جاشر
بەشی یەکەم 1خودا گوتی« :با مرۆڤ بە وێنەی خۆمان دروست بکەین ،خوداش مرۆڤی بە وێنەی خۆی دروست کردووە». 2خودا مرۆڤی لە زەوی دروست کرد و هەناسەی ژیانی لە کونەکانی لووتیدا هەڵکرد و مرۆڤ بوو بە ڕۆحێکی زیندوو و بەخشراو بە قسەکردن. 3یەزدان گوتی« :باش نییە مرۆڤ تەنیا بێت .من یارمەتیدەرێکی بۆ دەکەم. 4یەزدان خەوی قووڵی بەسەر ئادەمدا هێنا و خەوی لێکەوت و یەکێک لە بڕبڕەکانی لبرد و گۆشتی لەسەر دروست کرد و دروستی کرد و هێنایە ئادەم ،ئادەم لە خەو لە خەو هەڵسا و بینی ژنێک لەبەردەمیدا وەستابوو. 5گوتی« :ئەمە ئێسکی ئێسکەکانمە و پێی دەوترێت ژن ،چونکە ئەمە لە پیاو وەرگیراوە .ئادەم ناوی لێنا حەوا ،چونکە دایکی هەموو زیندووەکان بوو. 6خودا بەرەکەتی خستە سەریان و ناویان لێنا ئادەم و حەوا لەو ڕۆژەی کە دروستی کردوون ،یەزدانی پەروەردگاریش فەرمووی« :بەرهەم بن و زۆر بن و زەوی پڕ بکەنەوە». 7یەزدانی پەروەردگار ئادەم و ژنەکەی برد و لە باخچەی عەدەن دایاننا بۆ ئەوەی بیپۆشن و بیپارێزن .فەرمانی پێکردن و پێی گوتن : «دەتوانن لە هەر دارێکی باخچە بخۆن ،بەڵم لە درەختی زانینی چاکە و خراپە مەخۆن ،چونکە لەو ڕۆژەی کە لێی دەخۆن بە دڵنیاییەوە دەمرن». 8کاتێک خودا بەرەکەتی پێبەخشین و فەرمانی پێکردن ،لێیان ڕۆیشت و ئادەم و ژنەکەی بەپێی ئەو فەرمانەی کە یەزدان فەرمانی پێکردبوون ،لە باخچەکەدا نیشتەجێ بوون. 9مارەکە کە خودا لەگەڵیان لە زەویدا دروستی کردبوو ،هاتە لی ئەوان تا هانیان بدات بۆ سەرپێچیکردنی فەرمانی خودا کە فەرمانی پێکردوون. 10مارەکە ژنەکەی ڕاکێشا و ڕازی کرد کە لە درەختی زانین بخوات ،ژنەکەش گوێی لە دەنگی مارەکە گرت و سەرپێچی لە قسەی خودا کرد و لە درەختی زانینی چاکە و خراپە وەرگرت و خواردنی خوارد و لێی وەرگرت و بەخشی بە مێردەکەی و ئەویش خوارد. 11ئادەم و ژنەکەی فەرمانی خودایان سەرپێچی کرد کە فەرمانی پێکردن ،خوداش زانی و تووڕەیی لە بەرامبەریان هەڵگیرسا و نەفرەتی لێکردن. 12یەزدانی پەروەردگار ئەو ڕۆژە لە باخچەی عەدەن دەریانکرد ،بۆ ئەوەی ئەو زەوییە بچێنن کە لێی وەرگیرابوون ،چوون و لە ڕۆژهەڵتی باخچەی عەدەن نیشتەجێ بوون .ئادەم حەوای ژنەکەی ناسی و دوو کوڕ و سێ کچی بوو. 13ئینجا ناوی قائینی یەکەمی لەدایکبووی ناوە و گوتی« :پیاوێکم لە یەزدان وەرگرتووە ،ناوی ئەوی دیکەشی ناوە هابیل ،چونکە گوتی : «بە بێهودەیی هاتووینەتە سەر زەوی و بە بێهودەیی لێی دەبڕین». 14کوڕەکان گەورە بوون و باوکیان لە خاکەکەدا موڵکێکی پێبەخشین .قائیل کشتوکاڵی زەوی بوو ،هابیلیش پاسەوانی مەڕ بوو. 15لە کۆتایی چەند ساڵێکدا بوو کە قوربانییەکی نزیکیان بۆ یەزدان هێنا ،قائینیش لە بەرهەمی زەوییەکە هێنا و هابیل لە سەرەتای مەڕەکانی لە چەورییەکەی هێنا ،خوداش ڕووی لە هابیل و قوربانییەکەی کرد ،ئاگرێک لە ئاسمانەوە هاتە خوارەوە و سووتاند. 16یەزدان بۆ قائین و پێشکەشکردنی نەگەڕا و مەیلیشی بۆ نەدا ،چونکە لە بەرهەمە کەمەکانی زەویەوە هێنابووە بەردەم یەزدان ،قاینیش بەهۆی ئەمەوە ئیرەیی بە هابیلی برای برد و بەدوای بیانوویەکدا دەگەڕا بۆ کوشتنی. 17دوای ماوەیەک ،کاین و هابیلی برای ،ڕۆژێک چوونە ناو کێڵگەکە بۆ ئەوەی کارەکانیان ئەنجام بدەن .هەردووکیان لە کێڵگەکەدا بوون ، قائیل زەویەکەی دەکوت و دەکوڵند ،هابیلیش مەڕەکانی دەخوارد .مەڕەکەش بەو بەشەدا تێپەڕی کە قائیل لە زەویدا کێڵنی کردبوو ،بەم هۆیەوە قابیلی زۆر خەمبار کرد. 18کائین بە تووڕەییەوە لە هابیلی برای نزیک بووەوە و پێی گوت« :چی لە نێوان من و تۆدا هەیە ،کە دێیت بۆ نیشتەجێبوون و مەڕەکانت بهێنیت بۆ ئەوەی لە خاکەکەمدا بخوات؟» 19هابیل وەڵمی قائینی برای دایەوە و پێی گوت« :چی لە نێوان من و تۆدا هەیە کە گۆشتی مەڕەکانم بخۆیت و پشمەکانیان لەبەر بکەیت؟ 20ئێستاش پشمی مەڕەکانم لەبەر بکە کە خۆتت پێ پۆشیوە و پاداشتی میوە و گۆشتەکانیان کە خواردوتە بۆم بدەرەوە و کاتێک ئەمەت کرد ، ئەوا من لە خاکەکەتەوە دەڕۆم وەک ئەوەی وتت؟ 21قائیل بە هابیلی برای گوت« :بەڕاستی ئەگەر ئەمڕۆ بتکوژم ،کێ خوێنی تۆم لێ وەردەگرێت؟» 22ئینجا هابیل وەڵمی قائینی دایەوە و گوتی« :بەڕاستی خودا کە ئێمەی لەسەر زەوی دروست کردووە ،تۆڵەی دۆسیەکەم دەکاتەوە ،ئەگەر من بکوژیت ،خوێنی منت لێ وەردەگرێت ،چونکە یەزدان دادوەر و ناوبژیوانە ،ئەوە ئەو کەسەیە کە بە پێی خراپەکارییەکەی تۆڵەی مرۆڤ دەداتەوە و مرۆڤی خراپەکار بە پێی ئەو خراپەکارییەی کە لەسەر زەوی بیکات. 23ئێستاش ئەگەر لێرە بمکوژیت ،بە دڵنیاییەوە خودا تێڕوانینە نهێنییەکانت دەزانێت و بەهۆی ئەو خراپەیەی کە ئەمڕۆ ڕاتگەیاندووە کە لەگەڵمدا دەکەیت ،حوکمت لەسەر دەدات. 24کاتێک کاین گوێی لە قسەکانی هابیلی برای بوو ،تووڕەیی قاین لە هابیلی برای هەڵگیرسا کە ئەم قسەیەی ڕاگەیاند. 25قائیل بەپەلە هەستا و بەشی ئاسنی ئامێری کێڵنییەکەی برد ،کە لەناکاو براکەی لێدا و ئەویش کوشتی ،کاینیش خوێنی هابیلی برای بەسەر زەویدا ڕژا و خوێنی هابیلیش لەبەردەم مەڕەکاندا بەسەر زەویدا ڕژا. 26دوای ئەمە کاین پەشیمان بووەوە کە براکەی کوشت ،بە دڵتەنگییەوە دڵتەنگ بوو ،لەسەری گریای و زۆر بێزاری کرد. 27قائین هەستا و چاڵێکی لە کێڵگەکەدا هەڵکەند و تەرمی براکەی تێدا دانا و تۆزەکەی بەسەریدا گۆڕی. 28یەزدان زانی کە قاین چی بەسەر براکەیدا کردووە ،یەزدان بۆ قائین دەرکەوت و پێی گوت« :کوا هابیل براکەت کە لەگەڵت بوو؟» 1
جاشر
29قائین خۆڕاگری کرد و گوتی« :نازانم ،ئایا من پارێزەری براکەمم؟ »یەزدانیش پێی گوت« :چیت کردووە؟ »دەنگی خوێنی براکەت لەو زەویەی کە کوشتوتە بۆم هاوار دەکات. 30چونکە تۆ براکەت کوشتووە و لەبەردەممدا ڕوخسارت کردووە و لە دڵتدا خەیاڵت کردووە کە تۆم نەبینیوە و هەموو کارەکانتم نەزانیوە. 31بەڵم تۆ ئەم کارەت کرد و براکەتت لە بێهودە کوشت و لەبەر ئەوەی بە ڕاستی قسەی لەگەڵ کردیت ،ئێستاش نەفرەتت لێ بکرێت لەو زەویەی کە دەمی کردەوە بۆ ئەوەی خوێنی براکەت لە دەستت وەربگرێت و لەوێدا ناشتت. 32کاتێک کە کشتوکاڵی دەکەیت ،چیتر وەک سەرەتا هێزی خۆیت پێ نادات ،چونکە زەوی دڕک و کۆتر بەرهەم دەهێنێت و تا ڕۆژی مردنت لە زەویدا دەسوڕێیتەوە و سەرگەردان دەبیت. 33لەو کاتەدا قاین لە پێش یەزدانەوە هاتە دەرەوە ،لەو شوێنەی کە لێی بوو ،بە جووڵە و سەرگەردانی لە خاکەکەدا بەرەو ڕۆژهەڵتی عەدەن ،خۆی و هەموو هی خۆی. 34لەو ڕۆژانەدا قائیل ژنەکەی ناسی ،ژنەکەی دووگیان بوو و کوڕێکی بوو ،ناوی لێنا حەنۆخ و گوتی« :لەو ماوەیەدا یەزدان دەستی کرد بە پشوودان و ئارامیی پێدانی لەسەر زەوی». 35لەو کاتەدا قائین دەستی کرد بە دروستکردنی شارێک ،شارەکەی دروست کرد و ناوی شارەکەی ناوە حەنۆخ ،بەپێی ناوی کوڕەکەی . چونکە لەو ڕۆژانەدا یەزدان پشوویەکی لەسەر زەوی دابوو ،وەک سەرەتا نەدەجووڵیەوە و سەرگەردان نەبوو. 36ئیراد لە حەنۆخ لەدایک بوو ،ئیرادیش مەکویائێلی بوو ،مەکویائێلیش مەتوسائیلی بوو. بەشی دووەم 1لە سەد و سییەمین ساڵی تەمەنی ئادەم لەسەر زەوی ،حەوا ژنەکەی ناسیەوە و دووگیان بوو و کوڕێکی لە هاوشێوەی ئەو و وێنەی ئەو بوو ،ناوی لێنا سێت و گوتی« :چونکە خودا تۆوێکی دیکەی بۆ داناوە لە شوێنی هابیل ،چونکە قائین کوشتوویەتی». 2سێت سەد و پێنج ساڵ تەمەنی بوو ،کوڕێکی بوو .سێت ناوی کوڕەکەی ناوە ئەنۆش و گوتی« :چونکە لەو کاتەدا کوڕانی مرۆڤ دەستیان کرد بە زیادبوون و ئازاردانی ڕۆح و دڵیان بە سەرپێچیکردن و یاخیبوون لە خودا». 3لە سەردەمی حەنۆشدا بوو کە کوڕەکانی مرۆڤ بەردەوام بوون لە یاخیبوون و سەرپێچیکردن لە خودا ،بۆ ئەوەی تووڕەیی یەزدان لە کوڕانی مرۆڤ زیاتر بکەن. 4کوڕەکانی مرۆڤ ڕۆیشتن و خزمەتیان بە خوداوەندەکانی تر کرد و یەزدانیان لەبیر کرد کە لەسەر زەوی دروستی کردوون ،لەو ڕۆژانەدا کوڕانی مرۆڤ وێنەی مس و ئاسن و دار و بەردیان دروست کرد و کڕنۆشیان دانا و خزمەتیان دەکرد. 5هەرکەسێک خودای خۆی دروستکرد و کڕنۆشیان بۆ دانا ،کوڕەکانی مرۆڤیش بە درێژایی تەمەنی حەنۆش و منداڵەکانی وازیان لە یەزدان هێنا .تووڕەیی یەزدان بەهۆی کار و کارە قێزەونەکانیانەوە کە لە زەویدا کردوویانە ،هەڵگیرسا. 6یەزدان ئاوی ڕووباری گیحۆنی بەسەریاندا زاڵ کرد و وێرانیان کرد و وێرانیان کرد و بەشی سێیەمی زەوی لەناوبرد و سەرەڕای ئەمەش کوڕانی مرۆڤەکان لە ڕێگا خراپەکانیان نەگەڕانەوە و دەستیان درێژ بووەوە بۆ ئەوەی لەبەردەم یەزدان خراپە بکەن. 7لەو ڕۆژانەدا نە چاندن و نە دروێنە لە زەویدا هەبوو .و بۆ کوڕانی مرۆڤ خواردن نەبوو و برسێتی لەو ڕۆژانەدا زۆر بوو. 8ئەو تۆوەی کە لەو ڕۆژانەدا لە زەویدا چاندیان ،بوو بە دڕک و چەقۆ و چەقۆ .چونکە لە سەردەمی ئادەمەوە ئەم ڕاگەیاندنە سەبارەت بە زەوی بوو ،لە نەفرەتی خودا ،کە نەفرەتی لە زەوی کرد ،لەسەر ئەو گوناهەی کە ئادەم لەبەردەم پەروەردگاردا گوناهی کرد. 9هەر کاتێک مرۆڤەکان بەردەوام بوون لە یاخیبوون و سەرپێچیکردن لە خودا و خراپکردنی ڕێگاکانیان ،زەویش خراپ بوو. 10ئینوش نەوەد ساڵ تەمەنی بوو و کاینانی بوو. 11قەینان گەورە بوو و تەمەنی چل ساڵ بوو ،دانا بوو و زانست و لێهاتوویی لە هەموو حیکمەتێکدا هەبوو ،پاشای هەموو کوڕەکانی مرۆڤ بوو ،کوڕەکانی مرۆڤی بەرەو حیکمەت و زانست برد .چونکە قەینان پیاوێکی زۆر ژیر بوو و لە هەموو حیکمەتێکدا تێگەیشتن بوو ، بە حیکمەتەکەی فەرمانڕەوایی ڕۆح و جنۆکەکانی دەکرد؛ 12قەینان بە حیکمەتی خۆی زانی کە خودا کوڕەکانی مرۆڤ لەناو دەبات بەهۆی ئەوەی لەسەر زەوی گوناهیان کردووە و یەزدان لە ڕۆژانی دواییدا ئاوی لفاویان بەسەردا دەهێنێت. 13لەو ڕۆژانەدا قەینان لەسەر لوحە بەردەکان نووسیبووی کە لە ڕۆژانی داهاتوودا چی ڕوودەدات و دەیخستە ناو گەنجینەکانی. 14قەینان پاشایەتی بەسەر هەموو زەویدا بوو ،هەندێک لە کوڕەکانی مرۆڤی گۆڕی بۆ خزمەتکردنی خودا. 15کاتێک قەینان تەمەنی حەفتا ساڵ بوو ،سێ کوڕ و دوو کچی بوو. 16ئەمانە ناوی نەوەی قەینانە .ناوی یەکەمی لەدایکبووی مەحلەل ،دووەمیان عینان و سێیەمیان مێرد و خوشکەکانیان ئادا و زیل بوون؛ ئەمانە پێنج منداڵی قەینانن کە لەدایک بوون. 17لمێخی کوڕی مەتوشائیل بە هاوسەرگیری خزمایەتی قەینان بوو ،دوو کچەکەی بۆ ژنەکانی هێنا ،ئاداش دووگیان بوو و کوڕێکی بۆ لمەخ بوو ،ناوی لێنا یابال. 18دیسان دووگیان بووەوە و کوڕێکی لەدایک بوو و ناوی لێنا یوبال .زیل خوشکەکەی لەو ڕۆژانەدا نەزۆک بوو و هیچ نەوەیەکی نەبوو. 19چونکە لەو ڕۆژانەدا کوڕانی مرۆڤ دەستیان کرد بە سەرپێچیکردن بەرامبەر بە خودا و سەرپێچیکردنی ئەو فەرمانانەی کە فەرمانی بە ئادەم کردبوو ،بۆ ئەوەی لە زەویدا بەرهەم بن و زۆر بن. 20هەندێک لە کوڕەکانی پیاوان ژنەکانیان دەخواردەوە کە ڕەشەبایەکیان دەخواردەوە کە بێ بەرهەمیان دەکرد ،بۆ ئەوەی سیماکانیان بپارێزن و بەهۆیەوە ڕوخساری جوانیان کاڵ نەبێتەوە. 21کاتێک کوڕەکانی مرۆڤ هەندێک لە ژنەکانیان خواردەوە ،زیل لەگەڵیان خواردەوە. 2
جاشر
22ژنە منداڵدارەکان لە چاوی مێردەکانیاندا وەک بێوەژن قێزەون دەرکەوتن ،لە کاتێکدا مێردەکانیان لە ژیاندا بوون ،چونکە تەنها پەیوەست بوون بە نەزۆکەکانەوە. 23لە کۆتایی ڕۆژ و ساڵەکاندا ،کاتێک زیل پیر بوو ،یەزدان سکی کردەوە. 24دووگیان بوو و کوڕێکی لەدایک بوو و ناوی لێنا توبال قائین و گوتی« :دوای وشک بوومەوە لە خودای گەورەم دەستکەوت». 25دووگیان بووەوە و کچێکی لەدایک بوو ،ناوی ناونا نەعمە ،چونکە گوتی« :دوای وشک بووم چێژ و خۆشیم بەدەست هێنا». 26لمێخ پیر بوو و تەمەنی پیر بوو ،چاوەکانی کاڵ بوون و نەیدەتوانی بیبینێت ،توبال قائینی کوڕەکەی پێشەنگی دەکرد و ڕۆژێک بوو لمەخ چووە کێڵگەکە و توبال قائینی کوڕی لەگەڵیدا بوو ،کاتێک لە کێڵگەکەدا دەڕۆیشتن ،قابیلی کوڕی ئادەم بەرەو ئەوان پێشڕەوی کرد . چونکە لمەخ زۆر پیر بوو و زۆر نەیدەبینی ،توبال قائینی کوڕەکەی زۆر بچووک بوو. 27ئینجا توبال قائین بە باوکی گوت کەوانەکەی بکێشێت و بە تیرەکان قائینی کە هێشتا دوور بوو ،کوشت و کوشتی ،چونکە وەک ئاژەڵێک بۆیان دەرکەوت. 28تیرەکان چوونە ناو جەستەی قائین هەرچەندە لێیان دوور بوو ،کەوتە سەر زەوی و مرد. 29یەزدان بەگوێرەی ئەو خراپەکارییەی کە بەرامبەر هابیلی برای کردبوو ،بەپێی قسەی یەزدان کە فەرموویەتی ،خراپەکارییەکەی قائینی پێدایەوە. 30کاتێک قائیل مرد ،لمێخ و توبال چوون بۆ بینینی ئەو ئاژەڵەی کە کوشتوویانە ،بینیان ،کاین باپیریان مردووە لەسەر زەوی. 31لمێک زۆر دڵتەنگ بوو کە ئەم کارەی کرد و بە چەپڵە لێدان کوڕەکەی لێدا و کوشتی. 32ژنەکانی لمەخ گوێیان لە چی لمەخ کرد و هەوڵیان دا بیکوژن. 33ژنەکانی لمەخ لەو ڕۆژەوە ڕقیان لێی بوو ،چونکە قاین و توبال قائینی کوشت ،ژنەکانی لمەخیش لێی جیابوونەوە و لەو ڕۆژانەدا گوێیان لێ نەگرت. 34لمێک هاتە لی ژنەکانی و فشاری خستە سەریان تا گوێی لێبگرن سەبارەت بەم بابەتە. 35بە ئادا و زیلی ژنەکانی گوت« :دەنگم بگرن ئەی ژنەکانی لمەخ ،ئاگاداری قسەکانم بن ،چونکە ئێستا خەیاڵتان کردووە و وتتان پیاوێکم بە برینەکانم کوشتووە و منداڵێکم بە لێدانەکانم کوشتووە ،چونکە هیچ توندوتیژییەکیان نەکردووە ،بەڵم بە دڵنیاییەوە بزانن کە من پیر و سەر خۆڵەمێشیم و چاوەکانم بە هۆی تەمەنەوە قورسن و ئەم کارەم کردووە بەبێ ئەوەی بزانێت. 36ژنەکانی لمەخ لەم بابەتەدا گوێیان لێ گرت و بە ئامۆژگارییەکانی ئادەمی باوکیان گەڕانەوە بۆ لی ،بەڵم لەو کاتەوە هیچ منداڵێکیان بۆ نەبوو ،چونکە دەیانزانی تووڕەیی خودا لەو ڕۆژانەدا بەرامبەر بە کوڕانی مرۆڤ زیاد دەکات ،بۆ ئەوەی لەگەڵ ئاوی لفاوەکەدا لەناویان ببات بەهۆی کارە خراپەکانیانەوە. 37مەحلەلێلی کوڕی قەینان شەست و پێنج ساڵ تەمەنی بوو و یارەدی لەدایکبوو .جارێد شەست و دوو ساڵ تەمەنی بوو و حەنۆخی بوو. بەشی سێیەم 1حەنۆخ شەست و پێنج ساڵ تەمەنی بوو و مەتوسێلی بوو .حەنۆخیش دوای لەدایکبوونی مەتوسەل لەگەڵ خودا ڕۆیشت و خزمەتی یەزدانی دەکرد و ڕێبازە خراپەکانی مرۆڤەکانی سووکایەتی پێدەکرد. 2ڕۆحی حەنۆخ لە فێرکاری یەزدان و لە زانین و تێگەیشتن پێچرا .و بە ژیرییەوە لە کوڕانی مرۆڤەکان خانەنشین بوو و بۆ چەندین ڕۆژ خۆی لێیان شاردەوە. 3لە کۆتایی ساڵنی زۆردا بوو کە خزمەت بە یەزدان دەکرد و لە ماڵەکەیدا لەبەردەمیدا نوێژی دەکرد ،فریشتەیەکی یەزدان لە ئاسمانەوە بانگی کرد و گوتی« :ئەوەم». 4گوتی« :هەستە ،لە ماڵەکەت و لەو شوێنەی کە خۆت لێی حەشارداوە بڕۆ دەرەوە و بۆ کوڕانی مرۆڤ دەرکەویت ،بۆ ئەوەی فێری ئەو ڕێگایەیان بکەیت کە دەبێ پێیدا بڕۆن و ئەو کارەی کە دەبێ بە ئەنجام بگەیەنن بۆ ئەوەی بچنە ناو ڕێگاکانی خوداوە». 5حەنۆخ بەپێی قسەی یەزدان هەستا و لە ماڵەکەی و لە شوێنی خۆی و ژوورەکەی کە تێیدا حەشاردرابوو ،ڕۆیشت .چووە لی کوڕانی مرۆڤەکان و فێری ڕێگاکانی یەزدانیان کرد و لەو کاتەدا کوڕەکانی مرۆڤی کۆکردەوە و بە ڕێنماییەکانی یەزدان ئاشنایان کرد. 6فەرمانی دا لە هەموو ئەو شوێنانەی کە کوڕانی مرۆڤ لێی نیشتەجێن ،ڕابگەیەنرێت و بڵێ« :ئەو پیاوەی دەیەوێت ڕێگاکانی یەزدان و کارە چاکەکان بزانێت لە کوێیە؟ »با بێتە لی حەنۆخ. 7ئینجا هەموو کوڕەکانی مرۆڤ بۆ لی کۆدەبوونەوە ،چونکە هەموو ئەوانەی ئارەزووی ئەم شتەیان دەکرد دەچوونە لی حەنۆخ ، حەنۆخیش بەپێی قسەی یەزدان حوکمڕانی کوڕانی مرۆڤ بوو ،ئەوانیش هاتن و کڕنۆشیان بۆ دانا و گوێیان لە قسەکانی بوو. 8ڕۆحی خودا لەسەر حەنۆخ بوو ،هەموو پیاوەکانی فێری حیکمەتی خودا و ڕێگاکانی کرد ،کوڕەکانی مرۆڤیش بە درێژایی ڕۆژانی حەنۆخ خزمەتیان بە یەزدان کرد و هاتن بۆ گوێگرتن لە حیکمەتەکەی. 9هەموو پاشاکانی کوڕانی مرۆڤ ،یەکەم و دواهەمین ،لەگەڵ سەرۆک و دادوەرەکانیان ،کاتێک گوێیان لە حیکمەتی حەنۆخ بوو ،هاتنە لی حەنۆخ و کڕنۆشیان بۆ دانا ،هەروەها داوایان لە حەنۆخ کرد کە پاشایان بەسەردا بێت ،بەڵم ئەویش ڕەزامەندی دەربڕی. 10بەگشتی سەد و سی پاشا و سەرکردە کۆبوونەوە و حەنۆخیان کردە پاشا بەسەریاندا و هەموویان لەژێر دەسەڵت و فەرماندەیی ئەودا بوون. 11حەنۆخ فێری حیکمەت و زانست و ڕێگاکانی یەزدان کرد .ئاشتی لە نێوانیاندا دروست کرد و لە ژیانی حەنۆخدا ئاشتی لە سەرانسەری زەویدا بوو. 12حەنۆخ دوو سەد و چل و سێ ساڵ حوکمڕانی کوڕانی مرۆڤ بوو ،لەگەڵ هەموو گەلەکەیدا دادپەروەری و ڕاستودروستی کرد و بە ڕێگاکانی یەزدان بردیان. 3
جاشر
13ئەمانە نەوەی حەنۆخ و مەتوسێل و ئەلیشا و ئەلیمەلێکن کە سێ کوڕن .خوشکەکانیان مەلکا و نەحما بوون ،مەتوسەل هەشتا و حەوت ساڵ تەمەنی بوو و لمەخی لەدایک بوو. 14لە ساڵی پەنجا و شەشەمی ژیانی لمەخدا بوو کە ئادەم مرد .لە کاتی مردنیدا تەمەنی نۆ سەد و سی ساڵ بوو ،دوو کوڕەکەی لەگەڵ حەنۆخ و مەتوسەل کوڕەکەی ،بە شانازییەکی زۆرەوە ،وەک لە کاتی ناشتنی پاشاکان ،لەو ئەشکەوتەی کە خودا پێی وتبوو ،بە خاکیان سپێردرا. 15لەو شوێنەدا هەموو کوڕەکانی مرۆڤ ماتەمینی و گریانێکی زۆریان لەسەر ئادەم کرد .بۆیە تا ئەمڕۆش بووەتە داب و نەریتی کوڕانی مرۆڤ. 16ئادەم مرد ،چونکە لە درەختی زانستی خوارد .ئەو و منداڵەکانی دوای ئەو ،وەک یەزدانی پەروەردگار قسەی کردبوو. 17لە ساڵی مردنی ئادەم بوو کە دوو سەد و چل و سێ ساڵەی حوکمڕانی حەنۆخ بوو ،لەو ماوەیەدا حەنۆخ بڕیاریدا خۆی لە کوڕەکانی مرۆڤ جیا بکاتەوە و وەک سەرەتا خۆی بشارێتەوە بۆ ئەوەی خزمەت بە یەزدان بکات. 18حەنۆخیش وای کرد ،بەڵم بە تەواوی خۆی لێیان نەشاردەوە ،بەڵکو سێ ڕۆژ لە کوڕانی مرۆڤ دوورکەوتەوە و بۆ ماوەی ڕۆژێک چووە لی ئەوان. 19لەو سێ ڕۆژەی کە لە ژوورەکەی بوو ،دوعای بۆ یەزدانی پەروەردگاری دەکرد و ستایشی دەکرد ،ئەو ڕۆژەی کە چوو و بۆ ڕەعیەتەکانی دەرکەوت ،ڕێگاکانی یەزدانی فێرکرد و هەموو ئەو شتانەی کە لەبارەی یەزدان پرسیاریان لێکرد ،پێیان دەگوت. 20ساڵنێکی زۆر بەم شێوەیە بوو ،دواتر بۆ ماوەی شەش ڕۆژ خۆی شاردەوە و لە حەوت ڕۆژدا ڕۆژێک بۆ گەلەکەی دەرکەوت .و دوای ئەوە مانگانە جارێک و پاشان ساڵنە جارێک ،تا هەموو پاشاکان و میرەکان و کوڕانی مرۆڤەکان بەدوایدا دەگەڕان و ئارەزووی بینینی ڕووخساری حەنۆخیان دەکرد و گوێیان لە قسەکانی بوو؛ بەڵم نەیانتوانی ،وەک چۆن هەموو کوڕەکانی مرۆڤ زۆر لە حەنۆخ دەترسان و ترسیان لەوە هەبوو لێی نزیک ببنەوە بەهۆی ئەو سەرسوڕمانە خوداییانەی کە لەسەر ڕووخساری دانیشتبوو؛ بۆیە هیچ کەسێک نەیدەتوانی سەیری بکات ،لە ترسی ئەوەی سزا بدرێت و بمرێت. 21هەموو پاشا و میرەکان بڕیاریان دا کوڕەکانی مرۆڤ کۆبکەنەوە و بێنە لی حەنۆخ ،پێیان وابوو کە هەموویان قسەی لەگەڵ بکەن لەو کاتەی کە لە نێوانیاندا دێتە دەرەوە ،ئەوانیش هەروایان کرد. 22ئەو ڕۆژە هات کە حەنۆخ چووە دەرەوە و هەموویان کۆبوونەوە و هاتنە لی ،حەنۆخیش قسەکانی یەزدانی پێ گوتن و ئەویش حیکمەت و زانستی فێر کردوون ،ئەوانیش کڕنۆشیان لەبەردەمیدا دانا و گوتیان :پاشا بژی !پاشا بژی! 23دوای ماوەیەک ،کاتێک پاشاکان و میرەکان و کوڕەکانی مرۆڤ قسەیان لەگەڵ حەنۆخ دەکرد و حەنۆخ فێری ڕێگاکانی خودایان دەکرد ، فریشتەیەکی یەزدان لە ئاسمانەوە بانگی حەنۆخی کرد و ویستی بیباتە ئاسمان بۆ ئەوەی لەوێ پاشایەتی بکات بەسەر کوڕەکانی خودادا ، وەک چۆن پاشایەتی بەسەر کوڕەکانی مرۆڤدا لەسەر زەوی کردبوو. 24کاتێک حەنۆخ ئەمەی بیست چووە و هەموو دانیشتووانی زەوی کۆکردەوە و فێری حیکمەت و زانستی کرد و ڕێنمایی خودایی پێکردن و پێی وتن« :من داواکراوە بەرەو ئاسمان بەرزببمەوە ،بۆیە ڕۆژی ڕۆشتنم نازانم». 25ئێستاش حیکمەت و زانستتان فێر دەکەم و پێش ئەوەی جێتان بهێڵم ڕێنماییتان دەکەم ،چۆن لەسەر زەوی مامەڵە بکەن کە تێیدا بژین .و ئەویش وای کرد. 26حیکمەت و زانستی فێر کرد و ڕێنمایییان پێکردن و سەرزەنشتیان کرد و یاسا و حوکمەکانی لەبەردەمیان دانا کە لەسەر زەوی ئەنجامی بدەن و ئاشتی لە نێوانیاندا دروست کرد و ژیانی هەتاهەتایی فێر کرد و ماوەیەک لەگەڵیان نیشتەجێ بوو و فێری هەموو ئەمانەیان کرد. 27لەو کاتەدا کوڕانی مرۆڤ لەگەڵ حەنۆخ بوون و حەنۆخ قسەی لەگەڵ دەکرد و چاویان بەرزکردەوە و وێنەی ئەسپێکی گەورە لە ئاسمانەوە دابەزی و ئەسپەکەش بە هەوادا دەڕۆیشت. 28ئەوەی بینیویانە بە حەنۆخیان گوت ،حەنۆخ پێی گوتن« :ئەم ئەسپە لەسەر زەوی دادەبەزێت .کاتێک هاتووە کە دەبێت لە تۆوە بڕۆم و چیتر لەلیەن تۆوە نابینرێم. 29لەو کاتەدا ئەسپەکە دابەزی و لەبەردەم حەنۆخ وەستا و هەموو کوڕەکانی مرۆڤ کە لەگەڵ حەنۆخ بوون بینییان. 30ئینجا حەنۆخ دیسانەوە فەرمانی دا دەنگێک ڕابگەیەندرێت و گوتی« :ئەو پیاوەی دڵخۆشە بە زانینی ڕێگاکانی یەزدانی پەروەردگاری ، با ئەمڕۆ بێتە لی حەنۆخ پێش ئەوەی لێمان بسەنرێتەوە». 31ئەو ڕۆژە هەموو کوڕەکانی مرۆڤ کۆبوونەوە و هاتنە لی حەنۆخ .ئەو ڕۆژە هەموو پاشاکانی سەر زەوی لەگەڵ سەرۆک و ڕاوێژکارەکانیان لەگەڵیدا مانەوە .پاشان حەنۆخ فێری حیکمەت و زانستی کوڕانی مرۆڤ کرد و ڕێنمایی خودایی پێکردن؛ و فەرمانی پێکردن کە خزمەت بە یەزدان بکەن و بە درێژایی ژیانیان بە ڕێگاکانیدا بڕۆن ،ئەویش بەردەوام بوو لە ئاشتی لەگەڵیاندا. 32دوای ئەوە بوو کە هەستا و سواری ئەسپەکە بوو .ڕۆیشت و هەموو کوڕەکانی مرۆڤ بەدوایدا ڕۆیشتن ،نزیکەی هەشت سەد هەزار پیاو .لەگەڵیدا ڕۆیشتن بۆ یەک ڕۆژ. 33ڕۆژی دووەم پێی گوتن« :گەڕانەوە ماڵەوە بۆ چادرەکانتان ،بۆچی دەڕۆن؟ »ڕەنگە تۆ بمری؛ هەندێکیان لێی ڕۆیشتن و ئەوانەی مابوونەوە شەش ڕۆژ لەگەڵیدا ڕۆیشتن .حەنۆخیش هەموو ڕۆژێک پێی دەگوت« :گەڕانەوە بۆ چادرەکانتان ،نەک بمرن .بەڵم ئامادە نەبوون بگەڕێنەوە و لەگەڵیدا ڕۆیشتن. 34لە ڕۆژی شەشەمدا هەندێک لە پیاوەکان مانەوە و پێیان لکاند و پێیان گوت« :لەگەڵ تۆ دەچینە ئەو شوێنەی کە دەچیت .وەک چۆن پەروەردگار دەژی ،تەنها مردن جیامان دەکاتەوە. 35ئەوەندە هانیان دا کە لەگەڵیدا بچن ،وازی لە قسەکردن لەگەڵیان هێنا .بەدوایدا ڕۆیشتن و نەیانویست بگەڕێنەوە؛ 36کاتێک پاشاکان گەڕانەوە سەرژمێرییان کرد ،بۆ ئەوەی بزانن ژمارەی ئەو پیاوانەی کە لەگەڵ حەنۆخدا ماونەتەوە .لە ڕۆژی حەوتەمدا بوو کە حەنۆخ بە گێژەڵوکێکەوە بە ئەسپ و گالیسکە ئاگرینەکانەوە بەرەو ئاسمان بەرزبووەوە. 4
جاشر
37لە ڕۆژی هەشتەمدا هەموو پاشاکانی لەگەڵ حەنۆخ ناردن بۆ گەڕاندنەوەی ژمارەی ئەو پیاوانەی لەگەڵ حەنۆخ بوون لەو شوێنەی کە لێیەوە بەرەو ئاسمان بەرزبووەوە. 38هەموو ئەو پاشاکان چوونە شوێنەکە و بینییان زەوی پڕ بووە لە بەفر ،لەسەر بەفرەکەش بەردی گەورەی بەفر هەبووە ،یەکێکیان بە ئەوی دیکەی گوت« :وەرە با بەفرەکە بشکێنین و بزانین ،ڕەنگە ئەو پیاوانەی لەگەڵ حەنۆخدا مابوونەوە مردوون و ئێستا لە ژێر بەردەکانی بەفردان ،گەڕانیان کرد بەڵم نەیاندۆزییەوە ،چونکە بەرزبووەوە بۆ ئاسمان. بەشی چوارەم 1هەموو ئەو ڕۆژانەی حەنۆخ لەسەر زەوی ژیاوە ،سێ سەد و شەست و پێنج ساڵ بووە. 2کاتێک حەنۆخ بەرزبووەوە بۆ ئاسمان ،هەموو پاشاکانی سەر زەوی هەستان و مەتوسێلی کوڕەکەیان گرت و مەسحیان کرد و لە شوێنی باوکیدایان کردە پاشا. 3مەتوسەل لەبەردەم خودادا ڕاستگۆیی ڕەفتار دەکرد ،وەک ئەوەی حەنۆخی باوکی فێری کردبوو ،بە هەمان شێوە بە درێژایی ژیانی کوڕانی مرۆڤەکانی فێری حیکمەت و زانین و ترسی خودا کرد ،لە ڕێگای باشەوە نە بۆ لی ڕاست و نە بۆ لی چەپ نەگەڕایەوە. 4بەڵم لە ڕۆژانی دوایی مەتوسێلدا ،کوڕەکانی مرۆڤ لە یەزدان گەڕاونەتەوە ،زەوییان تێکدا ،تاڵن و تاڵنی یەکتریان کرد ،لە خودا یاخی بوون و سەرپێچییان کرد ،ڕێگاکانیان تێکدا و گوێیان لە دەنگی مەتوسەل نەگرت ،بەڵکو لە دژی یاخی بوون. 5یەزدان زۆر تووڕە بوو بەرامبەریان ،یەزدان لەو ڕۆژانەدا بەردەوام بوو لە لەناوبردنی تۆوەکە ،بەجۆرێک نە چاندن و نە دروێنەکردن لە زەویدا. 6چونکە کاتێک زەوییان چاند بۆ ئەوەی خۆراکیان دەست بکەوێت ،دڕک و چەقەڵ بەرهەم هات کە نەیانچاند. 7هێشتا کوڕانی مرۆڤەکان لە ڕێگا خراپەکانیان نەگەڕانەوە ،دەستەکانیان هێشتا درێژکرابوونەوە بۆ ئەوەی خراپە بکەن لەبەردەم خودادا ،و بە ڕێگا خراپەکانیان یەزدانیان تووڕە کرد و یەزدان زۆر تووڕە بوو و پەشیمان بووەوە کە مرۆڤی دروست کردووە. 8بیری کردەوە لەناویان ببات و لەناویان ببات و هەروای کرد. 9لەو ڕۆژانەی کە لمەخی کوڕی مەتوسال تەمەنی سەد و شەست ساڵ بوو ،سێتی کوڕی ئادەم مرد. 10هەموو ئەو ڕۆژەی سێت ژیاوە ،نۆ سەد و دوانزە ساڵ بووە و مرد. 11لمێک تەمەنی سەد و هەشتا ساڵ بوو کاتێک ئەشموعەی کچی ئەلیشای کوڕی حەنۆکی مامی گرت و دووگیان بوو. 12لەو کاتەدا کوڕانی مرۆڤ زەوییان چاند و کەمێک خۆراک بەرهەم هات ،بەڵم کوڕەکانی مرۆڤ لە ڕێگا خراپەکانیان نەگەڕانەوە و سەرپێچییان کرد و لە خودا یاخی بوون. 13ژنی لمێخیش دووگیان بوو و کوڕێکی بۆ بوو. 14مەتوسەل ناوی ناوە نوح و گوتی« :زەوی لە ڕۆژگاری خۆیدا ئارام بوو و دوور بوو لە خراپبوون ،لمەخی باوکی ناوی لێنا مەناخێم و گوتی« :ئەمە دڵنەواییمان دەدات لە کارەکانمان و زەحمەتە نەگبەتانەی لە زەویدا ،کە خودا نەفرەتی لێکردبوو». 15منداڵەکە گەورە بوو و شیری لێبڕییەوە ،بە ڕێگاکانی مەتوسێلی باوکیەوە ڕۆیشت ،بە تەواوەتی و ڕاستگۆیی لی خودا. 16هەموو کوڕەکانی مرۆڤ لەو ڕۆژانەدا لە ڕێگاکانی یەزدان ڕۆیشتن ،کاتێک کوڕ و کچیان لەسەر ڕووی زەوی زۆر بوو ،فێری کارە خراپەکانیان یەکتر دەکرد و بەردەوام بوون لە گوناهکردن دژی یەزدان. 17هەرکەسێک خودایەکی بۆ خۆی کرد ،هەرکەسێک دراوسێی خۆی و خزمەکەی تاڵن و تاڵنیان دەکرد ،زەوییان تێکدا و زەوی پڕ بوو لە توندوتیژی. 18دادوەر و فەرمانڕەواکانیان چوونە لی کچە پیاوەکان و بەپێی هەڵبژاردنی خۆیان ژنەکانیان بە زۆر لە مێردەکانیان دەبرد و کوڕەکانی مرۆڤ لەو ڕۆژانەدا لە ئاژەڵەکانی سەر زەوی و دڕندەی کێڵگە و باڵندەی ئاسمانیان دەبرد و فێری تێکەڵکردنی ئاژەڵەکانی جۆرێک لەگەڵ جۆرێکی دیکەیان دەکرد ،بۆ ئەوەی بەو شێوەیە یەزدان تووڕە بکەن .خودا هەموو زەوی بینی و خراپ بوو ،چونکە هەموو گۆشتەکان ڕێگاکانی خۆیان لەسەر زەوی خراپ کردبوو ،هەموو مرۆڤەکان و هەموو ئاژەڵەکان. 19یەزدان فەرمووی« :من مرۆڤی دروستکراوم لە ڕووی زەوی دەسڕمەوە ،بەڵێ لە مرۆڤەوە بۆ باڵندەی ئاسمانی ،لەگەڵ ئاژەڵ و ئاژەڵەکانی کێڵگە ،چونکە تۆبە دەکەم کە دروستم کردوون». 20هەموو ئەو پیاوانەی کە بە ڕێگاکانی یەزدان ڕۆیشتن ،لەو ڕۆژانەدا مردن ،پێش ئەوەی یەزدان ئەو خراپەیە بەسەر مرۆڤدا بهێنێت کە ڕایگەیاندبوو ،چونکە ئەمە لە یەزدانەوە بوو ،بۆ ئەوەی ئەو خراپەیە نەبینن کە یەزدان باسی کرد سەبارەت بە کوڕەکانی مرۆڤ. 21نوح نیعمەتی لەبەردەم یەزدان دۆزیەوە و یەزدان خۆی و منداڵەکانی هەڵبژارد بۆ ئەوەی تۆویان لێ دروست بکەن لەسەر ڕووی زەوی. بەشی پێنجەم 1لە هەشتا و چوارەمین ساڵی ژیانی نوحدا ،حەنۆخی کوڕی سێت کۆچی دوایی کرد ،لە کاتی مردنیدا تەمەنی نۆ سەد و پێنج ساڵ بوو. 2لە ساڵی سەد و حەفتا و نۆی تەمەنی نوحدا ،قەینانی کوڕی حەنۆش مرد و هەموو تەمەنی قەینانیش نۆ سەد و دە ساڵ بوو ،ئەویش مرد. 3لە دووسەد و سی و چوارەمین ساڵی تەمەنی نوحدا ،مەحللی کوڕی قەینان کۆچی دوایی کرد و تەمەنی مەحللیش هەشت سەد و نەوەد و پێنج ساڵ بوو و مرد. 4لە سێ سەد و سی و شەشەمین ساڵی تەمەنی نوحدا ،یاردی کوڕی مەحلەلێل لەو ڕۆژانەدا کۆچی دوایی کرد .هەموو تەمەنی یارید نۆ سەد و شەست و دوو ساڵ بوو و مرد. 5هەموو ئەوانەی شوێن یەزدان کەوتبوون لەو ڕۆژانەدا مردن ،پێش ئەوەی ئەو خراپەیە ببینن کە خودا ڕایگەیاندبوو لەسەر زەوی بیکات. 5
جاشر
6دوای تێپەڕبوونی چەندین ساڵ ،لە چوار سەد و هەشتا ساڵی ژیانی نوح ،کاتێک هەموو ئەو پیاوانەی کە شوێن یەزدان کەوتبوون ،لە کوڕانی مرۆڤەکاندا مردن و تەنها مەتوسال مابووەوە ،خودا بە نوح و مەتوسالی گوت. 7ئێوە قسە بکەن و بە کوڕانی مرۆڤ ڕابگەیەنن و بڵێن :یەزدان ئەمە دەفەرموێت لە ڕێگا خراپەکانتان بگەڕێنەوە و واز لە کارەکانتان بهێنن ،یەزدان لەو خراپەیە پەشیمان دەبێتەوە کە ڕایگەیاندووە کە بەسەرتاندا بکات ،بۆ ئەوەی ڕوونەدات. 8چونکە یەزدان ئەمە دەفەرموێت« :سەد و بیست ساڵتان پێدەدەم .ئەگەر ڕوو لە من بکەن و واز لە ڕێگا خراپەکانتان بهێنن ،ئەوا منیش لەو خراپەیەی کە پێم وتوون ،دوور دەکەومەوە و بوونی نابێت ،یەزدان دەفەرموێت. 9نوح و مەتوسال هەموو قسەکانی یەزدانیان بۆ کوڕانی مرۆڤەکان دەگوت ،بەردەوام لەگەڵیان دەگوت. 10بەڵم کوڕانی مرۆڤ گوێیان لێ نەگرت و گوێیان بۆ قسەکانیان نەدەخست و ملیان ڕەق بوو. 11یەزدان ماوەی سەد و بیست ساڵی پێبەخشین و گوتی« :ئەگەر بگەڕێنەوە ،ئەوا خودا لە خراپەکارییەکە پەشیمان دەبێتەوە ،بۆ ئەوەی زەوی لەناو نەبات». 12نوحی کوڕی لمێخ لەو ڕۆژانەدا خۆی لە ژن هێنان بەدوور گرت بۆ ئەوەی منداڵ لەدایک بکات ،چونکە گوتی« :بەڕاستی ئێستا خودا زەوی لەناو دەبات ،بۆچی من منداڵم لەدایک دەبێت؟» 13نوح پیاوێکی دادپەروەر بوو ،لە نەوەی خۆیدا تەواو بوو ،یەزدان هەڵیبژارد بۆ ئەوەی تۆو لە نەوەکانی لەسەر ڕووی زەوی هەڵبکات. 14یەزدان بە نوحی فەرموو« :ژنێک بۆ خۆت ببە و منداڵ لەدایک بکە ،چونکە لەم نەوەیەدا تۆم لە پێش خۆمەوە ڕاستودروست بینیوە». 15تۆو و منداڵەکانت لەگەڵ خۆتدا لە ناوەڕاستی زەویدا پەروەردە دەکەیت .نوح چوو ژنێکی هێنا ،نەعمای کچی حەنۆخی هەڵبژارد و تەمەنی پێنج سەد و هەشتا ساڵ بوو. 16نوح تەمەنی چوار سەد و نەوەد و هەشت ساڵ بوو ،کاتێک نەعمەی کردە ژن. 17نعما دووگیان بوو و کوڕێکی لەدایک بوو ،ناوی لێنا یافەت و گوتی« :خودا لە زەویدا گەورەم کردووە .دووگیان بووەوە و کوڕێکی لەدایک بوو ،ئەویش ناوی لێنا شەم و گوتی« :خودا منی کردە پاشماوە ،بۆ ئەوەی تۆو لە ناوەڕاستی زەویدا دروست بکەم». 18نوح تەمەنی پێنج سەد و دوو ساڵ بوو کاتێک نەعمە شێمی لەدایک بوو ،کوڕەکانیش گەورە بوون و بە ڕێگاکانی یەزدان ڕۆیشتن ،لە هەموو ئەو شتانەی کە مەتوسەل و نوح باوکیان فێریان کردبوون. 19لەو ڕۆژانەدا لمەخی باوکی نوح کۆچی دوایی کرد .بەڵم بەڕاستی بە هەموو دڵیەوە بە ڕێگاکانی باوکیدا نەڕۆیشت و لە ساڵی سەد و نەوەد و پێنجەمی ژیانی نوحدا مرد. 20هەموو تەمەنی لمەخ حەوت سەد و حەفتا ساڵ بوو و مرد. 21هەموو کوڕەکانی مرۆڤ کە یەزدانیان ناسی ،لەو ساڵەدا مردن پێش ئەوەی یەزدان خراپەکارییان بەسەردا بهێنێت .چونکە یەزدان ویستی بمرن ،بۆ ئەوەی ئەو خراپەکارییە نەبینن کە خودا بەسەر برا و خزمەکانیاندا دەهێنێت ،وەک ئەوەی ڕایگەیاندبوو. 22لەو ماوەیەدا یەزدان بە نوح و مەتوسالی فەرموو« :بوەستن و هەموو ئەو قسانەی کە لەو ڕۆژانەدا پێم وتوون بۆ کوڕی مرۆڤەکان ڕابگەیەنن ،ڕەنگە ئەوان لە ڕێگا خراپەکانیان بگەڕێنەوە و منیش لە خراپەکارییەکە پەشیمان ببمەوە و نایهێنم». 23نوح و مەتوسال وەستان و لەبەر گوێی کوڕانی مرۆڤدا هەموو ئەو شتانەیان گوت :کە خودا لەبارەیانەوە گوتبووی. 24بەڵم کوڕانی مرۆڤ گوێیان نەدەگرت و گوێیان بۆ هەموو قسەکانیان نەدەدا. 25دوای ئەمە بوو کە یەزدان بە نوحی گوت« :کۆتایی هەموو گۆشتەکان لەبەردەممدا هاتووە ،بەهۆی کارە خراپەکانیانەوە و سەیرکە من زەوی لەناو دەبەم». 26دار گۆفەر بۆ خۆت ببە و بچۆ بۆ شوێنێک و کەشتییەکی گەورە دروست بکە و لەو شوێنە دایبنێیت. 27بەم شێوەیە دروستی دەکەیت .درێژییەکەی سێ سەد باڵ و پانییەکەی پەنجا باڵ و بەرزییەکەی سی باڵ. 28دەرگایەکت بۆ بکە ،لە تەنیشتیەوە بکرێتەوە و تا باڵێک لە سەرەوە تەواو دەکەیت و لە ناوەوە و دەرەوەی بە چەقۆ دایبپۆشە. 29من لفاوی ئاوەکان دەهێنمە سەر زەوی و هەموو گۆشتەکان لەناو دەچن ،لە ژێر ئاسمانەکانەوە هەموو ئەوەی لەسەر زەوی لەناو دەچێت. 30تۆ و ماڵەکەت دەچن و دوو جووت لە هەموو زیندووەکان کۆدەکەنەوە ،نێر و مێ و دەیانهێننە ناو کەشتییەکە ،بۆ ئەوەی تۆویان لەسەر زەوی دروست بکەن. 31هەموو ئەو خواردنانەی کە هەموو ئاژەڵەکان دەیخۆن ،بۆت کۆبکەرەوە ،بۆ ئەوەی خۆراک بۆ تۆ و ئەوانیش هەبێت. 32سێ کچ بۆ کوڕەکانت لە کچە پیاوەکان هەڵبژێرە و دەبنە ژن بۆ کوڕەکانت. 33نوح هەستا و کەشتییەکەی دروست کرد ،لەو شوێنەی کە خودا فەرمانی پێکردبوو ،نوحیش وەک ئەوەی خودا فەرمانی پێکردبوو ،کرد. 34لە پێنج سەد و نەوەد و پێنج ساڵیدا نوح دەستی کرد بە دروستکردنی کەشتییەکە و لە پێنج ساڵدا کەشتییەکە دروستکرد ،وەک یەزدان فەرمانی کردبوو. 35پاشان نوح سێ کچەکەی ئەلیاقیمی کوڕی مەتوسێلی بردە ژن بۆ کوڕەکانی ،وەک یەزدان فەرمانی بە نوح کردبوو. 36ئەو کاتە بوو کە مەتوسێلی کوڕی حەنۆخ مرد ،تەمەنی نۆ سەد و شەست ساڵ بوو ،لە کاتی مردنیدا. بەشی شەشەم 1لەو کاتەدا ،دوای مردنی مەتوسال ،یەزدان بە نوحی گوت« :لەگەڵ ماڵەکەتدا بچۆ ناو کەشتییەکە .سەیرکە من هەموو ئاژەڵەکانی سەر زەوی و ئاژەڵە کێڵگەییەکان و باڵندەکانی ئاسمان بۆت کۆدەکەمەوە و هەموویان دێن و دەوری کەشتییەکە دەدەن.
6
جاشر
2دەڕۆیت و لە لی دەرگاکانی کەشتییەکە دادەنیشیت و هەموو گیاندارەکان و ئاژەڵەکان و باڵندەکان کۆدەبنەوە و خۆیان لەبەردەمتدا دادەنێن و ئەوانەی دێن و لەبەردەمتدا دەچەقێننەوە ،دەیانبەیت و دەیاندەیتە دەستی کوڕەکانت ،کە دەیانهێننە ناو کەشتییەکە و هەموو ئەوانەی لەبەردەمتدا وەستاون ،بەجێی دەهێڵیت. 3ڕۆژی دواتر یەزدان ئەمەی هێنایە ئاراوە و ئاژەڵ و ئاژەڵ و باڵندە بە جەماوەر هاتن و گەمارۆی کەشتییەکەیان دا. 4نوح چوو و لە لی دەرگای کەشتییەکە دانیشت و لە هەموو گۆشتێک کە لەبەردەمیدا چەقاوە ،هێنایە ناو کەشتییەکە و هەموو ئەوانەی لەبەردەمیدا وەستابوون لەسەر زەوی بەجێی هێشت. 5شێرژنێک هات ،لەگەڵ دوو کۆترەکەی ،نێر و مێ ،سێ کەسەکەش لەبەردەم نوحدا چەقۆیان لێدا ،دوو کۆترەکەش لە دژی شێرەژنەکە هەڵهاتن و لێیاندا و وایان لێکرد لە شوێنی خۆی هەڵبێت و ڕۆیشت و گەڕانەوە بۆ شوێنی خۆیان و لەسەر زەوی لەبەردەم نوحدا چەقۆیان لێدا. 6شێرژنەکە ڕایکرد و لە شوێنی شێرەکان وەستا. 7نوحیش ئەمەی بینی و زۆر سەرسام بوو ،هەستا و دوو کۆترەکەی گرت و هێنایە ناو کەشتییەکە. 8نوح لە هەموو بوونەوەرە زیندووەکانی سەر زەوی هێنایە ناو کەشتییەکە ،بەجۆرێک هیچیان نەما جگە لەوەی نوح هێنایە ناو کەشتییەکە. 9دوو و دوو هاتنە لی نوح بۆ ناو کەشتییەکە ،بەڵم لە ئاژەڵە پاکەکان و باڵندە پاکەکانەوە حەوت جووتەکەی هێنا ،وەک ئەوەی خودا فەرمانی پێکردبوو. 10هەموو ئاژەڵ و ئاژەڵ و باڵندەکان لەوێ بوون و لە هەموو شوێنێک گەمارۆی کەشتییەکەیان دابوو ،تا حەوت ڕۆژ دوای ئەوە باران نەباریبوو. 11لەو ڕۆژەدا یەزدان هەموو زەوی لەرزاند و خۆر تاریک بوو و بناغەکانی جیهان تووڕە بوون و هەموو زەوی بە توندی جووڵیەوە و ڕەشەبا هەڵیکرد و ڕەشەباکە هاوار بوو و هەموو کانیاوەکانی سەر زەوی شکاون ،وەک ئەوەی پێشتر دانیشتووان نەیاندەزانی؛ خوداش ئەم کارە بەهێزەی کرد ،بۆ ئەوەی کوڕەکانی مرۆڤ بترسێنێت ،تا چیتر خراپە لەسەر زەوی نەمێنێتەوە. 12هێشتا کوڕانی مرۆڤ لە ڕێگا خراپەکانیان نەگەڕانەوە و لەو کاتەدا تووڕەیی یەزدانیان زیاد کرد و تەنانەت دڵیان بۆ هەموو ئەمانە ئاراستە نەکرد. 13لە کۆتایی حەوت ڕۆژدا ،لە ساڵی شەش سەدی ژیانی نوحدا ،ئاوی لفاوەکە لەسەر زەوی بوو. 14هەموو کانیاوی قووڵییەکان شکا و پەنجەرەکانی ئاسمان کرانەوە و چل ڕۆژ و چل شەو باران بەسەر زەویدا باری. 15نوح و ماڵەکەی و هەموو ئەو زیندووانەی لەگەڵیدا بوون ،بەهۆی ئاوی لفاوەکەوە هاتنە ناو کەشتییەکە و یەزدان دایخست. 16هەموو ئەو کوڕانەی مرۆڤ کە لەسەر زەوی مابوونەوە ،بەهۆی بارانەوە ماندوو بوون ،چونکە ئاوەکان بە توندیتر دەهاتنە سەر زەوی و ئاژەڵ و دڕندەکان هێشتا دەوری کەشتیەکەیان دابوو. 17کوڕانی مرۆڤەکان نزیکەی حەوت سەد هەزار ژن و پیاو کۆبوونەوە و چوونە لی نوح بۆ کەشتییەکە. 18بانگیان بۆ نوح کرد و گوتیان« :بۆمان بکەرەوە تا لە کەشتییەکەدا بێینە لت ،بۆچی دەمرین؟» 19نوح بە دەنگێکی بەرز لە کەشتییەکەوە وەڵمی دانەوە و گوتی« :ئایا هەمووتان لە یەزدان یاخی نەبوون و نەتان وتووە کە ئەو بوونی نییە؟ »بۆیە یەزدان ئەم خراپەیەی بەسەرتان هێنا ،بۆ ئەوەی لەناوتان ببات و لە ڕووی زەوی ببڕێت. 20ئایا ئەمە ئەو شتە نییە کە سەد و بیست ساڵ لەمەوبەر قسەم لەگەڵ کردوون و گوێتان لە دەنگی یەزدان نەگرت و ئێستا ئارەزووی ژیان دەکەن لەسەر زەوی؟ 21ئەوانیش بە نوحیان گوت« :ئێمە ئامادەین بۆ گەڕانەوە بۆ لی یەزدان .تەنها بۆمان بکەرەوە تا بژین و نەمرین. 22نوحیش وەڵمی دانەوە« :ئەوەتا ئێستا ناڕەحەتی گیانتان دەبینن ،دەتانەوێت بگەڕێنەوە بۆ لی یەزدان .بۆچی لەم سەد و بیست ساڵەدا نەگەڕایتەوە ،کە پەروەردگار وەک ماوەی دیاریکراو بەخشیویت؟ 23بەڵم ئێستا ئێوە لەبەر ناڕەحەتییەکانی گیانتان دێن و ئەمەم پێ بڵێن ،ئێستاش یەزدان گوێتان لێناگرێت و لەم ڕۆژەدا گوێتان لێ نادات ،بۆ ئەوەی ئێستا لە خواستەکانتان سەرکەوتوو نەبن. 24کوڕانی مرۆڤەکان نزیک بوون بۆ ئەوەی کەشتییەکە بشکێنن و بەهۆی بارانەکەوە بێنە ژوورەوە ،چونکە بەرگەی بارانەکەیان نەدەگرت. 25یەزدان هەموو ئەو گیاندار و ئاژەڵنەی کە لە دەوری کەشتییەکە وەستابوون نارد .وە دڕندەکان زاڵ بوون بەسەریاندا و لەو شوێنە دەریانکرد و هەرکەسێک بە ڕێگای خۆیدا ڕۆیشت و دیسانەوە خۆیان لەسەر ڕووی زەوی بڵوکردەوە. 26بارانەکە هێشتا بەسەر زەویدا دەبارا و چل ڕۆژ و چل شەو دابەزی و ئاوەکان زۆر زاڵ بوون بەسەر زەویدا .هەموو ئەو گۆشتانەی کە لەسەر زەوی بوون یان لەناو ئاوەکاندا بوون ،مردن ،جا مرۆڤەکان ،جا ئاژەڵەکان ،جا ئاژەڵەکان ،چ ئاژەڵە خەزانەکان یان باڵندەی ئاسمانی ، و تەنها نوح و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون لەناو کەشتییەکەدا مانەوە. 27ئاوەکان زاڵ بوون و زۆر زیادیان کرد لەسەر زەوی ،کەشتیەکەیان بەرزکردەوە و لە زەوی بەرز بووەوە. 28کەشتییەکە بەسەر ڕووی ئاوەکاندا دەسوڕایەوە و بەسەر ئاوەکاندا دەسوڕایەوە ،بەجۆرێک کە هەموو زیندەوەرانی ناوەوە وەک کۆڵی ناو مەنجەڵێک دەسوڕانەوە. 29دڵەڕاوکێیەکی زۆر هەموو ئەو بوونەوەرە زیندووانەی کە لەناو کەشتییەکەدا بوون ،گرت و کەشتییەکە وەک ئەوە وابوو کە بشکێت. 30هەموو ئەو زیندەوەران کە لەناو کەشتییەکەدا بوون ترسان و شێرەکان هاواریان دەکرد و گاکان هاواریان دەکرد و گورگەکان هاواریان دەکرد و هەر بوونەوەرێکی زیندوو لە کەشتییەکەدا بە زمانی خۆیان قسەیان دەکرد و گریانی خۆیان دەکرد ،بەجۆرێک دەنگیان دەگەیشتە دوورییەکی زۆر ،نوح و کوڕەکانی لە ناڕەحەتییەکانیاندا هاواریان دەکرد و دەگریان .زۆر ترسیان لەوە هەبوو کە گەیشتوونەتە دەروازەکانی مردن. 7
جاشر
31نوحیش لە یەزدان دوعای کرد و بەهۆی ئەمەوە هاوارێکی بۆ کرد و وتی« :پەروەردگار یارمەتیمان بدە ،چونکە هیچ هێزێکمان نییە بۆ بەرگەی ئەم خراپەکارییەی کە دەوری داوین ،چونکە شەپۆلی ئاوەکان دەوریان داوین ،لفاوەکانی خراپەکاران ترساون ،تەڵەکانی مردن هاتوونەتە بەردەممان .وەڵممان بدەرەوە ئەی پەروەردگار وەڵممان بدەرەوە ،ڕووخسارت ڕووناک بکەرەوە بەرامبەرمان و میهرەبان بە لەگەڵمان ،ڕزگارمان بکە و ڕزگارمان بکە. 32یەزدان گوێی لە دەنگی نوح گرت و یەزدان یادی کردەوە. 33بایەک بەسەر زەویدا تێپەڕی و ئاوەکان هێمن بوون و کەشتییەکە ئارام بووەوە. 34کانیاوی قووڵییەکان و پەنجەرەکانی ئاسمان وەستان و باران لە ئاسمانەوە ڕاگیرا. 35لەو ڕۆژانەدا ئاوەکە کەم بووەوە و کەشتییەکە لەسەر چیای ئارارات وەستا. 36ئینجا نوح پەنجەرەی کەشتییەکەی کردەوە و نوح لەو کاتەدا هێشتا بانگی یەزدانی دەکرد و گوتی« :ئەی یەزدان ،کە زەوی و ئاسمانەکان و هەموو ئەوانەی تێیدا هەن ،گیانمان لەم زیندانە دەربهێنە و لەو زیندانەی کە ئێمەی تێدا داناوین ،چونکە من زۆر ماندوو بووم لە ئاهێک. 37یەزدان گوێی لە دەنگی نوح گرت و پێی گوت« :کاتێک ساڵێکی تەواوت تەواو بوو ئەوا دەچیتە دەرەوە». 38لە خولگەی ساڵدا ،کاتێک ساڵێکی تەواو بۆ نیشتەجێبوونی نوح لە کەشتییەکەدا تەواو بوو ،ئاوەکان لە زەوی وشک بوون و نوحیش ڕووپۆشی کەشتییەکەی لبرد. 39لەو کاتەدا لە بیست و حەوتەمی مانگی دووەمدا زەوی وشک بوو ،بەڵم نوح و کوڕەکانی و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون لە کەشتییەکە نەچوونە دەرەوە تا یەزدان پێی گوتن. 40ڕۆژێک هات کە یەزدان پێی وتن بچنە دەرەوە ،هەموویان لە کەشتییەکە چوونە دەرەوە. 41ئینجا ڕۆیشتن و هەریەکەیان گەڕانەوە بۆ ڕێگای خۆیان و شوێنی خۆیان ،نوح و کوڕەکانی لەو خاکەدا نیشتەجێ بوون کە خودا پێی ڕاگەیاندبوون و بە درێژایی ڕۆژەکانیان خزمەتیان بە یەزدان کرد و یەزدان بەرەکەتی خستە سەر نوح و کوڕەکانی لە کاتی دەرچوونیان لە کەشتییەکە. 42ئینجا پێی گوتن« :بەرهەمدار بن و هەموو زەوی پڕ بکەنەوە .بەهێز بن و بە زۆری لە زەویدا زیاد بکەن و تێیدا زۆر بن. بەشی حەوتەم 1ناوی کوڕەکانی نوح ئەمانەن :یافەت و هام و شەم .دوای لفاوەکەش منداڵیان بۆ لەدایک بوو ،چونکە پێش لفاوەکە ژنیان هێنابوو. 2ئەمانە کوڕەکانی یافەتن .گۆمێر ،ماگۆگ ،مادای ،جاوان ،توبال ،مێشەخ و تیراس ،حەوت کوڕ. 3کوڕەکانی گۆمەریش ئەسکیناز و ڕەفات و تەگارما بوون. 4کوڕەکانی ماگۆگ ئەلیکاناف و لوبال بوون. 5نەوەی مەدای بریتی بوون لە ئاکۆن و زیلۆ و چازۆنی و لوت. 6کوڕەکانی جاڤانیش ئەلیشا و تەرشیش و کیتیم و دودۆنیم بوون. 7کوڕەکانی توبالیش ئاریفی و کێسێد و تااری بوون. 8کوڕەکانی مەشەخیش دەدۆن و زارۆن و شەباشنی بوون. 9کوڕەکانی تیراس بریتی بوون لە بێنیب و گێرا و لوپیریۆن و گیلک .ئەمانە کوڕەکانی یافەتن بەپێی بنەماڵەکانیان و ژمارەیان لەو ڕۆژانەدا نزیکەی چوار سەد و شەست پیاو بووە. 10ئەمانەش کوڕەکانی حەمن .کوش ،میتسرایم ،فوت و کەنعان ،چوار کوڕ؛ کوڕەکانی کوش سێبا و حەڤیل و سەبتا و ڕاعا و ساتەکا و کوڕەکانی ڕەعمەش شەبا و دێدان بوون. 11کوڕەکانی میتسرایم بریتی بوون لە لود ،ئانۆم و پاترۆس ،چاسلۆت و کافتۆر. 12کوڕەکانی فوتیش گەبول و حەدان و بێنا و ئەدان بوون. 13کوڕەکانی کەنعان بریتی بوون لە زیدۆن ،حێت ،ئامۆری ،گێرگاشی ،هیڤی ،ئارکی ،سێنی ،ئارۆدی ،زیمۆدی و چەمۆتی. 14ئەمانە کوڕەکانی حەمن ،بەپێی بنەماڵەکانیان ،ژمارەیان لەو ڕۆژانەدا نزیکەی حەوت سەد و سی پیاو بووە. 15ئەمانە کوڕەکانی شەمن .ئیلم ،عاشور ،ئەرپەخشاد ،لود و ئارام ،پێنج کوڕ؛ کوڕەکانی ئیلمیش شوشان و ماکول و هارمون بوون. 16کوڕەکانی ئەشار میروس و مۆکیل بوون ،کوڕەکانی ئەرپەخشادیش شەلخ و ئەنار و ئەشکۆل بوون. 17کوڕەکانی لود پێتۆر و بیزایۆن بوون ،کوڕەکانی ئارامیش ئوز و چول و گێتەر و ماش بوون. 18ئەمانە کوڕەکانی شەمن ،بەپێی بنەماڵەکانیان .ژمارەیان لەو ڕۆژانەدا نزیکەی سێ سەد پیاو بوو. 19ئەمانە نەوەکانی شەمن .شەم ئارپاخشادی لەدایک بوو و ئەرپەخشادیش شەلخی بوو ،شەلخیش ئەبەر بوو و لە ئەبەر دوو منداڵی لەدایک بوو ،یەکێکیان ناوی پێلێگ بوو ،چونکە لە سەردەمی ئەودا کوڕانی مرۆڤ دابەش بوون و لە ڕۆژانی دواییدا زەوی دابەش بوو. 20ناوی دووەمیان یۆکتان بوو ،واتە لە سەردەمی ئەودا ژیانی کوڕانی مرۆڤ کەم بووەوە و کەم بووەوە. 21ئەمانە کوڕانی یۆکتانن .ئەلمۆداد ،شێلف ،چازارمۆڤێت ،یەراخ ،هادورۆم ،ئۆزێل ،دیکل ،ئۆبال ،ئەبیماعیل ،شەبا ،ئۆفیر ،حەڤیل و ئەیوباب؛ هەموو ئەمانە کوڕی یۆکتانن. 22پێلێگی براکەی یەنی لەدایک بوو ،یەن سێروگی بوو ،سێرۆگ ناحۆر و ناحۆر تەرای بوو ،تارا تەمەنی سی و هەشت ساڵ بوو ،حەران و ناحۆری بوو. 23کوش کوڕی حەم کوڕی نوح لەو ڕۆژانەدا لە تەمەنی پیریدا ژنێکی هێنا و کوڕێکی بوو ،ناویان نا نەمروود و گوتیان« :لەو کاتەدا کوڕەکانی مرۆڤ دیسانەوە دەستیان کرد بە یاخیبوون و سەرپێچیکردن لە خودا ،منداڵەکەش گەورە بوو ،باوکیشی زۆر خۆشی دەویست ، چونکە کوڕی پیرییەکەی بوو. 8
جاشر
24ئەو جلە پێستانەی کە خودا بۆ ئادەم و ژنەکەی دروستی کرد ،کاتێک لە باخچە دەرچوون ،درا بە کوش. 25چونکە دوای مردنی ئادەم و ژنەکەی ،جلوبەرگەکان درایە حەنۆخی کوڕی یارد و کاتێک حەنۆخ بەرزکرایەوە بۆ لی خودا ،بەخشییە مەتوسێلی کوڕەکەی. 26لە کاتی مردنی مەتوسێلدا ،نوح بردیان و هێنایان بۆ کەشتییەکە و لەگەڵیدا بوون تا لە کەشتییەکە دەرچوو. 27لە کاتی چوونە دەرەوەیاندا ،هام ئەو جلوبەرگانەی لە نوح باوکی دزی و بردیان و لە براکانی شاردەوە. 28کاتێک هام کوشی یەکەمی خۆی بوو ،جلەکانی بە نهێنی پێدا و چەندین ڕۆژ لەگەڵ کوش بوون. 29کوشیش لە کوڕ و براکانی شاردەوە و کاتێک کوش نەمروودی لەدایک بوو ،ئەو جلوبەرگانەی پێدا بەهۆی خۆشەویستییەکەیەوە بۆی ، نەمرود گەورە بوو ،کاتێک تەمەنی بیست ساڵ بوو ئەو جلنەی لەبەر کرد. 30نەمرود بەهێز بوو کاتێک جلەکانی لەبەر کرد ،خوداش هێز و هێزی پێبەخشی ،ڕاوچییەکی بەهێز بوو لە زەویدا ،بەڵێ ،ڕاوچییەکی بەهێز بوو لە کێڵگەکاندا ،ئاژەڵەکانی ڕاو دەکرد و قوربانگاکانی دروست دەکرد ،ئاژەڵەکانیشی پێشکەش کرد لەبەردەم یەزدان. 31نەمرود خۆی بەهێز کرد و لە نێو براکانی هەستا و شەڕی براکانی لە دژی هەموو دوژمنەکانیان لە دەوروبەری کرد. 32یەزدان هەموو دوژمنەکانی براکانی لە دەستی خۆیدا ڕزگار کرد ،خوداش جارجارە لە شەڕەکانیدا سەرفرازی دەکرد و لەسەر زەوی پاشایەتی دەکرد. 33هەربۆیە لەو ڕۆژانەدا ،کاتێک پیاوێک ئەو کەسانەی بۆ شەڕ ڕاهێنانیان پێکردبوو ،هێنایە دەرەوە ،پێی دەگوت« :وەک چۆن خودا بەسەر نەمروددا کرد ،کە ڕاوچییەکی بەهێز بوو لەسەر زەوی و سەرکەوتوو بوو لەو شەڕانەی کە لە دژی براکانی زاڵ بوو ،کە ئەوانی لە دەستی دوژمنەکانیان ڕزگار کرد ،بۆیە خودا بەهێزمان بکات و ئەمڕۆ ڕزگارمان بکات». 34کاتێک نەمرود تەمەنی چل ساڵ بوو ،لەو کاتەدا شەڕ لە نێوان براکانی و نەوەی یافەتدا ڕوویدا و لە ژێر دەسەڵتی دوژمنەکانیاندا بوون. 35لەو کاتەدا نەمرود ڕۆیشت و هەموو کوڕەکانی کوش و بنەماڵەکانیان کۆکردەوە ،نزیکەی چوار سەد و شەست پیاو ،هەروەها لە هەندێک لە هاوڕێ و ناسیاوەکانی نزیکەی هەشتا پیاوی بەکرێ گرت و بەکرێیان پێدا و لەگەڵیان چووە شەڕ و کاتێک لە ڕێگادا بوو ، نەمرۆد دڵی ئەو گەلەی بەهێزتر کرد کە لەگەڵیدا دەڕۆیشتن. 36پێی گوتن« :مەترسن و مەترسن ،چونکە هەموو دوژمنەکانمان دەدرێنە دەستمان و دەتوانن بە ئارەزووی خۆتان لەگەڵیان بکەن». 37هەموو ئەو پیاوانەی کە ڕۆیشتن نزیکەی پێنج سەد کەس بوون ،لەگەڵ دوژمنەکانیان شەڕیان کرد و لەناویان برد و چۆکیان برد و نەمرودیش لە شوێنی خۆیان ئەفسەرانی وەستاویان بەسەردا دانا. 38هەندێک لە منداڵەکانیان وەک ئاسایش برد و هەموویان خزمەتکاری نەمرود و براکانی بوون ،نەمرود و هەموو ئەو خەڵکەی لەگەڵیدا بوون گەڕانەوە ماڵەوە. 39کاتێک نەمرود بە خۆشحاڵییەوە لە شەڕ گەڕایەوە ،دوای ئەوەی دوژمنەکانی داگیرکرد ،هەموو براکانی لەگەڵ ئەوانەی پێشتر ناسییان ، کۆبوونەوە بۆ ئەوەی بیکەنە پاشا بەسەریاندا و تاجی شاهانەیان لەسەر سەری دانا. 40وەک ئەوەی لە نێو پاشاکاندا داب و نەریتی هەیە ،سەرۆک و دادوەر و فەرمانڕەواکانی بەسەر ڕەعیەت و گەلەکەی دانا. 41ئینجا تارای کوڕی ناحۆری سەرۆکی سوپاکەی دانا و ڕێزی لێگرت و لە سەرووی هەموو سەرۆکەکانیەوە بەرزی کردەوە. 42لە کاتێکدا کە بەپێی ئارەزووی دڵی حوکمڕانی دەکرد ،دوای ئەوەی هەموو دوژمنەکانی لە دەوروبەریدا زاڵ بوو ،لەگەڵ ڕاوێژکارەکانی ئامۆژگاری کرد کە شارێک بۆ کۆشکەکەی دروست بکەن ،ئەوانیش هەروایان کرد. 43دۆڵێکی گەورەیان بەرامبەر ڕۆژهەڵت دۆزیەوە و شارێکی گەورە و فراوانیان بۆ دروست کرد و نەمرود ناوی ئەو شارەی لێنا کە دروستی کردبوو شینار ،چونکە یەزدان دوژمنەکانی بە توندی هەژاندبوو و لەناویان بردبوو. 44نەمرود لە شەنار نیشتەجێ بوو ،بە دڵنیاییەوە پاشایەتی بوو ،لەگەڵ دوژمنەکانی شەڕی کرد و چۆکیان دا و لە هەموو شەڕەکانیدا سەرکەوتوو بوو و شانشینییەکەی زۆر گەورە بوو. 45هەموو گەلن و زمانەکان گوێیان لە ناوبانگەکەی بوو ،خۆیان بۆی کۆکردەوە و کڕنۆشیان بۆ زەوی دانا و قوربانییان بۆ هێنا ،ئەویش بوو بە ئاغا و پاشایان ،هەموویان لەگەڵیدا لە شارەکەی شنەر نیشتەجێ بوون ،نەمرودیش لەسەر زەوی پاشایەتی هەموو کوڕەکانی نوح بوو ،هەموویان لە ژێر دەسەڵت و ئامۆژگارییەکانیدا بوون. 46هەموو زەوی بە یەک زمان و قسەی یەکگرتوویی بوو ،بەڵم نەمرود بە ڕێگاکانی یەزدان نەڕۆیشت و لە هەموو ئەو پیاوانەی پێش خۆی خراپتر بوو ،لە ڕۆژانی لفاوەوە تا ئەو ڕۆژانە. 47خوداوەندەکانی لە دار و بەرد دروست کرد و کڕنۆشی بۆ دانا و لە یەزدان یاخی بوو و هەموو ڕەعیەتەکانی و خەڵکی زەوی فێری ڕێگا خراپەکانی کرد .و ماردۆنی کوڕەکەی لە باوکی خراپتر بوو. 48هەرکەسێک لە کارەکانی ماردۆنی کوڕی نەمرود بیستبووی ،لەبارەیەوە دەیگوت« :خراپە لە خراپەکارەوە دێتە دەرەوە .بۆیە بوو بە پەندێک لە هەموو زەویدا و دەڵێت :خراپەکاری لە خراپەکارەوە دێتە دەرەوە ،لەو کاتەوە تا ئەم کاتەش لە قسەی مرۆڤەکاندا هەبووە. 49تارای کوڕی ناحۆر ،شازادەی سوپای نەمرود ،لەو ڕۆژانەدا لە بەرچاوی پاشا و ڕەعیەتەکانیدا زۆر گەورە بوو ،پاشا و سەرۆکەکانیش خۆشیان دەویست و زۆر بەرزیان کردەوە. 50تارا ژنێکی هێنا و ناوی ئامتێلۆی کچی کۆرنێبۆ بوو .ژنی تارا لەو ڕۆژانەدا دووگیان بوو و کوڕێکی بۆ بوو. 51تارا تەمەنی حەفتا ساڵ بوو کاتێک لەدایک بوو ،تاراش ناوی کوڕەکەی ناونا ئەبرام ،چونکە پاشا لەو ڕۆژانەدا پەروەردەی کردبوو و لە هەموو سەرۆکەکانی کە لەگەڵیدا بوون ڕێزی لێگرتبوو. بەشی هەشتەم
9
جاشر
1هەر لەو شەوەی کە ئەبرام لەدایک بوو ،هەموو خزمەتکارەکانی تەرا و هەموو داناکانی نەمرود و جادووگەرەکانی هاتن و لە ماڵی تەرا نان و خواردنەوەیان خواردەوە ،لەو شەودا لەگەڵیدا شاد بوون. 2کاتێک هەموو دانا و جادووگەرەکان لە ماڵی تەرا هاتنە دەرەوە ،ئەو شەو چاویان بەرەو ئاسمان بەرزکردەوە بۆ ئەوەی سەیری ئەستێرەکان بکەن ،بینیان ئەستێرەیەکی زۆر گەورە لە ڕۆژهەڵتەوە هات و بە ئاسمانەکاندا ڕاکرد و چوار ئەستێرەکەی لە چوار لی ئاسمانەکانەوە قووت دا. 3هەموو داناکانی پاشا و جادووگەرەکانی بەو دیمەنە سەریان سوڕما و حەکیمەکان لەم بابەتە تێگەیشتن و گرنگییەکەییان زانی. 4بە یەکتریان گوت« :ئەمە تەنها ئاماژەیە بۆ ئەو منداڵەی کە ئەمشەو لە تەرا لەدایک بووە ،گەورە دەبێت و بەرهەم دەهێنرێت و زۆر دەبێت و هەموو زەوی دەگرێتەوە ،خۆی و منداڵەکانی بۆ هەمیشە ،ئەو و نەوەکانی پاشا گەورەکان دەکوژن و زەویەکانیان بە میرات دەگرن». 5ئەو شەوە دانا و جادووگەرەکان چوونە ماڵەوە و بەیانی هەموو ئەو دانا و جادووگەرانە زوو هەستان و لە ماڵێکی دیاریکراودا کۆبوونەوە. 6قسەیان کرد و بە یەکتریان گوت« :ئەو دیمەنەی دوێنێ شەو بینیمان لە پاشا شاراوەتەوە ،پێی نەزانراوە». 7ئەگەر لە ڕۆژانی دواییدا ئەم شتە بە پاشا بزانێت ،پێمان دەڵێت« :بۆچی ئەم بابەتەتان لێم شاردەوە ،ئینجا هەموومان تووشی مردن دەبین ». بۆیە ئێستا با بچین ئەو دیمەنەی کە بینیمان و لێکدانەوەی بۆ پاشا بڵێین ،پاشان بە ڕوونی دەمێنینەوە. 8وایان کرد و هەموویان چوونە لی پاشا و کڕنۆشیان بۆ دانا و گوتیان« :پاشا بژی ،پاشا بژی». 9بیستمان کە کوڕێک لە تەرای کوڕی ناهور ،سەرۆکی سوپای تۆدا لەدایک بووە ،دوێنێ شەو گەیشتینە ماڵەکەی ،ئەو شەوە لەگەڵیدا خواردمان و خواردەوە و شاد بووین. 10کاتێک خزمەتکارەکانت لە ماڵی تەرا هاتنە دەرەوە بۆ ئەوەی بچنە ماڵەکانی خۆمان بۆ ئەوەی شەو لەوێ بمێننەوە ،چاومان بەرزکردەوە بۆ ئاسمان ،بینیمان ئەستێرەیەکی گەورە لە ڕۆژهەڵتەوە دەهات ،هەمان ئەستێرەش بە خێرایییەکی زۆرەوە ڕایکرد و چوار ئەستێرەی گەورەی قووت دا ،لە چوار لی ئاسمانەکانەوە. 11خزمەتکارەکانت سەریان سوڕما لەو دیمەنەی کە ئێمە بینیمان و زۆر ترساون ،ئێمەش حوکممان لەسەر بینینەکە دا و بە حیکمەتی خۆمان لێکدانەوەی دروستمان زانی ،کە ئەم شتە بۆ ئەو منداڵە دەگرێتەوە کە لە تارا لەدایک دەبێت ،کە گەورە دەبێت و زۆر زیاد دەکات و دەبێتە بەهێز و هەموو پاشاکانی زەوی دەکوژێت و هەموو پاشاکانی زەوی بە میرات دەگرێت زەویەکان ،ئەو و تۆوەکەی بۆ هەمیشە. 12ئێستا ئاغا و پاشامان ،سەیرکە ئێمە بەڕاستی ئاشنامان کردووە بەو شتانەی کە سەبارەت بەم منداڵە بینیومانە. 13ئەگەر بەلی پاشا باش بوو بایەخ بە باوکی بدات بۆ ئەم منداڵە ،ئەوا دەیکوژین پێش ئەوەی گەورە بێت و لە خاکەکەدا زیاد بکات و خراپەکارییەکانی لە دژی ئێمە زیاد بکەن ،تا ئێمە و منداڵەکانمان بەهۆی خراپەکارییەکەیەوە لەناو بچین. 14پاشا گوێی لە قسەکانیان بوو و لە چاویدا باش دەرکەوتن ،نارد و بانگی تارا کرد ،تاراش هاتە بەردەم پاشا. 15پاشا بە تارای گوت« :پێم وتراوە کە دوێنێ شەو کوڕێکت لەدایک بووە و لە کاتی لەدایکبوونیدا لە ئاسمانەکاندا بەم شێوەیە چاودێری کراوە». 16ئێستاش منداڵەکەم پێ بدە ،تاکو بیکوژین پێش ئەوەی خراپەکارییەکەی بەسەرماندا سەرهەڵبدات ،منیش بە بەهای ئەو ماڵەکەت دەدەمێ کە پڕە لە زیو و زێڕ. 17ئینجا تارا وەڵمی پاشای دایەوە و پێی گوت :پەروەردگارم و پاشاکەم ،قسەکانتم بیستووە و بەندەکەت هەموو ئەو شتانە دەکات کە پاشاکەی ئارەزووی دەکات. 18بەڵم پەروەردگارم و پاشاکەم ،دوێنێ شەو چی بەسەرم هاتووە پێت دەڵێم ،تا بزانم پاشا چ ئامۆژگاریەک بە خزمەتکارەکەی دەدات ، دواتر وەڵمی پاشا دەدەمەوە لەسەر ئەوەی کە تازە قسەی کردووە .پاشا گوتی« :قسە بکە». 19ئینجا تارا بە پاشای گوت« :ئەیۆن کوڕی مۆرێد دوێنێ شەو هاتە لم. 20ئەو ئەسپە گەورە و جوانەم پێ بدە کە پاشا پێی بەخشیویت ،منیش زیو و زێڕ و پەڕۆ و خۆراکت پێ دەدەم بە نرخەکەی .پێم گوت : چاوەڕوان بە تا پاشا سەبارەت بە قسەکانت دەبینم و سەیرکە هەرچی پاشا بڵێت ،ئەوە دەکەم. 21ئێستا پەروەردگارم و پاشاکەم ،سەیرکە من ئەم شتەم پێت ڕاگەیاندووە و ئەو ئامۆژگارییانەی کە پاشاکەم بە خزمەتکارەکەی دەدات ، منیش پەیڕەوی لێدەکەم. 22پاشا گوێی لە قسەکانی تارا بوو ،تووڕەیی هەڵگیرسا و لە ڕووناکی گەمژەیەکدا بیری لێکردەوە. 23پاشا وەڵمی تەراحی دایەوە و پێی گوت« :ئایا تۆ ئەوەندە گەمژە ،نەزان ،یان کەمی تێگەیشتن ،کە ئەم کارە بکەیت ،ئەسپە جوانەکەت بدەیت بە زیو و زێڕ یان تەنانەت بۆ نیسک و خۆراک؟» 24ئایا تۆ ئەوەندە لە زیو و زێڕ کەم بوویت ،کە ئەم کارە بکەیت ،چونکە ناتوانیت پەڕۆ و خۆراک بەدەست بهێنیت بۆ ئەوەی ئەسپەکەت بەخێو بکەیت؟ زیو و زێڕ چییە بۆ تۆ ،یان پەڕۆ و خۆراک ،تا ئەو ئەسپە جوانە بدەیت کە من پێمدایت ،کە لە هەموو زەویدا هیچی وەک نییە؟ 25پاشا وازی لە قسەکانی هێنا و تارا وەڵمی پاشای دایەوە و گوتی« :پاشا بەم شێوەیە قسەی لەگەڵ خزمەتکارەکەی کردووە. 26ئەی گەورەم و پاشام ،لێت دەپاڕێمەوە ،ئەمە چییە کە پێت وتم :کوڕەکەت بدە تا بیکوژین ،منیش زیو و زێڕت پێدەدەم لە بەرامبەر بەهاکەی .دوای مردنی کوڕەکەم چی لە زیو و زێڕ بکەم؟ کێ میراتم دەگرێت؟ بە دڵنیاییەوە ئەوا لە کاتی مردنمدا ،زیو و زێڕەکە دەگەڕێتەوە بۆ پاشاکەم کە بەخشیویەتی. 27کاتێک پاشا گوێی لە قسەکانی تارا و ئەو مەتەڵەی بوو کە سەبارەت بە پاشا هێنابووی ،زۆر دڵتەنگ بوو و بەم شتە بێزار بوو و تووڕەیی لە ناودا سووتا.
