن ،وەک کرمەکانی زەوی لە کونەکانیان دەردەچن ،لە یەزدانی پەروەردگارمان دەترسن و لەبەر تۆ دەترسن .میکا ١٧:٧ ئەی یەزدان ،گوێم لە قسەکانت بوو و ترسام :ئەی یەزدان ،لە ناوەڕاستی ساڵەکاندا کارەکانت زیندوو بکەرەوە ،لە ناوەڕاستی ساڵەکاندا .لە تووڕەییدا ڕەحمەتی لەبیر بکە .حەبەک ٢:٣ پاشماوەی ئیسرائیل نادروست ناکەن و درۆش ناکەن .زمانێکی فێڵبازیش لە دەمیاندا نادۆزرێتەوە ،چونکە دەخۆن و پاڵدەکەون ،کەس نایانترسێنێت. لەو ڕۆژەدا بە ئۆرشەلیم دەوترێت :مەترسە ،بە سیهۆنیش دەوترێت :دەستەکانت شل نەبن .سەفانیە ١٦ ،١٣ :٣ پاشان زروبابێلی کوڕی شەعلتیێل و یەشوع کوڕی یۆسێدەخی سەرۆک کاهین لەگەڵ هەموو پاشماوەی گەل ،گوێڕایەڵی دەنگی یەزدانی پەروەردگاریان و قسەکانی حەجای پێغەمبەر بوون ،وەک یەزدانی پەروەردگاریان بۆی ناردبوو ،گەلەکەش لەبەردەم یەزدان ترسان .هاگای 1:12 بەپێی ئەو قسەیەی کە لە میسر هاتنە دەرەوە لەگەڵتان پەیمانم بەست ،ڕۆحی منیش لە نێوانتاندا دەمێنێتەوە ،مەترسن .هاگای ٥:٢ ئەی ماڵی یەهودا و بنەماڵەی ئیسرائیل ،وەک چۆن لە نێو نەتەوەکاندا نەفرەت بوون .بەم شێوەیە ڕزگارتان دەکەم ،ئێوەش دەبنە نیعمەت ،مەترسن، بەڵکو با دەستەکانتان بەهێز بن» .بەم شێوەیە لەم ڕۆژانەدا بیرم لەوە کردەوە کە چاکەیەک بۆ ئۆرشەلیم و ماڵی یەهودا بکەم ،مەترسن .زەکەریا :٨ ١٥ ،١٣ کوڕ ڕێز لە باوکی دەگرێت و خزمەتکار ئاغای خۆی ،ئەگەر من باوک بم ،شەرەفی من لە کوێیە؟ وە ئەگەر وەستا بم ،ترسم لە کوێیە؟ یەزدانی سوپاسالر پێتان دەفەرموێت ،ئەی کاهینەکان ،کە ناوم سووکایەتی پێدەکەن .ئێوەش دەڵێن« :ئێمە لەچی ناوتمان سووکایەتی پێکرد؟» مەلکی 1:6 پەیمانی ژیان و ئاشتی لەگەڵیدا بوو؛ لەبەر ئەو ترسەی لێم دەترسا و لەبەردەم ناومدا دەترسا ،پێمدا .مەلکی ٥:٢ بەڵم بۆ ئێوەی ناوم دەترسن ،خۆری ڕاستودروستی بە شیفا لە باڵەکانیدا هەڵدێت .دەچنە دەرەوە و وەک گوێدرێژەکانی کۆشک گەورە دەبن .مەلکی ٢:٤
ئینجیلەکان بەڵم کاتێک بیری لەم شتانە دەکردەوە ،فریشتەی یەزدان لە خەودا بۆی دەرکەوت و گوتی« :یوسف کوڕی داود ،مەترسە مەریەم ژنەکەت بۆ خۆت ببەیت ،چونکە ئەوەی لە دایکیدا دووگیان دەبێت لە ڕۆحی پیرۆزەوەیە» .مەتا ٢٠:١ ئینجا پێی گوتن« :ئەی ئەوانەی کەم باوەڕن ،بۆچی دەترسن؟» ئینجا هەستا و سەرزەنشتی با و دەریای کرد .و ئارامیەکی گەورە هەبوو .مەتا ٢٦:٨ بۆیە لێیان مەترسن ،چونکە هیچ شتێک داپۆشراو نییە کە ئاشکرا نەبێت .و شاردەوە ،کە نازانرێت .لەو کەسانە مەترسن کە جەستە دەکوژن ،بەڵم توانای کوشتنی ڕۆحیان نییە ،بەڵکو لەوە بترسن کە توانای لەناوبردنی ڕۆح و جەستەی هەیە لە دۆزەخدا .کەواتە مەترسن ،لە گۆچانێکی زۆر بەنرخترن .مەتا ٢٨،٣١ ،٢٦ :١٠ لە چوارەمی شەودا عیسا چووە لی ئەوان و بەسەر دەریادا ڕۆیشت .کاتێک شاگردەکان بینییان کە بەسەر دەریادا دەڕوات ،تووشی شڵەژان بوون و گوتیان« :ئەوە ڕۆحە .و لە ترسدا هاواریان کرد .بەڵم یەکسەر عیسا پێی گوتن« :ئاگادار بن .ئەوە منم؛ مەترسە .مەتا ٢٧-٢٥ :١٤
11
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
لە کاتێکدا کە هێشتا قسەی دەکرد ،سەیرکە هەورێکی گەشاوە سێبەری گرتەوە ،دەنگێک لە هەورەکەوە هاتە دەرەوە کە دەیگوت« :ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە ،کە پێی ڕازیم .گوێی لێ بگرن» .کاتێک شاگردەکان گوێیان لێ بوو ،لەسەر ڕووخساری خۆیان کەوتنە خوارەوە و ترسێکی زۆریان هەبوو .عیسا هات و دەستی لێدان و گوتی« :هەستە و مەترسن» .مەتا ٧-٥ :١٧ فریشتەکەش وەڵمی ژنەکانی دایەوە« :مەترسن ،چونکە دەزانم بەدوای عیسای لە خاچدا دەگەڕێن» .ئینجا بە ترس و خۆشییەکی زۆرەوە بە خێرایی لە گۆڕەکە ڕۆیشتن .و ڕایکرد بۆ ئەوەی شاگردەکانی بگەیەنێت .ئینجا عیسا پێی گوتن« :مەترسن ،بڕۆن بە براکانم بڵێن دەچنە جەلیل و لەوێ دەمبینن» .مەتا ٨،١٠ ،٥ :٢٨ پێی گوتن« :بۆچی ئەوەندە دەترسن؟» چۆن باوەڕتان نییە؟ مارک ٤٠:٤ لە کاتێکدا کە هێشتا قسەی دەکرد ،لە ماڵی فەرمانڕەوای کەنیسەکەوە کەسێک هاتن و گوتیان« :کچەکەت مردووە ،بۆچی زیاتر مامۆستا دەشێوێنیت؟» هەر کە عیسا گوێی لە قسەکە بوو ،بە سەرۆکی کەنیسەکەی گوت :مەترسە ،تەنها باوەڕ بکە .مارک ٣٦-٣٥:٥ چونکە هەموویان ئەویان بینی و تووشی شڵەژان بوون .یەکسەر لەگەڵیان قسەی کرد و پێی گوتن« :دڵخۆش بن ،ئەوە منم .مەترسە .مارک ٥٠:٦ یوسف لە ئەریماتای ،ڕاوێژکارێکی بەڕێز ،کە چاوەڕێی شانشینی خودای دەکرد ،هات و بە بوێرییەوە چووە لی پیلتۆس و ئارەزووی تەرمی عیسای دەکرد .مارک ٤٣:١٥ بەڵم فریشتەکە پێی گوت« :زەکەریا مەترسە ،چونکە دوعاکەت دەبیسترێت .ئیلیزابێسی هاوسەرت کوڕێکت بۆ دەبێت و ناوی ناوە یۆحەنا. فریشتەکەش پێی گوت« :مەترسە ،مەریەم ،چونکە تۆ لەلی خودا نیعمەتت وەرگرتووە» .لوقا ١٣،٣٠ :١ فریشتەکە پێی گوتن« :مەترسن ،چونکە مژدەی خۆشی گەورەتان بۆ دەهێنم ،کە بۆ هەموو گەل دەبێت» .لوقا ١٠:٢ هەروەها یاقوب و یۆحەنا کوڕەکانی زێبدی کە هاوبەشی شیمۆن بوون .عیسا بە شیمۆنی گوت« :مەترسە .لەمەودوا مرۆڤەکان دەگریت» .هەموویان سەرسام بوون و شکۆمەندی خودایان کرد و پڕ بوون لە ترس و گوتیان« :ئەمڕۆ شتە نامۆکانمان بینی» .لوقا ١٠،٢٦ :٥ ترسێک لە هەمووان هاتە ئاراوە و شکۆمەندییان بۆ خودا هێنا و گوتیان :پێغەمبەرێکی گەورە لە نێوانماندا هەستاوە .و ،کە خودا سەردانی گەلەکەی کردووە .لوقا ١٦:٧ پێی گوتن« :باوەڕتان لە کوێیە؟» ئەوانیش لە ترسان سەریان سوڕما و بە یەکتریان دەگوت« :ئەمە چ جۆرە مرۆڤێکە! چونکە فەرمان بە با و ئاویش دەکات ،ئەوانیش گوێڕایەڵی دەکەن» .لوقا ٢٥:٨ بەڵم کاتێک عیسا بیست ،وەڵمی دایەوە« :مەترسە ،تەنها باوەڕ بکە و چاک دەبێتەوە» .لوقا ٥٠:٨ منیش پێتان دەڵێم هاوڕێیانم ،لەو کەسانە مەترسن کە جەستە دەکوژن و دوای ئەوە ئیتر کارێکیان نییە کە بتوانن بیکەن .بەڵم من پێشوەختە ئاگادارتان دەکەمەوە کە لە کێ دەترسن :لەو کەسە بترسن ،کە دوای کوشتنی هێزی ئەوەی هەیە فڕێی بداتە دۆزەخەوە .بەڵێ ،پێتان دەڵێم :لێی بترسن» .بەڵم تەنانەت مووەکانی سەرت هەموویان ژمارە کراون .کەواتە مەترسن ،ئێوە لە گۆچانێکی زۆر بەنرخترن .مەترسن ،مەڕێکی بچووک؛ چونکە باوکتان ڕەزامەندییە کە شانشینیتان پێ ببەخشێت .لوقا ٧،٣٢ ،٥-٤ :١٢ ئینجا کاتێک نزیکەی پێنج و بیست یان سی مەتر ڕۆیشتن ،عیسایان بینی کە بەسەر دەریادا دەڕوات و لە کەشتییەکە نزیک دەبێتەوە ،ترسان .بەڵم پێی گوتن« :ئەوە منم .مەترسە .یۆحەنا ٢٠-١٩ :٦ بەڵم سەیرکە بە بوێری قسە دەکات و ئەوان هیچی پێ ناڵێن .ئایا بەڕاستی فەرمانڕەواکان دەزانن کە ئەمە خۆی مەسیحە؟ یۆحەنا ٢٦:٧ ئەی کچی سیۆن مەترسە ،سەیرکە پاشاکەت دێت و لەسەر کەرێکی کەر دانیشتووە .یۆحەنا ١٥ :١٢ ئاشتیتان بۆ بەجێدەهێڵم ،ئارامیی خۆمتان پێ دەبەخشم ،نەک وەک ئەوەی جیهان دەیبەخشێت ،من پێتان دەدەم .با دڵت گرژ نەبێت و نە بترسێت. یۆحەنا ٢٧:١٤
کردارەکان ترس بەسەر هەموو کەسێکدا هات ،زۆر سەرسوڕهێنەر و نیشانە لەلیەن نێردراوانەوە ئەنجامدرا .کارەکانی پێغەمبەران ٤٣:٢ کاتێک بوێری پەترۆس و یۆحەنایان بینی و زانیان کە ئەوان پیاوی بێ فێربوون و نەزانن ،سەریان سوڕما .ئینجا زانیان کە لەگەڵ عیسا بوون. ئێستاش ئەی پەروەردگار ،سەیری هەڕەشەکانیان بکە ،بە خزمەتکارەکانت بدە ،بە هەموو بوێرییەکەوە قسەی تۆ بڵێن ،کاتێک نوێژیان کرد ،ئەو شوێنە لەرزۆک بوو کە پێکەوە کۆبوونەوە .هەموویان پڕ بوون لە ڕۆحی پیرۆز و بە بوێری قسەی خودایان دەکرد .کارەکانی پێغەمبەران ١٣،٢٩،٣١:٤ 12
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
ئەنانیاسیش کە ئەم قسانەیان بیست ،کەوتە خوارەوە و وازی لە جنۆکەکە هێنا ،ترسێکی زۆریش بەسەر هەموو ئەوانەی گوێیان لەم قسەیانە بوو. ترسێکی زۆریش بەسەر هەموو کڵێسا و هەموو ئەوانەی ئەم قسانەیان بیستبوو هاتە سەر .کارەکانی پێغەمبەران ٥،١١:٥ بەڵم بەرنابا گرتی و هێنایە لی نێردراوان و پێی ڕاگەیاندن کە چۆن یەزدانی لە ڕێگادا بینیوە و قسەی لەگەڵ کردووە و چۆن بە بوێرییەوە لە دیمەشق بانگەشەی کردووە بەناوی عیسا .بە ناوی عیسا پەروەردگارەوە بە بوێری قسەی کرد و دژی یۆنانیەکان ناکۆکی دەکرد ،بەڵم ئەوان ڕۆیشتن بیکوژن .پاشان کڵێساکان لە هەموو جودا و جەلیل و سامریا پشوویان دا و بنیات نرا .و لە ترسی یەزدان و لە ئاسوودەیی ڕۆحی پیرۆزدا ڕۆیشتن، زۆر بوون .کارەکانی پێغەمبەران ٢٧،٢٩،٣١:٩ ئینجا پۆڵس هەستا و بە دەستی ئاماژەی کرد و گوتی« :پیاوانی ئیسرائیل و ئێوەی لە خودا دەترسن ،گوێتان لێ بگرن» .ئینجا پۆڵس و بەرناباش بوێرانە بوون و گوتیان« :پێویست بوو سەرەتا قسەی خوداتان پێ بگوترابا ،بەڵم کاتێک لە خۆتان داینا و خۆتان بە ناشایستەی ژیانی هەتاهەتایی دەزانن ،ئێمە ڕوو لە نەتەوەکان دەکەین» .کارەکانی پێغەمبەران ١٦،٤٦ :١٣ بۆیە ماوەیەکی زۆر مانەوە و بە بوێری لە یەزدان قسەیان دەکرد ،کە شایەتحاڵی وشەی نیعمەتی ئەوی دەدا و نیشانە و سەرسوڕهێنەرەکانی بە دەستیان بەخشی .کارەکانی پێغەمبەران ٣:١٤ ئینجا یەزدان لە شەودا بە دیدگایەک بە پۆڵسی گوت« :مەترسە ،بەڵکو قسە بکە و بێدەنگ مەبە ،چونکە من لەگەڵتم و کەس ناچێتە سەرت بۆ ئەوەی ئازارت بدات ،چونکە خەڵکێکی زۆرم لەم شارەدا هەیە» .کارەکانی پێغەمبەران ١٠-٩ :١٨ لە کەنیسەکەدا بە بوێرییەوە دەستی کرد بە قسەکردن ،کاتێک ئاکویل و پریسکیل گوێیان لێ بوو ،بردیان بۆ لی خۆیان و ڕێگای خودایان بۆ ڕوونکردەوە .کردەوەکانی پێغەمبەران ٢٦:١٨ چووە ناو کەنیسەکە و بۆ ماوەی سێ مانگ بە بوێری قسەی کرد و قسەی لەسەر شانشینی خودا کرد .هەموو جولەکەکان و یۆنانیەکان کە لە ئەفسوس نیشتەجێ بوون ،ئەمەیان زانی .ترس کەوتە سەر هەموویان و ناوی عیسای یەزدان بەرزکرایەوە .کارەکانی پێغەمبەران ١٧ ،٨ :١٩ گوتی« :پۆڵس ،مەترسە .دەبێ ببرێیتە بەردەم قەیسەر ،خودا هەموو ئەوانەی لەگەڵتدا دەڕۆن پێی بەخشیویت .کارەکانی پێغەمبەران ٢٤:٢٧ لەوێشەوە ،کاتێک براکان هەواڵی ئێمەیان بیست ،هاتنە پێشەوە بۆ ئەوەی تا مەکۆی ئەپیا و سێ مەیخانەکە پێشوازیمان لێ بکەن .کارەکانی پێغەمبەران ١٥:٢٨
نامەکان بەڵم ئیشایا زۆر بوێرە و دەڵێت« :لەلی ئەو کەسانە دۆزرایەوە کە بەدوایاندا نەگەڕام .بۆ ئەوانەی کە داوای منیان نەکرد ،دەرکەوتم .ڕۆمیان ٢٠:١٠ باش؛ بەهۆی بێباوەڕیەوە شکاون ،تۆش بە باوەڕ وەستاویت .بەرز مەبە ،بەڵکو بترسە :ڕۆمیان ٢٠ :١١ چونکە حاکمەکان بۆ کارە چاکەکان ترسناک نین ،بەڵکو بۆ خراپەکاران .کەواتە ئایا لە دەسەڵت ناترسیت؟ چاکە بکە و ستایشی ئەو شتە دەکەیت، چونکە ئەو خزمەتکاری خودایە بۆ چاکە .بەڵم ئەگەر خراپەکاریت کرد ،بترسە .چونکە شمشێر بە بەتاڵی هەڵناگرێت ،چونکە خزمەتکاری خودایە، تۆڵەسەندنەوە بۆ ئەوەی تووڕەیی بەسەر ئەو کەسەی خراپەکاردا بکات .کەواتە هەموو شایستەکانیان بدەنەوە :باج بدەنە ئەو کەسەی کە باجەکەی بۆ بێت .داب و نەریتی بۆ کێ داب و نەریتی؛ ترس لە کێ ترس؛ شەرەف بۆ کێ شەرەف .ڕۆمیان ٤،٧-٣ :١٣ بەڵم برایان ،من زیاتر بوێرانەتر بۆتان نووسیومە بە جۆرێک کە لە بیرتان بێت ،بەهۆی ئەو نیعمەتەی کە خودا پێم بەخشیوە ،ڕۆمیان ١٥ :١٥ ئەگەر تیمۆتێۆس هات ،بزانە بێ ترس لەگەڵتان بێت ،چونکە وەک من کاری یەزدان دەکات .یەکەمی کۆرنتیۆس ١٠:١٦ کەواتە خۆشەویستان ،بە خاوەنی ئەم بەڵێنانە ،با خۆمان پاک بکەینەوە لە هەموو پیسییەکی گۆشت و ڕۆح ،پیرۆزی لە ترسی خودادا تەواو بکەین. بوێری قسەکردنم بەرامبەر بە ئێوە گەورەیە ،شانازیکردنم بە ئێوە گەورەیە ،پڕم لە ئاسوودەیی ،لە هەموو تەنگانەماندا زۆر دڵخۆشم ٢ .کۆرنتیۆس ١،٤ :٧ ئێستا من پۆڵس خۆم بە نەرم و نیان و نەرم و نیانی مەسیح لێتان دەپاڕێمەوە ،کە لە ئامادەبووندا لە نێوانتاندا خۆبەزلزانم ،بەڵم لە ئامادەنەبوونمدا بوێرم بەرامبەرتان :بەڵم تکاتان لێدەکەم کە بوێر نەبم کاتێک ئامادە دەبم بەو متمانەیە ،کە پێموایە بوێر بم بەرامبەر بە هەندێک ،کە وا بیرمان دەکەنەوە وەک ئەوەی بەپێی گۆشت ڕۆیشتین ٢ .کۆرنتیۆس ٢-١ :١٠ من وەک ئەوەی لەبارەی سەرزەنشتەوە قسە دەکەم ،وەک ئەوەی لواز بووین .بەڵم هەرکەسێک بوێر بێت ،بە گەمژەییەوە قسە دەکەم ،منیش بوێرم. ٢کۆرنتیۆس ٢١ :١١
13
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
کە بە ئیمانی ئەو بوێری و دەستڕاگەیشتنمان بە متمانەوە هەیە .ئەفسیان ١٢ :٣ خۆتان ملکەچی یەکتر بن لە ترسی خودا .ئەفسیان ٢١:٥ بەندەکان ،بە ترس و لەرزەوە گوێڕایەڵی ئەوانە بن کە ئاغاکانتانن بەپێی جەستە ،بە ترس و لەرزەوە ،لە دڵتان وەک مەسیح .ئەفسیان ٥:٦ بۆ منیش ،بۆ ئەوەی قسەم پێ بکرێت ،تا بە بوێری دەمم بکەمەوە و نهێنی ئینجیل ئاشکرا بکەم ،کە من باڵیۆزیم بە بەندکراو ،بۆ ئەوەی تێیدا بە بوێری قسە بکەم ،وەک ئەوەی دەبێ بیڵێم .ئەفسیان ٢٠-١٩ :٦ زۆرێک لە برایان لە یەزدان ،کە بەهۆی بەندەکانمەوە متمانەیان بەخۆیان هەبوو ،زۆر بوێرترن بۆ ئەوەی بەبێ ترس وشەکە بڵێن .فیلیپیان 1:14 بەپێی چاوەڕوانییە جدی و هیوای خۆم ،کە لە هیچ شتێکدا شەرم نابم ،بەڵکو بە هەموو بوێرییەکەوە ،وەک هەمیشە ،ئێستاش مەسیح لە جەستەمدا گەورە دەبێت ،جا بە ژیان بێت یان بە مردن .فیلیپیان 1:20 بۆیە خۆشەویستەکانم ،وەک چۆن هەمیشە گوێڕایەڵی بوون ،نەک وەک لە ئامادەبوونی من ،بەڵکو ئێستا زۆر زیاتر لە غیابی مندا ،بە ترس و لەرزەوە ڕزگاری خۆتان کار بکەن .فیلیپیان ١٢ :٢ چونکە ئەوانەی پۆستی دیاکۆنیان بە باشی بەکارهێناوە ،پلەیەکی باش بۆ خۆیان دەکڕن و بوێرییەکی زۆر لە باوەڕدا کە بە عیسای مەسیحەوە هەیە. یەکەم تیمۆتێۆس ١٣:٣ چونکە خودا ڕۆحی ترسی پێ نەداوین .بەڵم لە دەسەڵت و خۆشەویستی و عەقڵی تەندروست ٢ .تیمۆتێۆس ٧ :١ بەڵم دوای ئەوەی پێشتر ئازارمان چەشت و بە شەرمەزارییەوە داوای لێکراین ،وەک دەزانن لە فیلیپی ،لە خوداکەمان بوێر بووین بە ململنێیەکی زۆرەوە ئینجیلی خوداتان پێ بڵێین .یەکەمی تەسالۆنیکیەکان ٢:٢ بۆیە ئەگەرچی لە مەسیحدا زۆر بوێر بم و فەرمانت پێبدەم کە گونجاوە ،بەڵم لە پێناو خۆشەویستیدا پێت باشترە لێت دەپاڕێمەوە ،کە وەک پۆڵسی بەساڵچووم و ئێستاش دیلێکی عیسا مەسیحم .فیلیمۆن ٩-٨ :١ چونکە منداڵەکان بەشدارن لە گۆشت و خوێن ،ئەویش بە هەمان شێوە بەشێکی لە خوێنەکان وەرگرت .بۆ ئەوەی لە ڕێگەی مردنەوە ئەو کەسە لەناو ببات کە هێزی مردنی هەبوو ،واتە شەیتان .ئەوانیش ڕزگار بکەن کە لە ترسی مردن بە درێژایی تەمەنیان کەوتوونەتە ژێر کۆیلیەتی .عیبرانییەکان ١٥-١٤ :٢ بۆیە با بە بوێری بێینە سەر تەختی نیعمەت ،تا بەزەییمان پێ بگات و نیعمەت بدۆزینەوە بۆ یارمەتیدان لە کاتی پێویستیدا .عیبرانییەکان ١٦:٤ جا برایان ،بوێریمان هەیە بە خوێنی عیسا بچینە پیرۆزترین ،بە ڕێگایەکی نوێ و زیندوو ،کە لە ڕێگەی پەردە ،واتە گۆشتی خۆیەوە بۆی پیرۆز کردووە .عیبرانییەکان ٢٠-١٩ :١٠ کەوتنە دەستی خودای زیندوو شتێکی ترسناکە .عیبرانییەکان ٣١:١٠ بە باوەڕ نوح کە لەلیەن خوداوە ئاگادارکرایەوە لەوەی کە هێشتا نەبینراون ،لە ترسدا جووڵەی کرد و کەشتییەکی بۆ ڕزگارکردنی ماڵەکەی ئامادە کرد .بەهۆیەوە جیهانی مەحکوم کرد و بوو بە میراتگری ئەو ڕاستودروستییەی کە بەهۆی باوەڕەوە هەیە .بە باوەڕ موسا کاتێک لەدایک بوو ،سێ مانگ لە دایک و باوکی شاردەوە ،چونکە بینییان منداڵێکی گونجاوە .لە فەرمانی پاشاش نەترسان .عیبرانییەکان ٧،٢٣ :١١ بۆیە ئێمە شانشینییەک وەردەگرین کە ناتوانرێت بجوڵێت ،با نیعمەتمان هەبێت ،کە بەهۆیەوە بە ڕێز و ترسی خوداییەوە بە شێوەیەکی پەسەندکراو خزمەت بە خودا بکەین :عیبرانییەکان ٢٨ :١٢ با گفتوگۆکەت بێ تەماح بێت؛ بەو شتانەی کە هەتە ڕازی بن ،چونکە ئەو فەرموویەتی« :هەرگیز وازت لێناهێنم و وازت لێناهێنم» .بۆ ئەوەی بە بوێریەوە بڵێین :یەزدان یارمەتیدەرمە و ناترسم مرۆڤ چیم پێ بکات .عیبرانییەکان ٦-٥ :١٣ ڕێز لە هەموو پیاوان بگرن .برایەتی خۆش بوێت .لە خودا بترسە .ڕێز لە پاشا بگرن .بەندەکان ،بە هەموو ترسێکەوە ملکەچی ئاغاکانتان بن؛ نەک تەنها بۆ باش و نەرم و نیانەکان ،بەڵکو بۆ کەسانی بێڕێزیش .یەکەمی پەترۆس ١٨-١٧ :٢ هەروەک چۆن سارا گوێڕایەڵی ئیبراهیم بوو و ناوی برد پەروەردگار ،هەرکاتێک چاکەتان کرد ،ئێوە کچەکانین و بە هیچ سەرسوڕمانێک ناترسن. بەڵم ئەگەر لە پێناو ڕاستودروستیدا ئازارتان چەشت ،بەختەوەرن ،لە ترسەکانیان مەترسن و مەترسن .بەڵم یەزدانی پەروەردگار لە دڵەکانتاندا پیرۆز بکەن ،هەمیشە ئامادەبن بۆ وەڵمدانەوەی هەر کەسێک کە هۆکارێکتان لێ بپرسێت بە نەرمی و ترسەوە :یەکەم پەترۆس ١٥-١٤ ،٦ :٣
14
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
لێرەدا خۆشەویستیمان تەواو بووە ،بۆ ئەوەی لە ڕۆژی دادگاییکردندا بوێریمان هەبێت ،چونکە وەک ئەو هەیە ،ئێمەش لە دونیادا .لە خۆشەویستیدا ترس نییە؛ بەڵم خۆشەویستی تەواو ترس دەردەکات ،چونکە ترس ئازاری هەیە .ئەوەی بترسێت لە خۆشەویستیدا تەواو نابێت .یۆحەنا یەکەم -١٧ :٤ ١٨
وەحی کاتێک بینیم وەک مردوو کەوتمە بەر پێیەکانی .دەستی ڕاستی خستە سەرم و پێی وتم :مەترسە .من یەکەم و کۆتام :پەخشانی ١٧:١ لە هیچ کام لەو شتانە مەترسە کە تووشی دەبیت ،بڕوانە شەیتان هەندێکتان دەخاتە زیندانەوە بۆ ئەوەی دادگایی بکرێن .دە ڕۆژ تەنگانەتان دەبێت ،تا مردن دڵسۆز بە ،تاجی ژیانت پێ دەدەم» .پەخشانی ١٠:٢ گەلن تووڕە بوون و تووڕەیی تۆ و کاتی مردووەکان هات کە دادگایی بکرێن و پاداشت بدەیتەوە بە بەندەکانت پێغەمبەران و پیرۆزەکان و ئەوانەی لە ناوت دەترسن ،بچووک و گەورە .و ئەوانە لەناو ببەن کە زەوی لەناو دەبەن .پەخشانی ١٨ :١١ بە دەنگێکی بەرز وتی :لە خودا بترسە و شکۆمەندی پێ ببەخشە .چونکە کاتی دادگاییکردنی هاتووە ،ئەو کەسە بپەرستن کە ئاسمان و زەوی و دەریا و کانیاوی ئاوەکانی دروستکردووە .پەخشانی ٧ :١٤ ئەی یەزدان کێ لە تۆ نەترسێت و ناوەکەت شکۆمەند نەکات؟ چونکە تەنها تۆ پیرۆزیت ،چونکە هەموو گەلن دێن و لەبەردەمتدا دەپەرستن .چونکە حوکمەکانت دەرکەوتوون .پەخشانی ٤:١٥ دەنگێک لە تەختەکە هاتە دەرەوە و دەیگوت« :ئەی هەموو خزمەتکارەکانی و ئەوانەی لێی دەترسن ،چ بچووک و گەورە ،ستایشی خوداکەمان بکەن» .پەخشانی ٥:١٩
ئەپۆکریفا ئەی دایکی منداڵەکان مەترسە ،چونکە من تۆم هەڵبژاردووە ،یەزدان دەفەرموێت . 2ئەسدراس 2:17 بۆیە کاتێک قسە دەکات مەترسن ،چونکە وشەکە لە کۆتاییەوەیە و بناغەی زەوی تێگەیشتووە . 2ئەسدراس 6:15 چونکە دەنگت لەبەردەم بەرزتریندا دەبیسترێت ،چونکە بەهێز مامەڵەی ڕاستودروستی تۆی بینی ،پاکیزەیی تۆی بینی ،کە لە گەنجییەوە هەتبووە. بۆیە منی نارد بۆ ئەوەی هەموو ئەمانەت پێ بدەم و پێت بڵێم :دڵنەوایی بە و مەترسە . 2ئەسدراس 6:32-33 کە خزمەتەکەی لە با و ئاگردا ئاشنایە؛ کە قسەکەی ڕاستە و قسەکانی بەردەوامن؛ فەرمانەکەی بەهێزە و ڕێوڕەسمەکەی ترسناکە . 2ئەسدراس 8:22 کەواتە ئێستا خەم و پەژارەت بۆ خۆت بپارێزە و بە ئازایەتییەکی باش بەرگەی ئەو شتانە بگرە کە بەسەرت هاتووە .بۆیە مەترسە ،با دڵت نەترسێت، بەڵکو بچۆرە ژوورەوە و جوانی و گەورەیی بیناکە ببینە ،تا چاوەکانت دەتوانن بیبینن ٢ :ئەسدراس ١٥،٥٥ :١٠ یەزدان دەفەرموێت :یەزدان دەفەرموێت :یەزدان دەفەرموێت :یەزدان دەفەرموێت :یەزدان دەفەرموێت :یەزدان دەفەرموێت :یەزدان دەفەرموێت: یەزدان دەفەرموێت :یەزدان دەفەرموێت :یەزدان دەفەرموێت .لە خەیاڵەکان لە دژی تۆ مەترسە ،با بێباوەڕییان تووشی کێشە نەکات ،کە دژی تۆ قسە دەکەن .چونکە هەموو بێ وەفاکان لە ناپاکی خۆیاندا دەمرن ٢ .ئەسدراس ٤-١ :١٥ سەیرکە ،خودا خۆی دادوەرە ،لێی بترسە ،لە گوناهەکانت جێبهێڵە و تاوانەکانت لەبیر بکە ،بۆ هەمیشە دەستوەردانیان لەگەڵدا نەکەیت ،بەم شێوەیە خودا ڕێبەرایەتیتان دەکات و لە هەموو ناخۆشییەک ڕزگارتان دەکات . 2ئەسدراس 16:67 مەترسن و نە گومان .چونکە خودا ڕێبەری ئێوەیە ،ڕێبەری ئەوانەی فەرمان و فەرمانەکانم دەپارێزن ،یەزدانی پەروەردگار دەفەرموێت :با گوناهەکانتان قورستان نەکەن و با تاوانەکانتان خۆیان بەرز نەکەنەوە . 2ئەسدراس 16:75-76 ئەگەر زۆرت هەبوو بەو پێیە بەخشین بدە ،ئەگەر کەمێکت هەبوو ،مەترسە لە بەخشین بەپێی ئەو کەمە ،کوڕەکەم مەترسە کە ئێمە هەژار بووین، چونکە تۆ سامانێکی زۆرت هەیە ،ئەگەر لە خودا بترسیت و لە هەموو گوناهێک دوور بکەویتەوە و ئەوەی لەلی ئەو دڵخۆشە بیکەیت .تۆبیت ٨،٢١:٤ شەیتان بۆنی دەکات و هەڵدێت و ئیتر ناگەڕێتەوە ،بەڵم کاتێک هاتیتە لی ،هەردووکتان هەستن و لە خودای میهرەبان بپاڕێنەوە ،کە بەزەییتان پێدا دێتەوە و ڕزگارتان دەکات ،مەترسن ،چونکە لە سەرەتاوە بۆت دیاری کراوە .تۆش دەیپارێزیت و ئەویش لەگەڵتدا دەڕوات» .جگە لەوەش پێم وایە کە منداڵت دەبێت .ئێستا کاتێک تۆبیاس ئەم قسانەی بیست ،خۆشی دەویست و دڵی بە شێوەیەکی کاریگەر لەگەڵیدا گرێدرا .تۆبیت ١٧:٦ بەڵم پێی گوتن« :مەترسن ،چونکە باش دەبێت بۆتان .بۆیە ستایشی خودا بکەن .تۆبیت ١٧:١٢
15
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
ئینجا تەمەنی هەشت و پەنجا ساڵ بوو کاتێک بینایی لەدەستدا ،دوای هەشت ساڵ بینینەکەی بۆ گەڕایەوە ،بەخشینی بەخشی و ترسی یەزدانی پەروەردگار زیاتر بوو و ستایشی کرد .هەموو گەلن دەگەڕێنەوە و بەڕاستی لە یەزدانی پەروەردگار دەترسن و بتەکانیان دەنێژن .تۆبیت ٢،٦:١٤ ئینجا ئۆزیاس پێی گوتن« :برایان ،بوێر بن ،با پێنج ڕۆژ بەرگە بگرین ،لەو بۆشاییەدا یەزدانی پەروەردگارمان میهرەبانی خۆی بەرەو ئێمە بگەڕێنێتەوە .چونکە بە تەواوی وازمان لێناهێنێت .یودیس کاتژمێر ٣٠:٧ فارسەکان بەهۆی بوێرییەکەیەوە لەرزین و مادەکانیش بەهۆی خۆڕاگرییەکەیەوە ترساون .چونکە شاخەکان لە بناغەکانیانەوە لەگەڵ ئاوەکاندا دەجوڵێن ،بەردەکان وەک مۆم لەبەردەمتدا دەتوێنەوە ،بەڵم تۆ میهرەبانیت لەگەڵ ئەوانەی لە تۆ دەترسن .لە سەردەمی یەهودیت و دوای مردنی زۆریش کەس نەبوو نەوەی ئیسرائیل بترسێنێت .یۆدیس 25،15،16:10 ئەی پەروەردگار لەبیرت بێت لە کاتی تەنگانەماندا خۆت بناسێنە و بوێریم پێ ببەخشە ئەی پاشای گەلن و پەروەردگاری هەموو هێزەکان .ئەی خودای بەهێز لە سەرووی هەموو شتێکەوە ،گوێ لە دەنگی بێکەسەکان بگرە و لە دەستی خراپەکاران ڕزگارمان بکە و لە ترسم ڕزگارم بکە. زیادکردنەکان بۆ ئەستێر ١٩ ،١٢ :١٤ ئینجا پیاوی ڕاستودروست بە بوێرییەکی زۆرەوە لەبەردەم ئەو کەسانەدا دەوەستێت کە ئازاریان داوە و هیچ حسابێک بۆ ماندووبوونەکانی ناکات. حیکمەتی سلێمان ١:٥ چونکە ئەوەی پەروەردگاری هەموو شتێکە لە کەس ناترسێت و لە گەورەیی هیچ کەسێکدا سەرسام نابێت ،چونکە بچووک و گەورەی دروستکردووە و گرنگی بە هەمووان دەدات .حیکمەتی سلێمان ٧:٦ چونکە کاتێک مرۆڤەکان باوەڕ ناکەن کە تۆ خاوەنی هێزێکی تەواویت ،تۆ هێزی خۆت نیشان دەدەیت و لە نێو ئەوانەی دەزانن بوێرییان دەردەخەیت. حیکمەتی سلێمان ١٧ :١٢ چونکە ترس هیچی تر نییە جگە لە خیانەتکردن لەو یارمەتییەی کە عەقڵ پێشکەشی دەکات .حیکمەتی سلێمان ١٢:١٧ ترس لە یەزدان شەرەف و شکۆمەندی و شادی و تاجی شادییە .ترس لە یەزدان دڵ خۆش دەکات و شادی و شادی و تەمەنێکی درێژ دەبەخشێت. ترسان لە یەزدان سەرەتای حیکمەتە ،لەگەڵ دڵسۆزان لە سکی دایکیدا دروست بووە .ترسان لە یەزدان پڕی حیکمەتە و مرۆڤەکان پڕ دەکات لە بەرهەمەکانی .ترس لە یەزدان تاجی حیکمەتە ،ئاشتی و تەندروستی تەواو دەکات بۆ گەشەکردن؛ هەردووکیان بەخششەکانی خودان ،شادیی ئەوانەی خۆشیان دەوێت گەورەتر دەکات .ڕەگی حیکمەت ترساندنە لە یەزدان و لقەکانی تەمەنیان درێژە .ترس لە یەزدان گوناهەکان دوور دەخاتەوە ،لە کوێدا بێت ،تووڕەیی دەگەڕێنێتەوە .چونکە ترس لە یەزدان حیکمەت و فێرکارییە ،ئیمان و نەرم و نیان دڵخۆشییەتی .کاتێک هەژار دەبیت متمانە بە ترس لە یەزدان مەکە ،بە دوو دڵی مەیە بۆ لی .خۆت بەرز مەکەرەوە ،نەک بکەویت و بێشەرەفی بەسەر ڕۆحتدا بهێنیت و بەم شێوەیە خودا نهێنییەکانت بدۆزێتەوە و لە ناوەڕاستی جەماعەتدا فڕێت بداتە خوارەوە ،چونکە بە ڕاستی نەهاتوویت بۆ ترسی یەزدان ،بەڵم دڵت پڕە لە فێڵ .بەشێک لە کتێبی ئیکلیسیاستیکۆس 1 ئێوەی لە یەزدان دەترسن ،چاوەڕوانی میهرەبانییەکەی بن .و مەڕۆن ،نەک بکەون» .ئێوەی لە یەزدان دەترسن ،باوەڕی پێ بکەن .پاداشتەکەت شکست نایەت .ئێوەی لە یەزدان دەترسن ،هیوای چاکە و خۆشی و میهرەبانی هەمیشەیی .سەیری نەوەکانی کۆن بکەن و بزانن؛ ئایا هەرگیز پشتی بە یەزدان بەستووە و سەری لێ شێواوە؟ یان کەسێک لە ترسەکەیدا مایەوە و وازی لێ هێنرا؟ یان کێی سووکایەتی پێکردووە ،کە بانگی کردووە؟ ئیکلیسیاستیکۆس ١٠-٧ :٢ ئاخ بۆ دڵە ترساوەکان و دەستە بێهێزەکان و گوناهبارێک کە دوو ڕێگا دەبڕێت! ئیکلیسیاستیکۆس ١٢ :٢ ئەوانەی لە یەزدان دەترسن ،سەرپێچی لە قسەکەی ناکەن؛ ئەوانەی خۆشیان دەوێت ڕێگاکانی دەپارێزن .ئەوانەی لە یەزدان دەترسن ،بەدوای چاکەدا دەگەڕێن و دڵخۆشی دەکەن .ئەوانەی خۆشیان دەوێت پڕ دەبن لە یاسا .ئەوانەی لە یەزدان دەترسن دڵی خۆیان ئامادە دەکەن و ڕۆحی خۆیان لەبەردەمیدا زەلیل دەکەن و دەڵێن :ئێمە دەکەوینە دەستی یەزدان نەک دەستی مرۆڤەکان ،چونکە وەک چۆن شکۆمەندییەکەی هەیە ،ڕەحمەتی ئەویش هەروایە .ئیکلیسیاستیکۆس ١٨-١٥ :٢ سەبارەت بە کەفارەت ،بێ ترس مەبە بۆ زیادکردنی گوناه بۆ گوناه :بانگەواز ٥:٥ هاوڕێی دڵسۆز دەرمانی ژیانە؛ ئەوانەی لە یەزدان دەترسن ،دەیدۆزنەوە .ئیکلیسیاستیکۆس ١٦:٦ هەوڵ مەدەن دادوەر بن ،ناتوانن تاوانباری لێبسەننەوە .نەک هەر کاتێک لە کەسایەتی بەهێزەکان بترسیت ،کە کۆسپێک بێت لە ڕێگەی ڕاستگۆییتەوە .بە هەموو گیان لە یەزدان بترسە و ڕێز لە کاهینەکانی بگرە .لە یەزدان بترسن و ڕێز لە کاهین بگرن .و بەشی خۆی پێ بدە ،وەک ئەوەی فەرمانت پێکراوە .یەکەم بەرهەم و قوربانی تاوان و بەخششی شان و قوربانی پیرۆزکردن و یەکەم بەرهەمی پیرۆزییەکان .ئیکلیسیاستیکۆس ٢٩،٣١ ،٦ :٧ وە با تەنها پیاوان لەگەڵت بخۆن و بخۆنەوە؛ با شکۆمەندیت لە ترسی یەزدان بێت» .ئیکلیسیاستیکۆس ١٦:٩