10
جاشر
28ئینجا تارا بینی تووڕەیی پاشا بەرامبەری هەڵگیرسا ،وەڵمی پاشای دایەوە و گوتی« :هەموو ئەوەی هەم لە دەسەڵتی پاشادایە .هەرچی پاشا بیەوێت بە خزمەتکارەکەی بکات ،با بیکات ،بەڵێ ،کوڕەکەم ،ئەو لە دەسەڵتی پاشایە ،بێ بەها لە بەرامبەردا ،ئەو و دوو براکەی کە لە خۆی گەورەترن. 29پاشا بە تارای گوت« :نا ،بەڵکو کوڕە بچووکەکەت بە نرخێک دەکڕم». 30ئینجا تارا وەڵمی پاشای دایەوە و گوتی« :داوات لێدەکەم ئاغا و پاشاکەم کە خزمەتکارەکەت قسەیەک لەبەردەمتدا بکات و پاشاش گوێ لە قسەی خزمەتکارەکەی بگرێت ،تاراش گوتی« :با پاشاکەم سێ ڕۆژ مۆڵەتم پێبدات تا ئەم بابەتە لەناو خۆمدا بیربکەمەوە و لەگەڵ خێزانەکەمدا ڕاوێژ بکەم سەبارەت بە قسەکانی پاشاکەم .و زۆر فشاری خستە سەر پاشا تا بەم قسەیە ڕازی بێت. 31پاشا گوێی لە تارا گرت و ئەویش هەروای کرد و سێ ڕۆژی پێدا ،تارا لە بەردەم پاشا هاتە دەرەوە و هاتەوە ماڵەوە بۆ لی بنەماڵەکەی و هەموو قسەکانی پاشای پێ گوتن .خەڵکەکەش زۆر ترسا. 32لە ڕۆژی سێیەمدا پاشا نارد بۆ تارا و گوتی« :کوڕەکەتم بۆ بنێرە بە نرخێک وەک ئەوەی پێم وت .ئەگەر ئەمە نەکەیت ،هەموو ئەو شتانەی لە ماڵەکەتدا هەیە دەینێرم و دەیکوژم ،بۆ ئەوەی تەنانەت سەگێکیش نەمێنێتەوە. 33ئینجا تارا بەپەلە ڕۆیشت( ،وەک ئەوەی لە پاشا بەپەلە بوو )منداڵێکی لە یەکێک لە خزمەتکارەکانی وەرگرت کە ئەو ڕۆژە خزمەتکارەکەی بۆی لەدایک کردبوو ،تاراش منداڵەکەی هێنایە لی پاشا و بەهای بۆ وەرگرت. 34یەزدان لەم بابەتەدا لەگەڵ تارا بوو ،بۆ ئەوەی نەمرود نەیەتە هۆی مردنی ئەبرام ،پاشا منداڵەکەی لە تارا وەرگرت و بە هەموو هێزی خۆی سەری خستە سەر زەوی ،چونکە پێی وابوو ئەبرام بووە .ئەمەش لەو ڕۆژەوە لێی شاراوەتەوە و لەلیەن پاشاوە لەبیرکرا ،چونکە ویستی پرۆڤیدێنس بوو کە ئازاری مردنی ئەبرام نەگرێت. 35تارا ئەبرامی کوڕەکەی بە نهێنی لەگەڵ دایکی و شیردەرەکەی برد و لە ئەشکەوتێکدا شاردبوونەوە و مانگانە خۆراکەکانیان بۆ دەهێنا. 36یەزدان لەگەڵ ئەبرام لە ئەشکەوتەکەدا بوو و گەورە بوو ،ئەبرامیش دە ساڵ لە ئەشکەوتەکەدا بوو ،پاشا و سەرۆکەکانی کە فەلەکناس و حەکیم بوون ،پێیان وابوو پاشا ئەبرامی کوشتووە. بەشی ٩ 1لەو ڕۆژانەدا هاران ،کوڕی تارا ،برا گەورەکەی ئەبرام ،ژنێکی هێنا. 2هاران تەمەنی سی و نۆ ساڵ بوو کاتێک بردی .ژنی هاران دووگیان بوو و کوڕێکی بوو ،ناوی لێنا لوت. 3دووگیان بووەوە و کچێکی لەدایک بوو ،ناوی لێنا میلکا .دیسان دووگیان بووەوە و کچێکی لەدایک بوو ،ناوی لێنا سارای. 4هاران تەمەنی چل و دوو ساڵ بوو کاتێک سارای لەدایکبوو ،کە لە ساڵی دەیەمی تەمەنی ئەبرامدا بوو .لەو ڕۆژانەدا ئەبرام و دایکی و پەرستارەکەی لە ئەشکەوتەکە چوونە دەرەوە ،وەک چۆن پاشا و ڕەعیەتەکانی کاروباری ئەبرامیان لەبیر کردبوو. 5کاتێک ئەبرام لە ئەشکەوتەکە هاتە دەرەوە ،چووە لی نوح و شەمی کوڕی ،لەگەڵیان مایەوە بۆ فێربوونی ڕێنمایی یەزدان و ڕێگاکانی ، کەس نەیزانی ئەبرام لە کوێیە ،ئەبرامیش بۆ ماوەیەکی زۆر خزمەت بە نوح و شەمی کوڕەکەی کرد. 6ئەبرام سی و نۆ ساڵ لە ماڵی نوح بوو ،ئەبرام لە تەمەنی سێ ساڵییەوە یەزدانی ناسی و تا ڕۆژی مردنی بە ڕێگاکانی یەزدان ڕۆیشت ، وەک چۆن نوح و شەمی کوڕی فێری کردبوو .هەموو ڕۆڵەکانی زەوی لەو ڕۆژانەدا زۆر سەرپێچییان لە یەزدان کرد و لە یەزدان یاخی بوون و خزمەتیان بە خوداوەندەکانی تر کرد و یەزدانیان لەبیر کرد کە ئەوانی لەسەر زەوی دروست کردبوو؛ دانیشتوانی زەویش لەو کاتەدا هەریەکەیان خودای خۆیان بۆ خۆیان کرد .خوداوەندە دار و بەردەکان کە نە دەیانتوانی قسە بکەن و نە بیستن و نە ڕزگاریان بوو ،کوڕانی مرۆڤیش خزمەتیان دەکرد و بوونە خوداوەندەکانیان. 7پاشا و هەموو خزمەتکارەکانی و تارا لەگەڵ هەموو ماڵەکەی یەکەم کەس بوون کە خزمەتیان بە خوداوەندەکانی دار و بەرد دەکرد. 8دوای دوانزە مانگی ساڵ ،تارا دوانزە خوداوەندی گەورەی هەبوو ،کە لە دار و بەرد دروستکرابوون ،مانگانە هەریەکەیان خزمەت دەکرد ،هەر مانگێک تارا قوربانی گۆشت و قوربانی خواردنەوەکانی بۆ خوداوەندەکانی دەهێنا .تارا بە درێژایی ڕۆژەکان بەم شێوەیە بوو. 9هەموو ئەو نەوەیە لەبەردەم یەزدان خراپەکار بوون و بەم شێوەیە هەر مرۆڤێکیان کردە خودای خۆی ،بەڵم وازیان لە یەزدان هێنا کە ئەوانی دروست کردبوو. 10لەو ڕۆژانەدا لە هەموو زەویدا پیاوێک نەدۆزرایەوە کە یەزدان بناسێت( چونکە هەریەکەیان خزمەتیان بە خودای خۆیان دەکرد )جگە لە نوح و ماڵەکەی ،هەموو ئەوانەی لە ژێر ئامۆژگاریدا بوون لەو ڕۆژانەدا یەزدانیان ناسی. 11لەو ڕۆژانەدا ئەبرامی کوڕی تارا لە ماڵی نوح گەورەتر بوو ،کەسیش نەیدەزانی و یەزدان لەگەڵیدا بوو. 12یەزدان دڵێکی تێگەیشتوو بە ئەبرامی بەخشی ،زانی هەموو کارەکانی ئەو نەوەیە بێهودە و هەموو خوداوەندەکانیان بێهودە و بێ سوودن. 13ئەبرامیش خۆری بینی کە بەسەر زەویدا دەدرەوشێتەوە ،ئەبرامیش لە دڵی خۆیدا گوتی ،بەڕاستی ئێستا ئەم خۆرە کە لەسەر زەوی دەدرەوشێتەوە ،خودایە و منیش خزمەت بەو دەکەم. 14ئەبرام لەو ڕۆژەدا خزمەتی خۆری کرد و دوعای لێکرد ،ئێوارەش وەک هەمیشە خۆر ئاوا بوو ،ئەبرامیش لە دڵی خۆیدا گوتی : «بەڕاستی ئەمە ناتوانێت خودا بێت؟» 15ئەبرامیش هەر لە ناو خۆیدا قسەی دەکرد« :ئەو کێیە ئاسمان و زەوی دروست کردووە؟ »کێ لەسەر زەوی دروستی کردووە؟ لە کوێیە؟ 16شەو تاریک بوو ،چاوەکانی بەرەو ڕۆژئاوا و باکوور و باشوور و ڕۆژهەڵت بەرز کردەوە و بینی خۆر لە زەویدا نەما و ڕۆژ تاریک بوو. 17ئەبرامیش ئەستێرە و مانگی لەبەردەمیدا بینی و گوتی« :بەڕاستی ئەمە ئەو خودایەیە کە هەموو زەوی و مرۆڤی دروستکردووە ،ئەم خزمەتکارانەی لە دەوری خۆی خودان ،ئەبرامیش خزمەتی مانگی کرد و بە درێژایی ئەو شەو دوعای لێکرد». 11
جاشر
18بەیانی کە ڕووناکی بوو و خۆر وەک هەمیشە لەسەر زەوی درەوشایەوە ،ئەبرام هەموو ئەو شتانەی بینی کە یەزدانی پەروەردگار لەسەر زەوی دروستی کردبوو. 19ئەبرامیش لە دڵی خۆیدا گوتی بێگومان ئەمانە خوداوەند نین کە زەوی و هەموو مرۆڤایەتیان دروستکردووە ،بەڵکو ئەمانە بەندەی خودان ،ئەبرامیش لە ماڵی نوح مایەوە و لەوێ یەزدان و ڕێگاکانی ناسی ’و بە درێژایی ژیانی خزمەت بە یەزدانی کرد ،هەموو ئەو نەوەیەش یەزدانی لەبیر کرد و خوداوەندەکانی دیکەی دار و بەردیان کرد و بە درێژایی ڕۆژەکانیان یاخی بوون. 20پاشا نەمرود بە دڵنیاییەوە حوکمڕانی کرد و هەموو زەوی لە ژێر کۆنترۆڵی ئەودا بوو ،هەموو زەوی بە یەک زمان و یەک قسەی یەکگرتوو بوو. 21هەموو سەرۆکەکانی نەمرود و پیاوە گەورەکانی پێکەوە ڕاوێژیان کرد .فوت و میتسرایم و کوش و کەنعان لەگەڵ بنەماڵەکانیان و بە یەکتریان گوت :وەرە با شارێک بۆ خۆمان دروست بکەین و تاوەرێکی بەهێزی تێدا دروست بکەین و لوتکەی دەگاتە ئاسمان و خۆمان ناوبانگدار دەکەین ،بۆ ئەوەی بەسەر هەموو جیهاندا حوکمڕانی بکەین ،بۆ ئەوەی خراپەی دوژمنەکانمان لێمان بوەستێنین ،بۆ ئەوەی بە هێزەوە حوکمڕانی بکەین بەسەریاندا و بەسەریاندا پەرش و بڵو نەبین زەوی بەهۆی شەڕەکانیانەوە. 22هەموویان چوونە بەردەم پاشا و ئەم قسانەیان بە پاشا گێڕایەوە ،پاشاش لەم بابەتەدا لەگەڵیان ڕێککەوت و ئەویش هەروای کرد. 23هەموو بنەماڵەکان لە نزیکەی شەش سەد هەزار پیاو کۆبوونەوە و چوونە سەر زەوییەکی فراوان بۆ دروستکردنی شار و تاوەرەکە ،لە هەموو زەویدا گەڕان و هیچیان وەک دۆڵێکیان نەدۆزیەوە لە ڕۆژهەڵتی خاکی شنار ،نزیکەی دوو ڕۆژ بە پێ ،و لەوێ ڕۆیشتن و لەوێ نیشتەجێ بوون. 24دەستیان کرد بە دروستکردنی خشت و سووتاندنی ئاگر بۆ دروستکردنی شارەکە و ئەو تاوەرەی کە خەیاڵیان دەکرد تەواویان بکەن. 25دروستکردنی تاوەرەکە بۆ ئەوان سەرپێچی و گوناه بوو ،دەستیان کرد بە دروستکردنی و لە کاتێکدا کە لە دژی یەزدانی پەروەردگاری ئاسمان بینایان دەکرد ،لە دڵیاندا خەیاڵیان دەکرد کە شەڕیان لەگەڵدا بکەن و بەرەو ئاسمان بەرزببنەوە. 26هەموو ئەم گەلە و هەموو بنەماڵەکان خۆیان بەسەر سێ بەشدا دابەش کرد .یەکەمیان وتی سەردەکەوین بۆ ئاسمان و شەڕی لەگەڵ دەکەین؛ دووەمیان وتی :ئێمە بەرەو ئاسمان بەرز دەبینەوە و خوداوەندەکانی خۆمان لەوێ دادەنێین و خزمەتیان دەکەین؛ بەشی سێیەمیش وتی :ئێمە بەرەو ئاسمان بەرز دەبینەوە و بە کەوان و ڕم لێی دەدەین .خودا هەموو کارەکانیان و هەموو بیرکردنەوە خراپەکانیان زانی و ئەو شار و تاوەرەی بینی کە دروستیان دەکرد. 27کاتێک بینایان دەکرد شارێکی گەورە و تاوەرێکی زۆر بەرز و بەهێزیان بۆ خۆیان دروست کرد .و بەهۆی بەرزییەکەیەوە هاوەن و خشتەکان لە سەرکەوتنیاندا بۆی نەدەگەیشتنە دەستی بیناکاران ،تا ئەوانەی دەچوونە سەرەوە ساڵێکی تەواویان تەواو کرد و دوای ئەوە دەستیان گەیاندە بیناکارەکان و هاوەن و خشتەکانیان پێدا؛ بەم شێوەیە ڕۆژانە ئەنجام دەدرا. 28سەیرکە ئەمانە بەرزبوونەوە و ئەوانی تریش بە درێژایی ڕۆژ دابەزین .و ئەگەر خشتێک لە دەستیان بکەوێت و بشکێت ،هەموویان لەسەری دەگریا و ئەگەر پیاوێک بکەوێت و بمرێت ،هیچیان سەیری نەدەکرد. 29یەزدان بیرکردنەوەکانی ئەوانی زانی ،کاتێک بینایان دەکرد تیرەکانیان بەرەو ئاسمانەکان فڕێدا و هەموو تیرەکان پڕ بوون لە خوێن بەسەریاندا و کاتێک بینییان بە یەکتریان گوت« :بەڕاستی هەموو ئەوانەی لە ئاسمانن کوشتوومانە». 30چونکە ئەمە لە یەزدانەوە بوو بۆ ئەوەی هەڵەیان بکات و ڕێکوپێکی .بۆ ئەوەی لە سەر ڕووی زەوی لەناویان ببات. 31تاوەر و شارەکەیان دروست کرد و ڕۆژانە ئەم کارەیان دەکرد تا ڕۆژ و ساڵێکی زۆر تێدەپەڕی. 32خودا بەو حەفتا فریشتەیەی کە لە پێشەوە وەستابوون و بەو کەسانەی لە نزیکەوە وەستابوون و گوتی« :وەرن با دابەزین و زمانیان تێکەڵ بکەین ،تاکو کەسێک لە زمانی دراوسێکەی تێنەگات ،ئەوانیش وایان لەگەڵ کردوون». 33لەو ڕۆژەی دواترەوە هەریەکەیان زمانی دراوسێی خۆیان لەبیر کرد و نەیاندەتوانی بە یەک زمان تێبگەن و کاتێک بیناکارەکە لیمۆ یان بەردێکی لە دەستی دراوسێکەی دەگرت کە فەرمانی نەکردبوو ،بیناکارەکە فڕێی دەدا و فڕێی دەدا بەسەر دراوسێکەیدا ،تا بمرێت. 34ڕۆژانێکی زۆریان کرد و بەم شێوەیە زۆرێکیان کوشت. 35یەزدان ئەو سێ فیرقەیەی کە لەوێ بوون لێیدا و بەپێی کار و پلنەکانیان سزای دا .ئەوانەی دەیانگوت :بەرەو ئاسمان بەرز دەبینەوە و خزمەت بە خوداوەندەکانمان دەکەین ،وەک مەیمون و فیل بوون؛ ئەوانەی دەیانگوت :ئاسمان بە تیر دەکوژین ،یەزدان کوشتیان ،یەک پیاو بە دەستی دراوسێکەی .وە فرقەی سێیەمی ئەوانەی دەیانگوت :ئێمە بەرەو ئاسمان بەرز دەبینەوە و شەڕی لەگەڵ دەکەین ،یەزدان بەسەر زەویدا بڵویان کردەوە. 36ئەوانەی لە نێوانیاندا مابوونەوە ،کاتێک ئەو خراپەیان زانی و تێگەیشتن کە بەسەریاندا دێت ،بیناکەیان جێهێشت و لەسەر ڕووی زەویش پەرش و بڵو بوون. 37ئینجا وازیان لە دروستکردنی شار و تاوەرەکە هێنا .بۆیە ئەو شوێنەی ناونا بابل ،چونکە لەوێ یەزدان زمانی هەموو زەوی تێکەڵ کرد؛ سەیرکە لە ڕۆژهەڵتی خاکی شنار بوو. 38سەبارەت بەو تاوەرەی کە کوڕانی مرۆڤ دروستیان کرد ،زەوی دەمی کردەوە و یەک لەسەر سێی قوتی دا ،ئاگرێک لە ئاسمانەوە دابەزی و سێیەکی دیکەی سووتاند ،سێیەکی دیکەش تا ئەمڕۆ ماوەتەوە و لە بەشی سەرەوەیە و دەوری سێ ڕۆژە. 39زۆرێک لە کوڕەکانی مرۆڤ لەو تاوەرەدا گیانیان لەدەستدا ،گەلێکی بێ ژمارە. بەشی ١٠ 1لەو ڕۆژانەدا ،لە چل و هەشتەمین ساڵی تەمەنی ئەبرامی کوڕی تەرا ،پێلێگی کوڕی عابەر مرد و هەموو تەمەنی پێلێگ دوو سەد و سی و نۆ ساڵ بوو. 12
جاشر
2کاتێک یەزدان کوڕەکانی مرۆڤی بەهۆی گوناهەکەیانەوە لە تاوەرەکەدا بڵوکردەوە ،سەیرکە بە چەندین بەش بڵوبوونەوە و هەموو کوڕەکانی مرۆڤ لە چوار گۆشەی زەویدا بڵوبوونەوە. 3هەموو بنەماڵەکان هەریەکەیان بەپێی زمان و خاک و شارەکەیان بوونە. 4کوڕانی مرۆڤەکان بەپێی بنەماڵەکانیان شارێکی زۆریان دروست کرد ،لە هەموو ئەو شوێنانەی کە دەچوون و لە سەرانسەری زەویدا کە یەزدان پەرش و بڵوی کردبوون. 5هەندێکیان شاریان لەو شوێنانە دروست کرد کە دواتر لەناوچوون و ئەم شارانەیان بە ناوی خۆیان یان ناوی منداڵەکانیان یان بە ڕووداوە تایبەتەکانیان ناونا. 6کوڕەکانی یافێتی کوڕی نوح چوون و شارەکانیان بۆ خۆیان دروست کرد لەو شوێنانەی کە پەرش و بڵو بوون و هەموو شارەکانیان بە ناوی خۆیانەوە ناونا ،کوڕەکانی یافەتیش لەسەر ڕووی زەوی بەسەر چەندین بەش و زماندا دابەش بوون. 7ئەمانە کوڕەکانی یافەتن بەپێی بنەماڵەکانیان :گۆمێر ،ماگۆگ ،مەدای ،جاڤان ،توبال ،مەشەخ و تیراس .ئەمانە نەوەی یافەتن بەپێی نەوەکانیان. 8نەوەی گۆمەر بەپێی شارەکانیان ،فرانکۆم بوون ،کە لە خاکی فرانزا لە لی ڕووباری فرانزا و لە لی ڕووباری سێنا نیشتەجێن. 9نەوەی ڕەفات بارتۆنیمەکانن ،کە لە خاکی بارتۆنیا لە لی ڕووباری لێدا نیشتەجێن ،کە ئاوەکانی لە دەریای گەورە گیحۆن ،واتە ئۆشنۆس بەتاڵ دەکاتەوە. 10نەوەی توگارما دە بنەماڵەن و ناوەکانیان ئەمەیە :بوزار ،پارزوناک ،بالگار ،ئەلیکانۆم ،ڕەگبیب ،تارکی ،بید ،زێبوک ،ئۆنگال و تیلماز . هەموو ئەمانە لە باکوور بڵوبوونەوە و پشوویان دا و خۆیان شاریان دروست کرد. 11شارەکانیان بە ناوی خۆیانەوە ناونا ،ئەوانەن کە تا ئەمڕۆ لە لی ڕووبارەکانی هیتل و ئیتالک ماونەتەوە. 12بەڵم بنەماڵەکانی ئەنگۆلی و بالگار و پارزوناک لە لی ڕووباری گەورەی دوبنی نیشتەجێن .ناوی شارەکانیشیان بە پێی ناوی خۆیانە. 13نەوەی جاڤانیش جاوانیەکانن کە لە خاکی مەکدۆنیا نیشتەجێن و نەوەی مەدایارێش ئۆرێلۆمن کە لە خاکی کورسۆن نیشتەجێن و نەوەی توبال ئەوانەن کە لە خاکی توسکانا لە لی ڕووباری پاشا نیشتەجێن. 14نەوەی مێشەخ شیباشنی و نەوەی تیراس ڕوشاش و کوشنی و ئۆنگۆلییەکانن .هەموو ئەمانە چوون و خۆیان شاریان دروست کرد؛ ئەوانە ئەو شارانەن کە لە لی دەریای جابوس لە لی ڕووباری کورا هەڵکەوتوون ،کە خۆی لە ڕووباری تراگان بەتاڵ دەکاتەوە. 15نەوەی ئەلیشا ئەلمانیمن ،ئەوانیش چوون و شار بۆ خۆیان دروست کرد .ئەوانە ئەو شارانەن کە لە نێوان شاخەکانی ئەیوب و شیباتمۆدا هەڵکەوتوون؛ و لەوانە خەڵکی لومباردی بوون کە بەرامبەر شاخەکانی ئەیوب و شیباتمۆ نیشتەجێن و خاکی ئیتالیایان داگیرکرد و تا ئەمڕۆش لەوێ مانەوە. 16نەوەی کیتیمیش ڕۆمیەکانن کە لە دۆڵی کانۆپیا لە لی ڕووباری تیبرۆ نیشتەجێن. 17نەوەی دودۆنیم ئەوانەن کە لە شارەکانی گیحۆنی دەریایی لە خاکی بۆردنا نیشتەجێن. 18ئەمانە بنەماڵەی نەوەی یافەتن بەپێی شار و زمانەکانیان ،کاتێک لە دوای تاوەرەکەوە پەرش و بڵو بوون و شارەکانیان بە ناو و ڕووداوەکانیان ناوبرد .ئەمانە ناوی هەموو شارەکانیان بەپێی بنەماڵەکانیانە ،کە لەو ڕۆژانەدا دوای تاوەرەکە دروستیان کردووە. 19نەوەی حەم بەپێی نەوە و شارەکانیان کوش و میتسرایم و فوت و کەنعان بوون. 20هەموو ئەمانە چوونە و شارەکانیان بۆ خۆیان دروست کرد ،هەروەک چۆن شوێنی گونجاویان بۆ دۆزیەوە ،شارەکانیان بە ناوی باوباپیرانیانەوە ناونا کوش و میتسرائیم و فوت و کەنعان. 21نەوەی میتسرایم بریتین لە لودیم ،ئەنامیم ،لەحابی ،نەفتوخیم ،پاتروسیم ،قەسلوکیم و کافتوریم ،کە حەوت بنەماڵە. 22هەموو ئەمانە لە لی ڕووباری سیهۆر کە چەمی میسرە نیشتەجێن و شاریان بۆ خۆیان دروست کردووە و بە ناوی خۆیان ناویان ناوە. 23ئینجا نەوەی پاترۆس و کاسلۆخ پێکەوە هاوسەرگیریان کرد و لە هەر پێنج بنەماڵەکەوە پەلستیم و ئەزاتیم و گەراریم و گیتم و ئەکرۆنیم لێیانەوە دەرچوون .ئەمانەش شاریان بۆ خۆیان دروست کرد و تا ئەمڕۆش شارەکانیان بە ناوی باوباپیرانیان ناوە. 24نەوەی کەنعانیش شارەکانیان بۆ خۆیان دروست کرد و شارەکانیان بە ناوی خۆیان ناونا ،یازدە شار و شارەکانی دیکەی بێ ژمارە. 25چوار پیاو لە بنەماڵەی حەم چوونە خاکی دەشت .ئەمانە ناوی چوار پیاوەکەن ،سۆدۆم و عەمۆرا و ئەدما و زێبۆیم. 26ئەم پیاوانە چوار شاریان لە خاکی دەشتەکەدا دروست کرد و ناوی شارەکانیان بە ناوی خۆیانەوە ناونا. 27ئەوان و منداڵەکانیان و هەموو سەر بە خۆیان لەو شارانەدا نیشتەجێ بوون ،بەرهەمیان زۆر بوو و زۆر بوون و بە ئاشتی نیشتەجێ بوون. 28سەعیری کوڕی حور کوڕی هیڤی کوڕی کەنعان چوو و دۆڵێکی بەرامبەر چیای پاران دۆزیەوە و شارێکی لەوێ دروست کرد و خۆی و حەوت کوڕەکەی و ماڵەکەی لەوێ نیشتەجێ بوون و ئەو شارەی کە دروستی کردبوو ناوی سێیر بە پێی ناوی خۆی .تا ئەمڕۆش ئەوە خاکی سێیرە. 29ئەمانە بنەماڵەی نەوەی حەمن ،بەپێی زمان و شارەکانیان ،کاتێک دوای تاوەرەکە پەرش و بڵو بوون بۆ وڵتەکانیان. 30هەندێک لە نەوەی شەم کوڕی نوح ،باوکی هەموو نەوەی ئەبەر ،چوونەتە ئەو شوێنانەی کە تێیدا بڵوبوونەتەوە ،شارەکانیان بۆ خۆیان دروستکرد و شارەکانیان بە ناوی خۆیان ناونا. 31کوڕەکانی شەم بریتی بوون لە ئیلم و ئەشور و ئەرپەخشاد و لود و ئارام ،شارەکانیان بۆ خۆیان دروست کرد و ناوی هەموو شارەکانیان بە ناوەکانیان ناوە. 32لەو کاتەدا عاشووری کوڕی شەم و منداڵەکانی و ماڵەکەی چوونە دەرەوە ،تەرمێکی زۆر گەورەیان ،چوونە سەر خاکێکی دوور کە دۆزییانەوە ،لەگەڵ دۆڵێکی زۆر فراوان لەو خاکەی کە چوون بۆی ،کۆبووەوە و چوار شاریان بۆ خۆیان دروست کرد و بە ناو و ڕووداوەکانی خۆیان ناویان لێنا. 13
جاشر
33ئەمانە ناوی ئەو شارانەن کە نەوەی عاشور دروستیان کردبوو :نەینەوا و ڕەسێن و کالخ و ڕەحبۆتەر .تا ئەمڕۆش نەوەی عاشور لەوێ نیشتەجێن. 34نەوەی ئارامیش چوون و شارێکیان بۆ خۆیان دروست کرد و شارەکەیان بە ناوی برا گەورەکەیان ناونا ئوز و لەوێ نیشتەجێن .ئەوە خاکی ئوزە تا ئەمڕۆ. 35لە ساڵی دووەمی دوای تاوەرەکە پیاوێک لە ماڵی عاشور کە ناوی بێل بوو ،لە خاکی نەینەوا ڕۆیشت بۆ ئەوەی لەگەڵ ماڵەکەیدا بمێنێتەوە لە هەر شوێنێک کە شوێنی بدۆزێتەوە .هاتنە بەرامبەر شارەکانی دەشت بەرامبەر سۆدۆم و لەوێ نیشتەجێ بوون. 36پیاوەکە هەستا و شارێکی بچووکی تێدا دروست کرد و ناوی لێنا بێل ،بە ناوی خۆیەوە .تا ئەمڕۆش ئەوە خاکی زۆئارە». 37ئەمانە بنەماڵەی نەوەی شەمن بەپێی زمان و شارەکانیان ،دوای ئەوەی دوای تاوەرەکە لەسەر زەوی پەرش و بڵو بوون. 38هەر شانشینی و شار و بنەماڵەکانی بنەماڵەی نەوەی نوح دوای ئەمە شارێکی زۆریان بۆ خۆیان دروست کرد. 39لە هەموو شارەکانیان حکومەتیان دامەزراند ،بۆ ئەوەی بەپێی فەرمانەکانیان ڕێکبخرێن .هەموو بنەماڵەکانی نەوەی نوحیش بۆ هەتا هەتایە. بەشی ١١ 1نەمروودی کوڕی کوش هێشتا لە خاکی شنار بوو ،پاشای کرد و لەوێ نیشتەجێ بوو ،شارەکانی لە خاکی شنار دروست کرد. 2ئەمانە ناوی ئەو چوار شارەیە کە دروستی کردوون و ناویان لێنا بەهۆی ئەو ڕووداوانەی کە لە دروستکردنی تاوەرەکەدا بەسەریان هاتووە. 3ئینجا بابلی یەکەمی بانگ کرد و گوتی« :لەبەرئەوەی یەزدان لەوێ زمانی هەموو زەوی شەرمەزار کرد .دووەمیان ناوی لێنا ئێرێخ ، چونکە خودا لەوێوە بڵوەیان پێکردوون. 4سێیەمیان بانگی ئەچێد کرد و گوتی شەڕێکی گەورە لەو شوێنەدا هەیە .چوارەمیش ناوی کالنای ناوە ،چونکە سەرۆک و پیاوە بەهێزەکانی لەوێ لەناوچوون و یەزدانیان بێزار کرد ،یاخی بوون و سەرپێچییان کرد. 5کاتێک نەمرود ئەم شارانەی لە خاکی شنار دروست کرد ،پاشماوەی گەلەکەی و سەرۆکەکانی و پیاوە بەهێزەکانی کە لە شانشینی خۆیدا مابوونەوە ،خستە ناویانەوە. 6نەمرود لە بابل نیشتەجێ بوو ،لەوێش حوکمڕانی خۆی بەسەر باقی ڕەعیەتەکانیدا نوێکردەوە و بە دڵنیاییەوە حوکمڕانی کرد و ڕەعیەت و میرەکانی نەمرۆد ناویان ناوە ئەمرافێل و دەیانگوت لە بورجەکەدا سەرۆک و پیاوەکانی بە ئامرازەکانی کەوتنە خوارەوە. 7سەرەڕای ئەمە ،نەمرود نەگەڕایەوە بۆ لی یەزدان و بەردەوام بوو لە خراپەکاری و فێرکردنی خراپەکاری بۆ کوڕانی مرۆڤ؛ و ماردۆن کوڕەکەی لە باوکی خراپتر بوو و بەردەوام بوو لە زیادکردنی قێزەونەکانی باوکی. 8کوڕەکانی مرۆڤی گوناه کرد ،بۆیە دەوترێت :خراپەکاری لە خراپەکارەوە دێتە دەرەوە. 9لەو کاتەدا شەڕ لە نێوان بنەماڵەکانی نەوەی حەمدا ڕوویدا ،چونکە ئەوان لەو شارانەدا نیشتەجێ بوون کە دروستیان کردبوو. 10کیدۆرلئۆمێر پاشای ئیلم لە بنەماڵەکانی نەوەی حەم دوورکەوتەوە و لەگەڵیان شەڕی کرد و چۆکی دا و چووە پێنج شارەکەی دەشتەکە و شەڕی لەگەڵ کرد و چۆکیان دا و ئەوانیش لە ژێر دەسەڵتی ئەودا بوون. 11دوانزە ساڵ خزمەتیان کرد و ساڵنە باجیان پێدەدا. 12لەو کاتەدا ناحۆری کوڕی سێروگ لە چل و نۆیەمین ساڵی تەمەنی ئەبرامی کوڕی تەرادا کۆچی دوایی کرد. 13لە پەنجا ساڵی تەمەنی ئەبرامی کوڕی تەرادا ،ئەبرام لە ماڵی نوح هاتە دەرەوە و چووە ماڵی باوکی. 14ئەبرام یەزدانی ناسی و بە ڕێگا و ڕێنماییەکانیدا ڕۆیشت و یەزدانی پەروەردگاری لەگەڵ بوو. 15لەو ڕۆژانەدا تارا باوکی هێشتا سەرکردەی سوپای پاشا نەمرۆد بوو ،هێشتا شوێن خوداوەندە نامۆکان کەوتبوو. 16ئەبرامیش هاتە ماڵی باوکی و دوانزە خوداوەندی بینی کە لە پەرستگاکانیان وەستابوون ،تووڕەیی ئەبرامیش هەڵگیرسا کاتێک ئەم وێنانەی لە ماڵی باوکیدا بینی. 17ئەبرامیش گوتی« :هەروەک یەزدان زیندووە ،ئەم وێنانە لە ماڵی باوکمدا نامێننەوە .یەزدانی دروستکراویش بە هەمان شێوە لەگەڵمدا دەکات ئەگەر لە ماوەی سێ ڕۆژدا هەموویان نەشکێنم. 18ئەبرامیش لێیان ڕۆیشت و تووڕەیییەکەی لەناو ئەودا سووتا .ئەبرامیش بەپەلە لە ژوورەکەوە ڕۆیشت بۆ حەوشەی دەرەوەی باوکی ، باوکی بینی کە لە حەوشەکەدا دانیشتووە و هەموو خزمەتکارەکانی لەگەڵیدا بوون ،ئەبرامیش هات و لەبەردەمیدا دانیشت. 19ئەبرامیش لە باوکی پرسی« :باوکم پێم بڵێ لە کوێیە خودا کە ئاسمان و زەوی و هەموو کوڕەکانی مرۆڤی لەسەر زەوی دروست کردووە و من و تۆی دروست کردووە ».ئینجا تارا وەڵمی ئەبرامی کوڕی دایەوە و گوتی« :ئەوانەی ئێمەیان دروست کردووە هەموومان لەگەڵمانن لە ماڵەکەدا». 20ئەبرامیش بە باوکی گوت« :گەورەم ،پێم نیشان بدە .تارا ئەبرامی هێنایە ژووری حەوشەی ناوەوە ،ئەبرامیش بینی ،هەموو ژوورەکە پڕ بوو لە خوداوەندی دار و بەرد ،دوانزە وێنەی گەورە و وێنەی دیکە کەمتر لەوان. 21ئینجا تارا بە کوڕەکەی گوت« :ئەمانە ئەوانەن کە هەموو شتێکیان لەسەر زەوی دروست کردووە و من و تۆ و هەموو مرۆڤەکانیان دروست کردووە». 22ئینجا تارا کڕنۆشی بۆ خوداوەندەکانی دا ،ئینجا لێیان دوورکەوتەوە و ئەبرامی کوڕەکەی لەگەڵیدا ڕۆیشت. 23کاتێک ئەبرام لێیان ڕۆیشت ،چووە لی دایکی و لەبەردەمیدا دانیشت و بە دایکی گوت« :باوکم ئەوانەی ئاسمان و زەوییان دروستکردووە و هەموو کوڕەکانی مرۆڤی نیشاندام». 14
جاشر
24ئێستا پەلە بکە و کۆترێک لە مەڕەکان بهێنە و گۆشتی تامدار لێی دروست بکە ،تا بیهێنمە لی خوداوەندەکانی باوکم وەک قوربانی بۆ خواردنیان .ڕەنگە بەم شێوەیە ببمە کەسێکی قبوڵکراو بۆ ئەوان. 25دایکی وای کرد و کۆترێکی هێنا و گۆشتی تامداری لێ دروست کرد و هێنایە لی ئەبرام ،ئەبرامیش گۆشتە تامدارەکەی لە دایکی وەرگرت و هێنایە بەردەم خوداوەندەکانی باوکی و لێیان نزیک بووەوە تا بیخۆن .و تارا باوکی ،نەیدەزانی. 26ئەبرام لەو ڕۆژەی کە لە نێوانیاندا دانیشتبوو ،بینی کە دەنگیان نییە و نە بیستن و نە جووڵەیان هەیە و کەسیان نەیتوانی دەستی درێژ بکاتەوە بۆ خواردن. 27ئەبرامیش گاڵتەی پێکردن و گوتی« :بەڕاستی ئەو گۆشتە تامدارەی کە من ئامادەم کردوون ،دڵی ئەوانی پێ خۆش نەبووە ،یان ڕەنگە بۆیان کەم بووبێت ،هەر بۆیەش نەیانویستووە بیخۆن .بۆیە سبەی گۆشتی تامدار و تازە ئامادە دەکەم ،باشتر و زۆرتر لەم ،بۆ ئەوەی ئەنجامەکەی ببینم. 28ڕۆژی دواتر بوو کە ئەبرام دایکی سەبارەت بە گۆشتە تامدارەکە ڕێنمایی کرد ،دایکی هەستا و سێ بزێوی باشی لە مەڕەکە هێنا و گۆشتێکی تامدار و نایابی لێ دروست کرد ،وەک ئەوەی کوڕەکەی حەزی لێی بوو ،و دایە ئەبرامی کوڕەکەی .تارا باوکی نەیدەزانی. 29ئەبرامیش گۆشتە تامدارەکەی لە دایکی وەرگرت و هێنایە بەردەم خوداوەندەکانی باوکی بۆ ژوورەکە .لێیان نزیک بووەوە تا بیخۆن ، لەبەردەمیان دانا ،ئەبرامیش بە درێژایی ڕۆژ لەبەردەمیان دانیشت و پێی وابوو ڕەنگە بخۆن. 30ئەبرامیش سەیری ئەوانی کرد و بینی نە دەنگیان هەبوو و نە بیستنیان هەبوو ،نە یەکێکیان دەستی بۆ گۆشتەکە درێژ کردبوو بۆ ئەوەی بیخوات. 31ئێوارەی ئەو ڕۆژە لە ماڵەکەدا ئەبرام ڕۆحی خودای لەبەردا بوو. 32هاوار دەکات و گوتی« :ئاخ بۆ باوکم و ئەم نەوەی خراپە ،کە دڵیان هەمووی مەیلیان بۆ بێهودەیە ،کە خزمەت بەم بتە دار و بەردانە دەکەن کە نە ناتوانن بخۆن و نە بۆن بکەن ،نە بیستن و نە قسە بکەن ،دەمیان بێ قسە و چاویان بێ بینین و گوێیان بێ بیستن و دەستیان بێ هەست و قاچیان کە ناتوانن بجوڵێن .وەک ئەوان ئەوانەن کە دروستیان کردووە و متمانەیان پێیان هەیە. 33کاتێک ئەبرام هەموو ئەمانەی بینی تووڕەیی لە باوکی هەڵگیرسا و پەلە کرد و چەقۆیەکی بە دەستەوە گرت و هاتە ژووری خوداوەندەکان و هەموو خوداوەندەکانی باوکی شکاند. 34کاتێک وێنەکانی شکاند ،چەقۆکەی خستە دەستی ئەو خوداوەندە گەورەیەی کە پێش ئەوان لەوێ بوو و چووە دەرەوە .تارا باوکی گەڕایەوە ماڵەوە ،چونکە لە دەرگاکە دەنگی لێدانی چەقۆکەی بیستبوو .بۆیە تارا هاتە ناو ماڵەکە تا بزانێت ئەمە باسی چییە. 35ئینجا تارا گوێی لە دەنگی چەقۆکە بوو لە ژووری وێنەکاندا ،ڕایکرد بۆ ژوورەکە بۆ لی وێنەکان و چاوی بە ئەبرام کەوت کە دەچووە دەرەوە. 36ئینجا تارا چووە ژوورەکەوە و بینی هەموو بتەکان کەوتوونەتە خوارەوە و شکاون ،چەقۆکەش لە دەستی گەورەترینیاندا بوو ،کە نەشکاوە و ئەو گۆشتە تامدارەی کە ئەبرامی کوڕەکەی دروستی کردبوو ،هێشتا لەبەردەمیان بوو. 37کاتێک تارا ئەمەی بینی تووڕەیی زۆر هەڵگیرسا و بەپەلە لە ژوورەکەوە چووە لی ئەبرام. 38ئەبرامی کوڕەکەی بینی کە هێشتا لە ماڵەکەدا دانیشتبوو .پێی گوت« :ئەم کارە چییە کە بەرامبەر خوداکانم کردووتە؟» 39ئەبرامیش وەڵمی تەرەحی باوکی دایەوە و گوتی« :هەروەها نییە گەورەم ،چونکە گۆشتێکی تامدارم هێنایە بەردەمیان ،کاتێکیش بەو گۆشتەی کە بیخۆن لێیان نزیک بوومەوە ،هەموویان یەکسەر دەستیان درێژ کرد بۆ خواردن پێش ئەوەی گەورەکە دەستی درێژ بکات بۆ خواردن. 40گەورەکەش کارەکانیان بینی کە پێش خۆی کردوویانە ،تووڕەیییەکەی بە توندی بەرامبەریان هەڵگیرسا ،چوو و ئەو چەقۆیەی کە لە ماڵەکەدا بوو برد و هاتە لی ئەوان و هەموویانی شکاند ،سەیرکە هێشتا چەقۆکە لە دەستیدایە وەک ئەوەی تۆ دەیبینیت. 41تووڕەیی تارا لە ئەبرامی کوڕی هەڵگیرسا کاتێک ئەم قسەیەی کرد .تاراش بە تووڕەییەوە بە ئەبرامی کوڕەکەی گوت« :ئەم چیرۆکە چییە کە تۆ گێڕاویتەوە؟ »تۆ درۆم لەگەڵ دەکەیت. 42ئایا لەم خوداوەندانەدا ڕۆح ،ڕۆح یان هێز هەیە بۆ ئەوەی هەموو ئەو شتانە ئەنجام بدات کە پێت وتم؟ ئایا دار و بەرد نین و من خۆم دروستم نەکردوون و دەتوانی درۆیەکی وا بڵێیت خودا گەورەکەی لەگەڵیان بوو لێی داون؟ ئەوە تۆیت کە چەقۆکەت لە دەستیدا داناوە و پاشان دەڵێیت هەموویانی لێداوە. 43ئەبرامیش وەڵمی باوکی دایەوە و پێی گوت« :ئەوا چۆن دەتوانیت خزمەتی ئەم بتانە بکەیت کە دەسەڵتیان نییە هیچ کارێک بکەن؟ » ئایا ئەو بتانەی کە متمانەت پێیانە دەتوانن ڕزگارت بکەن؟ ئایا دەتوانن گوێیان لە دوعاکانت بێت کاتێک تۆ بانگیان دەکەیت؟ ئایا دەتوانن لە دەستی دوژمنەکانت ڕزگارت بکەن ،یان شەڕەکانت لە بەرامبەر دوژمنەکانتدا دەکەن ،بۆ ئەوەی خزمەت بە دار و بەرد بکەیت کە نە دەتوانن قسە بکەن و نە بیستن؟ 44ئێستا بەڕاستی باش نییە بۆ تۆ و بۆ کوڕانی مرۆڤ کە پەیوەندییان لەگەڵ تۆدا هەیە ،ئەم کارانە بکەن .تۆ ئەوەندە گەمژەیت ،ئەوەندە گەمژەیت یان ئەوەندە کورتە لە تێگەیشتن کە خزمەت بە دار و بەرد بکەیت ،و بەم شێوەیە بیکەیت؟ 45یەزدانی پەروەردگار لەبیر بکەن کە ئاسمان و زەوی دروست کردووە و ئێوەی لە زەویدا دروست کردووە و بەم شێوەیە خراپەکارییەکی گەورە بەسەر ڕۆحتاندا دەهێنێت لەم بابەتەدا بە خزمەتکردنی بەرد و دار؟ 46ئایا باوباپیرانمان لە ڕۆژانی کۆن لەم بابەتەدا گوناهیان نەکرد و یەزدانی پەروەردگاری گەردوون ئاوی لفاوەکەی بەسەریاندا هێنا و هەموو زەوی لەناوبرد؟ 47چۆن دەتوانن بەردەوام بن لەم کارە و خزمەت بە خوداوەندە دار و بەردەکان بکەن ،کە ناتوانن گوێتان لێ بگرن ،یان قسە بکەن ،یان لە ستەم ڕزگارتان بکەن ،بەم شێوەیە توڕەیی خودای گەردوون بەسەرتاندا دابەزێنن؟ 48ئێستا باوکم خۆت لەم کارە بەدوور بگرە و خراپە بەسەر ڕۆحت و گیانی ماڵەکەتدا مەهێنە. 49ئەبرام بەپەلە لە پێش باوکیەوە هەڵهات و چەقۆکەی لە گەورەترین بتەکەی باوکی وەرگرت ،کە ئەبرام پێی شکاند و ڕایکرد. 15
جاشر
50ئینجا تارا کە هەموو ئەو کارانەی ئەبرام بینی ،بەپەلە لە ماڵەکەی خۆی ڕۆیشت و چووە لی پاشا و هاتە بەردەم نەمرود و لەبەردەمیدا وەستا و کڕنۆشی بۆ پاشا دانا .پاشا گوتی« :چیت دەوێت؟» 51ئینجا گوتی« :داوات لێدەکەم گەورەم گوێم لێبگریت--ئێستا پەنجا ساڵ لەمەوبەر منداڵێکم بۆ لەدایک بوو ،بەم شێوەیە لەگەڵ خوداوەندەکانم کردووە و بەم شێوەیە قسەی کردووە .ئێستاش ئەی گەورەم و پاشاکەم ،بانگی بکە تا بێتە بەردەمت و بەپێی یاسا دادوەری لەسەر بکات ،تاکو لە خراپەکارییەکەی ڕزگارمان بێت. 52پاشا سێ پیاوی لە خزمەتکارەکانی نارد ،ئەوانیش چوون و ئەبرامیان هێنایە بەردەم پاشا .ئەو ڕۆژە نەمرود و هەموو سەرۆک و خزمەتکارەکانی لەبەردەمیدا دانیشتبوون و تاراش لەبەردەمیان دانیشتبوو. 53پاشا بە ئەبرامی گوت« :ئەمە چییە کە بەرامبەر باوکت و خوداوەندەکانیت کردووە؟ »ئەبرام بەو قسانەی کە بە باوکی کردبوو وەڵمی پاشای دایەوە و گوتی« :ئەو خوداوەندە گەورەیەی کە لەگەڵیان بوو لە ماڵەکەدا ،ئەوەی تۆ بیستووتە لەگەڵیاندا». 54پاشا بە ئەبرامی گوت« :ئایا دەسەڵتیان هەبووە قسە بکەن و بخۆن و وەک ئەوەی تۆ وتت بیکەن؟ »ئەبرامیش وەڵمی پاشای دایەوە و گوتی« :ئەگەر دەسەڵتیان تێدا نەبێت ،بۆچی خزمەتیان دەکەیت و کوڕەکانی مرۆڤ بە گەمژەییەکانتدا هەڵە دەبەیت؟» 55ئایا تۆ وا بیر دەکەیتەوە کە ئەوان دەتوانن ڕزگارت بکەن یان هەر شتێکی بچووک و گەورە بکەن ،کە تۆ خزمەتیان بکەیت؟ وە بۆچی هەست بە خودای هەموو گەردوون ناکەیت کە تۆی دروست کردووە و کوشتن و زیندوو ڕاگرتن لە دەسەڵتی ئەودایە؟ 56 0پاشای گەمژە و سادە و نەزان ،ئاخ بۆ هەتا هەتایە. 57پێم وابوو کە خزمەتکارەکانت فێری ڕێگای ڕاست بکەیت ،بەڵم تۆ ئەمەت نەکردووە ،بەڵکو هەموو زەویت پڕ کردووە لە گوناهەکانت و گوناهی گەلەکەت کە شوێن ڕێگاکانت کەوتوون. 58ئایا نازانیت ،یان نەتبیستووە کە ئەم خراپەیەی تۆ دەیکەیت ،باوباپیرانمان لە ڕۆژانی کۆندا گوناهیان تێدا کردووە و خودای هەمیشەیی ئاوی لفاوەکەی هێنایە سەریان و هەموویان لەناوبرد و هەروەها هەموو زەوییەکی لەناوبرد لەسەر حسابی ئەوان؟ ئایا تۆ و گەلەکەت ئێستا هەڵدەستن و وەک ئەم کارە بکەن ،بۆ ئەوەی توڕەیی یەزدانی پەروەردگاری گەردوون دابەزێنن و خراپە بەسەر خۆت و هەموو زەویدا بهێنن؟ 59ئێستا ئەم کارە خراپەی کە ئەنجامی دەدەیت لببە و خزمەت بە خودای گەردوون بکە ،وەک چۆن ڕۆحت لە دەستیدایە ،ئینجا بۆت باش دەبێت. 60ئەگەر دڵە خراپەکەت گوێ لە قسەکانم نەدات تا ببێتە هۆی ئەوەی واز لە ڕێگا خراپەکانت بهێنیت و خزمەت بە خودای هەمیشەیی بکەیت ،ئەوا لە ڕۆژانی دواییدا بە شەرمەوە دەمری ،تۆ و گەلەکەت و هەموو ئەوانەی پەیوەندییان لەگەڵتدا هەیە ،گوێیان لە قسەکانت دەبێت یان بە ڕێگا خراپەکانتدا دەڕۆن. 61کاتێک ئەبرام لەبەردەم پاشا و میرەکاندا قسەکانی وەستاند ،ئەبرام چاوەکانی بەرەو ئاسمانەکان بەرزکردەوە و گوتی« :یەزدان هەموو خراپەکاران دەبینێت و دادگایییان دەکات». بەشی ١٢ 1کاتێک پاشا گوێی لە قسەکانی ئەبرام بوو ،فەرمانی دا کە بخرێتە زیندانەوە .ئەبرامیش دە ڕۆژ لە زیندان بوو. 2لە کۆتایی ئەو ڕۆژانەدا پاشا فەرمانی دا کە هەموو پاشاکان و میرەکان و حاکمەکانی ناوچە جیاوازەکان و حەکیمەکان بێنە پێشەوە و لەبەردەمیدا دانیشتن و ئەبرامیش هێشتا لە ماڵی زیندانیکردنەکەدا بوو. 3پاشا بە سەرۆک و حەکیمەکانی گوت« :ئایا بیستووتە ئەبرامی کوڕی تەرا چی بەسەر باوکی کردووە؟ »بەم شێوەیەی لەگەڵ کردووە و منیش فەرمانم دا کە بیهێنرێتە بەردەمم و بەم شێوەیە قسەی کردووە؛ دڵی گومانی نەکرد و لەبەردەممدا نەجووڵند و سەیرکە ئێستا لە زینداندا زیندانی کراوە. 4بۆیە بڕیار بدەن چ حوکمێک بۆ ئەم پیاوەی کە سووکایەتی بە پاشا کردووە .کە هەموو ئەو شتانەی کە گوێت لێ بوو قسەی کرد و کرد. 5هەموویان وەڵمی پاشایان دایەوە« :ئەو کەسەی سووکایەتی بە پاشا دەکات ،بە دارێک هەڵبواسرێت .بەڵم دوای ئەوەی هەموو ئەو قسانەی کرد و سووکایەتی بە خوداوەندەکانمان کرد ،بۆیە دەبێت بسوتێنرێت تا بمرێت ،چونکە ئەمە یاسایە لەم بابەتەدا. 6ئەگەر پاشا پێی خۆش بوو ئەم کارە بکات ،با فەرمان بە خزمەتکارەکانی بدات کە شەو و ڕۆژ ئاگر لە کورەی خشتەکەتدا هەڵبگرن ،ئینجا ئەم پیاوە فڕێدەدەینە ناویەوە .پاشا وای کرد و فەرمانی بە خزمەتکارەکانی کرد کە ئاگرێک بۆ ماوەی سێ ڕۆژ و سێ شەو لە کورەی پاشا ، واتە لە قەسدیم ئامادە بکەن .پاشا فەرمانی پێکردن ئەبرام لە زیندان دەربهێنن و بیهێننە دەرەوە بۆ ئەوەی بسوتێنرێت. 7هەموو خزمەتکارەکانی پاشا و میرەکان و ئاغاکان و حاکمەکان و دادوەرەکان و هەموو دانیشتوانی خاکەکە ،نزیکەی نۆ سەد هەزار پیاو ، بەرامبەر کورەکە وەستابوون بۆ بینینی ئەبرام. 8هەموو ژن و منداڵە بچووکەکان لەسەر سەقف و تاوەرەکان قەرەباڵغ بوون بۆ ئەوەی بزانن چی بەسەر ئەبرامدا دێت ،هەموویان لە دوورەوە پێکەوە وەستان .پیاوێکیش نەمابوو لەو ڕۆژەدا نەهاتبێت بۆ بینینی دیمەنەکە. 9کاتێک ئەبرام هات ،جادووگەرەکانی پاشا و حەکیمەکان ئەبرامیان بینی و هاواریان بۆ پاشا کرد و گوتیان« :ئاغای سەروەرمان ،بەڕاستی ئەمە ئەو پیاوەیە کە دەزانین ئەو منداڵە بووە کە لە کاتی لەدایکبوونیدا ئەستێرە گەورەکە چوار ئەستێرەی قووت داوە ،کە ئێستا پەنجا ساڵ لەمەوبەر بە پاشامان ڕاگەیاندووە». 10ئێستا باوکی فەرمانەکانی تۆی سەرپێچی کردووە و گاڵتەی پێکردووە و منداڵێکی دیکەی بۆ هێناوە ،کە تۆ کوشتت. 11کاتێک پاشا گوێی لە قسەکانیان بوو ،زۆر تووڕە بوو ،فەرمانی دا کە تارا بهێنرێتە بەردەمی. 12پاشا گوتی« :ئایا گوێت لە قسەی جادووگەرەکان بووە؟ »ئێستا بەڕاستی پێم بڵێ ،چۆن بوویت؛ ئەگەر ڕاستی بڵێیت بێتاوان دەبیت. 16
جاشر
13تارا کە تووڕەیی پاشا زۆر هەڵگیرسا ،بە پاشای گوت« :ئاغا و پاشاکەم ،ڕاستیت بیستووە و ئەوەی حەکیمەکان وتوویانە ڕاستە ».پاشا گوتی« :چۆن توانیت ئەم کارە بکەیت ،بۆ ئەوەی سەرپێچی لە فەرمانەکانم بکەیت و منداڵێکم پێ بدەیت کە تۆ لەدایک نەبوویت و بەهای بۆ وەربگریت؟» 14ئینجا تارا وەڵمی پاشای دایەوە« :چونکە هەستە ناسکەکانم بۆ کوڕەکەم وروژێنرابوو ،لەو کاتەدا کوڕێکم لە خزمەتکارەکەم برد و هێنامە لی پاشا». 15پاشا گوتی کێ ئامۆژگاریت کرد بۆ ئەمە؟ پێم بڵێ ،هیچم لێ مەشارەوە ،ئینجا نامری. 16تارا لەبەردەم پاشادا زۆر ترسا و بە پاشای گوت« :ئەوە هاران کوڕە گەورەکەم بوو کە ئامۆژگاری کردم .هاران لەو ڕۆژانەی کە ئەبرام لەدایک بوو ،تەمەنی دوو و سی ساڵ بوو. 17بەڵم حەران ئامۆژگاری باوکی بۆ هیچ شتێک نەکرد ،چونکە تارا بۆ ئەوەی گیانی خۆی لە پاشا ڕزگار بکات ،ئەمەی بە پاشا وت ، چونکە زۆر ترسی هەبوو .پاشا بە تەراحی گوت« :هاران کوڕەکەت کە ئامۆژگاریت کردبوو لەگەڵ ئەبرام لە ئاگردا دەمرێت .چونکە سزای لەسێدارەدانی لەسەرە کە یاخی بووە لە ئارەزووی پاشا لە ئەنجامدانی ئەم کارەدا. 18هاران لەو کاتەدا هەستی بە مەیلی پەیڕەوکردنی ڕێگاکانی ئەبرام کرد ،بەڵم ئەویش لەناو خۆیدا هێشتەوە. 19حەران لە دڵی خۆیدا گوتی« :ئەوەتا پاشا بەهۆی ئەم کارانەی ئەبرامەوە کردوویەتی ،ئەبرامی گرتووە ،ئەگەر ئەبرام بەسەر پاشادا زاڵ بوو ،منیش شوێنی دەبم ،بەڵم ئەگەر پاشا سەرکەوت ،بەدوای پاشادا دەڕۆم». 20کاتێک تارا ئەم قسەیەی بۆ پاشا کرد سەبارەت بە هارانی کوڕی ،پاشا فەرمانی دا کە هاران لەگەڵ ئەبرامدا بگیرێت. 21هەردووکیان هێنا ،ئەبرام و هارانی برای ،بۆ ئەوەی فڕێیان بدەنە ناو ئاگرەکەوە .هەموو دانیشتوانی خاکەکە و خزمەتکارەکانی پاشا و میرەکان و هەموو ژن و منداڵە بچووکەکان لەوێ بوون ،ئەو ڕۆژە لەسەریان وەستابوون. 22خزمەتکارەکانی پاشا ئەبرام و براکەی برد و هەموو جلوبەرگەکانیان لەبەر کرد ،جگە لە جل و بەرگی خوارەوەیان کە لەبەریان بوو. 23دەست و قاچەکانیان بە پەڕۆی کەتان بەستەوە و خزمەتکارەکانی پاشا بەرزیان کردەوە و هەردووکیان فڕێدانە ناو کورەکەوە. 24یەزدان ئەبرامی خۆشویست و بەزەیی پێیدا هاتەوە و یەزدان هاتە خوارەوە و ئەبرامی لە ئاگر ڕزگار کرد و نەسووتا. 25بەڵم هەموو ئەو پەتانەی کە پێیان بەستبوو سووتێنران ،لە کاتێکدا ئەبرام مابووەوە و لەناو ئاگرەکەدا دەسوڕایەوە. 26حەران کاتێک فڕێیاندایە ناو ئاگرەوە مرد و سووتا و بوو بە خۆڵەمێش ،چونکە دڵی لەگەڵ یەزدان تەواو نەبوو .ئەو پیاوانەی فڕێیاندایە ناو ئاگرەوە ،بڵێسەی ئاگرەکە بەسەریاندا بڵوبووەوە و سووتێن و دوانزە پیاویان گیانیان لەدەستدا. 27ئەبرام سێ ڕۆژ و سێ شەو لەناو ئاگرەکەدا ڕۆیشت و هەموو خزمەتکارەکانی پاشا بینییان کە لەناو ئاگرەکەدا دەڕوات و هاتن و بە پاشایان گوت« :ئەوەتا ئەبراممان بینی کە لەناو ئاگرەکەدا دەسوڕێتەوە و تەنانەت جلە خوارەوەکانیش کە لەسەری بوون نەسووتاون ،بەڵم ئەو پەڕۆیەی کە پێی بەستراوەتەوە سووتاوە». 28کاتێک پاشا گوێی لە قسەکانیان بوو دڵی بێهێز بوو و باوەڕیان پێنەکرد .بۆیە شازادە دڵسۆزەکانی تری نارد بۆ ئەوەی ئەم بابەتە ببینن ، ئەوانیش چوون و بینییان و بۆ پاشایان گێڕایەوە؛ پاشا هەستا بۆ ئەوەی بچێت بیبینێت ،ئەبرامی بینی کە لەناو ئاگرەکەدا بەمل و ئەولدا دەڕوات ،تەرمی هارانیشی بینی کە سووتاوە ،پاشاش زۆر سەرسام بوو. 29پاشا فەرمانی دا ئەبرام لە ئاگرەکە دەربهێنرێت .خزمەتکارەکانی نزیک بوون بۆ ئەوەی بیبەنە دەرەوە و نەیانتوانی ،چونکە ئاگرەکە بە دەوریدا بوو و بڵێسەی ئاگرەکە لە کورەکەوە بەرەو ئەوان بەرز بووەوە. 30خزمەتکارەکانی پاشا لێی هەڵهاتن و پاشا سەرزەنشتی کردن و گوتی« :پەلە بکەن و ئەبرام لە ئاگرەکە دەربهێنن تا نەمرن». 31دیسان خزمەتکارەکانی پاشا نزیک بوونەتەوە بۆ ئەوەی ئەبرام دەربهێنن ،بڵێسەی ئاگرەکە هاتە سەریان و دەموچاویان سووتاند و هەشت کەسیان گیانیان لەدەستدا. 32کاتێک پاشا بینی کە خزمەتکارەکانی ناتوانن لە ئاگرەکە نزیک ببنەوە نەک بسوتێن ،پاشا بانگی ئەبرامی کرد :ئەی بەندەی خودا کە لە ئاسمانە ،لە ناو ئاگرەکەوە بڕۆ و بەردەمم بێنە ئێرە .ئەبرام گوێی لە دەنگی پاشا بوو ،لە ئاگرەکە هاتە دەرەوە و هات و لەبەردەم پاشا وەستا. 33کاتێک ئەبرام هاتە دەرەوە پاشا و هەموو خزمەتکارەکانی ئەبرامیان بینی کە جلەکانی خوارەوەی لەبەردا بوو بۆ بەردەم پاشا ،چونکە نەسووتاون ،بەڵم ئەو پەڕۆیەی کە پێی بەسترابوو سووتاوە. 34پاشا بە ئەبرامی گوت« :چۆن لە ئاگردا نەسووتا؟» 35ئەبرامیش بە پاشای گوت« :خودای ئاسمان و زەوی کە پشتی پێ دەبەستم و هەموو توانای خۆی هەیە ،ڕزگاری کردم لەو ئاگرەی کە فڕێتدامە ناوی». 36حەرانی برای ئەبرامیش سووتێنرا و بوو بە خۆڵەمێش و بەدوای تەرمەکەیدا گەڕا و بینییان کە لەناوچووە. 37حەران تەمەنی هەشتا و دوو ساڵ بوو کاتێک لە ئاگری قەسدیمدا مرد .پاشا و سەرۆک و دانیشتووانی خاکەکە کە ئەبرام لە ئاگر ڕزگاری بوو ،هاتن و کڕنۆشیان بۆ ئەبرام دا. 38ئەبرامیش پێی گوتن« :کڕنۆش بۆ من دانەنوێنن ،بەڵکو کڕنۆش بۆ خودای جیهان ببەن کە ئێوەی دروستکردووە و خزمەتی بکەن و بە ڕێگاکانیدا بڕۆن ،چونکە ئەوە ئەو کەسەیە کە منی لەم ئاگرە ڕزگار کردووە ،هەر ئەو کەسەیە کە ڕۆح و ڕۆحی هەموو مرۆڤەکانی دروستکردووە و مرۆڤی لە سکی دایکیدا دروستکردووە و هێناویەتییە دەرەوە بۆ جیهان ،ئەویش ئەو کەسانە ڕزگار دەکات کە متمانەیان پێی هەیە لە هەمووان ژان. 39ئەم شتە لە چاوی پاشا و میرەکاندا زۆر سەرسوڕهێنەر بوو ،کە ئەبرام لە ئاگر ڕزگار بوو و هاران سووتا .پاشاش دیاری زۆری بە ئەبرام دا و ئەویش دوو سەرۆک خزمەتکارەکەی لە ماڵی پاشاوە پێدا .ناوی یەکێکیان ئۆنی بوو و ناوی ئەوی دیکەیان ئەلیعەزەر بوو. 40هەموو پاشاکان و میرەکان و خزمەتکارەکان چەندین دیاری زیو و زێڕ و مروارییان بە ئەبرام دا و پاشا و سەرۆکەکانی ڕەوانەی ئەبرام کرد و بە ئاشتی ڕۆیشت. 17
جاشر
41ئەبرامیش بە ئاشتی لە پاشا ڕۆیشت و زۆرێک لە خزمەتکارەکانی پاشا بەدوایدا ڕۆیشتن و نزیکەی سێ سەد پیاویش پەیوەندییان پێوە کرد. 42ئەبرام لەو ڕۆژەدا گەڕایەوە و چووە ماڵی باوکی و ئەو پیاوانەی بەدوایدا ڕۆیشتن ،ئەبرامیش بە درێژایی ژیانی خزمەت بە یەزدانی پەروەردگاری کرد و بە ڕێگاکانی خۆیدا ڕۆیشت و پەیڕەوی لە یاساکانی کرد. 43لەو ڕۆژەوە ئەبرام دڵی کوڕانی مرۆڤی بۆ خزمەتکردنی یەزدان مەیلی کرد. 44لەو کاتەدا ناحور و ئەبرام کچەکانی هارانی برایان ژنیان هێنا .ژنی ناحور میلکا بوو و ناوی ژنی ئەبرامیش سارای بوو .سارای هاوسەری ئەبرام نەزۆک بوو .لەو ڕۆژانەدا هیچ نەوەیەکی نەبوو. 45دوای تێپەڕبوونی دوو ساڵ لە کوژانەوەی ئەبرام لە ئاگرەکە ،واتە لە ساڵی پەنجا و دووهەمی ژیانیدا ،نەمروودی پاشا لە بابل لەسەر تەخت دانیشتبوو ،پاشا خەوی لێکەوت و لە خەودا بینی کە لەگەڵ سەرباز و سوپای خۆی لە دۆڵێکدا بەرامبەر کورەی پاشا وەستاوە. 46چاوەکانی بەرز کردەوە و بینی پیاوێکی هاوشێوەی ئەبرام لە کورەکەوە دێتە دەرەوە و هات و بە شمشێرە ڕاکێشراوەکەیەوە لەبەردەم پاشا وەستا و پاشان بە شمشێرەکەیەوە پەلەی کرد بۆ لی پاشا ،کاتێک پاشا لە پیاوەکە هەڵهات ،چونکە ترسی هەبوو .لە کاتی ڕاکردندا پیاوەکە هێلکەیەکی فڕێدایە سەر سەری پاشا و هێلکەکە بوو بە ڕووبارێکی گەورە. 47پاشا لە خەودا بینی کە هەموو سەربازەکانی لەو ڕووبارەدا نوقم بوون و گیانیان لەدەستدا ،پاشا لەگەڵ سێ پیاو کە پێش خۆی بوون هەڵهات و ڕزگاری بوو. 48پاشا سەیری ئەم پیاوانەی کرد و جل و بەرگی میرنشینیان لەبەردا بوو وەک جل و بەرگی پاشاکان و ڕوخسار و شکۆمەندی پاشایان هەبوو. 49لە کاتی ڕاکردندا ،ڕووبارەکە دیسانەوە بۆ هێلکەیەک لەبەردەم پاشادا بووەوە ،باڵندەیەکی بچووک لە هێلکەکەوە هاتە دەرەوە کە هاتە پێش پاشا و بە سەریدا فڕی و چاوی پاشای هەڵکێشا. 50پاشا بە بینینی دڵتەنگ بوو ،لە خەو لە خەو هەڵسا و ڕۆحی شڵەژا .و هەستی بە تیرۆرێکی گەورە کرد. 51بەیانی پاشا لە ترسەوە لە سەر قەنەفەکەی هەستا و فەرمانی بە هەموو دانا و ساحیرەکان کرد بێنە بەردەمی ،کاتێک پاشا خەونەکەی بۆ گێڕانەوە. 52خزمەتکارێکی ژیری پاشا کە ناوی ئەنوکی بوو ،وەڵمی پاشای دایەوە و گوتی« :ئەمە هیچی تر نییە جگە لە خراپەی ئەبرام و نەوەکەی کە لە ڕۆژانی دواییدا دژی پەروەردگارم و پاشاکەم سەرهەڵدەدەن». 53ڕۆژێک دێت کە ئەبرام و نەوەکانی و نەوەی ماڵەکەی لەگەڵ پاشام شەڕ دەکەن و هەموو سوپای پاشا و سەربازەکانی دەکوژن. 54سەبارەت بەوەی کە تۆ چیت وتووە سەبارەت بە سێ پیاو کە وەک خۆت بینیوتانە و ڕزگاریان بووە ،ئەمە مانای ئەوەیە کە تەنها تۆ لەگەڵ سێ پاشا لە پاشاکانی زەوی ڕزگارت دەبێت کە لەگەڵت دەبن لە شەڕدا. 55ئەوەی بینیت لە ڕووبارەکە کە وەک سەرەتا بوو بە هێلکە و باڵندە بچووکەکە چاوت هەڵدەکێشێت ،ئەمە مانای هیچی تر نییە جگە لە تۆوی ئەبرام کە لە ڕۆژانی دواییدا پاشا دەکوژێت. 56ئەمە خەونی پاشای منە و ئەمە لێکدانەوەکەیەتی ،خەونەکەش ڕاستە و ئەو لێکدانەوەیەی کە خزمەتکارەکەت پێی داویت ڕاستە. 57ئێستا پاشاکەم ،بە دڵنیاییەوە دەزانیت کە ئێستا پەنجا و دوو ساڵە حەکیمانەکانت لە کاتی لەدایکبوونی ئەبرامدا ئەمەیان بینیوە و ئەگەر پاشاکەم ڕێگە بە ئەبرام بدات لەسەر زەوی بژی ئەوە زیانی گەورە و پاشاکەم دەبێت ،چونکە هەموو ئەو ڕۆژانەی کە ئەبرام لە ژیاندا نەدەژیت و نە تۆ شانشینی تۆ جێگیر دەبێت ،چونکە ئەمە پێشتر لە کاتی لەدایکبوونیدا زانرابوو .بۆچی پاشاکەم نایکوژێت ،بۆ ئەوەی لە ڕۆژانی دواییدا خراپەکانی لێت بپارێزرێت؟ 58نەمرود گوێی لە دەنگی ئەنوکی گرت و هەندێک لە خزمەتکارەکانی بە نهێنی نارد بۆ ئەوەی بچن ئەبرام بگرن و بیهێننە بەردەم پاشا تا ئازاری مردنی بچێژن. 59ئەلیعەزەر ،خزمەتکاری ئەبرام کە پاشا پێی بەخشیبوو ،لەو کاتەدا لەبەردەم پاشا بوو ،گوێی لە چی ئامۆژگاری پاشا بوو و پاشا چی گوتبوو بۆ ئەوەی ببێتە هۆی مردنی ئەبرام. 60ئەلیعەزەر بە ئەبرامی گوت« :پەلە بکە ،هەستە و گیانت ڕزگار بکە ،بۆ ئەوەی بە دەستی پاشا نەمری ،چونکە لە خەودا بەم شێوەیە سەبارەت بە تۆ بینی و ئەنوکی بەم شێوەیە لێکدانەوە و بەم شێوەیەش ئەنوکی ئامۆژگاری پاشای کرد سەبارەت بە تۆ. 61ئەبرام گوێی لە دەنگی ئەلیعەزەر بوو ،ئەبرامیش بەپەلە ڕایکرد بۆ سەلمەتی بۆ ماڵی نوح و شەمی کوڕی ،لەوێ خۆی شاردەوە و شوێنێکی سەلمەتی دۆزیەوە .خزمەتکارەکانی پاشا هاتنە ماڵی ئەبرام بۆ ئەوەی بەدوایدا بگەڕێن ،بەڵم نەیانتوانی بیدۆزنەوە ،و بەناو وڵتەکەدا گەڕا و نەدۆزرایەوە ،و چوون و بە هەموو ئاراستەیەکدا گەڕا و نەدەبوو چاویان پێی بکەوێت. 62کاتێک خزمەتکارەکانی پاشا نەیانتوانی ئەبرام بدۆزنەوە گەڕانەوە بۆ لی پاشا ،بەڵم تووڕەیی پاشا لە ئەبرام هێمن بوو ،چونکە نەیاندۆزییەوە ،پاشا ئەم بابەتەی لەبارەی ئەبرامەوە لە مێشکی دوورخستەوە. 63ئەبرام بۆ ماوەی مانگێک لە ماڵی نوح شاردەوە ،تا پاشا ئەم بابەتەی لەبیر کرد ،بەڵم ئەبرام هێشتا لە پاشا دەترسا .تارا بە نهێنی لە ماڵی نوح هات بۆ بینینی ئەبرامی کوڕی ،تاراش لە چاوی پاشادا زۆر گەورە بوو. 64ئەبرامیش بە باوکی گوت« :ئایا نازانیت پاشا بە ئامۆژگاری ڕاوێژکارە خراپەکانی بیرم لێدەکاتەوە بمکوژێت و ناوم لەسەر زەوی لەناو ببات؟» 65ئێستا کێت هەیە لێرە و چیت لەم خاکەدا هەیە؟ هەستە ،با پێکەوە بچینە خاکی کەنعان ،تاکو لە دەستی ئەو ڕزگارمان بێت ،نەک لە ڕۆژانی دواییدا لە ڕێگەی ئەوەوە لەناو بچیت. 66ئایا نازانیت یان نەتبیستووە کە نەمرود لە ڕێگەی خۆشەویستییەوە نییە ئەم هەموو ڕێز و شەرەفەت پێدەبەخشێت ،بەڵکو تەنها بۆ سوودی خۆیەتی کە ئەم هەموو چاکەیەت پێدەبەخشێت؟ 18
جاشر
67ئەگەر چاکەیەکی گەورەترت بۆ بکات ،بێگومان ئەمانە تەنها شتە پووچەکانی جیهانن ،چونکە سامان و دەوڵەمەندی لە ڕۆژی تووڕەیی و تووڕەییدا سوودی نابێت. 68ئێستا گوێ لە دەنگی من بگرن و با هەستن و بچینە خاکی کەنعان ،کە لە نەمرودەوە نەمرۆد زیانیان پێ ناگات .و خزمەت بە یەزدان بکە کە تۆی لەسەر زەوی دروست کردووە و باش دەبێت بۆت؛ هەموو ئەو شتە بێهودەیانەی کە بەدوایدا دەگەڕێیت فڕێی بدە. 69ئینجا ئەبرام قسەکانی وەستاند ،کاتێک نوح و شەمی کوڕی وەڵمی تەرایان دایەوە و گوتیان« :ڕاستە ئەو قسەیەی ئەبرام پێی وتوویت». 70ئینجا تارا گوێی لە دەنگی ئەبرامی کوڕی گرت و تارا هەموو ئەو شتانەی کرد کە ئەبرام دەیگوت ،چونکە ئەمە لە یەزدانەوە بوو ،بۆ ئەوەی پاشا نەبێتە هۆی مردنی ئەبرام. بەشی ١٣ 1تارا ئەبرامی کوڕی و لوت نەوەکەی کوڕی حەران و سارای بووکەکەی و ئەبرامی کوڕی و هەموو گیانەکانی ماڵەکەی برد و لەگەڵیان لە ئور قەسدیمەوە ڕۆیشت بۆ ئەوەی بچێتە خاکی کەنعان .کاتێک گەیشتنە خاکی حەران لەوێ مانەوە ،چونکە زەوییەکی زۆر باش بوو بۆ لەوەڕاندن و بەس بوو بۆ ئەوانەی لەگەڵیان بوون. 2خەڵکی خاکی حەران بینیان کە ئەبرام باش و ڕاستگۆیە لەگەڵ خودا و مرۆڤەکاندا ،یەزدانی پەروەردگاری لەگەڵیدایە ،هەندێک لە خەڵکی خاکی هاران هاتنە پاڵ ئەبرام و ئەویش فێری پەروەردگاری یەزدان و ڕێگاکانی کرد .ئەم پیاوانە لەگەڵ ئەبرام لە ماڵەکەیدا مانەوە و پابەند بوون پێیەوە. 3ئەبرام سێ ساڵ لە خاکەکەدا مایەوە و لە کۆتایی سێ ساڵدا یەزدان دەرکەوت بۆ ئەبرام و پێی گوت .من یەزدانم کە لە ئور قەسدیمەوە تۆم دەرهێنا و لە دەستی هەموو دوژمنەکانت ڕزگارم کرد. 4ئێستاش ئەگەر گوێ لە دەنگی من بگریت و فەرمانەکانم و ڕێساکانم و یاساکانم بپارێزیت ،ئەوا دوژمنەکانت دەخەمە بەردەمت و تۆوەکانت وەک ئەستێرەکانی ئاسمان زۆر دەکەم و نیعمەتەکەم دەنێرم بۆ هەموو کارەکانی دەستەکانت و هیچت کەم نابێت. 5ئێستا هەستە ،ژنەکەت و هەموو شتەکانی خۆت ببە و بچۆ بۆ خاکی کەنعان و لەوێ بمێنەرەوە ،من لەوێ دەبم بۆ خودایەک و بەرەکەتت پێ دەبەخشم .ئەبرامیش هەستا و ژنەکەی و هەموو شتەکانی برد و وەک یەزدان پێی گوتبوو چووە خاکی کەنعان .ئەبرامیش تەمەنی پەنجا ساڵ بوو کاتێک لە حەرانەوە ڕۆیشت. 6ئەبرامیش هاتە خاکی کەنعان و لە ناوەڕاستی شارەکەدا نیشتەجێ بوو ،لەوێش چادرەکەی لە نێوان نەوەی کەنعان دانیشتووی ئەو خاکە هەڵدا. 7یەزدان بۆ ئەبرام دەرکەوت کاتێک هاتە خاکی کەنعان و پێی گوت« :ئەمە ئەو خاکەیە کە من بۆ هەتاهەتایە بە تۆ و نەوەکانی دوای تۆم دا و نەوەکەت وەک ئەستێرەکانی ئاسمان دەکەم و هەموو ئەو خاکانەی کە دەیبینیت دەدەم بە نەوەکەت وەک میرات. 8ئەبرام لەو شوێنەی کە خودا قسەی لەگەڵ کردبوو قوربانگایەکی دروست کرد و ئەبرامیش لەوێ ناوی یەزدانی بانگ کرد. 9لەو کاتەدا ،لە کۆتایی سێ ساڵی نیشتەجێبوونی ئەبرام لە خاکی کەنعان ،لەو ساڵەدا نوح مرد ،کە پەنجا و هەشتەمین ساڵی تەمەنی ئەبرام بوو .هەموو ئەو ڕۆژەی نوح ژیا نۆ سەد و پەنجا ساڵ بوو و مرد. 10ئەبرامیش لە خاکی کەنعان نیشتەجێ بوو ،خۆی و ژنەکەی و هەموو موڵکەکانی و هەموو ئەوانەی لەگەڵیدا بوون ،لەگەڵ ئەوانەی لە خەڵکی خاکەکەوە پەیوەندییان پێوە کرد .بەڵم ناهور ،برای ئەبرام و تەرا باوکی و لوتی کوڕی هاران و هەموو سەر بەوان لە حەران نیشتەجێ بوون. 11لە ساڵی پێنجەمی نیشتەجێبوونی ئەبرام لە خاکی کەنعان گەلی سۆدۆم و عەمۆرا و هەموو شارەکانی دەشتەکە لە دەسەڵتی کیدۆرلئۆمێر پاشای ئیلم ڕاپەڕین .چونکە هەموو پاشاکانی شارەکانی دەشتەکە دوانزە ساڵ خزمەتیان بە کێدۆرلئۆمێر کردبوو و ساڵنە باجیان پێدەدا ، بەڵم لەو ڕۆژانەدا لە ساڵی سێزدەهەمدا لە دژی یاخی بوون. 12لە ساڵی دەیەمی نیشتەجێبوونی ئەبرام لە خاکی کەنعان شەڕ لە نێوان نەمرۆدی پاشای شنار و کیدۆرلئۆمێری پاشای ئیلم ڕوویدا و نەمرۆد هات بۆ شەڕکردن لەگەڵ کیدۆرلئۆمێر و ملکەچکردنی. 13چونکە لەو سەردەمەدا کیدۆرلئۆمێر یەکێک بوو لە سەرۆکەکانی سوپای نەمرۆد ،کاتێک هەموو گەلی تاوەرەکە بڵوبوونەوە و ئەوانەی مابوونەوە لەسەر ڕووی زەوی پەرش و بڵو بوون ،کیدۆرلئۆمێر چووە خاکی ئیلم و پاشایەتیی بەسەردا هێنا و لە ئاغاکەی یاخی بوو. 14لەو ڕۆژانەدا کە نەمرود بینی شارەکانی دەشتەکە یاخی بوون ،بە شانازی و تووڕەییەوە هاتە شەڕ لەگەڵ کێدۆرلئۆمێر ،نەمرود هەموو سەرۆک و ڕەعیەتەکانی کۆکردەوە ،نزیکەی حەوت سەد هەزار پیاو و بەرەو کیدۆرلئۆمێر ڕۆیشت و کیدۆرلئۆمێریش لەگەڵ پێنج هەزار پیاودا هاتە دەرەوە بۆ ئەوەی پێشوازییان لێبکات ،ئەوانیش خۆیان بۆ شەڕ لە دۆڵی بابل ئامادە کرد لە نێوان ئیلم و شناردایە. 15هەموو ئەو پاشاکان لەوێ شەڕیان کرد و نەمرود و گەلەکەی لەبەردەم گەلی کێدۆرلئۆمێردا کەوتنە خوارەوە و نزیکەی شەش سەد هەزار کەس لە پیاوەکانی نەمرۆد کەوتنە خوارەوە و ماردۆنی کوڕی پاشا کەوتە نێویانەوە. 16نەمرود هەڵت و بە شەرم و شەرمەزارییەوە گەڕایەوە بۆ خاکەکەی و بۆ ماوەیەکی زۆر ملکەچی کێدۆرلئۆمێر بوو ،کیدۆرلئۆمێریش گەڕایەوە بۆ خاکەکەی و سەرۆکەکانی سوپای خۆی نارد بۆ ئەو پاشاکانی کە لە دەوروبەری نیشتەجێ بوون ،بۆ لی ئاریۆخی پاشای ئیلسار و تیدال پاشای گۆیم و پەیمانی لەگەڵ بەست و هەموویان گوێڕایەڵی فەرمانەکانی بوون. 17لە پانزەهەمین ساڵی نیشتەجێبوونی ئەبرام لە خاکی کەنعان بوو ،کە حەفتاهەمین ساڵی ژیانی ئەبرامە ،لەو ساڵەدا یەزدان بۆ ئەبرام دەرکەوت و پێی گوت« :من یەزدانم کە تۆم لە ئور قەسدیمەوە هێنایە دەرەوە تا ئەم خاکەت پێ بدەم وەک میرات». 18ئێستا لەبەردەممدا بڕۆن و تەواو بن و فەرمانەکانم جێبەجێ بکەن ،چونکە ئەم خاکە بە تۆ و نەوەکەت دەدەم بە میرات ،لە ڕووباری میتسرایمەوە تا ڕووباری گەورەی فورات. 19
جاشر
19تۆش بە ئاشتی و تەمەنێکی باش دێیتە لی باوباپیرانت و نەوەی چوارەم لێرە لەم خاکەدا دەگەڕێتەوە و بۆ هەمیشە بە میرات دەگرن . ئەبرام قوربانگایەکی دروست کرد ،ناوی یەزدانی بانگ کرد کە بۆی دەرکەوت و قوربانییەکانی لەسەر قوربانگاکە بۆ یەزدان هێنا. 20لەو کاتەدا ئەبرام گەڕایەوە و چووە هاران بۆ بینینی باوکی و دایکی و ماڵی باوکی ،ئەبرام و ژنەکەی و هەموو موڵکەکانی گەڕانەوە بۆ هاران و ئەبرامیش پێنج ساڵ لە هاران نیشتەجێ بوو. 21زۆرێک لە خەڵکی حەران کە نزیکەی حەفتا و دوو پیاو بوون ،بەدوای ئەبرامدا ڕۆیشتن و ئەبرام فێری یەزدان و ڕێگاکانی کرد و فێری کردن یەزدان بناسن. 22لەو ڕۆژانەدا یەزدان لە حەران بۆ ئەبرام دەرکەوت و پێی گوت« :ئەوە بیست ساڵ لەمەوبەر قسەم لەگەڵ تۆ کرد و گوتم. 23لە خاکەکەتەوە ،لە شوێنی لەدایکبوونت و لە ماڵی باوکتەوە بڕۆ بۆ ئەو خاکەی کە نیشانم داویت بیدەم بە تۆ و منداڵەکانت ،چونکە لەوێدا لەو خاکەدا بەرەکەتت پێ دەبەخشم و دەتکەم بە نەتەوەیەکی گەورە و ناوت گەورە دەکەم و لە تۆدا بنەماڵەکانی زەوی بەرەکەتدار دەبن. 24ئێستا هەستە ،تۆ و هاوسەرەکەت و هەموو موڵک و ماڵی خۆت و هەر کەسێک کە لە ماڵەکەتدا لەدایک بووە و هەموو ئەو گیانانەی لە حەران دروستت کردووە ،لەم شوێنە بڕۆ دەرەوە و لێرەوە لەگەڵ خۆتدا بیانهێنە دەرەوە و هەستەوە بۆ گەڕانەوە بۆ خاکی کەنعان. 25ئەبرام هەستا و سارای ژنەکەی و هەموو شتەکانی خۆی و هەموو ئەوانەی لە ماڵەکەیدا لەدایک بوون و ئەو گیانانەی لە حەران دروستیان کردبوو ،برد و هاتنە دەرەوە بۆ ئەوەی بچنە خاکی کەنعان. 26ئەبرامیش ڕۆیشت و گەڕایەوە بۆ خاکی کەنعان ،بەپێی قسەی یەزدان .لۆتی کوڕی هارانی برای لەگەڵیدا ڕۆیشت ،ئەبرامیش تەمەنی حەفتا و پێنج ساڵ بوو کاتێک لە حەرانەوە ڕۆیشت بۆ گەڕانەوە بۆ خاکی کەنعان. 27بەپێی قسەی یەزدان بۆ ئەبرام ،هاتە خاکی کەنعان و چادرەکەی هەڵدا و لە دەشتی مەمرە نیشتەجێ بوو ،لەگەڵیدا کوڕی لوتی براکەی بوو و هەموویان هی ئەو بوون. 28یەزدان دیسانەوە بۆ ئەبرام دەرکەوت و گوتی« :ئەم خاکە بە نەوەکەت دەدەم .لەوێ قوربانگایەکی بۆ یەزدان دروست کرد کە بۆی دەرکەوت ،کە تا ئەمڕۆش لە دەشتەکانی مەمرەدایە. بەشی ١٤ 1لەو ڕۆژانەدا لە خاکی شنار پیاوێکی دانا هەبوو کە لە هەموو حیکمەتێکدا تێگەیشتن و ڕوخسارێکی جوانی هەبوو ،بەڵم هەژار و هەژار بوو .ناوی ڕیکایۆن بوو و بە سەختی بوو بۆ ئەوەی بتوانێت خۆی بژیێنێت. 2ئینجا بڕیاریدا بچێتە میسر ،بۆ لی ئۆسویریسی کوڕی ئانۆمی پاشای میسر ،تا حیکمەتی خۆی پیشانی پاشا بدات .چونکە ڕەنگە نیعمەت لە چاویدا بدۆزێتەوە ،بۆ ئەوەی زیندوو بکاتەوە و بژێوی ژیانی پێبدات؛ و ڕیکایۆن ئەوەشی کرد. 3کاتێک ڕیکایۆن هاتە میسر پرسیاری لە دانیشتوانی میسر کرد سەبارەت بە پاشا ،دانیشتوانی میسریش داب و نەریتی پاشای میسریان بۆ گێڕایەوە ،چونکە ئەو کاتە داب و نەریتی پاشای میسر بوو کە لە کۆشکی شاهانەی خۆیەوە دەچوو و لە ساڵێکدا تەنها ڕۆژێک لە دەرەوەی وڵت دەبینرا و دوای ئەوە پاشا دەگەڕایەوە بۆ کۆشکەکەی بۆ ئەوەی لەوێ بمێنێتەوە. 4لەو ڕۆژەی پاشا ڕۆیشت ،حوکمی لە خاکەکەدا دەرکرد ،هەرکەسێک جلێکی لەبەردا بوو ،ئەو ڕۆژە هاتە بەردەم پاشا بۆ ئەوەی داواکارییەکەی وەربگرێت. 5کاتێک ڕیکایۆن گوێی لە داب و نەریتی میسر بوو و ناتوانێت بێتە بەردەم پاشا ،زۆر خەمبار بوو و زۆر خەمبار بوو. 6ئێوارە ڕیکایۆن چووە دەرەوە و ماڵێکی وێرانە دۆزیەوە ،پێشتر نانەواخانە بوو لە میسر ،بە درێژایی شەو لەوێ مایەوە و لە تاڵیی ڕۆحیدا و لە برسێتیدا چەقۆی لێدا و خەوی لە چاوەکانی لبرا. 7ڕیکایۆن لەناو خۆیدا بیری لەوە دەکردەوە کە چی لە شارۆچکەکەدا بکات تا پاشا دەرکەوت و چۆن لەوێ خۆی بپارێزێت. 8بەیانی هەستا و دەگەڕا و لە ڕێگایدا چاوی بەو کەسانە کەوت کە سەوزە و تۆوی جۆراوجۆریان دەفرۆشت کە دانیشتووانەکەیان دابین دەکرد. 9ڕیکایۆنیش ویستی هەمان شت بکات بۆ ئەوەی لە شارەکەدا بتوانێت نەفەقەیەک بەدەستبهێنێت ،بەڵم بە داب و نەریتی خەڵکەکە ئاشنا نەبوو و وەک کوێرێک لە نێویاندا بوو. 10ئەویش چوو سەوزەی دەستکەوت بۆ ئەوەی بیفرۆشێت بۆ پشتگیریکردنی ،جەماوەرەکەش بەدەوریدا کۆبوونەوە و گاڵتەیان پێکرد و سەوزەکانیان لێ وەرگرت و هیچیان بۆ نەهێشتەوە. 11ئینجا بە تاڵییەوە لەوێ هەستا و بە ئاهێکەوە چووە ئەو نانەواخانەیەی کە شەوی پێشتر تێیدا مابووەوە ،شەوی دووەم لەوێ خەوت. 12لەو شەوەشدا دیسانەوە لەناو خۆیدا بیری کردەوە کە چۆن دەتوانێت خۆی لە برسێتی ڕزگار بکات و پیلنێکی داڕشت کە چۆن مامەڵە بکات. 13بەیانی هەستا و بە داهێنەرانە مامەڵەی کرد و چوو سی پیاوی بەهێزی جەماوەرەکەی بەکرێ گرت ،ئامێرەکانی جەنگیان بەدەستەوە بوو ،بردیان بۆ لوتکەی گۆڕی میسرییەکان و لەوێ دایاننا. 14فەرمانی پێکردن و گوتی« :پاشا ئەمە دەفەرموێت« :خۆتان بەهێز بکەن و پیاوی ئازا بن ،با کەس لێرە نەنێژرێت تا دوو سەد پارچە زیویان پێ بدرێت و دواتر بنێژرێت .ئەو پیاوانەش بە فەرمانی ڕیکایۆن بە درێژایی ئەو ساڵە بە خەڵکی میسریان کرد. 15لە ماوەی هەشت مانگدا ڕیکایۆن و پیاوەکانی دەوڵەمەندی زۆریان لە زیو و زێڕ کۆکردەوە و ڕیکایۆن بڕێکی زۆر ئەسپ و ئاژەڵی دیکەی برد و پیاوی زیاتری بەکرێ گرت و ئەسپی پێدا و ئەوانیش لەگەڵیدا مانەوە. 16کاتێک ساڵ بە درێژایی ساڵ هات ،لەو کاتەی پاشا چوو بۆ شارۆچکەکە ،هەموو دانیشتوانی میسر کۆبوونەوە بۆ ئەوەی قسەی لەگەڵ بکەن سەبارەت بە کارەکانی ڕیکایۆن و پیاوەکانی. 17پاشا لە ڕۆژی دیاریکراودا ڕۆیشت و هەموو میسرییەکان هاتنە پێشەوە و هاواریان لێکرد و گوتیان: 20
جاشر
18پاشا بۆ هەمیشە بژی .ئەم کارە چییە کە لە شارۆچکەکەدا بۆ خزمەتکارەکانت دەیکەیت ،ڕێگە نەدەیت تەرمی مردوویەک بنێژرێت تاوەکو ئەوەندە زیو و زێڕیان پێدەدرێت؟ ئایا هەرگیز شتێکی هاوشێوەی ئەمە لە هەموو زەویدا کراوە ،لە سەردەمی پاشاکانی پێشووەوە بەڵێ تەنانەت لە سەردەمی ئادەمەوە ،تا ئەمڕۆ ،بۆ ئەوەی مردووەکان تەنها بە نرخێکی دیاریکراو نەنێژرێن؟ 19ئێمە دەزانین کە داب و نەریتی پاشاکان ساڵنە باجێک لە زیندووەکان وەردەگرن ،بەڵم تۆ تەنها ئەمە ناکەیت ،بەڵکو لە مردووەکانیش ڕۆژ بە ڕۆژ باج وەردەگریت. 20ئێستا ئەی پاشا ،چیتر بەرگەی ئەمە ناگرین ،چونکە هەموو شارەکە هەر لەبەر ئەمە وێران بووە و ئایا تۆ نایزانیت؟ 21کاتێک پاشا گوێی لە هەموو قسەکانیان بوو ،زۆر تووڕە بوو ،تووڕەیی خۆی لەم بابەتەدا سووتا ،چونکە هیچی لەو بابەتە نەدەزانی. 22پاشا گوتی« :ئەو کەسە کێیە و لە کوێیە کە بەبێ فەرمانی من بوێری ئەم کارە خراپە لە خاکەکەمدا بکات؟ »بە دڵنیاییەوە تۆ پێم دەڵێیت. 23هەموو کارەکانی ڕیکایۆن و پیاوەکانی بۆ باس کرد و تووڕەیی پاشا وروژا و فەرمانی دا ڕیکایۆن و پیاوەکانی بهێننە بەردەمی. 24ڕیکایۆن نزیکەی هەزار منداڵ و کوڕ و کچی برد و ئاوریشم و چەرمەسەری لەبەر کرد و لەسەر ئەسپ دایاننا و لە ڕێگەی پیاوەکانیەوە ناردیان بۆ پاشا ،هەروەها بڕێکی زۆر زیو و زێڕ و بەردی بەنرخی برد ،هەروەها ئەسپێکی بەهێز و جوانی برد ،وەک دیارییەک بۆ پاشا ،کە بەوەوە هاتە بەردەم پاشا و کڕنۆشی بۆ دانا زەوی پێش ئەو؛ پاشا و خزمەتکارەکانی و هەموو دانیشتوانی میسر سەریان سوڕما لە کارەکانی ڕیکایۆن و دەوڵەمەندییەکەی و ئەو دیارییەی کە بۆ پاشای هێنابوویان بینی. 25پاشا زۆر دڵخۆش بوو و سەری سوڕما .کاتێک ڕیکایۆن لەبەردەمیدا دانیشت پاشا پرسیاری لێکرد سەبارەت بە هەموو کارەکانی و ڕیکایۆن هەموو قسەکانی بە ژیری لەبەردەم پاشا و خزمەتکارەکانی و هەموو دانیشتوانی میسردا گوت. 26کاتێک پاشا گوێی لە قسەکانی ڕیکایۆن و حیکمەتەکەی بوو ،ڕیکایۆن نیعمەتی لەبەرچاوی خۆیدا دۆزیەوە و لەلیەن هەموو خزمەتکارەکانی پاشا و هەموو دانیشتوانی میسرەوە بە نیعمەت و میهرەبانییەوە پێشوازی لێکرا ،بەهۆی حیکمەت و قسە نایابەکانی و لەو کاتەوە زۆریان خۆشویست. 27پاشا وەڵمی دایەوە و بە ڕیکایۆنی گوت« :چیتر ناوت ناونرێت ڕیکایۆن ،بەڵکو ناوی فیرعەون دەبێت ،چونکە باجت لە مردووەکان وەرگرتووە .ناوی لێنا فیرعەون. 28پاشا و ڕەعیەتەکانی ڕیکایۆنیان خۆشدەویست بەهۆی حیکمەتەکەیەوە و لەگەڵ هەموو دانیشتوانی میسر ڕاوێژیان کرد بۆ ئەوەی بیکەنە سەرپەرشتیاری پاشا. 29هەموو دانیشتوانی میسر و داناکانی ئەو کارەیان کرد و لە میسر یاسا کرا. 30فیرعەونی ڕیکایۆنیان کردە سەرۆک لە ژێر دەستی ئۆسویریس پاشای میسر و ڕیکایۆن فیرعەون حوکمڕانی میسری دەکرد ،ڕۆژانە دادپەروەری بەسەر هەموو شارەکەدا دەدا ،بەڵم ئۆسویریس پاشا ڕۆژێک لە ساڵێکدا دادگاییکردنی خەڵکی خاکەکەی دەکرد ،کاتێک دەچووە دەرەوە بۆ ئەوەی دەربکەوێت. 31ڕیکایۆن فیرعەون بە فێڵبازی حکومەتی میسری قۆرخ کرد و باجێکی لە هەموو دانیشتوانی میسر وەرگرت. 32هەموو دانیشتوانی میسر فیرعەونی ڕیکایۆنیان زۆر خۆشدەویست و بڕیاریان دا کە هەر پاشایەک کە پاشایەتیان بەسەر ئەوان و نەوەکانیان لە میسردا بکات ،بانگی فیرعەون بکەن. 33هەربۆیە هەموو ئەو پاشایانەی کە لە میسر پاشا بوون لەو کاتەوە تا ئەمڕۆ پێیان دەگوترا فیرعەون. بەشی ١٥ 1لەو ساڵەدا برسێتییەکی زۆر لە سەرانسەری خاکی کەنعان ڕوویدا و دانیشتوانی خاکەکە نەیانتوانی بەهۆی برسێتیەکەوە بمێننەوە ،چونکە برسێتییەکە زۆر سەخت بوو. 2ئەبرام و هەموو موڵکەکانی لەبەر برسێتی هەستان و دابەزین بۆ میسر ،کاتێک لە کانی میتسرائیم بوون ،ماوەیەک لەوێ مانەوە بۆ ئەوەی لە ماندوێتی ڕێگاکە پشوو بدەن. 3ئەبرام و سارای لە سنووری کانی میتسرایم دەڕۆیشتن ،ئەبرامیش سەرای ژنەکەی بینی کە زۆر جوانە. 4ئەبرامیش بە سارای ژنەکەی گوت« :بەو پێیەی خودا بە ڕووخسارێکی ئاوا جوان تۆی دروست کردووە ،لە میسرییەکان دەترسم نەک بمکوژن و بتبەن ،چونکە ترس لە خودا لەم شوێنانەدا نییە. 5بەڕاستی تۆ ئەمە بکە :بڵێ تۆ خوشکی منیت بۆ هەموو ئەوانەی داوای لێدەکەن ،بۆ ئەوەی باش بێت بۆ من و بژین و نەکوژرێین. 6ئەبرامیش فەرمانی بە هەموو ئەوانە کرد کە بەهۆی برسێتی لەگەڵیدا هاتبوون بۆ میسر .هەروەها لۆتی کوڕەزای خۆی فەرمانی پێکرد و گوتی« :ئەگەر میسرییەکان لەبارەی سارای پرسیارت لێ بکەن بڵێن خوشکی ئەبرامە». 7بەڵم لەگەڵ هەموو ئەم فەرمانانەدا ئەبرام متمانەی پێیان نەکرد ،بەڵکو سارای گرت و لە سندوقێکدا داینا و لە نێو قاپەکانیاندا شاردەوە ، چونکە ئەبرام زۆر خەمی سارای بوو بەهۆی خراپەکارییەکانی میسرییەکانەوە. 8ئەبرام و هەموو موڵکەکانی لە کانی میتسرائیمەوە هەستان و هاتنە میسر .بەزەحمەت چوونەتە ناو دەروازەکانی شارەکەوە ،پاسەوانەکان بەرەوڕوویان وەستانەوە و گوتیان« :لەو شتانەی کە هەتە دەهەمی بدەن بە پاشا ،ئینجا دەتوانن بێنە ناو شارۆچکەکە ».ئەبرام و ئەوانەی لەگەڵیدا بوون وایان کرد. 9ئەبرامیش لەگەڵ ئەو گەلەی لەگەڵیدا بوون هاتنە میسر و کاتێک هاتن ئەو سندوقەیان هێنا کە سارای تێیدا شاردرابووەوە و میسرییەکان سنگەکەیان بینی. 10خزمەتکارەکانی پاشا لە ئەبرام نزیک بوون و گوتیان« :چیت هەیە لێرە لەم سندوقەدا کە نەمانبینیوە؟ »ئێستا سندوقەکە بکەرەوە و دەهەمی هەموو ئەو شتانەی تێدایە بیدە بە پاشا. 21
جاشر
11ئەبرامیش گوتی« :ئەم سندوقە نایکەمەوە ،بەڵکو هەرچی داوای دەکەیت دەیدەم ».ئەفسەرانی فیرعەونیش وەڵمی ئەبرامیان دایەوە و گوتیان« :سنگەیەکی بەردی گرانبەهایە ،دەیەممان پێ بدە». 12ئەبرام گوتی« :هەموو ئەو شتانەی کە تۆ ئارەزووی دەکەیت دەیدەم ،بەڵم نابێت سنگەکە بکەیتەوە». 13ئەفسەرانی پاشا فشاریان خستە سەر ئەبرام و گەیشتنە سنگەکە و بە زەبری هێز کردنەوەیان و بینییان ژنێکی جوان لە سنگەکەیدایە. 14کاتێک ئەفسەرانی پاشا چاویان بە سارای کەوت ،سەرسام بوون بە جوانییەکەی ،هەموو سەرۆک و خزمەتکارەکانی فیرعەون کۆبوونەوە بۆ بینینی سارای ،چونکە زۆر جوان بوو .ئەفسەرانی پاشا ڕایانکرد و هەموو ئەوەی بینیویانە بە فیرعەونیان گێڕایەوە و ستایشی سارایان بۆ پاشا کرد .فیرعەون فەرمانی دا بیهێنن و ژنەکە هاتە بەردەم پاشا. 15فیرعەون سەیری سارای کرد و زۆر دڵی پێی خۆش بوو ،ئەویش بە جوانییەکەی سەرسام بوو ،پاشاش زۆر دڵخۆش بوو ،پاشاش بەهۆی ئەوەوە دڵخۆش بوو و دیاریی بۆ ئەو کەسانە کرد کە هەواڵی ئەویان بۆ هێنابوو. 16ئینجا ژنەکە هێنرایە ماڵی فیرعەون ،ئەبرامیش بەهۆی ژنەکەیەوە خەمبار بوو ،لە یەزدانیش داوای کرد کە لە دەستی فیرعەون ڕزگاری بکات. 17سارایش لەو کاتەدا دوعای کرد و گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگار تۆ بە ئەبرامی پەروەردگارمت وت لە خاکەکەیەوە و لە ماڵی باوکیەوە بچێتە خاکی کەنعان و بەڵێنت دا کە چاکە لەگەڵیدا بکەیت ئەگەر فەرمانەکانت جێبەجێ بکات .ئێستا سەیرکە ئێمە ئەوەمان کرد کە تۆ فەرمانت پێکردین ،خاکەکەمان و خێزانەکانمان بەجێهێشت و چووینە خاکێکی نامۆ و گەلێک کە پێشتر نەمانناسیبوو. 18ئێمە هاتینە ئەم خاکە بۆ ئەوەی لە برسێتی دوور بکەوینەوە و ئەم ڕووداوە خراپە بەسەرمدا هاتووە .ئێستا ئەی یەزدانی پەروەردگار ، ڕزگارمان بکە و لە دەستی ئەم ستەمکارە ڕزگارمان بکە و لە پێناو ڕەحمەتی خۆتدا چاکەم لەگەڵ بکە. 19یەزدان گوێی لە دەنگی سارای گرت و یەزدان فریشتەیەکی نارد بۆ ئەوەی سارای لە ژێر دەسەڵتی فیرعەون ڕزگار بکات. 20پاشا هات و لەبەردەم سارای دانیشت و بینی فریشتەیەکی یەزدان بەسەریاندا وەستابوو ،ئەویش بۆ سارای دەرکەوت و پێی گوت : «مەترسە ،چونکە یەزدان گوێی لە دوعای تۆ بووە». 21پاشا لە سارای نزیک بووەوە و پێی گوت« :ئەو پیاوە چییە بۆ تۆ کە تۆی هێنایە ئێرە؟ »ژنەکەش وتی« :ئەو برامە». 22پاشا گوتی« :ئەوە ئەرکی ئێمەیە کە گەورەیی بکەین و بەرزی بکەینەوە و هەموو ئەو چاکەیەی کە فەرمانمان پێدەدەیت بۆی بکەین .لەو کاتەدا پاشا زیو و زێڕ و بەردی بەنرخی زۆر بۆ ئەبرام نارد ،لەگەڵ ئاژەڵ و خزمەتکار و خزمەتکاری کچ .پاشا فەرمانی دا ئەبرام بهێنرێت ،ئەویش لە حەوشەی ماڵی پاشا دانیشت ،پاشاش لەو شەوەدا ئەبرامی زۆر بەرزکردەوە. 23پاشا نزیک بووەوە بۆ ئەوەی قسە لەگەڵ سارای بکات ،دەستی درێژ کرد بۆ ئەوەی دەستی لێ بدات ،کاتێک فریشتەکە بە توندی لێیدا و ترسی لێدا و خۆی لە دەستی برد. 24کاتێک پاشا لە سارایی نزیک بووەوە ،فریشتەکە لێیدا و بە درێژایی شەو بەو شێوەیە مامەڵەی لەگەڵدا کرد و پاشا ترسا. 25ئەو شەوە فریشتە بە توندی لە هەموو خزمەتکارەکانی پاشا و هەموو ماڵەکەیدا ،بەهۆی ساراییەوە ،ئەو شەو لە نێو خەڵکی ماڵی فیرعەوندا گریانی گەورە هاتە ئاراوە. 26فیرعەون کە ئەو خراپەیەی بەسەریدا بینی ،گوتی« :بەڕاستی بەهۆی ئەم ژنەوە ئەم شتە بەسەرمدا هاتووە ،لە دوورییەکەوە خۆی لێ دوور خستەوە و قسەی دڵخۆشکەری بۆ وت». 27پاشا بە سارای گوت« :تکایە پێم بڵێ سەبارەت بەو پیاوەی لەگەڵیدا هاتووی بۆ ئێرە .سارای گوتی« :ئەم پیاوە مێردمە ،منیش پێم وتیت برای منە ،چونکە ترسام ،نەک بە خراپەکاری بیکوژیت». 28پاشا لە سارای دوورکەوتەوە و بەڵکانی فریشتەی یەزدان لە خۆی و ماڵەکەی وەستا .فیرعەون زانی کە بەهۆی سارایەوە لێی دراوە ، پاشاش زۆر سەری سوڕما بەم شتە. 29بەیانی پاشا بانگی ئەبرامی کرد و پێی گوت« :ئەمە چیت لەگەڵ کردم؟ »بۆچی وتت :خوشکمە ،بەهۆیەوە ژنم برد بۆ لی خۆم ،بۆیە ئەم بەڵ قورسە بەسەر من و ماڵەکەمدا هاتووە. 30ئێستا لێرە ژنەکەتە ،بیبە و لە خاکەکەمانەوە بڕۆ نەک هەموومان لەسەر ئەو بمرین .ئینجا فیرعەون ئاژەڵی زیاتری برد ،خزمەتکار و خزمەتکار و زیو و زێڕی زیاتری برد بۆ ئەوەی بیدات بە ئەبرام ،سارای ژنەکەی گەڕایەوە بۆی. 31پاشا کچێکی برد کە لە خەزوورەکانیەوە لەدایکبووی و دایە سارای وەک خزمەتکار. 32پاشا بە کچەکەی گوت« :باشترە کچەکەم لە ماڵی ئەم پیاوەدا خزمەتکار بیت لەوەی لە ماڵەکەمدا خاتوون بیت ،دوای ئەوەی بینیمان ئەو خراپەیەی کە بەهۆی ئەم ژنەوە بەسەرمان هاتووە». 33ئەبرامیش هەستا و هەموو موڵکەکانی لە میسر ڕۆیشتن .فیرعەون فەرمانی بە هەندێک لە پیاوەکانی کرد کە لەگەڵیدا بن و هەموو ئەوانەی لەگەڵیدا ڕۆیشتن. 34ئەبرام گەڕایەوە بۆ خاکی کەنعان ،بۆ ئەو شوێنەی کە قوربانگاکەی لێ دروست کردبوو ،کە سەرەتا چادرەکەی لێ هەڵدابوو. 35لۆتی کوڕی هاران ،برای ئەبرام ،مەڕ و مەڕ و مەڕ و چادرێکی زۆری هەبوو ،چونکە یەزدان بەهۆی ئەبرامەوە بەخشندەیی بۆیان دەکرد. 36کاتێک ئەبرام لە خاکەکەدا نیشتەجێ بوو ،مەڕدارەکانی لوت لەگەڵ مەڕدارەکانی ئەبرام شەڕیان دەکرد ،چونکە موڵک و ماڵی ئەوان زۆر بوو بۆ ئەوەی لە خاکەکەدا پێکەوە بمێننەوە و خاکەکەش لەبەر ئاژەڵەکانیان بەرگەی نەگرت. 37کاتێک مەڕدارەکانی ئەبرام دەچوون بۆ بەخێوکردنی مەڕەکانیان نەیاندەویست بچنە کێڵگەکانی خەڵکی خاکەکە ،بەڵم ئاژەڵەکانی مەڕدارەکانی لوت بە پێچەوانەوە دەیانکرد ،چونکە ڕێگەیان پێدرابوو لە کێڵگەکانی خەڵکی خاکەکەدا خۆراک بخۆن. 38خەڵکی خاکەکە ڕۆژانە ئەم ڕووداوەیان دەبینی و دەهاتنە لی ئەبرام و لەسەر مەڕدارەکانی لوت لەگەڵیدا شەڕیان دەکرد.
22
جاشر
39ئەبرامیش بە لوتی گوت« :ئەمە چیم لەگەڵ دەکەیت بۆ ئەوەی من لەلی دانیشتوانی خاکەکە نەفرەت لێکراوم ،کە فەرمان بە مەڕدارەکەت دەکەیت لە کێڵگەی گەلنی دیکەدا ئاژەڵەکانت بەخێو بکات؟ »ئایا نازانیت من بێگانەم لەم خاکەدا لەنێو نەوەی کەنعان و بۆچی ئەمەم لەگەڵ دەکەیت؟ 40ئەبرامیش بەهۆی ئەمەوە ڕۆژانە لەگەڵ لوت شەڕی دەکرد ،بەڵم لوت گوێی لە ئەبرام نەدەگرت و ئەویش هەر بەو شێوەیە بوو و دانیشتوانی خاکەکە دەهاتن و بە ئەبرامیان دەگوت. 41ئەبرامیش بە لوتی گوت« :تا کەی بۆ من دەبیتە بەربەستێک لەگەڵ دانیشتوانی خاکەکەدا؟ »ئێستا داوات لێدەکەم با چیتر شەڕ لە نێوانماندا نەمێنێت ،چونکە ئێمە خزمین. 42بەڵم داوات لێدەکەم لە من جیا ببیتەوە ،بڕۆ شوێنێک هەڵبژێرە کە لەگەڵ ئاژەڵەکانت و هەموو شتەکانی خۆتدا تێیدا نیشتەجێ بیت ،بەڵم خۆت و تۆ و ماڵەکەت لە من دوور بخەرەوە. 43مەترسە لە ڕۆشتن لە من ،چونکە ئەگەر کەسێک ئازارت بدات ،با بزانم و تۆڵەی دۆسیەکەت لێدەکەمەوە ،تەنها لێم دوور بکەوەرەوە. 44کاتێک ئەبرام هەموو ئەم قسانەی بە لوت گوت ،لوت هەستا و چاوەکانی بەرەو دەشتی ئوردون بەرزکردەوە. 45بینی کە هەموو ئەم شوێنە ئاوی باشی هەیە و بۆ مرۆڤ باشە و لەوەڕگەی بۆ ئاژەڵەکانیش دابین دەکات. 46لۆت لە ئەبرامەوە ڕۆیشت بۆ ئەو شوێنە و لەوێ چادرەکەی هەڵدا و لە سۆدۆم نیشتەجێ بوو و لە یەکتر جیابوونەوە. 47ئەبرام لە دەشتی مەمرە کە لە حەبرۆن نیشتەجێ بوو ،چادرەکەی لەوێ هەڵدا و ئەبرامیش ساڵنێکی زۆر لەو شوێنە مایەوە. بەشی ١٦ 1لەو کاتەدا کیدۆرلئۆمێر پاشای ئیلم بۆ هەموو پاشاکانی دراوسێی نارد ،بۆ نەمرود پاشای شنار کە ئەوکاتە لە ژێر دەسەڵتی خۆیدا بوو ، هەروەها بۆ تیدال پاشای گۆیم و ئاریۆخی پاشای ئیلسار کە پەیمانی لەگەڵدا بەست و گوتی« :وەرە بۆ لم و یارمەتیم بدەین ،بۆ ئەوەی هەموو شارۆچکەکانی سۆدۆم و دانیشتووانەکەی بکوژین ،چونکە ئەوان پەیمانیان بەستووە ».لەم سێزدە ساڵەدا لە من یاخی بوو. 2ئەم چوار پاشایە لەگەڵ هەموو ئۆردوگاکانیاندا ،نزیکەی هەشت سەد هەزار پیاو ،چوونە سەرەوە ،وەک خۆیان ڕۆیشتن و هەر کەسێکیان لە ڕێگاکەیان دۆزییەوە ،لێیان دا. 3پێنج پاشای سۆدۆم و عەمۆرا ،شیناب پاشای ئەدما ،شەمێبەر پاشای زێبۆیم ،بێرا پاشای سۆدۆم ،بێرشا پاشای جەمۆرا و بێل پاشای سوار ، چوونە دەرەوە بۆ پێشوازییان ،هەموویان لە دۆڵی سیدیم یەکتریان گرت. 4ئەم نۆ پاشایە لە دۆڵی سیدیم شەڕیان کرد .پاشاکانی سۆدۆم و عەمۆراش لەبەردەم پاشاکانی ئیلمدا دۆڕان. 5دۆڵی سیدیم پڕ بوو لە چاڵە لیمۆ و پاشاکانی ئیلم بەدوای پاشاکانی سۆدۆمدا ڕۆیشتن و پاشاکانی سۆدۆم لەگەڵ ئۆردوگاکانیان هەڵهاتن و کەوتنە ناو چاڵە لیمۆکانەوە و هەموو ئەوانەی مابوونەوە بۆ سەلمەتی چوونە شاخەکە و پێنج پاشای ئیلم بەدوایاندا هاتن و تا دەروازەکانی سۆدۆم بەدوایاندا ڕۆیشتن و هەموو ئەو شتانەی کە لە سۆدۆمدا بوون بردیان. 6هەموو شارەکانی سۆدۆم و عەمۆرایان تاڵن کرد و لوت کوڕی برای ئەبرام و موڵک و ماڵی ئەویان گرت و هەموو سامانی شارەکانی سۆدۆمیان گرت و ڕۆیشتن .یونیکی خزمەتکاری ئەبرام کە لە شەڕەکەدا بوو ،ئەمەی بینی و هەموو ئەو شتانەی بە ئەبرام گوت کە پاشاکان بەسەر شارەکانی سۆدۆمدا کردوون و لوتیش لەلیەن ئەوانەوە بە دیل گیراوە. 7ئەبرامیش ئەمەی بیست و لەگەڵ نزیکەی سێ سەد و هەژدە پیاودا هەستا کە لەگەڵیدا بوون ،ئەو شەوە بەدوای ئەم پاشایانەدا کەوت و لێیاندا و هەموویان کەوتنە بەردەم ئەبرام و پیاوەکانی و کەس نەما جگە لەو چوار پاشایەی کە هەڵهاتن و هەریەکەیان بە ڕێگای خۆیان ڕۆیشتن. 8ئەبرام هەموو موڵک و ماڵی سۆدۆمی وەرگرتەوە ،هەروەها لوت و موڵکەکەی و ژنەکانی و منداڵە بچووکەکانی و هەموو موڵکەکانی وەرگرتەوە ،بەجۆرێک لوت هیچی کەم نەبوو. 9کاتێک لە لێدانی ئەم پاشایانە گەڕایەوە ،لەگەڵ پیاوەکانی بە دۆڵی سیدیمدا تێپەڕین کە پاشاکان پێکەوە شەڕیان تێدا کردبوو. 10بێرا پاشای سۆدۆم و پیاوەکانی دیکە کە لەگەڵیدا بوون ،لەو چاڵە لیمۆیانەی کە کەوتبوونە دەرەوە چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی چاویان بە ئەبرام و پیاوەکانی بکەوێت. 11ئەدۆنیسەدک پاشای ئۆرشەلیم ،شەم بوو ،لەگەڵ پیاوەکانیدا چوونە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن لە ئەبرام و گەلەکەی ،نان و شەرابیان پێبوو ، ئەوانیش لە دۆڵی مەلەخ پێکەوە مانەوە. 12ئەدۆنیسێدێک بەرەکەتی بە ئەبرام کرد و ئەبرامیش لە هەموو ئەو شتانەی کە لە تاڵنی دوژمنەکانی هێنابووی ،یەک لەسەر دەی پێدا ، چونکە ئەدۆنیسەدێک کاهین بوو لەبەردەم خودادا. 13هەموو پاشاکانی سۆدۆم و عەمۆرا کە لەوێ بوون و خزمەتکارەکانیان لە ئەبرام نزیک بوون و لێیان پاڕانەوە کە خزمەتکارەکانیان کە بە دیل کردبوویان بۆ بگەڕێنێتەوە و هەموو موڵک و ماڵی خۆیان بۆ خۆی وەربگرێت. 14ئەبرامیش وەڵمی پاشاکانی سۆدۆمی دایەوە و گوتی« :وەک یەزدان زیندووە کە ئاسمان و زەوی دروست کردووە و گیانم لە هەموو ناخۆشییەک ڕزگار کردووە و ئەمڕۆ لە دەست دوژمنەکانم ڕزگاری کردم و دایە دەستم ،هیچ شتێکی موڵکی ئێوە نابەم ،بۆ ئەوەی سبەی شانازی نەکەن و بڵێن« :ئەبرام لە موڵک و ماڵی ئێمە دەوڵەمەند بوو کە ڕزگاری کرد». 15چونکە یەزدانی پەروەردگارم کە متمانەم پێی هەیە پێی وتم :هیچ شتێکت کەم نابێت ،چونکە لە هەموو کارەکانی دەستەکانتدا بەرەکەتت پێ دەبەخشم. 16ئێستاش سەیرکە ،لێرەدا هەموو شتێک هی ئێوەیە ،وەریبگرن و بڕۆن .وەک چۆن یەزدان زیندووە من لە ڕۆحێکی زیندووتان لێ وەرناگرم بۆ خوارەوە بۆ پێڵوێک یان تارێک ،جگە لە تێچووی خواردنی ئەوانەی لەگەڵمدا چوونە دەرەوە بۆ شەڕ ،هەروەها بەشەکانی ئەو 23
جاشر
پیاوانەی لەگەڵمدا ڕۆیشتوون ،ئانار و ئەشکۆل و مامرێ ،ئەوان و پیاوەکانیان ،هەروەها ئەوانەی کە مابوونەوە بۆ چاودێریکردنی جانتاکە ، ئەوان بەشی خۆیان لە غەنیمەتەکە وەردەگرن. 17پاشاکانی سۆدۆم بەپێی هەموو ئەو قسانەی ئەبرامیان دا و فشاریان خستە سەری بۆ ئەوەی هەرچییەک هەڵیبژێرێت بیبات ،بەڵم نەیویست. 18پاشاکانی سۆدۆم و پاشماوەی پیاوەکانیان ڕەوانە کرد و فەرمانی پێکردن سەبارەت بە لوت و ئەوانیش چوونە شوێنی خۆیان. 19لۆتی کوڕی براکەی لەگەڵ موڵک و ماڵی خۆی ڕەوانەی کرد و لەگەڵیان ڕۆیشت ،لوتیش گەڕایەوە ماڵەکەی خۆی ،بۆ سۆدۆم ،ئەبرام و گەلەکەی گەڕانەوە بۆ ماڵەکەیان بۆ دەشتەکانی مەمرە ،کە لە حەبرۆنە. 20لەو کاتەدا یەزدان دیسانەوە لە حەبرۆن بۆ ئەبرام دەرکەوت و پێی گوت« :مەترسە ،پاداشتەکەت زۆر گەورەیە لەبەردەممدا ،چونکە وازت لێناهێنم ،تاوەکو زۆرت بکەم و بەرەکەتت پێ ببەخشم و نەوەکەتم وەک ئەستێرەکانی ئاسمان ،کە ناپێورێت و ناژمێردرێن». 21هەموو ئەم خاکانە دەدەم بە نەوەکەت کە بە چاوەکانت دەیبینیت ،بۆ هەمیشە پێیان دەدەم بۆ میرات ،تەنها بەهێز بن و مەترسن ، لەبەردەممدا بڕۆن و کامڵ بن. 22لە حەفتا و هەشتەمین ساڵی تەمەنی ئەبرامدا ،لەو ساڵەدا ڕیۆی کوڕی پێلێگ کۆچی دوایی کرد و هەموو تەمەنی ڕێو دوو سەد و سی و نۆ ساڵ بوو و مرد. 23سارای کچی هاران ،هاوسەری ئەبرام ،لەو ڕۆژانەدا هێشتا نەزۆک بوو .ئەو نە کوڕ و نە کچێکی بۆ ئەبرام نەبوو. 24کاتێک بینی منداڵی نەبووە ،هاجەری خزمەتکارەکەی برد کە فیرعەون پێی بەخشیبوو و دایە ئەبرامی مێردەکەی بۆ ژنێک. 25چونکە هاجەر هەموو ڕێگاکانی سارای فێربوو وەک سارای فێری کردبوو ،بە هیچ شێوەیەک کەم و کوڕی نەبوو لە شوێنکەوتنی ڕێگا باشەکانی. 26سارای بە ئەبرامی گوت« :ئەوەتا هاجەری خزمەتکارم ،بڕۆ بۆ لی تا لەسەر ئەژنۆکانم منداڵی بمێنێتەوە ،بۆ ئەوەی منیش لە ڕێگەی ئەوەوە منداڵ بەدەست بهێنم». 27لە کۆتایی دە ساڵی نیشتەجێبوونی ئەبرام لە خاکی کەنعان ،کە هەشتا و پێنجەمین ساڵی تەمەنی ئەبرامە ،سارای هاجەری پێدا. 28ئەبرام گوێی لە دەنگی سارای هاوسەری گرت و هاجەری خزمەتکارەکەی برد و ئەبرامیش هاتە لی و دووگیان بوو. 29کاتێک هاجەر بینی کە دووگیان بووە ،زۆر دڵخۆش بوو ،خاتوونەکەی لە چاوەکانیدا سووکایەتی پێکرا و لە دڵی خۆیدا گوتی« :ئەمە تەنها ئەوە دەتوانێت لەبەردەم خودادا لە سارای خاتوونەکەم باشترم ،چونکە هەموو ئەو ڕۆژانەی کە خاتوونەکەم لەگەڵ ئاغاکەم بووە ، دووگیان نەبووە ،بەڵم من یەزدان لە ماوەیەکی کورتدا بەهۆی ئەوەوە دووگیان بووم. 30کاتێک سارای بینی کە هاجەر لە لیەن ئەبرامەوە دووگیان بووە ،سارای ئیرەیی بە خزمەتکارەکەی برد و سارای لە دڵی خۆیدا گوتی : «بە دڵنیاییەوە ئەمە هیچی تر نییە جگە لەوەی کە دەبێ لە من باشتر بێت». 31سارای بە ئەبرامی گوت« :هەڵەی من بەسەرتدا بێت ،چونکە لەو کاتەی کە لەبەردەم یەزدان دوعات بۆ منداڵەکان دەکرد ،بۆچی لەسەر من دوعات نەکرد ،تا یەزدان تۆوم پێبدات؟ 32کاتێک لەبەردەمتدا لەگەڵ هاجەر قسە دەکەم ،قسەکانی من سووکایەتی پێدەکات ،چونکە دووگیان بووە ،تۆ هیچی پێ ناڵێیت .یەزدان حوکم بدات لە نێوان من و تۆدا لەسەر ئەوەی لەگەڵم کردوویت». 33ئەبرامیش بە سارای گوت« :ئەوەتا کەنیزەکەکەت لە دەستی تۆدایە ،ئەوەی لە چاوتدا باش بێت لەگەڵیدا بیکە .سارای ئازاری دا و هاجەر لێی هەڵهات بۆ بیابان. 34فریشتەیەکی یەزدان لەو شوێنەی کە هەڵتبوو ،لە لی بیرێکەوە دۆزیەوە و پێی گوت« :مەترسە ،چونکە من تۆوەکەت زۆر دەکەم ، چونکە تۆ کوڕێک لەدایک دەبیت و ناوی دەنێیت ئیسماعیل .ئێستا بگەڕێوە بۆ سارای خاتوونەکەت و خۆت بخەرە ژێر دەستی ئەوەوە». 35هاجەر شوێنی بیرەکەی ناونا بەێر-لهای-رۆی ،لە نێوان کادێش و بیابانی بەرێددایە. 36هاجەر لەو کاتەدا گەڕایەوە ماڵی گەورەکەی و لە کۆتایی ڕۆژەکاندا هاجەر کوڕێکی بۆ ئەبرام لەدایک بوو ،ئەبرامیش ناوی ئیسماعیل ناونا .ئەبرامیش تەمەنی هەشتا و شەش ساڵ بوو کاتێک لەدایک بوو. بەشی ١٧ 1لەو ڕۆژانەدا ،لە ساڵی نەوەد و یەکەمی تەمەنی ئەبرامدا ،نەوەی کیتیم لەگەڵ نەوەی توبال شەڕیان کرد ،چونکە کاتێک یەزدان کوڕانی مرۆڤی لەسەر ڕووی زەوی بڵوکردەوە ،نەوەی کیتیم چوون و خۆیان لە دەشتی کانۆپیا بەرجەستە کرد و شارەکانیان لەوێ دروست کرد و لە لی ڕووباری تیبرۆ نیشتەجێ بوون. 2نەوەی توبال لە توسکانا نیشتەجێ بوون و سنوورەکانیان گەیشتە ڕووباری تیبرۆ و نەوەی توبال شارێکیان لە توسکانان دروست کرد و ناوی سابینایان ناونا سابینای کوڕی توبال باوکیان و تا ئەمڕۆش لەوێ نیشتەجێ بوون. 3لەو کاتەدا نەوەی کیتیم لەگەڵ نەوەی توبال شەڕیان کرد و نەوەی توبال لەبەردەم نەوەی کیتیمدا کوژران و نەوەی کیتیم سێ سەد و حەفتا پیاویان لە نەوەی توبال کوژران. 4لەو کاتەدا نەوەی توبال سوێندیان بە نەوەی کیتیم خوارد و گوتیان« :لە نێوانماندا هاوسەرگیری مەکەن و هیچ کەسێک کچەکەی خۆی بە هیچ کام لە کوڕەکانی کیتیم نادات». 5چونکە هەموو کچەکانی توبال لەو ڕۆژانەدا جوان بوون ،چونکە لەو کاتەدا هیچ ژنێک لە هەموو زەویدا وەک کچەکانی توبال جوان نەبوو. 6هە موو ئە وانە ی بە جوانی ژنان خۆشحاڵ بوون ،ده چوونە لی کچە کانی توبال و ژنیان لێ وه ڕده گرت ،کوڕه کانی پیاو و پاشا و میرانیش کە زۆر لە جوانی ژنان خۆشحاڵ بوون ،لە و ڕۆژانە دا لە کچە کانی توبال ژنیان ده هێنا. 24
جاشر
7لە کۆتایی سێ ساڵدا دوای ئەوەی نەوەی توبال سوێندیان بە نەوەی کیتیم خوارد کە کچەکانیان نەدەن بە ژن ،نزیکەی بیست پیاو لە نەوەی کیتیم چوونەتە سەر کچێکی توبال ،بەڵم هیچیان نەدۆزیەوە. 8چونکە نەوەی توبال سوێندەکانیان جێبەجێ کرد کە هاوسەرگیری لەگەڵیان نەکەن و سوێندەکانیان نەشکاند. 9لە ڕۆژانی دروێنەکردندا نەوەی توبال دەچوونە کێڵگەکانیان بۆ ئەوەی لە دروێنەکردنیان وەربگرن ،کاتێک گەنجەکانی کیتیم کۆبوونەوە و چوونە شاری سابینا ،هەر پیاوێک ژنێکی گەنجی لە کچەکانی توبال وەرگرت و هاتنە شارەکانیان. 10نەوەی توبال بیستیان و چوونە شەڕیان لەگەڵدا ،نەیانتوانی بەسەریاندا زاڵ بن ،چونکە شاخەکە زۆر بەرز بوو لەوان ،کاتێک بینیان ناتوانن بەسەریاندا زاڵ بن ،گەڕانەوە بۆ خاکەکەیان. 11لە شۆڕشی ساڵدا نەوەی توبال چوون و نزیکەی دە هەزار پیاویان لە شارەکانی نزیکیان بەکرێ گرت و لەگەڵ نەوەی کیتیمدا شەڕیان کرد. 12ئینجا نەوەی توبال لەگەڵ نەوەی کیتیمدا شەڕیان کرد و خاکەکەیان وێران بکەن و ناڕەحەتیان بکەن ،لەم شەڕەدا نەوەی توبال بەسەر نەوەی کیتیمدا زاڵ بوون و نەوەی کیتیمیش بینی کە زۆر دڵتەنگ بوون ،ئەو منداڵنەی کە لە کچانی توبالەوە هەیانبوو ،لەسەر ئەو دیوارە بەرزکردەوە کە دروستکرابوو ،بۆ ئەوەی لەبەردەم چاوی نەوەی تووبالدا بن توبال. 13ئینجا نەوەی کیتیم پێیان گوت« :ئایا ئێوە هاتوون لەگەڵ کوڕ و کچەکانی خۆتان شەڕ بکەن و لەو کاتەوە تا ئێستا بە گۆشت و ئێسکتان نەزانراوین؟» 14کاتێک نەوەی توبال ئەمەیان بیست ،وازیان لە شەڕ لەگەڵ نەوەی کیتیم هێنا و ڕۆیشتن. 15گەڕانەوە بۆ شارەکانیان ،نەوەی کیتیمیش لەو کاتەدا کۆبوونەوە و دوو شاریان لە کەناری دەریا دروست کرد ،یەکێکیان ناویان ناوە پورتو و ئەوی دیکەیان ئاریزا. 16ئەو کاتە ئەبرامی کوڕی تارا تەمەنی نەوەد و نۆ ساڵ بوو. 17لەو کاتەدا یەزدان بۆی دەرکەوت و پێی گوت« :پەیمانی خۆم لە نێوان خۆم و تۆدا دەبەستم و نەوەکەت زۆر زیاد دەکەم ،ئەمەش ئەو پەیمانەیە کە لە نێوان من و تۆدا دەیکەم ،کە هەموو منداڵێکی نێر خەتەنە بکرێت ،تۆ و نەوەکەت دوای تۆ». 18لە تەمەنی هەشت ڕۆژیدا خەتەنە دەکرێت و ئەم پەیمانە لە جەستەتاندا دەبێت بۆ پەیمانێکی هەمیشەیی. 19ئیتر ئێستا ناوی ئەبرام نامێنرێت جگە لە ئیبراهیم و ژنەکەت چیتر ناوی سارای نابێت جگە لە سارا. 20چونکە من بەرەکەت بە هەردووکتان دەدەم و لە دوای ئێوە نەوەکانتان زۆر دەکەم تا ببنە نەتەوەیەکی گەورە و پاشاکانتان لێ دەردەچن. بەشی ١٨ 1ئیبراهیم هەستا و هەموو ئەو شتانەی کرد کە خودا فەرمانی پێکردبوو ،پیاوەکانی ماڵەکەی و ئەوانەی بە پارەکەی کڕیویانە برد و وەک یەزدان فەرمانی پێکردبوو خەتەنەی کرد. 2یەک کەس نەما کە خەتەنەی نەکردبێت ،ئیبراهیم و ئیسماعیلی کوڕیش بە گۆشتی پێستی پێشەوە خەتەنە کران .ئیسماعیل تەمەنی سێزدە ساڵ بوو کاتێک لە گۆشتی پێستی پێشەوەیدا خەتەنە کرا. 3لە ڕۆژی سێیەمدا ئیبراهیم لە چادرەکەی دەرچوو و لەبەردەم دەرگاکە دانیشت بۆ ئەوەی چێژ لە گەرمای خۆر وەربگرێت ،لە کاتی ئازاری جەستەیدا. 4یەزدان لە دەشتی مەمرە بۆی دەرکەوت و سێ لە فریشتە خزمەتکارەکانی نارد بۆ سەردانیکردن ،ئەویش لە دەرگای چادرەکە دانیشتبوو ، چاوەکانی بەرزکردەوە و بینی سێ پیاو لە دوورەوە دەهاتن ،هەستا و ڕایکرد بۆ پێشوازیکردنیان ،کڕنۆشی بۆیان دانا و هێنایان بۆ ماڵەکەی. 5پێی گوتن« :ئەگەر ئێستا لەبەردەمتان نیعمەتم وەرگرتووە ،بگەڕێنەوە و پارچە نانێک بخۆن .و فشاری خستە سەریان ،ئەوانیش ڕوویان لە ژوورەوە کرد و ئاوی دا و پێیان شۆرد و لە ژێر دارێک لە دەرگای چادرەکە دانا. 6ئیبراهیم ڕایکرد و گوێدرێژێکی ناسک و باشی برد و بەپەلە بیکوژێت و دایە ئەلیعەزەری خزمەتکارەکەی بۆ ئەوەی جل و بەرگەکەی بپۆشێت. 7ئیبراهیم هاتە لی سارا بۆ ناو چادرەکە ،پێی گوت« :بەپەلە سێ پێوەر ژەمی جوان ئامادە بکە و بیکوڵێنە و کێک دروست بکە بۆ داپۆشینی ئەو مەنجەڵە کە گۆشتەکەی تێدابوو ،ئەویش هەروای کرد». 8ئیبراهیم بەپەلە کەرە و شیر و گۆشتی مانگا و گۆشتی مەڕ هێنایە بەردەمیان و پێش ئەوەی گۆشتی گوێدرێژەکە تەواو بێت و ئەوانیش خواردیان ،پێشیان دا بیخۆن. 9کاتێک خواردنیان تەواو کرد یەکێکیان پێی گوت« :بەپێی تەمەنی ژیانت دەگەڕێمەوە بۆ لی تۆ و سارا ژنەکەت کوڕێکی دەبێت». 10پیاوەکان دوای ئەوە ڕۆیشتن و ڕۆیشتن بۆ ئەو شوێنانەی کە ڕەوانەی ئەو شوێنانە کرابوون. 11لەو ڕۆژانەدا هەموو گەلی سۆدۆم و عەمۆرا و هەموو پێنج شارەکە زۆر خراپەکار و گوناهبار بوون بەرامبەر بە یەزدان و بە قێزەونەکانیان یەزدانیان توڕە کرد و لە پیربووندا بە شێوەیەکی قێزەون و ڕقاوی لەبەردەم یەزدان بەهێز بوون و خراپەکاری و تاوانەکانیان لەو ڕۆژانەدا لەبەردەم یەزدان زۆر بوو. 12لە خاکەکەیاندا دۆڵێکی زۆر فراوانیان هەبوو ،نزیکەی نیو ڕۆژ بە پێ دەڕۆیشت ،لەوێدا کانیاوی ئاو و گیایەکی زۆر لە دەوری ئاوەکەدا بوو. 13هەموو گەلی سۆدۆم و عەمۆرا لە ساڵێکدا چوار جار لەگەڵ ژن و منداڵەکانیان و هەموو موڵکەکانیان دەچوونە ئەوێ و لەوێ بە زەنجەفیل و سەما شاد بوون. 14لە کاتی شادیدا هەموویان هەستان و دەستیان بە ژنەکانی دراوسێکەیان دەگرت و هەندێکیشیان کچە پاکیزەکانی دراوسێکانیان بوون و چێژیان لێ دەبینی و هەر پیاوێک ژن و کچەکەی لە دەستی دراوسێکەیدا دەبینی و یەک قسەی نەدەگوت. 25
جاشر
15بەیانی تا شەو وایان دەکرد و دواتر هەر پیاوێک دەگەڕانەوە ماڵەوە بۆ ماڵەکەی خۆی و هەر ژنێک بۆ چادرەکەی .بۆیە هەمیشە لە ساڵێکدا چوار جار دەیانکرد. 16هەروەها کاتێک کەسێکی نامۆ دەهاتە شارەکانیان و کاڵیەکی دەهێنا کە بە مەبەستی فڕێدانی لەوێ کڕیبووی ،خەڵکی ئەم شارانە ، پیاوان ،ژن و منداڵ ،گەنج و پیر ،کۆدەبوونەوە و دەچوونە لی پیاوەکە و کاڵکانی بە زۆر دەبرد ،کەمێکیان دەدا بە هەر پیاوێک تا کۆتایی بە هەموو کاڵکانی خاوەنەکەی دەهات کە هێنابووی بۆ ناو خاکەکە. 17ئەگەر خاوەن کاڵکان لەگەڵیان شەڕی بکردایە و پێی بڵێت« :ئەم کارە چییە کە تۆ لەگەڵمدا کردوویت ،ئەوا یەک بە یەک لێی نزیک دەبوونەوە و هەریەکەیان ئەو کەمانەی کە وەریگرتبوو پیشانی دەدا و گاڵتەیان پێدەکرد و دەیانگوت« :تەنها ئەو کەمەی کە تۆ پێتدام وەرمگرتووە ».کاتێک ئەمەی لە هەموویان دەبیست ،بە خەم و تاڵیی ڕۆحەوە لێیان هەڵدەستا و دەچوو ،کاتێک هەموویان هەڵدەهاتن و بەدوایدا دەڕۆیشتن و بە دەنگەدەنگ و گێژاوێکی زۆرەوە لە شارەکە دەریان دەکرد. 18پیاوێکی خەڵکی ئیلم هەبوو کە بە ئارامییەوە بە ڕێگادا دەڕۆیشت ،لەسەر کەرەکەی دانیشتبوو ،کە پۆشاکێکی جوانی ڕەنگاوڕەنگی هەڵگرتبوو ،پۆشاکەکەی بە پەڕۆیەک بە کەرەکەیەوە بەسترابوو. 19پیاوەکە بە شەقامی سۆدۆمدا تێدەپەڕی ،کە ئێوارە خۆر ئاوا بوو ،لەوێ مایەوە بۆ ئەوەی لە شەودا بمێنێتەوە ،بەڵم کەس نەیهێشت بچێتە ماڵەکەی .لەو کاتەدا لە سۆدۆم پیاوێکی خراپەکار و خراپەکار هەبوو ،کەسێکی شارەزا لە خراپەکاریدا ،ناوی حەداد بوو. 20چاوەکانی بەرزکردەوە و ڕێبوارەکەی لە شەقامی شارەکەدا بینی ،هاتە لی و گوتی« :لە کوێوە هاتوویت و بۆ کوێ دەڕۆیت؟» 21پیاوەکە پێی گوت« :من لە حەبرۆنەوە دەڕۆم بۆ ئیلم لەو شوێنەی کە سەر بە خۆمە ،کاتێک تێدەپەڕم خۆر ئاوابوو و کەس ڕێگەی پێنەدام بچمە ماڵەکەیەوە ،هەرچەندە نان و ئاو و هەروەها پەڕۆ و خۆراکی کەرەکەمم هەبوو ،و هیچم کەم نەبوو. 22حەداد وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :هەموو ئەو شتانەی کە پێویستت پێی دەبێت لەلیەن منەوە دابین دەکرێت ،بەڵم بە درێژایی شەو لە شەقامەکەدا نامێنیتەوە». 23حەداد هێنایە ماڵەکەی خۆی و بە پەڕۆکە پۆشاکەکەی لە کەرەکەی داکەند و هێنایان بۆ ماڵەکەی ،لە کاتێکدا ڕێبوارەکە لە ماڵی هیداد خواردن و خواردنەوە دەخواردەوە ،ئەویش لەوێ مایەوە. 24بەیانی ڕێبوارەکە زوو هەستا بۆ ئەوەی بەردەوام بێت لە گەشتەکەی ،کاتێک حەداد پێی گوت« :چاوەڕوان بە ،بە نانێک دڵت دڵنەوایی بدە و دواتر بڕۆ ،پیاوەکەش هەروای کرد .لەگەڵیدا مایەوە و بە ڕۆژ هەردووکیان پێکەوە نانیان دەخوارد و دەیانخواردەوە ،کاتێک پیاوەکە هەستا بۆ ڕۆشتن. 25حەداد پێی گوت« :ئەوە ڕۆژ بەرەو دابەزین دەڕوات ،باشترە بە درێژایی شەو بمێنیتەوە تا دڵت دڵنەوایی بێت .پاشان فشاری خستە سەری تا بە درێژایی شەو لەوێ مایەوە و لە ڕۆژی دووەمدا زوو هەستا بۆ ئەوەی بڕوات ،کاتێک هیداد فشاری خستە سەری و گوتی« :بە پارچە نانێک دڵت دڵنەوایی بدە و دواتر بڕۆ ،ئەویش مایەوە و ڕۆژی دووەمیش لەگەڵیدا خواردنی خوارد ،ئینجا پیاوەکە هەستا بۆ ئەوەی بەردەوام بێت لە گەشتەکەی». 26حەداد پێی گوت« :ئەوەتا ئێستا ڕۆژ بەرەو دابەزین دەڕوات ،لەگەڵم بمێنەرەوە بۆ ئەوەی دڵت دڵنەوایی بدەیت و بەیانی زوو هەستە و بڕۆ». 27پیاوەکە نەیویست بمێنێتەوە ،بەڵکو هەستا و کەرەکەی لەسەر زین کرد و لە کاتێکدا کە زینەکەی لەسەر کەرەکەی بوو ،ژنی هیداد بە مێردەکەی گوت« :ئەم پیاوە دوو ڕۆژە لەگەڵمان ماوەتەوە و دەخوات و دەیخواتەوە و هیچی پێ نەداین ،ئێستاش بێ ئەوەی هیچی پێداین لێمان دوور بکەوێتەوە؟ »هیداد پێی گوت« :بێدەنگ بە». 28کابرا کەرەکەی زین کرد بۆ ئەوەی بچێت ،داوای لە هیداد کرد کە پەڕۆ و پۆشاکەکەی پێبدات تا بە کەرەکەوە بیبەستێتەوە. 29حەداد پێی گوت« :چی دەڵێی؟ »پێی گوت« :ئاغاکەم ئەو پەڕۆ و پۆشاکە بە ڕەنگی جۆراوجۆرم پێ بدە کە لە ماڵەکەتدا بۆت شاردبوویتەوە بۆ ئەوەی ئاگاداری بم». 30ئینجا حەداد وەڵمی پیاوەکەی دایەوە و گوتی« :ئەمە لێکدانەوەی خەونەکەتە ،ئەو پەڕۆیەی کە بینیوتە ،واتە تەمەنت وەک پەڕۆیەک درێژ دەبێتەوە ،و دوای بینینی پۆشاکەکە کە بە هەموو جۆرە ڕەنگێک ڕەنگ کراوە ،واتە باخچەیەکی ترێت دەبێت کە تێیدا دار بە هەموو میوەیەک بچێنیت. 31ڕێبوارەکەش وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئاغای من وا نییە ،چونکە من بەئاگا بووم کاتێک پەڕۆکەم پێدایت و هەروەها پۆشاکێکی ڕەنگی جیاوازم پێدایت ،کە کەرەکەت داکەند بۆ ئەوەی بۆم دابنێیت .حەدادیش وەڵمی دایەوە و گوتی« :بەڕاستی من لێکدانەوەی خەونەکەتم پێداویت و خەونێکی خۆشە ،ئەمەش لێکدانەوەی خەونەکەیەتی». 32ئێستا کوڕانی مرۆڤ چوار پارچە زیوم پێدەدەن ،کە ئەرکی منە بۆ لێکدانەوەی خەونەکان ،تەنها لە تۆ سێ پارچە زیوم دەوێت. 33پیاوەکە بە قسەکانی حەداد تووڕە بوو ،بە تاڵیی هاوارێکی کرد و حەدادی هێنایە لی سێراک دادوەری سۆدۆم. 34پیاوەکە دۆسیەکەی خستە بەردەم سێراکی دادوەر ،کاتێک هیداد وەڵمی دایەوە و گوتی« :وا نییە ،بەڵم مەسەلەکە بەم شێوەیەیە . دادوەریش بە ڕێبوارەکەی گوت« :ئەم پیاوە هیداد ڕاستیت پێدەڵێت ،چونکە لە شارەکاندا بەناوبانگە بە لێکدانەوەی وردی خەونەکان». 35پیاوەکە بە قسەی دادوەرەکە هاوارێکی کرد و گوتی« :پەروەردگارم وا نییە ،چونکە ئەو ڕۆژە بوو کە پەڕۆ و پۆشاکەکەم پێدا کە لەسەر کەرەکە بوو ،بۆ ئەوەی لە ماڵەکەیدا بیانخەمەوە .هەردووکیان لەبەردەم دادوەردا ناکۆکییان کرد ،یەکێکیان دەیگوت« :بابەتەکە بەم شێوەیە بوو ،ئەوی دیکەیان پێچەوانەکەی ڕاگەیاند». 36حەداد بە پیاوەکەی گوت« :چوار پارچە زیوم پێ بدە کە بۆ لێکدانەوەکانی خەونەکانم وەریبگرم .هیچ دەرماڵەیەک نادەم؛ و تێچووی ئەو چوار ژەمەم پێ بدە کە لە ماڵەکەمدا خواردوتە. 37پیاوەکە بە هیدادی گوت« :بەڕاستی پارەی ئەو شتەت دەدەمێ کە لە ماڵەکەتدا خواردم ،تەنیا ئەو پەڕۆ و پۆشاکەم پێ بدە کە لە ماڵەکەتدا شاردبوویتەوە». 26
جاشر
38حەداد لەبەردەم دادوەر وەڵمی دایەوە و بە پیاوەکەی گوت« :ئایا من لێکدانەوەی خەونەکەتم پێ نەگوت؟ »پەڕۆکە بەو مانایەیە کە ڕۆژەکانت وەک پەڕۆیەک درێژ دەبنەوە ،و پۆشاکەکەش ،کە باخێکی ترێت دەبێت کە هەموو جۆرە دارێکی میوەی تێدا دەچێنیت. 39ئەمە لێکدانەوەی دروستی خەونەکەتە ،ئێستا ئەو چوار پارچە زیوەم پێ بدە کە وەک قەرەبوویەک داوای دەکەم ،چونکە هیچ ڕێگەت پێنادەم. 40پیاوەکە بە قسەکانی هیداد هاوارێکی کرد و هەردووکیان لەبەردەم دادوەردا شەڕیان کرد و دادوەر فەرمانی بە خزمەتکارەکانی دا و ئەوانیش بە پەلە لە ماڵەکە دەریانکرد. 41کاتێک خەڵکی سۆدۆم گوێیان لێیان بوو ،بە شەڕ و ناکۆکی لە دادوەر ڕۆیشتن و بە دەوریان کۆبوونەوە و هاواریان کرد بەرامبەر بەو نامۆیە و بە پەلە لە شارەکە دەریانکرد. 42پیاوەکە بە تاڵیی و بە گریانەوە بەسەر کەرەکەیدا بەردەوام بوو. 43لە کاتی ڕۆشتنیدا گریای بەو شتەی کە لە شارە گەندەڵەکەی سۆدۆم بەسەریدا هات. بەشی ١٩ 1شارەکانی سۆدۆم چوار دادوەریان هەبوو بۆ چوار شار ،ناوەکانیان بریتی بوون لە سێراک لە شاری سۆدۆم ،شەرقەد لە عەمۆرا ،زبناخ لە ئەدما و مێنۆن لە زێبۆیم. 2خزمەتکاری ئیبراهیم ئەلیعەزەر ناوی جیاوازی بۆ کردن ،سێراکی کردە شەکرە ،شەکرادی کردە شەکرورا ،زێبناخی کردە کەزۆبیم و مێنۆن کردە مەتزلۆدین. 3بە خواستی چوار دادوەرەکەیان خەڵکی سۆدۆم و عەمۆرا جێگایان لە شەقامەکانی شارەکاندا دانابوو ،ئەگەر کەسێک هاتە ئەم شوێنانە ، دەستیان دەگرت و دەیانهێنایە سەر یەکێک لە جێگاکانیان و بە زۆر دەیانخستە ناویانەوە. 4لە کاتی پاڵکەوتنیدا ،سێ پیاو لە سەری و سێ کەس لە پێیەکانی دەوەستاون و بە درێژی جێگاکە پێوانەیان دەکرد و ئەگەر پیاوەکە لە جێگاکە کەمتر بووایە ئەم شەش پیاوە لە هەر سەرێکەوە درێژیان دەکردەوە و کاتێک هاواریان بۆ دەکرد وەڵمیان نەدەدایەوە. 5ئەگەر لە جێگاکە درێژتر بووایە ،هەردوو لی جێگاکەیان لە هەر سەرێکەوە کۆدەکردەوە ،تا پیاوەکە دەگەیشتە دەروازەکانی مردن. 6ئەگەر بەردەوام هاواریان بۆ بکردایە ،ئەوانیش وەڵمیان دەدایەوە و دەیانگوت« :ئەمە بە پیاوێک دەکرێت کە دێتە خاکەکەمان». 7کاتێک مرۆڤەکان هەموو ئەمانەیان بیست کە خەڵکی شارەکانی سۆدۆم کردیان ،خۆیان لە هاتنە ئەوێ بەدوور گرت. 8کاتێک هەژارێک دەهاتە سەر خاکەکەیان زیو و زێڕیان پێدەدا و لە هەموو شارەکەدا بانگەوازێکیان دەکرد کە یەک پارچە نانی پێنەدەن بۆ خواردن و ئەگەر ئەو نامۆیە چەند ڕۆژێک لەوێ بمێنێتەوە و لە برسێتیدا بمرێت ،نەیتوانی پارچە نانێک بەدەستبهێنێت ،ئەوا لە کاتی مردنیدا هەموو خەڵکی شارەکە دەهاتن و زیو و زێڕەکەیان دەبرد کە پێیان بەخشیبوو. 9ئەوانەی دەیانتوانی ئەو زیو یان زێڕە بناسنەوە کە پێیان بەخشیبوو ،وەریانگرتەوە و لە کاتی مردنیدا جلەکانیشیان لێکردەوە و شەڕیان دەکرد و ئەوەی زاڵ بوو بەسەر دراوسێکەیدا ،دەیگرت. 10دوای ئەوە دەیانگواستەوە و لە ژێر هەندێک لە دارستانەکانی بیابانەکاندا دەینێژن .هەرکەسێک کە دەهاتە لیان و لە خاکەکەیاندا بمرێت ، هەموو ڕۆژەکانیان بەو شێوەیە دەیانکرد. 11بە تێپەڕبوونی کات سارا ئەلیعەزەری نارد بۆ سۆدۆم ،بۆ بینینی لوت و لێپرسینەوە لە خۆشگوزەرانییەکەی. 12ئینجا ئەلیعەزەر چووە سۆدۆم و چاوی بە پیاوێکی سۆدۆم کەوت کە لەگەڵ کەسێکی نامۆ شەڕ دەکات ،پیاوە سۆدۆمەکەش هەموو جلەکانی لە هەژارەکە لێسەندەوە و ڕۆیشت. 13ئەم پیاوە هەژارە هاوارێکی بۆ ئەلیعەزەر کرد و داوای ڕەزامەندی خۆی کرد ،بەهۆی ئەوەی پیاوی سۆدۆم لەگەڵیدا کردبوو. 14پێی گوت« :بۆچی وا مامەڵە لەگەڵ ئەو هەژارە دەکەیت کە هاتووە بۆ خاکەکەت؟» 15پیاوی سۆدۆم وەڵمی ئەلیعەزەری دایەوە« :ئایا ئەم پیاوە براتە یان خەڵکی سۆدۆم تۆیان کردووە بە دادوەر ،کە تۆ باسی ئەم پیاوە دەکەیت؟» 16ئینجا ئەلیعەزەر لەسەر پیاوە هەژارەکە لەگەڵ پیاوی سۆدۆم شەڕی کرد ،کاتێک ئەلیعەزەر نزیک بووەوە بۆ ئەوەی جل و بەرگی هەژارەکە لە پیاوی سۆدۆم وەربگرێتەوە ،پەلەیەکی کرد و بە بەردێک لە پێشەوەی ئەلیعەزەری دا. 17خوێنەکە زۆر لە پێشەوەی ئەلیعەزەرەوە ڕژا و کاتێک پیاوەکە خوێنەکەی بینی ئەلیعەزەری گرت و گوتی« :کرێی خۆمم پێ بدە کە لەم خوێنە خراپەی لە پێشەوەتدا بوو ڕزگارت کرد ،چونکە داب و نەریت و یاسا لە خاکەکەماندا بەم شێوەیەیە». 18ئەلیعەزەر پێی گوت« :بریندارت کردم و داوات لێدەکەم کرێی خۆتت پێ بدەم .ئەلیعەزەریش گوێی لە قسەکانی پیاوی سۆدۆم نەگرت. 19پیاوەکە ئەلیعەزەری گرت و هێنایە لی شەکرا دادوەری سۆدۆم بۆ ئەوەی دادگایی بکات. 20پیاوەکە بە دادوەرەکەی گوت« :پاراستنت دەکەم گەورەم ،ئەم پیاوە ئەمەی کردووە ،چونکە من بە بەردێک لێمدا کە خوێنەکە لە پێشەوەی ڕژاوە و نایەوێت کرێی خۆمم پێبدات». 21دادوەر بە ئەلیعەزەری گوت« :ئەم پیاوە ڕاستیت پێدەڵێت ،کرێیەکەی پێ بدە ،چونکە لە خاکی ئێمەدا ئەمە داب و نەریتە .ئەلیعەزەر گوێی لە قسەکانی دادوەر بوو ،بەردێکی بەرزکردەوە و لە دادوەرەکەی دا و بەردەکە بەر پێشەوەی کەوت و خوێنەکە بە شێوەیەکی زۆر لە پێشەوەی دادوەرەکەوە ڕژا و ئەلیعەزەر وتی« :ئەگەر ئەمە داب و نەریتە لە خاکەکەتدا ئەوەی دەبوو بیدەم بەم پیاوە ،چونکە ئەمە بڕیاری تۆ بووە ،تۆ بڕیارت دا». 22ئەلیعەزەر پیاوی سۆدۆمی لی دادوەر بەجێهێشت و ڕۆیشت.
27
جاشر
23کاتێک پاشاکانی ئیلم شەڕیان لەگەڵ پاشاکانی سۆدۆم کرد ،پاشاکانی ئیلم هەموو موڵک و ماڵی سۆدۆمیان گرت و لوتیان بە دیل گرت ،لەگەڵ موڵکەکەی ،کاتێک بە ئیبراهیم گوترا چوو لەگەڵ پاشاکانی ئیلم شەڕی کرد و هەموو موڵک و ماڵی لوت و هەروەها موڵک و ماڵی سۆدۆمی لە دەستیان وەرگرتەوە. 24لەو کاتەدا ژنی لوت کچێکی لێ بوو ،ناوی لێنا پالتیت و گوتی« :لەبەرئەوەی خودا خۆی و هەموو ماڵەکەی لە دەستی پاشاکانی ئیلم ڕزگار کرد .پالتیسی کچی لوت گەورە بوو ،یەکێک لە پیاوەکانی سۆدۆم بوو بە ژن. 25پیاوێکی هەژار هاتە ناو شارەکە بۆ ئەوەی بتوانێت بخرێتە سەر زەوی ،ئەویش چەند ڕۆژێک لە شارەکە مایەوە و هەموو خەڵکی سۆدۆم بە داب و نەریتی خۆیان ڕاگەیاند کە پارچە نانێک بەم پیاوە نەدەن تا بیخوات ،تا بە مردوویی کەوتە سەر زەوی و ئەوانیش هەروایان کرد. 26پالتیسی کچی لوت ئەم پیاوەی بینی کە لە کۆڵنەکاندا پاڵکەوتووە و لە برسێتیدا برسی بووە و کەس هیچی پێ نەدا تا بتوانێت بە زیندووی بمێنێتەوە و تەنها خەریکی مردن بووە. 27ڕۆحی پڕ بوو لە بەزەیی بۆ پیاوەکە و بۆ ماوەی چەندین ڕۆژ بە نهێنی نانی پێدا و ڕۆحی ئەم پیاوە زیندوو بووەوە. 28چونکە کاتێک دەچووە دەرەوە بۆ هێنانی ئاو نانەکەی دەخستە ناو کۆزە ئاوەکەوە ،کاتێک دەگەیشتە ئەو شوێنەی کە پیاوە هەژارەکە لێی بوو ،نانەکەی لە مەنجەڵەکە دەبرد و دەیدا بیخوات .بۆیە چەندین ڕۆژ وای کرد. 29هەموو خەڵکی سۆدۆم و عەمۆرا سەریان سوڕما کە چۆن ئەم پیاوە دەتوانێت بۆ ماوەی چەند ڕۆژێک بەرگەی برسێتی بگرێت. 30بە یەکتریان گوت« :ئەمە تەنها ئەوەیە کە دەخوات و دەخواتەوە ،چونکە هیچ کەسێک ناتوانێت ئەوەندە ڕۆژ برسێتی بگرێت و وەک ئەم پیاوە بژی ،تەنانەت ڕووخساریشی نەگۆڕێت .سێ پیاویش خۆیان لە شوێنێکدا شاردەوە کە هەژارەکە لێی جێگیر بوو ،بۆ ئەوەی بزانن کێیە نانی بۆ هێناوە بۆ ئەوەی بیخوات. 31پالتیسی کچی لوت لەو ڕۆژەدا بۆ هێنانی ئاو چووە دەرەوە ،نانی خستە ناو مەنجەڵەکەی ئاوەکەیەوە ،چووە لی شوێنی هەژارەکە ئاو بکێشێت و نانی لە مەنجەڵەکە دەرهێنا و دایە هەژارەکە و ئەویش خواردی. 32سێ پیاوەکە بینیان کە پالتیس چی بەسەر پیاوە هەژارەکەدا کرد و پێیان گوت« :ئەوا تۆیت کە پشتگیریت کردووە ،بۆیە نە برسی بووە و نە ڕوخساری نەگۆڕاوە و نە وەک ئەوانی دیکە مردووە». 33سێ پیاوەکە لەو شوێنە دەرچوون کە خۆیان لێی شاردبووەوە و پالتیس و ئەو نانەیان گرت کە لە دەستی هەژارەکەدا بوو. 34ئینجا پالتیسیان گرت و هێنایانە بەردەم دادوەرەکانیان و پێیان گوتن« :ئەو ئەمەی کرد ،هەر ئەویش نانی بۆ پیاوە هەژارەکە دابین کرد ، بۆیە ئەم هەموو کاتە نەمرد .بۆیە ئێستا سزای ئەم ژنەمان بۆ ڕابگەیەنە کە یاساکەمان سەرپێچی کردووە. 35خەڵکی سۆدۆم و عەمۆرا کۆبوونەوە و ئاگرێکیان لە شەقامی شارەکە هەڵگیرساند و ژنەکەیان برد و فڕێیاندایە ناو ئاگرەکەوە و سووتا و بوو بە خۆڵەمێش. 36لە شاری ئەدما ژنێک هەبوو کە هاوشێوەیان لەگەڵدا کردبوو. 37چونکە ڕێبوارێک هاتە شاری ئەدما بۆ ئەوەی بە درێژایی شەو لەوێ بمێنێتەوە ،بە نیازی ئەوەی بەیانیان بگەڕێتەوە ماڵەوە ،بەرامبەر دەرگای ماڵی باوکی ژنە گەنجەکە دانیشت بۆ ئەوەی لەوێ بمێنێتەوە ،وەک چۆن خۆر ئاوابوو کاتێک گەیشتە ئەو شوێنە .ژنە گەنجەکە بینی کە لە لی دەرگای ماڵەکە دانیشتووە. 38ئینجا داوای ئاوی لێکرد و ژنەکە پێی گوت« :تۆ کێیت؟ »پێی گوت« :ئەمڕۆ بە ڕێگادا دەڕۆیشتم و کاتێک خۆر ئاوا بوو گەیشتمە ئێرە ، بۆیە بە درێژایی شەو لێرە دەمێنمەوە ،بەیانی زوو هەستم و بەردەوام دەبم لە گەشتەکەم». 39ژنە گەنجەکە چووە ناو ماڵەکە و نان و ئاوی بۆ پیاوەکە هێنا تا بیخوات و بیخواتەوە. 40ئینجا ئەم کارە بۆ خەڵکی ئەدما زانرا و کۆبوونەوە و ژنە گەنجەکەیان هێنایە بەردەم دادوەرەکان ،بۆ ئەوەی لەسەر ئەم کارە دادوەری بکەن. 41دادوەر گوتی« :داوای مردن دەبێ بەسەر ئەم ژنەدا بێت ،چونکە سەرپێچی یاسای ئێمەی کردووە ،بۆیە ئەمە بڕیارە سەبارەت بەو ژنە». 42ئینجا خەڵکی ئەو شارانە کۆبوونەوە و ژنە گەنجەکەیان هێنایە دەرەوە و وەک دادوەر فەرمانی دابوو ،لە سەر تا پێی هەنگوینیان مەسح کرد و لەبەردەم ڕەوە هەنگێک دانا کە ئەو کاتە لە شانەکانیاندا بوون و هەنگەکان بەسەریدا فڕین و چەقاندنیان کرد و هەموو جەستەی ئاوساوە. 43ژنە گەنجەکە بەهۆی هەنگەکانەوە هاوارێکی کرد ،بەڵم کەس ئاگاداری نەبوو و بەزەیی پێیدا هاتەوە ،هاوارەکانی بەرەو ئاسمان بەرزبووەوە. 44یەزدان بەم کارە و هەموو کارەکانی شارەکانی سۆدۆم تووڕە بوو ،چونکە خۆراکیان زۆر بوو و ئارامیان لە نێوانیاندا هەبوو ،هێشتا نەیاندەتوانی بژێوی هەژاران و هەژاران بپارێزن و لەو ڕۆژانەدا کارە خراپەکانیان و گوناهەکانیان لەبەردەم یەزدان گەورە بوو. 45یەزدان دوو فریشتەی بانگهێشت کرد کە هاتبوونە ماڵی ئیبراهیم بۆ لەناوبردنی سۆدۆم و شارەکانی. 46فریشتەکان لە دەرگای چادرەکەی ئیبراهیم هەستان ،دوای ئەوەی نان و خواردنەوەیان خواردەوە ،ئێوارە گەیشتنە سۆدۆم ،لوتیش لە دەروازەی سۆدۆم دانیشتبوو ،کاتێک بینییان هەستا بۆ ئەوەی پێشوازییان لێبکات و کڕنۆشی بۆ سەر زەوی دانا. 47زۆر فشاری خستە سەریان و هێنایانە ناو ماڵەکەی خۆی و خواردنی پێداین کە دەیانخوارد و بە درێژایی شەو لە ماڵەکەیدا مانەوە. 48فریشتەکان بە لوتیان گوت« :هەستە ،تۆ و هەموو موڵک و ماڵی خۆت لەم شوێنە بڕۆنە دەرەوە ،نەک بە تاوانی ئەم شارە لەناو بچیت ، چونکە یەزدان ئەم شوێنە لەناو دەبات». 49فریشتەکان دەستی لووت و دەستی ژنەکەی و دەستی منداڵەکانی و هەموو شتێکی هی خۆییان گرت و هێنایانە دەرەوە و لە دەرەوەی شارەکان دایاننا. 50بە لوتیان گوت« :لە ڕزگاربوونت لە ژیانت ،ئەویش هەڵهات و هەموو شتەکانی هی خۆی». 28
جاشر
51ئینجا یەزدان لە ئاسمانەوە گۆگرد و ئاگری لە یەزدان بەسەر سۆدۆم و عەمۆرا و هەموو ئەم شارانەدا باران کرد. 52ئەو شارانەی ڕووخاند ،هەموو دەشت و هەموو دانیشتوانی شارەکان و ئەوانەی لەسەر زەوی گەشەیان کرد .ئادۆی ژنی لوت ئاوڕی دایەوە تا وێرانبوونی شارەکان ببینێت ،چونکە بەهۆی کچەکانی کە لە سۆدۆم مابوونەوە ،بەزەیی هات ،چونکە لەگەڵیدا نەچوون. 53کاتێک ئاوڕی دایەوە بوو بە ستوونی خوێ و تا ئەمڕۆش لەو شوێنەدایە. 54ئەو گاکانیش کە لەو شوێنەدا وەستابوون ڕۆژانە تا کۆتایی پێیان خوێیان دەلێساند و بەیانیان سەرلەنوێ هەڵدەهاتەوە و تا ئەمڕۆش دیسانەوە دەیانلێساند. 55لوت و دوو کچەکەی کە لەگەڵیدا مابوونەوە ،هەڵهاتن و بەرەو ئەشکەوتی ئەدوللم هەڵهاتن و ماوەیەک لەوێ مانەوە. 56ئیبراهیم بەیانی زوو هەستا تا بزانێت چی بەسەر شارەکانی سۆدۆمدا هاتووە .سەیری کرد و بینی دوکەڵی شارەکان وەک دوکەڵی کورە بەرز دەبێتەوە. 57لوت و دوو کچەکەی لە ئەشکەوتەکەدا مانەوە و باوکیان شەرابیان خواردەوە و لەگەڵیدا خەوتن ،چونکە دەیانگوت هیچ کەسێک لەسەر زەوی نییە کە بتوانێت تۆویان لێ هەڵبکات ،چونکە پێیان وابوو هەموو زەوی لەناوچووە. 58هەردووکیان لەگەڵ باوکیان خەوتن و دووگیان بوون و کوڕیان بوو ،یەکەم لەدایکبوو ناوی مۆئابی کوڕی ناوە و گوتی« :لە باوکمەوە دووگیان بووم .تا ئەمڕۆ باوکی مۆئابییەکانە. 59بچووکەکەش کوڕەکەی بە بێنامی ناوبرد .تا ئەمڕۆ باوکی نەوەی عەمۆنە. 60دوای ئەمە لوت و دوو کچەکەی لەوێ ڕۆیشتن و لەگەڵ دوو کچەکەی و کوڕەکانیان لە ئەودیوی ڕووباری ئوردن نیشتەجێ بوون و کوڕەکانی لوت گەورە بوون و چوونە و لە خاکی کەنعان ژنیان برد و منداڵیان بوو و منداڵیان بوو و زۆر بوون. بەشی ٢٠ 1لەو کاتەدا ئیبراهیم لە دەشتی مەمریەوە ڕۆیشت و چووە خاکی فەلەستینییەکان و لە گەرار نیشتەجێ بوو .لە بیست و پێنجەمین ساڵی بوونی ئیبراهیم لە خاکی کەنعان و سەدهەمین ساڵی ژیانی ئیبراهیم ،هاتە گەرار لە خاکی فەلەستینییەکان. 2کاتێک چوونە ناو خاکەکە بە سارای ژنەکەی گوت« :بە هەرکەسێک پرسیارت لێ بکات بڵێ تۆ خوشکی منیت ،بۆ ئەوەی لە خراپەی دانیشتوانی خاکەکە ڕزگارمان بێت». 3کاتێک ئیبراهیم لە خاکی فەلەستینییەکان نیشتەجێ بوو ،خزمەتکارەکانی ئەبیمەلەخی پاشای فەلەستینییەکان بینیان کە سارا زۆر جوانە ، پرسیاریان لە ئیبراهیم کرد سەبارەت بەو کچە و وتی« :ئەو خوشکمە». 4خزمەتکارەکانی ئەبیمەلەک چوونە لی ئەبیمەلەخ و گوتیان« :پیاوێک لە خاکی کەنعان هاتووە بۆ ئەوەی لەو خاکەدا نیشتەجێ بێت و خوشکێکی زۆر جوانی هەیە». 5ئەبیمەلەخ گوێی لە قسەی خزمەتکارەکانی بوو کە سارایان بۆ ستایش کرد ،ئەبیمەلەک ئەفسەرەکانی نارد و سارایان هێنایە لی پاشا. 6سارا هاتە ماڵی ئەبیمەلەخ و پاشا بینی کە سارا جوانە و زۆر دڵی پێی خۆش بوو. 7لێی نزیک بووەوە و پێی گوت« :ئەو پیاوەی لەگەڵیدا هاتووی بۆ خاکەکەمان چییە؟ »ساراش وەڵمی دایەوە و وتی برامە ،ئێمەش لە خاکی کەنعانەوە هاتووین بۆ ئەوەی لە هەر شوێنێک بتوانین شوێنێک بدۆزینەوە بۆ نیشتەجێبوون. 8ئەبیمەلەخ بە سارای گوت« :ئەوەتا خاکەکەم لەبەردەم تۆدایە ،براکەت لە هەر شوێنێکی ئەم خاکەدا دابنێ کە دڵت پێی خۆش بێت ،ئەرکی ئێمە دەبێت بەرزی بکەینەوە و بەرزی بکەینەوە لە سەرووی هەموو خەڵکی خاکەکەوە ،چونکە براکەتە». 9ئەبیمەلەک نارد بۆ ئیبراهیم و ئیبراهیم هاتە لی ئەبیمەلەک. 10ئەبیمەلەخ بە ئیبراهیمی گوت« :ئەوە فەرمانم داوە کە ڕێزت لێ بگیرێت وەک ئەوەی دەتەوێت لەبەر سارای خوشکەکەت». 11ئیبراهیم لە پاشا ڕۆیشت و بەخششەکانی پاشا بەدوایدا ڕۆیشتن. 12وەک ئێواران ،پێش ئەوەی مرۆڤەکان پاڵ بکەون بۆ ئەوەی پشوو بدەن ،پاشا لەسەر تەختەکەی دانیشتبوو ،خەوی قووڵی بەسەردا هات و لەسەر تەختەکە پاڵکەوت و تا بەیانی خەوت. 13لە خەودا بینی کە فریشتەیەکی یەزدان بە شمشێرێکی ڕاکێشراوەوە هاتە لی و فریشتەکە بەسەر ئەبیمەلەخدا وەستا و ویستی بە شمشێر بیکوژێت ،پاشاش لە خەوەکەیدا ترساوە و بە فریشتەکەی گوت« :لە چیدا گوناهم لە دژی تۆ کردووە کە هاتوویت بە شمشێرەکەت بمکوژیت؟» 14فریشتەکەش وەڵمی ئەبیمەلەخی دایەوە« :ئەو ژنەی دوێنێ شەو هێنات بۆ ماڵەکەت دەمری ،چونکە ژنێکی خێزاندارە ،ژنی ئیبراهیمە کە هاتۆتە ماڵەکەت .ئێستا ئەو پیاوە ژنەکەی بگەڕێنێتەوە ،چونکە ژنەکەیەتی .ئەگەر نەیگەڕێنیتەوە ،بزانە کە بە دڵنیاییەوە دەمری ،تۆ و هەموو سەر بە خۆت. 15لەو شەودا هاوارێکی گەورە لە خاکی فەلەستینییەکان هاتە ئاراوە و دانیشتوانی خاکەکە وێنەی پیاوێکیان بینی کە شمشێرێکی ڕاکێشراوی بەدەستەوە وەستابوو ،دانیشتوانی خاکەکەی بە شمشێر لێدا ،بەڵێ بەردەوام بوو لە لێدانیان. 16فریشتەی یەزدان لەو شەودا هەموو خاکی فەلەستییەکانی گرت و لەو شەو و بەیانیەکەی دیکەدا شڵەژانێکی زۆر دروست بوو. 17هەموو سکی دایکی و هەموو منداڵەکانیان داخراو بوون و دەستی یەزدان لەسەریان بوو بەهۆی سارا ،هاوسەری ئیبراهیم کە ئەبیمەلەک گرتبووی. 18بەیانی ئەبیمەلەخ بە ترس و سەرلێشێواوی و ترسێکی زۆرەوە هەستا و خزمەتکارەکانی بانگهێشت کرد و خەونەکەی بۆ گێڕانەوە و خەڵکەکە زۆر ترساون. 19پیاوێک لە نێو خزمەتکارەکانی پاشا وەستابوو ،وەڵمی پاشای دایەوە و گوتی« :ئەی پاشای سەروەر ،ئەم ژنە بگەڕێنەرەوە بۆ مێردەکەی ،چونکە مێردەکەیەتی ،چونکە هاوشێوەی پاشای میسر هات کاتێک ئەم پیاوە هاتە میسر». 29
جاشر
20سەبارەت بە ژنەکەی گوتی« :خوشکی منە ،چونکە کاتێک دێت بۆ نیشتەجێبوون لەو خاکەی کە تێیدا نامۆیە ،بەم شێوەیە کاردەکات». 21فیرعەون نارد و ئەم ژنەی کردە ژن و یەزدان بەڵیەکی سەختی بەسەردا هێنا تا ژنەکەی گەڕاندەوە بۆ لی مێردەکەی. 22ئێستا ئەی پاشای سەروەر ،بزانە دوێنێ شەو چی بەسەر هەموو خاکەکەدا هات ،چونکە سەرسوڕمانێکی زۆر گەورە و ئازار و ماتەمینییەکی زۆر هەبوو ،دەزانین کە بەهۆی ئەو ژنەی کە تۆ وەرتگرتووە. 23بۆیە ئێستا ئەم ژنە بگەڕێنەرەوە بۆ مێردەکەی ،نەک وەک ئەوەی بەسەر فیرعەونی پاشای میسر و ڕەعیەتەکانیدا هات ،بەسەرماندا بێت و نەمرین .ئەبیمەلەخ پەلە کرد و بانگی کرد و سارا بانگی کرد و هاتە پێشی و ئیبراهیمی بانگ کرد و هاتە پێشی. 24ئەبیمەلەخ پێی گوتن« :ئەم کارە چییە کە دەڵێن خوشک و برا و من ئەم ژنەم بۆ ژن هێنا؟» 25ئیبراهیم گوتی« :لەبەر ئەوەی پێم وابوو بەهۆی ژنەکەمەوە تووشی مردن بم .ئەبیمەلەخ مەڕ و مەڕ و خزمەتکاری پیاو و خزمەتکاری کچ و هەزار پارچە زیوی برد و دایە ئیبراهیم و سارای گەڕاندەوە بۆ لی. 26ئەبیمەلەخ بە ئیبراهیمی گوت« :ئەوەتا هەموو خاکەکە لەبەردەمتدایە ،لە هەر شوێنێک هەڵیبژێریت تێیدا نیشتەجێبە». 27ئیبراهیم و سارای هاوسەری بە ڕێز و ڕێزەوە لە لی پاشا هاتنە دەرەوە و لە خاکی گەرار نیشتەجێ بوون. 28هەموو دانیشتوانی خاکی فەلەستینییەکان و خزمەتکارەکانی پاشا هێشتا لە ئازاردا بوون ،بەهۆی ئەو تاعونەی کە فریشتەکە بە درێژایی شەو لەسەر سارا بەسەریاندا هێنابوو. 29ئەبیمەلەخ نارد بۆ ئیبراهیم و گوتی« :ئێستا بۆ خزمەتکارەکانت لە یەزدانی پەروەردگارت دوعا بکە ،تا ئەم مردنە لە نێوانماندا لببات». 30ئیبراهیم لەسەر ئەبیمەلەخ و ڕەعیەتەکانی نوێژی کرد ،یەزدان گوێی لە دوعای ئیبراهیم بوو ،ئەبیمەلەک و هەموو ڕەعیەتەکانی چاککردەوە. بەشی ٢١ 1لە کۆتایی ساڵ و چوار مانگی نیشتەجێبوونی ئیبراهیم لە خاکی فەلەستینییەکان لە گەرار ،خودا سەردانی سارای کرد و یەزدان بیری هێنایەوە و دووگیان بوو و کوڕێکی بۆ ئیبراهیم بوو. 2ئیبراهیم ناوی ئەو کوڕەی ناونا ئیسحاق کە سارا لەدایک بوو. 3ئیبراهیم لە تەمەنی هەشت ڕۆژیدا ئیسحاقی کوڕی خەتەنە کرد ،وەک چۆن خودا فەرمانی بە ئیبراهیم کردبوو بۆ نەوەکانی دوای خۆی . ئیبراهیم سەد ساڵ و ساراش تەمەنی نەوەد ساڵ بوو ،کاتێک ئیسحاق لەدایک بوو. 4منداڵەکە گەورە بوو و شیری لێبڕییەوە ،ئیبراهیم جەژنێکی گەورەی سازکرد لەو ڕۆژەی ئیسحاق لە شیری لێبڕییەوە. 5شەم و ئەبەر و هەموو گەلی گەورەی خاکەکە و ئەبیمەلەخی پاشای فەلەستینییەکان و خزمەتکارەکانی و فیکۆل ،سەرۆکی سوپاکەی هاتن بۆ خواردن و خواردنەوە و شادبوون بەو جەژنەی کە ئیبراهیم لە ڕۆژی لە شیربڕینی ئیسحاقی کوڕەکەیدا کردی. 6هەروەها تارا باوکی ئیبراهیم و ناحوری برای لە حەرانەوە هاتبوون ،ئەوان و هەموو سەر بە خۆیان ،چونکە زۆر دڵخۆش بوون بە بیستنی کوڕێک لە سارا لەدایک بووە. 7هاتنە لی ئیبراهیم و لە جەژنی ئیبراهیمدا خواردن و خواردنەوەیان خواردەوە کە ئیبراهیم لە ڕۆژی لە شیربڕینی ئیسحاقدا سازکرد. 8تارا و ناهور لەگەڵ ئیبراهیم شاد بوون و چەند ڕۆژێک لە خاکی فەلەستینییەکان لەگەڵیدا مانەوە. 9لەو کاتەدا سیروگی کوڕی ڕوو لە ساڵی یەکەمی لەدایکبوونی ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم کۆچی دوایی کرد. 10هەموو تەمەنی سێروگ دوو سەد و سی و نۆ ساڵ بوو ،ئینجا مرد. 11ئیسماعیلی کوڕی ئیبراهیم لەو ڕۆژانەدا گەورە بوو .تەمەنی چواردە ساڵ بوو کاتێک سارا ئیسحاقی بۆ ئیبراهیم بوو. 12خودا لەگەڵ ئیسماعیلی کوڕی ئیبراهیم بوو ،گەورە بوو ،فێری بەکارهێنانی کەوان بوو و بوو بە تیرهەڵگر. 13ئیسحاق تەمەنی پێنج ساڵ بوو لەگەڵ ئیسماعیل لەبەردەم دەرگای چادرەکە دانیشتبوو. 14ئیسماعیل هاتە لی ئیسحاق و بەرامبەری دانیشت ،کەوانەکەی برد و کێشا و تیرەکەی خستە ناوی و بەنیازی کوشتنی ئیسحاق بوو. 15سارا ئەو کارەی بینی کە ئیسماعیل ویستویەتی لەگەڵ ئیسحاقی کوڕەکەی بیکات ،زۆر دڵتەنگ بوو بەهۆی کوڕەکەیەوە ،ئیبراهیمی نارد و پێی گوت« :ئەم کۆیلەیە و کوڕەکەی دەربکەون ،چونکە کوڕەکەی نابێتە میراتگری کوڕەکەم ،چونکە ئەمڕۆ هەوڵیدا بەم شێوەیە بیکات». 16ئیبراهیم گوێی لە دەنگی سارا گرت و بەیانی زوو هەستا و دوانزە نان و قوتویەک ئاوی برد کە بەخشی بە هاجەر و لەگەڵ کوڕەکەیدا ڕەوانەی کرد و هاجەر لەگەڵ کوڕەکەیدا ڕۆیشت بۆ بیابان و لەگەڵ دانیشتوانی بیابانەکەدا لە بیابانی پاران نیشتەجێ بوون و ئیسماعیل تیرهەڵگر بوو و لە ناوچەدا نیشتەجێ بوو بیابان ماوەیەکی زۆرە. 17دواتر ئەو و دایکی چوونە خاکی میسر و لەوێ نیشتەجێ بوون ،هاجەر ژنێکی لە میسرەوە بۆ کوڕەکەی هێنا و ناوی مێریبا بوو. 18ژنی ئیسماعیل دووگیان بوو و چوار کوڕ و دوو کچی لەدایک بوو ،ئیسماعیل و دایکی و ژنەکەی و منداڵەکانیش دوای ئەوە چوون و گەڕانەوە بۆ بیابان. 19لە بیابانێکدا کە تێیدا نیشتەجێ بوون چادریان بۆ خۆیان دروست کرد و مانگانە و ساڵنە بەردەوام بوون لە گەشتکردن و دواتر پشوویان دەدا. 20خودا لەسەر ئیبراهیم باوکی مەڕ و مەڕ و چادرەکانی بە ئیسماعیل دا و پیاوەکەش لە ئاژەڵدا زیاد بوو. 21ئیسماعیل لە بیابانەکان و لە چادرەکاندا نیشتەجێ بوو ،بۆ ماوەیەکی زۆر گەشت و پشوودانی دەکرد ،ڕووخساری باوکی نەبینی. 22دوای ماوەیەک ئیبراهیم بە سارای ژنەکەی گوت« :دەچم ئیسماعیلی کوڕم دەبینم ،چونکە ئارەزووی بینینی دەکەم ،چونکە ماوەیەکی زۆرە نەمبینیوە». 23ئیبراهیم سواری یەکێک لە وشترەکانی بوو بۆ بیابان بۆ گەڕان بەدوای ئیسماعیلی کوڕیدا ،چونکە بیستبووی کە لە چادرێکدا لە بیابانەکەدا نیشتەجێیە لەگەڵ هەموو موڵکەکانی. 30
جاشر
24ئیبراهیم چووە بیابان و نزیکەی نیوەڕۆ گەیشتە چادرەکەی ئیسماعیل و بەدوای ئیسماعیلدا پرسی و ژنەکەی ئیسماعیلی بینی کە لەگەڵ منداڵەکانی لە چادرەکەدا دانیشتوون و ئیسماعیل مێردەکەی و دایکی لەگەڵیان نەبوون. 25ئیبراهیم لە ژنی ئیسماعیل پرسی« :ئیسماعیل بۆ کوێ چووە؟ »ژنەکە گوتی« :ئەو چووە کێڵگە بۆ ڕاوکردن ،ئیبراهیم هێشتا سواری وشتر بوو ،چونکە نەیدەویست لەسەر زەوی دابەزێت وەک چۆن سوێندی بە سارای هاوسەری خواردبوو کە لە وشترەکە دابەزێت». 26ئیبراهیم بە ژنی ئیسماعیلی گوت« :کچەکەم کەمێک ئاوم پێ بدە تا بیخۆمەوە ،چونکە لە گەشتەکەم ماندوو بووم». 27ژنەکەی ئیسماعیل وەڵمی ئیبراهیمی دایەوە و گوتی« :ئێمە نە ئاومان هەیە و نە نان ،لە چادرەکەدا دانیشتبوو و ئاگاداری ئیبراهیمی نەبوو ،نە پرسیاری ئەوەی لێکرد کە کێیە». 28بەڵم لە چادرەکەدا منداڵەکانی دەدا و جنێوی پێدەدان ،هەروەها جنێوی بە ئیسماعیلی مێردەکەی دا و سەرزەنشتی دەکرد ،ئیبراهیم گوێی لە قسەکانی ژنەکەی ئیسماعیل بوو بۆ منداڵەکانی ،زۆر تووڕە و ناڕازی بوو. 29ئیبراهیم بانگی ژنەکەی کرد کە لە چادرەکەوە بێتە دەرەوە بۆ لی ،ژنەکەش هات و بەرامبەر ئیبراهیم وەستا ،چونکە ئیبراهیم هێشتا سواری وشتر بوو. 30ئیبراهیم بە ژنی ئیسماعیلی گوت« :کاتێک ئیسماعیلی مێردەکەت دەگەڕێتەوە ماڵەوە ئەم قسانە پێی بڵێ. 31پیاوێکی زۆر پیر لە خاکی فەلەستینییەکان هاتە ئێرە بۆ ئەوەی بەدوای تۆدا بگەڕێت ،دەرکەوتن و شێوەی ئەویش بەم شێوەیە بوو .لێم نەپرسی کێیە ،کاتێک بینی لێرە نەبوویت قسەی لەگەڵ کردم و وتی :کاتێک ئیسماعیل مێردەکەت گەڕایەوە پێی بڵێ ئەم پیاوە بەم شێوەیە وتی :کاتێک گەڕایتەوە ماڵەوە ئەم بزمارەی ئەو چادرە لببە کە لێرە داناوە و بزمارێکی دیکە لە شوێنی دابنێ. 32ئیبراهیم ڕێنماییەکانی بۆ ژنەکە تەواو کرد و سواری وشترەکە ڕۆیشتەوە ماڵەوە. 33دوای ئەوە ئیسماعیل لە ڕاوەدوونانی ئەو و دایکی هاتن و گەڕانەوە بۆ چادرەکە و ژنەکەی ئەم قسانەی پێ گوت. 34پیاوێکی زۆر پیر لە خاکی فەلەستینییەکان هات بۆ گەڕانت ،دەرکەوتن و شێوەی ئەویش بەم شێوەیە بوو .لێم نەپرسی کێیە ،کاتێک بینی لە ماڵەوە نەبوویت پێی وتم :کاتێک مێردەکەت دێتەوە ماڵەوە پێی بڵێ ،پیرە پیاوەکە ئەمە دەڵێت :بزماری ئەو چادرەی لێرە داناوە و بزمارێکی دیکە لە شوێنی دابنێ. 35ئیسماعیل گوێی لە قسەکانی ژنەکەی بوو ،زانی کە باوکەکەیەتی و ژنەکەی ڕێزی لێناگرێت. 36ئیسماعیل لە قسەکانی باوکی تێگەیشت کە لەگەڵ ژنەکەی گوتبووی ،ئیسماعیل گوێی لە دەنگی باوکی گرت و ئیسماعیل ئەو ژنەی فڕێدا و ڕۆیشت. 37ئیسماعیل دوای ئەوە چووە خاکی کەنعان و ژنێکی دیکەی برد و هێنایە چادرەکەی بۆ ئەو شوێنەی کە ئەو کاتە لێی نیشتەجێ بوو. 38لە کۆتایی سێ ساڵدا ئیبراهیم گوتی« :دەچمەوە و ئیسماعیلی کوڕم دەبینم ،چونکە ماوەیەکی زۆرە نەمبینیوە». 39سواری وشترەکەی بوو و چووە بیابان و نزیکەی نیوەڕۆ گەیشتە چادرەکەی ئیسماعیل. 40پرسیاری لە ئیسماعیل کرد و ژنەکەی لە چادرەکە هاتە دەرەوە و ژنەکە گوتی« :ئەو لێرە نییە گەورەم ،چونکە چووە بۆ ڕاوکردن لە کێڵگەکان و خواردنی وشترەکان ،ژنەکەش بە ئیبراهیمی گوت« :ئاغاکەم بگەڕێنە ناو چادرەکە و پارچە نانێک بخۆن ،چونکە دەبێت گیانت ماندوو بێت بەهۆی گەشتەکەوە». 41ئیبراهیم پێی گوت« :ناوستم ،چونکە پەلە دەکەم بۆ بەردەوامبوون لە گەشتەکەم ،بەڵکو کەمێک ئاوم پێ بدە تا بیخۆمەوە ،چونکە تینووم . ژنەکەش بەپەلە ڕۆیشت و ڕایکردە ناو چادرەکە و ئاو و نانی بۆ ئیبراهیم هێنایە دەرەوە ،کە لەبەردەمیدا دانا و هانی دەدا بیخوات ،ئەویش خوارد و خواردەوە و دڵی دڵنەوایی بوو و ئیسماعیلی کوڕەکەی بەرەکەتدار کرد. 42ئینجا ژەمە خواردنەکەی تەواو کرد و ستایشی یەزدانی کرد و بە ژنەکەی ئیسماعیلی گوت« :کاتێک ئیسماعیل دەگەڕێتەوە ماڵەوە ئەم قسانەی پێ بڵێ. 43پیاوێکی زۆر پیر لە خاکی فەلەستینییەکان هاتە ئێرە و داوای لێکردیت ،بەڵم تۆ لێرە نەبوویت .نان و ئاوم بۆ هێنایە دەرەوە و خوارد و خواردەوە و دڵی دڵنەوایی بوو. 44ئینجا ئەم قسانەی پێ وتم :کاتێک ئیسماعیل مێردەکەت گەڕایەوە ماڵەوە ،پێی بڵێ :بزماری ئەو چادرەی کە هەتە زۆر باشە ،لە چادرەکە دووری مەخەرەوە. 45ئیبراهیم فەرمانی بە ژنەکە تەواو کرد و سواری بوو بۆ ماڵەکەی خۆی بۆ خاکی فەلەستینییەکان .کاتێک ئیسماعیل هاتە چادرەکەی ژنەکەی بە خۆشی و دڵێکی دڵخۆشەوە چووە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن. 46ئینجا پێی گوت« :پیاوێکی پیر لە خاکی فەلەستینەوە هاتە ئێرە و دەرکەوتنی بەم شێوەیە بوو ،داوای لێکردیت و تۆ لێرە نەبوویت ،بۆیە نان و ئاوم هێنایە دەرەوە ،ئەویش خوارد و خواردەوە و دڵی دڵنەوایی بوو. 47ئینجا ئەم قسانەی پێ وتم« :کاتێک ئیسماعیل مێردەکەت دێتەوە ماڵەوە پێی بڵێ :بزماری ئەو چادرەی کە هەتە زۆر باشە ،لە چادرەکە دووری مەخەرەوە». 48ئیسماعیل زانی کە باوکیەتی و ژنەکەی ڕێزی لێگرتووە ،یەزدان بەرەکەتی خستە سەر ئیسماعیل. بەشی ٢٢ 1ئینجا ئیسماعیل هەستا و ژنەکەی و منداڵەکانی و ئاژەڵەکانی و هەموو کەلوپەلەکانی برد و لەوێوە ڕۆیشت و چووە لی باوکی لە خاکی فەلەستینییەکان. 2ئیبراهیم مامەڵەی لەگەڵ ئیسماعیلی کوڕی گێڕایەوە کە ئیسماعیل ژنی یەکەمی هێنابوو ،بەپێی ئەوەی ئیسماعیل کردوویەتی. 3ئیسماعیل و منداڵەکانی چەندین ڕۆژ لەگەڵ ئیبراهیم لەو خاکەدا نیشتەجێ بوون و ئیبراهیم بۆ ماوەیەکی زۆر لە خاکی فەلەستینییەکان نیشتەجێ بوو. 31
جاشر
4ڕۆژەکان زیادیان کرد و گەیشتە بیست و شەش ساڵ ،دوای ئەوە ئیبراهیم لەگەڵ خزمەتکارەکانی و هەموو کەلوپەلەکانی لە خاکی فەلەستینەکانەوە ڕۆیشتن و دوورکەوتنەوەیان لە حەبرۆن نزیک بووەوە و لەوێ مانەوە و خزمەتکارەکانی ئیبراهیم بیری ئاویان هەڵکەند ، ئیبراهیم و هەموو موڵکەکانی لە لی ئاوەکە نیشتەجێ بوون و خزمەتکارەکانی ئەبیمەلەخی پاشای فەلەستینییەکان گوێبیستی ئەو هەواڵە بوو کە خزمەتکارەکانی ئیبراهیم بیری ئاویان لە سنووری خاکەکەدا هەڵکەندووە. 5هاتن و لەگەڵ خزمەتکارەکانی ئیبراهیم شەڕیان کرد و بیرە گەورەکەیان لێیان دزی. 6ئەبیمەلەخی پاشای فەلەستینییەکان ئەم بابەتەی بیست و لەگەڵ فیکۆل سەرکردەی سوپاکەی و بیست کەس لە پیاوەکەی هاتنە لی ئیبراهیم و ئەبیمەلەخ لەبارەی خزمەتکارەکانیەوە لەگەڵ ئیبراهیم قسەی کرد و ئیبراهیم سەرزەنشتی ئەبیمەلەکی کرد سەبارەت بەو بیرەی کە خزمەتکارەکانی لێیان دزیبوو. 7ئەبیمەلەخ بە ئیبراهیمی گوت« :وەک یەزدان زیندووە کە هەموو زەوی دروست کردووە ،تا ئەمڕۆش گوێم لەو کارە نەبوو کە بەندەکانم بەرامبەر بە خزمەتکارەکانت کرد». 8ئیبراهیم حەوت بەرخی مێری برد و دای بە ئەبیمەلەخ و گوتی« :تکایە ئەمانە لە دەستم وەربگرە ،تا شایەدی ئەوە بێت بۆ من کە ئەم بیرەم هەڵکەندووە». 9ئەبیمەلەخ حەوت بەرخی مەڕەکەی برد کە ئیبراهیم پێی بەخشیبوو ،چونکە ئاژەڵ و مەڕێکی زۆری پێبەخشیبوو ،ئەبیمەلەک سوێندی بە ئیبراهیم خوارد سەبارەت بە بیرەکە ،بۆیە ئەو بیرەی ناونا بەێرشەبا ،چونکە هەردووکیان لەوێ سوێندیان خوارد. 10هەردووکیان لە بەێرشەبا پەیمانیان بەست ،ئەبیمەلەخ لەگەڵ فیکۆلی سەرکردەی سوپاکەی و هەموو پیاوەکانی هەستا و گەڕانەوە بۆ خاکی فەلەستینییەکان و ئیبراهیم و هەموو سەر بە خۆی لە بەێرشەبا نیشتەجێ بوون و ماوەیەکی زۆر لەو خاکەدا بوو. 11ئیبراهیم دارستانێکی گەورەی لە بەێرشەبا چاند ،چوار دەروازەی بۆ دروستکرد کە ڕوویان لە چوار لی زەوی بوو ،باخێکی ترێی تێدا چاند ،بەجۆرێک ئەگەر ڕێبوارێک هاتە لی ئیبراهیم ،دەچووە ناو هەر دەروازەیەک کە لە ڕێگاکەیدا بوو ،لەوێ دەمێنێتەوە و خواردن و خواردنەوە و تێرکردنی و دواتر ڕۆشت. 12چونکە ماڵی ئیبراهیم هەمیشە کراوە بوو بۆ کوڕانی مرۆڤ کە تێدەپەڕین و دەهاتنەوە ،کە ڕۆژانە دەهاتن بۆ خواردن و خواردنەوە لە ماڵی ئیبراهیم. 13هەرکەسێک برسی بووبێت و هاتبێتە ماڵی ئیبراهیم ،ئیبراهیم نانی پێدەدا تا بخوات و بخواتەوە و تێر بێت ،هەرکەسێکیش بە ڕووتی دەهاتە ماڵەکەی ،جل و بەرگی دەپۆشی بە ئارەزووی خۆی و زیو و زێڕی پێدەدا و یەزدانی پێ بناساند کە لەسەر زەوی دروستی کردووە . ئەمە ئیبراهیم بە درێژایی ژیانی کرد. 14ئیبراهیم و منداڵەکانی و هەموو موڵکەکانی لە بەێرشەبا نیشتەجێ بوون و چادرەکەی تا حەبرۆن هەڵدا. 15ناحوری برای ئیبراهیم و باوکی و هەموو سەر بەوان لە حەران نیشتەجێ بوون ،چونکە لەگەڵ ئیبراهیم نەهاتنە خاکی کەنعان. 16ناهور منداڵی لەدایک بوو کە میلکای کچی هاران و خوشکی سارای هاوسەری ئیبراهیم بوو. 17ئەمانە ناوی ئەو کەسانەن کە لەدایک بوون :ئوز ،بز ،کەموئێل ،کێسێد ،چازۆ ،پیلداش ،تیدلەف و بێتوئێل ،کە هەشت کوڕ بوون ،ئەمانە نەوەی میلکان کە لە ناهور برای ئیبراهیم لەدایک بوو. 18ناهور خەزوورێکی هەبوو و ناوی ڕۆما بوو ،هەروەها چوار کوڕی لە ناهور و زێباخ و گاخاش و تاخاش و مەعخا بوو. 19ئەو منداڵنەی کە ناهور لەدایک بوون جگە لە کچەکانی دوانزە کوڕ بوون و لە حەران منداڵیشیان لەدایک بوو. 20نەوەی ئوز یەکەم لەدایکبووی ناهور بریتی بوون لە ئەبی و شەرف و گادین و مەلۆس و دیبۆرا خوشکەکەیان. 21کوڕەکانی بوز بریتی بوون لە بەراخێل و نەعمەت و شەڤا و مادۆنۆ. 22کوڕەکانی کەموئێل ئارام و ڕەکۆب بوون. 23کوڕەکانی کێسێد بریتی بوون لە ئەناملەخ ،مەشای ،بنۆن و یفی .کوڕەکانی چازۆش پیلداش و میکی و ئۆفەر بوون. 24کوڕەکانی پیلداش ئارود و کاموم و مێرد و مۆلۆخ بوون. 25کوڕەکانی تیدلەفیش موشان و کوشان و موتزی بوون. 26نەوەی بەتوئێل بریتی بوون لە سەخار و لبان و ڕیبێکای خوشکیان. 27ئەمانە بنەماڵەی نەوەی ناحورن کە لە حەران لەدایک بوون .ئارام کوڕی کەموئێل و ڕەحۆبی برای لە حەران دوورکەوتنەوە و دۆڵێکیان لە خاکەکەدا لە لی ڕووباری فورات دۆزیەوە. 28شارێکیان لەوێ دروست کرد و ناوی شارەکەیان بە ناوی پەتۆری کوڕی ئارامەوە ناونا ،کە تا ئەمڕۆش ئارام نەهرەیمە. 29نەوەی کێسێدیش چوونە شوێنی نیشتەجێبوونیان لەو شوێنەی کە شوێنێکیان بۆ بدۆزرێتەوە ،چوون و دۆڵێکیان دۆزیەوە بەرامبەر خاکی شنار و لەوێ نیشتەجێ بوون. 30لەوێ شارێکیان بۆ خۆیان دروست کرد و لە شارەکەدا ناویان ناوە کەسێد بە ناوی باوکیانەوە ،کە خاکی کاسدیمە تا ئەمڕۆ ،کادیمەکان لەو خاکەدا نیشتەجێ بوون و زۆر بەرهەمیان هێنا و زۆر بوون. 31ئینجا تارا ،باوکی ناحور و ئیبراهیم ،لە پیریدا چوو و ژنێکی دیکەی هێنا ،ناوی پێلیل بوو ،دووگیان بوو و کوڕێکی بۆ بوو ،ناوی لێنا زۆبا. 32دوای لەدایکبوونی زۆبا ،تارا بیست و پێنج ساڵ ژیا. 33تارا لەو ساڵەدا کۆچی دوایی کرد ،واتە لە سی و پێنجەمین ساڵی لەدایکبوونی ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم. 34تەمەنی تەرا دوو سەد و پێنج ساڵ بوو ،لە حەران نێژرا. 35زۆبای کوڕی تارا سی ساڵ تەمەنی بوو ،ئارام و ئەخلیس و مێریکی لەدایکبوو. 36ئارام کوڕی زۆبا کوڕی تەرا سێ ژنی هەبوو و دوانزە کوڕ و سێ کچی بوو .یەزدان سامان و ماڵ و ماڵت و مەڕ و مەڕ و مەڕوماڵت و مەڕوماڵت و مەڕوماڵتێکی زۆری بە ئارامی کوڕی زۆبا بەخشی ،پیاوەکەش زۆر زیادی کرد. 32
جاشر
37ئارامی کوڕی زۆبا و براکەی و هەموو ماڵەکەی لە حەرانەوە ڕۆیشتن و چوونە شوێنی نیشتەجێبوونیان بۆ ئەوەی شوێنێک بدۆزنەوە ، چونکە موڵک و ماڵی ئەوان زۆر بوو بۆ ئەوەی لە حەران بمێننەوە .چونکە نەیانتوانی لەگەڵ براکانیان نەوەی ناحۆر لە حەران بوەستن. 38ئارامی کوڕی زۆبا لەگەڵ براکانی ڕۆیشت و دۆڵێکیان لە دوورەوە بەرەو ڕۆژهەڵتی وڵت دۆزیەوە و لەوێ نیشتەجێ بوون. 39شارێکیان لەوێ دروست کرد و ناوی( ئارام)یان لێنا ،بە ناوی برا گەورەکەیان .واتە ئارام زۆبا تا ئەمڕۆ. 40ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم لەو ڕۆژانەدا گەورە بوو ،ئیبراهیمی باوکی فێری ڕێگای یەزدانی کرد بۆ ناسینی یەزدان ،یەزدانیش لەگەڵیدا بوو. 41ئیسحاق تەمەنی سی و حەوت ساڵ بوو ،ئیسماعیلی برای لەگەڵیدا لەناو چادرەکەدا دەسوڕایەوە. 42ئیسماعیل شانازی بە خۆیەوە کرد بە ئیسحاق و گوتی« :کاتێک یەزدان بە باوکم قسەی کرد خەتەنەمان بکات ،تەمەنم سێزدە ساڵ بوو ، بەپێی ئەو قسەیەی یەزدانم کرد کە بە باوکم گوتبووم و گیانم بەخشی بە یەزدان ،سەرپێچیم نەکرد لە قسەکانی کە فەرمانی بە باوکم کردبوو». 43ئیسحاقیش وەڵمی ئیسماعیلی دایەوە و گوتی« :بۆچی شانازی بەم شتە دەکەیت ،کەمێک لە گۆشتەکەت کە لە جەستەت وەرگرتووە ،کە یەزدان فەرمانی پێکردوویت؟» 44وەک چۆن یەزدان زیندووە ،خودای ئیبراهیمی باوکم ،ئەگەر یەزدان بە باوکم بڵێت :ئیسحاقی کوڕەکەت ببە و پێشکەشکردنی بۆ بەردەمم ،من خۆم بەدوور ناگرم ،بەڵکو بە خۆشحاڵییەوە پەسەندی دەکەم. 45یەزدان گوێی لە قسەی ئیسحاق بوو کە بە ئیسماعیل گوتبووی ،لەبەردەم یەزدان باش بوو ،بیری کردەوە کە ئیبراهیم لەم بابەتەدا دادگایی بکات. 46ئەو ڕۆژە هات کە کوڕانی خودا هاتن و خۆیان خستە بەردەم یەزدان ،شەیتانیش لەگەڵ کوڕەکانی خودا هاتە بەردەم یەزدان. 47یەزدان بە شەیتانی گوت« :لە کوێوە هاتووی؟ »شەیتانیش وەڵمی یەزدانی دایەوە و گوتی« :لە چوون و ئەول لە سەر زەوی و لە ڕۆیشتن بەسەر زەویدا». 48یەزدان بە شەیتانی گوت« :قسەی تۆ چییە بۆ من سەبارەت بە هەموو نەوەی زەوی؟ »شەیتانیش وەڵمی یەزدانی دایەوە و گوتی : «هەموو ئەو منداڵنەی زەویم بینیوە کە خزمەتت دەکەن و لەبیرت دەکەن کاتێک هەر شتێک لە تۆ دەخوازن». 49کاتێک ئەو شتەیان پێدەدەیت کە لێت دەخوازن ،بە ئاسوودەیی دادەنیشن و وازت لێدەهێنن و چیتر بیرت ناکەنەوە. 50ئایا ئیبراهیمی کوڕی تارات بینیوە کە سەرەتا منداڵی نەبووە و لە هەر شوێنێک هاتبوو خزمەتی کردیت و قوربانگاکانی بۆ دروست کردیت و قوربانییەکانی لەسەر هەڵدەگرت و بەردەوام ناوی تۆی بۆ هەموو نەوەی زەوی ڕاگەیاند. 51ئێستا کە ئیسحاقی کوڕەکەی لەدایک بووە ،وازی لێهێناوە و جەژنێکی گەورەی بۆ هەموو دانیشتوانی خاکەکە سازکردووە و یەزدانیشی لەبیرکردووە. 52چونکە لەنێو هەموو ئەو کارانەی کردوویەتی ،هیچ قوربانییەکی بۆ نەهێناوە .نە قوربانی سووتاندن و نە قوربانی هاوبەشی ،نە گا و نە بەرخ و نە بزن لە هەموو ئەو شتانەی کە لە ڕۆژی کوشتنی کوڕەکەی لە شیربڕین. 53لە کاتی لەدایکبوونی کوڕەکەیەوە تا ئێستا ،کە سی و حەوت ساڵ بوو ،هیچ قوربانگایەکی لەبەردەمتدا دروست نەکرد و هیچ قوربانییەکی بۆ نەهێنایت ،چونکە بینی ئەوەی داوای لێکردیت دەیدەیت ،بۆیە وازی لێهێنایت. 54یەزدان بە شەیتانی گوت« :ئایا تۆ بەم شێوەیە ئیبراهیمی بەندەی منت زانیوە؟ »چونکە کەس وەک ئەو لەسەر زەوی نییە ،پیاوێکی تەواو و ڕاستگۆ لەبەردەممدا ،کەسێک لە خودا بترسێت و خۆی لە خراپە بەدوور بگرێت .لە ژیانمدا ،ئەگەر پێی بڵێم :ئیسحاقی کوڕەکەت لەبەردەممدا پەروەردە بکە ،ئەوا لێم ناپارێزێت ،زۆر زیاتر ئەگەر پێی بڵێم لە مەڕەکانی یان مەڕەکانیەوە قوربانی سووتاندنێک لەبەردەممدا بهێنێتە پێشەوە. 55شەیتانیش وەڵمی یەزدانی دایەوە و گوتی« :ئەوا ئێستا بە ئیبراهیم قسە بکە وەک ئەوەی وتت ،دەبینیت ئایا ئەمڕۆ سەرپێچی ناکات و قسەکانت لبدات». بەشی ٢٣ 1لەو کاتەدا قسەی یەزدان بۆ ئیبراهیم هات و پێی گوت« :ئیبراهیم »وتی« :ئەوەم». 2پێی گوت« :کوڕەکەت ،کوڕە تاقانەکەت کە خۆشت دەوێت ،ئیسحاق ،ببە و بچۆ بۆ خاکی مۆریا و لەوێ بیکە وەک قوربانی سووتاندن لەسەر یەکێک لەو شاخانەی کە پیشانت دەدرێت ،چونکە لەوێ هەورێک و شکۆمەندی یەزدان دەبینیت. 3ئیبراهیم لە دڵی خۆیدا گوتی« :چۆن ئیسحاقی کوڕم لە سارا دایکی جیا بکەمەوە ،بۆ ئەوەی بیهێنمە قوربانی سووتاندن لەبەردەم یەزدان؟» 4ئیبراهیم هاتە ناو چادرەکە و لەبەردەم سارای ژنەکەی دانیشت و ئەم قسانەی پێی گوت. 5ئیسحاقی کوڕم گەورە بووە و ماوەیەکە لە خزمەتکردنی خوداکەی نەخوێندووەتەوە ،ئێستا سبەی دەچم و دەیهێنمە لی شەم و ئەبەر کوڕەکەی ،لەوێش فێری ڕێگاکانی یەزدان دەبێت ،چونکە فێری دەکەن کە یەزدان بناسێت هەروەها بزانێت کە کاتێک بەردەوام نوێژ دەکات لەبەردەم یەزدان ،وەڵمی دەداتەوە ،بۆیە لەوێ ڕێگای خزمەتکردنی یەزدانی پەروەردگاری دەزانێت. 6سارا گوتی« :قسەی باشت کردووە ،بڕۆ گەورەم و وەک وتت بیکە ،بەڵم لە دوورییەکی زۆرەوە لێم دووری مەخەرەوە و با زۆر لەوێ بمێنێتەوە ،چونکە گیانم لەناو ڕۆحیدا بەستراوەتەوە». 7ئیبراهیم بە سارای گوت« :کچەکەم ،با لە یەزدانی پەروەردگارمان بپاڕێینەوە تا چاکەمان لەگەڵ بکات». 8سارا ئیسحاقی کوڕەکەی برد و ئەویش بە درێژایی شەو لەگەڵیدا مایەوە ،ماچی کرد و لە باوەشی گرت و تا بەیانی ڕێنماییەکانی پێدا. 9ئەویش پێی گوت« :ئەی کوڕم ،چۆن گیانم لە تۆ جیا دەبێتەوە؟ »هێشتا ماچی دەکرد و لە باوەشی دەگرت و ڕێنماییەکانی سەبارەت بە ئیبراهیم دا. 33