16
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
ئەوانەی لە یەزدان دەترسن ،تۆوێکی دڵنیان ،ئەوانەی خۆشیان دەوێت ،ڕووەکێکی بەڕێزن ،ئەوانەی ڕێز لە یاسا نادەن ،تۆوێکی بێشەرەفن .ئەوانەی فەرمانەکان سەرپێچی دەکەن ،تۆوێکی فریودەرن .لە نێو برایاندا ئەوەی سەرۆکە بەڕێزە .هەروەها ئەوانەی لە چاوی یەزدان دەترسن .ترس لە یەزدان پێش بەدەستهێنانی دەسەڵت دەڕوات ،بەڵم زبری و لووتبەرزی لەدەستدانییەتی .دەوڵەمەند بێت ،ئاغا بێت ،یان هەژار ،شکۆمەندی ئەوان ترسە لە یەزدان .ئیکلیسیاستیکۆس ٢٢-١٩ :١٠ یەزدان ڕقی لە هەموو قێزەونەکانە .ئەوانەی لە خودا دەترسن خۆشیان ناوێت .چاوەکانی لەسەر ئەوانەن کە لێی دەترسن و هەموو کارەکانی مرۆڤ دەزانێت .ئیکلیسیاستیکۆس ١٩ ،١٣ :١٥ ترسی مرۆڤی خستە سەر هەموو گۆشت و حوکمڕانی بەسەر ئاژەڵ و باڵندەدا .ئیکلیسیاستیکۆس ٤:١٧ دانا لە هەموو شتێکدا دەترسێت و لە ڕۆژی گوناهکردندا ئاگاداری تاوان دەبێت ،بەڵم گەمژە کات ناپارێزێت .ئیکلیسیاستیکۆس ٢٧:١٨ ئەگەر قسەیەکت بیستووە ،با لەگەڵت بمرێت؛ و بوێربە ،ناتتەقێنێتەوە .ترس لە یەزدان یەکەم هەنگاوە بۆ ئەوەی لەلیەن ئەوەوە قبوڵ بکرێت و حیکمەت خۆشەویستییەکەی بەدەست دەهێنێت .ترس لە یەزدان هەمووی حیکمەتە؛ و لە هەموو حیکمەتێکدا جێبەجێکردنی یاسا و زانینی هەموو تواناکانی هەیە .ئیکلیسیاستیکۆس ١٨،٢٠ ،١٠ :١٩ ئەوەی یاسای یەزدان دەپارێزێت ،تێگەیشتنەکەی بەدەست دەهێنێت ،تەواوبوونی ترس لە یەزدان حیکمەتە .ئیکلیسیاستیکۆس ١١ :٢١ پالێس کە لەسەر شوێنێکی بەرز دانراوە هەرگیز بەرامبەر بە با نەوەستێت :بۆیە دڵێکی ترسناک لە خەیاڵی گەمژەدا ناتوانێت بەرامبەر هیچ ترسێک بوەستێت .ئەگەر دەمت لە دۆستەکەت کردۆتەوە ،مەترسە؛ چونکە ڕەنگە ئاشتەوایی هەبێت :جگە لە سەرزەنشتکردن ،یان خۆبەزلزانین ،یان ئاشکراکردنی نهێنییەکان ،یان برینێکی خیانەتکارانە ،چونکە بۆ ئەمانە هەموو هاوڕێیەک دەڕوات .ئیکلیسیاستیکۆس ١٨،٢٢ :٢٢ ئەوانەی دەمێننەوە دەزانن کە هیچ شتێک لە ترسی یەزدان باشتر نییە و هیچ شتێک لەوە شیرینتر نییە کە ئاگاداری فەرمانەکانی یەزدان بن. ئیکلیسیاستیکۆس ٢٧:٢٣ ئەزموونێکی زۆر تاجی پیرە پیاوەکانە و ترسی خودا شکۆمەندی ئەوانە .ترس لە یەزدان سەرەتای خۆشەویستییەکەیەتی ،باوەڕیش سەرەتای چەسپاندنە بەوەوە .ئیکلیسیاستیکۆس ٦،١٢ :٢٥ ژنێکی باش بەشێکی باشە ،کە لە بەشی ئەوانەی لە یەزدان دەترسن دەدرێت .ژنێکی بێ شەرم وەک سەگ ئەژمار دەکرێت؛ بەڵم ئەوەی شەرمەزارە ،لە یەزدان دەترسێت .ئیکلیسیاستیکۆس ٣،٢٥ :٢٦ تا پیاوێک خۆی بە پەرۆشەوە لە ترسی یەزدان نەگرێت ،بەم زووانە ماڵەکەی دەڕوخێنرێت .ئیکلیسیاستیکۆس ٣:٢٧ مردنی ئەو مردنێکی خراپە ،گۆڕەکان لەوە باشتر بوون .حوکمڕانی بەسەر ئەو کەسانەدا نابێت کە لە خودا دەترسن و بە بڵێسەی ئاگرەکەی ناسووتێن .ئیکلیسیاستیکۆس ٢٢-٢١ :٢٨ ئەوانەی لە یەزدان دەترسن ،دادگایی دەدۆزنەوە و دادپەروەری وەک ڕووناکی هەڵدەگرن .ئیکلیسیاستیکۆس ١٦:٣٢ ڕۆحی ئەوانەی لە یەزدان دەترسن دەژی؛ چونکە هیوایان بەو کەسەیە کە ڕزگاریان دەکات .ئەوەی لە یەزدان بترسێت ،ناترسێت و ناترسێت .چونکە ئەو هیوای ئەوە .ئیکلیسیاستیکۆس ١٤-١٣ :٣٤ ئەی یەزدانی پەروەردگاری هەمووان بەزەییمان پێدا بێتەوە و سەیرمان بکە ،ترسی خۆت بۆ هەموو ئەو گەلنە بنێرە کە بەدوای تۆدا ناگەڕێن. دەستت بەرز بکەرەوە بەرامبەر گەلنی نامۆ ،با ئەوان دەسەڵتی تۆ ببینن .ئیکلیسیاستیکۆس ٣-١ :٣٦ دەوڵەمەندی و هێز دڵ بەرز دەکەنەوە ،بەڵم ترس لە یەزدان لە سەرووی هەردووکیانەوەیە ،ترسی یەزدان کەم نییە و پێویست ناکات بەدوای یارمەتیدا بگەڕێت .ترس لە یەزدان باخچەیەکی بەرهەمدارە و لە سەرووی هەموو شکۆمەندییەوە دەیگرێتەوە .ئیکلیسیاستیکۆس ٢٧-٢٦:٤٠ لە سزای لەسێدارەدان مەترسە ،ئەوانەی پێش تۆ بوون و دوای ئەوە هاتوون ،بیرت بێتەوە .چونکە ئەمە حوکمی یەزدانە بەسەر هەموو جەستەدا. ئیکلیسیاستیکۆس ٣:٤١ پیاوێکی میهرەبانی لێ دەرهێنا ،کە لەبەردەم هەموو جەستەدا ڕەزامەندی بەدەستهێنا ،موسا ،خۆشەویستەکەی خودا و مرۆڤەکان ،یادگاریەکەی پیرۆزە .وەک پیرۆزە شکۆمەندەکان وای لێکرد ،و گەورەیی کرد ،بەجۆرێک دوژمنەکانی لە ترسدا وەستان .بە قسەکانی سەرسوڕهێنەرەکانی وەستاند و لەبەردەم پاشاکاندا شکۆمەندی کرد و فەرمانێکی بۆ گەلەکەی پێدا و بەشێک لە شکۆمەندییەکەی نیشاندا .ئیکلیسیاستیکۆس ٣-١ :٤٥ سێیەمیان لە شکۆمەندیدا فینێسی کوڕی ئەلعازارە ،چونکە لە ترسی یەزدان پەرۆشی هەبوو ،بە دڵێکی باشەوە هەستا ،کاتێک گەل گەڕانەوە و ئاشتبوونەوەی بۆ ئیسرائیل کرد .ئیکلیسیاستیکۆس ٢٣:٤٥
17
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
لەبەر ئەم هۆکارەش ترسی خۆتت خستۆتە دڵمانەوە ،بۆ ئەوەی لە دیلبوونماندا ناوی تۆ بانگ بکەین و ستایشت بکەین ،چونکە هەموو تاوانەکانی باوباپیرانمان بیر هێنایەوە کە لەبەردەمتدا گوناهیان کردووە .ئەوەی ڕووناکی دەنێرێت و دەڕوات ،بانگی دەکاتەوە و بە ترسەوە گوێڕایەڵی دەبێت. بارۆک ٧،٣٣ :٣ ئێستا لە بابل خوداوەندەکانی زیو و زێڕ و دار دەبینن کە لەسەر شان هەڵگیراون و گەلن دەترسێنن .بەمەش دەناسرێن کە خودا نین ،بۆیە لێیان مەترسن .بەم شێوەیە بزانن کە ئەوان خودا نین ،بۆیە لێیان مەترسن .ژنانی سوڕی مانگانە و ژنانی سەر تەختی منداڵ قوربانیەکانیان دەخۆن ،بەم شتانە دەتوانن بزانن کە ئەوان خودا نین ،لێیان مەترسن .کەواتە دەزانن کە ئەوان خودا نین ،لێیان مەترسن ،کەواتە بە هیچ شێوەیەک بۆمان دەرناکەوێت کە ئەوان خودان ،بۆیە مەترسن .نامەی یەرمیا 69،65،29،23،16،1: 4 ئێستاش بە هەموو دڵەوە شوێنت دەکەوێت ،لە تۆ دەترسین و بەدوای ڕووخسارتدا دەگەڕێین .نوێژی عەزاریا 1:18 ئەی یەزدان ،خودای گەورەی باوباپیرانمان ،ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب و نەوە ڕاستگۆکانیان .ئاسمان و زەوی بە هەموو ڕازاندنەوەکانیەوە دروست کردووە .کە بە وشەی فەرمانەکەت دەریات بەستووە .کە قووڵییەکەی داخستووە و بە ناوی ترسناک و شکۆمەندەکەتەوە مۆر کردووە .کە هەموو مرۆڤەکان لێی دەترسن و لەبەردەم دەسەڵتی تۆدا دەلەرزن .چونکە شکۆمەندی شکۆمەندیت بەرگەی ناگیرێت و هەڕەشەی تووڕەیی تۆ بەرامبەر بە گوناهباران گرنگە ،بەڵم بەڵێنی میهرەبانیت ناپێوانەیە و لێی ناکۆڵرێتەوە؛ چونکە تۆ بەرزترین پەروەردگاریت ،بەزەیی زۆر و خۆڕاگر و زۆر میهرەبان و پەشیمان لە خراپەکانی مرۆڤەکان .تۆ ئەی پەروەردگار ،بەپێی چاکە گەورەکەت بەڵێنی تەوبە و لێخۆشبوونت بەو کەسانە داوە کە گوناهیان بەرامبەر کردووە ،لە میهرەبانییە بێکۆتاکانت تەوبەت بۆ گوناهباران دیاری کردووە ،تا ڕزگاریان بێت .کەواتە ئەی یەزدان ،تۆ کە خودای ڕاستودروستەکانیت ،تەوبەت بۆ ڕاستودروستەکان دانەناوە ،وەک ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب کە گوناهیان بەرامبەرت نەکردووە .بەڵم تۆ تەوبەکردنت بۆ من داناوە کە گوناهبارم ،چونکە لە ژمارەی خۆڵەکانی دەریا زیاتر گوناهم کردووە .ئەی پەروەردگار ،سەرپێچیەکانم زۆرن، سەرپێچیەکانم زۆرن ،شایستەی ئەوە نیم کە بەرزایی ئاسمان ببینم و ببینم لەبەر زۆری تاوانەکانم .بە چەقۆی ئاسنی زۆرەوە کڕنۆش کەوتووم ،کە ناتوانم سەرم بەرز بکەمەوە و هیچ ئازادییەکم نییە ،چونکە تووڕەیی تۆم وروژاندووە و خراپەم لەبەردەمتدا کردووە ،ویستی تۆم نەکرد و فەرمانەکانتم نەپاراست ،قێزەونەکانم داناوە و تاوانەکانم زۆرتر کردووە .ئێستا ئەژنۆی دڵم دادەنێم و لە نیعمەتت لێت دەپاڕێمەوە .گوناهم کرد ،ئەی پەروەردگار ،گوناهم کردووە و دان بە تاوانەکانمدا دەنێم ،بۆیە بە خۆبەزلزانینەوە داوای لێدەکەم ،لێم خۆشبە ،ئەی پەروەردگار ،لێم خۆشبە و بە تاوانەکانم لەناوم مەکە .بۆ هەمیشە لێم توڕە مەبە ،بە تەرخانکردنی خراپە بۆ من؛ نە من مەحکوم مەکەن بۆ بەشەکانی خوارەوەی زەوی .چونکە تۆ خودایت ،خودای ئەوانەی تەوبە دەکەن .لە مندا هەموو چاکەکارییەکانت نیشان دەدەیت ،چونکە تۆ منی ناشایستە ،بەپێی میهرەبانییە گەورەکەت ڕزگارم دەکەیت .بۆیە بە درێژایی ژیانم بۆ هەتا هەتایە ستایشی تۆ دەکەم ،چونکە هەموو هێزەکانی ئاسمان ستایشی تۆ دەکەن و شکۆمەندی تۆیە بۆ هەتا هەتایە .ئامین .نوێژی مەنەشە 1:1 کەواتە لە قسەی مرۆڤی گوناهبار مەترسە ،چونکە شکۆمەندیەکەی دەبێتە پیسایی و کرم . 1مەکابیەکان 2:62 لە کردەوەکانیدا وەک شێرێک بوو ،و وەک کۆترێکی شێرێک بوو کە بۆ نێچیرەکەی دەقیژاند .چونکە بەدوای خراپەکارەکاندا دەگەڕا و بەدوایاندا دەگەڕا و ئەوانەی کە گەلەکەی بێزاریان دەکرد ،سووتاند .بۆیە خراپەکاران لە ترسی ئەو بچووک بوون و هەموو تاوانباران تووشی شڵەژان بوون، چونکە ڕزگاربوون لە دەستیدا سەرفراز بوو .هەروەها زۆرێک لە پاشاکانی دڵتەنگ کرد و یاقوبی دڵخۆش کرد بە کردەوەکانی و یادەکەی بۆ هەمیشە بەرەکەتدارە .یەکەمی مەکابیەکان ٧-٤ :٣ چونکە سەرکەوتنی شەڕ لە زۆری سوپای ئەمریکادا وەستاوە .بەڵم هێز لە ئاسمانەوە دێت .ئەوان بە شانازی و ناپاکییەکی زۆرەوە دێنە سەرمان بۆ ئەوەی ئێمە و ژن و منداڵەکانمان لەناو ببەن و تاڵنمان بکەن :بەڵم ئێمە شەڕ دەکەین بۆ ژیان و یاساکانمان .بۆیە یەزدان خۆی لەبەردەم ڕووخساری ئێمەدا دەیانڕوخێنێت ،ئێوەش لێیان مەترسن .یەکەمی مەکابیەکان ٢٢-١٩ :٣ پاشان ترسی یەهودا و براکانی دەستی پێکرد و ترسێکی زۆر گەورە کەوتە سەر گەلنی دەوروبەریان :یەکەمی مەکابیەکان ٢٥:٣ بەڵم ئەوانەی ماڵیان دروست دەکرد ،یان ژنەکانیان دەسگیران کردووە ،یان باخی ترێیان دەچاند ،یان ترساون ،ئەوانە فەرمانی پێکرد کە بگەڕێنەوە ماڵەکەی خۆیان ،بەپێی یاسا . 1مەکابیەکان 3:56 ئینجا یەهودا بەو پیاوانەی لەگەڵی بوون گوتی« :مەترسە لە جەماوەرەکەیان و لە هێرشەکانیان مەترسن» .لەبیرتان بێت باوباپیرانمان چۆن لە دەریای سوور ڕزگاریان بووە ،کاتێک فیرعەون بە سوپایەکەوە بەدوایاندا ڕۆیشتوون .یەکەمی مەکابییەکان ٩-٨ :٤ بەم کارە ،یەهودا لەگەڵ سوپاکەیدا گەڕایەوە لە ڕاوەدوونانی ئەوان ،و بە خەڵکەکەی گوت« :تەماحی غەنیمەتەکە مەکەن تا شەڕێک لەبەردەمماندایە، گۆرگیا و سوپاکەی لێرە لە لی ئێمەن لە شاخەکەدا ،بەڵم ئێوە ئێستا بەرامبەر دوژمنەکانمان بوەستن و بەسەریاندا زاڵ بن ،دوای ئەمە دەتوانن بە بوێری غەنیمەتەکان وەربگرن» .یەکەمی مەکابییەکان 4:16-18 بۆیە بە بوێریەوە لە ناوەڕاستی شەڕەکەدا ڕایکرد و لە دەستی ڕاست و چەپدا کوشتی ،بەجۆرێک لە هەردوو ل لێی جیابوونەوە . 1مەکابیەکان 6:45 خودا میهرەبان بێت لەگەڵتان و پەیمانەکەی لەبیر بکەن کە لەگەڵ ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب ،خزمەتکارە دڵسۆزەکانی کردبووی .وە دڵێک بە هەمووتان بدەن بۆ خزمەتکردنی ،و ویستی ئەو جێبەجێ بکەن ،بە بوێرییەکی باش و عەقڵێکی ئامادە؛ 2مەکابییەکان 1:2-3