جاشر
10سارا بە ئیبراهیمی گوت« :ئەی گەورەم ،تکایە ئاگاداری کوڕەکەت بە و چاوەکانت لەسەری دابنێ ،چونکە جگە لە ئەو هیچ کوڕ و کچێکی ترم نییە». 11ئەی وازی لێ مەهێنە .ئەگەر برسی بوو نانی پێ بدە ،ئەگەر تینووی بوو ئاوی پێ بدە تا بیخواتەوە؛ مەهێڵە بە پێ بڕوات و نە لەبەر خۆر دابنیشێت. 12نە با بە تەنیا لە ڕێگادا بڕوات و ناچاری نەکات لە هەر شتێک کە ئارەزووی بکات ،بەڵکو هەرچی پێی بڵێیت لەگەڵیدا بیکە. 13سارا بە درێژایی شەو بەهۆی ئیسحاقەوە بە تاڵیی گریاو تا بەیانی ڕێنماییەکانی پێدا. 14بەیانیان سارا جلێکی زۆر جوان و جوانی هەڵبژارد لەو جلوبەرگانەی کە لە ماڵەکەدا هەیبوو ،کە ئەبیمەلەخ پێی بەخشیبوو. 15ئیسحاقی کوڕەکەی بەو شتە پۆشی و عەمامەیەکی لەسەر سەری دانا و بەردێکی بەنرخی لە سەرەوەی عەمامەکەدا داخست و خۆراکی ڕێگاکەیان پێدا و چوونە دەرەوە ،ئیسحاق لەگەڵ ئیبراهیمی باوکیدا ڕۆیشت و هەندێک لە خزمەتکارەکانیان لەگەڵیان بوون بۆ ئەوەی لە ڕێگاکە بیانبینن. 16سارا لەگەڵیان چووە دەرەوە و لەگەڵیان ڕۆیشت بۆ سەر ڕێگاکە بۆ ئەوەی بیانپارێزێت ،ئەوانیش پێیان گوت« :گەڕەوە بۆ چادرەکە». 17کاتێک سارا گوێی لە قسەکانی ئیسحاقی کوڕەکەی بوو ،بە تاڵیی گریا ،ئیبراهیمی مێردەکەی لەگەڵیدا گریاو کوڕەکەیان لەگەڵیان گریانێکی گەورە .هەروەها ئەوانەی لەگەڵیان دەچوون زۆر گریاون. 18سارا ئیسحاقی کوڕەکەی گرت و ئیسحاقی کوڕەکەی گرت و لە باوەشی گرت و لە باوەشی گرت و لەگەڵیدا بەردەوام بوو لە گریان ، سارا گوتی« :کێ دەزانێت ئەگەر دوای ئەمڕۆ جارێکی تر بتبینمەوە؟» 19هێشتا پێکەوە دەگریان ،ئیبراهیم و سارا و ئیسحاق و هەموو ئەوانەی لەگەڵیان بوون لە ڕێگاکەدا لەگەڵیان دەگریا ،ساراش دوای ئەوە لە کوڕەکەی دوور کەوتەوە و بە تاڵیی دەگریا و هەموو خزمەتکارە پیاوەکانی و خزمەتکارەکانی لەگەڵیدا گەڕانەوە بۆ چادرەکە. 20ئیبراهیم لەگەڵ ئیسحاقی کوڕەکەی ڕۆیشت بۆ ئەوەی بیهێننە قوربانی لەبەردەم یەزدان ،وەک ئەوەی فەرمانی پێکردبوو. 21ئیبراهیم دوو لە گەنجەکەی لەگەڵ خۆی برد ،ئیسماعیلی کوڕی هاجەر و ئەلیعەزەر خزمەتکارەکەی ،لەگەڵیان ڕۆیشتن و لە ڕێگاکەدا گەنجەکان ئەم قسانەیان بۆ خۆیان گوت. 22ئیسماعیل بە ئەلیعەزەری گوت« :ئێستا ئیبراهیم باوکم لەگەڵ ئیسحاق دەچێت بۆ ئەوەی بیهێنێتە قوربانی سووتاندن بۆ یەزدان ،وەک ئەوەی فەرمانی پێکردبوو». 23کاتێک دەگەڕێتەوە هەموو ئەو شتانەی کە هەیەتی پێم دەدات ،بۆ ئەوەی لە دوای ئەوەوە میرات بگرم ،چونکە من یەکەم لەدایکبووی ئەوم. 24ئینجا ئەلیعەزەر وەڵمی ئیسماعیلی دایەوە و گوتی« :بەڕاستی ئیبراهیم لەگەڵ دایکت فڕێیدا و سوێندی خوارد کە هیچ شتێک لە هەموو موڵکەکانی بە میرات نەگریت و هەموو ئەو شتانەی هەیەتی لەگەڵ هەموو گەنجینەکانیدا بە کێ دەبەخشێت ،بەڵکو بە منی خزمەتکارەکەی کە لە ماڵەکەیدا دڵسۆز بووم و شەو و ڕۆژ خزمەتم کردووە و هەموو ئەو کارانەی کردووە کە ئارەزووی کردووم؟ لە کاتی مردنیدا هەموو ئەو شتانەی کە خاوەندارێتی دەکات ،بۆ من وەسیەت دەکات. 25لە کاتێکدا ئیبراهیم لەگەڵ ئیسحاقی کوڕەکەی بە درێژایی ڕێگاکەدا دەڕۆیشتن ،شەیتان هات و بە شێوەی پیاوێکی زۆر پیر و خۆبەزلزان و پەشیمانی بۆ ئیبراهیم دەرکەوت ،لە ئیبراهیم نزیک بووەوە و پێی گوت« :ئایا تۆ گەمژەیت یان دڕندەیت ،کە ئەمڕۆ دەچیت ئەم کارە لەگەڵ کوڕە تاقانەکەت بکەیت؟ 26چونکە خودا لە ڕۆژانی دوایی و لە تەمەنی پیریدا کوڕێکی پێدایت و ئایا ئەمڕۆ دەچیت سەری دەبڕیت ،چونکە هیچ توندوتیژییەکی نەکردووە و ئایا ڕۆحی کوڕە تاقانەکەت لەسەر زەوی لەناو دەبەیت؟ 27ئایا نازانیت و تێناگەیت کە ئەم شتە ناتوانێت لە یەزدانەوە بێت؟ چونکە یەزدان ناتوانێت خراپەکارییەکی وا لە سەر زەوی بەسەر مرۆڤدا بکات و پێی بڵێت :بڕۆ منداڵەکەت سەرببڕە. 28ئیبراهیم ئەمەی بیست و زانی کە ئەوە قسەی شەیتان بوو کە هەوڵیدا لە ڕێگای یەزدان دووری بخاتەوە ،بەڵم ئیبراهیم گوێی لە دەنگی شەیتان نەگرت و ئیبراهیم سەرزەنشتی کرد تا ڕۆیشت. 29شەیتان گەڕایەوە و هاتە لی ئیسحاق .بە شێوەی گەنجێکی جوان و بەزەیی بۆ ئیسحاق دەرکەوت. 30ئینجا لە ئیسحاق نزیک بووەوە و پێی گوت« :ئایا نازانیت و تێناگەیت کە باوکە گەمژە کۆنەکەت ئەمڕۆ بەبێ هیچ شتێک دەتباتە سەربڕین؟» 31ئێستا کوڕم گوێی لێ مەدە و گرنگی پێ مەدە ،چونکە پیرە پیاوێکی گەمژەیە ،با ڕۆحی بەنرخ و سیما جوانەکەت لە زەویدا نەفەوتێت. 32ئیسحاق ئەمەی بیست و بە ئیبراهیمی گوت« :باوکم گوێت لە قسەکانی ئەم پیاوە بووە؟ »تەنانەت بەم شێوەیەش قسەی کردووە. 33ئیبراهیم وەڵمی ئیسحاقی کوڕی دایەوە و پێی گوت« :ئاگاداربە و گوێ لە قسەکانی مەدە و ئاگاداری مەبە ،چونکە ئەو شەیتانەیە ، هەوڵدەدات ئەمڕۆ لە فەرمانەکانی خودا دوورمان بخاتەوە». 34ئیبراهیم هێشتا شەیتانی سەرزەنشت دەکرد ،شەیتانیش لێیان ڕۆیشت ،کاتێک نەیتوانی بەسەریاندا زاڵ بێت ،خۆی لێیان شاردەوە و ڕۆیشت و لە ڕێگاکەدا بە پێشیاندا تێپەڕی .و خۆی گۆڕی بۆ کانییەکی گەورەی ئاو لە ڕێگاکەدا ،ئیبراهیم و ئیسحاق و دوو گەنجەکەی گەیشتنە ئەو شوێنە و کانییەکی گەورە و بەهێزیان وەک ئاوە بەهێزەکان بینی. 35چوونە ناو کانییەکە و تێیدا تێپەڕین ،سەرەتا ئاوەکە گەیشتە قاچەکانیان. 36ئینجا قووڵتر چوونە ناو کانییەکە و ئاوەکە تا ملییان دەگەیشت ،هەموویان بەهۆی ئاوەکەوە ترساون .لە کاتێکدا بەسەر کانیەکەدا دەڕۆیشتن ،ئیبراهیم ئەو شوێنەی ناسیەوە و زانی کە پێشتر ئاو لەوێ نەبووە. 37ئیبراهیم بە ئیسحاقی کوڕەکەی گوت« :من ئەم شوێنە دەزانم کە کانی و ئاوی تێدا نەبوو ،ئێستا هەر ئەم شەیتانەیە کە هەموو ئەمانەمان لەگەڵ دەکات ،تا ئەمڕۆ لە فەرمانەکانی خودا دوورمان بخاتەوە». 34
جاشر
38ئیبراهیم سەرزەنشتی کرد و پێی گوت« :یەزدان سەرزەنشتت بکات ئەی شەیتان ،لە ئێمە لەدایک بوو ،چونکە بە فەرمانەکانی خودا دەڕۆین». 39شەیتان بە دەنگی ئیبراهیم ترسا و لێیان دوورکەوتەوە و شوێنەکە وەک سەرەتا بوو بە وشک. 40ئیبراهیم لەگەڵ ئیسحاق بەرەو ئەو شوێنە ڕۆیشت کە خودا پێی گوتبوو. 41لە ڕۆژی سێیەمدا ئیبراهیم چاوەکانی بەرزکردەوە و ئەو شوێنەی لە دوورەوە بینی کە خودا باسی کردبوو. 42ستوونی ئاگرین بۆ ئەو کەسەی کە لە زەویەوە دەگەیشتە ئاسمان دەرکەوت و هەورێکی شکۆمەندی لەسەر شاخەکە بوو ،شکۆمەندی یەزدان لە هەورەکەدا بینرا. 43ئیبراهیم بە ئیسحاقی گوت« :کوڕەکەم ،ئایا لەو شاخەدا دەبینیت کە لە دوورەوە دەیبینین ،ئەوەی من لەسەری دەیبینم؟» 44ئیسحاق وەڵمی دایەوە و بە باوکی گوت« :من ستوونی ئاگر و هەورێک دەبینم و شکۆمەندی یەزدان لەسەر هەورەکە دەبینرێت». 45ئیبراهیم زانی کە ئیسحاقی کوڕەکەی لەبەردەم یەزدان وەک قوربانی سووتاندن وەرگیراوە. 46ئیبراهیم بە ئەلیعەزەر و ئیسماعیلی کوڕی گوت« :ئایا ئێوەش ئەو شتانە دەبینن کە لەسەر شاخەکە لە دوورەوە دەیبینین؟» 47ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :ئێمە جگە لە چیاکانی تری زەوی هیچی تر نابینین ».ئیبراهیم زانی کە ئەوان لەبەردەم یەزدان قبوڵ نەکراون کە لەگەڵیان بچن ،ئیبراهیم پێی گوتن« :ئێوە لێرە لەگەڵ کەرەکەدا بمێننەوە ،لە کاتێکدا من و ئیسحاقی کوڕەکەم دەچینە ئەوێ بۆ چیا و لەوێ لەبەردەم یەزدان دەپەرستین و دواتر دەگەڕێینەوە بۆ لی ئێوە». 48ئەلیعەزەر و ئیسماعیل لەو شوێنەدا مانەوە ،وەک ئەوەی ئیبراهیم فەرمانی دابوو. 49ئیبراهیم دارێکی بۆ قوربانی سووتاندن وەرگرت و خستە سەر ئیسحاقی کوڕی ،ئەویش ئاگر و چەقۆکەی برد و هەردووکیان چوونە ئەو شوێنە. 50کاتێک ڕۆیشتن ئیسحاق بە باوکی گوت« :ئەوەتا من لێرە ئاگر و دارەکان دەبینم ،کەواتە بەرخەکە لە کوێیە کە دەبێتە قوربانی سووتاندن لەبەردەم یەزدان؟» 51ئیبراهیم وەڵمی ئیسحاقی کوڕەکەی دایەوە و گوتی« :یەزدان تۆی هەڵبژاردووە بۆ کوڕەکەم ،بۆ ئەوەی ببێتە قوربانی سووتاندنی تەواو لە جیاتی بەرخەکە». 52ئیسحاق بە باوکی گوت« :هەموو ئەو شتانەی یەزدان پێی گوتوویت ،بە خۆشی و دڵخۆشیەوە دەیکەم». 53ئیبراهیم دیسانەوە بە ئیسحاقی کوڕەکەی گوت« :ئایا لە دڵتدا بیرکردنەوە و ئامۆژگارییەک لەم بارەیەوە هەیە کە نادروست بێت؟ »پێم بڵێ کوڕەکەم ،تکا دەکەم ،ئەی کوڕم لێم مەشارەوە. 54ئیسحاق وەڵمی ئیبراهیمی باوکی دایەوە و پێی گوت« :باوکەم ،وەک چۆن یەزدان زیندووە و گیانت زیندووە ،هیچ شتێک لە دڵمدا نییە کە ببێتە هۆی لدانم نە بەلی ڕاست و نە لی چەپ لەو وشەیەی کە پێی وتووە. 55نە ئەندام و نە ماسولکە بەم شتە نەجووڵوە و نە وروژاوە ،نە لە دڵمدا هیچ بیرکردنەوە و ئامۆژگارییەکی خراپ سەبارەت بەم بابەتە نییە. 56بەڵم من دڵخۆشم و دڵخۆشم لەم بابەتەدا و دەڵێم :پیرۆزە یەزدان کە ئەمڕۆ منی هەڵبژاردووە بۆ ئەوەی ببمە قوربانی سووتاندن لەبەردەمیدا. 57ئیبراهیم زۆر دڵخۆش بوو بە قسەکانی ئیسحاق و ڕۆیشتن و گەیشتنە ئەو شوێنەی کە یەزدان باسی کردبوو. 58ئیبراهیم نزیک بووەوە بۆ ئەوەی قوربانگاکە لەو شوێنە دروست بکات ،ئیبراهیم دەگریا و ئیسحاق بەرد و هاوێنی برد تا قوربانگاکەیان تەواو کرد. 59ئیبراهیم دارەکەی برد و لەسەر ئەو قوربانگایەی کە دروستی کردبوو ،داینا. 60ئیسحاقی کوڕەکەی برد و بەستییەوە بۆ ئەوەی بیخاتە سەر ئەو دارەی لەسەر قوربانگاکە بوو ،بۆ ئەوەی بیکوژێت بۆ قوربانی سووتاندن لەبەردەم یەزدان. 61ئیسحاق بە باوکی گوت« :من ببەستە و پاشان لەسەر قوربانگاکە دامبنێ ،نەک بگەڕێمەوە و بجوڵێم و لە هێزی چەقۆکە لەسەر گۆشتەکەم شل ببمەوە و قوربانی سووتاندنەکە پیس بکەم .ئیبراهیمیش وای کرد. 62ئیسحاق هێشتا بە باوکی گوت« :باوکم ،کاتێک منت کوشت و سووتاندم بۆ قوربانی ،ئەوەی لە خۆڵەمێشم دەمێنێتەوە لەگەڵ خۆتدا ببە بۆ ئەوەی بیهێنیتە سارا دایکم و پێی بڵێ« :ئەمە بۆنی خۆشی ئیسحاقە .بەڵم ئەمەی پێ مەڵێ ئەگەر لە نزیک بیرێک یان لەسەر هەر شوێنێکی بەرز دابنیشێت ،نەک ڕۆحی خۆی فڕێ بداتە دوای من و بمرێت. 63ئیبراهیم گوێی لە قسەکانی ئیسحاق بوو ،کاتێک ئیسحاق ئەم قسانەی کرد ،دەنگی بەرزکردەوە و گریا .فرمێسکەکانی ئیبراهیم بەسەر ئیسحاقی کوڕەکەیدا ڕژا و ئیسحاق بە تاڵیی گریای و بە باوکی گوت« :باوکم پەلە بکە و ویستی یەزدانی پەروەردگارمان لەگەڵمدا بکە وەک ئەوەی فەرمانی پێکردوویت». 64دڵی ئیبراهیم و ئیسحاق بەم شتە دڵخۆش بوو کە یەزدان فەرمانی پێکردن .بەڵم چاو بە تاڵیی دەگریا لە کاتێکدا دڵ دڵخۆش بوو. 65ئیبراهیم ئیسحاقی کوڕەکەی بەستەوە و لەسەر قوربانگاکە لەسەر دارەکە داینا ،ئیسحاق ملی لەسەر قوربانگاکە لەبەردەم باوکیدا درێژکردەوە و ئیبراهیم دەستی درێژکرد بۆ ئەوەی چەقۆکە بگرێت بۆ ئەوەی کوڕەکەی بکوژێت وەک قوربانی سووتاندن لەبەردەم یەزدان. 66لەو کاتەدا فریشتەکانی میهرەبانی هاتنە بەردەم یەزدان و سەبارەت بە ئیسحاق قسەیان لەگەڵ کرد و گوتیان. 67 0پەروەردگار ،تۆ پاشایەکی میهرەبان و بەزەییداریت بەسەر هەموو ئەو شتانەی کە لە ئاسمان و زەویدا دروستت کردووە و پشتگیری هەموویان دەکەیت؛ بۆیە لە جیاتی ئیسحاقی خزمەتکارەکەت فیدیە و ڕزگارکردن بدە ،بەزەیی بە ئیبراهیم و ئیسحاقی کوڕی بەزەیی پێدا بێتەوە ،کە ئەمڕۆ فەرمانەکانت جێبەجێ دەکەن». 68ئەی یەزدان ،ئایا بینیوتە ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیمی بەندەکەت چۆن وەک ئاژەڵێک بەستراوەتەوە بۆ سەربڕین؟ ئێستا با بەزەیی و بەزەیی تۆ بۆیان هەڵبسترێ ،ئەی پەروەردگار». 35
جاشر
69لەو کاتەدا یەزدان بۆ ئیبراهیم دەرکەوت و لە ئاسمانەوە بانگی کرد و پێی گوت« :دەستت لەسەر کوڕەکە مەکە و هیچی لێ مەکە ، چونکە ئێستا دەزانم کە تۆ لە خودا دەترسیت لە ئەنجامدانی ئەم کارە و لە نەهێشتنی کوڕەکەت ،کوڕە تاقانەکەت ،لە من». 70ئیبراهیم چاوەکانی بەرزکردەوە و بینی بەرخێک لە دارستانێکدا بە قۆچەکانیەوە گیرا .ئەوە ئەو بەرانە بوو کە یەزدانی پەروەردگار لەو ڕۆژەی کە زەوی و ئاسمانی دروست کردبوو ،لەسەر زەوی دروستی کردبوو. 71چونکە یەزدان لەو ڕۆژەوە ئەم بەرخەی ئامادە کردبوو بۆ ئەوەی ببێتە قوربانی سووتاندن لە جیاتی ئیسحاق. 72ئەم بەرانە بەرەو ئیبراهیم پێشڕەوی دەکرد ،شەیتان دەستی گرت و قۆچەکانی لە دارستانەکەدا تێکەڵ کرد ،بۆ ئەوەی بەرەو ئیبراهیم پێشڕەوی نەکات ،بۆ ئەوەی ئیبراهیم کوڕەکەی بکوژێت. 73ئیبراهیم کە بەرخەکەی بینی کە پێشڕەوی دەکات و شەیتانیش ڕێگری لێدەکات ،هێنای و هێنایە بەردەم قوربانگاکە ،ئیسحاقی کوڕەکەی لە بەستنەوەی شلکردەوە و بەرخەکەی لە شوێنی خۆی دانا ،ئیبراهیم بەرخەکەی لەسەر قوربانگاکە کوشت و لە شوێنی ئیسحاقی کوڕەکەی هێنایە قوربانی. 74ئیبراهیم بڕێک لە خوێنی بەرخەکەی بەسەر قوربانگاکەدا ڕشت ،ئەویش هاوارێکی کرد و گوتی« :ئەمە لە شوێنی کوڕەکەمدایە و با ئەمڕۆ ئەمە وەک خوێنی کوڕەکەم لەبەردەم یەزدان هەژمار بکرێت». 75هەموو ئەو کارانەی ئیبراهیم لەم بۆنەیەدا لە لی قوربانگاکە دەیکرد ،هاوار دەکات و دەیگوت« :ئەمە لە ژووری کوڕەکەمدایە ، ئەمڕۆش لەبەردەم یەزدان لە شوێنی کوڕەکەمدا لەبەرچاو بگیرێت .ئیبراهیم هەموو خزمەتەکەی لە لی قوربانگاکە تەواو کرد و خزمەتەکە لەبەردەم یەزدان وەرگیرا و وەک ئیسحاق هەژمار کرا .لەو ڕۆژەدا یەزدان بەرەکەتی بە ئیبراهیم و نەوەکانی دا. 76شەیتان چووە لی سارا و لە شێوەی پیرە پیاوێکی زۆر خۆبەزلزان و نەرم و نیان دەرکەوت ،ئیبراهیم هێشتا سەرقاڵی قوربانی سووتاندن بوو لەبەردەم یەزدان. 77ئینجا پێی گوت« :ئایا تۆ هەموو ئەو کارانە نازانیت کە ئەمڕۆ ئیبراهیم لەگەڵ کوڕە تاقانەکەتدا کردوویەتی؟ »چونکە ئیسحاقی گرت و قوربانگایەکی دروستکرد و کوشتی و لەسەر قوربانگاکە هێنایە قوربانی ،ئیسحاقیش لەبەردەم باوکیدا هاوار و گریان ،بەڵم سەیری نەکرد و بەزەیی پێیدا نەهاتەوە. 78شەیتان ئەم قسانەی دووبارە کردەوە و ئەویش لێی دوورکەوتەوە و سارا هەموو قسەکانی شەیتانی بیست و خەیاڵی کرد کە پیرەیەک بێت لە نێو کوڕەکانی مرۆڤ کە لەگەڵ کوڕەکەیدا بووە و هاتووە و ئەم شتانەی بۆ گێڕاوەتەوە. 79سارا دەنگی بەرزکردەوە و گریا و هاوارێکی تاڵیی لەسەر کوڕەکەی کرد .خۆی فڕێدایە سەر زەوی و تۆزی بەسەر سەریدا فڕێدا و گوتی« :ئەی کوڕم ،ئیسحاقی کوڕم ،ئەگەر ئەمڕۆ لەبری تۆ مردبام ».ئەویش بەردەوام بوو لە گریان و گوتی« :ئەی کوڕم ،ئیسحاقی کوڕم ، بۆ تۆ دڵتەنگم ،ئەی کە ئەمڕۆ لە جیاتی تۆ مردبا». 80هێشتا بەردەوام بوو لە گریان و گوتی« :دوای ئەوەی پەروەردەم کردیت و پەروەردەم کردیت ،خەمبارم دەکات .ئێستا خۆشیم گۆڕاوە بۆ ماتەمینی بۆ تۆ ،من کە تامەزرۆی تۆ بووم و هاوارم کرد و لە خودام پاڕانەوە تا لە تەمەنی نەوەد ساڵیدا تۆم لە دایک بوو .ئێستاش ئەمڕۆ بۆ چەقۆ و ئاگر خزمەتت کردووە ،بۆ ئەوەی بکرێتە قوربانی. 81بەڵم من دڵنەوایی خۆم لەگەڵ تۆ دەدەم ،کوڕەکەم ،بە قسەی یەزدان ،چونکە تۆ فەرمانی خوداکەت جێبەجێ کرد .چونکە کێ دەتوانێت سەرپێچی لە قسەی خوداکەمان بکات ،کە ڕۆحی هەموو بوونەوەرێکی زیندوو لە دەستیدایە؟ 82ئەی یەزدانی پەروەردگارمان تۆ دادپەروەریت ،چونکە هەموو کارەکانت باش و ڕاستگۆن .چونکە منیش بە قسەکەت دڵخۆشم کە تۆ فەرمانت پێکرد و لە کاتێکدا چاوم بە تاڵیی دەگری دڵم شاد دەبێت. 83سارا سەری خستە سەر سنگی یەکێک لە خزمەتکارەکانی و وەک بەردێک هێمن بووەوە. 84دواتر هەستا و ڕۆیشت و پرسیاری دەکرد تا گەیشتە حەبرۆن ،پرسیاری لە هەموو ئەوانەی کرد کە لە ڕێگاکەدا چاوی پێیان کەوت و کەس نەیتوانی پێی بڵێت چی بەسەر کوڕەکەیدا هاتووە. 85ئەویش لەگەڵ خزمەتکارە خزمەتکارەکانی و خزمەتکارە پیاوەکانیدا هاتە کیرات-عەربا کە حەبرۆنە ،پرسیاری لە کوڕەکەی کرد و لەوێ مایەوە و هەندێک لە خزمەتکارەکانی نارد بۆ ئەوەی بزانن ئیبراهیم لەگەڵ ئیسحاق بۆ کوێ چووە .لە ماڵی شەم و ئەبەردا چوون بۆ گەڕان و نەیاندۆزییەوە و بە هەموو خاکەکەدا گەڕا و لەوێ نەبوو. 86ئینجا شەیتان لە شێوەی پیاوێکی پیردا هاتە لی سارا و هات و لەبەردەمیدا وەستا و پێی گوت« :درۆم لەگەڵ تۆ وت ،چونکە ئیبراهیم کوڕەکەی نەکوشت و نەمردووە .کاتێک گوێی لە وشەکە بوو ،خۆشییەکەی ئەوەندە توندوتیژ بوو بەهۆی کوڕەکەیەوە ،کە ڕۆحی بە خۆشیدا دەرچوو؛ ئەو مرد و بۆ لی گەلەکەی کۆکرایەوە. 87کاتێک ئیبراهیم خزمەتەکەی تەواو کرد لەگەڵ ئیسحاقی کوڕەکەی گەڕایەوە لی گەنجەکانی ،ئەوانیش هەستان و پێکەوە چوونە بەرشەبا و گەڕانەوە ماڵەوە. 88ئیبراهیم بەدوای سارادا گەڕا ،نەیتوانی بیدۆزێتەوە ،پرسیاری لەبارەی سارا کرد و پێیان گوت« :ئەو تا حەبرۆن ڕۆیشت بۆ ئەوەی بەدوای ئێوەدا بگەڕێت بۆ کوێ چووبوون ،چونکە بەم شێوەیە ئاگادارکرایەوە». 89ئیبراهیم و ئیسحاق چوونە لی حەبرۆن ،کاتێک بینیان کە مردووە ،دەنگیان بەرزکردەوە و بە تاڵیی گریاون .ئیسحاق کەوتە سەر ڕووخساری دایکی و بەسەریدا گریا و گوتی« :ئەی دایکم ،دایکم ،چۆن جێت هێشتم و بۆ کوێ چووی؟ »ئەی چۆن ،چۆن بەجێت هێشتم! 90ئیبراهیم و ئیسحاق زۆر گریان و هەموو خزمەتکارەکانیان لەگەڵیان گریان بەهۆی سارا و ماتەمینییەکی گەورە و قورسیان بۆ گێڕا. بەشی ٢٤ 1تەمەنی سارا سەد و بیست و حەوت ساڵ بوو ،ساراش مرد .ئیبراهیم لە پێش مردووەکانی هەستا بۆ ئەوەی بەدوای شوێنێکی ناشتندا بگەڕێت بۆ ئەوەی سارای هاوسەری بنێژێت .چوو و بە نەوەی حیت ،دانیشتووانی خاکەکە قسەی کرد و گوتی: 36
جاشر
2من بێگانە و بێگانەم لەگەڵ ئێوە لە خاکی ئێوەدا .لە خاکەکەتدا شوێنی ناشتنم پێ بدە ،تا مردووەکانم لە پێش خۆمەوە بنێژم. 3ئینجا نەوەی حیت بە ئیبراهیمیان گوت« :ئەوەتا خاکەکە لەبەردەمتدایە ،لە هەڵبژاردنی گۆڕەکانماندا مردووەکانت بنێژن ،چونکە کەس ڕێگریت لێناکات لە ناشتنی مردووەکانت». 4ئیبراهیم پێی گوتن« :ئەگەر ئێوە ڕازین بەم کارە بڕۆن و داوای لێبوردنم بکەن بۆ ئەفرۆنی کوڕی زوخار ،داوای لێبکەن ئەشکەوتی مەخپەلەم پێبدات ،کە لە کۆتایی کێڵگەکەیدایە و منیش بە هەر شتێک کە ئارەزووی دەکات لێی دەکڕم». 5ئەفرۆن لە نێو نەوەی حیت نیشتەجێ بوو ،ئەوانیش چوون و بانگی کرد ،ئەویش هاتە بەردەم ئیبراهیم ،ئەفرۆنیش بە ئیبراهیمی گوت : «ئەوە هەموو ئەو شتانەی کە تۆ داوای دەکەیت خزمەتکارەکەت بیکات .ئیبراهیم وتی :نەخێر ،بەڵکو ئەو ئەشکەوتە و ئەو کێڵگەیەی کە هەتە بە بەها دەکڕم ،بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە ببێتە خاوەنی شوێنی ناشتن». 6ئەفرۆنیش وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەوەتا کێڵگە و ئەشکەوتەکە لەبەردەمتدایە ،هەرچیت دەوێت بیدە .ئیبراهیم وتی« :تەنها بە بەهای تەواو لە دەستی تۆ و لە دەستی ئەوانەی دەچنە ژوورەوە لە دەروازەی شارەکەت و لە دەستی نەوەکانت بۆ هەمیشە دەیکڕم». 7ئەفرۆن و هەموو براکانی ئەمەیان بیست ،ئیبراهیم چوار سەد شیقل زیوی لە دەستی ئەفرۆن و هەموو براکانیدا بۆ ئەفرۆن کێشا .ئیبراهیم ئەم مامەڵەیەی نووسی و نووسی و لەگەڵ چوار شایەتحاڵدا شایەتحاڵی دا. 8ناوی شایەتحاڵەکان بریتین لە :ئامیگالی کوڕی ئەبیشنا حیتی ،ئەدیکۆرۆمی کوڕی ئەشوناخی حیڤی ،عەبدۆنی کوڕی ئەکیرامی گۆمێری ، بەکدیلی کوڕی ئەبودیشی زیدۆنی. 9ئیبراهیم کتێبی کڕینەکەی برد و لە گەنجینەکانیدا داینا و ئەمانەش ئەو وشانەن کە ئیبراهیم لە کتێبەکەدا نووسیویەتی. 10ئەو ئەشکەوت و کێڵگەیەی کە ئیبراهیم لە ئەفرۆنی حیتی و لە نەوەکانی و ئەوانەی لە شارەکەی و لە نەوەکانیان کڕیویەتی بۆ هەمیشە کڕینی ئیبراهیم و نەوەکانی و ئەوانەی لە کەمەرەکەیەوە دێنە دەرەوە ،بۆ هەمیشە جێگەی ناشتن .ئیمزایەکی لەسەر دانا و لەگەڵ شایەتحاڵەکاندا شایەتحاڵی لەسەر دا. 11ئەو کێڵگە و ئەشکەوتەی کە تێیدا بوو و هەموو ئەو شوێنە لە نەوەی حیتەوە بۆ ئیبراهیم و نەوەکانی دوای ئەو مسۆگەر کران .سەیرکە لەبەردەم مەمرە لە حەبرۆن کە لە خاکی کەنعانە. 12دوای ئەوە ئیبراهیم سارای ژنەکەی لەوێ نێژرا و ئەو شوێنە و هەموو سنوورەکەی بوو بە ئیبراهیم و نەوەکەی بۆ ئەوەی ببێتە خاوەنی شوێنی ناشتن. 13ئیبراهیم سارای بە شانازییەوە نێژرا وەک لە کاتی ناشتنی پاشاکاندا بینرا و بە جلوبەرگی زۆر جوان و جوانەوە نێژرا. 14لە گۆڕەکەیدا شەم و ئەبەر و ئەبیمەلەخی کوڕەکانی لەگەڵ ئەنار و ئەشکۆل و مەمرە بوون و هەموو گەورەکانی خاکەکەش بەدوای گۆڕەکەیدا ڕۆیشتن. 15تەمەنی سارا سەد و بیست و حەوت ساڵ بوو و مرد ،ئیبراهیم ماتەمینی گەورە و قورسی کرد و بۆ ماوەی حەوت ڕۆژ ڕێوڕەسمی ماتەمینی ئەنجامدا. 16هەموو دانیشتوانی خاکەکە بەهۆی سارا ئیبراهیم و ئیسحاقی کوڕی دڵنەوایییان دا. 17کاتێک ڕۆژانی ماتەمینییان تێپەڕی ،ئیبراهیم ئیسحاقی کوڕەکەی ڕەوانە کرد و چووە ماڵی شەم و ئەبەر بۆ ئەوەی ڕێگاکانی یەزدان و ڕێنماییەکانی فێربێت ،ئیبراهیم سێ ساڵ لەوێ مایەوە. 18لەو کاتەدا ئیبراهیم لەگەڵ هەموو خزمەتکارەکانی هەستا و چوون و گەڕانەوە بۆ بەێرشەبا و ئیبراهیم و هەموو خزمەتکارەکانی لە بەێرشەبا مانەوە. 19لە شۆڕشی ساڵیدا ئەبیمەلەخی پاشای فەلەستینییەکان لەو ساڵەدا مرد .لە کاتی مردنیدا تەمەنی سەد و نەوەد و سێ ساڵ بوو؛ ئیبراهیم لەگەڵ گەلەکەیدا چووە خاکی فەلەستینییەکان و هەموو ماڵەکە و هەموو خزمەتکارەکانی دڵنەوایی دا ،ئەویش گەڕایەوە ماڵەوە. 20دوای مردنی ئەبیمەلەخ بوو کە خەڵکی گەرار بنمالیخی کوڕەکەیان گرت ،کە تەمەنی تەنیا دوانزە ساڵ بوو ،لە شوێنی باوکی پاڵیان دا. 21ناویان ناوە ئەبیمەلەخ بە ناوی باوکیەوە ،چونکە لە گەرار داب و نەریتی ئەوان بوو ،ئەبیمەلەک لە جیاتی ئەبیمەلەکی باوکی پاشایەتی کرد و لەسەر تەختەکەی دانیشت. 22لەو ڕۆژانەدا ،لە سی و نۆیەمین ساڵی ژیانی ئیسحاقدا ،لۆتی کوڕی هاران مرد و هەموو ئەو ڕۆژانەی کە لوت ژیاوە سەد و چل ساڵ بووە و مرد. 23ئەمانە نەوەی لوتن کە لە کچەکانییەوە لەدایک بوون ،ناوی یەکەمی مۆئاب بوو ،دووەمیان ناوی بنامی بوو. 24دوو کوڕەکەی لوت چوون و لە خاکی کەنعان ژنیان هێنا و منداڵیان بۆ بوو ،نەوەی مۆئابیش بریتی بوون لە ئێد و مایۆن و تارسۆس و کانڤیل ،چوار کوڕ ،ئەمانە تا ئەمڕۆ باوکی نەوەی مۆئابن. 25هەموو بنەماڵەکانی نەوەی لوت دەچوونە هەر شوێنێک کە ڕووناکییان لەسەر بێت ،چونکە بەرهەمیان زۆر بوو و زۆریان زیاد دەکرد. 26چوون و شارەکانیان بۆ خۆیان دروست کرد لەو خاکەی کە تێیدا نیشتەجێ بوون و ناوی ئەو شارانەیان ناونا کە دروستیان کردبوو بە ناوی خۆیانەوە. 27ناحوری کوڕی تارا ،برای ئیبراهیم ،لەو ڕۆژانەدا لە چلەمین ساڵی تەمەنی ئیسحاقدا کۆچی دوایی کرد ،هەموو تەمەنی ناهور سەد و حەفتا و دوو ساڵ بوو و مرد و لە حەران نێژرا. 28کاتێک ئیبراهیم بیست کە براکەی مردووە ،دڵتەنگ بوو ،چەندین ڕۆژ ماتەمینی بۆ براکەی. 29ئیبراهیم ئیبراهیم عەلیعەزەری سەرۆکی خزمەتکاری بانگ کرد بۆ ئەوەی فەرمانی پێ بدات سەبارەت بە ماڵەکەی ،ئەویش هات و لەبەردەمیدا وەستا. 30ئیبراهیم پێی گوت« :ئەوەتا من پیر بووم ،ڕۆژی مردنم نازانم .چونکە من لە ڕۆژدا پێشکەوتووم؛ ئێستا هەستە ،بڕۆ دەرەوە و لەم شوێنە و لەم خاکەوە ژنێک بۆ کوڕەکەم مەبە ،لە کچانی کەنعانییەکان کە ئێمە لە نێوانیاندا دەژین». 37
جاشر
31بەڵم بڕۆ بۆ خاکەکەم و شوێنی لەدایکبوونم و لەوێ ژنێک بۆ کوڕەکەم وەربگرە و یەزدانی پەروەردگاری ئاسمان و زەوی کە لە ماڵی باوکم وەریگرتم و هێنامی بۆ ئەم شوێنە و پێی وتم :ئەم خاکە دەدەم بە نەوەکەت بۆ هەمیشە بۆ میرات ،فریشتەی خۆی دەنێرێتە پێشت و ڕێگاکەت سەرفراز بێت ،تا ژنێک بۆ من بەدەست بهێنیت کوڕێک لە خێزانەکەم و لە ماڵی باوکمەوە. 32خزمەتکارەکە وەڵمی ئیبراهیمی گەورەکەی دایەوە و گوتی« :ئەوەتا دەچمە شوێنی لەدایکبوونت و ماڵی باوکت و لەوێ ژنێک بۆ کوڕەکەت دەهێنم .بەڵم ئەگەر ژنەکە ئامادە نەبێت بەدوای مندا بگەڕێت بۆ ئەم خاکە ،ئایا کوڕەکەت ببەمەوە بۆ خاکی لەدایکبوونت؟ 33ئیبراهیم پێی گوت« :ئاگاداربە کوڕەکەم نەهێنیتەوە ئێرە ،چونکە یەزدان کە لەبەردەمیدا ڕۆیشتووم ،فریشتەی خۆی دەنێرێتە پێشت و ڕێگاکەت سەرفراز دەکات». 34ئەلیعەزەر هەروەک ئیبراهیم فەرمانی پێکردبوو ،ئەلیعەزەریش سوێندی بە ئیبراهیمی گەورەکەی خوارد لەسەر ئەم بابەتە .ئەلیعەزەر هەستا و دە وشتر لە وشترەکانی ئاغاکەی و دە پیاوی لە خزمەتکارەکانی ئاغاکەی لەگەڵ خۆی برد ،ئەوانیش هەستان و چوونە حەران ، شاری ئیبراهیم و ناحور ،بۆ ئەوەی ژنێک بۆ ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم بهێنن .ئیبراهیم نارد بۆ ماڵی شێم و عیبەر و ئیسحاقی کوڕیان لەوێ هێنا. 35ئیسحاق هاتەوە ماڵەوە بۆ ماڵی باوکی لە بەێرشەبا ،ئەلیعەزەر و پیاوەکانی هاتنە حەران .لە شارەکە لە لی ئاودانەکە وەستان و وشترەکانی لە لی ئاوەکە ئەژنۆیان دا و لەوێ مانەوە. 36ئەلیعەزەر ،خزمەتکاری ئیبراهیم ،دوعای کرد و گوتی« :ئەی خودای ئیبراهیم گەورەم .من بنێرە ئەمڕۆ خێرا خێرا و میهرەبانی لەگەڵ ئاغاکەمدا ،کە ئەمڕۆ ژنێک بۆ کوڕی ئاغاکەم لە بنەماڵەکەی دابنێیت. 37یەزدان لەبەر خاتری ئیبراهیمی خزمەتکارەکەی گوێی لە دەنگی ئەلیعەزەر گرت و بەڕێکەوت لەگەڵ کچی بەتوئێل ،کوڕی میلکا ، هاوسەری ناحۆر ،برای ئیبراهیم کۆبووەوە و ئەلیعەزەر هاتە ماڵەکەی. 38ئەلیعەزەر هەموو نیگەرانییەکانی بۆ گێڕانەوە و کە خزمەتکاری ئیبراهیمە و ئەوانیش زۆر دڵخۆش بوون. 39هەموویان ستایشیان بۆ یەزدان کرد کە ئەم شتەی هێنایە ئاراوە و ڕیبێکای کچی بێتوئێلیان پێدا بۆ ژنێک بۆ ئیسحاق. 40ژنە گەنجەکە ڕوخساری زۆر جوان بوو ،کچێنی بوو ،لەو ڕۆژانەدا ڕیبێکا تەمەنی دە ساڵ بوو. 41لەو شەودا بێتوئێل و لبان و منداڵەکانی جەژنێکیان سازکرد ،ئەلیعەزەر و پیاوەکانی هاتن و نانیان خوارد و خواردەوە و لەو شەودا شاد بوون. 42ئەلیعەزەر بەیانی لەگەڵ ئەو پیاوانەی لەگەڵیدا بوون هەستا و بانگی هەموو ماڵی بەتوئێلی کرد و گوتی« :بمڕەوێنن تا بچمە لی گەورەکەم .ئەوانیش هەستان و ڕیبێکا و دیبۆرای کچی ئوز ،شیردەرەکەیان ڕەوانە کرد ،زیو و زێڕیان پێدا ،خزمەتکار و خزمەتکاری کچ ، بەرەکەتیان خستە سەر. 43ئەلیعەزەریان لەگەڵ پیاوەکانیدا ڕەوانەی دەرەوە کرد .خزمەتکارەکان ڕیبێکایان گرت ،ئەویش چوو و گەڕایەوە بۆ لی گەورەکەی بۆ خاکی کەنعان. 44ئیسحاق ڕیبێکای برد و بوو بە ژنی و هێنایە ناو چادرەکە. 45ئیسحاق تەمەنی چل ساڵ بوو کاتێک ڕیبێکای کچی بەتوئێلی مامی هێنایە ژن. بەشی ٢٥ 1لەو کاتەدا بوو کە ئیبراهیم لە تەمەنی پیریدا ژنێکی هێنایەوە و ناوی کیتورا بوو لە خاکی کەنعان. 2زیمران و یۆکشان و میدان و میدیان و ئیشباک و شواخی لێ بوو ،شەش کوڕ بوون .نەوەی زیمرانیش ئەبیحن و مۆلیخ و نەریم بوون. 3کوڕەکانی یۆکشان بریتی بوون لە شەبا و دەدان و کوڕەکانی میدانیش بریتی بوون لە ئامیدا و یۆئاب و گۆکی و ئەلیشا و نۆتاخ .کوڕەکانی میدیانیش ئیفا و ئەفەر و کانۆخ و ئەبیدە و ئەلدا بوون. 4کوڕەکانی ئیشباک بریتی بوون لە ماکیرۆ و بییۆدوا و تاتۆر. 5کوڕەکانی شوعاخ بریتی بوون لە بیلداد و مەمداد و مونان و مێبان .هەموو ئەمانە بنەماڵەی نەوەی کێتورا ژنە کەنعانییەکەن کە بۆ ئیبراهیمی عیبری لەدایک بوو. 6ئیبراهیم هەموو ئەمانەی نارد و دیاریی پێ کردن و لە ئیسحاقی کوڕی ڕۆیشتن بۆ ئەوەی لە هەر شوێنێک شوێنیان بدۆزنەوە نیشتەجێ بن. 7هەموو ئەمانە چوونە سەر شاخەکە لە ڕۆژهەڵت و شەش شاریان بۆ خۆیان دروست کرد و تا ئەمڕۆش تێیدا نیشتەجێ بوون. 8بەڵم نەوەی شەبا و دێدان ،نەوەی یۆکشان و منداڵەکانیان لەگەڵ براکانیان لە شارەکانیاندا نیشتەجێ نەبوون و تا ئەمڕۆش لە خاک و بیابانەکاندا ڕۆیشتن و ئۆردوگایان دانا. 9نەوەی میدیان کوڕی ئیبراهیم چوونە ڕۆژهەڵتی خاکی کوش و لەوێ دۆڵێکی گەورەیان لە خاکی ڕۆژهەڵت دۆزیەوە و لەوێ مانەوە و شارێکیان دروست کرد و لەوێ نیشتەجێ بوون ،ئەویش خاکی میدیانە تا ئەمڕۆ. 10میدیان لەگەڵ پێنج کوڕەکەی و هەموویان هی خۆی لەو شارە نیشتەجێ بوو کە دروستی کرد. 11ئەمانە ناوی کوڕانی میدیانن بەپێی ناوەکانیان لە شارەکانیاندا ،ئەفە ،ئەفەر ،کانۆخ ،ئەبیدە و ئەلدا. 12کوڕەکانی ئیفاش بریتی بوون لە میتاخ و مێشار و ئەڤی و تزانوا و کوڕەکانی ئەفێریش ئەفرۆن و زور و عەلیرون و مەدین بوون و کوڕەکانی کانۆخیش بریتی بوون لە ڕەئوێل و ڕەقەم و عەزی و ئەلیۆشوب و عەلد. 13کوڕەکانی عەبیدا بریتی بوون لە چور و مەلود و کەروری و مۆڵکی .کوڕەکانی ئەلداش میکەر و ڕەبا و مەلچییا و گابۆڵ بوون .ئەمانە ناوی میدیانیەکانن بەپێی بنەماڵەکانیان؛ دواتر بنەماڵەی میدیان لە سەرانسەری خاکی میدیان بڵوبوونەوە. 14ئەمانە نەوەکانی ئیسماعیلی کوڕی ئیبراهیمن ،کە هاجەر ،خزمەتکاری سارا ،بۆ ئیبراهیم لەدایک بوو. 38
جاشر
15ئیسماعیل ژنێکی لە خاکی میسرەوە هێنا ،ناوی ڕیبا بوو ،مێریبە. 16ڕیباش نەبایۆت و کەدار و ئەدبیل و میبسام و بۆسماتی خوشکەکەیان بوو. 17ئیسماعیل ڕیبای ژنەکەی فڕێدا ،ژنەکەی لێی ڕۆیشت و گەڕایەوە بۆ میسر بۆ ماڵی باوکی و لەوێ نیشتەجێ بوو ،چونکە لەبەردەم ئیسماعیل و لە چاوی ئیبراهیمی باوکیدا زۆر خراپ بوو. 18ئیسماعیل دوای ئەوە ژنێکی لە خاکی کەنعان وەرگرت ،ناوی مەلکوت بوو ،نیشما و دوما و ماسا و چاداد و تەما و یاتور و نافیش و کەدمای بۆ بوو. 19ئەمانە کوڕەکانی ئیسماعیلن و ناوەکانیان ئەمانەن ،بەپێی نەتەوەکانیان دوانزە سەرۆک بوون .دواتر بنەماڵەکانی ئیسماعیل بڵوبوونەوە و ئیسماعیل منداڵەکانی و هەموو ئەو ماڵنەی کە بەدەستی هێنابوو ،لەگەڵ گیانی ماڵەکەی و هەموو موڵکەکانی خۆی برد و چوونە شوێنی نیشتەجێبوون لەو شوێنەی کە دەبوو شوێنێک بدۆزنەوە. 20ئەوان چوون و لە نزیک بیابانی پاران نیشتەجێ بوون و شوێنی نیشتەجێبوونیان لە حەڤیل تا شوڕ بوو ،کە بەردەم میسرە ،کاتێک بەرەو ئاشوور دەگەیت. 21ئیسماعیل و کوڕەکانی لە خاکەکەدا نیشتەجێ بوون و منداڵیان لەدایک بوو و زۆر بوو. 22ئەمانە ناوی کوڕەکانی نەبایۆتی یەکەم لەدایکبووی ئیسماعیلن .چاککردنەوە ،ناردن ،مایۆن؛ کوڕەکانی کەداریش ئەلیۆن و کەزم و چەماد و ئەلی بوون. 23کوڕەکانی ئەدبەعیل بریتی بوون لە چەماد و یابین .کوڕەکانی میبسامیش عوبادیا و ئەبەدمەلەک و یوش بوون .ئەمانە بنەماڵەی نەوەی ڕیبای هاوسەری ئیسماعیلن. 24کوڕەکانی میشمای کوڕی ئیسماعیل شەموا و زاکاریۆن و عوبێد بوون .کوڕەکانی دوماش کەسێد و ئەلی و مەخمەد و ئامەد بوون. 25کوڕەکانی ماسا بریتی بوون لە مێلۆن و مول و ئەبیدادۆن .کوڕەکانی چاداد بریتی بوون لە ئەزور و مینزار و ئەبێدمێلێک .کوڕەکانی تەماش سێیر و سادۆن و یاکۆل بوون. 26کوڕەکانی یەتور بریتی بوون لە مێریت ،یەیش ،ئەلیۆ و پاخۆت .کوڕەکانی نافیشیش عیبەد-تامەد ،ئەبیاساف و میر بوون .کوڕەکانی کەدماش کالیپ و تاختی و ئۆمیر بوون .ئەمانە بە پێی بنەماڵەکانیان نەوەی مەلحوتی هاوسەری ئیسماعیل بوون. 27هەموو ئەمانە بەپێی نەوەکانیان بنەماڵەی ئیسماعیلن و تا ئەمڕۆش لەو خاکانە نیشتەجێ بوون کە خۆیان شاریان تێدا دروست کردبوو. 28ڕیبێکای کچی بێتوئێل ،هاوسەری ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم ،لەو ڕۆژانەدا نەزۆک بوو ،هیچ نەوەیەکی نەبوو .ئیسحاق لەگەڵ باوکی لە خاکی کەنعان نیشتەجێ بوو .یەزدان لەگەڵ ئیسحاق بوو .لەو ڕۆژانەدا ،لە چل و هەشتەمین ساڵی تەمەنی ئیسحاقدا ،ئەرپەخشادی کوڕی شێمی کوڕی نوح کۆچی دوایی کرد ،هەموو ئەو ڕۆژانەی کە ئەرپەخشاد ژیاوە چوار سەد و سی و هەشت ساڵ بووە و مرد. بەشی ٢٦ 1لە ساڵی پەنجا و نۆی تەمەنی ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیمدا ،ڕیبێکای هاوسەری لەو ڕۆژانەدا هێشتا نەزۆک بوو. 2ئینجا ڕیبێکا بە ئیسحاقی گوت« :ئەی گەورەم ،بەڕاستی بیستوومە کە سارای دایکت لە ڕۆژانی خۆیدا نەزۆک بوو ،تا ئیبراهیمی پەروەردگارم ،باوکت ،دوعای بۆ کرد و دووگیان بوو. 3ئێستا هەستە و لە خوداش بپاڕەوە و ئەویش گوێ لە دوعاکەت دەگرێت و لە ڕێگەی میهرەبانییەکانیەوە یادمان بکاتەوە. 4ئیسحاق وەڵمی ڕیبێکای ژنەکەی دایەوە و گوتی« :ئیبراهیم پێشتر لە خودا دوعای بۆ کردووم تا نەوەکانی زۆرتر بکەم ،بۆیە دەبێت ئەم بێ بەرهەمە لە تۆوە بۆمان سەرهەڵبدات». 5ئینجا ڕیبێکا پێی گوت« :بەڵم ئێستا هەستە و دوعا بکە ،تا یەزدان گوێ لە دوعای تۆ بگرێت و منداڵم پێ ببەخشێت ،ئیسحاق گوێی لە قسەکانی ژنەکەی گرت ،ئیسحاق و ژنەکەی هەستان و چوونە خاکی مۆریا بۆ ئەوەی لەوێ نوێژ بکەن و بەدوای یەزداندا بگەڕێن ،کاتێک گەیشتنە ئەو شوێنە ئیسحاق هەستا و دوعای لە یەزدان کرد لەبەر ئەوەی ژنەکەی بێ بەرهەم بوو. 6ئیسحاق گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگاری ئاسمان و زەوی ،کە چاکە و میهرەبانییەکانت زەوی پڕن ،تۆ باوکمت لە ماڵی باوکی و لە شوێنی لەدایکبوونی وەرگرت و هێنایتە ئەم خاکە و پێت گوت :خاکەکە دەدەم بە نەوەکانت ،تۆش بەڵێنت پێدا و پێت ڕاگەیاند ،من زۆرتر بۆ تۆ ».تۆو وەک ئەستێرەکانی ئاسمان و وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریا ،ئێستا قسەکانت پشتڕاست بکرێنەوە کە لەگەڵ باوکمدا وتت. 7چونکە تۆ یەزدانی پەروەردگارمانیت ،چاوەکانمان بەرەو تۆیە بۆ ئەوەی تۆوی مرۆڤمان پێ بدەیت ،وەک بەڵێنت پێداین ،چونکە تۆ یەزدانی پەروەردگارمانیت و چاوەکانمان تەنها بەرەو تۆیە. 8یەزدان گوێی لە دوعای ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم بوو ،یەزدان داوای لێکرد و ڕیبێکای ژنەکەی دووگیان بوو. 9لە ماوەی نزیکەی حەوت مانگدا دوای ئەوەی منداڵەکان لەناو ئەودا پێکەوە ململنێیان کرد ،زۆر ئازاری دا کە بەهۆیانەوە ماندوو بوو ،بە هەموو ئەو ژنانەی کە ئەوکات لە خاکەکەدا بوون گوت« :ئایا شتێکی وا بەسەر ئێوەدا هاتووە وەک ئەوەی بەسەر مندا هاتووە؟ »پێیان گوت : «نا». 10ئەویش پێی گوتن« :بۆچی لە نێو هەموو ئەو ژنانەی لەسەر زەوی بوون بە تەنیام؟ »بەهۆی ئەمەوە چووە خاکی مۆریا بۆ ئەوەی بەدوای یەزداندا بگەڕێت .چووە لی شێم و ئەبەر کوڕی تا لەم بابەتەدا لێیان بپرسێت و لەم بابەتەدا بەدوای یەزدان بگەڕێن. 11هەروەها داوای لە ئیبراهیم کرد کە بەدوای هەموو ئەو شتانەی بەسەریدا هاتووە ،بەدوای یەزدان بگەڕێت و لێی بپرسێت. 12هەموویان سەبارەت بەم بابەتە پرسیاریان لە یەزدان کرد و قسەیان لە یەزدان هێنا و پێیان گوت« :دوو منداڵ لە سکی تۆدایە و دوو نەتەوە لێیان هەڵدەستن .نەتەوەیەک لە نەتەوەیەکی دیکە بەهێزتر دەبێت و گەورەتر خزمەت بە گەنجەکان دەکات. 13کاتێک ڕۆژەکانی منداڵبوون تەواو بوو ،ئەژنۆی دا و بینی دووانە لە سکیدا بوون ،وەک یەزدان پێی گوتبوو. 39
جاشر
14یەکەمیان وەک جلێکی پڕ لە موو سوور هاتە دەرەوە و هەموو خەڵکی خاکەکە ناوی عیسۆیان لێنا و گوتیان« :ئەمە لە سکی دایکیەوە تەواو بووە». 15دوای ئەوە براکەی هات و دەستی پاژنەی عیسۆی گرت ،بۆیە ناویان لێنا یاقوب. 16ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم تەمەنی شەست ساڵ بوو کاتێک ئەوانی لەدایکبوو. 17کوڕەکان تا پانزە ساڵەیان گەورە بوون و هاتنە نێو کۆمەڵگەی مرۆڤەکان .عیسۆ پیاوێکی داڕشتن و فێڵباز بوو ،ڕاوچییەکی شارەزا بوو لە کێڵگەکاندا ،یاقوب پیاوێکی کامڵ و ژیر بوو ،لە چادرەکاندا نیشتەجێ بوو ،مەڕەکانی دەخوارد و فێری ڕێنماییەکانی یەزدان و فەرمانەکانی باوک و دایکی بوو. 18ئیسحاق و نەوەی ماڵەکەی لەگەڵ ئیبراهیمی باوکی لە خاکی کەنعان نیشتەجێ بوون ،وەک ئەوەی خودا فەرمانی پێکردن. 19ئیسماعیلی کوڕی ئیبراهیم لەگەڵ منداڵەکانی و هەموو موڵک و ماڵی خۆیان ڕۆیشتن و لەوێ گەڕانەوە بۆ خاکی حەڤیل و لەوێ نیشتەجێ بوون. 20هەموو نەوەی خەزوورەکانی ئیبراهیم چوونە سەر خاکی ڕۆژهەڵت بۆ نیشتەجێبوون ،چونکە ئیبراهیم لە کوڕەکەی دووریان خستبووەوە و دیاریی پێداون و ڕۆیشتن. 21ئیبراهیم هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو بەخشی بە ئیسحاقی کوڕی و هەموو گەنجینەکانیشی پێدا. 22فەرمانی پێکرد و گوتی« :ئایا نازانیت و تێناگەیت کە یەزدان خودایە لە ئاسمان و زەویدا ،جگە لە ئەو هیچی تر نییە؟» 23ئەوە ئەو بوو کە منی لە ماڵی باوکم و لە شوێنی لەدایکبوونم وەرگرت و هەموو خۆشییەکانی سەر زەوی پێبەخشیم .ئەو لە ئامۆژگاری خراپەکاران ڕزگاری کردم ،چونکە متمانەم پێی بوو. 24منی هێنایە ئەم شوێنە و لە ئورقەسدیم ڕزگاری کردم .پێی وتم« :هەموو ئەم خاکانە دەدەم بە نەوەکەت و ئەوانیش بە میراتیان دەگرم کاتێک فەرمانەکانم و ڕێساکانم و حوکمەکانم دەپارێزن کە فەرمانم پێکردوویت و فەرمانیان پێدەکەم». 25ئێستا کوڕەکەم گوێ لە دەنگی من بگرە و فەرمانەکانی یەزدانی پەروەردگارت جێبەجێ بکە ،کە فەرمانم پێکردیت ،لە ڕێگای ڕاستەوە مەگەڕێنە لی ڕاست و نە بۆ لی چەپ ،بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە بۆ تۆ و منداڵەکانت لە دوای تۆ باش بن. 26کارە سەرسوڕهێنەرەکانی یەزدان و میهرەبانییەکەی لەبیرت بێت کە بەرامبەری نیشانی داین ،کە لە دەستی دوژمنەکانمان ڕزگاری کردین و یەزدانی پەروەردگارمان کەوتنە دەستمان .ئێستاش هەموو ئەو شتانەی کە فەرمانم پێکردوویت جێبەجێ بکە و لە فەرمانەکانی خوداکەت دوور مەکە و جگە لە کەسی خزمەت مەکە ،بۆ ئەوەی بۆ تۆ و نەوەکانی دوای خۆت باش بن. 27منداڵەکانت و نەوەکانت فێری ڕێنماییەکانی یەزدان و فەرمانەکانی بکە و فێری ڕێگای ڕاست و دروستیان بکە کە دەبێ پێیدا بڕۆن ،بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە باش بن. 28ئیسحاق وەڵمی باوکی دایەوە و پێی گوت« :ئەوەی پەروەردگارم فەرمانی پێکردووە بیکەم و لە فەرمانەکانی یەزدانی پەروەردگارم دوور نابمەوە ،هەموو ئەو شتانە دەپارێزم کە فەرمانی پێکردووم .ئیبراهیم ئیسحاقی کوڕی خۆی و منداڵەکانیشی بەرەکەتدار کرد .ئیبراهیم فێری یاقوب بوو لە فێرکردنی یەزدان و ڕێگاکانی. 29هەر لەو کاتەدا بوو کە ئیبراهیم لە پانزەهەمین ساڵی تەمەنی یاقوب و عیسۆ کوڕەکانی ئیسحاقدا مرد و هەموو تەمەنی ئیبراهیم سەد و حەفتا و پێنج ساڵ بوو ،ئەویش مرد و لە پیرییەکی باشدا کۆکرایەوە ،پیر و تێر لە ڕۆژان ،ئیسحاق و ئیسماعیل کوڕەکانی بە خاکیان سپێردرا. 30کاتێک دانیشتوانی کەنعان بیستیان کە ئیبراهیم مردووە ،هەموویان لەگەڵ پاشا و میرەکانیان و هەموو پیاوەکانیان هاتن بۆ ئەوەی ئیبراهیم بنێژن. 31هەموو دانیشتوانی خاکی حەران و هەموو بنەماڵەکانی بنەماڵەی ئیبراهیم و هەموو سەرۆک و گەورەکان و کوڕەکانی ئیبراهیم بە خەزوورەکان ،هەموویان هاتن کاتێک هەواڵی مردنی ئیبراهیمیان بیست و میهرەبانی ئیبراهیمیان دایەوە و دڵنەوایی ئیسحاقی کوڕەکەیان دایەوە و ئیبراهیمیان لە ئەشکەوتێکدا نێژرا کە لە ئەفرۆنی هیتی و منداڵەکانی کڕیبووی ،بۆ ئەوەی موڵک و ماڵی ئیبراهیم بێت شوێنێکی ناشتن. 32هەموو دانیشتوانی کەنعان و هەموو ئەوانەی ئیبراهیمیان ناسیبوو ،ساڵێکی تەواو بۆ ئیبراهیم گریان و ژن و پیاو ماتەمینیان بۆ گێڕا. 33هەموو منداڵە بچووکەکان و هەموو دانیشتوانی خاکەکە بەهۆی ئیبراهیمەوە دەگریا ،چونکە ئیبراهیم لەگەڵ هەموویان چاک بوو و ڕاستگۆ بوو لەگەڵ خودا و مرۆڤەکاندا. 34پیاوێک نەبوو وەک ئیبراهیم لە خودا بترسێت ،چونکە لە گەنجیەوە لە خودای خۆی دەترسا و خزمەتی یەزدانی کردبوو و لە ژیانیدا بە هەموو ڕێگاکانیدا ڕۆیشتبوو ،لە منداڵییەوە تا ڕۆژی مردنی. 35یەزدان لەگەڵیدا بوو و لە ئامۆژگاری نەمرود و گەلەکەی ڕزگاری کرد ،کاتێک لەگەڵ چوار پاشای ئیلم شەڕی کرد ،داگیری کرد. 36هەموو نەوەی زەوی هێنایە خزمەت خودا و ڕێگاکانی یەزدانی فێرکرد و یەزدانیشی پێ ناسی. 37دارستانێکی دروست کرد و باخێکی ترێی تێدا چاند ،هەمیشە لە چادرەکەیدا گۆشت و خواردنەوەی بۆ ئەوانەی بە خاکەکەدا تێدەپەڕین ئامادە دەکرد ،تا لە ماڵەکەی خۆیان تێر بکەن. 38یەزدانی پەروەردگار لەسەر ئیبراهیم هەموو زەوی ڕزگار کرد. 39دوای مردنی ئیبراهیم بوو کە خودا ئیسحاقی کوڕەکەی و منداڵەکانی بەرەکەتدار کرد و یەزدان لەگەڵ ئیسحاق بوو وەک چۆن لەگەڵ ئیبراهیمی باوکیدا بوو ،چونکە ئیسحاق هەموو فەرمانەکانی یەزدانی پاراست وەک ئیبراهیم باوکی فەرمانی پێکردبوو .لە ڕێگای ڕاستەوە کە باوکی فەرمانی پێکردبوو ،ڕووی نەکردە ڕاست و نە بە چەپ. بەشی ٢٧ 40
جاشر
1لەو کاتەدا عیسۆ دوای مردنی ئیبراهیم زۆرجار دەچووە کێڵگەکان بۆ ڕاوکردن. 2نەمروودی پاشای بابل ،ئەویش ئەمرافێل بوو ،زۆرجار لەگەڵ پیاوە بەهێزەکانی دەچوو بۆ ڕاوکردن لە کێڵگەکاندا و لەگەڵ پیاوەکانیدا لە فێنکایی ڕۆژدا دەسوڕانەوە. 3نەمرود بە درێژایی ڕۆژەکان چاودێری عیسۆی دەکرد ،چونکە بە درێژایی ڕۆژەکان ئیرەیی لە دڵی نەمرۆددا بەرامبەر عیسۆ دروست بوو. 4ڕۆژێک عیسۆ بۆ ڕاوکردن چووە کێڵگە ،نەمرۆدی بینی کە لەگەڵ دوو پیاوەکەیدا لە بیاباندا دەڕۆیشت. 5هەموو پیاوە بەهێزەکانی و گەلەکەی لەگەڵیدا بوون لە بیابان ،بەڵم لە دوورەوە لێی دوور کەوتنەوە و لێی ڕۆیشتن بۆ ئاڕاستەی جیاواز بۆ ڕاوکردن ،عیسۆش خۆی بۆ نەمرود شاردەوە و لە بیابانیشدا بۆی خەریک بوو. 6نەمرود و پیاوەکانی کە لەگەڵیدا بوون نەیاندەناسی ،نەمرود و پیاوەکانی زۆرجار لە فێنکایی ڕۆژدا لە کێڵگەکاندا دەسوڕانەوە و بزانن پیاوەکانی لە کوێی کێڵگەکەدا ڕاو دەکەن. 7نەمرود و دوو پیاوەکەی کە لەگەڵیدا بوون گەیشتنە ئەو شوێنەی کە لێی بوون ،کاتێک عیسۆ لەناکاو لە شوێنی خەوتنەکەی دەستی پێکرد و شمشێرەکەی دەرهێنا و بەپەلە ڕایکرد بۆ لی نەمرود و سەری بڕی. 8عیسۆ شەڕێکی بێهیوا لەگەڵ ئەو دوو پیاوەی لەگەڵ نەمروددا کرد ،کاتێک هاواریان لێکرد ،عیسۆ ڕووی لەوان کرد و بە شمشێرەکەی کوشتیان. 9هەموو ئەو پیاوە بەهێزانەی نەمرود کە جێیان هێشتبوو بۆ ئەوەی بچێتە بیابان ،لە دوورەوە گوێیان لە هاوارەکە بوو و دەنگی ئەو دوو پیاوەیان زانی و ڕایانکرد بۆ ئەوەی هۆکارەکەی بزانن ،کاتێک پاشاکەیان و ئەو دوو پیاوەی لەگەڵیدا بوون بینی کە لە بیابانەکەدا بە مردوویی پاڵکەوتوون. 10کاتێک عیسۆ لە دوورەوە بینی پیاوە بەهێزەکانی نەمرۆد دەهاتن ،هەڵهات و بەو هۆیەوە ڕزگاری بوو .عیسۆش جلوبەرگی بەنرخی نەمرودی برد کە باوکی نەمرود بە وەسیەت بۆ نەمرود کردبوو و نەمرود بەو جلە بەنرخە بەسەر هەموو خاکەکەدا زاڵ بوو ،ڕایکرد و لە ماڵەکەی خۆی شاردەوە. 11عیسۆ ئەو جلوبەرگانەی برد و بەهۆی پیاوەکانی نەمروودەوە ڕایکرد بۆ شارەکە ،بە ماندووبوون و ماندووبوون لە شەڕدا هاتە ماڵی باوکی ،کاتێک لە یاقوبی برای نزیک بووەوە و لەبەردەمیدا دانیشت ،ئامادە بوو لە خەم و پەژارەدا بمرێت. 12ئینجا بە یاقوبی برای گوت« :ئەوەتا ئەمڕۆ دەمرم و بۆچی مافی لەدایکبوونم دەوێت؟ »یاقوب لەم بابەتەدا لەگەڵ عیسۆ ژیرانە مامەڵەی کرد ،عیسۆش مافی یەکەمی خۆی بە یاقوب فرۆشت ،چونکە ئەوە لەلیەن یەزدانەوە هاتە ئاراوە. 13ئەو بەشەی عیسۆ لە ئەشکەوتی کێڵگەی مەخپەل کە ئیبراهیم لە نەوەی حیت کڕیبووی بۆ ئەوەی ببێتە گۆڕستانێک ،عیسۆش بە یاقوب فرۆشت و یاقوب هەموو ئەمانەی لە عیسۆی برای کڕی بە بەهای بەخشراو. 14یاقوب هەموو ئەم شتەی لە کتێبێکدا نووسی و لەگەڵ شایەتحاڵەکاندا شایەتحاڵی خۆی دا و مۆرەکەی کرد و کتێبەکەش لە دەستی یاقوبدا مایەوە. 15کاتێک نەمروودی کوڕی کوش مرد ،پیاوەکانی هەڵیانگرت و بە سەرسوڕمانەوە هێنایان و لە شارەکەی خۆیان نێژران ،هەموو ئەو ڕۆژانەی نەمرۆد ژیاوە دوو سەد و پانزە ساڵ بوو و مرد. 16ئەو ڕۆژانەی نەمرود پاشایەتی بەسەر گەلی خاکەکەدا بوو ،سەد و هەشتا و پێنج ساڵ بوو .نەمرود بە شمشێری عیسۆ لە شەرمەزاری و سووکایەتیدا مرد و نەوەی ئیبراهیم بووە هۆی مردنی وەک ئەوەی لە خەودا بینیبووی. 17لە کاتی مردنی نەمروددا شانشینییەکەی دابەش بوو بەسەر چەندین بەشدا و هەموو ئەو بەشانەی کە نەمرود حوکمڕانییان دەکرد ، گەڕێنرانەوە بۆ پاشاکانی خاکەکە ،کە دوای مردنی نەمرود وەریانگرتەوە و هەموو خەڵکی بنەماڵەی نەمرۆد بۆ ماوەیەکی زۆر کۆیلە بوون بۆ هەموو پاشاکانی دیکەی خاکەکە. بەشی ٢٨ 1لەو ڕۆژانەدا ،دوای مردنی ئیبراهیم ،لەو ساڵەدا یەزدان برسێتییەکی زۆری لە خاکەکەدا هێنا و لە کاتێکدا برسێتی لە خاکی کەنعاندا بوو ، ئیسحاق هەستا بۆ ئەوەی بچێتە میسر بەهۆی برسێتیەکەوە ،وەک چۆن ئیبراهیمی باوکی کردبووی. 2ئەو شەوە یەزدان بۆ ئیسحاق دەرکەوت و پێی گوت« :مەڕۆ بۆ میسر ،بەڵکو هەستە و بچۆ بۆ گەرار ،بۆ لی ئەبیمەلەخی پاشای فەلەستینییەکان و لەوێ بمێنەرەوە تا برسێتی کۆتایی دێت». 3ئیسحاق هەستا و چووە گەرار ،وەک یەزدان فەرمانی پێکرد ،ساڵێکی تەواو لەوێ مایەوە. 4کاتێک ئیسحاق هاتە گەرار ،خەڵکی خاکەکە بینییان کە ڕیبێکای ژنەکەی ڕوخسارێکی جوانە ،خەڵکی جیرار پرسیاریان لە ئیسحاق کرد سەبارەت بە ژنەکەی و وتی« :ئەو خوشکی منە ،چونکە ترسی ئەوەی هەبوو بڵێت ژنەکەمە ،نەک خەڵکی خاکەکە بەهۆی ژنەکەیەوە بیکوژن. 5سەرۆکەکانی ئەبیمەلەخ چوون و ستایشی ژنەکەیان کرد بۆ پاشا ،بەڵم ئەویش وەڵمی نەدایەوە و گوێی بە قسەکانیان نەدا. 6بەڵم گوێی لێیان بوو کە دەیانگوت ئیسحاق کچەکەی بە خوشکی خۆی ڕاگەیاند ،بۆیە پاشا ئەمەی لە خۆیدا هێشتەوە. 7ئیسحاق سێ مانگ لە خاکەکەدا مایەوە ،ئەبیمەلەخ سەیری دەرەوەی پەنجەرەکەی کرد و بینی ئیسحاق لەگەڵ ڕیبقەی ژنەکەی یاری دەکات ،چونکە ئیسحاق لە ماڵی دەرەوەی پاشا نیشتەجێ بوو ،بەجۆرێک ماڵی ئیسحاق بەرامبەر ماڵی پاشا بوو. 8پاشا بە ئیسحاقی گوت« :ئەمە چیت لەگەڵ کردین کە لەبارەی ژنەکەتەوە وتت :خوشکی منە؟ »چەندە بە ئاسانی یەکێک لە پیاوە گەورەکانی گەل لەگەڵیدا خەوتبێت و تۆ ئەو کاتە تاوانبارت بەسەرماندا هێنابێت. 9ئیسحاق بە ئەبیمەلەخی گوت« :لەبەر ئەوەی ترسام لەبەر ژنەکەم نەمرم ،بۆیە گوتم« :ئەو خوشکمە». 41
جاشر
10لەو کاتەدا ئەبیمەلەک فەرمانی بە هەموو سەرۆک و پیاوە گەورەکانی کرد و ئیسحاق و ڕیبێکای ژنەکەیان برد و بردیانە بەردەم پاشا. 11پاشا فەرمانی دا کە جل و بەرگی میرنشینیان لەبەر بکەن و سواری شەقامەکانی شارەکە بکەن و لە هەموو خاکەکەدا لەبەردەمیاندا ڕابگەیەنن و بڵێن« :ئەمە پیاوەکە و ئەمە ژنەکەیەتی .هەرکەسێک دەست لەم پیاوە یان ژنەکەی بدات ،بە دڵنیاییەوە دەمرێت .ئیسحاق لەگەڵ ژنەکەی گەڕایەوە ماڵی پاشا و یەزدان لەگەڵ ئیسحاق بوو و بەردەوام بوو لە گەورەبوون و هیچی کەم نەبوو. 12یەزدان وایکرد ئیسحاق لەبەرچاوی ئەبیمەلەک و هەموو ڕەعیەتەکانیدا ڕەزامەندی دەرببڕێت ،ئەبیمەلەخیش لەگەڵ ئیسحاقدا ڕەفتارێکی باشی کرد ،چونکە ئەبیمەلەک سوێند و پەیمانەکەی لەبیر بوو کە لە نێوان باوکی و ئیبراهیمدا هەبوو. 13ئەبیمەلەخ بە ئیسحاقی گوت« :ئەوەتا هەموو زەوی لەبەردەمتدایە .لە هەر شوێنێک کە لە چاوتدا باش بێت ،نیشتەجێ بە تا دەگەڕێیتەوە بۆ خاکەکەت؛ ئەبیمەلەخ کێڵگە و باخی ترێ و باشترین بەشەکانی خاکی گەراری بە ئیسحاق دا ،بۆ چاندن و دروێنەکردن و خواردنی بەرهەمی زەوییەکە تا ڕۆژانی برسێتی تێپەڕین. 14ئیسحاق لەو خاکەدا چاند و لە هەمان ساڵدا سەد هێندەی وەرگرت و یەزدان بەرەکەتی خستە سەر. 15پیاوەکە گەورەتر بوو ،مەڕ و مەڕ و کۆشکی خزمەتکاری زۆری هەبوو. 16کاتێک ڕۆژانی برسێتی تێپەڕین یەزدان بۆ ئیسحاق دەرکەوت و پێی گوت« :هەستە ،لەم شوێنە بڕۆ و بگەڕێوە بۆ خاکەکەت ،بۆ خاکی کەنعان .ئیسحاق هەستا و گەڕایەوە بۆ حەبرۆن کە لە خاکی کەنعانە ،خۆی و هەموو هی خۆی وەک یەزدان فەرمانی پێکرد. 17دوای ئەوە شەلخی کوڕی ئەرپەخشاد لەو ساڵەدا کۆچی دوایی کرد ،کە هەژدەهەمین ساڵی ژیانی یاقوب و عیسۆیە .هەموو ئەو ڕۆژەی کە شەلخ ژیاوە چوار سەد و سی و سێ ساڵ بوو و مرد. 18لەو کاتەدا ئیسحاق یاقوبی کوڕە بچووکەکەی نارد بۆ ماڵی شەم و ئەبەر ،فێری ڕێنماییەکانی یەزدان بوو ،یاقوب بۆ ماوەی سی و دوو ساڵ لە ماڵی شەم و ئەبەر مایەوە ،عیسۆی برای نەچوو ،چونکە ئامادە نەبوو بچێت و لە ماڵی باوکی لە خاکی کەنعان مایەوە. 19عیسۆ بەردەوام لە کێڵگەکاندا ڕاو دەکرد بۆ ئەوەی ئەوەی دەستی بکەوێت بیهێنێتەوە ماڵەوە ،عیسۆش بە درێژایی ڕۆژەکان هەروا. 20عیسۆ پیاوێکی داڕێژراو و فێڵباز بوو ،بەدوای دڵی مرۆڤەکاندا ڕاو دەکرد و پۆشاکی لێدەدا ،عیسۆش پیاوێکی ئازا بوو لە کێڵگەکاندا و بە تێپەڕبوونی کات وەک هەمیشە دەچوو بۆ ڕاوکردن .ئینجا گەیشتە کێڵگەی سێیر ،ئەویش ئەدۆمە. 21ساڵێک و چوار مانگ لە خاکی سێعیر مایەوە و لە کێڵگەکاندا ڕاو دەکرد. 22عیسۆ لە خاکی سێعیر کچی پیاوێکی کەنعانی بینی و ناوی یەهودیت بوو ،کچی بەێری کوڕی ئەفەر ،لە بنەماڵەکانی هیتی کوڕی کەنعان. 23عیسۆ ژنی هێنا و هاتە لی .عیسۆ تەمەنی چل ساڵ بوو کاتێک بردی و هێنای بۆ حەبرۆن ،خاکی نیشتەجێبوونی باوکی و لەوێ نیشتەجێ بوو. 24لەو ڕۆژانەدا ،لە ساڵی سەد و دەهەمی تەمەنی ئیسحاق ،واتە لە پەنجا ساڵەی تەمەنی یاقوب ،لەو ساڵەدا شێمی کوڕی نوح کۆچی دوایی کرد .شێم لە کاتی مردنیدا تەمەنی شەش سەد ساڵ بوو. 25کاتێک شێم مرد یاقوب گەڕایەوە بۆ لی باوکی بۆ حەبرۆن کە لە خاکی کەنعانە. 26لە ساڵی پەنجا و شەشەمی تەمەنی یاقوبدا ،خەڵک لە حەرانەوە هاتن و لەبارەی لبانی کوڕی بەتوئێلی برایەوە پێیان گوترا. 27چونکە لەو ڕۆژانەدا ژنی لبان نەزۆک بوو ،منداڵی نەبوو ،هەروەها هەموو خزمەتکارەکانی هیچیان بۆ منداڵ نەبوو. 28دواتر یەزدان عەدینای هاوسەری لبانی بیر هێنایەوە و دووگیان بوو و کچە دووانەکەی بوو ،لبانیش ناوی کچەکانی ناوە ،ناوی لیا گەورەکە و ناوی ڕەحێلی بچووکتر. 29ئەو خەڵکە هاتن و ئەمانەیان بۆ ڕیبێکا گێڕایەوە ،ڕیبێکا زۆر دڵخۆش بوو کە یەزدان سەردانی براکەی کردووە و منداڵی بووە. بەشی ٢٩ 1ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم پیر بوو و تەمەنی گەورە بوو ،چاوەکانی قورس بوون .کاڵ بوون و نەیاندەتوانی ببینن. 2لەو کاتەدا ئیسحاق بانگی عیسۆی کوڕی کرد و گوتی« :بڕۆ چەکەکانت و چەقۆکەت و کەوانەکەت ،هەستە و بچۆ بۆ ناو کێڵگەکە و گۆشتی گۆشتم بۆ بهێنە و گۆشتی تامدارم بۆ دروست بکە و بیهێنە بۆم ،تا بیخۆم بۆ ئەوەی پێش مردنم بەرەکەت بخەمە سەرت ،وەک چۆن ئێستا پیر بووم و سەرم خۆڵەمێشی بووم. 3عیسۆش وای کرد .چەکەکەی برد و چووە دەرەوە بۆ کێڵگە بۆ ڕاوکردنی گۆشتی هێلکە ،وەک هەمیشە ،بۆ ئەوەی بیهێنێتە لی باوکی وەک ئەوەی فەرمانی پێکردبوو ،تا بەرەکەتی پێ ببەخشێت. 4ڕیبێکا گوێی لە هەموو ئەو قسانە بوو کە ئیسحاق بە عیسۆی گوتبوو ،بەپەلە بانگی یاقوبی کوڕی کرد و گوتی« :باوکت بەم شێوەیە لەگەڵ عیسۆی براکەت قسەی کرد و منیش بەم شێوەیە بیستم ،ئێستا پەلە بکە و ئەوەی پێت دەڵێم بیکە». 5هەستە و بڕۆ بۆ لی مەڕەکان و دوو بزنی جوانم بۆ بێنە و گۆشتی تامدار بۆ باوکت دەهێنم و تۆش گۆشتە تامدارەکە بهێنە کە بیخوات پێش ئەوەی براکەت لە ڕاوکردنەکە هاتبێت ،بۆ ئەوەی باوکت بەرەکەتت پێ ببەخشێت. 6یاقوب بەپەلە ڕۆیشت و وەک دایکی فەرمانی پێکردبوو ،گۆشتە تامدارەکەی دروستکرد و هێنایە بەردەم باوکی پێش ئەوەی عیسۆ لە ڕاوەدوونانی بێت. 7ئیسحاق بە یاقوبی گوت« :کوڕەکەم تۆ کێیت؟ »وتی« :من عیسۆی یەکەمی تۆم ،وەک فەرمانت پێدام کردوومە ،ئێستا هەڵسە و لە ڕاوەکەم بخۆ ،تاکو گیانت بەرەکەتم پێ ببەخشێت وەک چۆن قسەت لەگەڵ کردم». 8ئیسحاق هەستا و خوارد و خواردەوە ،دڵی دڵنەوایی بوو ،بەرەکەتی یاقوب دا و یاقوب لە باوکی دوورکەوتەوە .هەر کە ئیسحاق بەرەکەتی خستە سەر یاقوب و لێی دوورکەوتەوە ،عیسۆ لە ڕاوکردنی لە کێڵگەوە هات و گۆشتی تامداریشی دروست کرد و هێنایە لی باوکی تا لێی بخوات و بەرەکەتی پێ ببەخشێت. 42
جاشر
9ئیسحاق بە عیسۆی گوت« :ئەو کەسە کێ بوو کە پێش هاتنت گۆشتی گۆشتی برد و بۆی هێنابووم و من بەرەکەتم پێ بەخشی؟ »عیسۆ زانی کە یاقوبی برای ئەمەی کردووە و تووڕەیی عیسۆ لە یاقوبی برای هەڵگیرسا کە بەم شێوەیە بەرامبەری کردووە. 10عیسۆ گوتی« :ئایا بەڕاستی ناوی یاقوب نییە؟ »چونکە دوو جار جێگەی منی گرتووەتەوە ،مافی لەدایکبوونی منی لێ سەندەوە و ئێستا نیعمەتەکەی لێسەندمەوە؛ عیسۆش زۆر گریا .کاتێک ئیسحاق گوێی لە دەنگی گریانی عیسۆی کوڕی بوو ،ئیسحاق بە عیسۆی گوت : «کوڕەکەم ،براکەت بە وردبینییەوە هات و نیعمەتەکەی لێسەندەوە .عیسۆش ڕقی لە یاقوبی برای بوو ،لەبەر ئەو نیعمەتەی باوکی پێی بەخشیبوو ،تووڕەیی زۆری لە دژی هاتە ئاراوە. 11یاقوب زۆر لە عیسۆی برای ترسا ،هەستا و هەڵهات بۆ ماڵی ئەبەر کوڕی شەم و لەوێ خۆی شاردەوە بەهۆی براکەیەوە ،یاقوب تەمەنی شەست و سێ ساڵ بوو کاتێک لە خاکی کەنعانەوە لە حەبرۆنەوە ڕۆیشت ،یاقوب چواردە ساڵ لە ماڵی ئەبەر شاردەوە بەهۆی عیسۆی برایەوە ڕێگاکانی یەزدان و فەرمانەکانی. 12کاتێک عیسۆ بینی کە یاقوب هەڵتووە و لە دەستی ڕزگاری بووە و یاقوب بە فێڵبازییەوە نیعمەتەکەی بەدەستهێناوە ،عیسۆ زۆر دڵتەنگ بوو ،هەروەها لە باوک و دایکی بێزار بوو .هەروەها هەستا و ژنەکەی برد و لە باوک و دایکی دوورکەوتەوە بۆ خاکی سەعیر و لەوێ نیشتەجێ بوو .عیسۆ لەوێ ژنێکی لە نێو کچەکانی حیت بینی کە ناوی بۆسمات بوو ،کچی ئیلۆنی هیتی بوو ،جگە لە ژنە یەکەمەکەی ، ئەویشی کردە ژن ،عیسۆ ناوی لێنا ئادا ،وتی نیعمەتەکە لەو ماوەیەدا لەلی ئەو تێپەڕیوە. 13عیسۆ شەش مانگ لە خاکی سێعیر نیشتەجێ بوو بەبێ ئەوەی باوک و دایکی ببینێت ،دواتر عیسۆ ژنەکانی برد و هەستا و گەڕایەوە بۆ خاکی کەنعان ،عیسۆش دوو ژنەکەی لە ماڵی باوکی لە حەبرۆن دانا. 14ژنەکانی عیسۆ بە کارەکانیان ئیسحاق و ڕیبێکایان بێزار و تووڕە کرد ،چونکە ئەوان بە ڕێگاکانی یەزدان نەڕۆیشتن ،بەڵکو خزمەتیان بە خوداوەندە دار و بەردەکانی باوکیان دەکرد وەک باوکیان فێری کردبوون و لە باوکیان خراپتر بوون. 15ئەوانیش بەپێی ئارەزووە خراپەکانی دڵیان ڕۆیشتن و قوربانییان بۆ بەعلەکان کرد و بخوریان بۆ بەعلەکان دەسوتاند ،ئیسحاق و ڕیبێکاش لێیان بێزار بوون. 16ئینجا ڕیبێکا گوتی« :من لە ژیانم بێزار بووم ،لەبەر کچەکانی حیت .ئەگەر یاقوب لە کچانی حیت وەک ئەمانە ژنێکی لە کچانی خاکەکە ببات ،ئەوا ژیان چ سوودێکی بۆ من هەیە؟ 17لەو ڕۆژانەدا ئادای ژنی عیسۆ دووگیان بوو و کوڕێکی بۆ بوو ،عیسۆ ناوی ئەو کوڕەی لێنا ئەلیفاز ،عیسۆش تەمەنی شەست و پێنج ساڵ بوو کاتێک لەدایک بوو. 18ئیسماعیلی کوڕی ئیبراهیم لەو ڕۆژانەدا لە شەست و چوارەمین ساڵی تەمەنی یاقوبدا مرد و هەموو ئەو ڕۆژانەی ئیسماعیل ژیاوە سەد و سی و حەوت ساڵ بووە و مرد. 19کاتێک ئیسحاق بیست کە ئیسماعیل مردووە ،ماتەمینی بۆ گێڕا ،ئیسحاقیش چەندین ڕۆژ بۆی گریاوە. 20لە کۆتایی چواردە ساڵی نیشتەجێبوونی یاقوب لە ماڵی ئەبەر ،یاقوب ئارەزووی بینینی باوک و دایکی کرد ،یاقوب هاتە ماڵی باوک و دایکی بۆ حەبرۆن ،عیسۆش لەو ڕۆژانەدا لەبیری کردبوو کە یاقوب چی لەگەڵ کردبوو کە لەو ڕۆژانەدا نیعمەتەکەی لێ وەرگرتبوو. 21کاتێک عیسۆ بینی یاقوب دێتە لی باوک و دایکی ،بیری هاتەوە کە یاقوب چی بەسەری هێنا ،زۆر تووڕە بوو لە دژی و هەوڵیدا بیکوژێت. 22ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم پیر و تەمەنی پیر بوو ،عیسۆ گوتی« :کاتی باوکم نزیک بووەتەوە کە دەبێت بمرێت ،کاتێکیش مرد یاقوبی برام دەکوژم». 23ئەمە بە ڕەبەکا گێڕدرایەوە ،ئەویش بەپەلە نارد و بانگی یاقوبی کوڕەکەی کرد و پێی گوت« :هەستە ،بڕۆ بۆ حەران ڕابکە بۆ لی لبانی برام و بۆ ماوەیەک لەوێ بمێنەرەوە ،تا تووڕەیی براکەت لێت هەڵدەگەڕێتەوە و دواتر دەگەڕێیتەوە». 24ئیسحاق بانگی یاقوبی کرد و پێی گوت« :ژنێک لە کچانی کەنعان مەبە ،چونکە ئیبراهیمی باوکمان بەم شێوەیە فەرمانی پێکردین بەپێی ئەو وشەیەی یەزدان فەرمانی پێکردبوو و گوتی« :ئەم خاکە بە نەوەکەت دەدەم ».ئەگەر منداڵەکانت پەیمانەکەم بپارێزن کە لەگەڵتم کردووە ، ئەوا منیش ئەوەی پێم وتووە بۆ منداڵەکانت جێبەجێ دەکەم و وازیان لێناهێنم». 25ئێستا کوڕەکەم گوێ لە دەنگی من بگرە ،بۆ هەموو ئەو شتانەی کە فەرمانت پێدەکەن و خۆت لە ژنێک لە کچانی کەنعان بەدوور بگرە . هەستە ،بڕۆ بۆ حەران بۆ ماڵی بەتوئێل باوکی دایکت و لەوێ ژنێک لە کچەکانی لبان برای دایکت بۆ خۆت ببە». 26بۆیە ئاگاداربە نەک یەزدانی پەروەردگارت و هەموو ڕێگاکانی لەبیر نەکەیت لەو خاکەی کە دەچیتە ئەوێ و پەیوەندیت لەگەڵ خەڵکی خاکەکەدا هەبێت و بەدوای بێهودەییدا بگەڕێیت و واز لە یەزدانی پەروەردگارت بهێنیت. 27بەڵم کاتێک دەگەیتە خاکەکە لەوێ خزمەت بە یەزدان بکە ،لەو ڕێگایەی کە فەرمانم پێکردیت و فێری بوویت ،مەگەرە لی ڕاست و چەپ. 28خودای گەورە لەبەردەم گەلی زەویدا نیعمەتت پێ ببەخشێت ،تا بەپێی هەڵبژاردنی خۆت ژنێک لەوێ وەربگریت .کەسێک کە لە ڕێگاکانی یەزدان چاکە و ڕاستگۆ بێت. 29خودا نیعمەتی ئیبراهیمی باوکت بە تۆ و نەوەکەت ببەخشێت و بەخێوت بکات و زۆرت بکات و ببیتە کۆمەڵێک گەل لەو خاکەی کە دەچیتە ئەوێ و خودا وات لێبکات بگەڕێیتەوە بۆ ئەم خاکە ،خاکی نیشتەجێبوونی باوکت ،لەگەڵ منداڵ و دەوڵەمەندییەکی زۆر ،بە خۆشی و بە خۆشییەوە. 30ئیسحاق فەرمانی بە یاقوب کرد و بەرەکەتی خستە سەری ،دیاری زۆری پێدا ،لەگەڵ زیو و زێڕ ،و ڕەوانەی کرد .یاقوب گوێی لە باوک و دایکی گرت .ماچی کردن و هەستا و چووە پادان-ئارام؛ یاقوب تەمەنی حەفتا و حەوت ساڵ بوو کاتێک لە خاکی کەنعان لە بەێرشەبا ڕۆیشت.