18
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
نوێژەکەش بەم شێوەیە بوو؛ ئەی پەروەردگار ،یەزدانی پەروەردگار ،دروستکەری هەموو شتێک ،تۆ ترسناک و بەهێز و ڕاستودروست و میهرەبان و تاقانە و پاشای میهرەبانیت ٢ ،مەکابییەکان ٢٤:١ کاتێک لەوێ بوو لەگەڵ پاسەوانەکانیدا سەبارەت بە گەنجینەکان ئامادە بوو ،پەروەردگاری ڕۆحەکان و شازادەی هەموو دەسەڵتەکان ،دەرکەوتنێکی گەورەی لێکەوتەوە ،بەجۆرێک هەموو ئەوانەی وایانزانی لەگەڵیدا دێنە ژوورەوە لە هێزی خودا سەریان سوڕما و بێهۆش بوون و ترسێکی زۆریان هەبوو . 2مەکابیەکان 3:24 بەڵم ئەوان ستایشیان بۆ یەزدان کرد کە بە شێوەیەکی موعجیزە ڕێزی لە شوێنی خۆی گرتبوو :بۆ پەرستگاکە .کە کەمێک پێشتر پڕ بوو لە ترس و ناڕەحەتی ،کاتێک پەروەردگاری گەورە دەرکەوت ،پڕ بوو لە خۆشی و خۆشی . 2مەکابیەکان 3:30 وە نموونەیەکی بەرچاو بۆ ئەو کەسانە بەجێبهێڵە کە گەنج بن تا بە ئامادەیی و بوێرانە بۆ یاسا ڕێزدار و پیرۆزەکان بمرن .کاتێک ئەم قسانەی وت، یەکسەر چووە سەر ئازارەکە :ئەوانەی کە وایان لێکردبوو ئیرادەی چاکە بگۆڕێت ،کەمێک پێشتر ڕقیان لێکردەوە ،چونکە ئەو وتارانەی پێشتر باسکراون ،وەک ئەوەی بیریان لێدەکردەوە ،لە مێشکێکی بێهیواوە سەرچاوەیان گرتبوو .بەڵم کاتێک ئامادە بوو بە لێدان بمرێت ،گریای و وتی« :بۆ یەزدان ئاشکرایە کە زانستی پیرۆزی هەیە ،لە کاتێکدا کە ڕەنگە لە مردن ڕزگارم بووبێت ،ئێستا بەرگەی ئازاری ئازاری جەستە دەگرم بەهۆی لێدان ،بەڵم لە ڕۆحدا ڕازیم بە ئازاردانی ئەمانە ،چونکە لێی دەترسم» .و بەم شێوەیە ئەم پیاوە مرد ،مردنەکەی بۆ نموونەی بوێرییەکی بەرز و یادگارییەکی فەزیلەت بەجێهێشت ،نەک تەنها بۆ گەنجان ،بەڵکو بۆ هەموو نەتەوەکەی . 2مەکابییەکان 6:28-31 بە بوێریەوە گوتی« :ئەمانە لە ئاسمانەوە هەمبوو .و لەبەر یاساکانی سووکایەتییان پێدەکەم؛ و لەلی ئەو هیوادارم جارێکی تر وەریانبگرمەوە. بەجۆرێک کە پاشا و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون ،سەریان سوڕما لە بوێری گەنجەکە ،چونکە هیچ سەیری ئازارەکانی نەدەکرد .بەڵم دایکەکە لە هەموو شتێک سەرسوڕهێنەر بوو و شایەنی یادەوەرییەکی ڕێزدار بوو ،چونکە کاتێک بینی حەوت کوڕەکەی لە ماوەی یەک ڕۆژدا کوژراون ،بە بوێرییەکی باشەوە هەڵیگرت ،بەهۆی ئەو هیوایەی کە بە یەزدان هەیبوو .بەڵێ ،بە زمانی خۆی ئامۆژگاری هەریەکەیان دەکرد ،پڕ بوو لە ڕۆحی بوێر؛ بە گەدەی پیاوانە بیرکردنەوە ژنییەکانی وروژاند و پێی گوتن ٢ :مەکابیەکان ٢١-٢٠ ،١٢-١١ :٧ لەم ئازاردەرە مەترسە ،بەڵکو شایستەی براکانت ،مردنت وەربگرە تا لەگەڵ براکانتدا بە میهرەبانییەوە پێشوازیت لێبکەمەوە . 2مەکابییەکان 7:29 ئەوانەی ترساون و بێمتمانەیان بە دادپەروەری خودا نەبوو ،هەڵهاتن و خۆیان گەیاندە دوور . 2مەکابییەکان 8:13 ئینجا مەکابیۆس پیاوەکانی کۆکردەوە کە ژمارەیان شەش هەزار کەس بوو و ئامۆژگاری کردن کە لە ترسی دوژمن نەترسن و نە لە جەماوەرێکی زۆری نەتەوەکان نەترسن کە بە هەڵە هاتنە سەریان .بەڵم بۆ ئەوەی بە پیاوانە شەڕ بکات ٢ ،مەکابیەکان ١٦:٨ بەم شێوەیە کاتێک بەم قسانە بوێری کردبوون و ئامادە بوون بۆ مردن لە پێناو یاسا و وڵتدا ،سوپاکەی کردە چوار بەش؛ براکانی خۆی، سەرکردەکانی هەر کۆمەڵەیەک ،لەگەڵ خۆیدا پەیوەندی بە شیمۆن و یوسف و یۆناتنەوە کرد ،هەریەکەیان پانزە سەد پیاوی پێدا . 2مەکابییەکان 8:21-22 بەڵم ئەوانەی لەگەڵ مەکابیۆس بوون چوار ڕۆژ بە بوێری قەڵکەیان گەمارۆدا .سەرەڕای ئەوەش لە ڕۆژی پێنجەمدا بیست گەنجی کۆمەڵەی مەکابیۆس کە بەهۆی کوفرەکانەوە لە تووڕەییەوە تووشی هەوکردن بوون ،بە پیاوانە هێرشیان کردە سەر دیوارەکە و بە بوێرییەکی توندەوە هەموو ئەو شتانەیان کوشت کە ڕووبەڕوویان بووەوە . 2مەکابیەکان 35،10:33 لە کۆتاییدا کەمپەکەیان پڕ کرد لە ترس و گێژاو و بە سەرکەوتنێکی باشەوە ڕۆیشتن . 2مەکابییەکان 13:16 چونکە لە سەردەمی پێشوودا ،کاتێک خۆیان تێکەڵ بە نەتەوەکان نەدەکرد ،ئەو بە ئایینی جوولەکە تۆمەتبار کرابوو و بە بوێرییەوە جەستە و ژیانی خۆی بە هەموو توندییەکەوە بۆ ئایینی جولەکەکان خستە مەترسییەوە .بەڵم بەهۆی پەلەکردن لە لێدانەکەی لەدەستدا ،جەماوەرەکەش بە پەلە لەناو دەرگاکاندا هاتبوون ،بە بوێرییەوە ڕایکردە سەر دیوارەکە و بە پیاوانە خۆی لە نێو ئەستوورترینیاندا فڕێدایە خوارەوە . 2مەکابیەکان 43،14:38 بۆیە ئامۆژگاری گەلەکەی کرد کە لە هاتنی نەتەوەکان بەرامبەریان نەترسن ،بەڵکو ئەو یارمەتییە لەبیر بکەن کە لە سەردەمی پێشوودا لە ئاسمانەوە وەریانگرتبوو ،ئێستاش چاوەڕوانی سەرکەوتن و یارمەتییەکان بن کە لە خودای گەورەوە بۆیان دێت . 2مەکابییەکان 15:8 بەم شێوەیە بە باشی دڵنەوایییان پێدرا بە قسەکانی یەهودا کە زۆر باش بوون ،و توانیان هانیان بدەن بۆ ئازایەتی و هاندانی دڵی گەنجەکان ،بڕیاریان دا کە ئۆردوگا نەکەن ،بەڵکو بە بوێریەوە بەسەریاندا دابنێن ،و بە پیاوانە بابەتەکە بە ململنێ تاقی بکەنەوە ،چونکە شار و پیرۆزگاکە و پەرستگاکە لە مەترسیدا بوون . 2مەکابییەکان 15:17 بۆیە ئێستاش ئەی پەروەردگاری ئاسمان ،فریشتەیەکی باش پێشمان بنێرە بۆ ترس و ترسان بۆیان .بە هێزی قۆڵت با ئەوانەی ترسیان لێ بگیرێت ،کە دێنە سەر گەلی پیرۆزت بۆ ئەوەی کوفر بکەن .وە بەم شێوەیە کۆتایی هات . 2مەکابییەکان 15:23-24
19
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
حەنۆخ وەڵمی دامەوە و پێی وتم ،گوێم لە دەنگی بوو :مەترسە حەنۆخ ،ئەی پیاوی ڕاستودروست و نووسەری ڕاستودروستی ،لێرە نزیک ببەوە و گوێم لە دەنگی من بگرە .حەنۆخ ١ :١٥ ئەی ڕاستودروستەکان لە گوناهباران مەترسن .چونکە دیسان یەزدان دەیانخاتە دەستتان ،تاکو بەپێی ئارەزووەکانتان حوکمیان بەسەردا بسەپێنن. حەنۆخ ٣:٩٥ بۆیە مەترسن ئەی ئەوانەی ئازارتان چەشتووە .چونکە چاکبوونەوە بەشی ئێوە دەبێت ،ڕووناکییەکی گەشاوە ڕۆشنگەریتان بۆ دەکات ،دەنگی پشوو لە ئاسمانەوە دەبیستن .حەنۆخ ٣:٩٦ وە بەسەر هەموو ڕاستودروست و پیرۆزەکاندا لە نێوان فریشتە پیرۆزەکاندا پارێزەران دادەنێت ،بۆ ئەوەی وەک سێوی چاوێک بیانپارێزێت ،تا کۆتایی بە هەموو خراپەکاری و هەموو گوناهێک دەهێنێت ،هەرچەندە ڕاستودروستەکان خەوی درێژ بخەون ،بەڵم هیچیان نییە لێیان بترسن. حەنۆخ 100:5 ئەی نەوەی ئاسمان و هەموو کارێکی خودای باڵدەست چاودێری ئاسمان بکەن و لێی بترسن و هیچ خراپەیەک لەبەردەمیدا مەکەن .حەنۆخ ١ :١٠١ ئەی ڕۆحی ڕاستودروستەکان مەترسن و هیوادار بن ،ئەوانەی بە ڕاستودروستی مردوون .حەنۆخ ٤:١٠٢ ئێستاش ئەی ڕاستودروستەکان مەترسن ،کاتێک دەبینن گوناهباران لە ڕێگاکانیاندا بەهێز دەبن و سەرفراز دەبن .چونکە ئێوە دەبنە هاوڕێی سوپای ئاسمان» .حەنۆخ ٦ :١٠٤
جاشر مەتوسالە لەبەردەم خودادا ڕاستگۆیی مامەڵەی کرد ،وەک حەنۆخی باوکی فێری کردبوو ،بە هەمان شێوە بە درێژایی ژیانی کوڕانی مرۆڤەکانی فێری حیکمەت و زانست و ترسی خودا دەکرد ،لە ڕێگای باشەوە نە بەرەو ڕاست و نە بۆ چەپ نەگەڕایەوە .یاشێر 4:3 پێی گوتن« :مەترسن و مەترسن ،چونکە هەموو دوژمنەکانمان دەدرێنە دەستمان و دەتوانن بە ئارەزووی خۆتان لەگەڵیان بکەن» .جاشێر 7:36 پاشا هات و لەبەردەم سارای دانیشت و بینی فریشتەیەکی یەزدان بەسەریاندا وەستابوو ،ئەویش بۆ سارای دەرکەوت و پێی گوت« :مەترسە ،چونکە یەزدان گوێی لە دوعای تۆ بووە» .جاشر کاتژمێر ٢٠:١٥ لەو کاتەدا یەزدان دیسانەوە لە حەبرۆن بۆ ئەبرام دەرکەوتەوە و پێی گوت« :مەترسە ،پاداشتەکەت زۆر گەورەیە لەبەردەممدا ،چونکە جێت ناهێڵم ،تا زۆرت بکەم و بەرەکەتت پێ ببەخشم و تۆوەکەتم وەک ئەستێرەکانی ئاسمان ،کە ناپێورێت و ناژمێردرێن» .وە هەموو ئەم خاکانە دەدەم بە نەوەکەت کە بە چاوەکانت دەیبینیت ،بۆ هەمیشە پێیان دەدەم بۆ میرات ،تەنها بەهێز بن و مەترسن ،لەبەردەممدا بڕۆن و کامڵ بن .یاشر ٢١-٢٠:١٦ فریشتەیەکی یەزدان لەو شوێنەی کە هەڵتبوو ،لە لی بیرێک دۆزیەوە ،پێی گوت« :مەترسە ،چونکە من تۆوەکەت زۆر دەکەم ،چونکە تۆ کوڕێک لەدایک دەبیت و ناوی دەنێیت ئیسماعیل .ئێستا بگەڕێوە بۆ سارای خاتوونەکەت و خۆت بخەرە ژێر دەستی ئەوەوە» .جاشێر 16:34 یەزدانیش بە شەیتانی گوت« :ئایا تۆ بەم شێوەیە لە ئیبراهیمی بەندەکەم زانی؟» چونکە کەس وەک ئەو لەسەر زەوی نییە ،پیاوێکی تەواو و ڕاستگۆ لەبەردەممدا ،کەسێک لە خودا بترسێت و خۆی لە خراپە بەدوور بگرێت .لە ژیانمدا ،ئەگەر پێی بڵێم :ئیسحاقی کوڕەکەت لەبەردەممدا پەروەردە بکە، ئەوا لێم ناپارێزێت ،زۆر زیاتر ئەگەر پێی بڵێم لە مەڕەکانی یان مەڕەکانیەوە قوربانی سووتاندنێک لەبەردەممدا بهێنێتە پێشەوە .جاشێر 22:54 لەو کاتەدا یەزدان دەرکەوت بۆ ئیبراهیم و لە ئاسمانەوە بانگی کرد و پێی گوت« :دەستت لەسەر کوڕەکە مەکە و هیچی پێ مەکە ،چونکە ئێستا دەزانم کە تۆ لە خودا دەترسیت لە ئەنجامدانی ئەم کارە و لە نەهێشتنی کوڕەکەت ،کوڕە تاقانەکەت ،لە من» .یاشر ٦٩:٢٣ پیاوێک نەبوو وەک ئیبراهیم لە خودا بترسێت ،چونکە لە گەنجیەوە لە خودای خۆی دەترسا و خزمەتی یەزدانی کردبوو و لە تەمەنی خۆیدا بە هەموو ڕێگاکانیدا ڕۆیشتبوو ،لە منداڵییەوە تا ڕۆژی مردنی .جاشێر 26:34 ترسی یاقوب و ترس و تۆقاندنەکەی کەوتە سەر عیسۆی برای ،چونکە عیسۆ زۆر لە یاقوب دەترسا بەهۆی ئەوەی فریشتەکانی خودا بەسەر عیسۆیان کرد ،تووڕەیی عیسۆش لە یاقوب گۆڕا بۆ میهرەبانی .کاتێک عیسۆ بینی یاقوب ڕادەکات بەرەو ڕووی ،ئەویش ڕایکرد بۆ لی و باوەشی پێدا و کەوتە سەر ملی و ماچیان کرد و گریان .خودا ترس و میهرەبانی بەرامبەر یاقوب خستە دڵی ئەو پیاوانەی لەگەڵ عیسۆ هاتبوون ،ئەوانیش یاقوبیان ماچ کرد و لە باوەشیان گرت .هەروەها ئەلیفاز کوڕی عیسۆ لەگەڵ چوار براکەی کوڕەکانی عیسۆ لەگەڵ یاقوب دەگریا و ماچیان کرد و لە باوەشیان گرت ،چونکە ترسی یاقوب کەوتبووە سەر هەموویان .جاشێر 32:55-58
20
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
ئێستا ئارام بە بەرامبەریان و ترسەکانت فڕێ بدە ،بەڵم متمانە بە یەزدانی پەروەردگارمان بکە و لێی بپاڕێوە کە یارمەتیمان بدات و ڕزگارمان بکات و دوژمنەکانمان بداتە دەستمان .یەهودا بە شیمعون و لێڤی و هەموو براکانی گوت« :خۆتان بەهێز بکەن و کوڕی ئازا بن ،چونکە یەزدانی پەروەردگارمان لەگەڵمانە ،لێیان مەترسن» .جاشێر 59،34:56 وە یەزدان گوێی لە دوعای ئیسحاق و یاقوب بوو ،دڵی هەموو ئەم ڕاوێژکارانەی پاشاکانی پڕ کرد لە ترس و ترسێکی زۆر کە بە یەک دەنگ هاواریان کرد ،ئایا ئەمڕۆ گەمژەیت ،یان هیچ تێگەیشتنێک لە ئێوەدا نییە ،کە لەگەڵ عیبرانییەکان شەڕ دەکەن ،و بۆچی ئەم ڕۆژە لە لەناوچوونی خۆتان خۆشحاڵ دەبن؟ سەیرکە دوو کەسیان بێ ترس و بێ ترس هاتنە شاری شەخەم و هەموو دانیشتوانی شارەکەیان کوشت ،تاکو کەس لە دژی ئەوان ڕاوەستێت و چۆن دەتوانی شەڕ لەگەڵ هەموویان بکەیت؟ پاشاکان وەرگەڕانەوە و خۆیان لە کوڕەکانی یاقوب بەدوور گرت ،چونکە نەیاندەوێرا لێیان نزیک ببنەوە بۆ ئەوەی شەڕیان لەگەڵ بکەن ،چونکە زۆر لێیان دەترسان و دڵیان لەناویاندا تواوەتەوە لە ترسیان لێیان .یاشر -٢:٣٥ ٣،٢٣ ترس و ترس دڵی ئەوانی گرتەوە بەهۆی کوڕەکانی یاقوبەوە و بە شێوەیەکی ترسناک لێیان دەترسان و پاشەکشەیان کرد و لەبەردەمیاندا هەڵهاتن بۆ ناو شارەکە و کوڕەکانی یاقوب بەدوایاندا کەوتن تا دەروازەی شارەکە و لە شارەکەدا هاتنە سەریان .وە نزیکەی هەشتا ژن و پیاو هێشتا لە شارەکەوە بەرەو دیوارەکە سەردەکەون و هەموویان یەهودایان دەورە داوە و یەزدان ترسی یەهودای لە دڵیاندا چەسپاند ،کە نەیانتوانی لێی نزیک ببنەوە .ئەم پیاوە بەهێزە دوای ئەوەی یەهودای لێدا ،لە ترسی یەهودا ڕایکرد ،پێیەکانی لەسەر دیوارەکە خلیسکێن و کەوتە نێو کوڕەکانی یاقوب کە لە ژێر دیوارەکەدا بوون ،کوڕەکانی یاقوب لێیان دا و کوشتیان .