43
جاشر
31کاتێک یاقوب ڕۆیشت بۆ ئەوەی بچێتە حەران عیسۆ بانگی ئەلیفازی کوڕی کرد و بە نهێنی قسەی لەگەڵ کرد و گوتی« :ئێستا پەلە بکە شمشێرەکەت بە دەستتەوە بگرە و بەدوای یاقوبدا بگەڕێ و لە ڕێگاکەدا بە پێشیدا تێپەڕیت و بۆی بکوژە و بە شمشێرەکەت لە یەکێک لە چیاکان بیکوژە و هەموو موڵک و ماڵی خۆی وەربگرە و بگەڕێوە». 32ئەلیفازی کوڕی عیسۆ پیاوێکی چالک و شارەزای کەوان بوو وەک باوکی فێری کردبوو ،ڕاوچییەکی دیار بوو لە کێڵگەکاندا و پیاوێکی ئازا بوو. 33ئەلیفاز وەک باوکی فەرمانی پێکردبوو ،ئەلیفاز لەو کاتەدا تەمەنی سێزدە ساڵ بوو ،ئەلیفاز هەستا و ڕۆیشت و دە برای دایکی لەگەڵ خۆی برد و بەدوای یاقوبدا ڕۆیشت. 34ئەویش لە نزیکەوە بەدوای یاقوبدا ڕۆیشت و لە سنووری خاکی کەنعان بەرامبەر شاری شیخەم بۆی کۆبووەوە. 35یاقوب بینی ئەلیفاز و پیاوەکانی بەدوایدا دەڕۆن ،یاقوبیش لەو شوێنە وەستابوو کە دەڕۆیشت بۆ ئەوەی بزانێت ئەمە چییە ،چونکە ئەو شتەی نەدەزانی .ئەلیفاز شمشێرەکەی دەرهێنا و خۆی و پیاوەکانی بەرەو یاقوب بەرەو پێشڕەوی ڕۆیشتن .یاقوب پێی گوتن« :ئەوەی هاتوونەتە ئێرە چیتان بەسەر دێت و بە شمشێرەکانتان بەدوایدا دەگەڕێن؟» 36ئینجا ئەلیفاز لە یاقوب نزیک بووەوە و وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :باوکم بەم شێوەیە فەرمانی پێدام ،ئێستاش لەو فەرمانانەی باوکم پێی دام لنابم .کاتێک یاقوب بینی کە عیسۆ قسەی لەگەڵ ئەلیفاز کردووە بۆ ئەوەی هێز بەکاربهێنێت ،یاقوب نزیک بووەوە و داوای لە ئەلیفاز و پیاوەکانی کرد و پێی گوت: 37سەیرکە هەموو ئەو شتانەی کە هەم و باوکم و دایکم پێیان بەخشیووم ،کە بۆت دەبەن و لێم دەڕۆن و من مەکوژن و ئەم شتە بە ڕاستودروستی بۆ تۆ هەژمار بکرێت. 38یەزدان وای لە یاقوب کرد لە چاوی ئەلیفازی کوڕی عیسۆ و پیاوەکانیدا ڕەزامەندی دەرببڕێت و گوێیان لە دەنگی یاقوب گرت و نەیانکوشت و ئەلیفاز و پیاوەکانی هەموو موڵک و ماڵی یاقوبیان لەگەڵ ئەو زیو و زێڕە برد کە لە بەێرشەبا لەگەڵ خۆی هێنابوو .هیچیان بۆ نەهێشتەوە. 39ئەلیفاز و پیاوەکانی لێی دوورکەوتنەوە و گەڕانەوە بۆ عیسۆ بۆ بەێرشەبا و هەموو ئەو شتانەی لەگەڵ یاقوبدا هاتبوونیان بۆ گێڕایەوە و هەموو ئەو شتانەیان پێدا کە لە یاقوب وەریانگرتبوو. 40عیسۆ تووڕە بوو لە ئەلیفازی کوڕی و لە پیاوەکانی کە لەگەڵیدا بوون ،چونکە یاقوبیان نەکوشت. 41ئەوانیش وەڵمیان دایەوە و بە عیسۆیان گوت« :بەهۆی ئەوەی یاقوب لەم بابەتەدا داوای لێکردین کە نەیکوژین ،بەزەییمان بەرامبەری بوو ،هەموو کەلوپەلەکانیمان برد و بۆت هێناین .عیسۆ هەموو ئەو زیو و زێڕەی برد کە ئەلیفاز لە یاقوب وەریگرتبوو و لە ماڵەکەی خۆیدا داینا. 42لەو کاتەدا کە عیسۆ بینی کە ئیسحاق بەرەکەتی یاقوب داوە و فەرمانی پێکردووە و دەڵێت« :لە کچانی کەنعان ژن مەبە و کچەکانی کەنعان لە چاوی ئیسحاق و ڕیبکا خراپ بوون. 43پاشان چووە ماڵی ئیسماعیلی مامی ،جگە لە ژنە گەورەکانی ،مەکلتی کچی ئیسماعیلی خوشکی نەبایۆتیشی بردەوە. بەشی ٣٠ 1یاقوب بە ڕێگای خۆی بەرەو حەران ڕۆیشت و گەیشتە چیای مۆریا و بە درێژایی شەو لەوێ لە نزیک شاری لوز مایەوە .لەو شەودا یەزدان لەوێ بۆ یاقوب دەرکەوت و پێی گوت« :من یەزدانی پەروەردگاری ئیبراهیم و خودای ئیسحاقی باوکتم .ئەو خاکەی کە لەسەری پاڵکەوتوویت دەیدەم بە تۆ و نەوەکەت. 2سەیرکە من لەگەڵتم و لە هەر شوێنێک بچیت دەتپارێزم و تۆوەکانت وەک ئەستێرەکانی ئاسمان زۆر دەکەم و هەموو دوژمنەکانت دەخەمە بەردەمت .کاتێک شەڕت لەگەڵدا دەکەن ،بەسەرتدا زاڵ نابن و من بە خۆشی و منداڵ و دەوڵەمەندی زۆرەوە دەتگەڕێنمەوە بۆ ئەم خاکە. 3یاقوب لە خەو لە خەو هەڵسا و زۆر دڵخۆش بوو بەو بینینەی کە بینیبووی .ناوی ئەو شوێنەی ناوە بەیتێل. 4یاقوب زۆر دڵخۆش بوو لەو شوێنە هەستا و کاتێک ڕۆیشت پێیەکانی لە خۆشیدا هەستی بە سووکایەتی کرد ،لەوێشەوە ڕۆیشت بۆ خاکی نەوەی ڕۆژهەڵت و گەڕایەوە بۆ حەران و لە لی بیری شوانەکە جێگیر بوو. 5لەوێ چەند پیاوێکی دۆزیەوە .یاقوب لێیان پرسی و گوتیان« :ئێمە خەڵکی حەرانین». 6پێی گوتن« :ئایا لبانی کوڕی ناحور دەناسن؟ »گوتیان« :ئێمە دەیناسین ،ڕەحێلی کچەکەی دێت بۆ ئەوەی مەڕەکانی باوکی بەخێو بکات». 7کە هێشتا لەگەڵیان قسەی دەکرد ،ڕەحێلی کچی لبان هات بۆ ئەوەی مەڕەکانی باوکی بخوات ،چونکە شوان بوو. 8کاتێک یاقوب ڕەحێلی کچی لبانی برای دایکی بینی ،ڕایکرد و ماچی کرد و دەنگی بەرزکردەوە و گریای. 9یاقوب بە ڕەحێلی گوت کە کوڕی ڕەبەکا خوشکی باوکیەتی ،ڕاحێل ڕایکرد و بە باوکی گوت ،یاقوبیش بەردەوام بوو لە گریان ،چونکە هیچی لەگەڵ نەبوو بیهێنێتە ماڵی لبان. 10کاتێک لبان بیست کە یاقوب کوڕی خوشکەکەی هاتووە ،ڕایکرد و ماچی کرد و لە باوەشی گرت و هێنایە ناو ماڵەکە و نانی پێدا و خواردنی خوارد. 11یاقوب بۆ لبان گێڕایەوە کە عیسۆی برای چی بەسەری هێناوە و ئەلیفازی کوڕی لە ڕێگادا چی بەسەر بردووە. 12یاقوب بۆ ماوەی مانگێک لە ماڵی لبان نیشتەجێ بوو ،یاقوب لە ماڵی لبان خواردن و خواردنەوەی خواردەوە ،دواتر لبان بە یاقوبی گوت« :پێم بڵێ مووچەکەت چی دەبێت ،چونکە چۆن دەتوانیت بە بێ بەرامبەر خزمەتم بکەیت؟» 13لبان هیچ کوڕێکی نەبوو جگە لە کچ ،ژنەکانی دیکەی و خزمەتکارەکانیشی لەو ڕۆژانەدا نەزۆک بوون .ئەمانە ناوی کچەکانی لبانن کە ئادینای هاوسەری بۆی هێنابوو .ناوی گەورەکە لیا بوو و ناوی بچووکەکە ڕەحیل بوو .لیا چاوی ناسک بوو ،بەڵم ڕەحیل جوان و ڕەزامەندی بوو ،یاقوبیش خۆشی دەویست. 44
جاشر
14یاقوب بە لبانی گوت« :من حەوت ساڵ خزمەتت دەکەم بۆ ڕەحێلی کچە بچووکەکەت .لبانیش ڕەزامەندی دەربڕی و یاقوب حەوت ساڵ خزمەتی لبانی کرد بۆ ڕەحێلی کچەکەی. 15لە ساڵی دووەمی نیشتەجێبوونی یاقوب لە حەران ،واتە لە حەفتا و نۆیەمین ساڵی تەمەنی یاقوب ،لەو ساڵەدا ئەبەر کوڕی شەم کۆچی دوایی کرد ،لە کاتی مردنیدا تەمەنی چوار سەد و شەست و چوار ساڵ بوو. 16کاتێک یاقوب بیست کە ئەبەر مردووە ،زۆر خەمبار بوو ،چەندین ڕۆژ گریانی و ماتەمینی بۆ گێڕا. 17لە ساڵی سێیەمی نیشتەجێبوونی یاقوب لە حەران ،بۆسماتی کچی ئیسماعیل ،هاوسەری عیسۆ ،کوڕێکی بۆ بوو ،عیسۆ ناوی لێنا( ڕوئێل. 18لە ساڵی چوارەمی نیشتەجێبوونی یاقوب لە ماڵی لبان ،یەزدان سەردانی لبانی کرد و بەهۆی یاقوبەوە یادی کردەوە و کوڕەکانی بۆی لەدایک بوون ،یەکەم منداڵی بەعۆر و دووەمیان عەلیب و سێیەمیان کۆڕەش بوو. 19یەزدان دەوڵەمەندی و ڕێز و حورمەتی بە لبان و کوڕ و کچەکانی بەخشی ،پیاوەکەش بەهۆی یاقوبەوە زۆر زیادی کرد. 20یاقوب لەو ڕۆژانەدا لە هەموو کارێکدا لە ماڵ و کێڵگەکاندا خزمەتی لبانی دەکرد و نیعمەتی یەزدان لە هەموو ئەو شتانەی کە لە ماڵ و کێڵگەکاندا بوون ،لە لبان بوو. 21لە ساڵی پێنجەمدا یەهودیت ،کچی بەیری ،هاوسەری عیسۆ لە خاکی کەنعان کۆچی دوایی کرد ،جگە لە کچ هیچ کوڕێکی نەبوو. 22ئەمانە ناوی ئەو کچانەیە کە بۆ عیسۆ لەدایک بوو ،ناوی گەورەکەی مەرزیت بوو ،ناوی بچووکەکەش پویت بوو. 23کاتێک یەهودیس مرد ،عیسۆ هەستا و وەک هەمیشە چووە سەعیر بۆ ڕاوکردن لە کێڵگەکاندا ،عیسۆش بۆ ماوەیەکی زۆر لە خاکی سێعیر نیشتەجێ بوو. 24لە ساڵی شەشەمدا عیسۆ جگە لە ژنەکانی دیکەی ،ئەهلیبامای کچی زێبئۆنی حیڤی ،ژنێکی هێنا ،عیسۆش هێنایان بۆ خاکی کەنعان. 25ئەهلیباما دووگیان بوو و سێ کوڕی بۆ عیسۆ بوو بە ناوەکانی یوش و یاعلن و کۆڕە. 26لەو ڕۆژانەدا ،لە خاکی کەنعان ،شەڕ لە نێوان مەڕدارەکانی عیسۆ و مەڕدارەکانی دانیشتوانی خاکی کەنعان دروست بوو ،چونکە ئاژەڵ و سامانی عیسۆ زۆر بوو بۆ ئەوەی لە خاکی کەنعان ،لە ماڵی باوکیدا بمێنێتەوە و خاکی کەنعان نەیتوانی بەرگەی بگرێت بەهۆی ئاژەڵەکانییەوە. 27کاتێک عیسۆ بینی کە شەڕ و ناکۆکییەکانی لەگەڵ دانیشتوانی خاکی کەنعان زیاتر بووە ،هەستا و ژنەکانی و کوڕەکانی و کچەکانی و هەموو شتەکانی خۆی و ئەو ئاژەڵنەی کە خاوەندارێتییان کردبوو و هەموو موڵکەکانی کە لە خاکی کەنعان بەدەستی هێنابوو ،برد و لە دانیشتوانی خاکەکەوە ڕۆیشت بۆ خاکی سێیر و عیسۆ و هەموو ئەوانەی سەر بە خاکی کەنعان بوون لە خاکی سەعیر نیشتەجێ بوو. 28بەڵم جارجارە عیسۆ دەچوو بۆ بینینی باوک و دایکی لە خاکی کەنعان ،عیسۆش لەگەڵ هۆریەکان هاوسەرگیری دەکرد و کچەکانی دەدا بە کوڕەکانی سێیری هۆری. 29مەرزیتی کچە گەورەکەی دا بە ئانا کوڕی زێبئۆن ،برای ژنەکەی و پویتیشی دا بە ئازاری کوڕی بیلحانی هۆری .عیسۆش خۆی و منداڵەکانی لە شاخەکەدا نیشتەجێ بوون و بەرهەمیان هێنا و زۆر بوون. بەشی ٣١ 1لە ساڵی حەوتەمدا خزمەتەکەی یاقوب تەواو بوو کە خزمەتی لبانی کرد ،یاقوب بە لبانی گوت« :ژنەکەمم پێ بدە ،چونکە ڕۆژانی خزمەتکردنم تەواو بووە .لبانیش هەروای کرد و لبان و یاقوب هەموو خەڵکی ئەو شوێنەیان کۆکردەوە و ئاهەنگێکیان سازکرد. 2ئێوارە لبان هاتە ماڵەکە ،دواتر یاقوب لەگەڵ خەڵکی جەژنەکە هاتە ئەوێ و لبان هەموو ئەو گڵۆپانەی کە لە ماڵەکەدا بوون کوژاندەوە. 3یاقوب بە لبانی گوت« :بۆچی ئەم کارەمان لەگەڵ دەکەیت؟ »لبانیش وەڵمی دایەوە« :داب و نەریتی ئێمە لەم خاکەدا مامەڵە بکەین». 4دواتر لبان لیا کچەکەی برد و هێنایە لی یاقوب و هاتە لی و یاقوب نەیزانی لیایە. 5لبان زیلپای خزمەتکارەکەی بە لیا کچەکەی بەخشی بۆ خزمەتکارێک. 6هەموو خەڵکی جەژنەکە زانییان کە لبان چی بەسەر یاقوبدا کردووە ،بەڵم ئەو شتەیان بۆ یاقوب نەگێڕایەوە. 7ئەو شەو هەموو دراوسێکان هاتنە ماڵی یاقوب ،نانیان خوارد و دەیانخواردەوە و شاد بوون ،لەبەردەم لیادا بە زەنجەفیل و سەمایان دەژەند ، لەبەردەم یاقوب و هیلێا و هیلێا وەڵمیان دایەوە. 8یاقوب گوێی لە قسەکانیان بوو بەڵم لە مانای ئەوان تێنەگەیشت ،بەڵم پێی وابوو لەم خاکەدا داب و نەریتی ئەوان بێت. 9دراوسێکان لە شەودا لەبەردەم یاقوب ئەم قسانەیان گوت و هەموو ئەو گڵۆپانەی کە لە ماڵەکەدا بوون لبان لەو شەوەدا کوژایەوە. 10بەیانی کە ڕۆژ دەرکەوت ،یاقوب ڕووی لە ژنەکەی کرد و بینی ،لیا بوو کە لە باوەشیدا پاڵکەوتبوو ،یاقوب گوتی« :ئێستا دەزانم دوێنێ شەو دراوسێکان چییان وت« :هێلیا ،گوتیان ،منیش نەمزانی». 11یاقوب بانگی لبانی کرد و پێی گوت« :ئەمە چییە کە لەگەڵم کرد؟ بەڕاستی من لە پێناو ڕەحێلدا خزمەتم کردیت ،بۆچی فێڵت لێکردم و لیات پێدام؟ 12لبانیش وەڵمی یاقوبی دایەوە و گوتی« :لە جێگای ئێمەدا وا نەکراوە کە بچووکتر بدەیتە پێش گەورەکە ،بۆیە ئەگەر دەتەوێت خوشکەکەی بە هەمان شێوە ببەیت ،بیبە بۆ لی خۆت بۆ ئەو خزمەتەی کە بۆ ماوەی حەوت ساڵی دیکە خزمەتم دەکات». 13یاقوب وای کرد و ڕەحیلیشی کردە ژن و حەوت ساڵی دیکەش خزمەتی لبانی کرد ،یاقوبیش هاتە لی ڕەحیل و ڕاحێلی زیاتر لە لیا خۆشدەویست ،لبانیش بیلهای خزمەتکارەکەی بەخشییە خزمەتکارێک. 14کاتێک یەزدان بینی کە لیا ڕقی لێ بووە ،یەزدان سکی کردەوە و دووگیان بوو و لەو ڕۆژانەدا چوار کوڕی یاقوب بوو. 15ئەمانە ناویان بریتییە لە ڕووبێن شیمعۆن و لێڤی و یەهودا ،دوای ئەوە منداڵەکەی جێهێشت. 16لەو کاتەدا ڕەحێل نەزۆک بوو ،هیچ نەوەیەکی نەبوو ،ڕەحیل ئیرەیی بە لیای خوشکەکەی برد ،کاتێک ڕەحێل بینی کە هیچ منداڵێکی بۆ یاقوب نەبوو ،بیلیهای خزمەتکارەکەی برد و دوو کوڕی یاقوب بوو بە ناوەکانی دان و نەفتالی. 45
جاشر
17کاتێک لیا بینی کە منداڵبوونەکەی جێهێشتووە ،زیلپای خزمەتکارەکەیشی برد و دایە یاقوب بۆ ژنێک ،یاقوبیش هاتە زیلپا ،هەروەها دوو کوڕی یاقوب بوو بە ناوەکانی گاد و ئاشێر. 18لیا دووگیان بووەوە و لەو ڕۆژانەدا دوو کوڕ و کچێکی یاقوبی لەدایک بوو ،ناویان عیساکار و زابولۆن و دینا خوشکەکەیانە. 19لەو ڕۆژانەدا ڕەحێل هێشتا نەزۆک بوو ،ڕاحێل لەو کاتەدا لە یەزدان دوعای کرد و گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگار من لەبیرت بێت و سەردانم بکە ،داوای لێدەکەم ،چونکە ئێستا مێردەکەم فڕێم دەدات ،چونکە من منداڵم بۆی نەبووە». 20ئێستا ئەی یەزدانی پەروەردگار ،گوێ لە پاڕانەوەم بگرە لەبەردەمت و تەنگانەم ببینە و وەک یەکێک لە کەنیزەکەکان منداڵم پێ ببەخشە ، تاکو چیتر سەرزەنشتەکانم هەڵنەگرم. 21خودا گوێی لێ گرت و سکی کردەوە ،ڕەحیل دووگیان بوو و کوڕێکی بوو ،گوتی« :یەزدان سەرزەنشتەکەی منی لبردووە و ناوی لێنا یوسف و گوتی« :یەزدان کوڕێکی دیکەم بۆ زیاد بکات ».یاقوب تەمەنی نەوەد و یەک ساڵ بوو کاتێک لەدایک بوو. 22لەو کاتەدا ڕەبکا دایکی یاقوب ،دیبۆرای کچی ئوز شیردەرەکەی و دوو خزمەتکاری ئیسحاقی نارد بۆ لی یاقوب. 23ئینجا هاتنە لی یاقوب بۆ حەران و پێیان گوت« :ڕیبێکا ئێمەی ناردووە بۆ لی تۆ تا بگەڕێیتەوە ماڵی باوکت بۆ خاکی کەنعان .یاقوب گوێی لێ گرتن لەم قسەیەی دایکی. 24لەو کاتەدا حەوت ساڵەکەی تر کە یاقوب بۆ ڕەحێل خزمەتی لبانی کرد تەواو بوو ،لە کۆتایی چواردە ساڵدا کە لە حەران نیشتەجێ بوو ، یاقوب بە لبانی گوت :ژنەکانمم پێ بدە و بمڕەوێنە ،تا بچمە خاکەکەم ،چونکە سەیرکە دایکم لە خاکی کەنعانەوە بۆی ناردبووم تا بگەڕێمەوە ماڵی باوکم. 25لبان پێی گوت« :تکایە وا نییە .ئەگەر لەبەردەم تۆدا نیعمەتم دۆزیەوە وازم لێ مەهێنە؛ کرێی خۆتم بۆ دیاری بکە و دەیدەم و لەگەڵم بمێنەرەوە. 26یاقوب پێی گوت« :ئەمەیە کە تۆ وەک کرێ پێم دەدەیت ،کە ئەمڕۆ بە هەموو مەڕەکانتدا تێدەپەڕم و هەموو بەرخێکی پەڵەدار و پەڵەدار و ئەو جۆرە بەرخانەی کە لە مەڕەکان و بزنەکاندا قاوەیی بوون لێیان دەسێنمەوە و ئەگەر ئەم کارەم بۆ بکەیت دەگەڕێمەوە و مەڕەکانت دەخۆم و وەک سەرەتا دەیانپارێزم. 27لبانیش وای کرد و لبان هەموو ئەو شتانەی یاقوب گوتبووی لە مەڕەکانی دوورخستەوە و پێی بەخشی. 28یاقوب هەموو ئەو شتانەی لە مەڕەکانی لبان وەریگرتبوو ،خستە دەستی کوڕەکانی ،یاقوب پاشماوەی مەڕەکانی لبانی دەخوارد. 29کاتێک خزمەتکارەکانی ئیسحاق کە بۆ یاقوب ناردبووی ،بینییان کە یاقوب لەگەڵیان ناگەڕێتەوە بۆ خاکی کەنعان بۆ لی باوکی ،دواتر لێی دوورکەوتنەوە و گەڕانەوە ماڵەوە بۆ خاکی کەنعان. 30دیبۆرا لەگەڵ یاقوب لە حەران مایەوە و لەگەڵ خزمەتکارەکانی ئیسحاق نەگەڕایەوە بۆ خاکی کەنعان و دیبۆرا لەگەڵ ژن و منداڵەکانی یاقوب لە حەران نیشتەجێ بوو. 31یاقوب شەش ساڵ زیاتر خزمەتی لبانی کرد ،کاتێک مەڕەکان لەدایکبوون ،یاقوب ئەوانەی کە پەڵە پەڵەدار و پەڵەداریان لێ دوورخستەوە ،وەک ئەوەی لەگەڵ لباندا دیاریی کردبوو ،یاقوب بۆ ماوەی شەش ساڵ لە لی لبان ئەو کارەی کرد ،پیاوەکەش زۆر زیادی کرد و ئاژەڵ و خزمەتکار و خزمەتکاری پیاو و وشتر و کەرەکانی هەبوو. 32یاقوب دوو سەد مەڕوماڵتێکی هەبوو ،ئاژەڵەکانی گەورە بوون و ڕوخسارێکی جوانیان هەبوو و زۆر بەرهەمدار بوون ،هەموو بنەماڵەی کوڕانی مرۆڤیش ئارەزووی ئەوەیان دەکرد بەشێک لە ئاژەڵەکانی یاقوب بەدەستبهێنن ،چونکە زۆر خۆشگوزەران بوون. 33زۆرێک لە کوڕەکانی مرۆڤ هاتبوون بۆ ئەوەی بەشێک لە مەڕەکانی یاقوب کۆبکەنەوە ،یاقوب مەڕێکی پێداون بۆ خزمەتکارێک یان خزمەتکارێک یان بۆ کەرێک یان وشترێک ،یان هەرچییەک یاقوب لێیان دەویست پێیان دەدا. 34یاقوب بەم مامەڵەیە لەگەڵ کوڕەکانی مرۆڤدا دەوڵەمەندی و شەرەف و موڵک و ماڵی بەدەستهێنا و نەوەی لبانیش ئیرەیییان بەو شەرەفە برد. 35بە تێپەڕبوونی کات گوێی لە قسەکانی کوڕەکانی لبان بوو کە دەیانگوت« :یاقوب هەموو ئەو شتانەی کە هی باوکمان بوون لێی بردەوە و لە هەموو ئەو شکۆمەندییەی کە هی باوکمان بوو». 36یاقوب ڕوخساری لبان و منداڵەکانی بینی ،لەو ڕۆژانەدا وەک جاران بەرامبەری نەبوو. 37یەزدان لە کۆتایی شەش ساڵەکەدا بۆ یاقوب دەرکەوت و پێی گوت« :هەستە ،لەم خاکە دەربکە و بگەڕێوە بۆ خاکی لەدایکبوونت و منیش لەگەڵت دەبم». 38یاقوب لەو کاتەدا هەستا و منداڵەکانی و ژنەکانی و هەموو کەلوپەلەکانی سواری وشتر بوو و چووە سەر خاکی کەنعان بۆ لی ئیسحاقی باوکی. 39لبان نەیدەزانی کە یاقوب لێی ڕۆیشتووە ،چونکە لبان لەو ڕۆژەدا مەڕبڕ بوو. 40ڕەحێل وێنەکانی باوکی دزی و بردیان و لەسەر ئەو وشترەی کە لەسەری دانیشتبوو شاردەوە و ڕۆیشت. 41وە ئەمە شێوازی وێنەکانە .لە بردنی پیاوێک کە یەکەم لەدایکبووە و کوشتنی و لبردنی مووەکە لە سەری ،و وەرگرتنی خوێ و خوێکردنی سەری و مەسحکردنی بە ڕۆن ،پاشان وەرگرتنی حەبێکی بچووکی مس یان حەوزێکی زێڕین و نووسینی ناوەکەی لەسەر ،و دانانی حەبەکە لە ژێر زمانی ،و بردنی سەرەکە بە حەبەکە لە ژێر زمانی و دانانی لە ماڵەکەدا ،و ڕووناککردنەوەی ڕووناکی لەبەردەمیدا و کڕنۆش بردنی بۆی. 42لەو کاتەی کە کڕنۆشی بۆ دادەنێن ،لە هەموو شتێک کە داوای دەکەن ،لە ڕێگەی هێزی ئەو ناوەی کە تێیدا نووسراوە ،قسەیان لەگەڵ دەکات. 43هەندێکیان بە شێوەی مرۆڤ ،لە زێڕ و زیو دروستیان دەکەن و لە کاتەکانی ناسراودا دەچنە لی ئەوان و فیگەرەکان کاریگەری ئەستێرەکان وەردەگرن و شتەکانی داهاتوویان بۆ دەگێڕنەوە و بەم شێوەیەش ئەو وێنانە بوون کە ڕەچەڵەک لە باوکی دزیویەتی. 44ڕاحێل ئەم وێنانەی دزی کە هی باوکی بوون ،بۆ ئەوەی لبان لە ڕێگەیانەوە نەزانێت یاقوب بۆ کوێ چووە. 46
جاشر
45لبان هاتەوە ماڵەوە و پرسیاری لەبارەی یاقوب و ماڵەکەی کرد ،نەدۆزرایەوە ،لبانیش بەدوای وێنەکانیدا گەڕا تا بزانێت یاقوب بۆ کوێ چووە و نەیتوانی بیاندۆزێتەوە ،چووە لی هەندێک وێنەی دیکە و لێیان پرسی و پێیان گوت کە یاقوب لەلی باوکیەوە هەڵتووە بۆ لی باوکی ،بۆ خاکی کەنعان. 46ئینجا لبان هەستا و براکانی و هەموو خزمەتکارەکانی گرت و ڕۆیشت و بەدوای یاقوبدا کەوت و لە چیای گلعاددا دەستی پێکرد. 47لبانیش بە یاقوبی گوت« :ئەمە چیت لەگەڵ کردم بۆ ئەوەی ڕابکەم و فریوم بدەیت و کچەکانم و منداڵەکانیان وەک دیلێک ببەیت کە بە شمشێر گیراون؟» 48ڕێگەت نەدا ماچیان بکەم و بە خۆشییەوە بیاننێرم ،خوداوەندەکانمت دزی و ڕۆشتیت. 49یاقوب وەڵمی لبانی دایەوە و گوتی« :لەبەرئەوەی ترسام کچەکانت بە زۆر لە من ببەیتەوە .ئێستاش هەرکەسێک خوداوەندەکانت لەگەڵیدا بدۆزیتەوە ،دەمرێت. 50لبان بەدوای وێنەکاندا گەڕا و لە هەموو چادر و کەلوپەلەکانی یاقوبدا پشکنی ،بەڵم نەیدۆزییەوە. 51لبان بە یاقوبی گوت« :بەیەکەوە پەیمان دەبەستین و دەبێتە شایەتحاڵی نێوان من و تۆ .ئەگەر کچەکانم ئازار بدەیت ،یان جگە لە کچەکانم ژنێکی دیکە ببەیت ،خودا شایەتحاڵی نێوان من و تۆ دەبێت لەم بابەتەدا. 52بەردیان برد و کەڵەکەیەکیان دروست کرد ،لبان گوتی« :ئەم کەڵەکە شایەتحاڵییە لە نێوان من و تۆدا ،بۆیە ناوی لێنا گلعاد». 53یاقوب و لبان لەسەر شاخەکە قوربانییان پێشکەش کرد و لەوێ لە لی کەڵەکەبووەکە نانیان خوارد و بە درێژایی شەو لە شاخەکە مانەوە و لبان بەیانی زوو هەستا و لەگەڵ کچەکانی گریای و ماچی کرد و گەڕایەوە شوێنی خۆی. 54بەپەلە بیئۆری کوڕی کە تەمەنی حەڤدە ساڵ بوو ،لەگەڵ ئەبیکۆرۆفی کوڕی ئوز کوڕی ناهور و دە پیاویش لەگەڵیان ڕەوانە کرد. 55بەپەلە ڕۆیشتن و بە ڕێگای پێش یاقوبدا تێپەڕین و بە ڕێگایەکی دیکەدا گەیشتنە خاکی سەعیر. 56ئینجا هاتنە لی عیسۆ و پێیان گوت« :برا و خزمەکەت ،لبانی برای دایکت ،کوڕی بەتوئێل ،ئەمە دەفەرموێت. 57ئایا بیستووتە ئەوەی یاقوب براکەت چیم پێکرد ،کە سەرەتا بە ڕووتی و ڕووتییەوە هاتە لم و چوومە پێشوازیم و بە شەرەفەوە هێنام بۆ ماڵەکەم و گەورەم کرد و دوو کچەکەمم پێبەخشی بۆ ژن و هەروەها دوو لە خزمەتکارەکەم. 58خودا لەبەر من بەرەکەتی پێبەخشی و زۆر زیادی کرد و کوڕ و کچ و خزمەتکاری بوو. 59هەروەها مەڕ و مەڕ و وشتر و کەرێکی زۆری هەیە ،هەروەها زیو و زێڕی زۆرە .کاتێک بینی سامانەکەی زیاد دەکات ،جێی هێشتم لە کاتێکدا من دەچووم بۆ بڕینی مەڕەکانم و هەستا و بە نهێنی هەڵهات. 60ژن و منداڵەکانی لەسەر وشتر هەڵگرت و هەموو ئاژەڵ و ماڵ و سامانەکانی کە لە خاکی مندا بەدەستی هێنابوو ،برد و ڕووخساری بەرزکردەوە بۆ ئەوەی بچێتە لی ئیسحاقی باوکی ،بۆ خاکی کەنعان. 61نەیهێشت کچەکانم و منداڵەکانیان ماچ بکەم ،کچەکانیشی وەک دیلێک برد کە بە شمشێر گیراون و خوداوەندەکانی منیشی دزی و هەڵهات. 62ئێستا لە چیای کانی یابوکدا ئەوم بەجێهێشتووە ،ئەو و هەموو شتەکانی هی خۆی .هیچی کەم نییە. 63ئەگەر ئارەزووی ئەوە بوو بچیتە لی ،ئەوا بڕۆ و لەوێ دەیدۆزیتەوە و دەتوانیت بەو شێوەیەی کە ڕۆحت دەیەوێت بیکەیت . نێردراوەکانی لبان هاتن و هەموو ئەمانەیان بە عیسۆ گوت. 64عیسۆ گوێی لە هەموو قسەکانی نێردراوانی لبان بوو ،تووڕەیی زۆر لە یاقوب هەڵگیرسا و ڕق و کینە و ڕق و کینە و تووڕەیی خۆی لە ناودا سووتا. 65ئینجا عیسۆ بەپەلە منداڵەکانی و خزمەتکارەکانی و گیانی ماڵەکەی برد کە شەست پیاو بوون ،چوو هەموو نەوەی سەعیری هۆری و گەلەکەیان کۆکردەوە کە سێ سەد و چل پیاو بوون و هەموو ئەم ژمارەیەی چوار سەد پیاوی بە شمشێر هەڵکێشراوەوە برد و چووە لی یاقوب بۆ ئەوەی لێی بدات. 66ئینجا عیسۆ ئەم ژمارەیەی بۆ چەند بەش دابەش کرد و شەست پیاوی منداڵەکانی و خزمەتکارەکانی و گیانی ماڵەکەی کردە یەک سەرۆک و دایە دەستی ئەلیفازی کوڕە گەورەکەی. 67ئەو سەرانەی کە مابوونەوە دایە دەست شەش کوڕی سەعیری هۆری و هەریەکەیان بەسەر نەوە و منداڵەکانیدا دانا. 68هەموو ئەم ئۆردوگایە وەک خۆیان ڕۆیشتن و عیسۆ لە نێوانیاندا بەرەو یاقوب ڕۆیشت و بە خێرایی ڕێبەرایەتییان لێکردن. 69نێردراوەکانی لبان لە عیسۆ ڕۆیشتن و چوونە خاکی کەنعان و گەیشتنە ماڵی ڕیبێکا دایکی یاقوب و عیسۆ. 70پێیان گوت« :ئەوەتا عیسۆی کوڕت لەگەڵ چوار سەد پیاودا چووەتە سەر یاقوبی برای ،چونکە بیستوویەتی کە دێت و دەچێت شەڕی لەگەڵ بکات و لێی بدات و هەموو شتێکی هەیەتی ببات». 71ئینجا ڕیبێکا بەپەلە حەفتا و دوو پیاوی لە خزمەتکارەکانی ئیسحاق نارد بۆ ئەوەی لە ڕێگادا چاویان بە یاقوب بکەوێت .چونکە گوتی : «ڕەنگە عیسۆ لە ڕێگادا شەڕ بکات کاتێک چاوی پێی دەکەوێت». 72ئەم نێردراوانە بە ڕێگادا ڕۆیشتن بۆ پێشوازیکردن لە یاقوب ،لە ڕێگای کانییەکە لە بەرامبەر چۆمی یابوک چاویان پێی کەوت ،یاقوب کە بینییان وتی« :ئەم ئۆردوگایە لەلیەن خوداوە بۆم دانراوە ،یاقوب ناوی ئەو شوێنەی ناوە مەکنایم». 73یاقوب هەموو گەلی باوکی ناسی ،ماچی کرد و لە باوەشی گرت و لەگەڵیان هات ،یاقوب لەبارەی باوک و دایکی لێیان پرسی و گوتیان : «باش بوون». 74ئەم نێردراوانە بە یاقوبیان گوت« :ڕیبێکا دایکت ئێمەی ناردووە بۆ لی تۆ و دەڵێت« :کوڕم بیستوومە کە عیسۆی براکەت لەگەڵ پیاوەکانی نەوەی سەعیری هۆریدا دژی تۆ چووە دەرەوە». 75بۆیە کوڕم ،گوێ لە دەنگی من بگرە و بە ئامۆژگارییەکانتەوە بزانە چی دەکەیت ،کاتێکیش دێتە لت ،داوای لێبکە و بە پەلە قسەی لەگەڵ مەکە و دیارییەکی بدە بەو شتەی کە خاوەندارێتی دەکەیت و لەوەی کە خودا بە ڕەحمەتی تۆی پێبەخشیوە. 47
جاشر
76کاتێک پرسیارت لێدەکات سەبارەت بە کاروبارەکانت ،هیچی لێ مەشارەوە ،ڕەنگە لە توڕەیی خۆی لە دژی تۆ بگەڕێتەوە و تۆ بەو شێوەیە ڕۆحت ڕزگار بکەیت ،تۆ و هەموو سەر بە خۆت ،چونکە ئەرکی تۆیە ڕێزی لێبگریت ،چونکە ئەو برا گەورەتە. 77کاتێک یاقوب گوێی لە قسەکانی دایکی بوو کە پێغەمبەرەکان پێیان گوتبوو ،یاقوب دەنگی بەرزکردەوە و بە تاڵیی گریای و وەک دایکی فەرمانی پێکردبوو. بەشی ٣٢ 1لەو کاتەدا یاقوب نێردراوی بۆ عیسۆی برای بەرەو خاکی سێعیر نارد و قسەی داوای لێکرد. 2فەرمانی پێکردن و گوتی« :ئەمە بە عیسۆی گەورەم بڵێن :یاقوبی خزمەتکارت ئەمە دەڵێت« :با گەورەم وا بیر نەکاتەوە کە ئەو نیعمەتەی باوکم کە بەرەکەتی پێدام ،سوودی بۆ من هەبووە». 3چونکە ئەم بیست ساڵە لەگەڵ لبان بووم ،ئەویش فریوی دام و دە جار کرێی منی گۆڕی ،وەک ئەوەی پێشتر بە گەورەم وتراوە. 4زۆر بە زەحمەت لە ماڵەکەیدا خزمەتم کرد ،خوداش دوای ئەوە ناخۆشی و ماندووبوونم و کاری دەستەکانم بینی و وای لێکردم نیعمەت و ڕەزامەندی لەبەردەمیدا بدۆزمەوە. 5دواتر من لە ڕێگەی میهرەبانی و میهرەبانی گەورەی خوداوە گا و کەر و ئاژەڵ و پیاو خزمەتکار و خزمەتکارم دەستکەوت. 6ئێستا دێم بۆ خاکەکەم و ماڵەکەم بۆ لی باوک و دایکم ،کە لە خاکی کەنعاندان .و منیش ناردم بۆ ئەوەی ئاغاکەم هەموو ئەمانە بزانێت بۆ ئەوەی لەبەرچاوی ئاغاکەمدا ڕەزامەندی بەدەست بهێنم ،بۆ ئەوەی بیر لەوە نەکاتەوە کە من لە خۆمەوە سامانم بەدەستهێناوە ،یان ئەو نیعمەتەی باوکم پێی بەرەکەتدار کردم ،سوودی بۆ من هەبووە. 7ئەو نێردراوانە چوونە لی عیسۆ و لە سنوورەکانی خاکی ئەدۆمیان بینی کە بەرەو یاقوب دەڕۆیشت و چوار سەد پیاو لە نەوەی سەعیری هۆری بە شمشێری ڕاکێشراوەوە وەستابوون. 8نێردراوانی یاقوب هەموو ئەو قسانەی یاقوبیان سەبارەت بە عیسۆ پێیان گوتبوو ،بە عیسۆیان گوت. 9عیسۆش بە شانازی و سووکایەتییەوە وەڵمی دانەوە و پێی گوتن« :بەڕاستی بیستوومە و بەڕاستی پێم وتراوە کە یاقوب چی بەسەر لبان کردووە ،کە لە ماڵەکەی خۆیدا بەرزی کردەوە و کچەکانی بۆ ژن بەخشی ،کوڕ و کچیشی بوو ،لە ماڵی لبانیشدا سامان و سامانی زۆر زیادی کرد. 10کاتێک بینی سامانەکەی زۆرە و سامانەکەی زۆرە لەگەڵ هەموو کەلوپەلەکانی خۆی ،لە ماڵی لبان هەڵت و کچەکانی لبانی لە ڕووخساری باوکیان دوور خستەوە ،وەک دیلێک کە بە شمشێر گیرابوون بەبێ ئەوەی باسی بکەن. 11یاقوب نەک تەنها بۆ لبان ئەمەی کردووە ،بەڵکو بۆ منیش وای کردووە و دووجار جێگەی منی گرتووەتەوە ،ئایا بێدەنگ دەبم؟ 12ئێستا ئەمڕۆ لەگەڵ ئۆردوگاکانم هاتوومەتە پێش چاوم و بە ئارەزووی دڵم لەگەڵیدا دەکەم. 13نێردراوەکان گەڕانەوە و هاتنە لی یاقوب و پێیان گوت« :ئێمە گەیشتینە لی براکەت بۆ لی عیسۆ و هەموو قسەکانتمان بۆ باس کرد و بەم شێوەیە وەڵمی داینەوە و سەیرکە لەگەڵ چوار سەد پیاودا دێت بۆ پێشوازیت». 14ئێستا بزانە و بزانە چی دەکەیت و لەبەردەم خودادا دوعا بکە تا لە دەستی ڕزگارت بکات. 15کاتێک گوێی لە قسەکانی براکەی بوو کە بە نێردراوانی یاقوب گوتبووی ،یاقوب زۆر ترسا و دڵتەنگ بوو. 16یاقوب لە یەزدانی پەروەردگاری خۆی دوعای کرد و گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانم ،ئیبراهیم و ئیسحاق ،کاتێک لە ماڵی باوکم ڕۆیشتم پێت وتم. 17من یەزدانی پەروەردگاری ئیبراهیمی باوکت و خودای ئیسحاقم ،ئەم خاکە و نەوەکانت لە دوای خۆت دەدەم بە تۆ و نەوەکانت وەک ئەستێرەکانی ئاسمان دەکەم و بۆ چوار لی ئاسمان بڵو دەبیتەوە و لە تۆ و لە نەوەکەتدا هەموو بنەماڵەکانی زەوی بەرەکەتدار دەبن. 18قسەکانت چەسپاند و دەوڵەمەندی و منداڵ و ئاژەڵت پێدام ،وەک ئەوەی ئەوپەڕی ئارەزووی دڵم بەخشی بە خزمەتکارەکەت؛ تۆ هەموو ئەو شتانەت پێدام کە لێت داوام کرد ،بەجۆرێک هیچم کەم نەبوو. 19دوای ئەوە پێت وتم :بگەڕێوە بۆ لی دایک و باوکت و شوێنی لەدایکبوونت و هێشتا چاکەت لەگەڵ دەکەم. 20ئێستا کە هاتوومەتە دەست لبان ڕزگارت کردم ،دەکەومە دەستی عیسۆ کە دەمکوژێت ،بەڵێ لەگەڵ دایکی منداڵەکانم. 21ئێستا ئەی یەزدانی پەروەردگار ،منیش لە دەستی عیسۆی برام ڕزگارم بکە ،چونکە زۆر لێی دەترسم. 22ئەگەر ڕاستودروستی لە مندا نەبوو ،لە پێناو ئیبراهیم و ئیسحاقی باوکمدا بیکە. 23چونکە دەزانم بە میهرەبانی و میهرەبانی ئەم سامانەم بەدەستهێناوە .ئێستا لێت دەپاڕێمەوە کە ئەمڕۆ بە میهرەبانیت ڕزگارم بکەیت و وەڵمم بدەیتەوە. 24ئینجا یاقوب وازی لە نوێژکردن لە یەزدان هێنا و ئەو گەلەی لەگەڵیدا بوون لەگەڵ مەڕ و ماڵتدا دابەشی کرد بۆ دوو ئۆردوگا ،نیوەکەی دامەسێک ،کوڕی ئەلیعەزەر ،خزمەتکاری ئیبراهیم ،بۆ ئۆردوگایەک ،لەگەڵ منداڵەکانی ،نیوەکەی تریشی دایە چاودێری ئەلیانۆسی کوڕی براکەی ،کوڕی ئەلیعەزەر ،بۆ ئەوەی ببێتە ئۆردوگایەک لەگەڵ منداڵەکانی. 25فەرمانی پێکردن و گوتی« :خۆتان لە دوورەوە لەگەڵ ئۆردوگاکانتان بمێننەوە و زۆر لە یەکتر نزیک مەبنەوە ،ئەگەر عیسۆ هاتە ئۆردوگایەک و بیکوژێت ،ئۆردوگاکەی دیکە کە دوورە لێی ڕزگاری دەبێت». 26یاقوب ئەو شەو لەوێ مایەوە و بە درێژایی شەو ڕێنماییەکانی بە خزمەتکارەکانی دا سەبارەت بە هێزەکان و منداڵەکانی. 27یەزدان لەو ڕۆژەدا گوێی لە دوعای یاقوب بوو ،پاشان یەزدان یاقوبی لە دەستی عیسۆی برای ڕزگار کرد. 28یەزدان سێ فریشتەی فریشتەکانی ئاسمانی نارد و پێش عیسۆ ڕۆیشتن و هاتنە لی. 29ئەم فریشتانە وەک دوو هەزار پیاو بۆ عیسۆ و گەلەکەی دەرکەوتن ،سواری ئەسپ بوون کە هەموو جۆرە ئامێرێکی جەنگیان تێدابوو ، لەبەردەم عیسۆ و هەموو پیاوەکانیدا دەرکەوتن بۆ ئەوەی دابەش بکرێن بۆ چوار ئۆردوگا و چوار سەرۆکیان. 48
جاشر
30ئۆردوگایەک ڕۆیشت و بینییان عیسۆ لەگەڵ چوار سەد پیاودا بەرەو یاقوبی برای دەهات ،ئەم ئۆردوگایەش بەرەو عیسۆ و گەلەکەی ڕایانکرد و ترسیان لێدا ،عیسۆش بە ترسەوە لە ئەسپەکە کەوتە خوارەوە و هەموو پیاوەکانی لەو شوێنە لێی جیابوونەوە ،چونکە زۆر ترساون. 31کاتێک لە عیسۆ هەڵهاتن هەموو ئۆردوگاکە هاواریان دەکرد بەدوایاندا ،هەموو پیاوە جەنگاوەرەکان وەڵمیان دایەوە. 32بەڕاستی ئێمە بەندەی یاقوبین ،کێ بەندەی خودایە و کێ دەتوانێت لە دژی ئێمە بوەستێتەوە؟ عیسۆ پێی گوتن« :کەواتە یاقوب پەروەردگار و برام ئاغای ئێوەیە ،کە ئەم بیست ساڵە نەمبینیوە و ئێستا هاتووم بۆ بینینی ،ئایا ئێوە بەم شێوەیە مامەڵەم لەگەڵ دەکەن؟» 33فریشتەکان وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :بەڵم یەزدان زیندووە ،ئایا یاقوب نەبوو کە تۆ باسی دەکەیت براکەت ،نەمانهێشت کەسێک لە تۆ و گەلەکەت بمێنێتەوە ،بەڵم تەنها لەبەر یاقوب هیچیان پێناکەین». 34ئەم ئۆردوگایە لە عیسۆ و پیاوەکانی تێپەڕی و ڕۆیشت ،عیسۆ و پیاوەکانی بە نزیکەی یەک میل لێیان ڕۆیشتن ،ئۆردوگای دووەم بە هەموو جۆرە چەکێکەوە هاتنە لی ،هەروەها وەک ئۆردوگای یەکەم بەسەر عیسۆ و پیاوەکانیدا کرد. 35کاتێک جێیان هێشت بۆ ئەوەی بەردەوام بن ،بینییان ئۆردوگای سێیەم هاتنە لی و هەموویان ترساون ،عیسۆ لە ئەسپەکە کەوتە خوارەوە و هەموو ئۆردوگاکە هاواریان کرد و گوتیان« :بەڕاستی ئێمە خزمەتکاری یاقوبین ،کە خزمەتکاری خودایە و کێ دەتوانێت لە دژی ئێمە بوەستێت؟» 36عیسۆ دیسانەوە وەڵمی دانەوە« :ئەی یاقوب گەورەم و ئاغاکەتان برامە ،بیست ساڵە ڕووخساریم نەبینیوە و ئەمڕۆش نەمبیستووە کە دێت ،ئەمڕۆ چووم بۆ پێشوازیکردن و ئایا ئێوە بەم شێوەیە مامەڵەم لەگەڵ دەکەن؟» 37ئەوانیش وەڵمیان دایەوە و پێیان گوت« :هەروەک یەزدان زیندووە ،ئایا یاقوب براکەت نەبووە وەک ئەوەی وتت ،پاشماوەیەکمان لە تۆ و پیاوەکانت نەهێشتبووەوە ،بەڵم بەهۆی ئەوەی یاقوب کە باسی دەکەیت براکەت بوو ،دەستوەردان لەگەڵ تۆ و پیاوەکانتدا ناکەین». 38ئۆردوگای سێیەمیش لێیان تێپەڕی ،ئەویش لەگەڵ پیاوەکانی بەرەو یاقوب بەردەوام بوو ،کاتێک ئۆردوگای چوارەم بەرەو یاقوب هات ، ئەوانیش وەک ئەوانی دیکە بەسەر ئەو و پیاوەکانیدا کرد. 39کاتێک عیسۆ بینی ئەو خراپەیەی کە چوار فریشتەکە بەسەر خۆی و پیاوەکانیدا کردوویانە ،زۆر لە یاقوبی برای ترسا و بە ئاشتی چوو بۆ پێشوازی. 40عیسۆ ڕقی خۆی لە یاقوب شاردەوە ،چونکە لە ژیانی خۆی لە یاقوبی برای دەترسا و وا بیری دەکردەوە کە ئەو چوار ئۆردوگایەی کە ڕووناکی کردۆتەوە خزمەتکاری یاقوبن. 41یاقوب ئەو شەو لەگەڵ خزمەتکارەکانی لە ئۆردوگاکانیان مایەوە و لەگەڵ خزمەتکارەکانیدا بڕیاریدا لە هەموو ئەو شتانەی لەگەڵیدا بوو و لە هەموو موڵک و ماڵی خۆی دیارییەک بە عیسۆ بدات .بەیانی یاقوب لەگەڵ پیاوەکانی هەستا و لە نێو ئاژەڵەکاندا دیارییەکیان بۆ عیسۆ هەڵبژارد. 42ئەمە بڕی ئەو دیارییە بوو کە یاقوب لە مەڕەکانی هەڵیبژارد بۆ ئەوەی بیدات بە عیسۆی برای ،دوو سەد و چل سەری لە مەڕەکان هەڵبژارد و لە وشتر و کەرەکان هەریەکەیان سییان هەڵبژارد و لە مەڕەکانیش پەنجا مانگای هەڵبژارد. 43هەموویان بە دە دەستە دانا و هەر جۆرەیان بە تەنیا دانا و هەریەکەیان بە تەنیا ڕادەستی دە خزمەتکارەکەی کرد. 44ئینجا فەرمانی پێکردن و پێی گوتن« :خۆتان لە یەکتر دوور بگرن و بۆشایییەک لە نێوان مەڕەکان دابنێن ،کاتێک عیسۆ و ئەوانەی لەگەڵیدان پێشوازیتان لێدەکەن و لێتان دەپرسن« :ئێوە هی کێن و بۆ کوێ دەچن و هەموو ئەمانە پێش ئێوە هی کێیە ،پێیان دەڵێن :ئێمە خزمەتکاری یاقوبین و بە ئاشتی دێین بۆ پێشوازی عیسۆ و سەیرکە ».لە پشتمانەوە دێت. 45ئەوەی لەبەردەمماندایە دیارییەکە کە لەلیەن یاقوبەوە بۆ عیسۆی برای نێردراوە. 46ئەگەر پێتان بڵێن :بۆچی لە دواوە دوادەخات ،لە هاتنی بۆ پێشوازی براکەی و بینینی ڕووخساری ،ئەوا پێیان دەڵێن' :بەڕاستی بە خۆشحاڵییەوە لە پشتمانەوە دێت بۆ پێشوازیکردن لە براکەی ،چونکە وتی' :من بەو دیارییەی کە دەچێتە لی ،دڵی ڕازی دەکەم ،دوای ئەمە ڕووخساری دەبینم ،ڕەنگە من قبوڵ بکات'. 47هەموو بەخششەکە بە دەستی خزمەتکارەکانیدا تێپەڕی و لەو ڕۆژەدا پێشی ڕۆیشت و ئەو شەو لەگەڵ ئۆردوگاکانیدا لە سنووری کانی یابوک جێگیر بوو و لە ناوەڕاستی شەودا هەستا و ژنەکانی و خزمەتکارە خزمەتکارەکانی و هەموو کەلوپەلەکانی خۆی برد و ئەو شەوە بەسەر کەشتی یابوکدا تێپەڕی. 48کاتێک هەموو کەلوپەلەکانی بەسەر کانییەکەدا تێپەڕی ،یاقوب بە تەنیا مایەوە و پیاوێک چاوی پێی کەوت ،ئەو شەو تا ڕۆژ لەگەڵیدا زۆرانبازی کرد و کونەکەی ڕانی یاقوب بەهۆی زۆرانبازی لەگەڵیدا لە جومگەکانی دەرچوو. 49لە بەیانی ڕۆژدا پیاوەکە یاقوب لەوێ بەجێهێشت و بەرەکەتی خستە سەری و ڕۆیشت ،یاقوب لە ڕۆژدا بە کانیەکەدا تێپەڕی و لەسەر ڕانی وەستا. 50خۆر لە کانییەکەدا هەڵهات و گەیشتە شوێنی ئاژەڵ و منداڵەکانی. 51تا نیوەڕۆ ڕۆیشتن و لە کاتی ڕۆشتنیاندا بەخششەکە لەبەردەمیاندا تێدەپەڕی. 52یاقوب چاوەکانی بەرز کردەوە و سەیری کرد ،عیسۆ لە دوورەوە بوو ،لەگەڵ زۆر پیاودا دەهات ،نزیکەی چوار سەد کەس ،یاقوب زۆر لە براکەی دەترسا. 53یاقوب بەپەلە منداڵەکانی بەسەر ژنەکانی و خزمەتکارەکانیدا دابەشکرد ،دینا کچەکەیشی خستە سندوقێکەوە و ڕادەستی خزمەتکارەکانی کرد. 54ئینجا لەبەردەم منداڵ و ژنەکانیدا تێپەڕی بۆ ئەوەی چاوی بە براکەی بکەوێت ،کڕنۆشی بۆ سەر زەوی دا ،بەڵێ حەوت جار کڕنۆشی دانا تا لە براکەی نزیک بووەوە ،خوداش وایکرد یاقوب نیعمەت و نیعمەت لە چاوی عیسۆ و پیاوەکانیدا بدۆزێتەوە ،چونکە خودا گوێی لە دوعای یاقوب بوو. 49
جاشر
55ترسی یاقوب و ترس و تۆقاندنەکەی کەوتە سەر عیسۆی برای ،چونکە عیسۆ زۆر لە یاقوب دەترسا بەهۆی ئەوەی فریشتەکانی خودا بەسەر عیسۆیان کرد ،تووڕەیی عیسۆش لە یاقوب گۆڕا بۆ میهرەبانی. 56کاتێک عیسۆ بینی یاقوب ڕادەکات بەرەو ڕووی ،ڕایکرد بەرەو ڕووی و باوەشی بۆ گرت و کەوتە سەر ملی و ماچیان کرد و گریان. 57خودا ترس و میهرەبانی بەرامبەر یاقوب خستە دڵی ئەو پیاوانەی لەگەڵ عیسۆ هاتبوون ،ئەوانیش یاقوبیان ماچ کرد و لە باوەشیان گرت. 58ئەلیفازی کوڕی عیسۆ لەگەڵ چوار براکەی کوڕەکانی عیسۆ لەگەڵ یاقوب دەگریان و ماچیان کرد و لە باوەشیان گرت ،چونکە ترسی یاقوب کەوتبووە سەر هەموویان. 59عیسۆ چاوەکانی بەرزکردەوە و ژنەکانی بینی لەگەڵ نەوەکانیان ،نەوەی یاقوب ،لە پشت یاقوبەوە دەڕۆیشتن و بە درێژایی ڕێگاکە بۆ عیسۆ کڕنۆشیان دەبرد. 60عیسۆ بە یاقوبی گوت« :براکەم ئەمانە کێن لەگەڵت؟ »ئایا منداڵەکانتن یان خزمەتکارەکانت؟ یاقوب وەڵمی عیسۆی دایەوە و گوتی : «ئەوان منداڵی منن کە خودا بە میهرەبانییەوە بە بەندەکەتی بەخشیوە». 61کاتێک یاقوب قسەی لەگەڵ عیسۆ و پیاوەکانی دەکرد ،عیسۆ هەموو ئۆردوگاکەی بینی و بە یاقوبی گوت« :هەموو ئەو ئۆردوگایە لە کوێوە وەرگرتووە کە دوێنێ شەو چاوم پێی کەوت؟ »یاقوب گوتی« :بۆ ئەوەی لەبەردەم پەروەردگارمدا ڕەزامەندی بەدەست بهێنم ،ئەوە ئەوەیە کە خودا بە میهرەبانییەوە بە بەندەکەت بەخشی». 62دیارییەکە هاتە بەردەم عیسۆ و یاقوب فشاری خستە سەر عیسۆ و گوتی« :تکایە ئەو دیارییە وەربگرە کە بۆ گەورەکەم هێناوم ،عیسۆ گوتی« :بۆچی مەبەستم ئەمەیە؟ »ئەوەی هەتە بۆ خۆت بیهێڵەرەوە». 63یاقوب وتی« :ئەوە ئەرکی منە هەموو ئەمانە بدەم ،چونکە ڕووخسارتم بینیوە ،کە هێشتا بە ئارامی دەژیت». 64ئینجا عیسۆ ڕەتیکردەوە دیارییەکە وەربگرێت ،یاقوب پێی گوت« :داوات لێدەکەم پەروەردگارم ،ئەگەر ئێستا لەبەرامبەر تۆدا نیعمەتم وەرگرتبێت ،ئەوا دیارییەکەم لە دەستم وەربگرە ،چونکە من ڕووخساری تۆم بینیوە ،وەک ئەوەی ڕووخسارێکی خوداییم بینیبێت ،چونکە تۆ لێم ڕازی بوویت». 65عیسۆ دیارییەکەی وەرگرت ،یاقوبیش زیو و زێڕ و بدلیۆمی بە عیسۆ بەخشی ،چونکە زۆر فشاری خستە سەری و وەریگرت. 66عیسۆ مەڕوماڵتەکانی لە ئۆردوگاکەدا دابەش کرد و نیوەکەی بەخشییە ئەو پیاوانەی لەگەڵیدا هاتبوون ،چونکە بەکرێ هاتبوون ، نیوەکەی تریشی دایە دەستی منداڵەکانی. 67زیو و زێڕ و بدلیۆمەکەی بە دەستی ئەلیفازی کوڕە گەورەکەی دا و عیسۆ بە یاقوبی گوت« :با لەگەڵت بمێنینەوە و بە هێواشی لەگەڵتدا دەڕۆین تا لەگەڵمدا دەگەیتە شوێنەکەم ،تا پێکەوە لەوێ نیشتەجێ بین». 68یاقوب وەڵمی براکەی دایەوە و گوتی« :دەمەوێت وەک ئاغاکەم قسەم پێدەکات ،بەڵم پەروەردگارم دەزانێت کە منداڵەکان ناسکن ،مەڕ و مەڕەکان لەگەڵ بەچکەکانیان کە لەگەڵمن ،بەڵم بە هێواشی دەڕۆن ،چونکە ئەگەر بە خێرایی بڕۆشتن هەموویان دەمرن ،چونکە تۆ بارگرانی و ماندووبوونیان دەزانیت. 69بۆیە با گەورەکەم لەبەردەم خزمەتکارەکەیدا تێپەڕێت ،منیش لە پێناو منداڵ و مەڕەکاندا بە هێواشی بەردەوام دەبم ،تا دەگەم بە شوێنی گەورەم بۆ سەعیر. 70عیسۆ بە یاقوبی گوت« :هەندێک لەو گەلەی لەگەڵمن لەگەڵت دادەنێم بۆ ئەوەی لە ڕێگادا ئاگادارت بن و ماندوێتی و بارگرانیت هەڵبگرن ،گوتی« :ئەگەر نیعمەتم لەبەردەمتدا بدۆزمەوە چی پێویستە؟» 71سەیرکە من دێم بۆ لی تۆ بۆ سەعیر بۆ ئەوەی پێکەوە لەوێ نیشتەجێ بم وەک ئەوەی قسەت کرد ،تۆ لەگەڵ گەلەکەتدا بڕۆ چونکە من شوێنت دەکەوێت. 72یاقوب ئەمەی بە عیسۆ گوت بۆ ئەوەی عیسۆ و پیاوەکانی لێ دوور بخاتەوە ،بۆ ئەوەی یاقوب دوای ئەوە بچێتە ماڵی باوکی بۆ خاکی کەنعان. 73عیسۆ گوێی لە دەنگی یاقوب گرت و عیسۆ لەگەڵ ئەو چوار سەد پیاوەدا گەڕایەوە کە لەگەڵیدا بوون لە ڕێگاکەیان بۆ سەعیر ،یاقوب و هەموو موڵکەکانی ئەو ڕۆژە تا کۆتایی خاکی کەنعان لە سنوورەکانیدا ڕۆیشتن و ماوەیەک لەوێ مایەوە. بەشی ٣٣ 1دوای ماوەیەک دوای ئەوەی یاقوب لە سنووری خاکەکە دوورکەوتەوە و گەیشتە خاکی شالێم ،کە شاری شیخەمە ،کە لە خاکی کەنعانە ،لە بەردەم شارەکە پشوویەکی دا. 2پارچەیەک لەو کێڵگەیەی کە لەوێ بوو ،لە نەوەی حەمۆری خەڵکی خاکەکە کڕی ،بە پێنج شیقل. 3یاقوب لەوێ ماڵێکی بۆ خۆی دروست کرد و چادرەکەی لەوێ هەڵدا و کۆشکی بۆ ئاژەڵەکانی دروست کرد ،بۆیە ئەو شوێنەی ناونا سوکۆت. 4یاقوب ساڵێک و شەش مانگ لە سوکۆت مایەوە. 5لەو کاتەدا هەندێک لە ژنانی دانیشتوانی خاکەکە چوونە شاری شەخەم بۆ سەماکردن و شادبوون لەگەڵ کچانی خەڵکی شارەکە ،کاتێک چوونە دەرەوەش ڕەحێل و لیا ژنەکانی یاقوب لەگەڵ بنەماڵەکانیان چوون بۆ بینینی شادی کچانی شارەکە. 6دینای کچی یاقوبیش لەگەڵیان ڕۆیشت و کچەکانی شارەکەی بینی ،ئەوانیش لەبەردەم ئەم کچانەدا لەوێ مانەوە ،لە کاتێکدا هەموو خەڵکی شارەکە لە تەنیشتیان وەستابوون بۆ بینینی خۆشیەکانیان و هەموو گەلی گەورەی شارەکە لەوێ بوون. 7شەخێمی کوڕی حەمۆر ،شازادەی خاکەکەش لەوێ وەستابوو بۆ بینینی ئەوان. 8شەخێم دینا کچی یاقوب بینی کە لەگەڵ دایکیدا لەبەردەم کچانی شارەکەدا دانیشتووە ،کچەکەش زۆر دڵی پێی خۆش بوو ،لەوێ پرسیاری لە هاوڕێکانی و گەلەکەی کرد و گوتی« :ئەو کچە کچی کێیە کە لەنێو ئەو ژنانەدا دانیشتووە ،کە من لەم شارەدا نایناسم؟» 50
جاشر
9پێیان گوت« :بەڕاستی ئەمە کچی یاقوبی کوڕی ئیسحاقی عیبرییە ،کە ماوەیەک لەم شارە نیشتەجێیە ،کاتێکیش باس لەوە کرا کە کچانی خاکەکە دەچنە دەرەوە بۆ دڵخۆشبوون ،لەگەڵ دایکی و خزمەتکارە خزمەتکارەکانیدا چووە بۆ ئەوەی لە نێوانیان دابنیشێت وەک ئەوەی تۆ دەیبینیت. 10شەخێم دینای کچی یاقوبی بینی ،کاتێک سەیری کرد ،گیانی بە دینا گیر بوو. 11ئینجا نارد و داوای کرد بە زۆر بگیرێت ،دیناش هاتە ماڵی شەخەم و بە زۆر دەستی گرت و لەگەڵیدا پاڵکەوت و زەلیلی کرد ،زۆر خۆشی دەویست و لە ماڵەکەی خۆیدا داینا. 12ئەوان هاتن و قسەکەیان بۆ یاقوب گێڕایەوە ،کاتێک یاقوب بیست کە شەخێم دینا کچەکەی پیس کردووە ،یاقوب دوانزە لە خزمەتکارەکەی نارد بۆ ئەوەی دینا لە ماڵی شیخەم بهێنن ،ئەوانیش چوون و هاتنە ماڵی شەخەم بۆ ئەوەی دینا لەوێ ببەن. 13کاتێک هاتن شیخێم لەگەڵ پیاوەکانیدا هاتە دەرەوە بۆ لی ئەوان و لە ماڵەکەی دەریانکرد و نەیهێشت بێنە بەردەم دینا ،بەڵم شیخەم لەگەڵ دینا دانیشتبوو و لەبەردەم چاویان ماچی دەکرد و لە باوەشی دەگرت. 14خزمەتکارەکانی یاقوب هاتنەوە و پێیان گوت« :کاتێک هاتین ،ئەو و پیاوەکانی ئێمەیان دوورخستەوە ،شەخێمیش بەم شێوەیە لەبەردەم چاوماندا بەرامبەر دینا کرد». 15یاقوبیش زانی کە شەخێم کچەکەی پیس کردووە ،بەڵم هیچی نەوت و کوڕەکانی لە کێڵگەکەدا ئاژەڵەکانیان دەخوارد و یاقوب تا گەڕانەوەیان بێدەنگ بوو. 16پێش ئەوەی کوڕەکانی بگەڕێنەوە ماڵەوە ،یاقوب دوو کچی لە کچە خزمەتکارەکانی نارد بۆ ئەوەی دینا لە ماڵی شەخەم بپارێزن و لەگەڵیدا بمێننەوە ،شەخێمیش سێ هاوڕێی خۆی نارد بۆ لی حەمۆری باوکی ،کوڕی چیدێکێمی کوڕی پێرێد و گوتی« :ئەم کچە بۆ ژنێکم بۆ بهێنە». 17حەمۆری کوڕی چیدێکێمی حیڤی هاتە ماڵی شەخێمی کوڕی و لەبەردەمیدا دانیشت ،حەمۆر بە کوڕەکەی گوت« :شەخەم :ئایا لە کچانی گەلەکەتدا ژنێک نییە کە ژنێکی عیبری وەربگریت کە لە گەلەکەت نەبێت؟» 18شەخەم پێی گوت« :تاکە ئەویش دەبێ بۆم دەست بکەوێت ،چونکە ئەو کچە لە چاومدا دڵخۆشە .حەمۆریش بە قسەی کوڕەکەی کرد ، چونکە زۆر خۆشەویست بوو لەلیەن کوڕەکەیەوە. 19حەمۆر چووە لی یاقوب بۆ ئەوەی لەم بارەیەوە لەگەڵیدا قسە بکات ،کاتێک لە ماڵی شەخێمی کوڕی ڕۆیشت ،پێش ئەوەی بێتە لی یاقوب بۆ ئەوەی قسەی لەگەڵ بکات ،بینین کوڕەکانی یاقوب لە کێڵگەوە هاتوون ،هەر کە گوێیان لە ئەو کارە بوو کە شەخێمی کوڕی حەمۆر کردبووی. 20پیاوەکان زۆر دڵتەنگ بوون بەهۆی خوشکەکەیانەوە ،هەموویان بە تووڕەییەوە هاتنەوە ماڵەوە ،پێش کاتی کۆکردنەوەی ئاژەڵەکانیان. 21هاتن و لەبەردەم باوکیان دانیشتن و بە تووڕەییەوە قسەیان لەگەڵ کرد و گوتیان« :بەڕاستی مردن بۆ ئەم پیاوە و ماڵەکەیە ،چونکە یەزدانی پەروەردگاری هەموو زەوی فەرمانی بە نوح و منداڵەکانی کردووە کە مرۆڤ هەرگیز دزی نەکات و زینا نەکات .ئێستا سەیرکە شەخێم هەم لەگەڵ خوشکەکەمان وێران کردووە و زینای کردووە ،یەک لە هەموو خەڵکی شارەکە یەک قسەی بۆ نەگوت. 22بەڕاستی تۆ دەزانیت و تێدەگەیت کە سزای مردن بۆ شەخێم و باوکی و هەموو شارەکە دەبێت بەهۆی ئەو کارەی کە کردوویەتی. 23کاتێک ئەوان لەبەردەم باوکیان لەم بابەتەدا قسەیان دەکرد ،سەیرکە حەمۆری باوکی شەخێم هات بۆ ئەوەی قسەکانی کوڕەکەی سەبارەت بە دینا بە یاقوب بڵێت ،ئەویش لەبەردەم یاقوب و لەبەردەم کوڕەکانی دانیشت. 24حەمۆر پێی گوتن« :ڕۆحی شەخێمی کوڕم تامەزرۆی کچەکەتە .دوعا دەکەم بیدەیت بە ژن و هاوسەرگیری لەگەڵ ئێمەدا بکە؛ کچەکانتانمان پێ بدەن ئێمەش کچەکانمانتان پێدەدەین ،ئێوەش لەگەڵمان لە خاکەکەماندا دەژین و ئێمەش وەک یەک گەل دەبین لە خاکەکەدا. 25چونکە خاکەکەمان زۆر فراوانە ،بۆیە تێیدا نیشتەجێ بن و بازرگانی پێوە بکەن و موڵک و ماڵی تێدا بەدەست بهێنن و بەو شێوەیەی کە دەتانەوێت تێیدا بیکەن و کەس ڕێگریتان لێناکات بە وتنی قسەیەک. 26حەمۆر وازی لە قسەکردن لەگەڵ یاقوب و کوڕەکانی هێنا و بینی شەخێمی کوڕەکەی بەدوایدا هات و لەبەردەمیان دانیشت. 27شەخێم لەبەردەم یاقوب و کوڕەکانی قسەی کرد و گوتی« :لەبەرچاوتان ڕەزامەندیم هەبێت کە کچەکەتم پێ بدەیت و هەرچی پێم بڵێیت بۆی دەکەم». 28داوای مارەیی و دیاری زۆرم لێ بکە ،منیش دەیدەم ،هەرچی پێم بڵێیت دەیکەم و هەرکەسێک بێت کە لە فەرمانەکانت یاخی بێت ، دەمرێت .تەنها کچەکەم پێ بدە بۆ ژنێک. 29شیمعون و لێڤی بە فێڵ و تەڵەکە وەڵمی حەمۆر و شەخێمی کوڕەکەیان دایەوە و گوتیان« :هەموو ئەو شتانەی کە پێت وتوون ئێمە بۆتان دەکەین». 30خوشکەکەمان لە ماڵەکەتدایە ،بەڵم لێی دوور بکەوەرەوە تا ئیسحاقی باوکمان سەبارەت بەم بابەتە بنێرین ،چونکە بەبێ ڕەزامەندی ئەو ناتوانین هیچ بکەین. 31چونکە ئەو ڕێگاکانی ئیبراهیمی باوکمان دەزانێت و هەرچی پێمان بڵێت پێتان دەڵێین ،هیچتان لێ ناشارینەوە. 32شیمعون و لێڤی ئەمانەیان بە شەخەم و باوکی گوت بۆ ئەوەی بیانوویەک بدۆزنەوە و ئامۆژگاری بکەن کە لەم بابەتەدا چی بەسەر شەخەم و شارەکەیدا بکرێت. 33کاتێک شیخەم و باوکی گوێیان لە قسەکانی شیمعون و لێڤی بوو ،بەلی ئەوانەوە شتێکی باش بوو ،شەخەم و باوکی هاتنە دەرەوە بۆ ئەوەی بگەڕێنەوە ماڵەوە. 34کاتێک ڕۆیشتن ،کوڕەکانی یاقوب بە باوکیان گوت« :ئەوە دەزانین کە مردن بەهۆی ئەم خراپەکارانە و شارەکەیانەوەیە ،چونکە سەرپێچییان لەوە کردووە کە خودا فەرمانی بە نوح و منداڵەکانی و نەوەکانی دوای ئەوان کردبوو. 35هەروەها لەبەر ئەوەی شەخێم ئەم کارەی لەگەڵ دینا خوشکەکەمان کرد لە پیسکردنی ،چونکە هەرگیز ئەو جۆرە خراپەکارییە لە نێوانماندا ئەنجام نادرێت. 51
جاشر
36ئێستا بزانە و بزانە چی دەکەیت ،داوای ئامۆژگاری و بیانوو بکە کە چییان بەسەر دێت ،بۆ ئەوەی هەموو دانیشتوانی ئەم شارە بکوژن. 37شیمعون پێی گوتن« :ئەمە ئامۆژگارییەکی گونجاو بۆ ئێوە :پێیان بڵێن هەر پیاوێک لە نێوانیاندا وەک چۆن ئێمە خەتەنەکراوین ،خەتەنە بکەن ،ئەگەر نایانەوێت ئەمە بکەن ،کچەکەمان لێیان دەبەین و دەڕۆین». 38ئەگەر ڕەزامەندی دەربڕین لەسەر ئەم کارە و بیکەن ،ئەوا کاتێک بە ئازارەوە نوقم دەبن ،ئێمە بە شمشێرەکانمان هێرشیان دەکەینە سەر ، وەک ئەوەی لەسەر کەسێکی بێدەنگ و ئاشتیخواز بێت و هەموو پیاوێکی پیاو لە نێوانیاندا دەکوژین. 39ئامۆژگارییەکانی شیمعۆن دڵخۆشیان کرد ،شیمعون و لێڤی بڕیاریان دا وەک پێشنیاریان بۆ بکەن. 40بەیانیەکەی دیکە شەخێم و حەمۆری باوکی هاتنەوە لی یاقوب و کوڕەکانی ،بۆ ئەوەی باسی دینا بکەن و بزانن کوڕەکانی یاقوب چ وەڵمێک دەدەنەوە بە قسەکانیان. 41کوڕەکانی یاقوب بە فێڵەوە پێیان گوت« :هەموو قسەکانتمان بە ئیسحاقی باوکمان وت و قسەکانت دڵی خۆش بوو». 42بەڵم پێی گوتین« :ئیبراهیمی باوکی بەم شێوەیە لە خودای پەروەردگاری هەموو زەویەوە فەرمانی پێکرد ،هەر پیاوێک لە نەوەکانی نەبێت و بیەوێت یەکێک لە کچەکانی ببات ،هەر پیاوێکی سەر بە خۆی خەتەنە بکات ،وەک چۆن ئێمە خەتەنەمان کردووە ،دواتر کچەکەمان بۆ ژنەکەی بدەینێ. 43ئێستا ئێمە هەموو ڕێگاکانمان پێتان ڕاگەیاندین کە باوکمان لەگەڵمان قسەی کردووە ،چونکە ئێمە ناتوانین ئەم کارە بکەین کە ئێوە باستان کردین ،کچەکەمان بدەین بە پیاوێکی خەتەنەنەکراو ،چونکە ئەوە شەرمەزارییە بۆ ئێمە. 44بەڵم لێرەدا ئێمە ڕەزامەندیتان دەدەین کچەکەمانتان پێ بدەین و کچەکانتان بۆ خۆمان دەگرین و لە نێوانتاندا دەژین و یەک گەل دەبین وەک ئەوەی قسەتان کردووە ،ئەگەر گوێتان لێ بگرن و ڕەزامەند بن کە وەک ئێمە بن ،هەر پیاوێکی سەر بە ئێوە خەتەنە بکەین ،وەک چۆن ئێمە خەتەنەمان کردووە. 45ئەگەر گوێمان لێ نەگرن ،هەر پیاوێک وەک ئێمە خەتەنەکردن ،وەک فەرمانمان کرد ،ئەوا دێینە لت و کچەکەمان لە ئێوە دەبەین و دەڕۆین. 46شەخەم و حەمۆری باوکی گوێیان لە قسەکانی کوڕانی یاقوب بوو و شتەکە زۆر دڵخۆشیان کرد ،شەخەم و حەمۆری باوکی پەلەیان کرد بۆ جێبەجێکردنی خواستی کوڕانی یاقوب ،چونکە شەخێم زۆر حەزی لە دینا بوو ،ڕۆحی بە دینا گیر بوو. 47ئینجا شەخەم و حەمۆری باوکی بەپەلە بەرەو دەروازەی شارەکە ڕۆیشتن و هەموو پیاوەکانی شارەکەیان کۆکردەوە و قسەکانی کوڕانی یاقوبیان پێ گوتن. 48ئێمە هاتینە لی ئەم پیاوانە ،کوڕەکانی یاقوب ،و سەبارەت بە کچەکەیان قسەمان لەگەڵ کردن ،ئەم پیاوانەش ڕەزامەندی دەدەن کە بەپێی خواستی ئێمە بیکەن ،و سەیرکە خاکەکەمان فراوانە بۆ ئەوان ،و ئەوان تێیدا نیشتەجێ دەبن و بازرگانی پێوە دەکەن ،ئێمەش یەک گەل دەبین؛ کچەکانیان دەبەین و کچەکانمان دەدەینە ژن». 49بەڵم تەنها بەم مەرجە ئەم پیاوانە ڕەزامەندی دەدەن لەسەر ئەنجامدانی ئەم کارە ،کە هەر پیاوێک لە ئێمەدا وەک خەتەنەکردن خەتەنە بکرێت ،وەک خوداکەیان فەرمانی پێکردن و کاتێک بەپێی ڕێنماییەکانیان خەتەنەکردنمان کرد ،ئەوا ئەوان لەگەڵ ئێمەدا نیشتەجێ دەبن ، لەگەڵ ئاژەڵ و ماڵ و سامانەکانیان ،ئێمەش وەک یەک گەل لەگەڵیان بین. 50کاتێک هەموو پیاوانی شارەکە گوێیان لە قسەکانی شەخەم و حەمۆری باوکی بوو ،هەموو پیاوەکانی شارەکەیان بەو پێشنیارە ڕازی بوون و گوێڕایەڵی خەتەنەکردن بوون ،چونکە شەخێم و حەمۆری باوکی لەلیەن ئەوانەوە ڕێزێکی زۆریان لێدەگیرێت ،چونکە سەرۆکەکانی خاکەکە بوون. 51ڕۆژی دواتر شەخێم و حەمۆری باوکی بەیانی زوو هەستان و هەموو پیاوەکانی شارەکەیان کۆکردەوە بۆ ناوەڕاستی شارەکە و بانگی کوڕەکانی یاقوبیان کرد ،کە ئەو ڕۆژە و ڕۆژی دواتر هەموو نێرێکی سەر بە خۆیان خەتەنەیان دەکرد. 52شەخەم و حەمۆری باوکی و پێنج برای شەخەمیان خەتەنە کرد ،پاشان هەریەکەیان هەستان و چوونە ماڵەوە ،چونکە ئەم شتە لەلیەن یەزدانەوە بوو بەرامبەر بە شاری شەخەم و لە یەزدانەوە ئامۆژگاری شیمعۆن بوو لەم بابەتەدا ،بۆ ئەوەی یەزدان شاری شیخەم بداتە دەست دوو کوڕەکەی یاقوب. بەشی ٣٤ 1ژمارەی ئەو پیاوانەی خەتەنە کرابوون ،شەش سەد و چل و پێنج پیاو و دوو سەد و چل و شەش منداڵ بوون. 2بەڵم چیدێکم ،کوڕی پەرێد ،باوکی حەمۆر و شەش براکەی ،گوێیان لە شەخەم و حەمۆری باوکی نەگرت ،خەتەنەیان نەدەکرد ،چونکە پێشنیاری کوڕانی یاقوب لە چاویاندا قێزەون بوو ،تووڕەیی ئەوان زۆر لەوە وروژێندرا ،کە خەڵکی شارەکە گوێیان لێیان نەگرتبوو. 3ئێوارەی ڕۆژی دووەم ،هەشت منداڵی بچووکیان دۆزیەوە کە خەتەنە نەکرابوون ،چونکە دایکیان لە شەخێم و حەمۆری باوکی و پیاوەکانی شارەکە شاردبوونەوە. 4شیخەم و حەمۆری باوکی ناردیان بۆ ئەوەی بیانهێننە بەردەمیان بۆ ئەوەی خەتەنە بکرێن ،کاتێک چیدێکم و شەش براکەی بە شمشێرەکانیانەوە هەڵیانکوتایە سەریان و هەوڵیان دا بیانکوژن. 5ئەوانیش هەوڵیان دا شەخێم و حەمۆری باوکی بکوژن و هەوڵیان دا دینا لەگەڵیان بکوژن بەهۆی ئەم بابەتە. 6پێیان گوت« :ئەم کارە چییە کە ئێوە کردووتە؟ ئایا هیچ ژنێک لە کچانی براکانتاندا نییە کە کەنعانییەکانن ،کە بتەوێت کچانی عیبریەکان بۆ خۆتان وەربگرن ،کە پێشتر نەتاندەناسی و ئەم کارە بکەن کە باوکەکانتان هەرگیز فەرمانیان پێنەکردوون؟ 7ئایا بە خەیاڵتدا دێت کە لە ڕێگەی ئەم کارەوە سەرکەوتوو دەبیت کە کردووتە؟ لەم بابەتەدا چی وەڵمی براکانتان دەدەیتەوە کە کەنعانییەکانن ،کە سبەی دێن و پرسیارتان لێدەکەن سەبارەت بەم شتە؟ 52
جاشر
8ئەگەر کردەوەکەتان لەبەرچاوی ئەوان دادپەروەر و باش دەرنەکەوت ،چی بۆ ژیانتان و منیش بۆ ژیانمان دەکەن ،کە گوێتان لە دەنگەکانمان نەگرتووە؟ 9ئەگەر دانیشتوانی خاکەکە و هەموو براکانت نەوەی حەم ،گوێیان لە کارەکەت بێت و دەڵێن. 10لەسەر ژنێکی عیبری ،شەخێم و حەمۆر باوکی و هەموو دانیشتوانی شارەکەیان ئەو کارەیان کرد کە پێی ئاشنا نەبوون و باوباپیرانیان هەرگیز فەرمانیان پێ نەکردوون ،کەواتە بۆ کوێ دەفڕن یان شەرمەزاریتان بۆ کوێ دەشارنەوە ،هەموو ڕۆژەکانتان لەبەردەم براکانتان ، دانیشتوانی خاکی کەنعان؟ 11کەواتە ئێمە ناتوانین بەرگەی ئەم کارە بگرین کە ئێوە کردوتانە ،هەروەها ناتوانین بارگرانیمان لەسەر ئەم یۆغە بخرێتە سەرمان ،کە باوباپیرانمان فەرمانیان پێ نەکردین. 12سبەی دەچین و هەموو براکانمان کۆدەکەینەوە ،برا کەنعانییەکان کە لە خاکەکەدا نیشتەجێن ،هەموومان دێین و ئێوە و هەموو ئەوانەی متمانەیان پێتان هەیە دەکوژین ،بۆ ئەوەی پاشماوەیەک لە ئێوە یان ئەوان نەمێنێت. 13کاتێک حەمۆر و شەخەمی کوڕی و هەموو خەڵکی شارەکە گوێیان لە قسەکانی چیدێکم و براکانی بوو ،بە قسەکانیان لە ژیانیان ترساون و پەشیمان بوون لەوەی کردوویانە. 14ئینجا شەخێم و حەمۆری باوکی وەڵمی کیدێکمی باوکیان و براکانییان دایەوە و پێیان گوتن« :هەموو ئەو قسانەی کە پێتان وتین ڕاستن». 15ئێستا مەڵێن و لە دڵتاندا بیر لەوە مەکەنەوە کە لەبەر خۆشەویستی عیبرانییەکان ئەم کارەمان کرد کە باوباپیرانمان فەرمانیان پێ نەکردین. 16بەڵم لەبەر ئەوەی بینیمان کە مەبەست و ئارەزووی ئەوان نییە کە پابەندبن بە خواستەکانمانەوە سەبارەت بە کچەکەیان ،تەنها بەم مەرجە نەبێت ،بۆیە گوێمان لە دەنگەکانیان گرت و ئەم کارەمان کرد کە ئێوە بینیتان ،بۆ ئەوەی ئارەزووی ئێمەیان لێ وەربگرین. 17کاتێک داواکارییەکەمان لێیان وەرگرت ،ئەوا دەگەڕێینەوە بۆ لی ئەوان و ئەوەی پێمان دەڵێیت بۆیان دەکەین. 18ئینجا داواتان لێدەکەین چاوەڕێ بکەن و بمێننەوە تا جەستەمان چاک دەبێتەوە و بەهێز دەبینەوە ،دواتر پێکەوە دژی ئەوان دەڕۆین و ئەوەی لە دڵتان و دڵماندایە لەگەڵیان دەکەین. 19دینا کچی یاقوب هەموو ئەم قسانەی بیست کە چیدێکم و براکانی گوتیان و حەمۆر و شەخێمی کوڕی و خەڵکی شارەکەیان وەڵمیان دایەوە. 20بەپەلە یەکێک لە کچەکانی نارد کە باوکی ناردبووی بۆ ئەوەی لە ماڵی شەخێم چاودێری بکات ،بۆ لی یاقوب باوکی و براکانی. 21چیدێکم و براکانی سەبارەت بە ئێوە بەم شێوەیە ئامۆژگارییان کرد و حەمۆر و شەخێم و خەڵکی شارەکەش بەم شێوەیە وەڵمیان دایەوە. 22کاتێک یاقوب ئەم قسانەی بیست ،پڕ بوو لە تووڕەیی و تووڕە بوو لێیان و تووڕەییەکەیان لە دژی هەڵگیرسا. 23ئینجا شیمعون و لێڤی سوێندیان خوارد و گوتیان« :وەک یەزدان زیندووە ،خودای هەموو زەوی ،تا سبەینێ تا ئەم کاتە هیچ پاشماوەیەک لە هەموو شارەکەدا نامێنێتەوە». 24بیست گەنجی خەتەنەنەکراو خۆیان شاردبووەوە ،ئەم گەنجانە لەگەڵ شیمعون و لێڤی شەڕیان کرد ،شیمعون و لێڤی هەژدە کەسیان کوشت و دوو کەسیش لێیان هەڵهاتن و هەڵهاتن بۆ هەندێک چاڵە لیمۆ کە لە شارەکەدا بوو ،شیمعون و لێڤی بەدوایاندا دەگەڕان ،بەڵم نەیانتوانی بیاندۆزنەوە. 25شیمعون و لێڤی بەردەوام بوون لە شارەکەدا و هەموو خەڵکی شارەکەیان بە لێواری شمشێر کوشت و هیچیان نەما. 26لە ناوەڕاستی شارەکەدا سەرسوڕمانێکی زۆر دروست بوو ،هاوار و هاوار و هاوار و هاوار و هاوار و هاوار و هاوار و هاوار و هاوار و هاوار و هاوار و گریانی خەڵکی شارەکە بەرەو ئاسمان بەرزبووەوە و هەموو ژن و منداڵەکان بە دەنگی بەرز هاواریان کرد. 27شیمعون و لێڤی هەموو شارەکەیان کوشت .نێرێکیان لە هەموو شارەکەدا نەهێشتەوە. 28حەمۆر و شەخێمی کوڕەکەیان بە لێواری شمشێر کوشت و دینایان لە ماڵی شەخەم برد و لەوێوە ڕۆیشتن. 29کوڕەکانی یاقوب چوون و گەڕانەوە و هاتنە سەر کوژراوەکان و هەموو موڵکەکانیان تاڵن کرد کە لە شار و کێڵگەکەدا بوو. 30لە کاتێکدا کە تاڵنەکەیان دەبرد ،سێ سەد پیاو هەستان و خۆڵیان بەسەردا فڕێدا و بە بەرد لێیاندا ،کاتێک شیمعۆن ڕووی لەوان کرد و بە لێواری شمشێر هەموویانی کوشت ،شیمعونیش ڕووی لە لێڤی کرد و هاتە ناو شارەکە. 31مەڕ و گا و ئاژەڵەکانیان و هەروەها پاشماوەی ژن و منداڵە بچووکەکانیان برد و هەموو ئەمانەیان برد و دەروازەیەکیان کردەوە و چوونە دەرەوە و بە هێزەوە هاتنە لی یاقوبی باوکیان. 32کاتێک یاقوب هەموو ئەو شتانەی بینی کە بەسەر شارەکەدا کردوویانە و ئەو غەنیمەتانەی بینی کە لێیان وەرگرتووە ،یاقوب زۆر لێیان تووڕە بوو ،یاقوب پێی گوتن« :ئەمە چییە کە ئێوە بەسەر منتان کرد؟ »سەیرکە لە نێو کەنعانی دانیشتووانی خاکەکەدا پشوویەکم وەرگرت و هیچیان دەستوەردانیان لەگەڵم نەکرد. 33ئێستاش واتان کردووە کە من ناڕەحەتم بکەن بەرامبەر بە دانیشتوانی خاکەکە ،لەنێو کەنعانییەکان و فەریزییەکان ،منیش ژمارەیەکی کەمم و هەموویان دژی من کۆدەبنەوە و دەمکوژن کاتێک گوێیان لە کارەکانت دەبێت لەگەڵ براکانیان و من و ماڵەکەم لەناو دەچن. 34شیمعون و لێڤی و هەموو براکانیان لەگەڵیان وەڵمی یاقوبی باوکیان دایەوە و پێیان گوت« :ئێمە لە خاکەکەدا دەژین و ئایا شەخێم ئەمە لەگەڵ خوشکەکەمان دەکات؟ »بۆچی بێدەنگیت لە هەموو ئەو کارانەی شەخێم کردوویەتی؟ ئایا وەک لەشفرۆشێک لە شەقامەکاندا مامەڵە لەگەڵ خوشکەکەمان دەکات؟ 35ژمارەی ئەو ژنانەی کە شیمعون و لێڤی لە شاری شەخەم بە دیلیان برد و نەیانکوشت ،هەشتا و پێنج ژن بوون کە پیاویان نەناسیبوو. 36لە نێویاندا کچێکی گەنجی ڕوخسار جوان و ڕەزامەندی هەبوو ،ناوی بونا بوو ،شیمعونیش بوو بە ژن ،ژمارەی ئەو نێرانەی کە بە دیلیان گرت و نەیانکوشت ،چل و حەوت پیاو بوون و ئەوانی دیکەش کوشتیان. 53