جاشێر 39،35،39:8 هەموو دانیشتوانی شارەکانی کەنعانییەکان و هەموو ئەوانەی لەوبەری ڕووباری ئوردن بوون ،زۆر لە کوڕەکانی یاقوب دەترسان ،چونکە گوتیان : «ئەوەش هەمان شت بەسەر ئێمەشدا دەکرێت وەک ئەوەی بەسەر ئەو شارانەدا هات ،چونکە کێ دەتوانێت لە دژی هێزی بەهێزی ئەوان بوەستێت؟» جاشێر 40:10 ئێستا کوڕەکەم ،یوسفی کوڕم ،هیوا بە یەزدان بخوازە و چاوەڕێی بکە و مەترسە ،چونکە یەزدان لەگەڵتە ،لە هەموو ناخۆشییەک ڕزگارت دەکات. کوڕەکەم هەستە ،لەگەڵ ئاغاکانتدا بچۆرە خوارەوە بۆ میسر و مەترسە ،چونکە کوڕم یەزدان لەگەڵتە .ئەویش وەک ئەم قسانە بۆ یوسف بەردەوام بوو ،هێمن بوو .یاشر 42:39-40 ئێستا کوڕەکەم ،منداڵەکانت و منداڵەکانی منداڵەکانت فێر بکە لە یەزدان بترسن و بەو ڕێگایە باشەدا بڕۆن کە یەزدانی پەروەردگارت ڕازی بکات، چونکە ئەگەر ڕێبازەکانی یەزدان و ڕێساکانی بپارێزیت ،یەزدان پەیمانی خۆی لەگەڵ ئیبراهیم بۆت دەپارێزێت و بە درێژایی ڕۆژەکان چاکە لەگەڵ تۆ و نەوەکەت دەکات .یاشێر 47:8 تۆ نەتبینیوە کاروباری حکومەتی میسر لەلیەن ئەوەوە ڕێکبخرێت ،بەبێ ئەوەی لە فیرعەونی گەورەکەی بپرسیت .تۆ ئەو سەرسامی و ترسەت نەبینیوە کە بەسەر هەموو میسرییەکاندا چەسپاندبوو .یاشر 52:16 نیوەڕۆ یوسف پیاوەکانی بانگهێشت کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ بنیامین بێنە بەردەمی ،پیاوەکان باسی ئەو زیوانەی کە لە کیسەکانیاندا گەڕاوەتەوە بە سەرپەرشتیاری ماڵی یوسفیان گوت و پێی گوتن« :باشە بۆتان ،مەترسن ،شیمئۆنی برایان هێنایە لی» .یاشێر 53:4 یەهودا بە یوسفی گوت« :بەڕاستی پێویستە تۆ و گەلەکەت لە من بترسن .وەک چۆن یەزدان زیندووە ئەگەر جارێک شمشێرەکەم دەربهێنم جارێکی تر نایخەمەوە غەلفەوە تا ئەمڕۆ هەموو میسر دەکوژم و لەگەڵ تۆ دەست پێدەکەم و لەگەڵ فیرعەونی گەورەکەت تەواو دەکەم .جاشێر 54:10 یەهودا هەندێک لە براکانی بینی کە ترساون و پێی گوتن« :بۆچی دەترسن لە کاتێکدا نیعمەتی خودا لەگەڵماندایە؟» کاتێک یەهودا بینی هەموو گەلی میسر بە فەرمانی یوسف دەوریان داوە بۆ ئەوەی بیانترسێنن ،تەنیا یوسف فەرمانی پێکردن و گوتی« :دەست لە هیچ کامیان مەدەن» .جاشێر 54:42 سەیرکە قسەی یەزدان بۆی هات و گوتی« :لەگەڵ هەموو ماڵەکەتدا بڕۆ بۆ میسر و لەوێ بمێنەرەوە ،مەترسە بچیتە میسر چونکە لەوێ دەتکەم بە نەتەوەیەکی گەورە» .یاقوب لە دڵی خۆیدا گوتی« :دەچم کوڕەکەم دەبینم کە ئایا ترس لە خوداکەی لە دڵیدایە لە نێو هەموو دانیشتوانی میسردا؟» یەزدان بە یاقوبی گوت« :لە یوسف مەترسە ،چونکە هێشتا دەستپاکی خۆی پاراستووە بۆ خزمەتکردنم ،وەک ئەوەی لەبەرچاوتدا باش بێت ،یاقوب زۆر دڵخۆش بوو بۆ کوڕەکەی» .یاشێر 55:2-4 بۆ ئەوەی ئەو نیشانە و سەرسوڕهێنەرە بەهێزانە بزانن کە یەزدان لەسەر گەلەکەی ئیسرائیل لە میسر دەیکات ،بۆ ئەوەی نەوەی ئیسرائیل لە یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانیان بترسن و بە هەموو ڕێگاکانیدا بڕۆن ،ئەوان و نەوەکانیان بە درێژایی ڕۆژ بەدوایاندا بگەڕێن .یاشر ٨:٦٣ یەزدان سەرسوڕمانی زۆری خستە ئۆردوگای پاشاکان و ترسی نەوەی ئیسرائیل بەسەریاندا هات .هەموو پیاوانی میسر ئەو خراپەیان بینی کە نەوەی ئیسرائیل بەسەریاندا هێنا ،بۆیە هەموو میسر زۆر لە نەوەی ئیسرائیل ترسان ،چونکە دەسەڵتە گەورەکەیان بینیبوو و یەک کەسیان نەکەوتبوو .جاشر ٣٦،٤٩:٦٤ بەڵم مامانەکان لە خودا دەترسان و گوێیان لە پاشای میسر نەدەگرت و نە بە قسەکانی و کاتێک ژنە عیبریەکان کوڕ یان کچیان بۆ مامانەکە دەهێنا، ئەو کاتە مامانەکە هەموو ئەو شتانەی کە پێویست بوو بۆ منداڵەکە دەکرد و دەیهێشت بژی؛ مامانەکان بە درێژایی ڕۆژەکان بەم شێوەیە بوون .یاشر ٢٧:٦٦
21
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
موسا لە یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانی دەترسا ،نەهاتە لی و چاوی بۆی نەکرد .موسا بە درێژایی ژیانی لە یەزدانی پەروەردگاری دەترسا و موسا بە ڕاستی لەبەردەم یەزدان ڕۆیشت ،بە هەموو دڵ و گیانییەوە ،بە درێژایی ژیانی لە ڕێگای ڕاست نەگەڕا .نەک لەو ڕێگایەی کە نە بەرەو ڕاست و نە لی چەپ ،کە ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب تێیدا ڕۆیشتوون ،ڕەتکردەوە .جاشێر 37،73:32 هەموو نەوەی کوش ترسان لە درێژکردنەوەی دەستیان بۆ موسا ،چونکە یەزدان لەگەڵ موسا بوو ،نەوەی کوشیش ئەو سوێندەکەیان بیرکەوتەوە کە سوێندیان بە موسا خواردبوو ،بۆیە هیچ زیانێکیان پێنەگەیاند .جاشێر 76:10 موسا بە فیرعەونی گوت« :ئەگەر تۆ یەکەم منداڵی دایکت بیت ،بەڵم مەترسە ،چونکە نامریت ،چونکە یەزدان فەرمانی داوە کە تۆ بژیت ،بۆ ئەوەی هێزی گەورە و قۆڵی درێژکراوی بەهێزت پیشان بدات» .جاشر 80:57 موسا پێی گوتن« :مەترسن ،لە شوێنی خۆیان بوەستن و ڕزگاری یەزدان ببینن کە ئەمڕۆ بۆتان جێبەجێ دەکات» .فیرقەی دووەم لە نەوەی زابولون و بنیامین و نەفتالی بوو ،بڕیاریان دا لەگەڵ میسرییەکان بگەڕێنەوە بۆ میسر .موسا پێی گوتن« :مەترسن ،چونکە وەک چۆن ئەمڕۆ میسرییەکانتان بینی ،ئیتر بۆ هەتا هەتایە نایانبینن» .فیرقەی سێیەم لە نەوەی یەهودا و یوسف بوو ،بڕیاریان دا بچن لەگەڵ میسرییەکان بۆ شەڕکردن لەگەڵیان .موسا پێی گوتن« :لە شوێنەکانتان بوەستن ،چونکە یەزدان شەڕتان بۆ دەکات و ئێوەش بێدەنگ دەبن» .فیرقەی چوارەم لە نەوەی لێڤی و گاد و ئاشێر بوو، بڕیاریان دا بچنە ناو میسرییەکان بۆ ئەوەی سەریان لێ شێوا ،موسا پێی گوتن« :لە بنکەکانتان بمێننەوە و مەترسن ،تەنیا بانگی یەزدان بکەن تا لە دەستی ئەوان ڕزگارتان بکات» .یاشر 81:28-33 لەو کاتەدا یەزدان بە نەوەی ئیسرائیلی فەرموو« :لێی مەترسن ،چونکە من ئەو و هەموو گەلەکەی و هەموو خاکەکەیم داوەتە دەستتان ،ئێوەش وەک سیحونتان کرد لەگەڵیدا» .جاشێر 85:26 ئینجا یەزدان فەرمانی بە یەشوعی کوڕی نون کرد و پێی گوت« :بەهێز و بوێر بە ،چونکە تۆ نەوەی ئیسرائیل دەهێنیتە ئەو خاکەی کە سوێندم خوارد بیدەم ،منیش لەگەڵت دەبم» .موسا بە یەشوعی گوت« :بەهێز و بوێر بە ،چونکە تۆ نەوەی ئیسرائیل دەکەیتە میراتگری خاکەکە و یەزدان لەگەڵت دەبێت ،جێت ناهێڵێت و وازت لێناهێنێت ،نە مەترسە و بێهیوا مەبە» .یاشێر 87:3-4 هیچ کەسێک بە درێژایی تەمەنت دژی تۆ ڕاوەستێت .وەک چۆن لەگەڵ موسا بووم ،بە هەمان شێوە لەگەڵت دەبم ،تەنها بەهێز و بوێری باش بە بۆ جێبەجێکردنی هەموو ئەو یاسایەی کە موسا فەرمانی پێکردوویت ،لە ڕێگاکە مەگەڕێنەوە نە بۆ ڕاست و نە بۆ لی چەپ ،بۆ ئەوەی سەرفراز بیت لە هەموو ئەو کارانەی کە دەیکەیت .لە کۆتایی حەوت ڕۆژدا لە ئۆردوگاکەدا هاتنە لی یەشوع و پێیان گوت« :یەزدان هەموو خاکەکەی داوەتە دەستمان و دانیشتووانەکەی بەهۆی ئێمەوە لە ترسدا تواوەتەوە» .یەزدان بە یەشوعی گوت« :مەترسە و بێزار مەبە ،سەیرکە من ئای و پاشا و گەلەکەیم داوەتە دەستت ،وەک چۆن لەگەڵ ئەریحا و پاشاکەیت کرد ،لەگەڵیان بکە ،تەنها تاڵنەکەی و ئاژەڵەکانی دەبەن بۆ نێچیر بۆ خۆتان. بۆسەیەک بۆ شارەکە دابنێ لە پشتیەوە .جاشێر 38،8،88:4 یەزدان بە یەشوعی گوت« :لەوان مەترسە ،چونکە سبەی لەم کاتەدا هەموو ئەوانەی لەبەردەمتدا کوژراون ڕادەستی ئەسپەکانیان دەکەم و گالیسکەکانیان بە ئاگر دەسوتێنیت» .جاشێر 89:42 خۆتان بەهێز بکەن و با دڵی هەموو ئەوانەی پشت بە یەزدان بەستووە ورەیان هەبێت .کۆتایی .جاشێر 91:17
یۆبیلی ئێوەش زیاد بکەن و لەسەر زەوی زۆر بن و لەسەری زۆر بن و نیعمەت بن لەسەری .ترس لە تۆ و ترس لە تۆ لە هەموو شتێکدا ئیلهام دەدەم کە لەسەر زەوی و لە دەریادا هەیە .یۆبیلیەکان ٥:٦ من دەبمە خودایەک بۆ تۆ و کوڕەکەت و بۆ کوڕی کوڕەکەت و بۆ هەموو نەوەکانت ،مەترسە ،لەمەودوا تا هەموو نەوەکانی سەر زەوی من خودای تۆم .یۆبیلیەکان ٢٤:١٢ دوای ئەم شتانە ،لە ساڵی چوارەمی ئەم هەفتەیەدا ،لە مانگی نوێی مانگی سێیەمدا ،لە خەودا قسەی یەزدان بۆ ئەبرام هات و گوتی :ئەبرام مەترسە. من بەرگریکاری تۆم و پاداشتەکەت زۆر گەورە دەبێت' .یۆبیلیەکان ١:١٤ منیش پێم گوت :دەستت لەسەر کوڕەکە مەکە و هیچی لێ مەکە .چونکە ئێستا نیشانم داوە کە تۆ لە یەزدان دەترسیت و کوڕەکەت ،کوڕە یەکەمەکەت، لە من ڕانەگرتووە' .یۆبیلیەکان ١١:١٨ یاقوبی کوڕم مەترسە و بێزار مەبە ئەی کوڕی ئیبراهیم :خودای بەرز لە لەناوچوون بتپارێزێت و لە هەموو ڕێگاکانی گومڕایی ڕزگارت بکات. یۆبیلیەکان ٢٣:٢٢ یەزدان ئەو شەو ،لە مانگی نوێی مانگی یەکەمدا بۆی دەرکەوت و پێی گوت :من خودای ئیبراهیم باوکتم .مەترسە ،چونکە من لەگەڵتم و بەرەکەتت پێ دەبەخشم و بە دڵنیاییەوە نەوەکانت وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی زەوی زۆرتر دەکەم ،لەبەر خاتری ئیبراهیمی بەندەکەم' .یۆبیلیەکان ٢٢:٢٤ مەترسە دایە؛ دڵنیابە کە من ویستی تۆ جێبەجێ دەکەم و بە ڕاستگۆیی دەڕۆم و ڕێگاکانم بۆ هەمیشە خراپ ناکەم» .یۆبیلیەکان کاتژمێر ١٠:٢٥ 22
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
خوشکەکەم ،لەسەر ئەو مەترسە ،چونکە ئەو لەسەر ڕێگای ڕاستە و پیاوێکی تەواو و تەواو و دڵسۆزە و لەناو ناچێت .نەگرین .یۆبیلیەکان ١٧:٢٧ وە بە یەهودا فەرمووی :یەزدان هێز و دەسەڵتت پێ ببەخشێت بۆ ئەوەی هەموو ئەوانەی ڕقیان لێتە ،پێی ببڕیت؛ تۆ و یەکێک لە کوڕەکانت، سەرپەرشتی کوڕانی یاقوب دەبیت .ناوی تۆ و ناوی کوڕەکانت بچێتە دەرەوە و بە هەموو خاک و ناوچەیەکدا ببڕێت .ئینجا نەتەوەکان لەبەردەمت دەترسن و هەموو گەلن دەلەرزن .یۆبیلیەکان ١٨:٣١ مەترسە ،چونکە وەک چۆن بینیوتە و خوێندووتەوە ،هەمووی بەم شێوەیە دەبێت؛ و هەموو شتێک بنووسە وەک ئەوەی بینیوتە و خوێندووتەوە. یۆبیلیەکان ٢٤:٣٢ لەبەر یاقوب مەترسە .چونکە پارێزەری یاقوب گەورە و بەهێزە و ڕێزی لێدەگیرێت و زیاتر لە پارێزەری عیسۆ ستایشی دەکرێت .یۆبیلیەکان ١٧:٣٥ ئێستاش سوێندێکی گەورەتان پێدەدەم -چونکە هیچ سوێندێک نییە کە لەوە گەورەتر بێت بە ناوی شکۆمەند و ڕێزدار و گەورە و شکۆمەند و سەرسوڕهێنەر و بەهێز ،کە ئاسمانەکان و زەوی و هەموو شتێکی پێکەوە دروستکردووە -کە لێی بترسن و بیپەرستن .یۆبیلیەکان ٧:٣٦ لە شانزەیەمدا یەزدان دەرکەوت و پێی گوت :یاقوب ،یاقوب .وتی :من لێرەم .پێی فەرموو :من خودای باوباپیرانتم ،خودای ئیبراهیم و ئیسحاقم. مەترسە بچیتە خوارەوە بۆ میسر ،چونکە لەوێ نەتەوەیەکی گەورەت لێدەکەم لەگەڵتدا دەچمە خوارەوە و بەرزت دەکەمەوە (دیسانەوە) و لەم خاکەدا دەنێژرێیت و یوسف دەستەکانی دەخاتە سەر چاوەکانت .یۆبیلیەکان 44:5
کتێبە ونبووەکانی کتێبی پیرۆز ئەی یواکیم مەترسە و بە بینینی منیش مەترسە ،چونکە من فریشتەیەکی یەزدانم کە لەلیەن ئەوەوە بۆت نێردراوە ،تا ئاگادارت بکەمەوە کە دوعاکانت دەبیسترێن و بەخشینەکانت لەبەردەم خودادا بەرزبوونەتەوە .ئینجیلی لەدایکبوونی مەریەم ٣:٢ دوای ئەوە فریشتەکە بۆ ئانا هاوسەرەکەی دەرکەوت و وتی :مەترسە ،نە ئەوەی دەیبینیت ڕۆح بێت .چونکە من ئەو فریشتەیەم کە دوعا و بەخشینەکانتانم پێشکەش بە خودا کردووە و ئێستا بۆتان نێردراوە ،تاکو ئاگادارتان بکەمەوە کە کچێکتان بۆ لەدایک دەبێت ،کە ناوی مەریەم دەبێت و لە هەموو ژنان بەرەکەتدار دەبێت .ئینجیلی لەدایکبوونی مەریەم ٢-١ :٣ ڕۆحی یەزدان لەسەری دادەنیشێت ،ڕۆحی حیکمەت و تێگەیشتن ،ڕۆحی ئامۆژگاری و توانا ،ڕۆحی زانین و تەقوای و ڕۆحی ترسی یەزدان پڕی دەکات .ئینجیلی لەدایکبوونی مەریەم ١٥:٥ بەڵم کاتێک بیری لەم شتانە دەکردەوە ،فریشتەی یەزدان لە خەودا بۆی دەرکەوت و گوتی یوسفی کوڕی داود ،مەترسە .ئامادە مەبە هیچ گومانێک لە تاوانباری کچێنی بە زیناکردن ،یان هەر شتێکی خراپ بیری لێ بکەیتەوە ،هەروەها مەترسە لە بردنی بۆ لی ژن؛ چونکە ئەوەی لەناو ئەودا لەدایک بووە و ئێستا مێشکتان ناڕەحەت دەکات ،کاری مرۆڤ نییە ،بەڵکو ڕۆحی پیرۆزە .ئینجیلی لەدایکبوونی مەریەم ١٠-٨ :٨ پاشان سەرۆک کاهینەکە وەڵمی دایەوە :یوسف ،لە یەزدانی پەروەردگارت بترسە و لەبیرت بێت کە خودا چۆن مامەڵەی لەگەڵ داتان و کۆرە و ئەبیرام کردووە ،چۆن زەوی کراوەتەوە و قوتی داون ،بەهۆی دژایەتییەکەیانەوە .کەواتە ئێستا یوسف ،لە خودا بترسە ،نەک شتی هاوشێوە لە خێزانەکەتدا ڕووبدات .پرۆتێڤانجیلیۆن ١٥-١٤:٨ ئینجا فریشتەی یەزدان لە تەنیشتی وەستا و گوتی« :مریەم ،مەترسە ،چونکە لەبەردەم خودادا نیعمەتت وەرگرتووە .پرۆتێڤانجیلیۆن ٩:٩ مەترسە لە بردنی ئەو ژنە گەنجە ،چونکە ئەوەی لەناو ئەودایە لە ڕۆحی پیرۆزەوەیە .کوڕێک لەدایک دەبێت و ناوی دەنێیت عیسا ،چونکە گەلەکەی لە گوناهەکانیان ڕزگار دەکات .پرۆتێڤانجیلیۆن ١٩-١٨ :١٠ دایکەکە پێی گوت :کچم مەترسە .وازی لێ بێنە تا لێت نزیک دەبێتەوە! پاشان ئەو قوماشە پەڕۆیەی کە خاتوون مەریەم پێی بەخشیوین پیشانی بدە و ڕووداوەکە دەبینین .یەکەم ئینجیلی کۆرپەی عیسا مەسیح ١٥:١٣ عیسا پێی گوت« :مەترسە و فڕێ مەدە .یەکەم ئینجیلی کۆرپەی عیسا مەسیح ١٢:١٦ گوێمان لە فریشتەیەک بوو لە گۆڕی عیسا بە ژنەکانی گوت« :مەترسن .دەزانم کە تۆ بەدوای عیسادا دەگەڕێیت کە لە خاچ دراوە؛ وەک پێشبینی کردبوو هەستاوەتەوە .ئینجیلی نیکۆدیمۆس ٥:١٠ بەڵم عیسا دەستی منی گرت و لە زەوی هەڵیگرتم و شەبنەمەکە بەسەرمدا ڕژا .بەڵم ئەو دەموچاوی سڕییەوە و ماچی کردم و پێی وتم :یوسف مەترسە .سەیرم بکەن ،چونکە منم .ئینجیلی نیکۆدیمۆس ٢١:١١ کەواتە تۆ کێیت ،کە بەو ئازایەتییەوە دەچیتە ناو شوێنی نیشتەجێبوونمانەوە و نەک هەر ناترسیت لە هەڕەشەکردنمان بە گەورەترین سزا ،بەڵکو هەوڵدەدەیت هەموو ئەوانی دیکە لەو زنجیرانەی کە تێیدا دەیانگرین ڕزگار بکەیت؟ ئینجیلی نیکۆدیمۆس ١١:١٧ 23