جاشر
37هەموو ئەو گەنج و ژنانەی کە شیمعون و لێڤی بە دیلیان لە شاری شەخەم بردبوویان ،خزمەتکاری کوڕانی یاقوب و منداڵەکانیان بوون لە دوای ئەوان ،تا ڕۆژی ڕۆشتنی کوڕانی یاقوب لە خاکی میسر. 38کاتێک شیمعۆن و لێڤی لە شارەکە چوونە دەرەوە ،ئەو دوو گەنجەی کە مابوونەوە ،کە خۆیان لە شارەکەدا شاردبووەوە و لەناو خەڵکی شارەکەدا نەمردبوون ،هەستان و ئەم گەنجانە چوونە ناو شارەکە و تێیدا ڕۆیشتن و شارەکەیان بینی کە بێ پیاو وێران بووە و تەنیا ژنەکان دەگریان ،ئەم گەنجانە هاواریان کرد و گوتیان« :ئەوەیە ئەم شارە ».خراپەیەک کە کوڕانی یاقوب عیبری بەم شارەیان کرد ،ئەمڕۆ یەکێک لە شارەکانی کەنعانیان وێران کرد و لە ژیانی هەموو خاکی کەنعان نەترسان. 39ئەم پیاوانە شارەکەیان بەجێهێشت و چوونە شاری تەپناخ و هاتنە ئەوێ و هەموو ئەو شتانەی بەسەریان هاتووە و هەموو ئەو شتانەی کە کوڕەکانی یاقوبیان بەسەر شاری شەخەمدا کردبوویان بۆ دانیشتوانی تاپناخ گێڕایەوە. 40ئینجا زانیاریەکە گەیشتە یاشوب پاشای تاپناخ و پیاوی نارد بۆ شاری شەخەم بۆ بینینی ئەو گەنجانە ،چونکە پاشا باوەڕیان پێنەدەکرد و گوتی« :چۆن دوو پیاو شارۆچکەیەکی گەورەی وەک شیخەم وێران بکەن؟» 41نێردراوانی یاشوب هاتنەوە و پێیان گوت« :ئێمە هاتووینەتە شارەکە و وێران بووە ،پیاوێک لەوێ نییە .تەنها ژنانی گریان؛ نە مەڕ و مەڕوماڵت لەوێ نییە ،چونکە کوڕانی یاقوب هەموو ئەو شتانەی لە شارەکەدا بوون بردیان. 42جاشوبیش بەم قسەیە سەرسام بوو و گوتی« :چۆن دوو پیاو ئەم کارە بکەن و شارێکی ئاوا گەورە لەناوببەن و یەک کەسیش نەتوانێت بەرامبەریان بوەستێت؟» 43چونکە لە سەردەمی نەمرودەوە هاوشێوە نەبووە و تەنانەت لە دوورترین کاتەوە هاوشێوەی نەبووە .جاشوب پاشای تەپناخ بە گەلەکەی گوت :ئازابن و دەچین دژی ئەم عیبریانە دەجەنگین و وەک شارەکەشیان لەگەڵیان بکەین و تۆڵەی دۆسیەی خەڵکی شارەکە دەکەینەوە. 44ئینجا یاشوب پاشای تاپناخ ڕاوێژی لەگەڵ ڕاوێژکارەکانی کرد سەبارەت بەم بابەتە و ڕاوێژکارەکانی پێیان گوت« :بەتەنها تۆ بەسەر عیبرانییەکان زاڵ نابیت ،چونکە دەبێت ئەوان بەهێز بن بۆ ئەوەی ئەم کارە بۆ هەموو شارەکە ئەنجام بدەن». 45ئەگەر دوو کەسیان هەموو شارەکەیان وێران کرد و کەس لە دژی ئەوان نەوەستا ،بێگومان ئەگەر بتەوێت دژی ئەوان بڕۆیت ، هەموویان دژی ئێمە هەڵدەستن و بە هەمان شێوە لەناومان دەبەن. 46بەڵم ئەگەر بۆ هەموو ئەو پاشاکانی دەوروبەرمان بنێریت و با کۆببنەوە ،ئەوا ئێمە لەگەڵیان دەچین و دژی کوڕانی یاقوب دەجەنگین . ئەوا تۆ بەسەریاندا سەردەکەویت». 47یاشوب گوێی لە قسەکانی ڕاوێژکارەکانی بوو و قسەکانیان ئەو و گەلەکەی دڵخۆش کرد و هەروای کرد .یاشوب پاشای تەپناخیش ناردی بۆ هەموو پاشاکانی ئەمۆریەکان کە گەمارۆی شەخەم و تاپناخیان دابوو و گوتی. 48لەگەڵمدا سەرکەون و یارمەتیم بدەن ،یاقوب عیبری و هەموو کوڕەکانی دەکوژین و لەسەر زەوی لەناویان دەبەین ،چونکە بەم شێوەیە بەسەر شاری شەخەمدا کردووە و ئایا ئێوە نازانن؟ 49هەموو پاشاکانی ئەمۆرییەکان گوێیان لەو خراپەیە بوو کە کوڕەکانی یاقوبیان بەسەر شاری شیخەمدا کرد و زۆر سەریان سوڕما. 50حەوت پاشای ئەمۆریەکان لەگەڵ هەموو سوپاکەیان ،نزیکەی دە هەزار پیاو بە شمشێری ڕاکێشراوەوە کۆبوونەوە و هاتنە شەڕ لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب .یاقوب بیستبووی کە پاشاکانی ئەمۆرییەکان بۆ شەڕکردن لەگەڵ کوڕەکانی کۆبوونەتەوە ،یاقوب زۆر ترساوە و دڵەڕاوکێی لێکەوتەوە. 51یاقوب هاوارێکی کرد بەرامبەر بە شیمعون و لێڤی و گوتی« :ئەم کارە چییە کە ئێوە کردتان؟ بۆچی بریندارت کردم ،بۆ ئەوەی هەموو نەوەی کەنعان بهێنیتە سەرم بۆ ئەوەی من و ماڵەکەم لەناو ببەن؟ چونکە من و ماڵەکەم لە پشوودا بووم ،تۆش ئەم کارەت لەگەڵ کردم و دانیشتوانی خاکەکەت لە دژی من تووڕە کرد بە ڕێوشوێنەکانت. 52یەهودا وەڵمی باوکی دایەوە« :ئایا شیمئۆن و لیڤی براکانم هەموو دانیشتووانی شەخەمیان کوشت؟ »بە دڵنیاییەوە لەبەر ئەوە بوو کە شەخەم خوشکەکەمانی زەلیل کردبوو ،و فەرمانی خوداکەمان بۆ نوح و منداڵەکانی سەرپێچی کردبوو ،چونکە شەخم خوشکەکەمانی بە زۆر برد و زینای لەگەڵ کرد. 53شەخێم هەموو ئەم خراپەیەی کرد و یەکێک لە دانیشتوانی شارەکەی دەستوەردانی نەکرد و بڵێت« :بۆچی ئەمە دەکەیت؟ »بەڕاستی براکانم لەبەر ئەمە چوون و هێرشیان کردە سەر شارەکە ،یەزدانیش دایە دەستیان ،چونکە دانیشتووانەکەی فەرمانەکانی خودامان سەرپێچی کردبوو .ئایا کەواتە لەخۆڕایە کە هەموو ئەمانەیان کردووە؟ 54ئێستا بۆچی دەترسیت یان دڵتەنگ بوویت و بۆچی لە براکانم ناڕازیت و بۆچی تووڕەییەکەت بەرامبەریان هەڵگیرساوە؟ 55بەڕاستی خوداکەمان کە شاری شەخەم و گەلەکەی دایە دەست ئەوان ،هەموو ئەو پاشا کەنعانیانەی کە دێنە سەرمان ،دەسێنێتە دەستی ئێمە و ئێمەش وەک براکانم لەگەڵ شەخێمیاندا دەیکەین. 56ئێستا ئارام بە بەرامبەریان و ترسەکانت فڕێ بدە ،بەڵم پشت بە یەزدانی پەروەردگارمان ببەستە و لێی بپاڕێوە کە یارمەتیمان بدات و ڕزگارمان بکات و دوژمنەکانمان بداتە دەستمان. 57یەهودا بانگەوازی بۆ یەکێک لە خزمەتکارەکانی باوکی کرد« :بڕۆ بزانە ئەو پاشاانەی کە دێنە سەرمان لەگەڵ سوپاکەیان لە کوێدان». 58خزمەتکارەکە ڕۆیشت و سەیری دووری کرد و بەرەو چیای سیحون سەرکەوت و هەموو ئۆردوگاکانی پاشاکانی بینی کە لە کێڵگەکاندا وەستابوون و گەڕایەوە بۆ یەهودا و گوتی« :پاشاکان لەگەڵ هەموو ئۆردوگاکانیان لە کێڵگەکەدا جێگیرن ،گەلێک زۆرن ،وەک خۆڵ و خاشاک لە کەناری دەریادا». 59یەهودا بە شیمعون و لێڤی و هەموو براکانی گوت« :خۆتان بەهێز بکەن و کوڕی ئازا بن ،چونکە یەزدانی پەروەردگارمان لەگەڵمانە ، لێیان مەترسن». 60هەر پیاوێک بە چەکی جەنگی و کەوان و شمشێرەکەیەوە ڕاوەستە و ئێمە دەچین و دژی ئەم پیاوە خەتەنەنەکراوانە دەجەنگین .یەزدان خودای ئێمەیە ،ڕزگارمان دەکات. 54
جاشر
61ئەوان هەستان و هەریەکەیان چەکی جەنگی خۆیان بەستەوە ،گەورە و بچووک ،یازدە کوڕی یاقوب و هەموو خزمەتکارەکانی یاقوب لەگەڵیان. 62هەموو خزمەتکارەکانی ئیسحاق کە لەگەڵ ئیسحاق لە حەبرۆن بوون ،هەموویان بە هەموو جۆرە ئامێرێکی جەنگییەوە هاتنە لی و کوڕەکانی یاقوب و خزمەتکارەکانیان کە سەد و دوانزە پیاو بوون ،بەرەو ئەم پاشایانە ڕۆیشتن و یاقوبیش لەگەڵیان ڕۆیشت. 63کوڕەکانی یاقوبیش ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیمیان بۆ باوکیان نارد بۆ حەبرۆن ،ئەویش کیرات-عەربایە و گوتیان. 64لە یەزدانی پەروەردگارمان داوای لێدەکەین بۆت ،لە دەستی کەنعانییەکان بمانپارێزێت کە دێنە سەرمان و بیانخاتە دەستمان. 65ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم داوای کوڕەکانی لە یەزدانی کرد و گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگار ،تۆ بەڵێنت بە باوکم دا و گوتت :من تۆوەکانت وەک ئەستێرەکانی ئاسمان زۆر دەکەم ،بەڵێنم پێدا و قسەکەت جێگیر دەکەیت ،ئێستا کە پاشاکانی کەنعان کۆدەبنەوە ،بۆ ئەوەی شەڕ لەگەڵ منداڵەکانم بکەن ،چونکە هیچ توندوتیژییەکیان نەکردووە. 66ئێستا ئەی یەزدانی پەروەردگار ،خودای هەموو زەوی ،ئامۆژگاری ئەم پاشایانە بشێوێنە تا لەگەڵ کوڕەکانم شەڕ نەکەن. 67دڵی ئەم پاشاکان و گەلەکەیان بە ترسی کوڕەکانم سەرسام بکە و غروریان بخەرە خوارەوە و لە کوڕەکانم دوور بکەونەوە. 68بە دەستی بەهێز و قۆڵی درێژت کوڕەکانم و خزمەتکارەکانیان لە دەستیان ڕزگار بکە ،چونکە هێز و هێز لە دەستتدایە بۆ ئەنجامدانی هەموو ئەمانە. 69کوڕەکانی یاقوب و خزمەتکارەکانیان بەرەو ئەم پاشاکان ڕۆیشتن و پشتیان بە یەزدانی پەروەردگاریان بەست و لە کاتێکدا دەچوون ، یاقوب باوکیشیان لە یەزدان دوعای کرد و گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگار ،خودای بەهێز و بەرز ،کە لە ڕۆژانی کۆنەوە حوکمڕانی کردووە ،لەوێشەوە تا ئێستا و بۆ هەتاهەتایە. 70تۆ ئەو کەسەی کە شەڕەکان دەوروژێنیت و وەستاندنی ،لە دەستی تۆدا هێز و هێز هەیە بۆ بەرزکردنەوە و دابەزاندن .ئەی دوعاکەم لەبەردەمتدا قبوڵکراو بێت کە بە ڕەحمەتی خۆت ڕووم لێبکەیتەوە ،دڵی ئەم پاشاکان و گەلەکەیان بە ترسی کوڕەکانم سەرسام بکەیت و ئەوان و ئۆردوگاکانیان بترسێنیت و بە میهرەبانییەکی گەورەت هەموو ئەوانەی متمانەیان پێت هەیە ڕزگار بکەیت ،چونکە ئەوە تۆیت کە دەتوانیت خەڵک بخەیتە ژێر دەسەڵتمان و گەلن لە ژێر دەسەڵتی ئێمەدا بچووک بکەیتەوە. بەشی ٣٥ 1هەموو پاشاکانی ئەمۆرییەکان هاتن و لە کێڵگەکەدا وەستان بۆ ئەوەی لەگەڵ ڕاوێژکارەکانیان ڕاوێژ بکەن کە چی بەسەر کوڕانی یاقوبدا دەکرێت ،چونکە هێشتا لێیان دەترسان و گوتیان« :ئەوەتا دوو کەسیان هەموو شاری شەخەمیان کوشت». 2یەزدان گوێی لە دوعای ئیسحاق و یاقوب بوو ،دڵی هەموو ئەم ڕاوێژکارانەی پاشاکانی پڕ کرد لە ترس و ترسێکی زۆر کە بە کۆی دەنگ هاواریان کرد. 3ئایا تۆ ئەمڕۆ گەمژەیت ،یان هیچ تێگەیشتنێک لە تۆدا نییە کە لەگەڵ عیبرانییەکان شەڕ دەکەیت و بۆچی ئەمڕۆ بە لەناوچوونی خۆت دڵخۆش دەبیت؟ 4دوو کەسیان بێ ترس و بێ ترس هاتنە شاری شەخەم و هەموو دانیشتوانی شارەکەیان کوشت ،تاکو کەس لە دژی ئەوان نەوەستێتەوە و چۆن دەتوانن لەگەڵ هەموویان شەڕ بکەن؟ 5بەڕاستی دەزانن کە خوداکەیان زۆر حەزی لێیانە و کاری بەهێزی بۆ کردوون ،وەک ئەوەی لە ڕۆژانی کۆنەوە نەکراوە و لە نێو هەموو خوداوەندەکانی گەلندا ،کەس نییە وەک کارە بەهێزەکانی بکات. 6بەڕاستی ئیبراهیمی باوکیان کە عیبری بوو ،لە دەستی نەمرود و لە دەستی هەموو گەلەکەی ڕزگار کرد کە چەندین جار هەوڵیان دەدا بیکوژن. 7لە ئاگرەکە ڕزگاری کرد کە پاشا نەمروود فڕێیدابووی ،خوداکەی لێ ڕزگاری کرد. 8وە کێی تر دەتوانێت ئەم کارە بکات؟ بەڕاستی ئیبراهیم بوو کە پێنج پاشای ئیلمی کوشت ،کاتێک دەستیان لە کوڕی براکەی دا کە لەو ڕۆژانەدا لە سۆدۆم نیشتەجێ بوو. 9خزمەتکارە دڵسۆزەکەی لە ماڵەکەی و چەند پیاوێکی برد و لە شەوێکدا پاشاکانی ئیلمیان ڕاوەدوونا و کوشتیان و هەموو موڵک و ماڵی براکەی کە لێیان سەندبوویان گەڕاندەوە بۆ کوڕی براکەی. 10بەڕاستی دەزانن خودای ئەم عیبریانە زۆر لێیان دڵخۆشە و ئەوانیش پێی دڵخۆشن ،چونکە دەزانن کە لە هەموو دوژمنەکانیان ڕزگاری کردوون. 11ئیبراهیم لە ڕێگەی خۆشەویستییەکەیەوە بۆ خوداکەی ،کوڕە تاقان و بەنرخەکەی برد و بەنیازی ئەوە بوو بیکاتە قوربانی سووتاندن بۆ خوداکەی ،ئەگەر خودا نەبوایە ڕێگری لەم کارە نەکردبا ،ئەوا لە ڕێگەی خۆشەویستییەکەیەوە بۆ خوداکەی ئەو کارەی دەکرد. 12خودا هەموو کارەکانی بینی و سوێندی پێدا و بەڵێنی پێدا کە کوڕەکانی و هەموو نەوەکانی لە هەموو ناخۆشییەک کە بەسەریان دێت ڕزگار بکات ،چونکە ئەم کارەی کردووە و لە ڕێگەی خۆشەویستییەکەی بۆ خوداکەی بەزەیی خۆی بۆ منداڵەکەی دامرکاندووە. 13ئایا نەتبیستووە خوداکەیان چی بە فیرعەونی پاشای میسر و ئەبیمەلەخی پاشای گەرار کرد ،بەهۆی گرتنی ژنەکەی ئیبراهیم ،کە لەبارەیەوە گوتبووی« :خوشکی منە ،نەک لەسەری بکوژن و بیر لەوە بکەنەوە کە بیکەنە ژن؟ »خودا هەموو ئەو شتانەی کە بیستوتانە لەگەڵ ئەوان و گەلەکەیان کرد. 14ئێمەش بە چاومان بینی کە عیسۆی برای یاقوب لەگەڵ چوار سەد پیاودا هاتە لی ،بە مەبەستی کوشتنی ،چونکە بیری هێنایەوە کە نیعمەتی باوکی لێ سەندووە. 15کاتێک لە شامەوە هات بۆ پێشوازیکردن ،بۆ ئەوەی دایکی لەگەڵ منداڵەکانیدا لێبدات ،کێ لە دەستی ڕزگاری کرد جگە لە خوداکەی کە متمانەی پێکرد؟ لە دەستی براکەی و هەروەها لە دەستی دوژمنەکانی ڕزگاری کرد و بە دڵنیاییەوە دیسانەوە دەیانپارێزێت. 55
جاشر
16کێ نازانێت کە ئەوە خودای ئەوان بووە کە ئیلهامبەخش بووە بۆ ئەوەی ئەو خراپەکارییەی کە گوێت لێبووە ،بە شارۆچکەی شەخێم بکەن؟ 17ئایا دەکرا بە هێزی خۆیان دوو پیاو بتوانن شارێکی گەورەی وەک شەخەم لەناو ببەن ئەگەر خوداکەیان نەبوایە کە متمانەیان پێی بوو؟ هەموو ئەمانەی پێ کردن و کردیان بۆ ئەوەی دانیشتوانی شارەکە لە شارەکەیان بکوژن. 18ئایا دەتوانی بەسەر ئەو کەسانەدا زاڵ بیت کە لە شارەکەتەوە هاتوونەتە دەرەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ هەموویان شەڕ بکەن ،تەنانەت ئەگەر هەزار هێندەی ئەوانی دیکەش یارمەتیت بدەن؟ 19بەڕاستی دەزانن و تێدەگەن کە نایەن بۆ شەڕکردن لەگەڵیان ،بەڵکو دێنە شەڕ لەگەڵ خوداکەیان کە هەڵیانبژاردووە ،بۆیە هەمووتان ئەمڕۆ هاتوون بۆ لەناوچوون. 20بۆیە ئێستا خۆتان بەدوور بگرن لەم خراپەیەی کە هەوڵدەدەن بەسەر خۆتاندا بیهێنن ،باشترە بۆتان نەچنە شەڕ لەگەڵیان ،هەرچەندە ژمارەیان کەمن ،چونکە خودایان لەگەڵیاندایە. 21کاتێک پاشاکانی ئەمۆرییەکان گوێیان لە هەموو قسەکانی ڕاوێژکارەکانیان بوو ،دڵیان پڕ بوو لە ترس و تۆقاندن و لە کوڕەکانی یاقوب دەترسان و نەیانویست شەڕیان لەگەڵ بکەن. 22گوێیان بۆ قسەکانی ڕاوێژکارەکانیان کێشا و گوێیان لە هەموو قسەکانیان گرت و قسەکانی ڕاوێژکاران زۆر دڵخۆشی پاشاکانیان کرد و ئەوانیش هەروایان کرد. 23پاشاکان ڕوویان کرد و خۆیان لە کوڕەکانی یاقوب بەدوور گرت ،چونکە نەیاندەوێرا لێیان نزیک ببنەوە بۆ ئەوەی شەڕیان لەگەڵ بکەن ، چونکە زۆر لێیان دەترسان و دڵیان لە ترسیان لێیان تواوەتەوە. 24چونکە ئەمە لە یەزدانەوە بۆ ئەوان هات ،چونکە گوێی لە دوعای بەندەکانی ئیسحاق و یاقوب بوو ،چونکە متمانەیان پێی بوو .هەموو ئەم پاشاکان لەو ڕۆژەدا لەگەڵ ئۆردوگاکانیان گەڕانەوە ،هەریەکەیان بۆ شارەکەی خۆیان و لەو کاتەدا لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب شەڕیان نەکرد. 25کوڕەکانی یاقوب لەو ڕۆژەدا تا ئێوارە لە بەرامبەر چیای سیهۆن جێگیر بوون و کوڕەکانی یاقوب کە بینییان کە ئەم پاشاکان نەهاتبوون بۆ شەڕکردن لەگەڵیان ،گەڕانەوە ماڵەوە. بەشی ٣٦ 1لەو کاتەدا یەزدان بۆ یاقوب دەرکەوت و گوتی« :هەستە ،بڕۆ بۆ بێتێل و لەوێ بمێنەرەوە ،قوربانگایەک بۆ یەزدان دروست بکە کە بۆت دەردەکەوێت ،کە تۆ و کوڕەکانت لە ناخۆشی ڕزگار کرد». 2یاقوب لەگەڵ کوڕەکانی و هەموو شتەکانی خۆی هەستا و بەپێی قسەی یەزدان چوونە بەیتێل. 3یاقوب تەمەنی نەوەد و نۆ ساڵ بوو کاتێک چووە بەیتێل ،یاقوب و کوڕەکانی و هەموو ئەو گەلەی لەگەڵیدا بوون لە بێتێل لە لوز مانەوە و لەوێ قوربانگایەکی بۆ یەزدان دروستکرد کە بۆی دەرکەوت ،یاقوب و کوڕەکانی شەش مانگ لە بێتێل مانەوە. 4لەو کاتەدا دیبۆرای کچی ئوز ،پەرستاری ڕیبێکا ،کە لەگەڵ یاقوب بوو ،کۆچی دوایی کرد .یاقوب لە ژێر بێتێل لە ژێر دارێکی بلوط کە لەوێ بوو نێژرا. 5لەو کاتەدا ڕیبێکای کچی بەتوئێل ،دایکی یاقوب ،لە حەبرۆن ،ئەویش کیرات-عەربا ،مرد و لە ئەشکەوتی مەخپەل نێژرا کە ئیبراهیم لە نەوەی حیت کڕیبووی. 6تەمەنی ڕیبێکا سەد و سی و سێ ساڵ بوو ،ئەویش مرد و کاتێک یاقوب بیست کە ڕیبێکا دایکی مردووە ،بە تاڵیی بۆ دایکی گریای ،بۆ دایکی و بۆ دیبۆرا شیردەرەکەی لە ژێر دار بلوطەکەدا ،ماتەمینی زۆری بۆ هێنا و ناوی ئەو شوێنەی ناونا ئەلۆن-باکوت. 7لەو ڕۆژانەدا لبانی سوری مرد ،چونکە خودا لێیدا ،چونکە ئەو پەیمانەی سەرپێچی کرد کە لە نێوان ئەو و یاقوبدا هەبوو. 8یاقوب تەمەنی سەد ساڵ بوو کاتێک یەزدان بۆی دەرکەوت و بەرەکەتی خستە سەری و ناوی نا ئیسرائیل ،ڕاحێلی هاوسەری یاقوب لەو ڕۆژانەدا دووگیان بوو. 9لەو کاتەدا یاقوب و هەموو موڵکەکانی لە بێتێلەوە بەڕێکەوتن بۆ ئەوەی بچنە ماڵی باوکی بۆ حەبرۆن. 10کاتێک بە ڕێگاکەدا دەڕۆیشتن و ڕێگایەکی کەم ماوە بۆ گەیشتن بە ئەفرات ،ڕەحێل کوڕێکی بوو و کارێکی سەختی بەسەردا هات و مرد. 11یاقوب لە ڕێگای ئەفرات کە بەیتولمەقەدەس نێژرا ،ستوونێکی لەسەر گۆڕەکەی دانا ،کە تا ئەمڕۆش لەوێیە .تەمەنی ڕەحیل چل و پێنج ساڵ بوو و مرد. 12یاقوب ناوی کوڕەکەی ناونا کە ڕەحیل بۆی بوو ،بنیامین ،چونکە لە خاکی لی ڕاست بۆی لەدایک بووە. 13دوای مردنی ڕەحێل بوو ،یاقوب چادرەکەی لە چادرەکەی بیلهای خزمەتکارەکەیدا هەڵدا. 14ڕوبنیش بەهۆی ئەمەوە ئیرەیی بە لیای دایکی برد و پڕ بوو لە تووڕەیی و لە توڕەیی خۆی هەستا و چووە ناو چادرەکەی بیلحە و لەوێشەوە جێگەی باوکی هەڵگرت. 15لەو کاتەدا بەشی مافی لەدایکبوون لەگەڵ پۆستی پاشایەتی و کاهینایەتی لە کوڕانی ڕوبێن لبرا ،چونکە جێگەی باوکی پیس کردبوو ، مافی لەدایکبوونی بەخشرایە یوسف ،پۆستی پاشایەتی بە یەهودا و کاهینایەتیش درا بە لێڤی ،چونکە ڕوبن جێگەی باوکی پیس کردبوو. 16ئەمانە نەوەکانی یاقوبن کە لە پادانئارام لەدایک بوون و کوڕەکانی یاقوب دوانزە ساڵن بوون. 17کوڕەکانی لیا بریتی بوون لە ڕۆبنی یەکەم و شیمعون و لێڤی و یەهودا و عیساخار و زابولون و دینا خوشکەکەیان .کوڕەکانی ڕەحێلیش یوسف و بنیامین بوون. 56
جاشر
18کوڕەکانی زیلپا کە خزمەتکاری لیا بوو ،گاد و ئاشێر بوون ،کوڕەکانی بیلها کە خزمەتکاری ڕەحێل بوو ،دان و نەفتالی بوون .ئەمانە کوڕەکانی یاقوبن کە لە پادان-ئارام لەدایک بوون. 19یاقوب و کوڕەکانی و هەموو موڵکەکانی ڕۆیشتن و گەیشتنە مەمرە ،کە کیرەعەربایە ،کە لە حەبرۆنە ،ئیبراهیم و ئیسحاق لەوێ نیشتەجێ بوون ،یاقوب لەگەڵ کوڕەکانی و هەموو سەر بە خۆی لەگەڵ باوکیدا لە حەبرۆن نیشتەجێ بوون. 20عیسۆی برای و کوڕەکانی و هەموو موڵکەکانی چوونە سەر خاکی سێعیر و لەوێ نیشتەجێ بوون و لە خاکی سەعیر موڵک و ماڵییان هەبوو ،نەوەی عیسۆش لە خاکی سەعیردا زۆر بەرهەم هات و زۆر بوون. 21ئەمانە نەوەکانی عیسۆن کە لە خاکی کەنعان بۆی لەدایک بوون و کوڕەکانی عیسۆش پێنج بوون. 22ئادا ئەلیفازی یەکەمی لەدایکبووی عیسۆ بوو ،هەروەها ڕەئوێلی بۆ لەدایکبوو ،ئەهلیباماش یەوش و یەعالم و کۆڕەحی بۆ لەدایکبوو. 23ئەمانە نەوەی عیسۆن کە لە خاکی کەنعان لەدایک بوون .کوڕەکانی ئەلیفازی کوڕی عیسۆ بریتی بوون لە تەمان و عومەر و زێفۆ و گاتام و کەناز و ئەمالەکس و کوڕەکانی ڕئوێلیش نەخات و زێراخ و شاما و میزا بوون. 24کوڕەکانی یەوش بریتی بوون لە تیمنا ،ئەلوا ،یەتەت .کوڕەکانی یەعالمیش عەل و فینۆر و کەناز بوون. 25کوڕەکانی کۆڕەش بریتی بوون لە تەمان و میبزار و مەگدیێل و ئیرام .ئەمانە بنەماڵەی کوڕەکانی عیسۆن بەپێی سەرۆکایەتییەکانیان لە خاکی سێعیر. 26ئەمانە ناوی کوڕەکانی سەعیری هۆرییە کە دانیشتووی خاکی سێعیر ،لۆتان ،شۆبال ،زیبعون ،ئانا ،دیشان ،عەزەر و دیشۆن بوون ،کە حەوت کوڕ بوون. 27نەوەی لۆتانیش هۆری و حەمان و تیمنا خوشکەکەیان بوون ،واتە تیمنا کە هاتە لی یاقوب و کوڕەکانی ،گوێیان لێ نەگرت ،چوو بوو بە خەزووری ئەلیفازی کوڕی عیسۆ و ئامالیکی بۆی بوو. 28کوڕەکانی شۆبال بریتی بوون لە ئەلڤان و مەناحەت و عیبال و شەفۆ و ئۆنام و کوڕەکانی زیبعۆن بریتی بوون لە ئەیا و ئانا ،ئەمە ئەو ئانا بوو کە یەمیمییەکانی لە بیابان دۆزیەوە کاتێک کەرەکانی زیبئۆنی باوکی دەخوارد. 29لە کاتێکدا کە خۆراکی کەرەکانی باوکی دەدا ،لە کاتە جیاوازەکاندا بردیان بۆ بیابان بۆ ئەوەی خۆراکیان پێ بدات. 30ڕۆژێک هێنایان بۆ یەکێک لە بیابانەکانی کەناری دەریا ،بەرامبەر بیابانی گەلەکە و لە کاتێکدا کە خۆراکیان پێدەدا ،بینی زریانێکی زۆر قورس لە ئەودیوی دەریاکەوە هات و بەسەر ئەو کەرانەدا هات کە لەوێ خۆراکیان دەخوارد و هەموویان وەستان. 31دوای ئەوە نزیکەی سەد و بیست ئاژەڵی گەورە و ترسناک لە بیابانەکانی ئەودیوی دەریاوە هاتنە دەرەوە و هەموویان گەیشتنە ئەو شوێنەی کە کەرەکانی لێ بوون و خۆیان لەوێ دانا. 32ئەو ئاژەڵنە لە ناوەڕاستیانەوە بۆ خوارەوە لە شێوەی نەوەی مرۆڤەکان بوون و لە ناوەڕاستیانەوە بەرەو سەرەوە ،هەندێکیان هاوشێوەی ورچیان هەبوو ،هەندێکیشیان هاوشێوەی کیتا بوو ،کلکیان لە پشتەوە لە نێوان شانەکانیانەوە دەگەیشتە خوارەوە بۆ سەر زەوی ،وەک کلکی دوکیفات ،ئەم ئاژەڵنە هاتبوون و سوار بوون و سواری ئەم کەرانە بوون و ڕۆیشتن و دووریان خستەوە و ڕۆیشتن دوور تا ئەمڕۆ. 33یەکێک لەو ئاژەڵنە لە ئانا نزیک بووەوە و بە کلکی لێیدا و پاشان لەو شوێنە هەڵهات. 34کاتێک ئەم کارەی بینی زۆر لە ژیانی خۆی ترسا و هەڵهات و بۆ شارەکە هەڵهات. 35ئینجا هەموو ئەو شتانەی بەسەریدا هاتووە بۆ کوڕ و براکانی گێڕایەوە ،زۆر پیاو ڕۆیشتن بۆ گەڕان بەدوای کەرەکاندا ،بەڵم نەیاندۆزینەوە ،ئانا و براکانی لە ڕۆژی دواترەوە چیتر نەچوونە ئەو شوێنە ،چونکە زۆر لە ژیانی خۆیان دەترسان. 36نەوەی ئانای کوڕی سێیر دیشۆن و ئەهلیبامای خوشکی بوون و نەوەی دیشۆن بریتی بوون لە هێمدان و ئەشبان و ئیتران و چێران و نەوەی عەزەریش بیلحان و زەعڤان و ئاکان و نەوەی دیشۆن بریتی بوون لە ئوز و ئاران. 37ئەمانە بنەماڵەی نەوەی سەعیری هۆرین ،بەپێی سەرۆکایەتییەکانیان لە خاکی سێیر. 38عیسۆ و منداڵەکانی لە خاکی سەعیری هۆری دانیشتووی ئەو خاکە نیشتەجێ بوون و موڵک و ماڵییان تێدا بوو و زۆر بەرهەمیان هێنا و زۆر بوون ،یاقوب و منداڵەکانی و هەموو سەر بە خۆیان لەگەڵ ئیسحاقی باوکیان لە خاکی کەنعان نیشتەجێ بوون ،وەک یەزدان فەرمانی بە ئیبراهیمی باوکیان کردبوو. بەشی ٣٧ 1لە ساڵی سەد و پێنجەمی ژیانی یاقوبدا ،واتە ساڵی نۆیەمی نیشتەجێبوونی یاقوب لەگەڵ منداڵەکانی لە خاکی کەنعان ،لە پادان-ئارامەوە هات. 2لەو ڕۆژانەدا یاقوب لەگەڵ منداڵەکانی لە حەبرۆنەوە گەشتێکی کرد ،ئەوانیش ڕۆیشتن و گەڕانەوە بۆ شاری شەخەم ،ئەوان و هەموو موڵکەکانیان لەوێ نیشتەجێ بوون ،چونکە نەوەی یاقوب لەوەڕگەیەکی باش و چەوریان بۆ ئاژەڵەکانیان لە شاری شەخەم دەستکەوت ،کە ئەو کاتە شاری شەخەم ئاوەدانکرایەوە و نزیکەی سێ سەد ژن و پیاوی تێدا بوو. 3یاقوب و منداڵەکانی و هەموو موڵکەکانی لەو کێڵگەیەدا نیشتەجێ بوون کە یاقوب لە حەمۆری باوکی شەخەم کڕیبووی ،کاتێک لە پادان- عەرامەوە هات ،پێش ئەوەی شیمعون و لێڤی شارەکە بکوژن. 4هەموو ئەو پاشایانەی کەنعانییەکان و ئەمۆرییەکان کە گەمارۆی شاری شیخەمیان دابوو ،بیستیان کە کوڕەکانی یاقوب هاتوونەتە شیخەم و لەوێ نیشتەجێ بوون. 5گوتیان« :ئایا کوڕەکانی یاقوب عیبری دووبارە دێنە شارەکە و تێیدا نیشتەجێ دەبن ،دوای ئەوەی دانیشتووانەکەیان لێدا و دەریانکرد؟ »ئایا ئێستا دەگەڕێنەوە و ئەوانەی لە شارەکەدا نیشتەجێن دەریان بکەن یان دەیانکوژن؟ 6هەموو پاشاکانی کەنعان کۆبوونەوە و کۆبوونەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ یاقوب و کوڕەکانی شەڕ بکەن. 57
جاشر
7جاشوب پاشای تەپناخیش بۆ هەموو پاشاکانی دراوسێی خۆی نارد بۆ ئیلن پاشای گائاش و ئیهوری پاشای شیلۆ و پاراتۆن پاشای چازار و سوسی پاشای سارتون و لبانی پاشای بەیتچۆران و شەبیری پاشای ئۆتنایما و وتی: 8وەرن بۆ لم و یارمەتیم بدەن ،با یاقوب عیبری و کوڕەکانی و هەموو هی خۆی بکوژین ،چونکە دیسانەوە هاتوونەتە شەخەم بۆ ئەوەی وەک جاران خاوەندارێتی بکەن و دانیشتووانەکەی بکوژن. 9هەموو ئەم پاشاکان کۆبوونەوە و لەگەڵ هەموو ئۆردوگاکانیان هاتن ،گەلێک کە زۆر وەک خۆڵ لە کەناری دەریادا زۆر بوو و هەموویان بەرامبەر تاپناخ بوون. 10جاشوب پاشای تەپناخ لەگەڵ هەموو سوپاکەیەوە بۆ لی ئەوان چووە دەرەوە و لەگەڵیان لە بەرامبەر تاپناخ لە دەرەوەی شار ئۆردوگای دانا و هەموو ئەم پاشایانەشیان کردە حەوت فیرقە و حەوت ئۆردوگا بوون لە دژی کوڕەکانی یاقوب. 11ئینجا بەیاننامەیەکیان بۆ یاقوب و کوڕەکەی نارد و گوتیان« :هەمووتان بێنە دەرەوە بۆ لی ئێمە تا پێکەوە لە دەشتەکەدا چاوپێکەوتنێک بکەین و تۆڵەی دۆسیەی ئەو پیاوانەی شەخێم بکەنەوە کە لە شارەکەیان کوشتووتان ،ئێستاش دووبارە دەگەڕێنەوە بۆ شاری شەخەم و لەوێ نیشتەجێ دەبن و دانیشتووانەکەی وەک جاران دەکوژن». 12کوڕەکانی یاقوب ئەمەیان بیست و تووڕەیییان زۆر هەڵگیرسا بە قسەی پاشاکانی کەنعان و دە لە کوڕەکانی یاقوب بەپەلە هەستان و هەریەکەیان چەکی جەنگی خۆیان بەستەوە .سەد و دوو خزمەتکاریان لەگەڵیان بوون کە لە ڕیزبەندی شەڕدا ئامێری پێویستیان هەبوو. 13هەموو ئەم پیاوانە ،کوڕەکانی یاقوب لەگەڵ خزمەتکارەکانیان ،بەرەو ئەم پاشاکان ڕۆیشتن ،یاقوب باوکیان لەگەڵیان بوو ،هەموویان لەسەر کەڵەکەبووی شەخێم وەستابوون. 14یاقوب بۆ کوڕەکانی لە یەزدان دوعای کرد و دەستەکانی بۆ یەزدان درێژ کرد و گوتی« :خودا ،تۆ خودایەکی گەورەیت ،تۆ باوکمانیت ، تۆ ئێمەت پێکهێنا و ئێمەش کاری دەستی تۆین .داوات لێدەکەم بە ڕەحمەتی خۆت کوڕەکانم لە دەستی دوژمنەکانیان ڕزگار بکەیت ،کە ئەمڕۆ دێن بۆ ئەوەی شەڕیان لەگەڵ بکەن و لە دەستی ڕزگاریان بکەن ،چونکە لە دەستی تۆدا هێز و هێز هەیە ،بۆ ڕزگارکردنی کەم کەس لە زۆر کەس. 15هێزی دڵ و هێز بدە بە کوڕەکانم ،خزمەتکارەکانت ،بۆ شەڕکردن لەگەڵ دوژمنەکانیان ،بۆ ئەوەی بیانخەنە ژێردەستە و دوژمنەکانیان بکەونە بەردەمیان ،با کوڕەکانم و خزمەتکارەکانیان بە دەستی نەوەی کەنعان نەمرن. 16بەڵم ئەگەر لە چاوتدا باش بوو ژیانی کوڕەکانم و خزمەتکارەکانیان ببەیت ،بە میهرەبانییەکی زۆرەوە بە دەستی خزمەتکارەکانتەوە بیانبە ،بۆ ئەوەی ئەمڕۆ بە دەستی پاشاکانی ئەمۆرییەکان لەناو نەچن. 17کاتێک یاقوب وازی لە نوێژکردن لە یەزدان هێنا ،زەوی لە شوێنی خۆیەوە لەرزی و خۆر تاریک بوو ،هەموو ئەم پاشاکان ترساون و سەرسوڕمانێکی گەورە گرتیان. 18یەزدان گوێی لە دوعای یاقوب گرت و یەزدان دڵی هەموو پاشاکان و سوپاکەیان بە ترس و سەرسوڕمانی کوڕانی یاقوب سەرسام کرد. 19چونکە یەزدان گوێی لە دەنگی گالیسکە و دەنگی ئەسپە بەهێزەکانی کوڕانی یاقوب و دەنگی سوپایەکی گەورە یاوەری کردن. 20ئەم پاشاکان ترسێکی زۆریان لە کوڕەکانی یاقوب گرت و لە کاتێکدا لە شوێنی خۆیان وەستابوون ،کوڕەکانی یاقوب بە سەد و دوانزە پیاوەوە بە هاوارێکی گەورە و گەورەدا پێشڕەوییان کرد. 21کاتێک پاشاکان بینیان کە کوڕەکانی یاقوب بەرەو ئەوان پێشڕەوی دەکەن ،هێشتا زیاتر تووشی شۆک بوون و مەیلیان هەبوو وەک سەرەتا لە پێش کوڕەکانی یاقوب پاشەکشە بکەن و شەڕیان لەگەڵ نەکەن. 22بەڵم پاشەکشەیان نەکرد و گوتیان« :ئەمە دوو جار لە پێش عیبرانییەکان پاشەکشە بکەین بۆ ئێمە شەرمەزارییە». 23کوڕەکانی یاقوب نزیک بوون و بەرەو هەموو ئەم پاشاکان و سوپاکەیان پێشڕەوییان کرد ،بینیان گەلێکی زۆر بەهێز بوو ،ژمارەیان وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریا بوو. 24کوڕەکانی یاقوب بانگی یەزدانیان کرد و گوتیان« :یەزدان یارمەتیمان بدە و وەڵممان بدەیتەوە ،چونکە متمانەمان بە تۆیە ،با بە دەستی ئەم خەتەنەنەکراوانە نەمرین ،کە ئەمڕۆ هاتوونەتە سەرمان». 25کوڕەکانی یاقوب چەکی جەنگیان لەبەر کرد و هەریەکەیان قەڵغان و شمشێرەکانیان گرت و لە شەڕ نزیکبوونەوە. 26یەهودای کوڕی یاقوب ،یەکەمجار لەبەردەم براکانی و دە لە خزمەتکارەکەیدا ڕایکرد و بەرەو ئەم پاشاکان ڕۆیشت. 27یاشوب پاشای تاپناخیش یەکەمجار لەگەڵ سوپاکەیدا بەرەو یەهودا هاتە دەرەوە و یەهودا بینی یاشوب و سوپاکەی بەرەو ڕووی دەهاتن و تووڕەیی یەهودا هەڵگیرسا و تووڕەیی لەناویدا سووتا و نزیک بووەوە لە شەڕێک کە یەهودا ژیانی خۆی خستە سەر. 28یاشوب و هەموو سوپاکەی بەرەو یەهودا پێشڕەوییان دەکرد ،سواری ئەسپێکی زۆر بەهێز و بەهێز بوو ،یاشوبیش پیاوێکی زۆر ئازا بوو ،لە سەر تا پێی ئاسن و مس داپۆشرابوو. 29لە کاتێکدا کە لەسەر ئەسپەکە بوو ،بە هەردوو دەستی لە پێشەوە و دواوە تیری دەدا ،وەک چۆن لە هەموو شەڕەکانیدا شێوازی خۆی بوو ،هەرگیز ئەو شوێنەی لەدەست نەدەدا کە تیرەکانی بۆی ئاراستە دەکرد. 30کاتێک یاشوب هات بۆ شەڕکردن لەگەڵ یەهودا و تیرێکی زۆری لە دژی یەهودا هەڵدا ،یەزدان دەستی یاشوبی بەست و هەموو ئەو تیرانەی کە لێیدا ،بەسەر پیاوەکانی خۆیدا هاتنەوە. 31سەرەڕای ئەوەش ،یاشوب بەردەوام بەرەو یەهودا پێشڕەوی دەکرد ،تا بە تیرەکان تەحەدای بکات ،بەڵم مەودای نێوانیان نزیکەی سی باڵ بوو ،کاتێک یەهودا بینی یاشوب تیرەکانی بۆ هەڵدەدا ،بە هێزی تووڕەییەوە ڕایکرد بۆ لی. 32یەهودا بەردێکی گەورەی لە زەوی هەڵگرت و کێشی شەست شیقل بوو ،یەهودا بەرەو یاشوب ڕایکرد و بەردەکە لە قەڵغانەکەیدا ، یاشوب بەهۆی لێدانەکەوە سەری سوڕما و لە ئەسپەکەیەوە کەوتە سەر زەوی. 33قەڵغانەکە لە دەستی یاشوب تەقیەوە و بە هێزی لێدانەکە نزیکەی پانزە باڵ دووری هەڵدا و قەڵغانەکەش لەبەردەم ئۆردوگای دووەمدا کەوتە خوارەوە. 58
جاشر
34ئەو پاشایانەی لەگەڵ یاشوبدا هاتبوون ،لە دوورەوە هێزی یەهودای کوڕی یاقوبیان بینی و ئەوەی بەسەر یاشوبدا کردبوو ،زۆر ترسیان لە یەهودا هەبوو. 35ئینجا لە نزیک ئۆردوگای یاشوب کۆبوونەوە و سەرلێشێواوییەکەی بینی ،یەهودا شمشێرەکەی دەرهێنا و چل و دوو پیاوی ئۆردوگای یاشوبی کوشت و هەموو ئۆردوگاکەی یاشوب لەبەردەم یەهودا هەڵهاتن و کەسیش بەرامبەری نەوەستا و یاشوبیان بەجێهێشت و لێی هەڵهات ،یاشوبیش هێشتا سوجدەی لەسەر زەوی بوو. 36جاشوب کە بینی هەموو پیاوەکانی ئۆردوگاکەی لێی هەڵتوون ،بەپەلە و بە ترسەوە لە دژی یەهودا هەستا و لەسەر قاچەکانی بەرامبەر یەهودا وەستا. 37یاشوب یەک شەڕی لەگەڵ یەهودا کرد ،قەڵغانی بەرەو قەڵغان دانا ،پیاوەکانی یاشوب هەموویان هەڵهاتن ،چونکە زۆر لە یەهودا دەترسان. 38جاشوب ڕمەکەی بە دەستەوە گرت بۆ ئەوەی یەهودا لێبدات ،بەڵم یەهودا بە خێرایی قەڵغانەکەی بە سەری خۆیەوە دانابوو بەرامبەر بە ڕمەکەی یاشوب ،بەجۆرێک قەڵغانی یەهودا لێی لە ڕمەکەی یاشوب وەرگرت و قەڵغانەکەش دابەش بوو. 39کاتێک یەهودا بینی کە قەڵغانەکەی شکاوە ،بەپەلە شمشێرەکەی دەرهێنا و یاشوبی لە پاژنەی پێیەکانیدا و پێیەکانی بڕی تا یاشوب کەوتە سەر زەوی و ڕمەکەش لە دەستی کەوتە خوارەوە. 40یەهودا بەپەلە ڕمەکەی یاشوبی هەڵگرت و بەو ڕمەش سەری بڕی و فڕێیدایە تەنیشت پێیەکانی. 41کاتێک کوڕەکانی یاقوب بینیان ئەوەی یەهودا بەسەر یاشوبدا کرد ،هەموویان ڕایانکردە ڕیزەکانی پاشاکانی تر ،کوڕەکانی یاقوب لەگەڵ سوپای یاشوب و سوپای هەموو پاشاکانی ئەوێ شەڕیان کرد. 42کوڕەکانی یاقوب پانزە هەزار لە پیاوەکانیان کەوتنە خوارەوە و وەک ئەوەی کەڵەشێریان لێدا ،ئەوانی دیکەش هەڵهاتن بۆ ڕزگارکردنی ژیانیان. 43یەهودا هێشتا لە تەنیشت تەرمی یاشوب وەستابوو و یاشوبی جل و بەرگی یاشوبی لێ سەندەوە. 44یەهودا ئاسن و مسەکانی دەوروبەری یاشوبیان داکەند و بینی نۆ پیاو لە سەرکردەکانی یاشوب هاتبوون بۆ شەڕکردن لەگەڵ یەهودا. 45یەهودا بەپەلە بەردێکی لە زەوی هەڵگرت و بەو بەردە سەری یەکێکیان لێدا و کەلسەری شکا و تەرمەکەی لە ئەسپەکەوە کەوتە سەر زەوی. 46ئەو هەشت سەرکردەیەی کە مابوونەوە ،کاتێک هێزی یەهودایان بینی ،زۆر ترساون و هەڵهاتن ،یەهودا لەگەڵ دە پیاوەکەیدا ڕاوەدوونران و کەوتنە سەریان و کوشتیان. 47کوڕەکانی یاقوب هێشتا لەشکرەکانی پاشاکانیان کوشت و زۆرێکیان کوشت ،بەڵم ئەو پاشاکان بە بوێرییەوە لەگەڵ سەرکردەکانیان وەستان و لە شوێنی خۆیان پاشەکشەیان نەکرد و هاواریان دەکرد بەرامبەر بەو سوپاکەیان کە لە پێش کوڕەکانی یاقوبەوە هەڵهاتن ،بەڵم کەس گوێیان لێ نەدەگرت ،چونکە لە ژیانی خۆیان دەترسان نەک بمرن. 48هەموو کوڕەکانی یاقوب دوای ئەوەی سوپای پاشاکانیان بردەوە ،گەڕانەوە و هاتنە بەردەم یەهودا ،یەهودا هێشتا هەشت سەرکردەی یاشوبی دەکوشت و جلەکانیان لەبەر دەکرد. 49لێڤی بینی ئیلۆنی پاشای غاش لەگەڵ چواردە سەرکردەکەی بەرەو ڕووی بەرەو ڕووی دەڕۆیشتن بۆ ئەوەی لێی بدەن ،بەڵم لێڤی بە دڵنیاییەوە نەیزانی. 50ئینجا ئیلۆن لەگەڵ سەربازەکانی نزیکتر بوونەوە ،لێڤی ئاوڕی دواوەی دایەوە و بینی لە دواوە شەڕی بۆ کراوە ،لێڤیش لەگەڵ دوانزە خزمەتکارەکەی ڕایکرد ،ئەوانیش چوون و ئیلۆن و سەرکردەکانی بە لێواری شمشێر کوشت. بەشی ٣٨ 1ئیحوری پاشای شیلۆ هاتە سەرەوە بۆ ئەوەی یارمەتی ئیلۆن بدات و لە یاقوب نزیک بووەوە ،کاتێک یاقوب کەوانەکەی کە لە دەستی بوو کێشا و بە تیرێک ئیهوریی لێدا و بووە هۆی مردنی. 2کاتێک ئیحوری پاشای شیلۆ مرد ،چوار پاشا کە مابوونەوە لەگەڵ باقی سەرکردەکان لە وێستگەکەیان هەڵهاتن و هەوڵیان دا پاشەکشە بکەن و گوتیان« :ئێمە هێزمان لەگەڵ عیبرانییەکان زیاتر نییە ،دوای ئەوەی سێ پاشا و سەرکردەکانیان کوشت کە لە ئێمە بەهێزتر بوون». 3کاتێک کوڕەکانی یاقوب بینیان کە پاشاکانی ماونەتەوە لە شوێنی خۆیان دوور کەوتوونەتەوە ،ڕاوەدوونران ،یاقوبیش لە کەڵەکەبووی شەخێمەوە هات لەو شوێنەی کە وەستابوو ،بەدوای پاشاکاندا ڕۆیشتن و ئەوانیش لەگەڵ خزمەتکارەکانیان لێیان نزیکبوونەوە. 4پاشاکان و سەرکردەکان لەگەڵ باقی سوپاکەیان کە بینی کوڕەکانی یاقوب لێیان نزیک بوونەتەوە ،لە ژیانیان ترساون و هەڵتن تا گەیشتنە شاری چازار. 5کوڕەکانی یاقوب بەدوایاندا ڕۆیشتن تا دەروازەی شاری چازار و لە نێوان پاشاکان و سوپاکانیاندا هێرشێکی گەورەیان کرد ،نزیکەی چوار هەزار پیاو و لە کاتێکدا کە سوپای پاشاکانیان لێدەدا ،یاقوب بە کەوانەکەیەوە سەرقاڵ بوو و خۆی لە لێدانی پاشاکاندا قەتیس کرد و هەموویانی کوشت. 6پاراتۆن پاشای چازاری لە دەروازەی شاری چازار کوشت و دواتر سوسی پاشای سارتون و لبانی پاشای بەیتچۆرین و شابیری پاشای مەچنایمەی برد و هەموویانی بە تیر کوشت ،تیرێک بۆ هەریەکەیان و مردن. 7کوڕەکانی یاقوب کە بینیان هەموو پاشاکان مردوون و شکاون و پاشەکشەیان کردووە ،لەگەڵ سوپای پاشاکان بەرامبەر دەروازەی چازار بەردەوام بوون لە شەڕەکە و هێشتا نزیکەی چوار سەد پیاوەکانیان کوشت. 8سێ پیاو لە خزمەتکارەکانی یاقوب لەو شەڕەدا کەوتنە خوارەوە و کاتێک یەهودا بینی سێ لە خزمەتکارەکانی مردوون ،زۆر دڵتەنگ بوو ،تووڕەیی لەناو ئەودا لە دژی ئەمۆرییەکان سووتا. 59
جاشر
9هەموو ئەو پیاوانەی کە لە سوپای پاشاکان مابوونەوە زۆر ترسیان لە ژیانی خۆیان هەبوو ،ڕایانکرد و دەروازەی دیوارەکانی شاری چازاریان شکاند و هەموویان بۆ سەلمەتی چوونە ناو شارەکە. 10لە ناوەڕاستی شاری چازار خۆیان شاردەوە ،چونکە شاری چازار زۆر گەورە و فراوان بوو ،کاتێک هەموو ئەم سوپاکە چوونە ناو شارەکە ،کوڕەکانی یاقوب بەدوایاندا ڕایانکرد بۆ شارەکە. 11چوار پیاوی بەهێز کە شارەزای شەڕ بوون ،لە شارەوە چوونە دەرەوە و بەرامبەر دەروازەی شارەکە وەستان ،شمشێر و ڕمیان بەدەستەوە بوو ،خۆیان لە بەرامبەر کوڕەکانی یاقوب دانا و ڕێگەیان نەدا بچنە ناو شارەکەوە. 12نەفتالی ڕایکرد و هاتە نێوانیان و بە شمشێرەکەی دوو کەسی لێدا و بە یەک لێدان سەریان بڕی. 13ئینجا ڕووی کردە دوو کەسەکەی تر و بینی هەڵتوون ،ئەویش بەدوایاندا ڕۆیشتن و کەوتوونەتە ژێرەوە و لێیان داوە و کوشتیان. 14کوڕەکانی یاقوب هاتنە شارەکە و بینییان دیوارێکی دیکە بۆ شارەکە هەیە و بەدوای دەروازەی دیوارەکەدا گەڕان و نەیاندۆزینەوە ، یەهوداش بەسەر لوتکەی دیوارەکەدا هەڵهاتن و شیمعون و لێڤی بەدوایدا ڕۆیشتن و هەرسێکیان لە دیوارەکەوە دابەزین بۆ ناو شارەکە. 15شیمعون و لێڤی هەموو ئەو پیاوانەیان کوشت کە بۆ سەلمەتی ڕایانکردبوو بۆ ناو شارەکە و هەروەها دانیشتوانی شارەکەیان لەگەڵ ژنەکانیان و منداڵە بچووکەکانیان کوشت ،بە لێواری شمشێر کوشتیان و هاوارەکانی شارەکە بەرەو ئاسمان بەرزبوونەوە. 16دان و نەفتالی لەسەر دیوارەکە هەڵگەڕان تا بزانن چی بووەتە هۆی ژاوەژاوی ماتەمینی ،چونکە کوڕەکانی یاقوب هەستیان بە دڵەڕاوکێ کرد سەبارەت بە براکانیان ،گوێیان لە دانیشتوانی شارەکە بوو کە بە گریان و پاڕانەوە قسەیان دەکرد و دەیانگوت« :هەموو ئەو شتانەی لە شارەکەدا هەیەتی ببەن و بڕۆنەوە ،تەنها مەکوژن». 17کاتێک یەهودا و شیمعون و لێڤی وازیان لە لێدانی دانیشتوانی شارەکە هێنا ،سەرکەوتنە سەر دیوارەکە و بانگیان کرد بۆ دان و نەفتالی کە لەسەر دیوارەکە بوون و باقی براکانیان ،شیمعون و لێڤیش ئاگاداریان کردنەوە لە چوونە ژوورەوە بۆ ناو شارەکە و هەموو کوڕەکانی یاقوب هاتن بۆ ئەوەی تاڵنەکە وەربگرن. 18کوڕەکانی یاقوب تاڵنی شاری چازار و مەڕ و مەڕ و ماڵ و موڵکەکانیان برد و هەموو ئەو شتانەیان برد کە دەتوانرا بگیرێن و ئەو ڕۆژە لە شارەکە ڕۆیشتن. 19ڕۆژی دواتر کوڕەکانی یاقوب چوونە سەرتۆن ،چونکە بیستیان کە پیاوەکانی سارتون کە لە شارەکەدا مابوونەوە ،کۆدەبنەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵیان ،بەهۆی ئەوەی پاشاکەیان کوشتووە ،سارتون شارێکی زۆر بەرز و قەڵدار بوو ،دیوارێکی قووڵی هەبوو کە شارەکەی دەورە داوە. 20ستوونی دیوارەکە نزیکەی پەنجا باڵ بوو و پانییەکەی چل باڵ بوو ،بەهۆی دیوارەکەوە شوێنێک نەبوو بۆ ئەوەی پیاوێک بچێتە ناو شارەکەوە ،کوڕەکانی یاقوب دیواری شارەکەیان بینی و بەدوای دەروازەیەکدا دەگەڕان بەڵم نەیاندۆزینەوە. 21چونکە دەرگای چوونە ژوورەوەی شارەکە لە دواوە بوو ،هەرکەسێک بیەوێت بێتە ناو شارەکە ،بەو ڕێگایەدا دەهات و بە هەموو شارەکەدا دەسوڕایەوە ،دواتر دەچووە ناو شارەکە. 22کوڕەکانی یاقوب کە نەیانتوانی ڕێگەی چوونە ناو شارەکە بدۆزنەوە ،تووڕەییەکەیان زۆر هەڵگیرسا و دانیشتوانی شارەکە کە بینییان کوڕەکانی یاقوب دێنە لیان ،زۆر لێیان دەترسان ،چونکە گوێیان لە هێزی خۆیان و ئەوەیان بەسەر چازاردا کردبوو. 23دانیشتوانی شاری سارتۆن دوای ئەوەی لە شارەکەدا کۆبوونەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵیان ،نەیانتوانی بەرەو کوڕەکانی یاقوب بچنە دەرەوە ، نەک بەو هۆیەوە بچنە ناو شارەکە ،بەڵم کاتێک بینیان بەرەو ئەوان دێن ،زۆر لێیان ترساون ،چونکە بیستبوویان هێزی خۆیان و ئەوەیان بەسەر چازاردا کردبوو. 24دانیشتوانی سارتۆن بە خێرایی پردی ڕێگای شارەکەیان لە شوێنی خۆی بردەوە ،پێش ئەوەی کوڕانی یاقوب بێنە و هێنایانە ناو شارەکە. 25کوڕەکانی یاقوب هاتن و ڕێگەیان بۆ ناو شارەکە گەڕا و نەیاندۆزیەوە و دانیشتوانی شارەکە چوونە سەر لوتکەی دیوارەکە و بینیان کوڕەکانی یاقوب بەدوای دەروازەیەکدا دەگەڕان بۆ ناو شارەکە. 26دانیشتوانی شارەکەش لە لوتکەی دیوارەکەوە سەرزەنشتی کوڕانی یاقوبیان کرد و نەفرەتیان لێکردن و کوڕەکانی یاقوب گوێیان لە سەرزەنشتەکان بوو ،زۆر تووڕە بوون و تووڕەیییان لەناویاندا سووتا. 27کوڕەکانی یاقوب لێیان تووڕە بوون ،هەموویان هەستان و بە هێزی هێزی خۆیان بەسەر دیوارەکەدا هەڵگەڕانەوە و بە هێزەکانیانەوە پانییەکەی چل باڵیان تێپەڕاند. 28کاتێک بە دیوارەکەدا تێپەڕین لە ژێر دیواری شارەکەدا وەستان و هەموو دەروازەکانی شارەکەیان بینی کە بە دەرگای ئاسن داخراو بوون. 29کوڕەکانی یاقوب نزیک بوون بۆ ئەوەی دەرگای دەروازەکانی شارەکە بکەنەوە و دانیشتووان ڕێگەیان پێنەدان ،چونکە لە لوتکەی دیوارەکەوە بەرد و تیریان بەسەردا دەفڕاند. 30ژمارەی ئەو گەلەی لەسەر دیوارەکە بوون نزیکەی چوار سەد پیاو بوو ،کاتێک کوڕەکانی یاقوب بینیان کە پیاوانی شارەکە ناهێڵن دەروازەکانی شارەکە بکەنەوە ،هەڵهاتن و بەرەو لوتکەی دیوارەکە سەرکەوتن و یەهودا یەکەمجار بەرەو ڕۆژهەڵتی شارەکە بەرزبووەوە. 31گاد و ئاشێر بەدوایدا ڕۆیشتن بۆ گۆشەی ڕۆژئاوای شارەکە و شیمعون و لێڤی لە باکوور و دان و ڕوبێن لە باشوور. 32ئەو پیاوانەی لەسەر لوتکەی دیوارەکە بوون ،دانیشتوانی شارەکە ،کە بینییان کوڕەکانی یاقوب بەرەو ڕوویان دەهاتن ،هەموویان لە دیوارەکە هەڵهاتن و دابەزینە ناو شارەکە و خۆیان لە ناوەڕاستی شارەکەدا شاردەوە. 33ئیساخار و نەفتالی کە لە ژێر دیوارەکەدا مابوونەوە نزیک بوون و دەروازەکانی شارەکەیان شکاند و ئاگرێکیان لە دەروازەکانی شارەکە هەڵکرد ،ئاسنەکە تواوەتەوە و هەموو کوڕەکانی یاقوب هاتنە ناو شارەکە ،ئەوان و هەموو پیاوەکانیان ،لەگەڵ دانیشتوانی شاری سارتون شەڕیان کرد و بە لێواری شمشێرەکە لێیاندا و کەسیش لەبەردەمیان ڕاوەستا. 34نزیکەی دوو سەد پیاو لە شارەکە هەڵهاتن و هەموویان چوونە ناو تاوەرێکی شارەکە خۆیان شاردەوە و یەهودا بەدوایاندا ڕۆیشتن تا بورجەکە و تاوەرەکەی شکاند و کەوتە سەر پیاوەکان و هەموویان گیانیان لەدەستدا. 60
جاشر
35کوڕەکانی یاقوب بە ڕێگای سەربانی ئەو تاوەرەدا سەرکەوتن و بینیان و بینیان تاوەرێکی بەهێز و بەرزی دیکە لە دوورەوە لە شارەکەدا هەیە و لوتکەی دەگەیشتە ئاسمان ،کوڕەکانی یاقوب بە پەلە هاتنە خوارەوە و لەگەڵ هەموو پیاوەکانیان چوونە ئەو تاوەرە و بینیان پڕ بووە لە نزیکەی سێ سەد پیاو و ژن و منداڵی بچووک. 36کوڕەکانی یاقوب لە تاوەرەکەدا هێرشێکی گەورەیان لە نێوان ئەو پیاوانەدا کرد و ڕایانکرد و لێیان هەڵهاتن. 37شیمعون و لێڤی بەدوایاندا ڕۆیشتن ،کاتێک دوانزە پیاوی بەهێز و ئازا لەو شوێنەی خۆیان حەشاردابوو ،هاتنە دەرەوە بۆیان. 38ئەو دوانزە پیاوە شەڕێکی بەهێزیان لە دژی شیمعون و لێڤی بەڕێوەبرد و شیمعون و لێڤی نەیانتوانی سەرکەون ،ئەو پیاوە ئازاکان قەڵغانی شیمعون و لێڤییان شکاند و یەکێکیان بە شمشێرەکەی لە سەری لیڤی دا ،کاتێک لیڤی بەپەلە دەستی خستە سەر سەری ،چونکە لە شمشێرەکە دەترسا و شمشێرەکە دەستی لێڤی دا ویستویەتی بەڵم کەمێک دەستی لێڤی ببڕێت. 39لێڤی شمشێری پیاوە ئازاکەی بەدەستەوە گرت و بە زۆر لە پیاوەکە برد و بەو شمشێرە سەری پیاوە بەهێزەکەی لێدا و سەری بڕی. 40یازدە پیاو نزیک بوونەتەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵ لێڤی ،چونکە بینییان یەکێکیان کوژراوە و کوڕەکانی یاقوب شەڕیان کردووە ،بەڵم کوڕەکانی یاقوب نەیانتوانی بەسەریاندا زاڵ بن ،چونکە ئەو پیاوانە زۆر بەهێز بوون. 41کوڕەکانی یاقوب کە ناتوانن بەسەریاندا زاڵ بن ،شیمعۆن هاوارێکی بەرز و گەورە کرد و یازدە پیاوە بەهێزەکەش بە دەنگی هاوارەکەی شیمعون سەریان سوڕما. 42یەهودا لە دوورەوە دەنگی هاوارەکەی شیمعۆنی زانی ،نەفتالی و یەهودا بە قەڵغانەکانیانەوە ڕایانکرد بۆ لی شیمعون و لێڤی و بینییان لەگەڵ ئەو پیاوە بەهێزانە شەڕیان دەکرد ،چونکە قەڵغانەکانیان نەیانتوانی زاڵ بن بەسەریاندا. 43نەفتالی بینی قەڵغانی شیمعون و لێڤی شکاون ،دوو قەڵغانی لە خزمەتکارەکانی وەرگرت و هێنایە لی شیمعون و لێڤی. 44لەو ڕۆژەدا شیمعون و لیڤی و یەهودا هەر سێیان شەڕیان لەگەڵ یازدە پیاوە بەهێزەکەدا کرد تا کاتی خۆرئاوابوون ،بەڵم نەیانتوانی بەسەریاندا زاڵ بن. 45ئەمە بە یاقوب گوترا ،زۆر دڵتەنگ بوو ،لە یەزدان پاڕایەوە ،خۆی و نەفتالی کوڕی دژی ئەم پیاوە بەهێزانە ڕۆیشتن. 46یاقوب نزیک بووەوە و کەوانەکەی کێشا و نزیک بووەوە لە پیاوە بەهێزەکان و سێ لە پیاوەکانیان بە کەوانەکەوە کوشت و هەشت کەسەکەی دیکە گەڕانەوە دواوە و بینیان لە پێشەوە و دواوە شەڕ لە دژی ئەوان دەکرا و زۆر لە ژیانیان دەترسان و نەیانتوانی لەبەردەم کوڕەکانی یاقوب بوەستن و لە پێشیانەوە هەڵهاتن. 47لە کاتی هەڵتنیاندا چاویان بە دان و ئاشەر کەوت کە بەرەو ڕوویان دەهاتن و لەناکاو کەوتنە سەریان و شەڕیان لەگەڵ کرد و دوو کەسیان کوشت ،یەهودا و براکانی ڕاوەدوویان کەوتن و پاشماوەیان لێیان دا و کوشتیان. 48هەموو کوڕەکانی یاقوب گەڕانەوە و بە شارەکەدا ڕۆیشتن و گەڕانیان کرد کە ئایا پیاوێکیان دۆزیەوە یان نا ،نزیکەی بیست گەنجیان لە ئەشکەوتێکی شارەکەدا دۆزیەوە ،گاد و ئاشێر هەموویانیان کوشت ،دان و نەفتالیش ڕووناکیان کردە سەر ئەو پیاوانەی کە هەڵتبوون و لە تاوەری دووەم ڕزگاریان بوو ،هەموویانیان لێدا. 49کوڕەکانی یاقوب هەموو دانیشتوانی شاری سارتونیان کوشت ،بەڵم ژن و منداڵە بچووکەکانیان لە شارەکەدا بەجێهێشت و نەیانکوشت. 50هەموو دانیشتوانی شاری سارتۆن پیاوی بەهێز بوون ،یەکێکیان بەدوای هەزار کەسدا دەگەڕا و دوو کەسیان لە دە هەزار کەسی دیکە هەڵنەدەهاتن. 51کوڕەکانی یاقوب هەموو دانیشتوانی شاری سارتونیان بە لێواری شمشێر کوشت ،تاکو هیچ کەسێک لە دژی ئەوان ڕاوەستێت و ژنەکانیان لە شارەکەدا بەجێهێشت. 52کوڕەکانی یاقوب هەموو غەنیمەتەکانی شارەکەیان گرت و ئەوەی دەیانویست گرتیان و مەڕ و مەڕ و ماڵ و موڵکیان لە شارەکە برد و کوڕەکانی یاقوب وەک چۆن لەگەڵ چازار و دانیشتووانەکەیدا کردیان لەگەڵ سارتۆن و دانیشتووانەکەیدا ،و گەڕانەوە و ڕۆیشتن. بەشی ٣٩ 1کاتێک کوڕەکانی یاقوب لە شاری سارتون ڕۆیشتن ،نزیکەی دوو سەد باڵیان ڕۆیشتبوو ،کاتێک چاویان بە دانیشتوانی تاپناخ کەوت کە بەرەو ڕوویان دەهاتن ،چونکە چوونە دەرەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵیان ،چونکە پاشای تاپناخ و هەموو پیاوەکانییان لێدا. 2هەموو ئەوانەی لە شاری تاپناخ مابوونەوە ،هاتنە دەرەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب ،بیریان لەوە کردەوە کە ئەو غەنیمە و غەنیمەتەیان لێ وەربگرنەوە کە لە چازار و سارتون گرتبوویان. 3باقی پیاوەکانی تەپناخ لەو شوێنە لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب شەڕیان کرد و کوڕەکانی یاقوب لێیان دا و لەبەردەمیان هەڵهاتن و ڕاوەدوویان کەوتن تا شاری ئەربێلن و هەموویان کەوتنە بەردەم کوڕەکانی یاقوب. 4کوڕەکانی یاقوب گەڕانەوە و هاتنە تاپناخ بۆ ئەوەی غەنیمەتەکانی تاپناخ ببەن ،کاتێک گەیشتنە تاپناخ بیستیان کە خەڵکی ئەربێلن چوونەتە دەرەوە بۆ پێشوازیکردنیان بۆ ڕزگارکردنی تاڵنی براکانیان ،کوڕەکانی یاقوب دە لە پیاوەکانیان لە تاپناخ بەجێهێشت بۆ تاڵنکردنی شارەکە و چوونە دەرەوە بەرەو خەڵکی ئارن. 5پیاوانی ئەربێلن لەگەڵ ژنەکانیان چوونە دەرەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب ،چونکە ژنەکانیان شارەزا بوون لە شەڕدا ، نزیکەی چوار سەد ژن و پیاو چوونە دەرەوە. 6هەموو کوڕەکانی یاقوب بە دەنگێکی بەرز هاواریان کرد و هەموویان بە دەنگێکی گەورە و گەورە بەرەو دانیشتوانی ئەربێلن ڕایانکرد. 7دانیشتوانی ئەربێلن گوێیان لە دەنگی هاوار و هاوار و قیژەی کوڕانی یاقوب بوو ،هاوارەکانیان وەک دەنگی شێر و وەک قیژەی دەریا و شەپۆلەکانی. 8ترس و ترس دڵی ئەوانی گرتەوە بەهۆی کوڕەکانی یاقوبەوە و بە ترسناکییەوە لێیان دەترسان و پاشەکشەیان کرد و لەبەردەمیاندا هەڵهاتن بۆ ناو شارەکە و کوڕەکانی یاقوب بەدوایاندا ڕۆیشتن تا دەروازەی شارەکە و لە شارەکەدا هاتنە سەریان. 61
جاشر
9کوڕەکانی یاقوب لە شارەکەدا لەگەڵیان شەڕیان کرد و هەموو ژنەکانیان خەریکی چەقۆکێش بوون لە دژی کوڕەکانی یاقوب و شەڕەکە زۆر توند بوو لە نێوانیاندا بە درێژایی ئەو ڕۆژە تا ئێوارە. 10کوڕەکانی یاقوب نەیانتوانی بەسەریاندا زاڵ بن و کوڕەکانی یاقوب لەو شەڕەدا خەریک بوو لەناو بچن ،کوڕەکانی یاقوب هاواریان بۆ یەزدان کرد و بەرەو ئێوارە هێزێکی زۆریان بەدەستهێنا و کوڕەکانی یاقوب هەموو دانیشتوانی ئەربێلنیان بە لێواری شمشێر و پیاوان و ژن و منداڵە بچووکەکانیان کوشت. 11هەروەها پاشماوەی ئەو خەڵکەی کە لە سارتۆن هەڵتبوون ،کوڕەکانی یاقوب لە ئەربێلن لێیان دا و کوڕەکانی یاقوبیش وەک چۆن لە چازار و سارتونیان کردبوو ،لە ئەربێلن و تاپناخیان کرد و کاتێک ژنەکان بینییان کە هەموو پیاوەکان مردوون ،چوونە سەربانەکانی شارەکە و کوڕەکانی یاقوبیان بە بەردبارانکردنی بەرد وەک باران. 12کوڕەکانی یاقوب بەپەلە هاتنە ناو شارەکە و هەموو ژنەکانیان گرت و بە لێواری شمشێر کوشتیان ،کوڕەکانی یاقوب هەموو غەنیمەت و غەنیمەت و مەڕ و مەڕ و ماڵتیان گرت. 13کوڕەکانی یاقوب وەک چۆن لە تاپناخ و چازار و شیلۆیان کردبوو ،لە مەکنایمایان کرد ،لەوێشەوە گەڕانەوە و ڕۆیشتن. 14لە ڕۆژی پێنجەمدا کوڕانی یاقوب بیستیان کە گەلی گاعش بۆ شەڕ دژی ئەوان کۆبوونەتەوە ،چونکە پاشا و سەرکردەکانیان کوشتووە ، چونکە لە شاری گاعش چواردە سەرکردە هەبوون و کوڕەکانی یاقوب لە شەڕی یەکەمدا هەموویانیان کوشتووە. 15کوڕەکانی یاقوب ئەو ڕۆژە چەکی جەنگیان لەبەردا بوو ،بەرەو شەڕکردن لەگەڵ دانیشتوانی گاعش ڕێپێوانیان کرد و لە گاعش گەلێکی بەهێز و بەهێزی گەلی ئەمۆرییەکان هەبوون ،گاعش بەهێزترین و باشترین شاری قەڵدار بوو لە هەموو شارەکانی ئەمۆرییەکان و سێ دیواری هەبوو. 16کوڕەکانی یاقوب هاتنە گاعش و دەروازەکانی شارەکەیان بینی کە قوفڵ کراون و نزیکەی پێنج سەد پیاویان لە لوتکەی دیواری دەرەوە وەستابوون و گەلێکی زۆر وەک خۆڵ لە کەناری دەریا بۆسەیان بۆ کوڕانی یاقوب لە دەرەوەی شارەکە لە پشتەوەی شارەکەوە بوو. 17کوڕەکانی یاقوب نزیک بوونەتەوە بۆ ئەوەی دەروازەکانی شارەکە بکەنەوە ،کاتێک نزیک دەبوونەوە ،ئەوانەی لە پشتی شارەکە بۆسەیان بەستبوو ،لە شوێنەکانیان هاتنە دەرەوە و گەمارۆی کوڕەکانی یاقوبیان دا. 18کوڕەکانی یاقوب لە نێوان گەلی گاعشدا داخراو بوون و شەڕەکە لە پێشەوە و دواوە بوو ،هەموو ئەو پیاوانەی لەسەر دیوارەکە بوون ،لە دیوارەکەوە تیر و بەردیان فڕێدانە سەریان. 19یەهودا کە بینی پیاوەکانی غاش زۆر قورس بوون بۆیان ،هاوارێکی زۆر کونکەر و گەورەیان کرد و هەموو پیاوەکانی گاش بە دەنگی هاوارەکەی یەهودا ترساون ،پیاوەکانیش بە هاوارە بەهێزەکەی لە دیوارەکە کەوتنە خوارەوە و هەموو ئەوانەی لە دەرەوە و ناو شارەکە بوون زۆر لە ژیانی خۆیان دەترسان. 20کوڕەکانی یاقوب هێشتا نزیک دەبوونەوە بۆ ئەوەی دەرگاکانی شارەکە بشکێنن ،کاتێک پیاوانی گاعش لە لوتکەی دیوارەکەوە بەرد و تیریان بەسەریاندا فڕێدا و لە دەروازەکەوە هەڵهاتن. 21ئینجا کوڕەکانی یاقوب لە دەرەوەی شارەوە گەڕاینەوە دژی پیاوەکانی گاعش کە لەگەڵیان بوون و بە شێوەیەکی ترسناک لێیان دا ،وەک ئەوەی کە لە قەلەم دەدەن و نەیانتوانی لە بەرامبەر کوڕەکانی یاقوب بوەستن ،چونکە ترس و تۆقاندن بە هاوار و قیژەی یەهودا گرتبوویان. 22کوڕەکانی یاقوب هەموو ئەو پیاوانەیان کوشت کە لە دەرەوەی شار بوون ،کوڕەکانی یاقوب هێشتا نزیک دەبوونەوە بۆ ئەوەی دەروازەیەک بۆ ناو شارەکە دروست بکەن و لە ژێر دیوارەکانی شارەکەدا شەڕ بکەن ،بەڵم نەیانتوانی چونکە هەموو دانیشتوانی گاعش کە لە شارەکەدا مابوونەوە دیوارەکانی گاعشیان بە هەموو لیەک گەمارۆ دابوو ،بەجۆرێک کوڕەکانی یاقوب نەیانتوانی لە شارەکە نزیک ببنەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵیان. 23کوڕەکانی یاقوب لە گۆشەیەک نزیک بوون بۆ ئەوەی لە ژێر دیوارەکەدا شەڕ بکەن ،دانیشتوانی غاش وەک بارانی باران تیر و بەردیان بەسەریاندا فڕێدا و لە ژێر دیوارەکەوە هەڵهاتن. 24گەلی غاش کە لەسەر دیوارەکە بوون ،کاتێک بینیان کە کوڕەکانی یاقوب لە ژێر دیوارەکەوە بەسەریاندا زاڵ بن ،بەم قسانەی کوڕانی یاقوبیان سەرزەنشت کرد و گوتیان. 25لە شەڕەکەدا چیت هەیە کە ناتوانیت سەرکەویت؟ کەواتە دەتوانن لەگەڵ شارە بەهێزەکەی گاعش و دانیشتووانەکەی بکەن وەک چۆن لەگەڵ شارەکانی ئەمۆرییەکانتان کرد کە ئەوەندە بەهێز نەبوون؟ بەڕاستی تۆ ئەو کارانەت بۆ ئەو لوازانەی ناو ئێمە کرد و لە دەروازەی شارەکەدا کوشتت ،چونکە هێزێکیان نەبوو کاتێک بە دەنگی هاوارەکانت دەترسان. 26ئایا ئێستا دەتوانن لەم شوێنە شەڕ بکەن؟ بێگومان لێرەدا هەمووتان دەمرن ،ئێمەش تۆڵەی دۆزی ئەو شارانە دەکەینەوە کە ئێوە وێرانتان کردووە. 27دانیشتوانی غاش زۆر سەرزەنشتی کوڕانی یاقوبیان کرد و بە خوداوەندەکانیان جنێویان پێدەدان و لە دیوارەکەوە تیر و بەردیان بەسەردا دەبرد. 28یەهودا و براکانی گوێیان لە قسەکانی دانیشتوانی غاش بوو و تووڕەییەکەیان زۆر وروژا و یەهودا ئیرەیی بە خوداکەی برد لەم بابەتەدا و هاوار دەکات و گوتی« :ئەی یەزدان یارمەتی بدە ،یارمەتی بۆ ئێمە و براکانمان بنێرە». 29بە هەموو هێزی خۆیەوە لە دوورەوە ڕایکرد و شمشێرە ڕاکێشراوەکەی بەدەستەوە بوو ،لە زەوی و بە هێزی خۆیەوە هەڵهات و سواری دیوارەکە بوو و شمشێرەکەی لە دەستی کەوتە خوارەوە. 30یەهودا لەسەر دیوارەکە هاواریان کرد و هەموو ئەو پیاوانەی لەسەر دیوارەکە بوون ترسیان لێ هات و هەندێکیان لە دیوارەکەوە کەوتنە ناو شارەکە و گیانیان لەدەستدا ،ئەوانەی هێشتا لەسەر دیوارەکە بوون ،کاتێک هێزی یەهودایان بینی ،زۆر ترسان و لە پێناو سەلمەتیدا هەڵهاتن بۆ گیانی خۆیان بۆ شارەکە. 31هەندێکیش بوێر بوون بۆ شەڕکردن لەگەڵ یەهودا لەسەر دیوارەکە ،کاتێک بینییان شمشێرێک لە دەستی یەهودا نییە ،نزیک بوون لەوەی بیکوژن ،بیریان لەوە کردەوە کە لە دیوارەکەوە فڕێی بدەنە سەر براکانی ،بیست پیاوی شارەکە هاتنە سەرەوە بۆ ئەوەی یارمەتیان 62
جاشر
بدەن ،یەهودایان گەمارۆدا و هەموویان هاواریان کرد و بە شمشێری کێشراوەوە لێی نزیکبوونەوە و ترسیان لێدا یەهودا و یەهودا لە دیوارەکەوە هاواریان بۆ براکانی کرد. 32یاقوب و کوڕەکانی کەوانەکەیان لە ژێر دیوارەکەوە کێشا و سێ کەسیان لێدا کە لەسەر لوتکەی دیوارەکە بوون ،یەهوداش بەردەوام بوو لە هاوارکردن و هاوار دەکات« :یەزدان یارمەتیمان بدە ،ئەی یەزدان ڕزگارمان بکە ،بە دەنگێکی بەرز لەسەر دیوارەکە هاوار دەکات و هاوارەکە لە دوورەوە بیستراوە. 33دوای ئەم هاوارە دووبارە هاوارێکی کرد و هەموو ئەو پیاوانەی کە لە لوتکەی دیوارەکەدا دەوری یەهودایان دابوو ،ترساون و هەریەکەیان بە دەنگی هاوار و لەرزەکەی یەهودا شمشێرەکەیان لە دەستی فڕێدا و هەڵهاتن. 34یەهودا ئەو شمشێرانەی لە دەستیان کەوتبوون برد و یەهودا شەڕیان لەگەڵ کرد و بیست لە پیاوەکانیان لەسەر دیوارەکە کوشت. 35نزیکەی هەشتا ژن و پیاو هێشتا لە شارەکەوە بەرەو دیوارەکە دەڕۆیشتن و هەموویان دەوری یەهودایان دا ،یەزدان ترسی یەهودای لە دڵیاندا چەسپاند ،کە نەیانتوانی لێی نزیک ببنەوە. 36یاقوب و هەموو ئەوانەی لەگەڵیدا بوون کەوانەکەیان لە ژێر دیوارەکەوە کێشا و دە پیاویان لەسەر دیوارەکە کوشت و کەوتنە ژێر دیوارەکەوە ،لەبەردەم یاقوب و کوڕەکانی. 37گەلی سەر دیوارەکە کە بینییان بیست کەسیان کەوتوونەتە خوارەوە ،هێشتا بە شمشێری ڕاکێشراوەوە بەرەو یەهودا ڕایانکرد ،بەڵم نەیانتوانی لێی نزیک ببنەوە ،چونکە زۆر ترسیان لە هێزی یەهودا هەبوو. 38یەکێک لە پیاوە بەهێزەکانیان کە ناوی ئارود بوو نزیک بووەوە بۆ ئەوەی بە شمشێرەکەی سەری یەهودا بدات ،کاتێک یەهودا بەپەلە قەڵغانەکەی خستە سەری و شمشێرەکە بەر قەڵغانەکە کەوت و دوو بەش بوو. 39ئەم پیاوە بەهێزە دوای ئەوەی یەهودای لێدا ،لە ترسی یەهودا ڕایکرد و پێیەکانی لەسەر دیوارەکە خلیسکاند و کەوتە نێو کوڕەکانی یاقوب کە لە ژێر دیوارەکەدا بوون ،کوڕەکانی یاقوب لێیان دا و کوشتیان. 40سەری یەهودا بەهۆی لێدانی ئەو پیاوە بەهێزەوە ئازاری دەدا و یەهوداش خەریک بوو بەهۆی ئەوەوە بمرێت. 41یەهودا بەهۆی ئەو ئازارەی کە لێدانەکە بەرهەمی هێنابوو ،هاوارێکی کردە سەر دیوارەکە ،کاتێک دان گوێی لێ بوو ،تووڕەیییەکەی لەناودا سووتا ،ئەویش هەستا و لە دوورەوە ڕۆیشت و ڕایکرد و لە زەویەوە هەڵهات و بە هێزی تووڕەیی وروژاوەکەیەوە سواری دیوارەکە بوو. 42کاتێک دان هاتە سەر دیوارەکە لە نزیک یەهودا هەموو پیاوەکانی سەر دیوارەکە هەڵهاتن ،کە بەرامبەر یەهودا وەستابوون و بەرەو دیواری دووەم بەرەو دیواری دووەم ڕۆیشتن و لە دیواری دووەمەوە تیر و بەردیان بەسەر دان و یەهودا فڕێدا و هەوڵیان دا لە دیوارەکە دەریانبکەن. 43تیر و بەردەکان لە دان و یەهودایان دا و نزیک بوو لە کوشتنیان لەسەر دیوارەکە و دان و یەهودا لە هەر شوێنێک لە دیوارەکە هەڵهاتن ، بە تیر و بەرد لە دیواری دووەمەوە هێرشیان کرایە سەر. 44یاقوب و کوڕەکانی هێشتا لە دەروازەی شارەکە لە خوار دیواری یەکەمەوە بوون و نەیانتوانی کەوانەکەیان بەرامبەر دانیشتوانی شارەکە ڕابکێشن ،چونکە لە دیواری دووەمدا نەیاندەبینی. 45دان و یەهودا کە ئیتر نەیانتوانی بەرگەی ئەو بەرد و تیرانە بگرن کە لە دیواری دووەمەوە بەسەریاندا کەوتبوون ،هەردووکیان بەسەر دیواری دووەمدا هەڵهاتن لە نزیک خەڵکی شارەکە و کاتێک خەڵکی شارەکە کە لەسەر دیواری دووەم بوون بینییان دان و یەهودا لەسەر دیواری دووەم هاتوونەتە لیان ،هەموویان هاواریان کرد و لە خوارەوە لە نێوان دیوارەکاندا دابەزین. 46یاقوب و کوڕەکانی گوێیان لە دەنگی هاوارەکانی خەڵکی شارەکە بوو ،هێشتا لە دەروازەی شارەکە بوون و دڵەڕاوکێیان هەبوو سەبارەت بە دان و یەهودا کە لەلیەن ئەوانەوە نەبینران ،ئەوان لەسەر دیواری دووەم بوون. 47ئینجا نەفتالی بە هێزی تووڕەیی خۆیەوە سەرکەوت و بەسەر دیواری یەکەمدا هەڵیدا تا بزانێت چی بووە هۆی ئەو دەنگە هاوارانەی کە لە شارەکەدا بیستبوویان ،ئیساخار و زابولون نزیکبوونەوە بۆ ئەوەی دەرگاکانی شارەکە بشکێنن و دەروازەکانی شارەکەیان کردەوە و هاتنە ناو شارەکە. 48نەفتالی لە دیواری یەکەمەوە بۆ دیواری دووەم بازێکی دا و هات بۆ یارمەتیدانی براکانی و دانیشتوانی گاعش کە لەسەر دیوارەکە بوون ، کاتێک بینی کە نەفتالی سێیەم کەسە کە هاتۆتە سەرەوە بۆ یارمەتیدانی براکانی ،هەموویان هەڵهاتن و دابەزین بۆ شارەکە ،یاقوب و هەموو کوڕەکانی و هەموو گەنجەکانیان هاتنە شارەکە بۆ لی ئەوان. 49یەهودا و دان و نەفتالی لە دیوارەکەوە دابەزین بۆ ناو شارەکە و ڕاوەدوونانی دانیشتوانی شارەکەیان کەوت ،شیمعون و لێڤی خەڵکی دەرەوەی شارەکە بوون و نەیانزانی دەروازەکە کراوەتەوە ،لەوێشەوە بەرەو دیوارەکە بەرەو دیوارەکە ڕۆیشتن و هاتنە خوارەوە بۆ لی براکانیان بۆ ناو شارەکە. 50دانیشتوانی شارەکە هەموویان دابەزیبوون بۆ ناو شارەکە و کوڕەکانی یاقوب بە ئاراستەی جیاوازدا هاتبوونە لی ئەوان و لە پێشەوە و دواوە شەڕ لە دژی ئەوان کرا و کوڕەکانی یاقوب بە شێوەیەکی ترسناک لێیاندا و نزیکەی بیست هەزار ژن و پیاویان کوشت ،یەکیان نەیانتوانی لە دژی کوڕەکانی یاقوب بوەستنەوە. 51خوێنەکە زۆر لە شارەکەدا دەڕژا ،وەک کانییەکی ئاو بوو ،خوێنەکەش وەک کانییەک دەڕژا بۆ دەرەوەی شارەکە و گەیشتە بیابانی بەیتکۆرین. 52ئینجا خەڵکی بێتکۆرین لە دوورەوە بینیان کە خوێن لە شاری غاشەوە دەڕژا و نزیکەی حەفتا پیاو لە نێوانیانەوە ڕایانکرد بۆ بینینی خوێنەکە و گەیشتنە ئەو شوێنەی کە خوێنەکەی لێ بوو. 53ئەوانیش بەدوای شوێنپێی خوێنەکەدا ڕۆیشتن و گەیشتنە دیواری شاری گاعش و بینیان خوێنەکە لە شارەکەوە دەرچووە و گوێیان لە دەنگی هاوار و هاوار بوو لەلیەن دانیشتوانی گاعشەوە ،چونکە بەرەو ئاسمان بەرزبووەوە و خوێنەکەش وەک کانییەکی ئاو بە زۆری دەڕژا. 63
جاشر
54هە موو کوڕه کانی یاقوب هێشتا دانیشتووانی گە عاشیان لێ ده دا و تا ئێواره سە ڕقاڵی کوشتنیان بوون ،نزیکە ی بیست هە زار ژن و پیاو ،خە ڵکی کۆرین گوتیان« :بە ڕاستی ئە وه کاره ی عیبرانییە کانە ،چونکە هێشتا لە هە موو شاره کانی ئە مۆرییە کان شە ڕ ده کە ن». 55ئەو گەلە پەلەیان کرد و ڕایانکرد بۆ بەیتکۆرین و هەریەکەیان چەکی جەنگی خۆیان برد و هاواریان بۆ هەموو دانیشتوانی بێتکۆرین کرد کە چەکی جەنگیان لەبەردا بوو بۆ ئەوەی بچن لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب شەڕ بکەن. 56کاتێک کوڕەکانی یاقوب لە دانیشتوانی غاشیان برد ،بە شارەکەدا ڕۆیشتن بۆ ئەوەی هەموو کوژراوەکان ڕووت بکەنەوە ،هاتنە ناوەوەی شارەکە و دوورتر سێ پیاوی زۆر بەهێزیان بینی و شمشێرێکیان بەدەستەوە نەبوو. 57کوڕەکانی یاقوب هاتنە ئەو شوێنەی کە لێی بوو ،پیاوە بەهێزەکان ڕایانکرد و یەکێکیان زابولۆنی گرتبوو ،کە بینی کوڕێکی گەنج و باڵ کورت بوو ،بە هێزی خۆی دایە سەر زەوی. 58یاقوب بە شمشێرەکەیەوە ڕایکرد بۆ لی و یاقوب بە شمشێر لە خوارەوەی کەمەرەکەی لێیدا و دوو پارچەی کرد و تەرمەکەی کەوتە سەر زابولون. 59دووەمیان نزیک بووەوە و یاقوبی گرت تا بیخاتە سەر زەوی ،یاقوب ڕووی لێکرد و هاوارێکی بۆ کرد ،لە کاتێکدا شیمعۆن و لێڤی ڕایانکرد و بە شمشێر لە چەناگەی یاقوبیان دا و کەوتنە سەر زەوی. 60پیاوە بەهێزەکە بە هێزێکی تووڕەییەوە لە زەوی هەستا و یەهودا هاتە لی پێش ئەوەی پێی خۆی بەدەست بهێنێت و بە شمشێر سەری لێدا و سەری درز و مرد. 61پیاوی بەهێزی سێیەم کە بینی هاوڕێکانی کوژراون ،لە پێش کوڕەکانی یاقوب هەڵت و کوڕەکانی یاقوب لە شارەکەدا بەدوایدا ڕۆیشتن . لە کاتێکدا پیاوە بەهێزەکە هەڵدەهات یەکێک لە شمشێرەکانی دانیشتوانی شارەکەی دۆزیەوە و هەڵیگرت و ڕووی لە کوڕەکانی یاقوب کرد و بەو شمشێرە شەڕی لەگەڵ کرد. 62پیاوە بەهێزەکە ڕایکرد بۆ یەهودا تا بە شمشێر سەری لێبدات ،قەڵغانێک لە دەستی یەهودا نەبوو .لە کاتێکدا کە ئامانجی لێدانی بوو ، نەفتالی بەپەلە قەڵغانەکەی برد و خستیە سەر سەری یەهودا و شمشێری پیاوە بەهێزەکە قەڵغانی نەفتالی کەوت و یەهودا لە شمشێرەکە ڕزگاری بوو. 63شیمعون و لێڤی بە شمشێرەکانیانەوە بەسەر پیاوە بەهێزەکەدا ڕایانکرد و بە شمشێرەکانیان بە زۆر لێیاندا و دوو شمشێرەکەش چوونە ناو جەستەی پیاوە بەهێزەکە و بە درێژایی دوو شمشێرەکە دابەشیان کرد. 64کوڕەکانی یاقوب لەو کاتەدا سێ پیاوە بەهێزەکەیان لەگەڵ هەموو دانیشتوانی غاش کوشت و ڕۆژەکە خەریک بوو کەم ببێتەوە. 65کوڕەکانی یاقوب بە دەوری گاعاشدا ڕۆیشتن و هەموو تاڵنی شارەکەیان گرت ،تەنانەت ئەو منداڵ و ژنانەی نەیانهێشت بژین ، کوڕەکانی یاقوبیش وەک چۆن لەگەڵ سارتون و شیلۆیان کردبوو ،لەگەڵ گاعاشیان کرد. بەشی ٤٠ 1کوڕەکانی یاقوب هەموو تاڵنییەکەی غاشیان برد و شەوانە لە شارەکە چوونە دەرەوە. 2ئەوان بەرەو قەڵی بێتکۆرین دەچوونە دەرەوە و دانیشتوانی بەیتکۆرین دەچوونە قەڵکە بۆ ئەوەی پێشوازییان لێبکەن ،لەو شەودا کوڕانی یاقوب لەگەڵ دانیشتوانی بێتکۆرین لە قەڵی بێتکۆرین شەڕیان کرد. 3هەموو دانیشتوانی بەیتکۆرین پیاوی بەهێز بوون ،یەکێکیان لە پێش هەزار پیاو هەڵنەهات و ئەو شەو لەسەر قەڵکە شەڕیان کرد و لەو شەودا هاوارەکانیان لە دوورەوە بیسترا و زەوی بە هاوارەکانیان دەلەرزی. 4هەموو کوڕەکانی یاقوب لەو پیاوانە دەترسان ،چونکە خوویان نەبووە لە تاریکیدا شەڕ بکەن ،زۆر سەریان لێ شێوا و کوڕەکانی یاقوب هاواریان بۆ یەزدان کرد و گوتیان« :یارمەتیمان بدە پەروەردگار ،ڕزگارمان بکە تا بە دەستی ئەم پیاوە خەتەنەنەکراوانە نەمرین». 5یەزدان گوێی لە دەنگی کوڕانی یاقوب گرت و یەزدان ترس و سەرلێشێواوییەکی زۆری دروست کرد بۆ گرتنی گەلی بەیتکۆرین و لە تاریکی شەودا یەکیان لەگەڵ یەکتردا شەڕیان کرد و بە ژمارەیەکی زۆر لە یەکتریان کوشت. 6کوڕەکانی یاقوب کە زانیان کە یەزدان ڕۆحێکی چەوتی هێناوەتە ناو ئەو پیاوانە و هەریەکەیان لەگەڵ دراوسێکەیان شەڕ دەکەن ،لە نێو تیپەکانی گەلی بەیتکۆرینەوە چوونە دەرەوە و تا دابەزینی قەڵی بەیتکۆرین و دوورتر ڕۆیشتن و لەو شەودا بە دڵنیاییەوە لەگەڵ گەنجەکانیان لەوێ مانەوە. 7گەلی بەیتکۆرین بە درێژایی شەو شەڕیان کرد ،پیاوێک لەگەڵ براکەی و ئەوی دیکەیان لەگەڵ دراوسێکەی ،بە هەموو لیەکەوە هاواریان دەکرد لەسەر قەڵکە ،هاوارەکەیان لە دوورەوە بیسترا ،هەموو زەوی بە دەنگیان دەلەرزی ،چونکە ئەوان لە هەموو خەڵکی زەوی بەهێز بوون. 8هەموو دانیشتوانی شارەکانی کەنعانییەکان ،حیتیەکان ،ئەمۆرییەکان ،حیڤییەکان و هەموو پاشاکانی کەنعان ،هەروەها ئەوانەی لەوبەری ڕووباری ئوردن بوون ،گوێیان لە دەنگی هاوار بوو لەو شەوەدا. 9گوتیان« :بەڕاستی ئەمانە شەڕی عیبریەکانن کە لەگەڵ حەوت شارەکەدا دەجەنگن ،کە لێیان نزیک بوونەتەوە .و کێ دەتوانێت لە دژی ئەو عیبریانە بوەستێت؟ 10هەموو دانیشتوانی شارەکانی کەنعانییەکان و هەموو ئەوانەی لەوبەری ڕووباری ئوردن بوون ،زۆر لە کوڕەکانی یاقوب دەترسان ، چونکە گوتیان« :ئەوەش هەمان شت بەسەر ئێمەدا دەکرێت وەک ئەوەی بەسەر ئەو شارانەدا هات ،چونکە کێ دەتوانێت لە دژی هێزی بەهێزی ئەوان بوەستێت؟» 11لەو شەودا هاوارەکانی کۆرینیەکان زۆر گەورە بوون و بەردەوام بوون .تا بەیانی لە یەکتریان دا و ژمارەیەکیان کوژران. 12بەیانی دەرکەوت ،هەموو کوڕەکانی یاقوب لە بەیانیدا هەستان و چوونە سەر قەڵکە و بە شێوەیەکی ترسناک لێیان دا کە لە کۆرینییەکان مابوونەوە و هەموویان لە قەڵکەدا کوژران. 64
جاشر
13ڕۆژی شەشەم دەرکەوت ،هەموو دانیشتوانی کەنعان لە دوورەوە هەموو گەلی بێتکۆرینیان بینی کە لە قەڵی بێتکۆرین بە مردوویی پاڵکەوتبوون و وەک لشەی بەرخ و بزن بڵوبوونەوە. 14کوڕەکانی یاقوب هەموو ئەو تاڵنەیان کە لە غاشەوە گرتبوویان و چوونە بەیتکۆرین ،شارەکەیان وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریا پڕ لە خەڵک بینی و لەگەڵیان شەڕیان کرد و کوڕەکانی یاقوب لەوێ تا ئێوارە لێیان دا. 15کوڕەکانی یاقوب وەک چۆن بە گاعاش و تاپناخ و چازار و سارتون و شیلۆیان کردبوو ،بە بێتکۆرینیان کرد. 16کوڕەکانی یاقوب تاڵنی بەیتکۆرین و هەموو تاڵنی شارەکانیان لەگەڵ خۆیان برد و لەو ڕۆژەدا گەڕانەوە بۆ شیخێم. 17کوڕەکانی یاقوب هاتنە ماڵەوە بۆ شاری شەخەم و لە دەرەوەی شارەکە مانەوە و لە شەڕەکە پشوویان دا و بە درێژایی شەو لەوێ مانەوە. 18هەموو خزمەتکارەکانیان لەگەڵ هەموو ئەو غەنیمەتەی کە لە شارەکان وەریانگرتبوو ،لە دەرەوەی شارەکە ڕۆیشتن و نەچوونە ناو شارەکە ،چونکە گوتیان« :ڕەنگە شەڕی زیاتر لە دژی ئێمە ڕووبدات و بێنە بۆ گەمارۆدانمان لە شەخێم». 19یاقوب و کوڕەکانی و خزمەتکارەکانیان لەو شەو و ڕۆژی دواتردا لەو بەشە کێڵگەیەی کە یاقوب بە پێنج شیقل لە حەمۆر کڕیبوو ، مانەوە و هەموو ئەو شتانەی کە دەستیان بەسەردا گرتبوو لەگەڵیان بوو. 20هەموو ئەو غەنیمەتانەی کە کوڕانی یاقوب دەستیان بەسەردا گرتبوو ،لە بەشی کێڵگەکەدا بوو ،وەک خۆڵ لە کەناری دەریادا زۆر بوو. 21دانیشتوانی خاکەکە لە دوورەوە چاودێرییان دەکرد و هەموو دانیشتوانی خاکەکەش لە کوڕەکانی یاقوب دەترسان کە ئەم کارەیان کردبوو ، چونکە هیچ پاشایەک لە ڕۆژانی کۆنەوە هیچ شتێکی لەم شێوەیەی نەکردبوو. 22حەوت پاشای کەنعانییەکان بڕیاریان دا لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب ئاشت بکەنەوە ،چونکە بەهۆی کوڕەکانی یاقوبەوە زۆر لە ژیانی خۆیان دەترسان. 23لەو ڕۆژەدا ،کە ڕۆژی حەوتەم بوو ،یافیا پاشای حەبرۆن بە نهێنی نارد بۆ پاشای عەی و پاشای گیبعون و پاشای شەلەم و پاشای ئەدولم و پاشای لخیش و پاشای چازار و هەموو پاشا کەنعییەکان کە لە ژێر ژێردەستی ئەواندا بوون ،وتی: 24لەگەڵمدا سەرکەون و وەرە لم تا بچینە لی کوڕەکانی یاقوب ،منیش لەگەڵیاندا ئاشتی دەکەم و پەیمانێکیان لەگەڵدا دروست دەکەم ،نەک هەموو خاکەکانتان بە شمشێری کوڕانی یاقوب لەناوبچن ،وەک چۆن لە شەخێم و شارەکانی دەوروبەری وێرانیان کرد ،وەک ئەوەی بیستووتە و بینیوتە. 25کاتێک دێیتە لم ،لەگەڵ زۆر پیاودا مەیە ،بەڵکو با هەر پاشایەک سێ سەرکردەی خۆی بهێنێت و هەر سەرکردەیەکیش سێ لە ئەفسەرەکانی خۆی بهێنێت. 26هەمووتان بێنە حەبرۆن ،ئێمەش پێکەوە دەچینە لی کوڕانی یاقوب و پاڕانەوەیان لێدەکەین کە پەیمانی ئاشتی لەگەڵ ئێمەدا دروست بکەن. 27هەموو ئەو پاشاکان وەک پاشای حەبرۆن بۆی ناردبوون ،چونکە هەموویان لە ژێر ڕاوێژ و فەرمانی ئەودا بوون ،هەموو پاشاکانی کەنعان کۆبوونەوە بۆ ئەوەی بچنە لی کوڕەکانی یاقوب و ئاشتی لەگەڵیان بکەن .کوڕەکانی یاقوب گەڕانەوە و چوونە ئەو بەشەی کێڵگەکە کە لە شەخەم بوو ،چونکە متمانەیان بە پاشاکانی خاکەکە نەبوو. 28کوڕەکانی یاقوب گەڕانەوە و دە ڕۆژ لە بەشی کێڵگەکەدا مانەوە و کەس نەهات شەڕیان لەگەڵ بکات. 29کاتێک کوڕەکانی یاقوب بینیان کە شەڕ دەرناکەوێت ،هەموویان کۆبوونەوە و چوونە شاری شیخەم و کوڕەکانی یاقوب لە شیخەم مانەوە. 30دوای تێپەڕبوونی چل ڕۆژ ،هەموو پاشاکانی ئەمۆرییەکان لە هەموو شوێنەکانیانەوە کۆبوونەوە و هاتنە حەبرۆن و یافیا پاشای حەبرۆن. 31ژمارەی ئەو پاشایانەی کە هاتبوونە حەبرۆن بۆ ئاشتی لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب بیست و یەک پاشا بوو ،ژمارەی سەرکردەکانیش کە لەگەڵیان هاتبوون شەست و نۆ بوو ،پیاوەکانیان سەد و هەشتا و نۆ بوو ،هەموو ئەم پاشاکان و پیاوەکانیان لە چیای حەبرۆن پشوویان دا. 32پاشای حەبرۆن لەگەڵ سێ سەرکردەکەی و نۆ پیاوەکەیدا چوونە دەرەوە و ئەم پاشاکان بڕیاریان دا بچنە لی کوڕەکانی یاقوب بۆ ئەوەی ئاشتی بکەنەوە. 33بە پاشای حەبرۆنیان گوت« :لەگەڵ پیاوەکانت پێشمان بڕۆ و لەبری ئێمە قسە لەگەڵ کوڕانی یاقوب بکە ،ئێمەش بەدوای تۆدا دێین و قسەکانت پشتڕاست دەکەینەوە ،پاشای حەبرۆنیش وای کرد». 34کوڕەکانی یاقوب بیستیان کە هەموو پاشاکانی کەنعان لە حەبرۆن کۆبوونەتەوە و پشوویان داوە ،کوڕەکانی یاقوب چوار لە خزمەتکارەکانیان وەک سیخوڕ نارد و گوتیان« :بڕۆ سیخوڕی ئەم پاشایانە بکە و پیاوەکانیان بکۆڵەرەوە و پشکنینیان بۆ بکە کە ئایا کەمن یان زۆر ،ئەگەر ژمارەیان کەم بوو ،هەموویان ژمارە بکەن و بگەڕێنەوە. 35خزمەتکارەکانی یاقوب بە نهێنی چوونە لی ئەم پاشایانە و هەروەک چۆن کوڕانی یاقوب فەرمانیان پێکردن کردیان و لەو ڕۆژەدا هاتنەوە لی کوڕەکانی یاقوب و پێیان گوتن« :ئێمە چووینە لی ئەو پاشاکان و ژمارەیان کەمن و هەموویانمان ژمارد و بینیمان دوو سەد و هەشتا و هەشت پادشا و پیاو بوون. 36کوڕەکانی یاقوب گوتیان« :ئەوان کەمن ،بۆیە هەموومان ناچینە دەرەوە بۆ لی ئەوان .بەیانی کوڕەکانی یاقوب هەستان و شەست و دوو پیاویان هەڵبژارد و دە لە کوڕەکانی یاقوب لەگەڵیان ڕۆیشتن .چەکی جەنگیان لەبەر کرد ،چونکە گوتیان :دێن بۆ ئەوەی شەڕمان لەگەڵ بکەن ،چونکە نەیاندەزانی دێن بۆ ئاشتی لەگەڵیان. 37کوڕەکانی یاقوب لەگەڵ خزمەتکارەکانیان بەرەو دەروازەی شەخێم بەرەو ئەو پاشاکان ڕۆیشتن و یاقوب باوکیان لەگەڵیان بوو. 38کاتێک هاتنە دەرەوە ،سەیرکە پاشای حەبرۆن و سێ سەرکردەکەی و نۆ پیاوی لەگەڵیدا بە درێژایی ڕێگاکەدا دەهاتنە سەر کوڕەکانی یاقوب ،کوڕەکانی یاقوب چاویان بەرزکردەوە و لە دوورەوە بینییان یافیا پاشای حەبرۆن لەگەڵ سەرکردەکانی بەرەو ڕوویان دەهاتن و کوڕەکانی یاقوب لە شوێنی دەروازەی شەخەم وەستان و مردن بەردەوام نەبن. 39پاشای حەبرۆن لەگەڵ سەربازەکانی بەردەوام بوو لە پێشڕەویکردن ،تا لە کوڕەکانی یاقوب نزیک بووەوە ،خۆی و سەرکردەکانی سەریان بۆ سەر زەوی کڕنۆش برد و پاشای حەبرۆن لەگەڵ سەرکردەکانی لەبەردەم یاقوب و کوڕەکانی دانیشت. 65
جاشر
40کوڕەکانی یاقوب پێیان گوت« :ئەی پاشای حەبرۆن چیت بەسەر هاتووە؟ »بۆچی ئەمڕۆ هاتووی بۆ لی ئێمە؟ چی لێمان دەخوازیت؟ پاشای حەبرۆن بە یاقوبی گوت« :داوات لێدەکەم گەورەم ،هەموو پاشاکانی کەنعانییەکان ئەمڕۆ هاتوون بۆ ئەوەی لەگەڵت ئاشت بکەنەوە». 41کوڕەکانی یاقوب گوێیان لە قسەکانی پاشای حەبرۆن بوو و ڕازی نەبوون بە پێشنیارەکانی ،چونکە کوڕەکانی یاقوب باوەڕیان پێی نەبوو ،چونکە وایانزانیبوو پاشای حەبرۆن بە فێڵبازانە قسەی لەگەڵ کردوون. 42پاشای حەبرۆن لە قسەکانی کوڕانی یاقوبەوە زانی کە باوەڕیان بە قسەکانی نەکرد ،پاشای حەبرۆن لە یاقوب نزیکتر بووەوە و پێی گوت« :پاراستنت دەکەم ،گەورەم دڵنیابە کە هەموو ئەم پاشاکان بە مەرجی ئاشتیانە هاتوونەتە لت ،چونکە لەگەڵ هەموو پیاوەکانیان نەهاتوون ،هەروەها چەکی جەنگیان لەگەڵ خۆیان نەهێناوە ،چونکە هاتوون بۆ ئەوەی لە پەروەردگارم و کوڕەکانی ئاشتی بگەڕێم. 43کوڕەکانی یاقوب وەڵمی پاشای حەبرۆنیان دایەوە و گوتیان« :بۆ هەموو ئەم پاشاکان بنێرە و ئەگەر ڕاستیمان بۆ بڵێیت ،با هەریەکەیان بە تاک بێنە پێشمان و ئەگەر بێ چەک هاتنە لی ئێمە ،ئەوا دەزانین کە ئەوان بەدوای ئاشتیماندا دەگەڕێن». 44جافیا پاشای حەبرۆن یەکێک لە پیاوەکانی نارد بۆ لی پاشاکان و هەموویان هاتنە پێش کوڕەکانی یاقوب و کڕنۆشیان بۆ دانا بۆ سەر زەوی و ئەم پاشاکان لەبەردەم یاقوب و کوڕەکانی دانیشتن و قسەیان لەگەڵ کرد و گوتیان: 45ئێمە هەموو ئەو شتانەمان بیستووە کە بە شمشێر و قۆڵی زۆر بەهێزت بەرامبەر پاشاکانی ئەمۆرییەکانتان کرد ،تاکو کەس نەتوانێت لەبەردەمتاندا بوەستێت و لە پێناوی ژیانماندا لە ئێوە ترساوین ،نەک وەک ئەوان بەسەرماندا بێت. 46بۆیە ئێمە هاتووین بۆ لی ئێوە بۆ ئەوەی پەیمانی ئاشتی لە نێوانماندا دروست بکەین ،ئێستاش پەیمانی ئاشتی و ڕاستیمان لەگەڵدا ببەستن ،بۆ ئەوەی دەستوەردانمان لەگەڵدا نەکەن ،بەو پێیەی دەستوەردانمان لەگەڵ ئێوەدا نەکردووە. 47کوڕەکانی یاقوب زانیان کە بەڕاستی هاتوون بۆ داوای ئاشتی لێیان ،کوڕەکانی یاقوب گوێیان لێ گرت و پەیمانیان لەگەڵدا بەست. 48کوڕەکانی یاقوب سوێندیان پێ خوارد کە دەستوەردانیان لەگەڵدا نەکەن ،هەموو پاشاکانی کەنعانیش سوێندیان پێ خوارد و کوڕەکانی یاقوب لەو ڕۆژەوە بە باجیان دا. 49دوای ئەمە هەموو سەرکردەکانی ئەم پاشاکان لەگەڵ پیاوەکانیان هاتنە پێش یاقوب و دیارییان بەدەستەوە بوو بۆ یاقوب و کوڕەکانی و کڕنۆشیان بۆ دانا. 50پاشان ئەم پاشاکان هانیان دا بۆ کوڕەکانی یاقوب و لێیان پاڕانەوە کە هەموو ئەو تاڵنییەی کە لە حەوت شاری ئەمۆرییەکان گرتبوویانە بگەڕێننەوە ،کوڕەکانی یاقوبیش هەروایان کرد و هەموو ئەو شتانەی کە گرتبوویان ،ژنەکان ،منداڵە بچووکەکان ،ئاژەڵەکان و هەموو ئەو غەنیمەتانەیان گەڕاندەوە ،و ڕەوانەیان کرد و هەریەکەیان بەرەو شارەکەی خۆیان ڕۆیشتن. 51هەموو ئەم پاشاکان دیسانەوە کڕنۆشیان بۆ کوڕەکانی یاقوب دابەزاند و لەو ڕۆژانەدا چەندین دیارییان بۆ نارد یان بۆیان دەهێنا ، کوڕەکانی یاقوب ئەم پاشا و پیاوەکانیان نارد و بە ئاشتی لێیان دوورکەوتنەوە بۆ شارەکانیان و کوڕەکانی یاقوبیش گەڕانەوە بۆ ماڵی خۆیان ، بۆ شەخێم. 52لەو ڕۆژەوە ئاشتی لە نێوان کوڕەکانی یاقوب و پاشاکانی کەنعانییەکان دروست بوو ،تا نەوەی ئیسرائیل هاتنە میراتگری خاکی کەنعان. بەشی ٤١ 1لە شۆڕشی ساڵدا کوڕەکانی یاقوب لە شەخەمەوە ڕۆیشتن و گەیشتنە حەبرۆن ،لی ئیسحاقی باوکیان و لەوێ نیشتەجێ بوون ،بەڵم مەڕ و مەڕەکانیان ڕۆژانە لە شەخەم دەیانخوارد ،چونکە لەو ڕۆژانەدا لەوەڕگەیەکی باش و چەور هەبوو ،یاقوب و کوڕەکانی و هەموو ماڵەکانیان لە دۆڵی حەبرۆن نیشتەجێ بوون. 2لەو ڕۆژانەدا بوو کە سەد و شەشەمین ساڵی تەمەنی یاقوب بوو ،لە ساڵی دەیەمی هاتنی یاقوب لە پادانئارامەوە ،لیا هاوسەری یاقوب مرد . تەمەنی پەنجا و یەک ساڵ بوو کاتێک لە حەبرۆن کۆچی دوایی کرد. 3یاقوب و کوڕەکانی لە ئەشکەوتی کێڵگەی مەخپێل کە لە حەبرۆنە ،کە ئیبراهیم لە نەوەی حیت کڕیبووی ،بۆ ئەوەی شوێنی ناشتنەکەی بنێژێت ،ناشتیان. 4کوڕەکانی یاقوب لەگەڵ باوکیان لە دۆڵی حەبرۆن نیشتەجێ بوون و هەموو دانیشتوانی خاکەکە هێزی خۆیان دەزانی و ناوبانگیان بەسەر خاکەکەدا ڕۆیشت. 5لەو ڕۆژانەدا یوسفی کوڕی یاقوب و بنیامینی برای ،کوڕەکانی ڕەحێلی ژنی یاقوب ،هێشتا گەنج بوون و لەگەڵ براکانیان لە شەڕەکانیاندا لە هەموو شارەکانی ئەمۆرییەکان نەچوونە دەرەوە. 6کاتێک یوسف هێزی براکانی و گەورەیی ئەوانی بینی ،ستایشی کردن و ستایشی کردن ،بەڵم خۆی لەوان گەورەتر دانا و خۆی لە سەرووی ئەوانەوە بەرز کردەوە .هەروەها یاقوب باوکی لە هەموو کوڕەکانی زیاتر خۆشی دەویست ،چونکە کوڕێکی تەمەنی پیری بوو و لە ڕێگەی خۆشەویستییەکەیەوە بۆی ،پاڵتۆیەکی زۆری بۆ دروستکرد. 7کاتێک یوسف بینی باوکی لە براکانی زیاتر خۆشی دەوێت ،بەردەوام بوو لە بەرزکردنەوەی زیاتر لە براکانی و هەواڵی ناخۆشی سەبارەت بە باوکی گەیاند. 8کوڕەکانی یاقوب کە هەموو ڕەفتاری یوسفیان بینی و باوکیان لە هەموویان زیاتر خۆشی دەویست ،ڕقیان لێی بوو و بە درێژایی ڕۆژ نەیانتوانی بە ئاشتیانە قسەی لەگەڵ بکەن. 9یوسف تەمەنی حەڤدە ساڵ بوو ،هێشتا لە براکانی خۆی گەورەتر دەکرد و بیری لەوە دەکردەوە کە خۆی لە سەرووی براکانیەوە بەرز بکاتەوە. 10لەو کاتەدا خەونێکی بینی ،هاتە لی براکانی و خەونەکەی بۆ گێڕانەوە ،پێی گوتن« :خەونێکم بینی ،هەموومان لە کێڵگەکەدا کۆپانمان بەستەوە ،کۆترەکەم هەڵسا و خۆی خستە سەر زەوی و کۆپانەکانتان دەوریان دا و کڕنۆشیان بۆ دانا. 66
جاشر
11براکانی وەڵمیان دایەوە و پێیان گوت« :ئەم خەونەی کە تۆ خەونت بینیوە مانای چییە؟ ئایا لە دڵتدا خەیاڵ دەکەیت کە حوکمڕانی یان حوکمڕانی بەسەرماندا بکەیت؟ 12هێشتا هات و قسەکانی بۆ یاقوبی باوکی گێڕایەوە ،یاقوبیش کاتێک ئەم قسانەی لە دەمی بیست ،یوسفی ماچ کرد ،یاقوبیش بەرەکەتی یوسف کرد. 13کاتێک کوڕەکانی یاقوب بینیان کە باوکیان بەرەکەتی یوسف کردووە و ماچی کردووە و زۆر خۆشی دەوێت ،ئیرەیییان پێ برد و زیاتر ڕقیان لێی بوو. 14دوای ئەمە یوسف خەونێکی دیکەی بینی و خەونەکەی بۆ باوکی گێڕایەوە لەبەردەم براکانیدا ،یوسف بە باوکی و براکانی گوت« :ئەوەتا جارێکی دیکە خەونم بینیوە ،خۆر و مانگ و یازدە ئەستێرە کڕنۆشیان بۆ دام». 15باوکی گوێی لە قسەکانی یوسف و خەونەکەی بوو ،کاتێک بینی براکانی ڕقیان لە یوسفە بەهۆی ئەم بابەتە ،یاقوب لەبەردەم براکانیدا لەسەر ئەم شتە یوسفی سەرزەنشت کرد و گوتی« :ئەم خەونەی کە لە خەوندا بینیوتە و ئەم خۆ گەورەکردنە لەبەردەم براکانت کە لە تۆ گەورەترن ،مانای چییە؟» 16ئایا لە دڵتدا وا بیر دەکەیتەوە کە من و دایکت و یازدە براکەت دێن و کڕنۆشت بۆ دادەنێن ،کە تۆ ئەمانە دەڵێیت؟ 17براکانی بەهۆی قسە و خەونەکانیەوە ئیرەیییان پێدەبرد و ڕقیان لێی بوو ،یاقوب خەونەکانی لە دڵیدا هێشتەوە. 18کوڕەکانی یاقوب ڕۆژێک چوون بۆ بەخێوکردنی مەڕەکانی باوکیان لە شەخێم ،چونکە لەو ڕۆژانەدا هێشتا مەڕدار بوون .لەو ڕۆژەدا کوڕەکانی یاقوب لە شەخەم خۆراکیان دەخوارد ،دواکەوتن و کاتی کۆکردنەوەی ئاژەڵەکان تێپەڕی و نەگەیشتن. 19یاقوب بینی کە کوڕەکانی لە شەخەم دواکەوتوون ،یاقوب لە دڵی خۆیدا گوتی« :ڕەنگە گەلی شیخەم ڕاپەڕین بۆ شەڕکردن لەگەڵیان ، بۆیە ئەمڕۆ هاتنیان دواکەوتووە». 20یاقوب یوسفی کوڕی بانگ کرد و فەرمانی پێکرد و گوتی« :ئەمڕۆ براکانت لە شەخێم خۆراک دەخۆن و هێشتا نەگەڕاونەتەوە .ئێستا بڕۆ و بزانە لە کوێن و زانیاریم بۆ بگێڕەوە سەبارەت بە خۆشگوزەرانی براکانت و خۆشگوزەرانی مەڕەکان. 21یاقوب یوسف کوڕەکەی نارد بۆ دۆڵی حەبرۆن ،یوسف بۆ براکانی هاتە شەخەم و نەیتوانی بیاندۆزێتەوە ،یوسف بەناو کێڵگەکەدا دەگەڕا کە لە نزیک شیخەم بوو ،تا بزانێت براکانی لە کوێدا وەرگەڕاونەتەوە ،لە بیابانیش ڕێگاکەی لەدەستدا و نەیزانی بە کام ڕێگادا بڕوات. 22فریشتەیەکی یەزدان بینی کە لە ڕێگاکەدا بەرەو کێڵگەکە سەرگەردان بوو ،یوسف بە فریشتەی یەزدانی گوت« :بە دوای براکانمدا دەگەڕێم .ئایا نەتبیستووە لە کوێ خۆراک دەدەن؟ فریشتەی یەزدان بە یوسفی گوت« :براکانتم بینی لێرە خواردنیان دەخوارد و گوێم لێیان بوو دەیانگوت دەچن لە دۆتان بۆ خواردن». 23یوسف گوێی لە دەنگی فریشتەی یەزدان گرت و چووە لی براکانی لە دۆتان و لە دۆتان بینی کە مەڕەکانیان دەخۆن. 24یوسف پێشڕەوی کرد بۆ لی براکانی و پێش ئەوەی لێیان نزیک بێتەوە ،بڕیاریان دا بیکوژن. 25شیمعون بە براکانی گوت« :ئەمڕۆ پیاوە خەونبینەکە دێتە لمان ،ئێستاش وەرن با بیکوژین و بیخەینە ناو یەکێک لە چاڵەکانی بیابانەوە ، کاتێک باوکی لێمان دەگەڕێت ،دەڵێین دڕندەیەکی خراپ خواردویەتی. 26ڕۆبن گوێی لە قسەکانی براکانی بوو سەبارەت بە یوسف و پێی گوتن« :نابێت ئەم کارە بکەن ،چونکە چۆن چاومان لە یاقوبی باوکمان بێت؟ »فڕێی بدەنە ئەم چاڵە تا لەوێ بمرێت ،بەڵم دەستێک بۆ درێژ مەکەن بۆ ئەوەی خوێنەکەی بڕێژن .ڕوبنیش ئەمەی وت بۆ ئەوەی لە دەستی ئەوان ڕزگاری بکات و بیگەڕێنێتەوە بۆ لی باوکی. 27کاتێک یوسف هاتە لی براکانی ،لەبەردەمیان دانیشت ،ئەوانیش بەسەریدا هەڵسان و دەستیان بەسەردا گرت و لێیان دا و پۆشاکەکەیان لە چەندین ڕەنگی لەبەر کردبوو. 28بردیان و فڕێیاندایە ناو چاڵێکەوە ،لە چاڵەکەدا ئاو نەبوو ،جگە لە مار و عەقارەب .یوسف لەو مار و عەقارەبانە دەترسا کە لە چاڵەکەدا بوون .یوسف بە دەنگێکی بەرز هاوارێکی کرد و یەزدان مار و عەقارەبەکانی لە لی چاڵەکەدا شاردەوە و هیچ زیانێکیان بە یوسف نەگەیاند. 29یوسف لە چاڵەکەوە بانگی براکانی کرد و پێی گوتن« :چیم لەگەڵ ئێوە کردووە و لە چیدا گوناهم کردووە؟ »بۆچی لەبارەی منەوە لە یەزدان ناترسن؟ ئایا من لە ئێسک و گۆشتت نیم و یاقوب باوکت نییە ،باوکم؟ بۆچی ئەمڕۆ ئەم کارەم لەگەڵ دەکەن و چۆن دەتوانن چاوتان بەرز بکەنەوە بۆ یاقوبی باوکمان؟ 30ئینجا بەردەوام بوو لە هاوارکردن و لە چاڵەکەوە بانگی براکانی کرد و گوتی« :ئەی یەهودا و شیمعون و لیڤی ،براکانم ،لەو شوێنە تاریکییە هەڵمبگرن کە منتان تێدا داناوە و ئەمڕۆ وەرن بۆ ئەوەی بەزەییتان پێم بێتەوە ،ئەی نەوەی یەزدان و کوڕانی یاقوب باوکم .ئەگەر گوناهم لەگەڵ ئێوە کرد ،ئایا ئێوە کوڕی ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب نین؟ ئەگەر هەتیوێکیان بینی بەزەیییان پێدا بوو ،یان کەسێک کە برسی بوو ،نانیان پێدەدا بیخوات ،یان کەسێک کە تینووی بوو ،ئاویان پێدەدا بیخواتەوە ،یان کەسێکی ڕووت بوو ،بە جل و بەرگ دایاندەپۆشی! 31کەواتە چۆن بەزەیی خۆت لە براکەت دەپارێزیت ،چونکە من لە گۆشت و ئێسکەکانتم ،ئەگەر گوناهم لەگەڵ کردوویت ،بێگومان لەبەر باوکم ئەمە دەکەیت! 32یوسف لە چاڵەکەوە ئەم قسانەی گوت ،براکانی نەیانتوانی گوێی لێبگرن و گوێیان بۆ قسەکانی یوسف نەکێشا ،یوسف لە چاڵەکەدا دەگریا و دەگریا. 33یوسف گوتی« :ئەی ئەمڕۆ باوکم دەیزانی ئەو کارەی براکانم بەسەرمدا کرد و ئەو قسانەی ئەمڕۆ پێیان وتم». 34هەموو براکانی لە چاڵەکەدا گوێیان لە هاوار و گریانەکانی بوو ،براکانی چوون و خۆیان لە چاڵەکە دوورخستەوە ،بۆ ئەوەی گوێیان لە هاوارەکانی یوسف و گریانەکانی لە چاڵەکەدا نەبێت. بەشی ٤٢ 67
جاشر
1ئەوانیش چوون و لە لی بەرامبەر دانیشتن ،نزیکەی تەقەیەکی کەوان ،لەوێ دانیشتن بۆ ئەوەی نان بخۆن و لە کاتی نانخواردندا ، ئامۆژگارییان دەکرد کە چی لەگەڵیدا بکرێت ،ئایا بیکوژن یان بیهێننەوە بۆ لی باوکی. 2ئەوان ئامۆژگارییەکانیان بەدەستەوە بوو ،چاویان بەرزکردەوە و بینییان کۆمەڵێک ئیسماعیل لە دوورەوە لە ڕێگای گلعادەوە دەهاتن و بەرەو میسر دەچوونە خوارەوە. 3یەهودا پێی گوتن« :ئەگەر براکەمان بکوژین چ قازانجێکمان دەبێت؟ »ڕەنگە خودا لێمان داوای بکات؛ ئەمە ئەو ئامۆژگارییەیە کە سەبارەت بە ئەو پێشنیار کراوە ،کە لەگەڵیدا بیکەن: 4ئێستا وەرە با بیخەینە سەریان ،با دەستمان بەسەریدا نەبێت ،ئەوانیش لەگەڵ خۆیاندا دەیبەن و لەنێو خەڵکی خاکەکەدا ون دەبێت و بە دەستی خۆمان نایکوژین .پێشنیارەکەش براکانی دڵخۆش بوو و بەپێی قسەی یەهودایان کرد. 5کاتێک لەسەر ئەم بابەتە قسەیان دەکرد و پێش ئەوەی کۆمەڵە ئیسماعیلییەکان بێنە سەریان ،حەوت پیاوی بازرگانی میدیان بەلیاندا تێپەڕین و کاتێک تێدەپەڕین تینوو بوون ،چاویان بەرزکردەوە و ئەو چاڵەیان بینی کە یوسف تێیدا بێزار بووە ،سەیریان کرد و بینیان هەموو جۆرە باڵندەیەک بەسەریدا هاتبوو. 6ئەم میدیانانە ڕایانکرد بۆ چاڵەکە بۆ ئەوەی ئاو بخۆنەوە ،چونکە پێیان وابوو ئاوی تێدایە ،کاتێک هاتنە بەردەم چاڵەکە گوێیان لە دەنگی یوسف بوو کە لە چاڵەکەدا هاوار و گریان بوو ،سەیری خوارەوەیان کرد بۆ ناو چاڵەکە ،بینیان گەنجێکی جوان و ڕەزامەندی هەبوو. 7بانگیان کرد و گوتیان« :تۆ کێیت و کێ تۆی هێنایە ئێرە و کێ تۆی لەم چاڵە ،لە بیاباندا داناوە؟ »هەموویان هاوکاریان کرد بۆ هەڵسانەوەی یوسف و دەریانهێنا و لە چاڵەکەوە هێنایانە سەرەوە و بردیان و لە گەشتەکەیاندا ڕۆیشتن و بەلی براکانیدا تێپەڕین. 8ئەوانیش پێیان گوتن« :بۆچی ئەمە دەکەن بۆ ئەوەی خزمەتکارەکەمان لێمان بسەننەوە و بڕۆین؟ »بێگومان ئێمە ئەم گەنجەمان خستە ناو چاڵەکەوە چونکە لە ئێمە یاخی بوو ،تۆش وەرە و بیهێنە سەر و بەڕێی دەبەیت؛ ئێستا ئەوا خزمەتکارەکەمانمان پێ بدەرەوە. 9ئینجا میدیانیەکان وەڵمیان دایەوە و بە کوڕەکانی یاقوبیان گوت« :ئەمە خزمەتکاری ئێوەیە ،یان ئەم پیاوە چاودێریتان دەکات؟ »ڕەنگە هەمووتان خزمەتکاری ئەو بن ،چونکە ئەو لە هەریەکێکتان جوانتر و ڕەزامەندترە ،بۆچی هەمووتان درۆمان لەگەڵ دەکەن؟ 10ئێستا ئێمە گوێ لە قسەکانت ناگرین و ئاگادارتان ناکەین ،چونکە گەنجەکەمان لە چاڵەکەدا لە بیابان دۆزیەوە و بردمان .بۆیە ئێمە بەردەوام دەبین. 11هەموو کوڕەکانی یاقوب لێیان نزیک بوونەوە و هەستان بۆیان و پێیان گوت« :بەندەمان بدەینەوە ،بۆچی هەمووتان بە لێواری شمشێر دەمرن؟ »ئینجا میدیانیەکان هاواریان کرد و شمشێرەکانیان دەرهێنا و نزیک بوونەتەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب. 12شامعۆن لە کورسییەکەیەوە هەستا بەرامبەریان و بەسەر زەویدا هەڵپەڕی و شمشێرەکەی دەرهێنا و لە میدیانیەکان نزیک بووەوە و هاوارێکی ترسناکی لەبەردەمیاندا کرد ،بەجۆرێک لە دوورەوە هاوارەکەی بیسترا و زەوی لەرزۆک بوو بە هاوارەکەی شیمعون. 13میدیانیەکان بەهۆی شیمعون و دەنگی هاوارەکانیەوە ترساون و لەسەر ڕووخساریان کەوتنە خوارەوە و لەڕادەبەدەر ترسیان لێ کەوتەوە. 14شیمعون پێی گوتن« :بەڕاستی من شیمئۆنی کوڕی یاقوبی عیبریم ،کە تەنیا لەگەڵ براکەمدا شاری شەخەم و شارەکانی ئەمۆرییەکانمان وێران کردووە .خوداش بەم شێوەیەم لەگەڵ دەکات ،ئەگەر هەموو براکانتان خەڵکی میدیان و هەروەها پاشاکانی کەنعان لەگەڵتان بێنە ، نەیانتوانی شەڕم لەگەڵ بکەن. 15ئێستا ئەو گەنجانەی کە بردوتانەمان پێ ببەخشەوە ،نەک گۆشتەکەت بدەم بە باڵندەکانی ئاسمان و دڕندەی زەوی. 16ئینجا میدیانیەکان زیاتر لە شیمعون ترسان و بە ترس و ترس و قسەی بەزەیی لە کوڕانی یاقوب نزیک بوونەتەوە و گوتیان. 17بەڕاستی تۆ وتت کە گەنجەکە خزمەتکاری تۆیە و لە تۆ یاخی بووە ،بۆیە لە چاڵەکەدا داناوە .کەواتە چی لە خزمەتکارێک دەکەیت کە لە ئاغاکەی یاخی بێت؟ ئێستا بیفرۆشە بە ئێمە ،هەموو ئەو شتانەتان پێ دەدەین کە بۆی دەخوازن .یەزدان پێی خۆش بوو ئەم کارە بکات بۆ ئەوەی کوڕەکانی یاقوب براکەیان نەکوژن. 18ئینجا میدیانیەکان بینیان کە یوسف ڕوخسارێکی جوان و ڕەحمەتی هەیە .لە دڵیاندا ئارەزووی ئەوەیان دەکرد و بەپەلە لە براکانی بیکڕن. 19کوڕەکانی یاقوب گوێیان لە میدیانیەکان گرت و یوسفی برایان بە بیست پارچە زیویان پێ فرۆشت و ڕوبنی براکەیان لەگەڵیان نەبوو ، میدیانییەکان یوسفیان برد و بەردەوام بوون لە گەشتەکەیان بۆ گلعاد. 20ئەوان بە درێژایی ڕێگاکەدا دەڕۆیشتن ،میدیانییەکان پەشیمان بوون لەوەی کە کردوویانە ،کە گەنجەکەیان کڕیوە و یەکێکیان بە ئەوی دیکەی گوت« :ئەمە چیمان کردووە کە ئەم گەنجەمان لە عیبرانییەکان وەرگرتووە ،کە ڕوخسارێکی جوانە و ڕەزامەندییە». 21ڕەنگە ئەم گەنجە لە خاکی عیبرانییەکان دزرابێت و بۆچی ئەم کارەمان کردووە؟ و ئەگەر بەدوایدا بگەڕێین و لە دەستی ئێمەدا بدۆزرێتەوە ئێمە لە ڕێگەی ئەوەوە دەمرین. 22ئێستا بە دڵنیاییەوە پیاوە بەهێز و بەهێزەکان ئەویان بە ئێمە فرۆشتووە ،هێزی یەکێکیان کە ئەمڕۆ بینیوتانە .ڕەنگە بە هێزی خۆیان و بە قۆڵە بەهێزەکەیان لە خاکەکەی دزیبێت و بۆیە بەو بەها بچووکە کە ئێمە پێمان بەخشین پێیان فرۆشتبێت. 23کاتێک بەم شێوەیە قسەیان دەکرد ،سەیریان کرد و بینیان کۆمەڵەی ئیسماعیلییەکان کە سەرەتا دەهاتن و کوڕەکانی یاقوب بینییان بەرەو میدانیەکان پێشڕەوییان دەکرد و میدیانییەکان بە یەکتریان گوت« :وەرە با ئەم گەنجە بفرۆشین بە کۆمەڵەی ئیسماعیلییەکان کە دێنە لی ئێمە ، ئەو کەمەی کە بۆی بەخشیوین ،بۆی دەگرین و دەبین ».لە خراپەکارییەکەی ڕزگاری بوو. 24ئەوانیش هەروایان کرد و گەیشتنە ئیسماعیلییەکان و میدیانییەکان یوسفیان بە ئیسماعیلییەکان فرۆشت بە بیست پارچە زیو کە بۆی دابوویان بە براکانی. 25ئینجا میدیانیەکان بە ڕێگاکەیان بەرەو گلعاد ڕۆیشتن و ئیسماعیلییەکان یوسفیان گرت و ڕێگەیان پێدا سواری یەکێک لە وشترەکان بێت و بەرەو میسر دەیانبرد.
68
جاشر
26یوسف بیست کە ئیسماعیلییەکان بەرەو میسر دەڕۆن ،یوسف بەم شتە گریاو و گریاوە ،کە بڕیار بوو لە خاکی کەنعان دوور بکەوێتەوە ، لە باوکی ،کاتێک سواری وشتر بوو ،بە تاڵیی گریای و یەکێک لە پیاوەکانیان چاودێری کرد و وای لێکرد لە وشترەکەوە دابەزێت و بە پێ بڕوات ،سەرەڕای ئەوەش یوسف بەردەوام بوو لە گریان و گریان و ئەویش وتی :ئەی باوکم باوکم. 27یەکێک لە ئیسماعیلییەکان هەستا و یوسفی لە ڕوومەتەکەیدا و هێشتا بەردەوام بوو لە گریان .یوسف لە ڕێگاکەدا ماندوو بوو ،بەهۆی تاڵیی ڕۆحییەوە نەیتوانی بەردەوام بێت ،هەموویان لێیان دا و لە ڕێگادا ئازاریان دا و ترسیان لێدا تا واز لە گریان بهێنێت. 28یەزدان تەماحی یوسف و ناڕەحەتییەکانی بینی ،یەزدان تاریکی و سەرلێشێواوی بەسەر ئەو پیاوانەدا دابەزاند و دەستی هەرکەسێک کە لێی دەدا وشک بووەوە. 29بە یەکتریان گوت« :ئەم کارە چییە کە خودا لە ڕێگادا بەسەرمان هێناوە؟ نەیاندەزانی کە ئەمە بەهۆی یوسفەوە بەسەریان هاتووە . پیاوەکان بە ڕێگاکەدا ڕۆیشتن و بە ڕێگای ئەفراتدا تێپەڕین کە ڕەحێلی تێدا نێژرابوو. 30یوسف گەیشتە گۆڕی دایکی ،یوسف بەپەلە ڕایکرد بۆ گۆڕی دایکی و کەوتە سەر گۆڕەکە و گریا. 31یوسف لەسەر گۆڕی دایکی بە دەنگی بەرز هاوارێکی کرد و گوتی« :ئەی دایکم ،دایکم ،ئەی تۆ کە منت لەدایک کرد ،ئێستا هەستە و کوڕەکەت ببینە کە چۆن بە کۆیلە فرۆشراوە و کەسیش بەزەیی پێیدا نەبێتەوە». 32ئەی هەستە و کوڕەکەت ببینە ،لەبەر ناخۆشییەکانم لەگەڵم بگری و دڵی براکانم ببینە. 33دایکم وروژێنەر ،وروژێنەر ،لە خەو بۆ من بەئاگا بێ و شەڕەکانت لە دژی براکانم ئاراستە بکە .ئەی چۆن پاڵتۆکەمیان لێ زەوت کردم و دوو جار بە کۆیلە فرۆشتم و لە باوکم جیایان کردمەوە و کەس نییە بەزەیی پێمدا بێتەوە. 34وروژێنە و دۆسیەکەت لە دژی ئەوان بخەرە بەردەم خودا و بزانە خودا کێ لە دادگادا ڕەوا دەکات و کێ مەحکوم دەکات. 35ئەی دایکم هەستە ،هەستە ،لە خەو هەڵسە و باوکم ببینە ئەمڕۆ چۆن ڕۆحی لەگەڵمدایە و دڵنەوایی بکە و دڵی ئارام بکەرەوە. 36یوسف بەردەوام بوو لەم قسانەی ،یوسف بە دەنگی بەرز هاوارێکی کرد و لەسەر گۆڕی دایکی بە تاڵیی گریای .وازی لە قسەکردن هێنا و لە تاڵی دڵەوە وەک بەردێک لەسەر گۆڕەکە هێمن بووەوە. 37یوسف گوێی لە دەنگێک بوو کە لە ژێر زەویەوە قسەی لەگەڵ دەکرد ،بە دڵی تاڵ و بە دەنگی گریان و دوعاکردن بەم قسانەی وەڵمی دایەوە. 38کوڕم ،یوسفی کوڕم ،دەنگی گریان و دەنگی ماتەمینیتم بیستووە .فرمێسکەکانتم بینیوە؛ من ناخۆشیەکانت دەزانم کوڕم و لە پێناو تۆدا خەمبارم دەکات و خەمێکی زۆریش بۆ خەمم زیاد دەکرێت. 39ئێستا کوڕەکەم ،یوسفی کوڕم ،هیوا بە یەزدان بخوازە و چاوەڕێی بکە و مەترسە ،چونکە یەزدان لەگەڵتە ،لە هەموو ناخۆشییەک ڕزگارت دەکات. 40کوڕەکەم هەستە ،لەگەڵ ئاغاکانتدا بچۆرە خوارەوە بۆ میسر و مەترسە ،چونکە کوڕم یەزدان لەگەڵتە .ئەویش وەک ئەم قسانە بۆ یوسف بەردەوام بوو ،هێمن بوو. 41یوسف ئەمەی بیست و زۆر سەری سوڕما و بەردەوام بوو لە گریان .دوای ئەمە یەکێک لە ئیسماعیلییەکان سەیری کرد کە لەسەر گۆڕەکە هاوار و گریانی دەکرد و توڕەییەکەی لە دژی هەڵگیرسا و لەوێ دەریکرد و لێیدا و جنێوی پێدا. 42یوسف بە پیاوەکانی گوت« :با من نیعمەتم لەبەردەمتاندا بدۆزمەوە کە بمبەمەوە ماڵی باوکم و سامانێکی زۆرتان پێدەبەخشێت». 43ئەوانیش وەڵمیان دایەوە« :تۆ کۆیلە نیت و باوکت لە کوێیە؟ »ئەگەر باوکت هەبوایە پێشتر دوو جار بە کۆیلەیەک بەو نرخە کەمە نەدەفرۆشرا؛ تووڕەیی ئەوان هێشتا لە دژی بوو ،بەردەوام بوون لە لێدان و سزادانی ،یوسفیش بە تاڵیی گریاوە. 44یەزدان ناڕەحەتی یوسفی بینی ،یەزدان دیسانەوە ئەم پیاوانەی لێدا و سزای دا ،یەزدان تاریکی بەسەر زەویدا دایپۆشی و ڕەشەبا هەڵیکرد و ڕەشەباکە هاوارێکی کرد و زەوی بە دەنگی ڕەشەبا و بای بەهێز هەژاند و پیاوەکان ترسا و نەیانزانی بۆ کوێ بچن. 45دڕندە و وشترەکان وەستان و پێشەنگایەتییان دەکرد ،بەڵم نەیانویست بچن ،لێیان دا و لەسەر زەوی چەقۆیان لێدا .پیاوەکان بە یەکتریان گوت« :ئەمە چییە کە خودا بەسەرمان هێناوە؟ »سەرپێچییەکانمان چین و گوناهەکانمان چین کە ئەم شتە بەم شێوەیە بەسەرماندا هاتووە؟ 46یەکێکیان وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :ڕەنگە بەهۆی گوناهی ئازاردانی ئەم کۆیلەیە ئەمڕۆ ئەم شتەمان بەسەر هاتبێت .بۆیە ئێستا بە توندی لێی بپاڕێنەوە کە لێمان خۆش بێت ،پاشان دەزانین کە ئەم خراپەیەمان بەسەر کێدا دێت و ئەگەر خودا بەزەییمان پێدا بێتەوە ،ئەوا دەزانین کە هەموو ئەمانە بەهۆی گوناهی ئازاردانی ئەم کۆیلەیە بۆمان دێت. 47پیاوەکان وایان کرد و داوای لێبوردنیان لە یوسف کرد و فشاریان لێکرد کە لێیان خۆش بێت .گوتیان« :ئێمە گوناهمان بۆ یەزدان و تۆ کردووە ،ئێستا دڵنیابە داوای لە خوداکەت بکەین کە ئەم مردنە لە نێوانماندا لبدات ،چونکە گوناهمان لەگەڵ کردووە». 48یوسف بەپێی قسەکانیان کرد و یەزدان گوێی لە یوسف گرت و یەزدان ئەو تاعونەی لبرد کە بەهۆی یوسفەوە بەسەر ئەو پیاوانەدا هێنابوو ،دڕندەکان لە زەوی هەڵهاتن و بردیان و ڕۆیشتن و زریانی تووڕە کەم بووەوە و زەوی ئارام بووەوە و پیاوەکان لە گەشتەکەیاندا ڕۆیشتن بۆ دابەزین بۆ میسر و پیاوەکان ئەوەیان زانی ئەم خراپەیە بەهۆی یوسفەوە بەسەریاندا هاتبوو. 49ئەوانیش بە یەکتریان گوت« :ئەوە دەزانین کە بەهۆی ناخۆشییەکەیەوە ئەم بەڵیە بەسەرماندا هات .ئێستا بۆچی ئەم مردنە بەسەر ڕۆحماندا دەهێنین؟ با ئامۆژگاریمان هەبێت کە چی لەم کۆیلەیە بکەین. 50یەکێکیان وەڵمی دایەوە و گوتی« :بەڕاستی پێی گوتین بیهێننەوە لی باوکی .ئێستا بۆیە وەرە با بیگرینەوە و دەچینە ئەو شوێنەی کە پێمان دەڵێت ،و ئەو نرخە لە خێزانەکەی وەربگرین کە بۆیمان دا و دواتر دەڕۆین. 51دیسان یەکێکیان وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەم ئامۆژگارییە زۆر باشە ،بەڵم ناتوانین وا بکەین ،چونکە ڕێگاکە زۆر دوورە لە ئێمە و ناتوانین لە ڕێگاکەمان دەربچین». 52یەکێکی دیکەش وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :ئەمە ئەو ئامۆژگارییەیە کە دەبێ وەربگیرێن ،لێی لنادەین .سەیرکە ئێمە ئەمڕۆ دەچینە میسر و کاتێک گەیشتینە میسر ،لەوێ بە نرخێکی زۆر دەیفرۆشین و لە خراپەکارییەکەی ڕزگارمان دەبێت. 53ئەم شتە پیاوەکانی دڵخۆش کرد و ئەوانیش هەروایان کرد و لەگەڵ یوسف بەردەوام بوون لە گەشتەکەیان بۆ میسر. 69
جاشر
بەشی ٤٣ 1کاتێک کوڕەکانی یاقوب یوسفی برای خۆیان بە میدیانیەکان فرۆشت ،دڵیان بەهۆی ئەوەوە کەوت و پەشیمان بوون لە کارەکانیان و بەدوایدا دەگەڕان بۆ ئەوەی بیهێنێتەوە ،بەڵم نەیاندۆزینەوە. 2ڕۆبن گەڕایەوە بۆ ئەو چاڵەی کە یوسف تێیدا دانرابوو ،بۆ ئەوەی بیباتە دەرەوە و بیگەڕێنێتەوە بۆ لی باوکی ،ڕوبنیش لە لی چاڵەکە وەستا و هیچ قسەیەکی نەبیست و یوسف بانگی کرد !یوسف !کەسیش وەڵمی نەدایەوە و وشەیەکی نەگوت. 3ڕۆبنیش گوتی« :یوسف بە ترسەوە مردووە ،یان مارێک بووەتە هۆی مردنی .ڕوبێن دابەزی بۆ ناو چاڵەکە ،بەدوای یوسفدا گەڕا و نەیتوانی لە چاڵەکەدا بیدۆزێتەوە ،جارێکی دیکە هاتەوە دەرەوە. 4ڕوبن جلەکانی دڕاند و گوتی« :منداڵەکە لەوێ نییە ،ئەگەر باوکم مردووە چۆن ئاشت بکەمەوە؟ »چووە لی براکانی و بینی کە بەهۆی یوسفەوە خەمبار بوون و پێکەوە ئامۆژگارییان دەکرد کە چۆن باوکیان لەبارەیەوە ئاشت بکەنەوە ،ڕوبنیش بە براکانی گوت« :هاتمە چاڵەکە و بینیم یوسف لەوێ نەبوو ،چی بە باوکمان بڵێین ،چونکە باوکم تەنها کوڕەکە لە من دەگەڕێت». 5براکانی وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :ئێمە بەم شێوەیە و بەم شێوەیەمان کرد ،دوای ئەوە دڵمان بەهۆی ئەم کارەوە لێیداین ،ئێستا دانیشتووین بۆ ئەوەی بیانوویەک بگەڕێین کە چۆن باوکمان لەگەڵیدا ئاشت بکەینەوە». 6ڕۆبن پێی گوتن« :ئەمە چیتان کردووە بۆ ئەوەی قژی خۆڵەمێشی باوکمان لە خەمدا بخەنە خوارەوە بۆ سەر گۆڕ؟ »شتەکە باش نییە ،کە تۆ کردووتە. 7ئینجا ڕوبێن لەگەڵیان دانیشت ،هەموویان هەستان و سوێندیان بە یەکتر خوارد کە ئەم شتە بە یاقوب نەگێڕنەوە و هەموویان گوتیان« :ئەو پیاوەی ئەمە بە باوکمان یان ماڵەکەی دەگێڕێتەوە ،یان ئەمە بە هەریەکێک لە منداڵەکانی خاکەکە بگەیەنێت ،هەموومان دژی هەڵدەستین و بە شمشێر دەیکوژین». 8کوڕەکانی یاقوب لەم بابەتەدا لە بچووکترینەوە تا گەورەتر لە یەکتر دەترسان و کەس یەک قسەی نەکرد و قسەکەیان لە دڵیاندا شاردەوە. 9دواتر دانیشتن بۆ ئەوەی شتێک دیاری بکەن و دابهێنن بۆ ئەوەی بە یاقوبی باوکیان بڵێن سەبارەت بە هەموو ئەمانە. 10ئیساخار پێی گوتن« :ئەوە ئامۆژگاریەکتان بۆ دەخەینەڕوو ئەگەر بە چاوتان باش بوو ئەم کارە بکەن ،ئەو پۆشاکە وەربگرن کە هی یوسفە و بیدڕێنن و بزنێکی بزنەکان بکوژن و بیخەنە ناو خوێنەکەیەوە». 11بۆ باوکمان بنێرن و کاتێک دەیبینێت دەڵێت دڕندەیەکی خراپ خواردویەتی ،بۆیە پاڵتۆکەی بدڕێنن و ببینن خوێنی لەسەر پۆشاکەکەی دەبێت و بەم کارەتان لە مورمورییەکانی باوکمان ڕزگارمان دەبێت. 12ئامۆژگارییەکانی ئیساخار دڵخۆشیان کرد ،گوێیان لێ گرت و بەپێی قسەی عیساخار کە ئامۆژگاری کردبوون ،جێبەجێیان کرد. 13پەلەیان کرد و پۆشاکەکەی یوسفیان برد و دڕاندیان ،بزێوێکیان لە بزنەکان کوشت و پۆشاکەکەیان لە خوێنی بزێوەکەدا نوقم کرد و پاشان لە خۆڵدا چەقاند و پۆشاکەکەیان بە دەستی نەفتالی بۆ یاقوبی باوکیان نارد و فەرمانیان پێکرد ئەم قسانە بڵێت. 14ئێمە لە ئاژەڵەکاندا کۆبووبووینەوە و تا ڕێگای شەخەم و دوورتر گەیشتبووین ،کاتێک ئەم پۆشاکەمان لەسەر ڕێگاکە لە بیابانەکەدا بینی کە لە خوێن و تۆزدا نوقم بووبوو .ئێستا بزانە پۆشاکی کوڕەکەتە یان نا». 15نەفتالی ڕۆیشت و هاتە لی باوکی و ئەویش پۆشاکەکەی پێدا و هەموو ئەو قسانەی بۆ گوت کە براکانی فەرمانیان پێکردبوو. 16یاقوب پۆشاکەکەی یوسفی بینی و زانی و بە ڕووخساری کەوتە سەر زەوی و وەک بەردێک هێمن بووەوە ،دوای ئەوە هەستا و بە دەنگێکی بەرز و گریان هاوار دەکات و گوتی« :ئەوە پۆشاکی یوسفی کوڕمە! 17یاقوب بەپەلە یەکێک لە خزمەتکارەکانی نارد بۆ لی کوڕەکانی ،ئەویش چووە لی ئەوان و بینی لەگەڵ مەڕەکاندا بە ڕێگاکەدا دەهاتن. 18ئێواران کوڕەکانی یاقوب هاتنە لی باوکیان ،بینییان جلەکانیان دڕاوە و تۆز لەسەر سەریان بوو ،باوکیان بینی کە هاوار دەکات و بە دەنگێکی بەرز دەگری. 19یاقوب بە کوڕەکانی گوت« :بەڕاستی پێم بڵێن ئەمڕۆ لەناکاو چ خراپەیەکتان بەسەرمدا هێناوە؟ »ئەوانیش وەڵمی یاقوبی باوکیان دایەوە و گوتیان« :ئێمە ئەمڕۆ دوای کۆکردنەوەی مەڕەکان دەهاتین ،و گەیشتینە شاری شەخێم لە لی ڕێگاکە لە بیابانەکەدا ،ئەم پۆشاکەمان بینی کە پڕ بوو لە خوێن لەسەر زەوی ،ئێمەش زانیمان و بۆتمان نارد ئەگەر بتوانی بیزانیت». 20یاقوب گوێی لە قسەکانی کوڕەکانی بوو و بە دەنگێکی بەرز هاوارێکی کرد و گوتی« :ئەوە پۆشاکی کوڕمە ،دڕندەیەکی خراپ خواردووە .یوسف پارچە پارچە بووە ،چونکە ئەمڕۆ ناردم بۆ ئەوەی بزانم ئایا ئێوە باشن و مەڕەکان باشن یان نا و پەیامم بۆ بگەڕێنێتەوە لی ئێوە ،ئەویش وەک فەرمانم پێکرد ڕۆیشت و ئەمڕۆش ئەمەی بەسەر هاتووە لە کاتێکدا پێم وابوو کوڕەکەم لەگەڵتدایە. 21کوڕەکانی یاقوب وەڵمیان دایەوە« :ئەو نەهاتە لی ئێمە و نەمانبینیوە لە کاتی دەرچوونمان لە تۆوە تا ئێستا». 22کاتێک یاقوب گوێی لە قسەکانیان بوو دیسانەوە بە دەنگی بەرز هاوارێکی کرد ،هەستا و جلەکانی دڕاند و گونی لە کەمەرەکانی دانا ،بە تاڵیی گریای و ماتەمینی و ماتەمینی و بە گریانەوە دەنگی بەرزکردەوە و هاوارێکی کرد و ئەم قسانەی گوت. 23یوسفی کوڕم ،ئەی یوسفی کوڕم ،ئەمڕۆ دوای خۆشگوزەرانی براکانت تۆم نارد ،سەیرکە تۆ پارچە پارچە بوویت .لە ڕێگەی دەستمەوە ئەمە بەسەر کوڕەکەمدا هاتووە. 24لە پێناو تۆدا یوسفی کوڕم خەمبارم دەکات ،لە پێناو تۆدا دڵتەنگم دەکات .چەندە شیرین بوویت بۆ من لە ماوەی ژیاندا ،ئێستاش مردنەکەت چەندە لە ڕادەبەدەر تاڵە بۆ من. 25 0کە لەبری تۆ مردبووم یوسفی کوڕم ،چونکە بەداخەوە خەمبارم دەکات بۆ تۆ کوڕەکەم ،ئەی کوڕەکەم ،کوڕەکەم .یوسفی کوڕم ،تۆ لە کوێیت و بۆ کوێ ڕاکێشراویت؟ هەستە ،لە شوێنی خۆت هەستە و وەرە و خەمی من بۆ تۆ ببینە ئەی یوسفی کوڕم. 26ئێستا وەرە ئەو فرمێسکانەی لە چاوەکانمەوە دەڕژاونە سەر ڕوومەتەکانم بژمێرە و بیهێنە بەردەم یەزدان ،تا تووڕەیییەکەی لە من بگەڕێتەوە. 70
جاشر
27 0یوسف کوڕم ،چۆن کەوتیتە دەستی کەسێک کە لە سەرەتای جیهانەوە تا ئەمڕۆ کەس بەهۆیەوە نەکەوتووە .چونکە تۆ بە لێدانی دوژمنێک کوژراویت ،کە بە دڕندەییەوە تووشی بوویت ،بەڵم بەڕاستی دەزانم کە ئەمە بەسەر تۆدا هاتووە ،بەهۆی زۆری گوناهەکانمەوە. 28ئێستا وروژێنە و بزانە چەندە ناخۆشی من بۆ تۆ تاڵە کوڕەکەم ،هەرچەندە من تۆم پەروەردە نەکرد و نە فۆرم و نە هەناسە و گیانم پێدایت ،بەڵم ئەوە خودا بوو کە تۆی پێکهێنا و ئێسکەکانت دروستکرد و بە گۆشت داپۆشی و هەناسەی ژیانی لە کونەکانی لووتتدا هەناسە دا و دواتر تۆی پێدام. 29بەڕاستی خودا کە تۆی بە من بەخشی ،تۆی لە من وەرگرتووە و ئەو جۆرە شتانە بەسەر تۆدا هاتووە 30یاقوب بەردەوام بوو لە قسەکانی وەک ئەم قسانە سەبارەت بە یوسف و بە تاڵیی گریای .کەوتە سەر زەوی و هێمن بووەوە. 31هەموو کوڕەکانی یاقوب کە ناڕەحەتی باوکیان بینی ،پەشیمان بوون لەوەی کردوویانە و بە تاڵیی گریاون. 32یەهودا هەستا و سەری باوکی لە زەوی هەڵگرت و لەسەر چەناگەی دانا و فرمێسکەکانی باوکی لە ڕوومەتەکانی سڕییەوە و یەهودا بە گریانێکی زۆر گەورە گریای ،لە کاتێکدا سەری باوکی لەسەر چەناگەی خۆی دانیشتبوو ،هێشتا وەک بەردێک بوو. 33کوڕەکانی یاقوب ناڕەحەتی باوکیان بینی ،دەنگیان بەرزکردەوە و بەردەوام بوون لە گریان ،یاقوب هێشتا وەک بەردێک لەسەر زەوی پاڵکەوتبوو. 34هەموو کوڕەکانی و خزمەتکارەکانی و منداڵەکانی خزمەتکارەکەی هەستان و لە دەوری وەستان بۆ ئەوەی دڵنەوایی بدەن ،ئەویش ڕەتیکردەوە دڵنەوایی بدرێت. 35هەموو بنەماڵەی یاقوب هەستان و ماتەمینی گەورەیان گێڕا بەهۆی ناڕەحەتی یوسف و باوکیانەوە ،زانیارییەکە گەیشتە ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیمی باوکی یاقوب و بە تاڵیی لەسەر یوسف و هەموو ماڵەکەی گریاو لەو شوێنەی کە لە حەبرۆن نیشتەجێ بوو و پیاوەکانی لەگەڵیدا ڕۆیشت و یاقوب کوڕەکەی دڵنەوایی دا و ڕەتیکردەوە بۆ ئەوەی دڵنەوایی بدرێت. 36دوای ئەمە ،یاقوب لە زەوی هەستا و فرمێسکەکانی بە ڕوومەتەکانیدا دەڕژا و بە کوڕەکانی گوت« :هەستن و شمشێرەکانتان و کەوانەکانتان وەربگرن و بچنە ناو کێڵگەکە و بزانن ئایا دەتوانن تەرمی کوڕەکەم بدۆزنەوە و بیهێننە لی من تا بینێژم». 37هەروەها داواتان لێدەکەم لە نێو دڕندەکاندا بگەڕێن و ڕاویان بکەن و ئەوەی یەکەمجار دێت پێش ئەوەی دەستیان بەسەردا بگرن و بیهێنن بۆم ،ڕەنگە ئەمڕۆ یەزدان بەزەیی بە ناخۆشییەکانمدا بێتەوە و ئەو شتانە لەبەردەمتان ئامادە بکات کە کوڕەکەمی پارچە پارچە کردووە و هێناویەتییە لم و تۆڵەی دۆسیەی کوڕەکەم دەکەمەوە. 38کوڕەکانی وەک باوکیان فەرمانی پێکردن کردیان ،بەیانی زوو هەستان و هەریەکەیان شمشێر و کەوانەکەیان بە دەستەوە گرت و چوونە دەرەوە بۆ کێڵگەکان بۆ ڕاوکردنی دڕندەکان. 39یاقوب هێشتا بە دەنگی بەرز هاوار دەکرد و دەگریا و لە ماڵەکەدا دەگەڕا و دەهاتە خوارەوە و دەستەکانی بەیەکەوە دەکوتا و دەیگوت : «یوسفی کوڕم ،یوسفی کوڕم». 40کوڕەکانی یاقوب چوونە بیابان بۆ دەستبەسەرداگرتنی دڕندەکان ،بینیان گورگێک هاتە لی ئەوان و گرتیان و هێنایان بۆ لی باوکیان و پێیان گوت« :ئەمە یەکەم جارە کە دۆزیمانەوە و وەک فەرمانت پێداین هێنامانە لی تۆ ،تەرمی کوڕەکەتمان نەدۆزیەوە». 41یاقوب دڕندەکەی لە دەستی کوڕەکانی وەرگرت و بە دەنگێکی بەرز و گریانەوە هاوارێکی کرد و دڕندەکەی بە دەستەوە گرت و بە دڵێکی تاڵەوە قسەی لەگەڵ دڕندەکە کرد« :بۆچی یوسفی کوڕمت خوارد و چۆن لە خودای زەوی و لە ناڕەحەتی من بۆ یوسفی کوڕم نەترسی؟ 42کوڕەکەمت بە خۆڕایی خوارد ،چونکە هیچ توندوتیژییەکی نەکرد و بەو هۆیەوە منی تاوانبار کرد ،بۆیە خودا داوای ئەو کەسە دەکات کە گۆشەگیری دەکرێت. 43یەزدان دەمی دڕندەکەی کردەوە بۆ ئەوەی بە قسەکانی دڵنەوایی یاقوب بدات ،وەڵمی یاقوبی دایەوە و ئەم قسانەی بۆ گوت. 44وەک چۆن خودا زیندووە کە ئێمەی لەسەر زەوی دروست کردووە و وەک چۆن ڕۆحت زیندووە ،گەورەم ،کوڕەکەتم نەبینی و پارچە پارچەم نەکرد ،بەڵکو لە خاکێکی دوورەوە هاتووم بۆ ئەوەی بەدوای کوڕەکەمدا بگەڕێم کە ئەمڕۆ لە منەوە ڕۆشتووە ،نازانم ئایا زیندووە یان مردووە. 45ئەمڕۆ هاتوومەتە کێڵگەکە بۆ گەڕان بەدوای کوڕەکەمدا ،کوڕەکانت منیان دۆزیەوە و دەستیان گرتم و خەمم زیاد کرد ،ئەمڕۆش منیان هێنایە بەردەمت ،ئێستاش هەموو قسەکانم بۆ تۆ گوتووە. 46ئێستاش ئەی کوڕی مرۆڤ ،من لە دەستی تۆدام و ئەمڕۆ لەگەڵم بکە وەک ئەوەی لە چاوتدا باش بێت ،بەڵم بە ژیانی خودا کە منی دروست کردووە ،کوڕەکەتم نەبینی و نە پارچە پارچەیم کرد ،نە گۆشتی مرۆڤ نەچووەتە ناو دەممەوە بە درێژایی ڕۆژانی ژیانم. 47کاتێک یاقوب قسەکانی ئەو دڕندەیەی بیست زۆر سەری سوڕما و دڕندەکەی لە دەستی نارد و ڕۆیشت. 48یاقوب ڕۆژ لە دوای ڕۆژ بە دەنگی بەرز هاوار و گریانی بۆ یوسف دەکرد ،چەندین ڕۆژ ماتەمینی بۆ کوڕەکەی دەگێڕا. بەشی ٤٤ 1کوڕەکانی ئیسماعیل کە یوسفیان لە میدیانییەکان کڕیبوو ،کە لە براکانی کڕیبوویان ،لەگەڵ یوسفدا چوونە میسر و گەیشتنە سەر سنوورەکانی میسر و کاتێک لە میسر نزیکبوونەوە ،چاویان بە چوار پیاو لە کوڕەکانی میدانی کوڕی ئیبراهیم کەوت ،کە لە گەشتەکەیاندا لە خاکی میسرەوە هاتبوونە دەرەوە. 2ئیسماعیلییەکان پێیان گوت« :ئایا دەتەوێت ئەم کۆیلەیە لە ئێمە بکڕن؟ »ئەوانیش گوتیان« :ئەو بیدە بە ئێمە ،یوسفیان ڕادەستی خۆیان کرد ،بینیان کە گەنجێکی زۆر جوانە و بە بیست شیقل کڕیویانە».