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
ئینجا داود پێغەمبەری پاشایەتی بە بوێریەوە هاوارێکی کرد و وتی« :گۆرانییەکی نوێ بۆ یەزدان بڵێ ،چونکە کاری سەرسوڕهێنەری کردووە. دەستی ڕاستی و قۆڵی پیرۆزی سەرکەوتنی بەدەستهێناوە .ئینجیلی نیکۆدیمۆس ١٣:١٩ بۆیە خۆشەویستانم ،وەک چۆن بیستووتان لە هاتنی یەزدان ،بە ترسەوە بیر بکەنەوە و مامەڵە بکەن ،ژیانی هەتاهەتایی بۆ ئێوە دەبێت .نامەی پۆڵس بۆ لودیقییەکان 1:10 لەسەر ئەم هۆکارە ،خودا عیسا مەسیحی کوڕەکەی نارد ،کە من بانگەشەی بۆ دەکەم ،و مرۆڤەکان ڕێنمایی دەکەم کە هیواکانیان وەک ئەو کەسە دابنێن کە تەنها ئەوەندە بەزەیی بە جیهانی وەهماویدا هەبوو ،بۆ ئەوەی ئەی حاکم ،مەحکوم نەکرێت ،بەڵکو باوەڕ و ترس لە خودا و زانینی ئایین و خۆشەویستی ڕاستی هەبێت .وە لەگەڵ ئەوەی کە تێگەیشت کە پۆڵس لە ئازار ناترسێت ،بەڵکو بە یارمەتی خودایی خۆی بە بوێری ڕەفتار دەکات، باوەڕەکەی تا ئەو ڕادەیە زیادی کرد کە زنجیرەکانی ماچ کرد .کارەکانی پۆڵس و تێکل ٥،١٢ :٤ ئینجا دەنگێک لە ئاسمانەوە هات و گوتی« :تێکل ،خزمەتکاری دڵسۆزم مەترسە ،چونکە من لەگەڵتم» .سەیر بکە و ئەو شوێنە ببینە کە بۆت کراوەتەوە ،لەوێ نیشتەجێبوونی هەمیشەیی تۆ دەبێت .لەوێ دیدگای بەختەوەر وەردەگریت .کارەکانی پۆڵس و تێکل ١١ :١١ بەم شێوەیە خۆنەویستی و ترسی خوداپەرستانەی ئەم پیاوە گەورە و نایابانە ،کە لە کتێبی پیرۆزدا تۆمارکراوە ،لە ڕێگەی گوێڕایەڵییەوە ،نەک تەنها ئێمەی باشتر کردووە ،بەڵکو نەوەکانی پێش ئێمەش باشتر کردووە؛ تەنانەت ئەوەندەش کە بە ترس و ڕاستییەوە قسە پیرۆزەکانی وەرگرتووە .یەکەم نامەی کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان ١:٩ با ڕێز لەو کەسانە بگرین کە بەسەرماندا دانراون؛ با ڕێز لەو بەساڵچووانە بگرین کە لە نێوانماندان؛ و با گەنجەکان فێر بکەین ،لە دیسیپلین و ترس لە یەزدان .با خێرخوازییان بێ ڕێز لە کەسانی یەکسان بێت بەرامبەر بە هەموو ئەو کەسانەی کە لە ڕووی ئایینییەوە لە خودا دەترسن .وە بە تایبەتی با فێربن کە خۆبەزلزانین چەندە هێزێکی گەورەی هەیە لەگەڵ خودا؛ چەندە خێرێکی پاک و پیرۆز سوودی لێ وەردەگرێت؛ ترسەکەی چەندە نایاب و گەورەیە؛ و چۆن هەموو ئەو کەسانە ڕزگار دەکات کە بە پیرۆزی لە عەقڵێکی پاکدا ڕوو لە ئەو دەکەن .یەکەم نامەی کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان ،٧ :١٠ ١٣ ،١١ ئێوە منداڵن وەرن و گوێم لێ بگرن ،من فێری ترسی یەزدانتان دەکەم .چ مرۆڤێک هەیە ئارەزووی ژیان دەکات و حەزی لە بینینی ڕۆژانی خۆشە؟ زمانت لە خراپە بپارێزە و لێوەکانت هیچ فێڵێک نەکەن .دوور بکەوەرەوە لە خراپە و چاکە بکە؛ بەدوای ئاشتیدا بگەڕێ و بەدوایدا بگەڕێن .باوکی بەزەیی و بەخشندەمان ڕیخۆڵەی بەزەیی بەرامبەر بەو کەسانە هەیە کە لێی دەترسن؛ و بە میهرەبانی و خۆشەویستییەوە نیعمەتەکانی خۆی دەبەخشێتە هەموو ئەو کەسانەی کە بە عەقڵێکی سادە دێنە لی .یەکەم نامەی کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان ٤،٩-٢ :١١ چونکە هەموو شتێک لەلیەن خوداوە دەبینرێت و دەبیسترێت؛ با لێی بترسین و کارە خراپەکانمان کە لە ئارەزووی ناخۆشەوە سەرچاوە دەگرن، لببەین .بۆ ئەوەی بە میهرەبانی ئەو لە سزای داهاتوو ڕزگارمان بێت .یەکەم نامەی کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان ١:١٣ لە بەڵی زمان دەشاریتەوە؛ نە لە لەناوچوون بترسیت کاتێک دێت» .بە خراپەکاران و گوناهباران پێدەکەنیت؛ لە گیاندارەکانی سەر زەویش ناترسیت» .دڕندە کێویەکە لەگەڵت ئاشتی دەبێت .یەکەم نامەی کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان ١١-١٠ :٢٣ ئیمان و ترس و ئاشتی و خۆڕاگری و سەبر و خۆڕاگری و پیرۆزی و وریایی بە هەر مرۆڤێک کە بانگەوازی ناوە شکۆمەند و پیرۆزەکەی دەکات، بۆ هەموو ئەوانەی لە چاویدا دڵخۆش بن ،ببەخشە .لە ڕێگەی سەرۆک کاهین و پارێزەرمانەوە عیسا مەسیح ،کە بەهۆیەوە شکۆمەندی و شکۆمەندی و دەسەڵت و ڕێزلێنان بۆی بێت ،ئێستا و بۆ هەمیشە زیاتر .ئامین .یەکەم نامەی کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان ٢:٢٤ هەروەها با لە مرۆڤ نەترسین ،بەڵکو لە خودا بترسین .بۆیە ئەگەر کارە خراپەکانی لەو جۆرە بکەین ،یەزدان فەرموویەتی :هەرچەندە ئێوە لەگەڵ مندا یەکتر بن ،تەنانەت لە سنگی مندا ،و فەرمانەکانم نەپارێزن ،من فڕێتان دەدەم و پێتان دەڵێم :لە من دوور بکەونەوە؛ نازانم ئێوە لە کوێوە هاتوون، ئەی تاوانبارەکان .دووەم نامەی کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان ١٥:٢ بۆیە برایان ،لە پێناو ویژدانمان لە دونیادا بە ئارەزووی خۆمان جێدەهێڵین ،با ویستی ئەو کەسە بکەین کە بانگی کردووین و نەترسین لەم جیهانە دوور بکەوین .چونکە یەزدان دەفەرموێت« :ئێوە وەک مەڕ لە ناو گورگەکاندا دەبن» .پەترۆس وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەگەر گورگەکان مەڕەکان پارچە پارچە بکەن ،چی؟» عیسا بە پەترۆسی گوت« :با مەڕەکان دوای مردن لە گورگەکان نەترسن ،ئێوەش لەو کەسانە مەترسن کە دەتانکوژن و دوای ئەوە چیتر شتێکتان نییە کە بتوانن لەگەڵتان بکەن .بەڵم لەو کەسە بترسن کە دوای مردنتان ،هێزی ئەوەی هەیە ڕۆح و جەستە فڕێ بداتە ناو ئاگری دۆزەخەوە .دووەم نامەی کلیمنت بۆ کۆرنتیەکان ٢-١ :٣ ئێستا یاریدەدەرانی ئیمانمان ترس و سەبرن؛ هاو شەڕڤانانمان ،درێژخایەن و خۆگرتن .نامەی گشتی بەرناباس ٢:٢ با ببینە ڕۆحی ،پەرستگایەکی تەواو بۆ خودا .ئەوەندەی لە ئێمەدا درۆ هەیە با بیر لە ترسی خودا بکەینەوە؛ و تا ئەوپەڕی هێزمان هەوڵ بدەین بۆ جێبەجێکردنی فەرمانەکانی؛ تاکو بە حوکمە ڕاستودروستەکانی دڵخۆش بین .نامەی گشتی بەرناباس ١٢:٣
24
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
لەم قسەیەدا بە باشی قسەی کرد و ڕێزی لە فەرمانەکە گرت .کەواتە چییە کە دەڵێت؟ -کە ئێمە بە توندی دەست بەو کەسانە بگرین کە لە یەزدان دەترسن .لەگەڵ ئەوانەی کە بیر لە فەرمانی ئەو وشەیە دەکەنەوە کە لە دڵیاندا وەریانگرتووە؛ لەگەڵ ئەوانەی کە حوکمە ڕاستەکانی یەزدان ڕادەگەیەنن و فەرمانەکانی دەپارێزن .نامەی گشتی بەرنابا ١٧:٩ دیسانەوە :لە کۆشکی بەرزی بەردی بەهێزدا نیشتەجێ دەبێت .و پاشان ،چی لە هەمان پێغەمبەردا بەدوای خۆیدا دەهێنێت؟ ئاوەکەی دڵسۆزە؛ بە شکۆمەندییەوە پاشا دەبینن و ڕۆحتان فێری ترسی یەزدان دەبێت .وە چی بەدوایدا دێت؟ -و ڕووبارێک لە دەستی ڕاستەوە دەڕژا و دارە جوانەکانیش لە لیەوە گەشەیان دەکرد؛ ئەوەی لێیان بخوات بۆ هەتاهەتایە دەژی» .مانای کە ئەمەیە :کە دەچینە خوارەوە بۆ ناو ئاوی پڕ لە گوناه و پیسبوون؛ بەڵم سەرکەونەوە و بەرهەم بهێننەوە .لە دڵماندا ئەو ترس و هیوایەمان هەیە کە لە عیسادایە ،بە ڕۆح .هەرکەسێک لێیان بخوات ،بۆ هەتاهەتایە دەژی. نامەی گشتی بەرناباس ٦،١٤ :١٠ دەست لە کوڕەکەت و کچەکەت مەکێشەوە .بەڵم هەر لە گەنجیەوە فێری ترسی یەزدانیان دەکات .تەماحی سامانی دراوسێکەت مەکە .هەروەها نابیتە تاڵنچی» .دڵت بە پیاوە سەربەرزەکانەوە نابەسترێتەوە؛ بەڵم تۆ لەنێو ڕاستودروست و نزمەکاندا ئەژمار دەکرێیت .هەر ڕووداوێک بەسەرتدا بێت، بە باشی وەریدەگریت .تۆ دوو بیر و دوو زمان مەکە .چونکە دوو زمان تەڵەی مردنە .تۆ بە ترس و ڕێزەوە ملکەچی یەزدان و ئاغاکانی خوارەوە دەبیت وەک نوێنەرانی خودا .لە فەرمانەکانتدا تاڵ مەبە بەرامبەر بە هیچ کام لە بەندەکانت کە متمانەیان بە خودا هەیە .نەک بەڕێکەوت لەو کەسە نەترسیت کە سەرووی هەردووکیانە .چونکە نەهات بۆ ئەوەی هیچ کەسێک بانگ بکات بۆ ڕێزگرتن لە کەسەکان ،بەڵکو هەرکەسێک کە ڕۆحەکە ئامادەی کردبوو .نامەی گشتی بەرنابا ١٥-١٢ :١٤ دوایین کاتەکان بەسەرماندا هاتووە ،با زۆر ڕێزدار بین و لە سەبر و خۆڕاگری خودا بترسین ،بۆ ئەوەی بۆ ئێمە نەبێت بۆ مەحکومکردن .چونکە با لە تووڕەیی داهاتوو بترسین ،یان با ئەو نیعمەتەمان خۆش بوێت کە ئێستا چێژمان لێی وەرگرتووە ،بۆ ئەوەی بە یەکێک یان یەکێکی دیکە لەوانە لە عیسا مەسیحدا بدۆزینەوە ،بۆ ژیانی ڕاستەقینە .نامەی ئیگناتیۆس بۆ ئەفسیان ٦-٥ :٣ چونکە ئێستا دەبێ زیاتر بترسم؛ و گوێم لەو کەسانە نەگرم کە پفم دەکەن .نامەی ئیگناتیۆس بۆ ئەفسیان 1:13 بەڵم ،کە هاتمە سەر خۆم و شکۆمەندی گادم بیرهێنایەوە و بوێریم هەبوو ،کەوتمە سەر ئەژنۆکانم و وەک پێشوو دەستم کردەوە بە دانپێدانان بە گوناهەکانمدا .شوانی هێرماس (دیدگاکان) ٨:٣ پێش هەموو شتێک باوەڕ بکەن کە یەک خودا هەیە کە هەموو شتەکانی هیچی دروست کردووە و لە چوارچێوەیدا کردووە بۆ بوونێک .ئەو لە هەموو شتێک تێدەگات ،و تەنها بێئەندازەیە ،نابێت هیچ کەسێک لێی تێبگات .کە نە بە هیچ وشەیەک پێناسە دەکرێت ،نە بە عەقڵ بیری لێ بکرێتەوە .بۆیە باوەڕت پێی هەبێت؛ و لێی بترسن؛ و لە ترسان لێی دوور بکەوەرەوە لە هەموو خراپەیەک .ئەمانە بپارێزە و هەموو شەهوەت و ناپاکی لە خۆت دوور بخەرەوە و ڕاستودروستی لەبەر بکە و بۆ خودا دەژیت ،ئەگەر ئەم فەرمانە جێبەجێ بکەیت .کتێبی دووەمی هێرماس (فەرمانەکان) 1:1-5 لە یەکەم فەرمانەکانمدا فەرمانم پێکردیت ،ئیمان و ترس و تەوبەکردن بپارێزیت .بەڵێ کاکە ،گوتم کتێبی دووەمی هێرماس (فەرمانەکان) ١:٦ ئەو دەڵێت لە خودا بترسن و فەرمانەکانی جێبەجێ بکەن .چونکە ئەگەر فەرمانەکانی جێبەجێ بکەیت لە هەموو کارێکدا بەهێز دەبیت و هەموو کارەکانت نایاب دەبن .چونکە بە ترسان لە خودا هەموو شتێک بە باشی ئەنجام دەدەیت .ئەمە ئەو ترسەیە کە دەبێت کاریگەری لەسەرت هەبێت بۆ ئەوەی ڕزگارت بێت .بەڵم لە شەیتان مەترسە ،چونکە ئەگەر لە یەزدان بترسی ،ئەوا حوکمڕانی دەکەیت بەسەریدا .چونکە هیچ هێزێک لە ناویدا نییە .ئێستا ئەگەر هێزێکی تێدا نەبێت ،ئەوا نابێت لێی بترسێت .بەڵم ئەو کەسەی کە هێزێکی نایابی تێدایە ،پێویستە لێی بترسێت ،چونکە هەرکەسێک دەسەڵتی هەیە ،دەبێت لێی بترسێت .بەڵم ئەوەی دەسەڵتی نییە لەلیەن هەموو کەسێکەوە سووکایەتی پێدەکرێت .لە کارەکانی شەیتان بترسن، چونکە خراپن .چونکە بە ترسان لە یەزدان دەترسیت و کارەکانی شەیتان ناکەیت ،بەڵکو خۆت لێیان دەپارێزیت .بۆیە ترسێکی دوو لیەنە هەیە؛ ئەگەر خراپە نەکەیت ،لە یەزدان بترسە و مەیکە» .بەڵم ئەگەر بتەوێت چاکە بکەیت ،ترس لە یەزدان بەهێزە و گەورە و شکۆمەندە .بۆیە لە خودا بترسە و دەژیت ،هەرکەسێک لێی بترسێت و فەرمانەکانی جێبەجێ بکات ،ژیانی لی یەزدانە .بەڵم ئەوانەی نایانپارێزن ،ژیانیان تێدا نییە .کتێبی دووەمی هێرماس (فەرمانەکان) 7:1-6 خۆت بەدوور مەگرە لە هیچ کارێکی چاکە ،بەڵکو ئەنجامی بدە .وتی ببیستە ،فەزیلەتی ئەو کارە چاکانە چییە کە دەبێت بیکەیت ،تا ڕزگارت بێت. یەکەمیان ئیمانە؛ ترس لە یەزدان؛ خێرخوازی؛ یەکدەنگی؛ یەکسانی؛ ڕاستی؛ ئارامگری؛ پاکیزەیی .کتێبی دووەمی هێرماس (فەرمانەکان) ٨:٨ بەڵم ئەوانەی لە یەزدان دەترسن و ڕاستییەکان لەبارەی خوداوە دەگەڕێن ،هەموو بیرکردنەوەکانیان بەرامبەر بە یەزدان .هەرچی پێیان دەوترێت، تێی بگرن و یەکسەر تێی بگەن ،چونکە ترسی یەزدانیان تێدایە .کتێبی دووەمی هێرماس (فەرمانەکان) 10:13 هەرکەسێک لە هەموو ئارەزووە خراپەکان دوور بکەوێتەوە ،بۆ خودا دەژی .بەڵم ئەوانەی ملکەچی ئەوانن ،بۆ هەتاهەتایە دەمرن» .چونکە ئەم شەهوەتە خراپە کوشندەیە .بۆیە ئارەزووی ڕاستودروستی لەبەر بکە و بە ترسی یەزدان چەکدار بوویت ،بەرەنگاری هەموو شەهوەتێکی خراپ ببەوە .چونکە ئەم ترسە لە ئارەزووی چاکدا نیشتەجێیە .کاتێک تەماحی خراپ دەتبینێت کە بە ترسی یەزدان چەکدار بوویت و بەرەنگاری دەبیتەوە، دوور لێت دەفڕێت و لەبەردەمت دەرناکەوێت ،بەڵکو لە زرێپۆشەکەت بترسێت .سەرکەوتن بەدەست دەهێنیت و تاجی لەسەر دەکرێت .و دەگاتە ئەو ئارەزووەی کە باشە؛ ئەو سەرکەوتنەی بەدەستت هێناوە دەیدەیت بە خودا و خزمەتی دەکەیت لە ئەنجامدانی ئەوەی کە خۆت دەتەوێت بیکەیت .چونکە ئەگەر خزمەت بە ئارەزووە باشەکان بکەیت و ملکەچییان بیت .دەتوانیت زاڵ بیت بەسەر شەهوەتە خراپەکانتدا؛ ئەوانیش وەک ئەوەی تۆ دەتەوێت ملکەچی تۆ دەبن .گوتم :کاکە ،دەزانم چۆن خزمەت بەو ئارەزووە بکەم کە باشە؟ ئەو دەفەرموێت :لە خودا بترسە و پشتی پێ ببەستە و ڕاستی و ڕاستودروستی خۆش بوێت و چاکە بکە .کتێبی دووەمی هێرماس (فەرمانەکان) ١٠-٦ :١٢
25
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
خۆتان بگەڕێنەوە لی یەزدانی پەروەردگارتان و واز لە شەیتان و چێژەکانی بهێنن ،چونکە خراپ و تاڵ و ناپاکن .وە لە شەیتان مەترسن ،چونکە هیچ دەسەڵتێکی بەسەر ئێوەدا نییە .چونکە من لەگەڵ تۆم ،پێغەمبەری تەوبە ،کە دەسەڵتت بەسەریدا هەیە .بەڕاستی شەیتان مرۆڤەکان دەترسێنێت؛ بەڵم تیرۆری ئەو بێهودەیە .بۆیە لێی مەترسن و لێتان هەڵدێت .چونکە ئەگەر بەرەنگاریی ببنەوە ،ئەوا بە سەرلێشێواوی لێتان دەڕوات .بەڵم ئەوانەی لە باوەڕدا پڕ نین ،لە شەیتان دەترسن ،وەک ئەوەی دەسەڵتێکی گەورەی هەبێت .چونکە شەیتان iبەندەکانی خودا تاقیدەکاتەوە و ئەگەر بەتاڵیان بینی لەناویان دەبات .بەڵم من پێغەمبەری تەوبە پێتان دەڵێم ،لە شەیتان مەترسن ،چونکە من نێردراوم بۆتان ،تا ئەو لەگەڵتان بێت، هەرکەسێک بە هەموو دڵتان تەوبە بکەن و لە باوەڕدا پشتڕاستتان بکەمەوە .ئەوا بە کەمترین هەڕەشەکانی مەترسن ،چونکە بێ هێزن ،وەک دەمارەکانی مردوویەک .بەڵم گوێم لێ بگرن و لە یەزدانی پەروەردگار بترسن ،کە توانای ڕزگارکردن و لەناوبردنی هەیە .فەرمانەکانی جێبەجێ بکەن ،تاکو بۆ خودا بژین» .کتێبی دووەمی هێرماس (فەرمانەکان33،30،27،) 12:22-23 بەڵم ئەوەی بۆ ناوی یەزدان دەیکەن ،لە شارەکەتدا دەیدۆزنەوە و بێ خەم و ترس و دڵخۆشی دەبن .بۆیە تەماحی دەوڵەمەندی نەتەوەکان مەکەن. چونکە بۆ بەندەکانی خودا وێرانکەرن .کتێبی سێیەمی هێرماس (هاوشێوەکان) 1:9 بەڵم پشت بە یەزدان ببەستە ،ئەگەر ئەمانە بکەیت و لێی بترسیت و خۆت لە هەموو کارێکی خراپ بەدوور بگرێت ،بۆ خودا دەژیت .کتێبی سێیەمی هێرماس (هاوشێوەکان) 5:6 پێم گوت؛ کاکە هێشتا داوات لێدەکەم ئێستا شتێکم پیشان بدەیت .وتی ،تۆ لە چی دەپرسی؟ پێم گوت؛ ئایا ئەوانەی لە خواترسی دووردەکەونەوە ،بۆ هەمان ئەو کاتە ئەشکەنجە دەدرێن کە چێژیان لە خۆشی و چێژە درۆینەکانیان وەرگرتووە؟ وەڵمی دامەوە :بۆ هەمان کات ئازار دەدرێن .کتێبی سێیەمی هێرماس (هاوشێوەییەکان) ٢٨:٦ پێم گوت :کاکە ،هیوادارم هەموو کاتێک گوێیان لەم شتانە دەبێت ،تەوبە بکەن .چونکە متمانەم هەیە کە هەرکەسێک دان بە تاوانەکانیدا بنێت و ترسی یەزدان هەڵبگرێت ،دەگەڕێتەوە بۆ تەوبە .کتێبی سێیەمی هێرماس (هاوشێوەییەکان) 8:81 بەڵم ئێستا تۆ بە فریشتە ڕۆشنبیریتەوە ،بەڵم بە هەمان ڕۆح .بەڵم پێویستە بە پەرۆشەوە هەموو شتێک لەبەرچاو بگرێت؛ چونکە من لەلیەن ئەو پێغەمبەرە بەڕێزەوە نێردراومەتە ماڵەکەت ،بۆ ئەوەی کاتێک هەموو شتێک بە هێزەوە بینی ،وەک جاران نەترسیت .کتێبی سێیەمی هێرماس (هاوشێوە) 9:4 بەڵم ئەوانەی ترساو و گوماناوی بوون ،و لەگەڵ خۆیاندا بیریان لەوە کردۆتەوە کە ئایا دان بە مەسیحدا بنێن یان ئینکاری مەسیح بکەن ،بەڵم لەگەڵ ئەوەشدا ئازاریان چەشتووە؛ میوەکانیان بچووکترە ،چونکە ئەم بیرکردنەوە هاتە ناو دڵیانەوە .کتێبی سێیەمی هێرماس (هاوشێوەکان) 9:237 بزانە و بزانە ،لەو ڕۆژەی عیسات ڕادەست کردم ،بەزەییم بەخۆمدا هاتەوە و بە دەستشۆردن شایەتحاڵیم دا (کە من بێتاوان بووم) ،سەبارەت بەو کەسەی دوای سێ ڕۆژ لە گۆڕ هەستایەوە و ڕەزامەندی تۆی تێدا ئەنجامدا ،چونکە تۆ ویستت لە خاچدانیدا لەگەڵتدا هاوبەش بم .بەڵم ئێستا لە جەلدەکان و لە سەربازەکانی چاودێری گۆڕەکەی فێر دەبم کە لە مردن هەستاوەتەوە .منیش بە تایبەتی ئەوەی پێم گوترا پشتڕاستم کردۆتەوە ،کە ئەو بە جەستە لە جەلیل دەرکەوت ،بە هەمان شێوە و بە هەمان دەنگ و بە هەمان عەقید و لەگەڵ شاگردەکانی عەقڵنی ،کە لە هیچ شتێکدا نەگۆڕاوە، بەڵکو بە بوێری بانگەشەی زیندووبوونەوەی خۆی و شانشینی هەمیشەیی دەکرد .نامەی پیلتۆس بۆ هیرۆدس
کتێبە لەبیرکراوەکانی عەدەن دڵت بەهێز بکە و مەترسە .ئەم تاریکییە سزا نییە .بەڵم ئەی ئادەم ڕۆژم دروست کردووە و خۆرم تێدا داناوە تا ڕووناکی ببەخشێت؛ بۆ ئەوەی تۆ و منداڵەکانت کارەکانت ئەنجام بدەن .یەکەم کتێبی ئادەم و حەوا ١٢:١٣ کاتێک بینیان ڕووناکی بۆیان گەڕاوەتەوە ،خۆیان لە ترس ڕاگرت و دڵیان بەهێز کرد .تا ئەو کاتەی کە لە باخچەدا بوو و گوێی لە دەنگی خودا و ئەو دەنگە بوو کە لە باخچەدا دەیکرد و لێی دەترسا ،ئادەم هەرگیز ڕووناکی درەوشاوەی خۆری نەبینی و گەرمای بڵێسەدارەکەی دەستی لە جەستەی نەدا. یەکەم کتێبی ئادەم و حەوا ٢،٧ :١٦ "بەڵم ئێستا دڵت بەهێز بکە و مەترسە .من لەگەڵتم تا کۆتایی ئەو ڕۆژانەی کە بۆت دیاریم کردووە" .یەکەم کتێبی ئادەم و حەوا 19:6 بەڵم خودا بە ئادەم و حەوای فەرموو" :لەمەودوا مەترسن ،ناهێڵم لێتان نزیک بێتەوە ،لێتان دوور خستوومەتەوە ،لەم شاخە ،هیچ شتێک تێیدا بەجێناهێڵم کە ئازارتان بدات" .کتێبی یەکەمی ئادەم و حەوا ٢:٢٠ ئادەم بە خودای گوت" :لەکاتێکدا لە باخچەدا بووم نە گەرما و نە ماندووبوون و نە جووڵە و نە لەرز و نە ترسم دەزانی ،بەڵم ئێستا لەوەتەی هاتوومەتە ئەم خاکە ،هەموو ئەم ناخۆشییە بەسەرمدا هاتووە" .پاشان خودا دیسانەوە بە ئادەمی فەرموو :لەبەر ئەوەی تۆ لەم خاکەدا ترس و لەرزیت هەڵگرتووە ،ماندووبوون و ئازارەکانت لە پێکردن و ڕۆیشتن و ڕۆیشتن لەسەر ئەم شاخە و مردووە ،هەموو ئەمانە دەخەمە سەر خۆم بۆ ئەوەی ڕزگارت بکەم .کتێبی یەکەمی ئادەم و حەوا ٣،٦:٢٢ هەر کە ئادەم ئەمەی وت ،فریشتەیەک لە خوداوە لە ئەشکەوتەکەدا دەرکەوت ،پێی گوت" :ئەی ئادەم مەترسە .ئەمە شەیتان و سوپاکەیەتی؛ ئەو ئارەزووی ئەوە دەکات کە تۆ فریو بدات وەک ئەوەی سەرەتا فریوی دایت .بۆ یەکەمجار ،لەناو مارەکەدا شاردبووەوە؛ بەڵم ئەمجارە بە هاوشێوەی 26
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
فریشتەیەکی ڕووناکی هاتۆتە لت؛ بۆ ئەوەی کاتێک تۆ دەیپەرستیت ،بتوانێت" .سەرسامت بکەن ،لەبەردەم خودادا" .پاشان فریشتەکە شەیتان و سوپاکانی لە ئادەم و حەوا دوورخستەوە و پێی گوتن :مەترسن ،خودا کە ئێوەی دروست کردووە ،بەهێزتان دەکات .یەکەم کتێبی ئادەم و حەوا ١٢،١٥:٢٧ خودا بە حیکمەتی خۆی ئەمەی کرد ،بۆ ئەوەی ئەم دارە زێڕینانە لەگەڵ ئادەم لە ئەشکەوتەکەدا بوون ،لە شەودا بە ڕووناکی لە دەوروبەریدا بدرەوشێنەوە و کۆتایی بە ترسەکەی لە تاریکی بهێنێت .کتێبی یەکەمی ئادەم و حەوا ٧:٢٩ پاشان قسەی خودا هاتە لی ئادەم و پێی گوت" :ئەی ئادەم ،بۆچی ئەم ترسەت نەبوو ،نە ئەم ڕۆژوو بوویت ،نە ئەم خەمە پێش ئەمە؟ و بۆچی ئەم ترسەت نەبووە پێش ئەوەی سەرپێچی بکەیت؟ یەکەم کتێبی ئادەم و حەوا 40:1 بەڵم ئەی ئادەم ،مەترسە و لە دڵتدا مەڵێ ئەم بەردەم وەکو چەترێک بەسەرتدا بڵوکردۆتەوە و بەو هۆیەوە ئازارت بدەم .کتێبی یەکەمی ئادەم و حەوا ٥:٤٩ وە خودا فەرمانی بە فریشتەکانی کرد کە ئادەم و حەوا بە خۆشییەوە بە یاوەرییەوە بچنە ئەشکەوتەکە ،لەبری ئەو ترسەی کە بەسەریاندا هاتبوو .کتێبی یەکەمی ئادەم و حەوا ١٠:٥٦ پاشان قسەی خودا هاتە لی ئادەم و حەوا ،ئەوانیش لە ئازارەکانیان زیندوویان کردەوە ،خوداش بە ئادەمی فەرموو :بەهێزبە و لەو کەسە مەترسە کە تازە هاتۆتە لت .کتێبی یەکەمی ئادەم و حەوا ٤:٥٩ کەواتە ئەی ئادەم بیبینە و بیبینە لەبەردەمتدا بەستراوەتەوە ،لە هەوادا ،ناتوانێت هەڵبێت! بۆیە پێت دەڵێم لێی مەترسە .لەمەودوا ئاگاداربە و ئاگاداری بە ،لە هەر شتێک کە لەگەڵت بکات .کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا ٥:٤ ئەی کوڕم مەترسە؛ هیچ شەرمەزارییەکی تێدا نییە .ئاواتەخوازم هاوسەرگیری بکەیت ،لە ترسی ئەوەی دوژمن زاڵ بێت بەسەرتدا .کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا ٣:٧ بەڵم ئێستا ئەی سێت کوڕم خۆت بخەرە سەری گەلەکەت .چاودێرییان بکە و لە ترسی خودا چاودێرییان بکە؛ و بە ڕێگای باشدا ڕێبەرایەتییان بکە، فەرمانیان پێبدە بەڕۆژوو بن بۆ لی خودا .و تێبگەن کە نابێت گوێ لە شەیتان بگرن ،نەک لەناویان ببات .کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا ١٤:٨ پاشان زۆرجار سێت چل ڕۆژ جارێک بەڕۆژوو بوو ،هەروەها منداڵە گەورەکانیشی .چونکە بنەماڵەی سێت بۆنی بۆنی دارەکانی ناو باخچەکەیان دەکرد ،کاتێک با بەو شێوەیە دەهات .دڵخۆش بوون ،بێتاوان بوون ،بێ ترسی لەناکاو ،نە ئیرەیی ،نە کردەیەکی خراپ ،نە ڕق لە نێوانیاندا بوو. سۆزێکی ئاژەڵن نەبوو؛ لە هیچ دەمێک لە نێوانیاندا نە قسەی ناشرین و نە نەفرەت دەردەچوو؛ نە ئامۆژگاری خراپ و نە ساختەکاری .چونکە پیاوانی ئەو سەردەمە هەرگیز سوێندیان نەدەخوارد ،بەڵم لە بارودۆخێکی سەختدا ،کاتێک مرۆڤەکان دەبێ سوێند بخۆن ،بە خوێنی هابیلی دادپەروەر سوێندیان دەخوارد .کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا ١٢-١١ :١١ هەروەها حەنۆخ پێی وتن" :ئاگاداری ڕۆحتان بن و بە ترستان لە خودا و بە خزمەتکردنی ئەو بگرن و بە باوەڕێکی ڕاستەوە بیپەرستن و بە ڕاستودروستی و بێتاوانی و دادوەری و بە تەوبە و هەروەها بە پاکی خزمەت بکەن" .کتێبی دووەمی ئادەم و حەوا ٧:٢٢ ئازایەتیت هەبێت حەنۆخ ،مەترسە؛ خودای هەتاهەتایی ئێمەی بۆ لی تۆ نارد و سەیرکە! ئەمڕۆ لەگەڵ ئێمە بەرەو ئاسمان بەرز دەبیتەوە و هەموو ئەو شتانە بە کوڕەکانت و هەموو ماڵەکەت دەڵێیت کە بەبێ تۆ لەسەر زەوی لە ماڵەکەتدا دەیکەن و با کەس بەدوایتدا نەگەڕێت تا یەزدان دەتگەڕێنێتەوە بۆ لی ئەوان .نهێنییەکانی حەنۆخ 1:10 مناڵەکانم گوێم لێ بگرن ،نازانم بۆ کوێ دەڕۆم ،یان چی بەسەرمدا دێت؛ ئێستا بۆیە منداڵەکانم پێتان دەڵێم :لەبەردەم ئەو بێهودەیەدا لە خودا مەگەڕێنەوە ،کە ئاسمان و زەوی دروست نەکردووە ،چونکە ئەمانە لەناو دەچن و ئەوانەی دەیانپەرستن ،یەزدان دڵتان لە ترسی ئەودا دڵنیا بکاتەوە. ئێستاش منداڵەکانم ،با کەس بیر لەوە نەکاتەوە کە بەدوای مندا بگەڕێت ،تا یەزدان دەمگەڕێنێتەوە بۆ لی ئێوە .نهێنییەکانی حەنۆخ ١:٢ ئازایەتیت هەبێت حەنۆخ ،مەترسە’ و لە دوورەوە پەروەردگاری پیشاندام ،لەسەر تەختە زۆر بەرزەکەی دانیشتبوو .چونکە یەزدان لێرە نیشتەجێیە، چی لە ئاسمانی دەیەمدا هەیە؟ نهێنییەکانی حەنۆخ ٢:٢٠ وە یەزدان یەکێک لە شکۆمەندەکانی خۆی ،جبریل فریشتەی سەرەکی نارد و پێی وتم :ئازایەتی بە حەنۆخ ،مەترسە ،لەبەردەم ڕووخساری یەزدان هەستە بۆ هەتا هەتایە ،هەستە ،لەگەڵم وەرە .نهێنییەکانی حەنۆخ ٤:٢١ ئازایەتیت هەبێت حەنۆخ ،مەترسە ،هەستە و لەبەردەم ڕووخسارمدا بوەستە تا ئەبەد .نهێنییەکانی حەنۆخ ٥:٢٢ وەک چۆن ساڵێک لە ساڵێکی تر شەرەفمەندترە ،بە هەمان شێوە مرۆڤێک لە یەکێکی تر شەرەفمەندترە ،هەندێک بۆ خاوەندارێتی گەورە ،هەندێک بۆ حیکمەتی دڵ ،هەندێک بۆ عەقڵی تایبەت ،هەندێک بۆ فێڵبازی ،یەکێک بۆ بێدەنگی لێو ،یەکێکی تر بۆ پاکوخاوێنی ،یەکێک بۆ هێز ،یەکێکی تر بۆ جوانی ،یەکێک بۆ گەنجی ،یەکێکی تر بۆ ژیری تیژ ،یەکێک بۆ شێوەی جەستە ،یەکێکی تر بۆ هەستیاری ،با لە هەموو شوێنێک بیسترێت ،بەڵم کەس لەوە باشتر نییە لە خودا دەترسێت ،لە کاتی داهاتوودا شکۆمەندتر دەبێت .نهێنییەکانی حەنۆخ ٢:٤٣
27
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
بەم شێوەیە من ئێوەی منداڵەکانم پێتان دەناسێنم و کتێبەکان بەسەر منداڵەکانتاندا دابەش دەکەم ،بەسەر هەموو نەوەکانتان و لە نێو ئەو گەلنەی کە هەستیان دەبێت لە خودا بترسن ،با وەریان بگرن ،و با بێن زیاتر لە هەموو خواردنێک یان شیرینییەکی زەمینی خۆشیان بوێن و بیانخوێننەوە و خۆیانیان پێ ببەخشن .وە ئەوانەی لە پەروەردگار تێناگەن ،لە خودا ناترسن ،قبوڵ ناکەن ،بەڵکو ڕەت دەکەنەوە ،وەریان ناگرن (س .کتێبەکان)، حوکمێکی ترسناک چاوەڕێی ئەمانە دەکات .نهێنییەکانی حەنۆخ ٦-٥ :٤٨ چونکە هیوای من لەسەر یەزدانە و ناترسم و لەبەر ئەوەی یەزدان ڕزگارکەری منە ،ناترسم :ئۆدێسەکانی سلێمان ٩:٥ لە ڕاستیدا بەهێز بووم و بە ڕاستودروستی تۆ پیرۆز بووم .هەموو نەیارەکانم لێم دەترسان؛ ئۆدێس بۆ سلێمان ١٠:٢٥ وە ئەوانەی بێ کەموکوڕی بەسەریاندا دەڕۆن ،ناترسن .ئۆدێس بۆ سلێمان ٥:٣٩ وە لەسەر دەستەکانی ئێمەش ،بەڕوونی فەرمانی بەستنەوەی هێماکە دەکات ،بە ڕوونی نیشان دەدات کە دەبێ هەموو کارێک بە ڕاستودروستی ئەنجام بدەین ،بە یادی دروستکراوەکانی خۆمان و لە سەرووی هەمووشیانەوە ترس لە خودا .نامەی ئاریستیا ٤٨:٦ وە وەڵمی دایەوە' ،ئەگەر مرۆڤ هەڵسوکەوتێکی دادپەروەرانە بەرامبەر هەمووان بپارێزێت ،هەمیشە لە هەموو بۆنەیەکدا بە دروستی مامەڵە دەکات ،لەبیری بێت کە هەموو بیرکردنەوەیەک لەلیەن خوداوە ناسراوە' .ئەگەر ترس لە خودا وەک خاڵی دەستپێک وەربگریت ،هەرگیز ئامانجەکە لەدەست نادەیت '.نامەی ئاریستیا ٣٥:٧ وە فەرمووی :ئەگەر تێگەیشتنێکی پتەوت بەو بیرکردنەوە هەبێت کە هەموو مرۆڤەکان لەلیەن خوداوە دیاریکراون بۆ ئەوەی هاوبەشی گەورەترین خراپە و هەروەها گەورەترین چاکە بن ،چونکە مەحاڵە کەسێک کە مرۆڤ بێت لەمانە بێبەری بێت .بەڵم خودا کە دەبێ هەمیشە دوعای بۆ بکەین، ئیلهاممان دەدات بە بوێری بۆ بەرگەگرتن' .پاشان پرسیاری لە پیاوەکە کرد :ئامانجی ڕاستەقینەی بوێری چییە؟ وە وەڵمی دایەوە :ئەگەر پلنێکی دروست لە کاتژمێری مەترسیدا بە پێی مەبەستی ڕەسەن جێبەجێ بکرێت .چونکە هەموو شتێک لەلیەن خوداوە بە قازانجی تۆ بەدی دێت ،ئەی پاشا، چونکە مەبەستت باشە' .نامەی ئاریستیا 51-52،7:49 وە لە وەڵمدا وتی :ئەگەر میهرەبانی بۆ هەموو پیاوەکان نیشان بدەیت و دۆستایەتییان بەدەست بهێنیت ،پێویستت بە ترس لە کەس نییە .خۆشەویست بوون لی هەموو پیاوان باشترین دیاری چاکە کە لە خوداوە وەریبگریت! نامەی ئاریستیا ٣٢:٨ پاشا هەمان ستایشی ئەوانی دیکەی بۆ کرد ،لە کەسێکی دیکەی پرسی ،چۆن دەتوانێت لە ترس ڕزگاری بێت؟ وە وتی :کاتێک عەقڵ ئاگاداری ئەوە بێت کە هیچ خراپەیەکی نەکردووە ،وە کاتێک خودا ئاراستەی دەکات بۆ هەموو ئامۆژگارییە بەرزەکان .نامەی ئاریستیا ١٤-١٣ :٩ پاشا بە دەنگی بەرز وەڵمەکەی بەرز کردەوە و پاشان سەیری پیاوی دواتر کرد وتی کێ وەک ئەفسەر بەسەر هێزەکاندا دابنێین؟ وە ڕوونی کردەوە، 'ئەوانەی لە بوێری و ڕاستودروستیدا سەرکەوتوون و ئەوانەی زیاتر دڵەڕاوکێیان هەیە بۆ سەلمەتی پیاوەکانیان نەک سەرکەوتن بەدەستبهێنن بە مەترسی خستنە سەر ژیانی خۆیان لە ڕێگەی پەلەکردنەوە '.چونکە وەک چۆن خودا لەگەڵ هەموو مرۆڤەکاندا بە باشی مامەڵە دەکات ،ئێوەش لە تەقلیدی ئەودا خێرخوازی هەموو ڕەعیەتەکانتانن '.نامەی ئاریستیا ١٠-٩ :١٠ چونکە ئەو سەرسامییەی کە هەستی پێدەکرا بۆ ئازایەتی و خۆڕاگرییان ،نەک تەنها لەلیەن جیهان بەگشتی بەڵکو لەلیەن خودی جەلدەکانیانەوە، وای لێکردن ببنە نووسەری ڕووخانی ئەو ستەمکارییەی کە میللەتەکەمان لەژێردا بوو ،ئەوان بە بەرگەگرتنیان ستەمکاریان تێکشکاند ،بەجۆرێک کە لەڕێگەی ئەوانەوە وڵتەکەیان پاککرایەوە .ئێستا حیکمەت لە ژێر فۆرمەکانی حوکمدان و دادپەروەری و بوێری و خۆگرتندا دەردەکەوێت .کتێبی چوارەمی مەکابیەکان ٩،١٦ :١ هەروەها دەمی پاکی پیریم و بەردەوامیی تەمەنم لەگەڵ یاسادا پیس مەکە .باوباپیرانم بە پاکی وەرمدەگرن ،تا مردن لە ئازارەکانت نەترسن .کتێبی چوارەمی مەکابیەکان ٥٧:٢ لێرەدا ،بەشێک لە بەزەیی بە پیرییەکەی ،بەشێکیش لە هاوسۆزی بۆ هاوڕێکەیان ،بەشێکیش لە سەرسامبوون بە ئازایەتییەکەی ،هەندێک لە دەربارەکانی پاشا چوونە لی و گوتیان :کتێبی چوارەمی مەکابیەکان ٨ :٣ بەڵم ئەوان بە بیستنی قایلەکانی و بینینی بزوێنەرە ترسناکەکانی ،نەک هەر هیچ ترسێکیان نیشان نەدا بەڵکو لە ڕاستیدا فەلسەفەکەیان لە دژایەتی ستەمکاردا ڕیز کرد و بە عەقڵی ڕاستی خۆیان ستەمکارییەکەی کەمکردەوە .کتێبی چوارەمی مەکابیەکان 4:30 بەڵم زۆر تووڕە بوون لە قسە بوێرەکانی ئەو پیاوە و بە بزوێنەرە شلبووەکانیان دەست و پێیەکانیان لبرد و ئەندامەکانی لە کونەکانیان دەرهێنا و تاریان لێکردەوە؛ بە دەوری پەنجەکانی و قۆڵەکانی و قاچەکانی و جومگەکانی ئەژنۆیدا دەیانپێچایەوە .کتێبی چوارەمی مەکابیەکان ٣١:٥ هەریەکەیان و هەموویان پێکەوە ،بە گەشاوەیی و زۆر بوێرانە سەیری یەکتریان کرد و گوتیان :بە دڵێکی تەواوەوە خۆمان پیرۆز دەکەین بۆ خودا کە ڕۆحی ئێمەی پێبەخشی ،با جەستەمان بە قەرز بدەین بۆ ڕەچاوکردنی یاسا .با لەو کەسە نەترسین کە پێی وایە دەکوژێت؛ چونکە ململنێ و مەترسییەکی گەورەی ڕۆح لە ئازاری هەمیشەییدا چاوەڕێی ئەوانە دەکات کە سەرپێچی لە ڕێوڕەسمی خودا دەکەن .کتێبی چوارەمی مەکابیەکان ٢٧-٢٦:٦
28
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
بەڵم ،لە هەموو دایکان ،ئەو لە حەوت کوڕەکەدا لە خۆشەویستیدا زۆر بوو لەوانی تر ،بینی کە لە حەوت منداڵدا هەستی بە ناسکی دایکی کرد بۆ بەرهەمی سکی ،و بەهۆی ئەو ئازارە زۆرانەی کە تێیدا هەریەکەیان لە سۆزێکی نزیکدا بوو ،سنووردار بوو ،سەرەڕای ئەوەش لە ڕێگەی ترسی خوداوە سەلمەتی ئێستای منداڵەکانی ڕەتکردەوە .هەروەها نەگریت کاتێک چاوی هەریەکەیان لە نێو ئازارەکاندا بینی کە بە بوێرییەوە سەیری هەمان ئازاریان دەکرد و لە کونە لووتە لەرزۆکەکانیاندا نیشانەکانی نزیکبوونەوەی مردنت بینی .چونکە لە مێشکی خۆیدا سەیری دەکرد ،تەنانەت وەک چۆن لە ژوورێکی ئەنجومەندا داکۆکیکاری فێڵبازانە ،سروشت و دایک و باوکایەتی و خۆشەویستی دایک و منداڵەکانی لەسەر ڕەفە ،وەک ئەوە وابوو کە ئەو ،دایکەکە ،هەڵبژاردنی لە نێوان دوو دەنگیدا هەبێت لە دۆخی منداڵەکانیدا ،یەکێکیان بۆ مردنیان و یەکێکیان بۆ ڕزگارکردنیان بە زیندووی ،دواتر ڕزگارکردنی حەوت کوڕەکەی بۆ ماوەیەکی کەم نەدەزانی ،بەڵکو ،وەک ڕاستییەک سەیری دەکرد کچی ئیبراهیم ،بوێری خوداترسی خۆی بیرهێنایەوە .کتێبی چوارەمی مەکابیەکان ٥،١٤،٢٠:٧ بەڵم ئەو دایکە پیرۆز و لە خودا ترسە بەم ماتەمینییە بۆ هیچ کامیان نەگریا ،نە داوای لە هیچ کەسێک دەکرد کە لە مردن ڕزگاری بێت ،نە وەک پیاوی مردوو بۆیان ناگری؛ بەڵم وەک ئەوەی ڕۆحێکی خۆڕاگری هەبێت و ژمارەی کوڕەکانی بۆ جاری دووەم دەهێنێتە ناو ژیانی نەمرەوە ،بەڵکو زیاتر داوای لێکردن و داوای لێکردن کە لە پێناو ئاییندا بمرن .کتێبی چوارەمی مەکابیەکان ٣٤:٧ ئەی کوڕەکەم! پابەندبە بەو دانایانە کە لە خودا دەترسن و وەک ئەوان بن ،لە نەزان نزیک مەبنەوە ،نەک وەک ئەو و فێری ڕێگاکانی بیت .ئەی کوڕەکەم! پیاوێک کە لە خودا دەترسێت تۆ لێی بترسی و ڕێزی لێ بگرە .ئەی کوڕەکەم! لە پەروەردگارت مەترسە کە تۆی دروست کردووە ،نەک بێدەنگ بێت بەرامبەرت .ئەی کوڕەکەم! ئەو پیاوەی پشووی نییە ،مردنی لە ژیانی باشتر بوو؛ و دەنگی گریان باشترە لە دەنگی گۆرانی؛ چونکە خەم و گریان ئەگەر ترسی خودایان تێدا بێت ،باشترە لە دەنگی گۆرانی و شادی .چیرۆکی ئەهیکار ١٤،٢٠،٣٤،٤٨:٢ فیرعەونیش بەهۆی ئازادی زمانی و بوێرییەکەی لە وەڵمدانەوەدا سەری لێ شێوا .پاشان فیرعەون لە تەختەکەی هەستا و لەبەردەم حەیقەر وەستا و پێی گوت :ئێستا پێم بڵێ ،تا بزانم ئاغای تۆ پاشا لە کێ دەچێت و ئاغاکانی لە کێ دەچن .چیرۆکی ئەهیکار ٤٩:٥ بۆیە منداڵەکانم ،گرنگی بە جوانی ژنان مەدەن و بیرتان لە کاروبارەکانیان مەکەن؛ بەڵم بە دڵی تاقانە لە ترسی یەزدان بڕۆن ،و زەحمەت لە کارە چاکەکان و خوێندن و مەڕەکانتان خەرج بکەن ،تا یەزدان ژنێکتان پێدەبەخشێت ،کە خۆی بیەوێت ،تاکو وەک من ئازار نەچێژن .پەیمانی ڕوبێن ١:٢ دوو ساڵ بەڕۆژووبوون لە ترسی یەزدان گیانم ئازاردا و فێربووم کە ڕزگاربوون لە ئیرەیی بە ترس لە خودا دێت .پەیمانی شیمعۆن 1:18 ئێستاش منداڵەکانم فەرمانتان پێدەدەم :بە هەموو دڵتان لە یەزدانی پەروەردگارتان بترسن و بەپێی هەموو یاساکانی بە سادەیی بڕۆن .بە کۆششەوە حیکمەت بەدەست بهێنە لە ترسی خودا؛ چونکە هەرچەندە ڕێگایەک هەبێت بۆ دیل و شار و خاکەکان لەناو ببرێن و زێڕ و زیو و هەموو موڵکێک لەناو بچن ،بەڵم حیکمەتی دانا هیچ ناتوانێت لێی بسەنێتەوە ،جگە لە کوێرایی بێ خودایی و ئەو بێبەزەییەی کە لە گوناهەوە دێت .پەیمانی لێڤی :٤ ١،٨ ترسیش کەوتە سەریان و وازیان لە شەڕکردن لەگەڵ ئێمە هێنا .تەمەنم بیست ساڵ بوو کە ئەم شەڕە ڕوویدا .کەنعانییەکان لە من و براکانم دەترسان. پەیمانی یەهودا 51،1:23 ئەگەر بە خۆشی شەراب دەخۆنەوە ،لە خوداترسیدا خۆبەزلزان بن .چونکە ئەگەر لە خۆشیتان ترس لە خودا ڕۆیشت ،ئەوا سەرخۆشی سەرهەڵدەدات و بێشەرمی دەدزێت .پەیمانی یەهودا ٢٦-٢٥:٣ بەڵم ئایا ئێوە بە هەموو هێزتان لە یەزدانی پەروەردگارمان بترسن بە درێژایی تەمەنتان .پەیمانی زابولون ٤٠:٢ ئێستاش ،لە یەزدان بترسن ،منداڵەکانم ،و ئاگاداری شەیتان و ڕۆحەکانی بن .پەیمانی دان ١٤:٢ کەواتە منداڵەکانم ،با هەموو کارەکانتان بە نیازێکی باش لە ترسی خودادا ئەنجام بدرێن و هیچ شتێکی ناڕێک و ناڕێک بە ڕق و کینە و لە وەرزی خۆی دەرنەچن .پەیمانی نەفتالی 1:21 ئەگەر چاکە بکەن ،منداڵەکانم ،پیاو و فریشتە بەرەکەتتان پێدەبەخشن .خودا لە ڕێگەی ئێوەوە لە نێو نەتەوەکاندا شکۆمەند دەبێت و شەیتان لێتان هەڵدێت و دڕندە کێوییەکان لێتان دەترسن و یەزدان خۆشی دەوێن و فریشتەکان بە ئێوە دەلکێن .پەیمانی نەفتالی ٢٦:٢ دژی مرۆڤی پیرۆز قسە ناکات ،چونکە ترس لە خودا ڕق و کینە زاڵ دەبێت .چونکە لە ترسی ئەوەی یەزدان توڕە بکات ،خراپە لەگەڵ هیچ مرۆڤێکدا ناکات ،تەنانەت لە بیرکردنەوەشدا .پەیمانی گاد ٣٠-٢٩ :١ چونکە یەزدان واز لەو کەسانە ناهێڵێت کە لێی دەترسن ،نە لە تاریکی و نە لە بەند و نە لە تەنگانە و نە لە پێویستیدا .چونکە خودا وەک مرۆڤێک شەرمەزار نابێت و وەک کوڕی مرۆڤ ناترسێت و وەک ئەوەی لە زەوی لەدایک بووە لواز و ترسناک نییە .پەیمانی یوسف ٢٢-٢١:١ براکانم دەیانزانی باوکم چۆن خۆشی دەوێم ،بەڵم من لە مێشکمدا خۆم بەرز نەدەکردەوە ،هەرچەندە منداڵ بووم ،بەڵم ترسی خودام لە دڵمدا هەبوو؛ چونکە دەمزانی هەموو شتێک تێدەپەڕێت .منیش بە نیازێکی خراپەوە لە دژی ئەوان بەرز نەکردەوە ،بەڵکو ڕێزم لە براکانم گرت .لەبەر ڕێزگرتنم
29
یەزدان ڕووناکی و ڕزگارکەری منە؛ لە کێ بترسم؟ یەزدان هێزی ژیانمە .لە کێ بترسم؟ زبور ١ :٢٧
بۆیان ،تەنانەت کاتێک دەفرۆشرام ،خۆم بە ئیسماعیلەکان دەپاراست کە من کوڕی یاقوبم ،پیاوێکی گەورە و بەهێزم .ئێوەش ئەی منداڵەکانم لە هەموو کارەکانتان لەبەردەم چاوتان لە خودا بترسن و ڕێز لە براکانتان بگرن .پەیمانی یوسف ٧-٥ :٢ لە یەزدان بترسن و دراوسێتان خۆش بوێت .هەرچەندە ڕۆحەکانی بێلیار بانگەشەی ئەوە دەکەن کە ئێوە بە هەموو خراپەیەکەوە ئازارتان دەدەن، بەڵم وەک چۆن بەسەر یوسف براکەمدا نەبوون ،دەسەڵتیان بەسەر ئێوەدا نییە .چەند پیاو ئاواتیان دەخواست بیکوژن و خودا قەڵغانی کرد! چونکە ئەوەی لە خودا دەترسێت و دراوسێی خۆی خۆش بوێت ،ناتوانرێت بە ڕۆحی بێلیار لێی بدرێت ،بە ترسی خودا قەڵغان دەکرێت .پەیمانی بنیامین :١ ١٦-١٤
30