71
جاشر
3ئیسماعیلییەکان بەردەوام بوون لە گەشتەکەیان بۆ میسر و میدانییەکانیش گەڕانەوە بۆ میسر ،میدانییەکانیش بە یەکتریان گوت : «بیستوومانە کە پۆتیفار ،ئەفسەری فیرعەون ،سەرۆکی پاسەوانەکان ،بەدوای خزمەتکارێکی باشدا دەگەڕێت کە لەبەردەمیدا بوەستێت بۆ ئەوەی چاودێری بکات و بیکاتە سەرپەرشتیاری ماڵەکەی و هەموو هی خۆی». 4ئێستا وەرە با بیفرۆشین بەو شتەی کە ئێمە ئارەزووی دەکەین ،ئەگەر توانی ئەو شتەمان پێبدات کە داوای دەکەین. 5ئەو مێدانیانە چوونە ماڵی پۆتفار و پێیان گوت« :بیستوومانە کە تۆ بەدوای خزمەتکارێکی باشدا دەگەڕێیت بۆ ئەوەی خزمەتت بکات ، سەیرکە خزمەتکارێکمان هەیە کە دڵی تۆی پێ خۆش بێت ،ئەگەر بتوانی ئەوەی ئارەزووی بکەین پێمان بدەیت و بیفرۆشین بە تۆ». 6پۆتیفار گوتی« :بیهێنە بەردەمم ،منیش دەیبینم ،ئەگەر دڵی منی پێ خۆش بێت ،ئەو شتانەتان پێ دەدەم کە داوای بکەن». 7ئینجا میدانییەکان چوون و یوسفیان هێنا و دایاننا لەبەردەم پۆتیفار ،ئەویش بینی و زۆر دڵی پێی خۆش بوو ،پۆتیفار پێی گوتن« :پێم بڵێن چیتان بۆ ئەم گەنجە دەخوازن؟» 8گوتیان« :چوار سەد پارچە زیومان بۆ دەخوازین ،پۆتیفار گوتی« :ئەگەر تۆماری فرۆشتنەکەیت بۆ بهێنیت ،پێت دەدەم و مێژووی خۆیم بۆ بگێڕێتەوە ،چونکە ڕەنگە دزرابێت ،چونکە ئەم گەنجە نە کۆیلە و نە کوڕی کۆیلە ،بەڵم من ڕواڵەتی کەسێکی باش و قۆز لە ناویدا چاودێری دەکەم. 9مەدانییەکان چوون و ئیسماعیلییەکانیان بۆ هێنا کە ئەویان پێ فرۆشتبوو ،پێیان گوت« :ئەو کۆیلە و ئێمەش بەوانمان فرۆشت». 10ئینجا پۆتیفار گوێی لە قسەی ئیسماعیلییەکان بوو کە زیوەکەی بەخشی بە مەدانیمییەکان ،میدانییەکان زیوەکەیان برد و ڕۆیشتن و ئیسماعیلەکانیش گەڕانەوە ماڵەوە. 11پۆتیفار یوسفی برد و هێنایە ماڵەکەی خۆی تا خزمەت بکات ،یوسفیش لەبەرچاوی پۆتیفاردا ڕەزامەندی وەرگرت و متمانەی پێکرد و کردی بە سەرپەرشتیاری ماڵەکەی و هەموو ئەو شتانەی کە هی خۆی بوو ڕادەستی دەستی خۆی کرد. 12یەزدان لەگەڵ یوسف بوو و بوو بە پیاوێکی خۆشگوزەران و یەزدان ماڵی پۆتفار لە پێناو یوسفدا بەرەکەتدار کرد. 13پۆتیفار هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو بە دەستی یوسفەوە بەجێهێشت و یوسف یەکێک بوو کە شتەکانی هاتنە ژوورەوە و دەرچوون و هەموو شتێک بەپێی خواستی خۆی لە ماڵی پۆتیفاردا ڕێکدەخرا. 14یوسف تەمەنی هەژدە ساڵ بوو ،گەنجێک بوو چاوی جوان و جوانی هەبوو ،وەک ئەو لە هەموو خاکی میسردا نەبوو. 15لەو کاتەدا کە لە ماڵی ئاغاکەی بوو ،دەچووە ژوورەوە و دەچووە ناو ماڵەکە و چاودێری ئاغاکەی دەکرد ،زێلیکا ،هاوسەری ئاغاکەی ، چاوەکانی بەرەو یوسف بەرز کردەوە و سەیری کرد ،بینی گەنجێکی جوان و ڕەزامەندی بوو. 16تامەزرۆی جوانییەکەی لە دڵیدا بوو ،ڕۆحی لەسەر یوسف بوو ،ڕۆژ لە دوای ڕۆژ ڕازی دەکرد ،زلیکاش ڕۆژانە یوسفی ڕازی دەکرد ، بەڵم یوسف چاوەکانی بەرز نەدەکردەوە تا ژنی ئاغاکەی ببینێت. 17زلیکا پێی گوت« :شێواز و شێوەی تۆ چەندە جوانە ،بەڕاستی سەیری هەموو کۆیلەکانم کردووە و کۆیلەیەکی جوانم وەک تۆ نەبینیوە . یوسف پێی گوت« :بەڕاستی ئەوەی منی لە سکی دایکمدا دروست کردووە ،هەموو مرۆڤی دروست کردووە». 18ژنەکە پێی گوت« :چاوەکانت چەندە جوانن ،کە هەموو دانیشتووانی میسرت سەرسام کردووە ،ژن و پیاو .پێی گوت« :ئەوان چەندە جوانن تا ئێمە لە ژیانداین ،بەڵم ئەگەر لە گۆڕدا بیانبینیت ،بێگومان لێیان دوور دەبیتەوە». 19ژنەکە پێی گوت« :هەموو قسەکانت چەندە جوان و دڵخۆشکەرن .ئێستا چەپکە گوڵی ناو ماڵەکە وەربگرە و بە دەستەکانت لێبدە و با گوێمان لە قسەکانت بێت». 20پێی گوت« :قسەکانم چەندە جوان و دڵخۆشکەرن کاتێک ستایشی خوداکەم و شکۆمەندییەکەی دەکەم .ژنەکە پێی گوت« :مووی سەرت چەندە زۆر جوانە ،بڕوانە ئەو شانەی زێڕینەی کە لە ماڵەکەدایە ،بیبە و مووی سەرت بکێشە». 21ئینجا پێی گوت« :تا کەی ئەم قسانە دەڵێیت؟ »واز لەم قسانە بێنە بۆم و هەستە و ئاگاداری کاروباری ناوماڵت بە. 22ژنەکە پێی گوت« :کەس لە ماڵەکەمدا نییە و هیچ شتێک نییە کە گرنگی پێبدەم جگە لە قسەکانت و خواستەکانت .بەڵم سەرەڕای هەموو ئەمانە ،نەیتوانی یوسف بهێنێتە لی ،چاوی نەخستە سەری ،بەڵکو چاوەکانی لە خوارەوە ئاراستەی زەوی کرد. 23زلیکا لە دڵی خۆیدا داوای لە یوسف کرد کە لەگەڵیدا بخەوێت ،لەو کاتەی کە یوسف لە ماڵەکەدا دانیشتبوو و کارەکانی دەکرد ،زلیکا هات و لەبەردەمیدا دانیشت و ڕۆژانە بە قسەکانی ڕازی دەکرد بۆ ئەوەی لەگەڵیدا بخەوێت ،یان هەرگیز سەیری بکات ،بەڵم یوسف گوێی لێ نەدەگرت. 24ژنەکە پێی گوت« :ئەگەر بەگوێرەی قسەکانی من نەکەیت ،سزای لە سێدارەدان سزات دەدەم و یۆرۆیەکی ئاسنیت لەسەر دادەنێم». 25یوسف پێی گوت« :بەڕاستی خودای مرۆڤ کە مرۆڤی دروست کردووە ،بەندەکانی زیندانییەکان شل دەکاتەوە ،ئەویش لە زیندانەکەت و لە دادگاییکردنت ڕزگارم دەکات». 26کاتێک نەیتوانی بەسەریدا زاڵ بێت و ڕازی بکات و ڕۆحی هێشتا لەسەری جێگیر بوو ،ئارەزووی خۆی خستیە ناو نەخۆشییەکی سەختەوە. 27هەموو ژنانی میسر هاتنە سەردان و پێیان گوت« :بۆچی لەم دۆخە خراپەدایت؟ »تۆ کە هیچت کەم نییە؛ بەڕاستی مێردەکەت شازادەیەکی گەورە و بەڕێزە لەلی پاشا ،ئایا هیچ شتێکت کەم بێت لەوەی دڵت ئارەزووی دەکات؟ 28زلیکاش وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەمڕۆ پێتان دەزانن کە ئەم پشێوییە لە کوێوە سەرچاوە دەگرێت کە من دەبینن ،فەرمانی بە خزمەتکارەکانی کرد کە خواردن بۆ هەموو ژنەکان ئامادە بکەن و ئاهەنگێکی بۆ سازکردوون و هەموو ژنەکان لە ماڵی زلیکا نانیان خواردووە. 29چەقۆی پێداین تا سیترۆنەکان توێکڵ بکەن بۆ ئەوەی بیخۆن ،فەرمانی دا کە یوسف جل و بەرگی گرانبەها لەبەر بکەن و لەبەردەمیاندا دەربکەوێت ،یوسف هاتە بەر چاویان و هەموو ژنەکان سەیری یوسفیان کرد و نەیانتوانی چاویان لێ ببڕن و هەموویان دەستیان بڕی بەو چەقۆیانەی کە لە دەستیان بوو ،هەموو ئەو سیترۆنانەی کە لە دەستیان بوو پڕ بوون لە خوێن. 30ئەوان نەیاندەزانی چییان کردووە بەڵم بەردەوام بوون لە سەیرکردنی جوانییەکانی یوسف و پێڵوی چاوەکانیان لێ نەگەڕاندەوە. 72
جاشر
31زلیکا بینی ئەوەی کردوویانە ،پێی گوتن« :ئەم کارە چییە کە ئێوە کردووتە؟ سەیرکە من سیترۆنم پێداون بۆ خواردن و هەمووتان دەستتان بڕیوە. 32هەموو ژنەکان دەستەکانیان بینی و بینیان پڕ بوون لە خوێن و خوێنیان بەسەر جلەکانیاندا دەڕژا و پێیان گوت« :ئەم کۆیلەیەی ماڵەکەت بەسەرماندا زاڵ بووە و بەهۆی جوانییەکەیەوە نەمانتوانی پێڵوی چاوەکانمان لێی بگەڕێنینەوە». 33ژنەکە پێی گوتن« :بەڕاستی ئەوەتان بەسەر هات لەو ساتەدا کە سەیرتان کرد و نەتانتوانی خۆتان لێ بپارێزن .کەواتە چۆن دەتوانم خۆم بپارێزم لە کاتێکدا بەردەوام لە ماڵەکەمدایە و ڕۆژ لە دوای ڕۆژ دەیبینم کە دەچێتە ژوورەوە و دەچێتە دەرەوە؟ کەواتە چۆن دەتوانم خۆم لە دابەزین یان تەنانەت لەناوچوون بپارێزم بەهۆی ئەمەوە؟ 34پێیان گوت :وشەکان ڕاستن ،چونکە کێ دەتوانێت ئەم فۆڕمە جوانە لە ماڵەکەدا ببینێت و خۆی لێ بپارێزێت و ئایا ئەو کۆیلە و خزمەتکارت نییە لە ماڵەکەتدا و بۆچی ئەوەی لە دڵتدایە پێی ناڵێیت و ڕێگە بە ڕۆحت دەدەیت بەم بابەتە لەناوبچێت؟ 35ژنەکە پێی گوتن« :ڕۆژانە هەوڵدەدەم ڕازی بکەم ،ئەویش ڕازی نابێت بە خواستەکانم ،بەڵێنم بە هەموو شتێکی باش پێدا ،بەڵم لەگەڵ ئەوەشدا نەمتوانی بە هیچ گەڕانەوەیەک لەلیەن ئەوەوە بەرەوڕوو ببمەوە .بۆیە من لە دۆخێکی دابەزیندام وەک دەبینیت. 36زلیکا بەهۆی ئارەزووی خۆی بۆ یوسف زۆر نەخۆش کەوت و بەهۆی ئەوەوە زۆر نەخۆش بوو ،هەموو خەڵکی ماڵی زلیکا و مێردەکەی هیچیان لەم بابەتە نەدەزانی ،کە زلیکا بەهۆی خۆشەویستییەکەی بۆ یوسف نەخۆشە. 37هەموو خەڵکی ماڵەکەی لێیان پرسی و گوتیان« :بۆچی نەخۆش و کەمتەرخەم بوویت و هیچت کەم نییە؟ »پێی گوتن« :من ئەم شتە نازانم کە ڕۆژانە بەسەرمدا زیاد دەکات». 38هەموو ژنەکان و هاوڕێکانی ڕۆژانە دەهاتن بۆ بینینی و قسەیان لەگەڵ دەکرد و ئەویش پێی دەگوت« :ئەمە تەنها لە ڕێگەی خۆشەویستی یوسفەوە دەبێت .پێیان گوت« :فێڵی بکە و بە نهێنی بیگرە ،ڕەنگە گوێت لێبگرێت و ئەم مردنە لە تۆ دوور بخاتەوە». 39زلیکا لە خۆشەویستییەکەی بۆ یوسف خراپتر بوو و بەردەوام بوو لە ڕەتکردنەوە ،تا هێزی وەستانی کەمی هەبوو. 40ڕۆژێک یوسف لە ماڵەکەدا کاری ئاغاکەی دەکرد ،زلیکا بە نهێنی هات و لەناکاو کەوتە سەری ،یوسف لە دژی ڕاپەڕی و لە ئەو بەهێزتر بوو و هێنایە خوارەوە بۆ سەر زەوی. 41زلیکاش لەبەر ئارەزووی دڵی بەرامبەری گریا و بە گریانەوە پاڕایەوە و فرمێسکەکانی بە ڕوومەتەکانیدا ڕژا و بە دەنگی پاڕانەوە و بە تاڵیی گیانییەوە قسەی لەگەڵ کرد و گوتی: 42ئایا تا ئێستا گوێت لە ژنێکی جوانی وەک من بووە ،یان لە خۆم باشتر ناسیوە ،کە ڕۆژانە قسەت لەگەڵ دەکات ،لە ڕێگەی خۆشەویستییەوە بۆ تۆ بکەوێتە دابەزینێکەوە ،هەموو ئەم شەرەفەت پێدەبەخشێت و هێشتا گوێ لە دەنگی من ناگریت؟ 43ئەگەر لە ترسی گەورەکەتەوە بێت کە سزات نەدات ،وەک پاشا زیندوو هیچ زیانێک لە گەورەکەتەوە لە ڕێگەی ئەم شتەوە بۆت نایەت . ئێستا ،بۆیە دوعا بکە گوێم لێ بگرە ،و لە پێناو ئەو شەرەفەی کە پێم بەخشیویت ،ڕازی بە و ئەم مردنە لە من دوابخەم ،و بۆچی لە پێناو تۆدا بمرم؟ و وازی لە قسەکردن هێنا. 44یوسف وەڵمی دایەوە و گوتی« :خۆم لێ بپارێزە و ئەم بابەتە بۆ گەورەکەم جێبهێڵە .سەیرکە گەورەکەم نازانێت چیم لەگەڵدایە لە ماڵەکەدا ،چونکە هەموو شتێکی هی خۆی داوەتە دەستم و چۆن لە ماڵی ئاغاکەمدا ئەم کارانە بکەم؟ 45چونکە لە ماڵەکەی خۆیدا ڕێزی زۆری لێ گرتم و منیشی کردە سەرپەرشتیاری ماڵەکەی و منی بەرزکردۆتەوە و هیچ کەسێک لەم ماڵەدا لە من گەورەتر نییە و گەورەکەم هیچی لێم نەپاراستووە ،جگە لە تۆ کە ژنەکەییت ،کەواتە چۆن دەتوانیت ئەم قسانەم پێ بڵێیت و چۆن دەتوانم ئەم خراپە و گوناهە گەورەیە بەرامبەر خودا و هاوسەرەکەت بکەم؟ 46ئێستا خۆتان بەدوور بگرن و چیتر قسەی وەک ئەمانە مەڵێن ،چونکە گوێ لە قسەکانتان ناگرم .بەڵم زلیکا گوێی لە یوسف نەدەدا کاتێک ئەم قسانەی بۆ دەگوت ،بەڵکو ڕۆژانە ڕازی دەکرد کە گوێی لێبگرێت. 47دوای ئەمە بوو کە چەمی میسر لە هەموو لیەکانیەوە پڕ بوو و هەموو دانیشتوانی میسر چوونە دەرەوە ،هەروەها پاشا و میرەکان بە زەنگ و سەماکردنەوە چوونە دەرەوە ،چونکە لە میسردا خۆشییەکی گەورە بوو ،جەژنێک بوو لە کاتی لفاوەکەی دەریای سیهۆردا ،و بە درێژایی ڕۆژ دەچوونە ئەوێ بۆ ئەوەی شاد بن. 48کاتێک میسرییەکان وەک داب و نەریتی خۆیان چوونە دەرەوە بۆ ڕووبارەکە بۆ ئەوەی شاد بن ،هەموو خەڵکی ماڵی پۆتفار لەگەڵیان ڕۆیشتن ،بەڵم زلیکا نەیویست لەگەڵیان بڕوات ،چونکە گوتی« :من تووشی نەخۆشی بووم ،ئەویش بە تەنیا لە ماڵەکەدا مایەوە و کەسی دیکەش لەگەڵیدا نەبوو لە ماڵەکەدا. 49هەستا و سەرکەوت بۆ پەرستگاکەی لە ماڵەکەدا ،جل و بەرگی میرنشینی لەبەردا و بەردی بەنرخی بەردی ئۆنیکسی لەسەر سەری دانا ،کە بە زیو و زێڕ چەسپێنرابوو ،دەموچاو و پێستی بە هەموو جۆرە شلەیەکی پاککەرەوەی ژنان جوان کرد ،پەرستگا و ماڵەکەی بە کاسیا و بۆنخۆشی بۆن کرد ،پەرستگاکە و ماڵەکەی بە کاسیا و بۆن خۆش کرد ئالۆز ،دواتر لە دەروازەی پەرستگاکە ،لە ڕێڕەوی ماڵەکەدا دانیشت ،کە یوسف تێیدا تێدەپەڕی بۆ ئەنجامدانی کارەکانی ،سەیرکە یوسف لە کێڵگەوە هات و چووە ناو ماڵەکە بۆ ئەوەی کارەکانی ئاغاکەی ئەنجام بدات. 50ئینجا گەیشتە ئەو شوێنەی کە دەبوو تێیدا تێپەڕێت ،هەموو کارەکانی زلیکای بینی و گەڕایەوە دواوە. 51زلیکا بینی یوسف لێی گەڕایەوە و بانگی کرد و گوتی یوسف چیت هەیە؟ وەرە سەر کارەکەت ،سەیرکە من شوێنت بۆ دەکەمەوە تا دەگەیتە شوێنی دانیشتنەکەت. 52یوسف گەڕایەوە و هاتە ماڵەکە و لەوێشەوە تێپەڕی بۆ شوێنی دانیشتنەکەی و وەک هەمیشە دانیشت بۆ ئەوەی کاری گەورەکەی بکات و بینی زلیکا هاتە لی و بە جلوبەرگی میرنشینەوە لەبەردەمیدا وەستا و بۆنی جلەکانی تا دوور بڵوبووەوە. 53ئیتر بەپەلە یوسف و جلەکانی گرت و پێی گوت« :وەک پاشا زیندوو ئەگەر داواکارییەکەم جێبەجێ نەکەیت ئەمڕۆ دەمری ،بەپەلە دەستەکەی تری درێژ کرد و شمشێرێکی لە ژێر جلەکانی دەرهێنا و شمشێرێکی خستە سەر ملی یوسف و گوتی« :هەستە و داواکارییەکەم جێبەجێ بکە ،ئەگەر ئەمڕۆ نەمریت». 73
جاشر
54یوسف لێی ترسا لە ئەنجامدانی ئەم کارە ،هەستا بۆ ئەوەی لێی هەڵبێت ،ئەویش دەستی بەسەر پێشەوەی جلەکانیدا گرت و لە ترسی هەڵتنەکەیدا ئەو جلە دڕاوەی کە زلیکا دەستی بەسەردا گرت و یوسف جلەکەی لە دەستی زلیکا بەجێهێشت و هەڵهات و هاتە دەرەوە ، چونکە لە ترسدا بوو. 55کاتێک زلیکا بینی کە جل و بەرگی یوسف دڕاوە و لە دەستیدا بەجێی هێشتووە و هەڵتووە ،لە ژیانی خۆی ترسا ،نەک هەواڵەکە لەبارەیەوە بڵوبێتەوە ،هەستا و بە فێڵبازی مامەڵەی کرد و ئەو جلوبەرگانەی لەبەری کردبوو لەبەر کرد و جلەکانی دیکەی لەبەر کرد. 56جل و بەرگی یوسف برد و لە تەنیشتی دانا و چوو لەو شوێنە دانیشتبوو کە لە نەخۆشییەکەیدا دانیشتبوو ،پێش ئەوەی خەڵکی ماڵەکەی بچنە دەرەوە بۆ ڕووبارەکە و کوڕێکی گەنجی بانگ کرد کە ئەو کاتە لە ماڵەکەدا بوو ،فەرمانی پێکرد خەڵکی ماڵەکە بانگ بکات بۆ لی. 57کاتێک بینییان بە دەنگێکی بەرز و گریانەوە پێی گوتن« :بزانن ئاغاکەتان چ عیبرییەکی بۆ هێناوم لە ماڵەکەدا ،چونکە ئەمڕۆ هاتووە بۆ ئەوەی لەگەڵم بخەوێت». 58کاتێک چوویتە دەرەوە ،هاتە ماڵەکە و بینی کە کەس لە ماڵەکەدا نییە ،هاتە لم و دەستی گرتم ،بە مەبەستی پاڵکەوتن لەگەڵم. 59جلەکانیم گرت و دڕاندم و بە دەنگێکی بەرز هاوارم لێکرد ،کاتێک دەنگم بەرزکردەوە لە ژیانی خۆی ترسا و جلەکەی لەبەردەممدا بەجێهێشت و هەڵت. 60خەڵکی ماڵەکەی هیچیان نەگوت ،بەڵم تووڕەیی زۆریان لە یوسف هەڵگیرسا و چوونە لی گەورەکەی و قسەی فێڵبازیەکەیان بۆ گێڕایەوە. 61ئینجا پۆتیفار بە تووڕەییەوە هاتەوە ماڵەوە و ژنەکەی هاوارێکی بۆ کرد و گوتی« :ئەم کارە چییە کە تۆ لەگەڵم کردوویت لە هێنانی ئەودا ».خزمەتکارێک بخەرە ناو ماڵەکەمەوە ،چونکە ئەمڕۆ هاتە لم بۆ ئەوەی لەگەڵم یاری بکات .ئەمڕۆ بەم شێوەیەی لەگەڵ کردم. 62پۆتیفار گوێی لە قسەکانی ژنەکەی بوو ،فەرمانی دا یوسف بە لێدانی توند سزا بدرێت ،ئەوانیش وایان لێکرد. 63لە کاتێکدا کە لێیان دەدا ،یوسف بە دەنگێکی بەرزەوە بانگی کرد و چاوەکانی بەرەو ئاسمان بەرزکردەوە و گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگار ،تۆ دەزانیت کە من بێتاوانم لە هەموو ئەمانە ،بۆچی ئەمڕۆ بە درۆ دەمرم ،بە دەستی ئەم پیاوە خراپە خەتەنەنەکراوانەی کە دەیانناسیت؟» 64لە کاتێکدا پیاوەکانی پۆتیفار لە یوسفیان دەدا ،ئەو بەردەوام بوو لە هاوار و گریان ،منداڵێکی تەمەن یازدە مانگ لەوێ بوو ،یەزدان دەمی منداڵەکەی کردەوە و ئەم قسانەی لەبەردەم پیاوەکانی پۆتیفاردا کرد کە یوسفیان لێدەدا و گوتی: 65چیتان لەم پیاوە دەوێت و بۆچی ئەم خراپەیەی لەگەڵ دەکەن؟ دایکم درۆ دەکات و درۆ دەڵێت؛ بەم شێوەیە مامەڵەکە بوو. 66منداڵەکە بە وردی هەموو ڕووداوەکانی بۆ گێڕانەوە و هەموو قسەکانی زلیکا بۆ یوسف ڕۆژ لە دوای ڕۆژ پێیان دەگوت. 67هەموو پیاوەکان گوێیان لە قسەکانی منداڵەکە بوو و زۆر سەریان سوڕما لە قسەکانی منداڵەکە ،منداڵەکە وازی لە قسەکردن هێنا و بێدەنگ بوو. 68پۆتیفار زۆر شەرمەزار بوو لە قسەکانی کوڕەکەی ،فەرمانی بە پیاوەکانی کرد کە چیتر لە یوسف نەدەن ،پیاوەکانیش وازیان لە لێدانی یوسف هێنا. 69پۆتیفار یوسفی گرت و فەرمانی دا کە دادگایی بکرێت لەبەردەم کاهینەکان ،کە دادوەری سەر بە پاشا بوون ،بۆ ئەوەی دادوەری لەسەر ئەم بابەتە بکەن. 70ئینجا پۆتیفار و یوسف هاتنە بەردەم کاهینەکان کە دادوەری پاشا بوون و پێی گوتن« :تکا دەکەم بڕیار بدەن ،چ حوکمێک بۆ خزمەتکارێک دەبێت ،چونکە ئەمەی کردووە». 71کاهینەکان بە یوسفیان گوت« :بۆچی ئەم کارەت لەگەڵ گەورەکەت کردووە؟ »یوسفیش وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئاغاکانم ،ئەمە وا نەبوو .پۆتیفار بە یوسفی گوت« :بەڕاستی هەموو ئەو شتانەی کە هی خۆم بوون بە دەستی تۆم سپارد و جگە لە ژنەکەم هیچم لێ نەگرت و چۆن توانیت ئەم خراپەیە بکەیت؟» 72یوسفیش وەڵمی دایەوە« :ئاغای گیان ،وەک یەزدان زیندووە و گیانت زیندووە ،پەروەردگارم ،ئەو قسەیەی لە ژنەکەتەوە بیستووتە ناڕاستە ،چونکە ئەمڕۆ کارەکە بەم شێوەیە بوو». 73ساڵێک بەسەرمدا تێپەڕی کە لە ماڵەکەتدا بووم .ئایا هیچ تاوانێکت لە مندا بینیوە ،یان شتێک کە ببێتە هۆی ئەوەی داوای ژیانی من بکەیت؟ 74کاهینەکان بە پۆتیفاریان گوت« :تکایە بنێرە و با جلە دڕاوەکەی یوسف بهێنن بۆ بەردەممان و با فرمێسکەکەی تێدا ببینین و ئەگەر فرمێسکەکە لەبەردەم جلەکەدایە ،ئەوا دەبێ ڕووخساری بەرامبەری بووبێت و ئەویش دەستی گرتبێت و بێتە لی و ژنەکەت بە فێڵ هەموو ئەو شتانەی کرد کە قسەی کردووە. 75جل و بەرگی یوسفیان هێنایە بەردەم کاهینەکان کە دادوەر بوون ،بینیان و بینیان فرمێسکەکە لەبەردەم یوسفدایە ،هەموو کاهینەکانی دادوەری زانیان کە ئەو ژنە فشاری خستۆتە سەری و گوتیان« :دادگای مردن بۆ ئەم کۆیلەیە نییە ،چونکە هیچی نەکردووە ،بەڵکو حوکمەکەی ئەوەیە کە لە ماڵی زیندانەکە دابنرێت بەهۆی ئەو ڕاپۆرتەوە ،کە لە ڕێگەی ئەوەوە ڕۆیشتووە ».دژی ژنەکەت دەربکە. 76پۆتیفار گوێی لە قسەکانیان بوو ،لە ماڵی زینداندا داینا ،ئەو شوێنەی کە زیندانییەکانی پاشا تێیدا زیندانیکراون ،یوسف دوانزە ساڵ لە ماڵی زیندانیکردنەکەدا بوو. 77سەرەڕای ئەوەش ،ژنی ئاغاکەی لێی نەگەڕاندەوە و ڕۆژ لە دوای ڕۆژ قسەی لەگەڵ نەدەکرد تا گوێی لێبگرێت و لە کۆتایی سێ مانگدا زەلیکا ڕۆژ بە ڕۆژ بەردەوام بوو لە چوون بۆ لی یوسف بۆ ماڵی زیندانیکردن و ڕاکێشا بۆ ئەوەی گوێی لێبگرێت ،زلیکاش بە یوسفی گوت« :تا کەی لەم ماڵەدا دەمێنیتەوە؟ بەڵم ئێستا گوێ لە دەنگم بگرە ،لەم ماڵەوە دەتهێنمە دەرەوە». 78یوسف وەڵمی دایەوە و گوتی« :باشترە بۆ من لەم ماڵەدا بمێنمەوە لەوەی گوێ لە قسەکانت بگرم و گوناه لە دژی خودا بکەم .ژنەکە پێی گوت« :ئەگەر خواستەکەم جێبەجێ نەکەیت ،چاوەکانت هەڵدەکێشم و بەند بۆ پێیەکانت زیاد دەکەم و دەتخەمە دەستی ئەو کەسانەی کە پێشتر نەتناسیوە». 74
جاشر
79یوسفیش وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەوەتا خودای هەموو زەوی توانای ئەوەی هەیە لە هەموو ئەو شتانە ڕزگارم بکات کە تۆ دەتوانیت بەرامبەرم بکەیت ،چونکە چاوی کوێرەکان دەکاتەوە و ئەوانەی بەستراون شل دەکاتەوە و هەموو ئەو نامۆیانە دەپارێزێت کە بە خاکەکە ئاشنا نین. 80کاتێک زلیکا نەیتوانی یوسف ڕازی بکات گوێی لێبگرێت ،وازی لە ڕۆیشتن هێنا بۆ ڕاکێشانی .و یوسف هێشتا لە ماڵی زیندانیدا زیندانی بوو .یاقوب باوکی یوسف و هەموو براکانی کە لە خاکی کەنعان بوون ،هەر لەو ڕۆژانەدا بەهۆی یوسفەوە ماتەمینی و گریانیان دەکرد ، چونکە یاقوب ڕەتیکردەوە بۆ یوسف کوڕەکەی دڵنەوایی بدرێت ،یاقوب بە دەنگی بەرز هاوار دەکات و هەموو ئەو ڕۆژانە دەگریا و ماتەمینی دەگێڕا. بەشی ٤٥ 1لەو ساڵەدا بوو ،کە ساڵی دابەزینی یوسفە بۆ میسر ،دوای ئەوەی براکانی فرۆشتیان ،ڕوبنی کوڕی یاقوب چووە تیمنە و ئەلیورامی کچی ئەڤی کەنعانی بۆ ژنەکەی هێنا و هاتە لی. 2ئینجا ئەلیورامی ژنی ڕوبن دووگیان بوو و چوار کوڕی لەدایک بوو ،حەنۆخ و پالو و چتسرۆن و کارمی .شیمعون براکەی دینا خوشکی کردە ژن ،مەموئێل و یامین و ئۆحەد و یاخین و زوچار پێنج کوڕی بۆ بوو. 3دواتر هاتە لی بونا ژنە کەنعانییەکە ،ئەویش بونایە کە شیمعۆن لە شاری شەخەم بە دیل گرتبوو ،بوناش لە پێش دینا بوو و چاودێری کرد ،شیمعونیش هاتە لی و شاولی بۆ بوو. 4لەو کاتەدا یەهودا چووە عەدولم ،ئەویش گەیشتە لی پیاوێکی عەدولم کە ناوی هیرا بوو ،یەهودا کچێکی پیاوێکی خەڵکی کەنعانی بینی و ناوی عەلیات بوو ،کچی شوعا بوو ،بردی و هاتە لی ،عەلیاتیش یەهودا و ئێر و ئۆنان و شیلۆی لەدایک کرد .سێ کوڕ. 5لێڤی و ئیساخار چوونە خاکی ڕۆژهەڵت و کچەکانی ئەیوبابی کوڕی یۆکتانی کوڕی ئەبەریان کردە ژن .ئەیوبابی کوڕی یۆکتان دوو کچی هەبوو .ناوی گەورەکە ئادینا بوو ،ناوی بچووکەکەش ئاریدە بوو. 6لێڤی ئادینای گرت و عیساخار عەریدای گرت و گەیشتنە خاکی کەنعان بۆ ماڵی باوکیان ،ئەدیناش لەڤیا و گێرشۆن و کەحات و مێراری لەدایک بوو .سێ کوڕ. 7عەریدا چوار کوڕی لە ئیساخار تۆل و پوڤا و ئەیوب و شۆمرۆن بوو .دان چووە خاکی مۆئاب و ئەفلتی کچی چەمودانی مۆئابیی هێنایە سەر خاکی کەنعان. 8ئەفللیت نەزۆک بوو ،نەوەیەکی نەبوو ،دواتر خودا ئەفلتی ژنی دان ی بیر هێنایەوە و دووگیان بوو و کوڕێکی بوو ،ناوی لێنا چووشیم. 9گاد و نەفتالی چوونە حەران و لەوێ کچەکانی عەمورامی کوڕی ئوز کوڕی ناهوریان کردە ژن. 10ئەمانە ناوی کچەکانی عامورامن .ناوی گەورەکە مەریمە و ناوی ئوزیتی بچووکتر بوو .نەفتالییش مەریمای گرت و گادیش ئوزیتی گرت .و هێنایان بۆ خاکی کەنعان بۆ ماڵی باوکیان. 11مێریما چوار کوڕی بۆ نەفتالی یەخزیل و گونی و یازەر و شالەم بوو .عوزیتیش حەوت کوڕی بۆ گاد زێفیان و چاگی و شونی و ئەزبۆن و ئێری و ئارۆدی و ئارالی بوو. 12ئاشێر چووە دەرەوە و ئەدۆنی کچی ئەفللی کوڕی حەدادی کوڕی ئیسماعیلی بردەوە و هێنایە خاکی کەنعان. 13لەو ڕۆژانەدا ئەدۆنی ژنی ئاشێر مرد .دوای مردنی ئەدۆن بوو کە ئاشێر چووە ئەودیوی ڕووبارەکە و هادورای کچی ئەبیمائێلی کوڕی ئەبەر کوڕی شەم ژنی هێنا. 14ژنە گەنجەکە ڕوخسارێکی جوان و زیرەک بوو ،هاوسەری مەلکیێلی کوڕی ئیلمی کوڕی شەم بوو. 15هادورا کچێکی بۆ مەلکیێل بوو ،ناوی لێنا سێراخ ،دوای ئەوە مەلکیێل مرد و هادورا چوو و لە ماڵی باوکیدا مایەوە. 16دوای مردنی ژنەکە لە ئاشێر ،چوو هادورای کردە ژن و هێنای بۆ خاکی کەنعان ،سێراخی کچەکەیشی لەگەڵ خۆیان هێنا ،تەمەنی سێ ساڵ بوو ،کچەکەش لە ماڵی یاقوب پەروەردە کرا. 17کچەکە ڕوخسارێکی جوانی هەبوو ،بە ڕێگا پیرۆزەکانی نەوەی یاقوبدا دەڕۆیشت .هیچی کەم نەبوو ،یەزدان حیکمەت و تێگەیشتنی پێبەخشی. 18حەدورای هاوسەری ئاشێر دووگیان بوو و یمنا و ییشوا و ییشڤی و بێریای بۆ بوو .چوار کوڕ. 19زبولون چووە میدیان و مێریشای کچی مۆلدی کوڕی ئەبیدای کوڕی میدیانی هێنایە سەر خاکی کەنعان. 20ئینجا مێروشا سێرد و ئیلۆن و یەخلیل بۆ زابولون بوو .سێ کوڕ. 21یاقوب ناردی بۆ ئارام ،کوڕی زۆبا کوڕی تەرا ،ئەویش بنیامین میکالیای کچی ئارامی بۆ کوڕەکەی برد و هاتە خاکی کەنعان بۆ ماڵی یاقوب .بنیامین تەمەنی دە ساڵ بوو کاتێک مێکالیای کچی ئارام بوو بە ژن. 22ئینجا میکالیا دووگیان بوو و پێنج کوڕی لە بنیامین بێل ،بێخێر ،ئەشبێل ،گێرا و نەعمان بوو .بنیامینیش دوای ئەوە چوو و عەریباتی کچی شۆمرۆنی کوڕی ئیبراهیم ،جگە لە ژنە یەکەمەکەی ،ژنێکی هێنا و تەمەنی هەژدە ساڵ بوو .عەریباتیش بۆ بنیامین ئاچی ،ڤۆش ، موپیم ،چوپیم و ئۆرد بوو .پێنج کوڕ. 23لەو ڕۆژانەدا یەهودا چووە ماڵی شەم و تاماری کچی ئیلمی کوڕی شێمی بردە ژنێک بۆ ئێر لەدایکبووی یەکەمی. 24ئێر هاتە لی تاماری هاوسەری ،ژنەکەی بوو بە ژنی ،کاتێک هاتە لی ،لە دەرەوە نەوەکانی لەناوبرد و کارەکانی لەبەردەم یەزدان خراپ بوو ،یەزدان کوشتی. 25دوای مردنی ئێر ،یەکەم منداڵی یەهودا بوو ،یەهودا بە ئۆنان گوت :بڕۆ بۆ لی ژنی براکەت و وەک خزمێکی نزیک بیهێنە و تۆو بۆ براکەت پەروەردە بکە. 26ئینجا ئۆنان تاماری کردە ژن و هاتە لی ،ئۆنانیش کارەکانی براکەی بەدڵ بوو ،کارەکەی لەبەردەم یەزدان خراپ بوو ،ئەویش کوشتی. 75
جاشر
27کاتێک ئۆنان مرد ،یەهودا بە تاماری گوت« :لە ماڵی باوکت بمێنەرەوە تا شیلۆی کوڕم گەورە دەبێت ،یەهوداش چیتر دڵخۆش نەبوو بە تامار بیداتە شیلۆ ،چونکە وتی« :ڕەنگە ئەویش وەک براکانی بمرێت». 28تامار هەستا و ڕۆیشت و لە ماڵی باوکی مایەوە ،تاماریش بۆ ماوەیەک لە ماڵی باوکی بوو. 29لە شۆڕشی ساڵدا ،عەلیاتی هاوسەری یەهودا مرد .یەهوداش بۆ ژنەکەی دڵنەوایی درا ،دوای مردنی عەلیات ،یەهودا لەگەڵ هیرا هاوڕێکەی بەرەو تیمنا بەرەو تیمنا بۆ بڕینی مەڕەکانیان. 30تامار بیستبووی کە یەهودا بۆ بڕینی مەڕەکان چووەتە تیمنا و شیلۆ گەورە بووە و یەهودا لێی دڵخۆش نەبوو. 31تامار هەستا و جل و بەرگی بێوەژنەکەی لەبەر کرد و پەردەی لەسەر دانا و بە تەواوی خۆی داپۆشی و چوو و لە شەقامی گشتی دانیشت ،کە لەسەر ڕێگای تیمنایە. 32یەهودا تێپەڕی و بینی و بردی و هاتە لی ،ژنەکەش لەلیەن ئەوەوە دووگیان بوو ،لە کاتی منداڵبووندا دووانە لە سکیدا هەبوو ،ناوی پێرێزی یەکەمی ناوە و ناوی زارای دووەمی ناوە. بەشی ٤٦ 1لەو ڕۆژانەدا یوسف هێشتا لە ماڵی زیندان لە خاکی میسردا زیندانی بوو. 2لەو کاتەدا خزمەتکارەکانی فیرعەون لەبەردەمیدا وەستابوون ،سەرۆک کۆشکەکان و سەرۆکی نانەواکان کە سەر بە پاشای میسر بوون. 3ئینجا کۆشکەکە شەرابی وەرگرت و لەبەردەم پاشا دانا تا بیخواتەوە ،نانەواکەش نانی لەبەردەم پاشا دانا بۆ ئەوەی بیخوات ،پاشاش لە شەرابەکەی خواردەوە و لە نانەکەی خوارد ،ئەو و خزمەتکارەکانی و خزمەتکارەکانی کە لەسەر مێزی پاشا نانیان خوارد. 4لە کاتی خواردن و خواردنەوەدا ،نانسازەکە و نانەواکە لەوێ مانەوە و خزمەتکارەکانی فیرعەونیش مێشێکی زۆریان لەناو شەرابەکەدا دۆزیەوە ،کە نانسازەکە هێنابووی ،بەردی نیتریش لە نانەوانەکەدا دۆزرایەوە. 5فەرماندەی پاسەوانەکان یوسفی وەک خزمەتکارێک لە ئەفسەرانی فیرعەون دانا ،ئەفسەرانی فیرعەونیش ساڵێک لە زیندان بوون. 6لە کۆتایی ساڵدا ،هەردووکیان لە یەک شەودا خەونیان بینی ،لە شوێنی زیندانیکردنەکەدا کە لێی بوون ،بەیانیان یوسف هاتە لیان بۆ ئەوەی وەک هەمیشە چاودێرییان بکات ،بینییان و بینی ڕووخساریان خەمۆک و خەمناک بوو. 7یوسف لێیان پرسی« :بۆچی ئەمڕۆ ڕووخسارتان خەمناک و خەمۆکە؟ پێیان گوت« :خەوینمان بینی ،کەس نییە لێکی بداتەوە .یوسف پێی گوتن« :تکا دەکەم خەونەکەت بۆم بگێڕنەوە ،خودا وەڵمی ئاشتیتان پێدەداتەوە وەک ئەوەی دەتانەوێت». 8خەونەکەی بۆ یوسف گێڕایەوە و گوتی« :لە خەودا بینیم ،ترێیەکی گەورە لەبەردەممدا بوو ،لەسەر ئەو ترێیە سێ لقم بینی ،ترێش بە خێرایی گوڵی کرد و گەیشتە بەرزایییەکی زۆر ،کۆپەکانی پێگەیشتن و بوون بە ترێ. 9ترێم برد و لەناو جامێکدا فشارم خست و خستمە دەستی فیرعەون و ئەویش خواردەوە .یوسف پێی گوت« :ئەو سێ لقەی کە لەسەر ڕوەکی ترێ بوو سێ ڕۆژە». 10بەڵم لە ماوەی سێ ڕۆژدا پاشا فەرمانت پێدەدات کە بتخەنە دەرەوە و دەتگەڕێنێتەوە بۆ پۆستەکەت ،شەرابەکەی دەدەیت بە پاشا بۆ خواردنەوە وەک سەرەتای کاتێک کە تۆ خزمەتکاری بوویت .بەڵم با لەبەردەمتدا ڕەزامەندی بدۆزمەوە ،کە کاتێک باش دەبێت بۆ فیرعەون من لەبیر بکەیت و میهرەبانیم لەگەڵ بکەیت و لەم زیندانە دەرمبهێنیت ،چونکە لە خاکی کەنعان دزراوم و لەم شوێنەدا بە کۆیلە فرۆشرام. 11هەروەها ئەوەی سەبارەت بە ژنە گەورەکەم پێت وترا درۆیە ،چونکە بێهودە منیان لەم زیندانەدا دانا .گەوادەکەش وەڵمی یوسفی دایەوە و گوتی« :ئەگەر پاشا وەک سەرەتا مامەڵەیەکی باشم لەگەڵدا بکات ،وەک ئەوەی دواجار بۆت لێکدامەوە ،هەموو ئەو کارانە دەکەم کە تۆ ئارەزووی دەکەیت و لەم زیندانە دەرت دەهێنم». 12نانەواکە کە بینی یوسف بە وردی خەونەکەی گەندەڵەکەی لێکداوە ،نزیک بووەوە و هەموو خەونەکەی بۆ یوسف گێڕایەوە. 13پێی گوت« :لە خەودا سێ سەبەتەی سپیم بینی و بینیم لەسەر سەرم ،سەیرم کرد و بینیم لە سەبەتەکەی سەرەوەدا هەموو جۆرە گۆشتێکی کوڵو بۆ فیرعەون هەبوو ،باڵندەکان لە سەرمەوە دەیانخوارد. 14یوسف پێی گوت« :ئەو سێ سەبەتەی کە بینیوتە سێ ڕۆژە ،بەڵم لە ماوەی سێ ڕۆژدا فیرعەون سەرت دادەکەنێت و بە دارێکەوە هەڵتدەواسێت و باڵندەکان گۆشتت دەخۆن ،وەک ئەوەی لە خەودا بینیوتە. 15لەو ڕۆژانەدا شاژن خەریک بوو لەدایک ببێت ،لەو ڕۆژەدا کوڕێکی بۆ پاشای میسر بوو ،ڕایانگەیاند کە پاشا کوڕە یەکەمی خۆی وەرگرتووە و هەموو گەلی میسر لەگەڵ ئەفسەران و خزمەتکارەکانی فیرعەون زۆر دڵخۆش بوون. 16لە سێیەم ڕۆژی لەدایکبوونیدا فیرعەون جەژنێکی بۆ ئەفسەران و خزمەتکارەکانی بۆ سوپای خاکی سوار و خاکی میسر سازکرد. 17هەموو گەلی میسر و خزمەتکارەکانی فیرعەون هاتن بۆ ئەوەی لەگەڵ پاشا لە جەژنی کوڕەکەیدا نان بخۆن و بخۆنەوە و بە شادی پاشا شاد بن. 18لەو کاتەدا هەموو ئەفسەرانی پاشا و خزمەتکارەکانی بۆ ماوەی هەشت ڕۆژ لە جەژنەکەدا شاد بوون و بۆ ماوەی هەشت ڕۆژ لە ماڵی پاشا بە هەموو جۆرە ئامێرێکی مۆسیقا و سەما و سەما شادیان دەکرد. 19ئەو خەوندارەی کە یوسف خەونەکەی بۆ لێکدایەوە ،یوسفی لەبیر کرد و وەک بەڵێنی دابوو بۆ پاشا باسی نەکرد ،چونکە ئەم شتە لە یەزدانەوە بوو بۆ ئەوەی یوسف سزا بدات ،چونکە پشتی بە مرۆڤ بەستبوو. 20دوای ئەوە یوسف دوو ساڵ لە زیندانەکە مایەوە ،تا دوانزە ساڵی تەواو کرد. بەشی ٤٧
76
جاشر
1ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم لەو ڕۆژانەدا هێشتا لە خاکی کەنعان دەژیا .تەمەنی زۆر تەمەنی سەد و هەشتا ساڵ بوو ،عیسۆی کوڕی برای یاقوب لە خاکی ئەدۆم بوو ،خۆی و کوڕەکانی لەناو نەوەی سەعیردا موڵک و ماڵییان تێدا بوو. 2عیسۆ بیست کە کاتی مردنی باوکی نزیک بووەتەوە ،خۆی لەگەڵ کوڕەکانی و ماڵەکەی هاتنە خاکی کەنعان ،بۆ ماڵی باوکی ،یاقوب و کوڕەکانی لەو شوێنەی کە لە حەبرۆن نیشتەجێ بوون ،چوونە دەرەوە و هەموویان هاتنە لی ئیسحاقی باوکیان و عیسۆ و کوڕەکانیان لە چادرەکەدا بینی. 3یاقوب و کوڕەکانی لەبەردەم ئیسحاقی باوکیدا دانیشتبوون ،یاقوب هێشتا ماتەمینی بۆ یوسفی کوڕەکەی دەگێڕا. 4ئیسحاق بە یاقوبی گوت« :کوڕەکانتم بۆ بێنە ئێرە و من بەرەکەتیان پێ دەبەخشم .یاقوب یازدە منداڵەکەی هێنایە بەردەم ئیسحاقی باوکی. 5ئیسحاق دەستەکانی خستە سەر هەموو کوڕەکانی یاقوب ،دەستی گرت و لە باوەشی گرت و یەک بە یەک ماچی کردن و ئیسحاق لەو ڕۆژەدا بەرەکەتی خستە سەریان و پێی وتن« :خودای باوباپیرانتان بەرەکەتتان پێ ببەخشێت و تۆوەکانتان وەک ئەستێرەکانی ئاسمان زیاد بکات بۆ ژمارە. 6ئیسحاقیش بەرەکەتی خستە سەر کوڕەکانی عیسۆ و گوتی« :خودا بۆ هەموو ئەوانەی دەتبینن و هەموو دوژمنەکانتان ببنە ترسناک و ترسناک». 7ئیسحاق یاقوب و کوڕەکانی بانگ کرد و هەموویان هاتن و لەبەردەم ئیسحاق دانیشتن و ئیسحاق بە یاقوبی گوت« :یەزدانی پەروەردگاری هەموو زەوی پێی فەرمووم« :ئەم خاکە بە نەوەکەت دەدەم بە میرات ئەگەر منداڵەکانت ڕێساکانم و ڕێبازەکانم بپارێزن و ئەو سوێندەی کە سوێندم بە ئیبراهیمی باوکت خواردبوو بۆیان جێبەجێ بکەم». 8ئێستا کوڕەکەم ،منداڵەکانت و منداڵەکانی منداڵەکانت فێر بکە کە لە یەزدان بترسن و بەو ڕێگایە باشەدا بڕۆن کە یەزدانی پەروەردگارت ڕازی بکات ،چونکە ئەگەر ڕێگاکانی یەزدان و ڕێساکانی بپارێزیت ،یەزدان پەیمانەکەی لەگەڵ ئیبراهیم بۆت دەپارێزێت و بە درێژایی ڕۆژەکان چاکە لەگەڵ تۆ و نەوەکەت دەکات. 9کاتێک ئیسحاق فەرمانی بە یاقوب و منداڵەکانی تەواو کرد ،جنۆکەکەی هێنا و مرد و بۆ لی گەلەکەی کۆکرایەوە. 10یاقوب و عیسۆ کەوتنە سەر ڕووخساری ئیسحاقی باوکیان و گریان ،ئیسحاق تەمەنی سەد و هەشتا ساڵ بوو کاتێک لە خاکی کەنعان لە حەبرۆن مرد و کوڕەکانی بردیان بۆ ئەشکەوتی مەخپەلە ،کە ئیبراهیم لە نەوەی حیت کڕیبووی بۆ ئەوەی ببێتە شوێنی ناشتن. 11هەموو پاشاکانی خاکی کەنعان لەگەڵ یاقوب و عیسۆ ڕۆیشتن بۆ ناشتنی ئیسحاق ،هەموو پاشاکانی کەنعان ڕێزێکی زۆریان لە ئیسحاق گرت لە کاتی مردنیدا. 12کوڕەکانی یاقوب و کوڕەکانی عیسۆ بە پێی ڕووت بە دەوری خۆیاندا دەگەڕان و بە گریانەوە دەڕۆیشتن تا گەیشتنە کیرەعەربا. 13یاقوب و عیسۆ ئیسحاقی باوکیان لە ئەشکەوتی مەخپێل کە لە کیرات-عەربایە لە حەبرۆن بە خاک سپێردرا ،وەک لە پرسەی پاشاکاندا بە شەرەفێکی زۆرەوە بە خاکیان سپێردرا. 14یاقوب و کوڕەکانی و عیسۆ و کوڕەکانی و هەموو پاشاکانی کەنعان ماتەمینی گەورە و قورسیان کرد و چەندین ڕۆژ بەخاکیان سپێردرا و ماتەمینیان بۆ گێڕا. 15لە کاتی مردنی ئیسحاقدا ،ئاژەڵەکانی و ماڵ و سامانەکانی و هەموو شتێکی خۆی بۆ کوڕەکانی بەجێهێشت .عیسۆ بە یاقوبی گوت : «تکایە ،هەموو ئەوەی باوکمان بەجێی هێشتووە بۆ دوو بەش دابەشی دەکەین ،منیش هەڵبژاردنم دەبێت ،یاقوب گوتی« :ئێمەش وا دەکەین». 16یاقوب هەموو ئەو شتانەی کە ئیسحاق لە خاکی کەنعان بەجێی هێشتبوو ،ئاژەڵ و موڵکەکانی برد و لە دوو بەشدا لەبەردەم عیسۆ و کوڕەکانی دانا و بە عیسۆی گوت« :ئەوە هەموو ئەمانە لەبەردەمتدایە ،نیوەی کە دەیبەیت بۆ خۆت هەڵبژێرە». 17یاقوب بە عیسۆی گوت« :بزانە چیت پێ دەڵێم :یەزدانی پەروەردگاری ئاسمان و زەوی بە ئیبراهیم و ئیسحاقی باوباپیرانمان گوت« :ئەم خاکە بۆ هەمیشە دەدەم بە نەوەکەت». 18ئێستا هەموو ئەو شتانەی باوکمان بەجێی هێشتووە لەبەردەمتدایە و سەیرکە هەموو خاکەکە لەبەردەمتدایە .ئەوەی ئارەزووی دەکەیت لەوان هەڵیبژێرە. 19ئەگەر تۆ دەتەوێت هەموو خاکەکە بۆ هەمیشە بیبە بۆ خۆت و منداڵەکانت ،منیش ئەم سامانە دەبەم و دەتەوێت دەوڵەمەندەکان بیبەن بۆت ، منیش ئەم خاکە بۆ خۆم و منداڵەکانم دەبەم بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە بە میرات بیگرم. 20ئەو کاتە نەبایۆتی کوڕی ئیسماعیل لەگەڵ منداڵەکانی لە خاکەکەدا بوو ،عیسۆش لەو ڕۆژەدا ڕۆیشت و ڕاوێژی لەگەڵ کرد. 21یاقوب بەم شێوەیە قسەی لەگەڵ کردم و بەم شێوەیە وەڵمی دامەوە ،ئێستا ئامۆژگاریت بدە و گوێمان لێدەبێت. 22نەبایۆت گوتی« :ئەمە چییە کە یاقوب پێی وتوویت؟ سەیرکە هەموو نەوەی کەنعان بە ئارامی لە خاکەکەیان نیشتەجێن و یاقوب دەڵێت بە درێژایی ڕۆژ لەگەڵ نەوەکانیدا بە میرات دەگرم. 23ئێستا بڕۆ و هەموو سامانی باوکت وەربگرە و یاقوب براکەت لە خاکەکەدا بەجێبهێڵە ،وەک ئەوەی قسەی کردووە. 24عیسۆ هەستا و گەڕایەوە بۆ لی یاقوب و هەموو ئەو کارانەی کرد کە نەبایۆتی کوڕی ئیسماعیل ئامۆژگاری کردبوو .عیسۆ هەموو ئەو سامانەی کە ئیسحاق بەجێی هێشتبوو ،گیان و ئاژەڵ و ئاژەڵ و ماڵ و هەموو سامانەکانی برد .هیچی بە یاقوبی برای نەدا؛ یاقوب هەموو خاکی کەنعانی گرت ،لە چەمی میسرەوە تا ڕووباری فورات ،بۆ هەمیشە گرتی بۆ هەمیشەیی و بۆ منداڵەکانی و بۆ نەوەکانی دوای خۆی. 25هەروەها یاقوب ئەشکەوتی مەخپێلی لە عیسۆی برای وەرگرت کە لە حەبرۆنە ،کە ئیبراهیم لە ئەفرۆن کڕیبووی بۆ ئەوەی ببێتە شوێنی ناشتن بۆ خۆی و نەوەکەی بۆ هەمیشە. 26یاقوب هەموو ئەمانەی لە کتێبی کڕینەکەدا نووسی و واژۆی لەسەر کرد و لەگەڵ چوار شایەتحاڵی دڵسۆزدا هەموو ئەمانەی دا. 27ئەمانەش ئەو قسانەن کە یاقوب لە کتێبەکەدا نووسیویەتی :خاکی کەنعان و هەموو شارەکانی حیتیەکان ،حیڤییەکان ،یەبوسییەکان ، ئەمۆرییەکان ،فەریزییەکان و گێرگاشییەکان ،هەموو ئەو حەوت نەتەوەیە لە ڕووباری میسرەوە تا ڕووباری فورات. 28یاقوب شاری حەبرۆن کیراتعەربا و ئەو ئەشکەوتەی کە تێیدایە ،هەمووی لە عیسۆی برای کڕی بە بەها ،بۆ ئەوەی ببێتە موڵک و میرات بۆ نەوەکانی دوای خۆی. 77
جاشر
29یاقوب کتێبی کڕین و واژۆ و فەرمان و ڕێساکان و کتێبە ئاشکراکراوەکەی برد و لە قاپێکی زەویدا داینا بۆ ئەوەی بۆ ماوەیەکی زۆر بمێننەوە و ڕادەستی منداڵەکانی کرد. 30عیسۆ هەموو ئەو شتانەی کە باوکی دوای مردنی بۆی بەجێهێشتبوو لە یاقوبی برای وەرگرت و هەموو موڵک و ماڵی لە مرۆڤ و ئاژەڵ و وشتر و کەر و گا و بەرخ و زیو و زێڕ و بەرد و بدلیۆم و هەموو ئەو سامانەی کە هی ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیم بوو ،وەرگرت .هیچ شتێک نەمابوو کە عیسۆ نەیباتە خۆی ،لە هەموو ئەو شتانەی کە ئیسحاق دوای مردنی بەجێی هێشتبوو. 31عیسۆ هەموو ئەمانەی برد و خۆی و منداڵەکانی چوونە ماڵەوە بۆ خاکی سێعیری هۆری ،دوور لە یاقوبی برای و منداڵەکانی. 32عیسۆ لەنێو نەوەی سێیردا موڵک و ماڵی هەبوو ،لەو ڕۆژەوە عیسۆ نەگەڕایەوە خاکی کەنعان. 33هەموو خاکی کەنعان بوو بە میرات بۆ نەوەی ئیسرائیل بۆ میراتێکی هەمیشەیی ،عیسۆش لەگەڵ هەموو نەوەکانیدا چیای سێیری بە میرات گرت. بەشی ٤٨ 1لەو ڕۆژانەدا ،دوای مردنی ئیسحاق ،یەزدان فەرمانی دا و برسێتی بەسەر هەموو زەویدا هێنا. 2لەو کاتەدا فیرعەونی پاشای میسر لەسەر تەختەکەی لە خاکی میسر دانیشتبوو و لەسەر جێگاکەی پاڵکەوتبوو و خەونی دەبینی ،فیرعەون لە خەودا بینی کە لە کەناری ڕووباری میسر وەستاوە. 3کاتێک وەستابوو بینی و بینی حەوت مانگای چەور و گۆشت و بەختەوەر لە ڕووبارەکەوە هاتنە دەرەوە. 4حەوت مانگای دیکەش کە گۆشتیان لواز و ناخۆش بوو ،بەدوایاندا هاتنە سەرەوە و حەوت گامێشەکەیان قووتیان دا و هێشتا ڕوخساریان وەک سەرەتا نەخۆش بوو. 5ئینجا لە خەو هەڵسا و جارێکی تر خەوی لێکەوتەوە و جارێکی تر خەوی بینی ،بینی و بینی حەوت گەنمەشامی لەسەر یەک چەقۆ هاتنە سەرەوە ،پلەدار و باش ،حەوت گوێچکەی تەنک بە بای ڕۆژهەڵتەوە هەڵیانکوتایە سەریان ،و گوێچکە تەنکەکان پڕەکانیان قووت دا و فیرعەون لە خەونەکەی لە خەو هەڵسا. 6بەیانی پاشا خەونەکانی بیرکەوتەوە و بەهۆی خەونەکانیەوە ڕۆحی بەداخەوە تووشی شڵەژان بوو ،پاشا بەپەلە نارد و بانگی هەموو جادووگەرەکانی میسر و داناکانی کرد و هاتن و لەبەردەم فیرعەون وەستان. 7پاشا پێی گوتن« :خەونم بینیوە و کەس نییە لێک بداتەوە .بە پاشایان گوت :خەونەکانت بۆ خزمەتکارەکانت بگێڕەوە و با گوێیان لێبگرین. 8پاشا خەونەکانی بۆ گێڕانەوە و هەموویان وەڵمیان دایەوە و بە یەک دەنگ بە پاشایان گوت :پاشا بۆ هەمیشە بژی .و ئەمە لێکدانەوەی خەونەکانتە. 9ئەو حەوت مانگا باشەی کە بینیوتە حەوت کچە کە لە ڕۆژانی دواییدا بۆت لەدایک دەبن و ئەو حەوت مانگایەی کە بینیوتە بەدوایاندا دێنە سەرەوە و قووتیان داون ،بۆ نیشانەیەکن بۆ ئەوەی ئەو کچانەی کە بۆت لەدایک دەبن هەموویان لە سەردەمی ژیانی پاشادا دەمرن. 10ئەوەی لە خەونی دووەمدا بینیت کە حەوت گەنمەشامی باشی تەواو لەسەر یەک چەقۆ هاتنە سەرەوە ،ئەمە لێکدانەوەیان ئەوەیە کە لە ڕۆژانی دواییدا حەوت شار لە سەرانسەری خاکی میسر بۆ خۆت دروست دەکەیت .ئەوەی بینیوتە لە حەوت گەنمەشامی تەقێنراو کە بەدوایاندا هەڵدەقوڵێت و قووتیان دەدا لە کاتێکدا بە چاوەکانت دەیانبینیت ،بۆ نیشانەیە بۆ ئەوەی ئەو شارانەی کە تۆ دروستی دەکەیت هەموویان لە ڕۆژانی دواییدا ،لە سەردەمی ژیانی پاشادا لەناو دەچن. 11کاتێک ئەم قسانەیان دەگوت پاشا گوێی بۆ قسەکانیان نەکێشا و دڵی خۆی لەسەریان جێگیر نەکرد ،چونکە پاشا بە حیکمەتی خۆی دەیزانی کە ئەوان لێکدانەوەی دروستیان بۆ خەونەکان نەکردووە .کاتێک قسەکانیان لەبەردەم پاشا تەواو کرد ،پاشا وەڵمی دانەوە و گوتی : «ئەمە چییە کە ئێوە پێتان وتم؟ »بە دڵنیاییەوە درۆتان گوتووە و درۆتان کردووە؛ بۆیە ئێستا لێکدانەوەی دروستی خەونەکانم بدەن ،بۆ ئەوەی نەمرن». 12پاشا فەرمانی دا ،دوای ئەمە نارد و بانگی داناکانی دیکەی کرد ،ئەوان هاتن و لەبەردەم پاشا وەستان و پاشا خەونەکانی بۆ گێڕانەوە و هەموویان بەپێی یەکەم لێکدانەوە وەڵمیان دایەوە و تووڕەیی پاشا هەڵگیرسا و زۆر تووڕە بوو ،پاشا پێی گوتن« :بەڕاستی ئێوە درۆ دەکەن و درۆ دەکەن لەو قسانەی ئێوەدا. 13پاشا فەرمانی دا کە ڕاگەیاندنێک لە سەرانسەری خاکی میسردا دەربکرێت و دەڵێت« :پاشا و پیاوە گەورەکانی بڕیاریان داوە کە هەر پیاوێکی دانا کە لێکدانەوەی خەونەکان بزانێت و تێبگات و ئەمڕۆ پێش پاشا نەیەت ،ئەوا دەمرێت». 14ئەو پیاوەی کە لێکدانەوەی دروستی خەونەکانی بۆ پاشا ڕادەگەیەنێت ،هەموو ئەو شتانەی کە لە پاشا داوای دەکات پێی دەدرێت .هەموو داناکانی خاکی میسر لەگەڵ هەموو ئەو جادووگەر و جادووگەرانەی کە لە میسر و لە گۆشن و لە ڕامسێس و لە تاخپانچە و لە سوار و لە هەموو شوێنەکانی سنووری میسر بوون ،هاتنە بەردەم پاشا و هەموویان لەبەردەم پاشا وەستان. 15هەموو ئاغاکان و میرەکان و خزمەتکارەکانی پاشا لە هەموو شارەکانی میسرەوە کۆبوونەوە و هەموویان لەبەردەم پاشا دانیشتن و پاشا خەونەکانی لەبەردەم داناکان و میرەکان و هەموو ئەوانەی لەبەردەم پاشا دانیشتبوون بەو بینینە سەریان سوڕما. 16هەموو ئەو دانایانە کە پێش پاشا بوون ،لە لێکدانەوەی خەونەکانیدا زۆر دابەش بوون .هەندێکیان بۆ پاشا لێکیان دایەوە و گوتیان : «حەوت گا باشەکە حەوت پاشایە ،کە لە کۆڵی پاشا بەسەر میسردا پەروەردە دەکرێن». 17حەوت گا خراپەکەش حەوت سەرۆکن ،کە لە ڕۆژانی دواییدا لە دژی ئەوان هەڵدەستن و لەناویان دەبەن .حەوت گەنمەشامی حەوت شازادەی گەورەی میسرن ،کە دەکەونە دەستی حەوت شازادەی کەمتر بەهێزی دوژمنەکانیان ،لە شەڕەکانی پەروەردگارمان پاشا. 18هەندێکیان بەم شێوەیە بۆ پاشایان لێکدانەوە و گوتیان« :حەوت گا باشەکە شارە بەهێزەکانی میسرن ،حەوت گا خراپەکەش حەوت نەتەوەی خاکی کەنعانن ،کە لە ڕۆژانی دواییدا دێنە سەر حەوت شارەکەی میسر و لەناویان دەبەن». 78
جاشر
19ئەوەی لە خەونی دووەمدا بینیوتە ،حەوت گەنمەشامی باش و خراپ ،نیشانەیە بۆ ئەوەی حکومەتی میسر جارێکی دیکە وەک سەرەتا دەگەڕێتەوە بۆ نەوەکانت. 20لە سەردەمی پاشایەتی ئەودا گەلی شارەکانی میسر ڕووبەڕووی حەوت شاری کەنعان دەبنەوە کە لەوان بەهێزترن و لەناویان دەبەن و حکومەتی میسر دەگەڕێتەوە بۆ نەوەکانت. 21هەندێکیان بە پاشایان گوت« :ئەمە لێکدانەوەی خەونەکانتە .حەوت گا باشەکە حەوت شاژنن ،کە لە ڕۆژانی دواییدا دەیانبەیتە ژن و حەوت گا خراپەکەش ئەوە دەگەیەنن کە ئەو ژنانە هەموویان لە ژیانی پاشادا دەمرن. 22ئەو حەوت گەنمە باش و خراپەی کە لە خەونی دووەمدا بینیوتە چواردە منداڵن ،لە ڕۆژانی دواییدا هەڵدەستن و لە نێوان خۆیاندا شەڕ دەکەن و حەوتیان ئەو حەوتە بەهێزترە دەکوژن. 23هەندێکیان ئەم قسانەیان بە پاشا وت و گوتیان« :حەوت گا باشەکە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە حەوت منداڵت لەدایک دەبێت و لە ڕۆژانی دواییدا حەوت منداڵی منداڵەکانت دەکوژن .و ئەو حەوت گوێچکەی باشی گەنمەشامی کە لە خەونی دووەمدا بینیوتە ،ئەو میرانەن کە حەوت شازادەی کەم دەسەڵتی دیکە لە ڕۆژانی دواییدا شەڕیان لەگەڵ دەکەن و لەناویان دەبەن و تۆڵەی دۆسیەی منداڵەکانت دەکەنەوە و حکومەت جارێکی دیکە دەگەڕێتەوە بۆ تۆوەکانت. 24پاشا گوێی لە هەموو قسەکانی داناکانی میسر و لێکدانەوەی خەونەکانی بوو ،هیچیان پاشایان پێ خۆش نەکرد. 25پاشا بە حیکمەتی خۆی زانی کە ئەوان بە تەواوی بە ڕاستی قسە ناکەن لە هەموو ئەم قسانەدا ،چونکە ئەمە لە یەزدانەوە بوو بۆ ئەوەی قسەی داناکانی میسر پووچەڵ بکاتەوە ،بۆ ئەوەی یوسف لە ماڵی زیندانیکردن دەربچێت و لە میسر گەورە بێت. 26پاشا بینی کە لە نێو هەموو دانا و ساحیرەکانی میسردا هیچ کەسێک بە ڕاستی قسەی لەگەڵ نەکردووە و تووڕەیی پاشا هەڵگیرسا و تووڕەیی لە ناودا سووتاوە. 27پاشا فەرمانی دا کە هەموو دانا و ساحیرەکان لە پێشی دەربچن و هەموویان بە شەرم و شەرمەزارییەوە لە بەردەمی پاشا دەرچوون. 28پاشا فەرمانی دا کە بانگەوازێک بۆ سەرتاسەری میسر بنێردرێت بۆ کوشتنی هەموو ئەو جادووگەرانەی کە لە میسر بوون و یەکێکیان نەهێڵرێت بژی. 29سەرکردەکانی پاسەوانەکانی پاشا هەستان و هەرکەسێک شمشێرەکەی دەرهێنا و دەستیان کرد بە کوشتنی جادووگەرەکانی میسر و داناکان. 30دوای ئەوە مێرۆد ،سەرۆکی ژەمەسازەکانی پاشا هات و کڕنۆشی لەبەردەم پاشا دا و لەبەردەمیدا دانیشت. 31ئینجا خزمەتکارەکە بە پاشای گوت« :پاشا بۆ هەمیشە بژی و دەسەڵتەکەی لە خاکەکەدا بەرز بێتەوە». 32تۆ لەو ڕۆژانەدا لە خزمەتکارەکەت تووڕە بوویت ،ئێستا دوو ساڵ تێپەڕیوە ،منت خستە ژوورەوە و بۆ ماوەیەک لە پەرستگاکە بووم ، من و سەرۆکی نانەواکان. 33خزمەتکارێکی عیبری لەگەڵمان بوو کە سەر بە فەرماندەی پاسەوانەکان بوو ،ناوی یوسف بوو ،چونکە ئاغاکەی لێی تووڕە بوو و لە ماڵی زیندانیکردندا داینابوو ،لەوێ چاودێریمان دەکرد. 34دوای ماوەیەک کە لە بەشی نەخۆشخانە بووین ،من و سەرۆکی نانەواکان لە شەوێکدا خەونمان بینی .ئێمە خەونمان بینی ،هەر پیاوێک بەپێی لێکدانەوەی خەونەکەی. 35بەیانی هاتین و بۆ ئەو خزمەتکارەمان گێڕایەوە ،ئەویش خەونەکانی ئێمەی بۆ لێکدایەوە ،بۆ هەر کەسێک بەپێی خەونەکەی ،ئایا بە دروستی لێکدایەوە؟ 36هەروەک چۆن ئەو بۆی لێکدانەوە ،ڕووداوەکەش هەروا بوو .هیچ قسەیەکی نەکەوتە سەر زەوی. 37ئێستاش پەروەردگارم و پاشاکەم گەلی میسر بە خۆڕایی ناکوژن .سەیرکە کە کۆیلە هێشتا لە ماڵەکەدا لەلیەن کاپتنی پاسەوانەکانی گەورەکەیەوە زیندانی کراوە ،لە ماڵی زیندانیکردنەکەدا. 38ئەگەر پاشا پێی خۆش بوو با بانگی بکات تا بێتە پێشت و لێکدانەوەی ڕاستی ئەو خەونەی کە خەونت بینیوە پێت بناسێنێت. 39پاشا گوێی لە قسەکانی سەرۆکی ژەمەکان بوو ،پاشا فەرمانی دا کە داناکانی میسر نەکوژرێن. 40پاشا فەرمانی بە خزمەتکارەکانی کرد یوسف بهێننە بەردەمی ،پاشا پێی گوتن« :بڕۆنە لی و مەیترسێنن نەک سەری لێ شێوا و نەزانێت بە باشی قسە بکات». 41خزمەتکارەکانی پاشا چوونە لی یوسف و بەپەلە لە زیندانەکە دەریانهێنا و خزمەتکارەکانی پاشا ڕیشیان ڕیشیان گرت و جل و بەرگی زیندانەکەی گۆڕی و هاتە بەردەم پاشا. 42پاشا بە جلێکی میرنشینییەوە لەسەر تەختی پاشایەتی دانیشتبوو کە بە ئیفۆدێکی زێڕین بەسترابوو ،زێڕە وردەکەی کە لەسەری بوو دەدرەوشایەوە ،کاربۆنکڵ و یاقوت و زمرد لەگەڵ هەموو ئەو بەردە بەنرخانەی کە لەسەر سەری پاشا بوون ،چاویان سەرسام دەکرد ، یوسف زۆر سەرسام بوو بە پاشا. 43ئەو تەختەی پاشا لەسەری دانیشتبوو بە زێڕ و زیو و بەردی ئۆنیکس داپۆشرابوو ،حەفتا هەنگاوی هەبوو. 44لە سەرانسەری میسردا داب و نەریتی ئەوان بوو ،کە هەرکەسێک دەهات بۆ قسەکردن لەگەڵ پاشا ،ئەگەر شازادە بوو یان کەسێک کە لەبەرچاوی پاشادا بە نرخ بوو ،ئەوا تا سی و یەکەم هەنگاو بەرەو تەختی پاشا بەرز دەبووەوە و پاشا بۆ هەنگاوی سی و شەشەم دادەبەزێت و لەگەڵیدا قسەی دەکرد. 45ئەگەر یەکێک بووایە لە خەڵکی ئاسایی ،ئەوا بەرەو هەنگاوی سێیەم بەرز دەبووەوە و پاشا بۆ هەنگاوی چوارەم دادەبەزێت و قسەی لەگەڵ دەکرد و داب و نەریتی ئەوانیش ئەوە بوو کە هەر پیاوێک بە هەموو حەفتا زمانەکە تێبگات ،ئەوا بە حەفتا هەنگاوەکە بەرز دەبووەوە و دەچووە سەرەوە و قسەی دەکرد تا دەگەیشتە لی پاشا. 46هەرکەسێک نەیتوانی حەفتاکە تەواو بکات ،بەقەد ئەو زمانانە بەرز دەبووەوە کە دەیزانی پێی قسە بکات. 47لەو ڕۆژانەدا لە میسر داب و نەریت بوو کە کەس حوکمڕانییان بەسەردا نەکات ،بەڵکو بە حەفتا زمانەکە تێدەگات. 79
جاشر
48کاتێک یوسف هاتە بەردەم پاشا کڕنۆشی لەبەردەم پاشا دانا و بەرەو پلیکانەی سێیەم بەرزبووەوە و پاشا لەسەر پلیکانەی چوارەم دانیشت و لەگەڵ یوسف قسەی کرد. 49پاشا بە یوسفی گوت« :خەونێکم بینیوە و هیچ وەرگێڕێک نییە کە بە باشی لێک بداتەوە ،ئەمڕۆش فەرمانم کرد کە هەموو جادووگەرەکانی میسر و داناکانی ،بێنە بەردەمم ،خەونەکانمم بۆ گێڕانەوە و کەسیش بە باشی لێک نەدامەوە. 50دوای ئەمە ئەمڕۆ لەبارەی تۆوە بیستم کە تۆ پیاوێکی دانایت و دەتوانی هەموو خەونێک کە دەیبیستیت بە دروستی لێکبدەیتەوە. 51یوسف وەڵمی فیرعەونی دایەوە« :با فیرعەون خەونەکانی خۆی بگێڕێتەوە کە خەونی بینیوە .بە دڵنیاییەوە لێکدانەوەکان هی خودان؛ فیرعەون خەونەکانی بۆ یوسف و خەونی گا و خەونی گوێچکەی گەنمەشامی گێڕایەوە و پاشا وازی لە قسەکردن هێنا. 52ئینجا یوسف لەبەردەم پاشادا ڕۆحی خودای لەبەردا بوو ،هەموو ئەو شتانەی دەزانی کە لەو ڕۆژەوە بەسەر پاشادا دەهاتن و لێکدانەوەی دروستی خەونی پاشایشی دەزانی و لەبەردەم پاشا قسەی دەکرد. 53یوسف لە چاوی پاشادا ڕەزامەندی وەرگرت و پاشا گوێی و دڵی خۆی کێشا و گوێی لە هەموو قسەکانی یوسف بوو .یوسف بە پاشای گوت« :وای ئەوە مەکە کە دوو خەونن ،چونکە تەنها یەک خەونە ،چونکە خودا هەڵیبژاردووە بۆ ئەوەی لە هەموو ئەو خاکەدا بیکات کە لە خەونەکەیدا بۆ پاشا نیشانی داوە ،ئەمەش لێکدانەوەی دروستی خەونەکەتە. 54حەوت مانگا باش و گەنمەشامی حەوت ساڵە و حەوت مانگا خراپەکەش حەوت ساڵە .یەک خەونە. 55سەیرکە حەوت ساڵی داهاتوو زەوییەکی زۆر لە سەرانسەری خاکەکەدا ڕوودەدات و دوای ئەوە حەوت ساڵی برسێتی بەدوایاندا دێت ، برسێتییەکی زۆر سەخت .هەموو شتە زۆرەکان لە خاکەکە لەبیر دەکرێن و برسێتی دانیشتوانی خاکەکە دەخۆن. 56پاشا خەونێکی بینی و خەونەکە بۆ فیرعەون دووبارە بووەوە ،چونکە شتەکە لەلیەن خوداوە چەسپاوە و خودا بەم زووانە دەیگەیەنێت. 57ئێستا ئامۆژگاریت دەکەم و ڕۆحت و ڕۆحی دانیشتوانی خاکەکە لە خراپەی برسێتی ڕزگار دەکەم ،کە لە هەموو شانشینی خۆتدا بەدوای پیاوێکی زۆر زیرەک و ژیردا بگەڕێیت ،کە هەموو کاروباری حوکمڕانی بزانێت و بۆی ڕاسپێردراو بۆ سەرپەرشتیکردنی خاکی میسر. 58با ئەو پیاوەی کە بەسەر میسردا دادەنێیت ئەفسەرانی لە ژێر دەستیدا دابنێت ،بۆ ئەوەی لە هەموو ساڵنی باشدا کۆبکەنەوە و با گەنمەشامی کۆبکەنەوە و لە کۆگا دیاریکراوەکانتدا بیخەنە سەر. 59با ئەو خواردنە بۆ حەوت ساڵی برسێتی هەڵبگرن ،بۆ ئەوەی بۆ تۆ و گەلەکەت و هەموو خاکەکەت بدۆزرێتەوە و تۆ و خاکەکەت بەهۆی برسێتیەوە نەبڕێن. 60با هەموو دانیشتوانی خاکەکەش فەرمان بکرێن کە لە ماوەی حەوت ساڵی باشدا ،هەریەکەیان بەرهەمی کێڵگەکەی ،لە هەموو جۆرە خۆراکێک کۆبکەنەوە و بیخەنە کۆگاکانیان ،بۆ ئەوەی لە ڕۆژانی برسێتیدا بۆیان بدۆزرێتەوە و لەسەری بژین. 61ئەمە لێکدانەوەی دروستی خەونەکەتە و ئەمەش ئەو ئامۆژگارییەیە کە دراوە بۆ ڕزگارکردنی ڕۆحت و ڕۆحی هەموو ڕەعیەتەکانت. 62پاشا وەڵمی دایەوە و بە یوسفی گوت« :کێ دەڵێت و کێ دەزانێت کە قسەکانت ڕاستن؟ »بە پاشای گوت« :ئەمە دەبێتە نیشانەیەک بۆ تۆ لە بەرامبەر هەموو قسەکانم ،کە ڕاستن و ئامۆژگارییەکانم بۆ تۆ باشە». 63سەیرکە ژنەکەت ئەمڕۆ لەسەر پیسایی منداڵبوون دانیشتووە و کوڕێکت بۆ دەبێت و تۆش لەگەڵیدا شاد دەبیت .کاتێک منداڵەکەت لە سکی دایکیەوە دەرچوو ،کوڕە یەکەم لەدایکبووەکەت کە ئەم دوو ساڵە لەدایک بووە ،دەمرێت و تۆش دڵنەوایی دەدەیت بەو منداڵەی کە ئەمڕۆ بۆت لەدایک دەبێت. 64یوسف ئەم قسانەی بۆ پاشا تەواو کرد ،سەری بۆ پاشا دانا و ئەویش چووە دەرەوە ،کاتێک یوسف لە بەردەم پاشا هاتە دەرەوە ،ئەو نیشانانەی کە یوسف بۆ پاشای گوتبوو ،لەو ڕۆژەدا ڕوویان دا. 65شاژن لەو ڕۆژەدا کوڕێکی لەدایک بوو و پاشا مژدەی خۆشی لەبارەی کوڕەکەیەوە بیست و دڵخۆش بوو ،کاتێک پەیامنێرەکە لە بەردەم پاشا هاتە دەرەوە ،خزمەتکارەکانی پاشا کوڕە یەکەمی پاشایان بینی کە بە مردوویی کەوتووەتە سەر زەوی. 66لە ماڵی پاشا گریانی و ژاوەژاوێکی زۆر دروست بوو ،پاشا گوێی لێ بوو و گوتی« :ئەو ژاوەژاو و گریانە چییە کە لە ماڵەکەدا بیستوومە؟ »بە پاشایان گوت کە کوڕە یەکەمەکەی مردووە؛ پاشان پاشا زانی کە هەموو ئەو قسانەی یوسف کە کردبووی ڕاستن ،پاشاش دڵنەوایی بۆ کوڕەکەی درا لەلیەن ئەو منداڵەی کە لەو ڕۆژەدا بۆی لەدایک بوو وەک یوسف قسەی کرد. بەشی ٤٩ 1دوای ئەمانە پاشا نارد و هەموو ئەفسەر و خزمەتکارەکانی و هەموو سەرۆک و ئاغاکانی سەر بە پاشا کۆکردەوە و هەموویان هاتنە بەردەم پاشا. 2پاشا پێی گوتن« :ئەوەتا ئێوە هەموو قسەکانی ئەم پیاوە عیبرییەتان بینی و بیستوویانە و هەموو ئەو نیشانانەی کە ڕایگەیاندووە ڕوودەدەن ، هیچ کام لە قسەکانی نەکەوتوونەتە سەر زەوی». 3دەزانن کە ئەو لێکدانەوەی دروستی بۆ خەونەکە کردووە و بە دڵنیاییەوە دێتە دی ،ئێستا ئامۆژگاری بکەن و بزانن چی دەکەن و خاکەکە چۆن لە برسێتی ڕزگاری دەبێت. 4ئێستا بگەڕێن و بزانن ئایا هاوشێوەکان دەدۆزرێتەوە ،کە لە دڵیدا حیکمەت و زانست هەیە ،منیش بەسەر خاکەکەدا دادەنێم. 5چونکە ئێوە بیستووتان کە پیاوە عیبریەکە چی ئامۆژگاری کردووە بۆ ئەوەی خاکەکەی لە برسێتی ڕزگار بکات ،دەزانم کە خاکەکە لە برسێتی ڕزگار نابێت ،بەڵکو بە ئامۆژگاری پیاوە عیبرییەکە ،ئەو کەسەی ئامۆژگاری کردم. 6هەموویان وەڵمی پاشایان دایەوە و گوتیان« :ئەو ئامۆژگارییەی عیبری لەم بارەیەوە داوویەتی باشە .ئێستا ئاغا و پاشامان ،سەیرکە هەموو خاکەکە لە دەستی تۆدایە ،ئەوەی لەبەرچاوتدا باش بێت بیکە. 7ئەو کەسەی هەڵیدەبژێریت و بە حیکمەتی خۆت دەزانیت دانا و توانای ڕزگارکردنی خاکە بە حیکمەتەکەی ،پاشا ئەو کەسە دیاری دەکات بۆ ئەوەی لە ژێر دەستیدا بێت بەسەر خاکەکەدا. 80
جاشر
8پاشا بە هەموو ئەفسەرەکانی گوت :من پێم وابوو کە خودا هەموو ئەو قسانەی بە پیاوە عیبرییەکە ڕاگەیاندووە ،هیچ کەسێک هێندەی ئەو زیرەک و دانا لە هەموو خاکەکەدا نییە .ئەگەر لەبەرچاوتدا باش بوو ،دەیخەمە سەر خاکەکە ،چونکە بە حیکمەتی خۆی خاکەکە ڕزگار دەکات. 9هەموو ئەفسەرەکان وەڵمی پاشایان دایەوە و گوتیان« :بەڵم بە دڵنیاییەوە لە یاساکانی میسردا نووسراوە و نابێت پێشێل بکرێت ،کە هیچ کەسێک پاشای میسر نابێت و دووەم پاشا نەبێت ،بەڵکو کەسێک کە زانیاری هەبێت لە هەموو زمانەکانی کوڕانی مرۆڤدا. 10ئێستا پەروەردگار و پاشامان ،سەیرکە ئەم پیاوە عیبرییە تەنیا دەتوانێت بە زمانی عیبری قسە بکات و چۆن دەتوانێت بەسەر ئێمەدا بێت کە دووەم دەسەڵتدارە ،پیاوێک کە تەنانەت زمانی ئێمەش نازانێت؟ 11ئێستا داوات لێدەکەین بانگی بنێیت و با بێتە پێشت و لە هەموو شتێکدا بیسەلمێنێت و بەو شێوەیەی کە بە گونجاو دەزانیت بیکات. 12پاشا گوتی« :سبەی دەبێ و ئەو شتەی کە قسەت کردووە باشە .لەو ڕۆژەدا هەموو ئەفسەرەکان هاتنە بەردەم پاشا. 13لەو شەوەدا یەزدان یەکێک لە فریشتە خزمەتکارەکانی نارد و هاتە خاکی میسر بۆ لی یوسف و فریشتەی یەزدان بەسەر یوسفدا وەستا و بینی یوسف شەوانە لە ماڵی ئاغاکەی لە زیندانەکەدا لە جێگاکەدا پاڵکەوتبوو ،چونکە ئاغاکەی لەسەر ژنەکەی خستبوویەوە ناو زیندانەکە. 14فریشتەکە لە خەو هەڵیساندەوە و یوسف هەستا و لەسەر قاچەکانی وەستا و فریشتەی یەزدان بینی بەرامبەری وەستابوو .فریشتەی یەزدان لەگەڵ یوسف قسەی کرد ،ئەویش لەو شەوەدا هەموو زمانەکانی مرۆڤی فێرکرد و ناوی لێنا یۆسێف. 15فریشتەی یەزدان لێی ڕۆیشت و یوسف گەڕایەوە و لەسەر جێگاکەی پاڵکەوت ،یوسفیش سەری سوڕما لەو بینینەی کە بینی. 16بەیانی پاشا ناردنی هەموو ئەفسەر و خزمەتکارەکانی بانگهێشت کرد و هەموویان هاتن و لەبەردەم پاشا دانیشتن ،پاشا فەرمانی دا یوسف بهێنرێت و خزمەتکارەکانی پاشا چوون و یوسفیان هێنایە بەردەم فیرعەون. 17پاشا هاتە دەرەوە و بە پلیکانەکانی تەختەکە سەرکەوت ،یوسف بە هەموو زمانێک لەگەڵ پاشا قسەی دەکرد ،یوسفیش چووە لی و قسەی لەگەڵ پاشا کرد تا لە هەنگاوی حەفتادا گەیشتە بەردەم پاشا و لەبەردەم پاشا دانیشت. 18پاشا بەهۆی یوسفەوە زۆر دڵخۆش بوو ،هەموو ئەفسەرانی پاشاش کاتێک گوێیان لە هەموو قسەکانی یوسف بوو لەگەڵ پاشا زۆر دڵخۆش بوون. 19شتەکە بە چاوی پاشا و ئەفسەرەکان باش بوو ،کە یوسف دابمەزرێنن بۆ ئەوەی لە دوای پاشادا دووەم بێت بەسەر هەموو خاکی میسردا ، پاشا قسەی لەگەڵ یوسف کرد و گوتی: 20ئێستا ئامۆژگاریت کردم کە پیاوێکی دانا بەسەر خاکی میسردا دابنێم ،بۆ ئەوەی بە حیکمەتەکەی خاکەکە لە برسێتی ڕزگار بکات .بۆیە ئێستا ،لەبەر ئەوەی خودا هەموو ئەمانەی پێت ڕاگەیاندووە و هەموو ئەو قسانەی کە وتت ،پیاوێکی ژیر و دانا وەک تۆ لە سەرانسەری خاکەکەدا نییە. 21ئیتر ناوت ناونرێت یوسف ،بەڵکو ناوی سەفنات پانێا دەبێت .تۆ لە دوای من دووەم دەبیت و بەپێی قسەی تۆ هەموو کاروباری حکومەتەکەم دەبێت و بە قسەی تۆ گەلەکەم دەچێتە دەرەوە و دێنە ژوورەوە. 22هەروەها خزمەتکارەکانم و ئەفسەرەکانم لە ژێر دەستی تۆوە مووچەکەیان وەردەگرن کە مانگانە پێیان دەدرێت و هەموو خەڵکی خاکەکە سەرت بۆ دادەنێن .تەنها لەسەر تەختەکەم لە تۆ گەورەتر دەبم. 23پاشا ئەڵقەکەی لە دەستی داکەند و خستیە سەر دەستی یوسف ،پاشا یوسف جلێکی میرنشینی لەبەر کرد و تاجێکی زێڕینی لەسەر سەری دانا و زنجیرێکی زێڕینی خستە ملی. 24پاشا فەرمانی بە خزمەتکارەکانی کرد و سواری گالیسکی دووەمی پاشا بوو کە بەرامبەر گالیسکەی پاشا دەچوو ،سواری ئەسپێکی گەورە و بەهێزی کرد لە ئەسپەکانی پاشا و بە شەقامەکانی خاکی میسردا ڕۆیشتن. 25پاشا فەرمانی دا هەموو ئەوانەی بە زەنگ و چەپکە گوڵ و ئامێری مۆسیقای دیکە دەژەنن لەگەڵ یوسف بچنە دەرەوە .هەزار زەنگ و هەزار مێکۆلۆت و هەزار نەبالیم بەدوایدا ڕۆیشتن. 26پێنج هەزار پیاویش بە شمشێری کێشراوەوە کە لە دەستیاندا دەدرەوشایەوە و لەبەردەم یوسفدا ڕۆیشتن و یارییان دەکرد ،بیست هەزار لە پیاوە گەورەکانی پاشا کە پشتێنی پێستیان بە زێڕەوە داپۆشرابوو ،لە دەستی ڕاستی یوسفەوە ڕێپێوانیان کرد و بیست هەزاریش لە دەستی چەپیدا ،هەموو ژن و کچەکان لەسەر سەقفەکان یان لە شەقامەکاندا وەستابوون و یاری و ...بە یوسف شاد بوو ،و سەیری ڕواڵەتی یوسف و جوانییەکەی دەکرد. 27گەلی پاشا لە پێش و لە پشتیەوە ڕۆیشتن و ڕێگاکەیان بە بخور و کاسیا و هەموو جۆرە بۆنێکی جوان بۆنتر دەکرد و میر و ئالۆڤێلیان بەسەر ڕێگاکەدا بڵوکردەوە و بیست پیاویش بە دەنگێکی بەرز ئەم قسانەیان لەبەردەمیدا لە سەرانسەری خاکەکەدا ڕاگەیاند. 28ئایا ئەم پیاوە دەبینن کە پاشا هەڵیبژاردووە بۆ ئەوەی ببێتە دووەم؟ هەموو کاروباری حکومەت لەلیەن ئەوەوە ڕێکدەخرێت و ئەوەی سەرپێچی لە فەرمانەکانی بکات ،یان کڕنۆش بۆ سەر زەوی لەبەردەمیدا دانەنێت ،دەمرێت ،چونکە لە پاشا و دووەمەکەی یاخی دەبێت. 29کاتێک مژدەدەرەکان وازیان لە ڕاگەیاندن هێنا ،هەموو گەلی میسر لەبەردەم یوسف کڕنۆشیان دا و گوتیان« :پاشا زیندوو بێت ، دووەمەکەیش بژی .هەموو دانیشتوانی میسر بە درێژایی ڕێگاکە کڕنۆشیان دانا و کاتێک مژدەدەرەکان لێیان نزیک دەبوونەوە ،کڕنۆشیان دانا و بە هەموو جۆرە زەنجەفیلێک و مێکۆڵ و نەباڵ لەبەردەم یوسفدا دڵخۆش بوون. 30یوسف لەسەر ئەسپەکەی چاوەکانی بەرەو ئاسمان بەرزکردەوە و هاوار دەکات و گوتی« :هەژار لە خۆڵ هەڵدەگرێت ،هەژار لە پیسایی هەڵدەگرێت ».ئەی پەروەردگاری سوپاکان ،بەختەوەرە ئەو پیاوەی متمانەی پێت هەیە. 31یوسف لەگەڵ خزمەتکار و ئەفسەرەکانی فیرعەون بە هەموو خاکی میسردا تێپەڕی و هەموو خاکی میسر و هەموو گەنجینەکانی پاشایان نیشان دا. 32ئەو ڕۆژە یوسف گەڕایەوە و هاتە بەردەم فیرعەون ،پاشا موڵکێکی لە خاکی میسردا بەخشی بە یوسف ،کێڵگە و باخی ترێ ،پاشاش سێ هەزار تەلەنت زیو و هەزار تەلەنت زێڕ و بەردی ئۆنیکس و بدلیۆم و چەندین دیاری بە یوسف دا. 81
جاشر
33ڕۆژی دواتر پاشا فەرمانی بە هەموو گەلی میسر کرد کە قوربانی و دیاری بۆ یوسف بهێنن و ئەوەی فەرمانی پاشا پێشێل دەکات بمرێت .لە شەقامی شارەکەدا شوێنێکی بەرزیان دروست کرد و جل و بەرگیان لەوێ بڵوکردەوە و هەرکەسێک شتێکی بۆ یوسف هێنابا دەیخستە ناو بەرزاییەکەوە. 34هەموو گەلی میسر شتێکیان فڕێدا بۆ بەرزاییەکە ،پیاوێک ئەڵقەیەکی زێڕین و ئەوی دیکە ئەڵقە و ئەڵقەی گوارە و کەلوپەلی جیاوازی زێڕ و زیو و بەردی ئۆنیکس و بدەلیۆمی فڕێدایە سەر بەرزاییەکە .هەر کەسێک شتێکی لەو شتانەی دەدا کە خاوەنی بوو. 35یوسف هەموو ئەمانەی برد و لە گەنجینەکانی دانا و هەموو ئەفسەر و ئاغاکانی پاشا یوسفیان بەرزکردەوە و دیاری زۆریان پێدا ،چونکە پاشا هەڵیبژاردبوو بۆ ئەوەی ببێتە دووەم. 36پاشا ناردە لی پۆتیفێرای کوڕی ئەحیرام کاهینی ئۆن و عوسناتی کچە بچووکەکەی برد و دایە یوسف بۆ ژنێک. 37کچەکە زۆر جوان بوو ،کچێنی بوو ،پیاو نەیناسیبوو ،یوسفیش ژنی هێنا .پاشا بە یوسفی گوت« :من فیرعەونم ،جگە لە تۆ کەس ناوێرێت دەستی و پێی بەرز بکاتەوە بۆ ئەوەی گەلەکەم لە هەموو خاکی میسردا ڕێکبخات». 38یوسف تەمەنی سی ساڵ بوو کاتێک لەبەردەم فیرعەون وەستا ،یوسف لە پێش پاشا هاتە دەرەوە و بوو بە دووەمی پاشا لە میسر. 39پاشا سەد خزمەتکاری بە یوسف دا بۆ ئەوەی لە ماڵەکەیدا چاودێری بکەن ،یوسفیش خزمەتکاری زۆری نارد و کڕی و لە ماڵی یوسفدا مانەوە. 40پاشان یوسف خانوویەکی زۆر شایستەی وەک ماڵی پاشاکان بۆ خۆی دروست کرد ،لەبەردەم حەوشەی کۆشکی پاشا ،لە ماڵەکەدا پەرستگایەکی گەورەی دروستکرد ،لە ڕووکەشدا زۆر ڕەسەن و گونجاو بوو بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی .سێ ساڵ یوسف بوو لە دروستکردنی ماڵەکەیدا. 41یوسف تەختێکی زۆر ڕەسەنی بۆ خۆی دروستکرد کە زۆر لە زێڕ و زیو پێکهاتبوو ،بە بەردی ئۆنیکس و بدلیۆم داپۆشی و وێنەی هەموو خاکی میسر و هاوشێوەی ڕووباری میسری کرد کە هەموو خاکی میسر ئاو دەدات .یوسف لە ماڵەکەیدا لەسەر تەختەکەی دانیشت و یەزدان حیکمەتی یوسف زیاد کرد. 42هەموو دانیشتوانی میسر و خزمەتکارەکانی فیرعەون و سەرۆکەکانی یوسفیان زۆر خۆشدەویست ،چونکە ئەم شتە لە یەزدانەوە بوو بۆ یوسف. 43یوسف سوپایەکی هەبوو کە شەڕیان دەکرد ،بە کۆمەڵ و سەرباز دەچوونە دەرەوە کە ژمارەیان چل هەزار و شەش سەد پیاو بوو ، توانای هەڵگرتنی چەکیان هەبوو بۆ یارمەتیدانی پاشا و یوسف لە دژی دوژمن ،جگە لە ئەفسەرانی پاشا و خزمەتکارەکانی و دانیشتوانی میسری بێ ژمارە. 44یوسف قەڵغان و شمشێر و کەپڵ و پۆشاکی پۆستە و بەردی بۆ چەقۆکێشان بەخشییە پیاوە بەهێزەکانی و هەموو سوپاکەی. بەشی ٥٠ 1لەو کاتەدا نەوەی تەرشیش هاتنە سەر کوڕەکانی ئیسماعیل و شەڕیان لەگەڵ کرد و نەوەی تەرشیش بۆ ماوەیەکی زۆر ئیسماعیلەکانیان تاڵن کرد. 2لەو ڕۆژانەدا نەوەی ئیسماعیل کەم بوون و نەیانتوانی بەسەر نەوەی تەرشیشدا زاڵ بن و زۆر ستەمیان لێکرا. 3پیرە پیاوە ئیسماعیلییەکان بەڵگەنامەیەکیان بۆ پاشای میسر نارد و گوتیان« :تکا دەکەم ئەفسەر و سوپا بۆ خزمەتکارەکانت بنێرن بۆ ئەوەی یارمەتیمان بدەن لە شەڕکردن لەگەڵ نەوەی تەرشیش ،چونکە ئێمە ماوەیەکی زۆرە لەناو دەبەین». 4فیرعەون یوسفی نارد لەگەڵ ئەو پیاوە بەهێز و سوپایەی کە لەگەڵیدا بوون و هەروەها پیاوە بەهێزەکانی لە ماڵی پاشا. 5ئەوان چوونە خاکی حەڤیل بۆ لی نەوەی ئیسماعیل ،بۆ ئەوەی یارمەتیان بدەن لە دژی نەوەی تەرشیش ،نەوەی ئیسماعیل لەگەڵ نەوەی تەرشیش شەڕیان کرد و یوسف تارشیشیەکانی بردەوە و هەموو خاکەکەیان چۆکدا دا و نەوەی ئیسماعیل تا ئەمڕۆش لەوێ نیشتەجێن. 6کاتێک خاکی تەرشیش ژێردەستە بوو ،هەموو تەرشیشییەکان ڕایانکرد و هاتنە سەر سنووری براکانیان کە نەوەی جاڤان بوون و یوسف لەگەڵ هەموو پیاوە بەهێزەکانی و سوپاکەی گەڕانەوە بۆ میسر ،یەک کەسیشیان ون نەبوو. 7لە شۆڕشی ساڵدا ،لە ساڵی دووەمی حوکمڕانی یوسف بەسەر میسردا ،یەزدان بۆ ماوەی حەوت ساڵ بڕێکی زۆری لە سەرانسەری خاکەکەدا بەخشی وەک یوسف قسەی کرد ،چونکە یەزدان هەموو بەرهەمەکانی زەوی لەو ڕۆژانەدا بۆ ماوەی حەوت ساڵ بەرەکەتدار کرد ، ئەوانیش خواردنیان خوارد و زۆر تێر بوون. 8لەو سەردەمەدا یوسف ئەفسەرانی لە ژێر دەستیدا بوو ،هەموو خواردنەکانی ساڵنی باشیان کۆدەکردەوە و ساڵ بە ساڵ گەنمەشامییان کۆدەکردەوە و لە گەنجینەکانی یوسفدا دایاندەنا. 9لە هەر کاتێکدا کە خواردنەکانیان کۆدەکردەوە یوسف فەرمانی دەدا کە گەنمەشامییەکە لە گوێچکەکاندا بهێنن و هەندێک لە خاکی کێڵگەکەش لەگەڵ خۆیان بهێنن ،بۆ ئەوەی خراپ نەبێت. 10یوسف ساڵ بە ساڵ بەم شێوەیە دەیکرد و گەنمەشامی وەک خۆڵ و چۆڵی دەریا بە زۆری کۆدەکردەوە ،چونکە کۆگاکانی زۆر بوون و بەهۆی زۆریەوە نەدەتوانرا بژمێردرێن. 11هەروەها هەموو دانیشتوانی میسر لە ماوەی حەوت ساڵە باشەکەدا هەموو جۆرە خواردنێکیان لە کۆگاکانیاندا کۆکردەوە ،بەڵم وەک یوسف نەیانکرد. 12هەموو ئەو خواردنانەی کە یوسف و میسرییەکان لە ماوەی حەوت ساڵی زیرەکیدا کۆیان کردبووەوە ،بۆ ئەو حەوت ساڵەی برسێتی لە کۆگادا بۆ خاکەکە دابینکرابوون ،بۆ ئەوەی هەموو خاکەکە بپارێزن. 13دانیشتوانی میسر هەریەکەیان کۆگا و شوێنی شاراوەی خۆیان پڕ کرد لە گەنمەشامی ،بۆ ئەوەی لە کاتی برسێتیدا بتوانن بژێوی ژیانیان بکەن. 82
جاشر
14یوسف هەموو ئەو خواردنانەی کە کۆی کردبووەوە لە هەموو شارەکانی میسر دانا و هەموو کۆگاکانی داخست و پاسەوانی بەسەریاندا دانا. 15عوسناتی کچی پۆتیفێرای هاوسەری یوسف دوو کوڕی لێ بوو بە ناوەکانی مەنەشە و ئەفرایم و یوسف تەمەنی سی و چوار ساڵ بوو کاتێک لەدایک بوو. 16کوڕەکان گەورە بوون و بە ڕێگاکانی ئەودا ڕۆیشتن و بە ڕێنماییەکانی ئەو ،لە ڕێگاکە لیان نەدا کە باوکیان فێری کردبوون ،نە بەرەو ڕاست یان چەپ. 17یەزدان لەگەڵ کوڕەکان بوو ،گەورە بوون و لە هەموو حیکمەتێک و لە هەموو کاروباری حکومەتدا تێگەیشتن و لێهاتوویییان هەبوو ، هەموو ئەفسەرانی پاشا و پیاوە گەورەکانی لە دانیشتوانی میسر کوڕەکانیان بەرزکردەوە و لەنێو منداڵەکانی پاشادا پەروەردە کران. 18حەوت ساڵی بەزەیی کە لە سەرانسەری خاکەکەدا بوو کۆتایی هات و حەوت ساڵی برسێتی دوای ئەوان هات وەک یوسف قسەی کرد و برسێتی لە سەرانسەری خاکەکەدا بوو. 19هەموو گەلی میسر بینیان کە برسێتی لە خاکی میسر دەستی پێکردووە ،هەموو گەلی میسر کۆگاکانی گەنمەشامی خۆیان کردەوە ،چونکە برسێتی بەسەریاندا زاڵ بوو. 20هەموو ئەو خواردنانەیان دۆزیەوە کە لە کۆگاکانیاندا بوو ،پڕ بوو لە مێروو و شیاو نەبوو بۆ خواردن ،برسێتی بەسەر خاکەکەدا زاڵ بوو ،هەموو دانیشتوانی میسر هاتنە بەردەم فیرعەون هاواریان کرد ،چونکە برسێتیەکە بەسەریاندا قورس بوو. 21ئەوانیش بە فیرعەونیان گوت« :خۆراک بدە بە خزمەتکارەکانت ،بۆچی ئێمە و منداڵە بچووکەکانمان لەبەردەم چاوتدا لە برسێتیدا دەمرین؟» 22فیرعەونیش وەڵمی دانەوە« :بۆچی هاوارم بۆ دەکەن؟ »ئایا یوسف فەرمانی نەکردووە کە گەنمەشامی لە ماوەی حەوت ساڵی زۆریدا بۆ ساڵنی برسێتی هەڵبگیرێت؟ بۆچی گوێتان لە دەنگی نەگرت؟ 23گەلی میسریش وەڵمی پاشایان دایەوە و گوتیان« :ئەی گەورەمان ،خزمەتکارەکانت هەموو ئەو کارانەیان کرد کە یوسف فەرمانی پێکردبوو ،چونکە خزمەتکارەکانت لە ماوەی حەوت ساڵی پڕبووندا هەموو بەرهەمی کێڵگەکانیان کۆکردەوە و تا ئەمڕۆش لە کۆگاکاندا دایاننا. 24کاتێک برسێتی بەسەر خزمەتکارەکانتدا زاڵ بوو ،کۆگاکانمان کردەوە و بینیمان هەموو بەرهەمەکانمان پڕ بوون لە مێروولە و شیاوی خواردن نەبوون. 25کاتێک پاشا گوێی لە هەموو ئەو شتانە بوو کە بەسەر دانیشتوانی میسردا هاتووە ،پاشا لە برسێتیەکە زۆر ترسا و زۆر ترسا .پاشاش وەڵمی گەلی میسری دایەوە و گوتی« :لەو کاتەوەی هەموو ئەمانەتان بەسەر هاتووە ،بڕۆ بۆ لی یوسف ،هەرچی پێتان بڵێت بیکەن ، فەرمانەکانی سەرپێچی مەکەن». 26هەموو گەلی میسر چوونە دەرەوە و هاتنە لی یوسف و پێیان گوت« :خواردنمان پێ بدە ،بۆچی لەبەردەمتدا لە برسێتیدا دەمرین؟ » چونکە ئێمە لە ماوەی حەوت ساڵەکەدا بەرهەمەکانمان کۆکردەوە وەک ئەوەی تۆ فەرمانت پێکرد و ئێمەش هەڵمانگرت و بەم شێوەیە بەسەرمان هاتووە. 27کاتێک یوسف گوێی لە هەموو قسەکانی گەلی میسر و ئەوەی بەسەریاندا هات ،یوسف هەموو کۆگاکانی بەرهەمەکەی کردەوە و بە خەڵکی میسری فرۆشت. 28برسێتی لە سەرانسەری خاکەکەدا زاڵ بوو ،برسێتی لە هەموو وڵتەکاندا بوو ،بەڵم لە خاکی میسردا بەرهەم بۆ فرۆشتن هەبوو. 29هەموو دانیشتوانی میسر هاتنە لی یوسف بۆ کڕینی گەنمەشامی ،چونکە برسێتی زاڵ بوو بەسەریاندا و هەموو گەنمەکانیان تاڵن بوو ، یوسف ڕۆژانە بە هەموو گەلی میسر دەفرۆشت. 30هەموو دانیشتوانی خاکی کەنعان و فەلەستینییەکان و ئەوانەی ئەودیوی ڕووباری ئوردون و نەوەی ڕۆژهەڵت و هەموو شارەکانی خاکەکانی دوور و نزیک بیستیان کە گەنمەشامی لە میسردا هەیە و هەموویان هاتنە میسر بۆ کڕینی گەنمەشامی ،چونکە برسێتی بەسەریاندا زاڵ بوو. 31یوسف کۆگاکانی گەنمەشامی کردەوە و ئەفسەرانی بەسەردا دانا ،ڕۆژانە وەستابوون و بە هەموو ئەوانەی دەهاتن دەیانفرۆشت. 32یوسف زانی کە براکانیش دێنە میسر بۆ کڕینی گەنمەشامی ،چونکە برسێتی لە سەرانسەری زەویدا زاڵ بوو .یوسف فەرمانی بە هەموو گەلەکەی کرد کە لە هەموو خاکی میسردا ڕابگەیەنن. 33خۆشحاڵی پاشا ،دووەم و پیاوە گەورەکانیان ئەوەیە کە هەرکەسێک بیەوێت گەنمەشامی لە میسر بکڕێت ،خزمەتکارەکانی نەنێرێتە میسر بۆ کڕین ،بەڵکو کوڕەکانی و هەروەها هەر میسرییەک یان کەنعانییەک کە لە هەریەکێک لە کۆگاکانەوە لە کڕینی گەنمەشامی لە میسر هاتبێت و بچێت و لە هەموو خاکەکەدا بیفرۆشێت ،ئەوا دەمرێت ،چونکە کەس نابێت بیکڕێت جگە لە پشتیوانی ماڵەکەی. 34هەرکەسێک دوو یان سێ ئاژەڵی سەرکردایەتی بکات ،دەمرێت ،چونکە مرۆڤ تەنها سەرکردایەتی ئاژەڵەکەی خۆی دەکات. 35یوسف پاسەوانی لە دەروازەکانی میسر دانا و فەرمانی پێکردن و گوتی« :هەرکەسێک هات بۆ کڕینی گەنمەشامی ،ڕێگەی پێنەدات بچێتە ژوورەوە تا ناوی باوکی و ناوی باوکی باوکی و باوکی باوکی بنووسرێتەوە و هەرچییەک لە ڕۆژدا نووسراوە ،ئێواران ناوەکانیان بۆ بنێرن بۆ ئەوەی ناوەکانیان بزانم». 36یوسف ئەفسەرانی لە سەرانسەری خاکی میسر دانا و فەرمانی پێکردن هەموو ئەمانە ئەنجام بدەن. 37یوسف هەموو ئەم کارانەی کرد و ئەم یاسایانەی دانا ،بۆ ئەوەی بزانێت کەی براکانی دێنە میسر بۆ کڕینی گەنمەشامی .گەلی یوسفیش وایان لێدەکرد کە ڕۆژانە لە میسر ڕابگەیەنرێت بەپێی ئەم قسە و ڕێسایانەی کە یوسف فەرمانی پێکردبوو. 38هەموو دانیشتوانی وڵتی ڕۆژهەڵت و ڕۆژئاوا و هەموو زەوی گوێیان لەو ڕێسا و ڕێسایانە بوو کە یوسف لە میسر دەریانکردبوو ، دانیشتوانی ناوچە توندەکانی زەوی هاتبوون و ڕۆژ لە دوای ڕۆژ گەنمەشامییان لە میسر دەکڕی و دواتر ڕۆیشتن. 83
جاشر
39هەموو ئەفسەرانی میسر وەک یوسف فەرمانی کردبوو ،هەموو ئەوانەی دەهاتنە میسر بۆ کڕینی گەنمەشامی ،دەروازەوانەکان ناویان و ناوی باوباپیرانیان دەنووسی و ڕۆژانە ئێوارە دەیانهێنایە بەردەم یوسف. بەشی ٥١ 1دوای ئەوە یاقوب بیست کە گەنمەشامی لە میسر هەیە ،بانگی کوڕەکانی کرد بچن بۆ میسر بۆ کڕینی گەنمەشامی ،چونکە برسێتی بەسەر ئەوانیشدا زاڵ بوو ،بانگی کوڕەکانی کرد و گوتی: 2سەیرکە دەبیستم کە گەنمەشامی لە میسر هەیە و هەموو خەڵکی زەوی دەچنە ئەوێ بۆ کڕین ،ئێستا بۆچی خۆتان لە بەردەم هەموو زەویدا تێر دەبن؟ ئێوەش بچنە خوارەوە بۆ میسر و کەمێک گەنمەشامیمان بۆ بکڕن لەنێو ئەوانەی دێنە ئەوێ ،تاکو نەمرین». 3کوڕەکانی یاقوب گوێیان لە دەنگی باوکیان گرت و هەستان بۆ ئەوەی بچنە خوارەوە بۆ میسر بۆ ئەوەی لە نێو ئەو کەسانەی کە هاتبوون گەنمەشامی بکڕن. 4یاقوب باوکیان فەرمانی پێکردن و گوتی« :کاتێک دێنە ناو شارەکە ،لەبەر دانیشتوانی خاکەکە بە یەک دەروازە مەچنە ژوورەوە». 5کوڕەکانی یاقوب چوونە دەرەوە و چوونە میسر ،کوڕەکانی یاقوب هەموو شتێکیان کرد وەک ئەوەی باوکیان فەرمانی پێکردن ،یاقوبیش بنیامینی نەنارد ،چونکە گوتی« :نەک وەک براکەی لە ڕێگادا ڕووداوێکی بەسەردا بێت ».دە کوڕی یاقوب چوونە دەرەوە. 6لە کاتێکدا کوڕەکانی یاقوب بە ڕێگادا دەڕۆیشتن ،پەشیمان بوون لەوەی بەرامبەر یوسفیان کرد و قسەیان لەگەڵ یەکتر کرد و گوتیان : «ئێمە دەزانین کە یوسفی برامان دابەزی بۆ میسر ،ئێستاش لە کوێ دەڕۆین بەدوایدا دەگەڕێین ،ئەگەر بیدۆزینەوە ،لە ئاغاکەی دەبەین بۆ فیدیە ،ئەگەر نا ،بە زۆر ،لە پێناویدا دەمرین». 7کوڕەکانی یاقوب بەم شتە ڕازی بوون و لەسەر یوسف خۆیان بەهێزتر کرد بۆ ئەوەی لە دەستی گەورەکەی ڕزگاری بکەن ،کوڕەکانی یاقوب چوونە میسر .کاتێک لە میسر نزیک بوونەوە لە یەکتر جیابوونەوە و بە دە دەروازەی میسرەوە هاتنە دەرەوە و دەروازەوانەکان لەو ڕۆژەدا ناویان نووسی و ئێوارەیان هێنایانە لی یوسف. 8یوسف ناوەکانی لە دەستی دەروازەوانانی شارەکە خوێندەوە ،بینی براکانی لە دە دەروازەی شارەکە چوونەتە ژوورەوە ،یوسف لەو کاتەدا فەرمانی دا کە لە هەموو خاکی میسردا بانگەشەی بۆ بکرێت. 9هەموو پاسەوانانی کۆگاکە بڕۆنە دەرەوە ،هەموو کۆگاکانی گەنمەشامی دابخەن و تەنها یەکێکیان بە کراوەیی بمێنێتەوە ،تاکو ئەوانەی دێن لێی بکڕن. 10لەو کاتەدا هەموو ئەفسەرانی یوسف وایان کرد و هەموو کۆگاکانیان داخست و تەنها یەکێکیان بە کراوەیی هێشتەوە. 11یوسف ناوی نووسراوی براکانی دا بەو کەسەی کە لەسەر کۆگا کراوەکە دانرابوو ،پێی گوت« :هەرکەسێک بێتە لت بۆ کڕینی گەنمەشامی ،ناوی لێ بپرسە ،کاتێک پیاوانی ئەم ناوانە هاتنە پێشت ،دەستیان بگرن و بیاننێرن ،ئەوانیش هەروایان کرد». 12کاتێک کوڕەکانی یاقوب هاتنە ناو شارەکە ،لە شارەکەدا کۆبوونەوە بۆ ئەوەی بەدوای یوسفدا بگەڕێن ،پێش ئەوەی گەنمەشامی بۆ خۆیان بکڕن. 13ئینجا چوونە سەر دیوارەکانی لەشفرۆشەکان و بۆ ماوەی سێ ڕۆژ بەدوای یوسفدا دەگەڕان لە دیوارەکانی لەشفرۆشەکاندا ،چونکە پێیان وابوو یوسف لە دیوارەکانی لەشفرۆشەکاندا دێت ،چونکە یوسف زۆر جوان و ڕەزامەندییەکی باشی هەبوو ،کوڕەکانی یاقوب بۆ ماوەی سێ ڕۆژ بەدوای یوسفدا دەگەڕان و نەیاندۆزینەوە. 14ئەو پیاوەی کە لەسەر کۆشکەکە دانرابوو ،بەدوای ئەو ناوانەدا دەگەڕا کە یوسف پێی دابوو ،بەڵم نەیدۆزیەوە. 15ئینجا نارد بۆ یوسف و گوتی« :ئەم سێ ڕۆژە تێپەڕی ،ئەو پیاوانەی ناویان بۆ هێناوم نەهاتوون .یوسف خزمەتکاری نارد بۆ ئەوەی لە هەموو میسردا بەدوای پیاوەکاندا بگەڕێن و بیانخەنە بەردەم یوسف. 16خزمەتکارەکانی یوسف چوون و هاتنە میسر و نەیاندۆزینەوە ،چوونە گۆشێن و لەوێ نەبوون ،دواتر چوونە شاری ڕامسێس و نەیاندۆزینەوە. 17یوسف بەردەوام بوو لە ناردنی شانزە خزمەتکاری بۆ گەڕان بەدوای براکانیدا ،ئەوانیش چوون و خۆیان لە چوار گۆشەی شارەکەدا بڵوکردەوە ،چوار لە خزمەتکارەکانیش چوونە ناو ماڵی لەشفرۆشەکان و دە پیاوەکەیان لەوێ بینی کە بەدوای براکەیاندا دەگەڕان. 18ئەو چوار پیاوە بردیان و هێنایانە بەردەمی و کڕنۆشیان بۆ دانا ،یوسف لە پەرستگاکەیدا لەسەر تەختەکەی دانیشتبوو ،جل و بەرگی میرنشینی لەبەردا بوو ،تاجێکی گەورەی زێڕین لەسەر سەری بوو ،هەموو پیاوە بەهێزەکان لە دەوری دانیشتبوون. 19کوڕەکانی یاقوب یوسفیان بینی و سیما و جوانی و کەرامەتی ڕووخساری لە چاویاندا سەرسوڕهێنەر بوو ،دیسانەوە کڕنۆشیان بۆ سەر زەوی دانا. 20یوسف براکانی بینی و ئەوانی ناسی ،بەڵم ئەوان نەیانناسی ،چونکە یوسف لە چاویاندا زۆر گەورە بوو ،بۆیە نەیانناسی. 21یوسف پێی گوتن« :لە کوێوە هاتوون؟ هەموویان وەڵمیان دایەوە« :بەندەکانت لە خاکی کەنعانەوە هاتوون بۆ کڕینی گەنمەشامی ، چونکە برسێتی لە سەرانسەری زەویدا زاڵە ،خزمەتکارەکانت بیستوویانە کە گەنمەشامی لە میسر هەیە ،بۆیە هاتوونەتە نێو ئەوانەی دیکە کە گەنمەشامی بکڕن بۆ ئەوەی گەنمەشامی بکڕن». 22یوسف وەڵمی دایەوە« :ئەگەر هاتوون بۆ کڕین وەک ئەوەی دەڵێن ،بۆچی لە دە دەروازەی شارەکەوە دێنە دەرەوە؟ تەنها دەتوانێت ئەوە بێت کە تۆ هاتوویت بۆ سیخوڕیکردن لە خاکەکەدا. 23هەموویان پێکەوە وەڵمی یوسفیان دایەوە و گوتیان« :نەخێر گەورەم ،ئێمە ڕاست دەکەین ،خزمەتکارەکانت سیخوڕ نین ،بەڵم ئێمە هاتووین بۆ کڕینی گەنمەشامی ،چونکە خزمەتکارەکانت هەموویان برای یەک پیاون لە خاکی کەنعان و باوکمان فەرمانی پێکردین و گوتی : «کاتێک دێیتە شارەکە لە دەروازەیەکدا بەیەکەوە مەچنە ژوورەوە لەبەر دانیشتوانی خاکەکە». 84
جاشر
24یوسف دیسانەوە وەڵمی دانەوە و گوتی« :ئەوەیە کە پێم وتوون ،ئێوە هاتوون بۆ سیخوڕیکردن بەسەر خاکەکەدا ،بۆیە هەمووتان بە دە دەروازەی شارەکەدا هاتوون .تۆ هاتوویت بۆ بینینی ڕووتی خاک. 25بەڕاستی هەرکەسێک دێت بۆ کڕینی گەنمەشامی ڕێگای خۆی دەڕوات ،تۆش سێ ڕۆژ لە خاکەکەدایت و چی دەکەیت لە دیوارەکانی لەشفرۆشەکاندا کە ئەم سێ ڕۆژە تێیدا بوویت؟ بەڕاستی سیخوڕەکان ئەم شتانەیان پێ خۆشە. 26ئەوانیش بە یوسفیان گوت« :دوور بێت لە گەورەمان ئەم قسەیە بکات ،چونکە ئێمە دوانزە براین ،کوڕی یاقوبی باوکمان ،لە خاکی کەنعان ،کوڕی ئیسحاق ،کوڕی ئیبراهیم ،عیبری و سەیرکە بچووکترینیان ئەمڕۆ لەگەڵ باوکماندایە لە خاکی کەنعان و یەکێکیش نییە ، چونکە لە ئێمە ون بووە ،و پێمان وابوو ڕەنگە لەم خاکەدا بێت ،ئێمەش هەرواین لە هەموو خاکەکەدا بەدوایدا دەگەڕێن و هاتوونەتە ماڵی لەشفرۆشەکان بۆ ئەوەی لەوێ بەدوایدا بگەڕێن. 27یوسف پێی گوتن« :ئایا ئێوە لە سەرانسەری زەویدا بەدوایدا دەگەڕێن ،کە تەنیا میسر ماوەتەوە بۆ ئەوەی بەدوایدا بگەڕێن؟ »براکەت لە ماڵی لەشفرۆشەکاندا چی بکات ،هەرچەندە لە میسر بوو؟ ئایا نەتوتووە :تۆ لە کوڕەکانی ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیمەوەیت و کوڕەکانی یاقوب چی دەکەن لە ماڵە لەشفرۆشەکاندا؟» 28پێیان گوت« :لەبەرئەوەی بیستمان کە ئیسماعیلییەکان ئەویان لێ دزیوە و پێمان گوترا کە لە میسر فرۆشتوویانە ،خزمەتکارەکەت ، براکەمان ،زۆر جوان و ڕەزامەندییە ،بۆیە پێمان وابوو کە بە دڵنیاییەوە لە ماڵی لەشفرۆشەکاندا دەبێت ،بۆیە خزمەتکارەکانت چوونە ئەوێ بۆ ئەوەی بەدوایدا بگەڕێن و فیدیەی بۆ بدەن. 29یوسف هێشتا وەڵمی دانەوە و گوتی« :بەڕاستی ئێوە درۆ دەڵێن و درۆ دەڵێن ،بۆ ئەوەی لەبارەی خۆتانەوە بڵێن ئێوە کوڕانی ئیبراهیمن . وەک چۆن فیرعەون زیندووە ئێوە سیخوڕن ،بۆیە هاتوونەتە ماڵی لەشفرۆشەکان تا نەناسرێن. 30یوسف پێی گوتن« :ئەگەر ئێستا بیدۆزنەوە و ئاغاکەی باجێکی زۆرتان لێ بخوازێت ،ئایا دەیدەن بۆی؟ »گوتیان« :دەدرێت». 31ئینجا پێی گوتن« :ئەگەر ئاغاکەی بە نرخێکی زۆر ڕەزامەندی نەدات لە جیابوونەوە لەگەڵیدا ،چی لێدەکەن؟ »ئەوانیش وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :ئەگەر نەیداتێ ئێمە دەیکوژین و براکەمان دەبەین و دەڕۆین». 32یوسف پێی گوتن« :ئەوەیە کە پێم وتوون .ئێوە سیخوڕن ،چونکە هاتوون دانیشتوانی خاکەکە بکوژن ،چونکە بیستمان کە دوو براتان بەهۆی خوشکەکەتەوە هەموو دانیشتوانی شەخەمیان لە خاکی کەنعان بردووە ،ئێستاش هاتوون بۆ ئەوەی لە میسردا بەهۆی براکەتەوە ئەو کارە بکەن. 33تەنیا لێرەوە دەزانم کە ئێوە مرۆڤی ڕاستەقینەن .ئەگەر یەکێک لە نێوانتان بنێریتەوە ماڵەوە بۆ ئەوەی برا بچووکەکەت لە باوکت بهێنێت و بیهێنێتە ئێرە بۆ لی من و بە ئەنجامدانی ئەم کارە دەزانم کە تۆ ڕاست دەکەیت. 34یوسف حەفتا پیاوی بەهێزی بانگ کرد و پێی گوتن« :ئەم پیاوانە ببەن و بیانهێننە سەربازگە». 35پیاوە بەهێزەکان دە پیاوەکەیان گرت و دەستیان گرت و خستیانە ناو زیندانەکە و سێ ڕۆژ لە سەربازگە مانەوە. 36لە ڕۆژی سێیەمیشدا یوسف فەرمانی بە هێنانە دەرەوەیان کرد لە زیندانەکە ،پێی گوتن« :ئەگەر پیاوی ڕاستەقینە بن ،ئەمە بۆ خۆتان بکەن ،بۆ ئەوەی بژین ،یەکێک لە براکانتان لە زیندانەکەدا زیندانی دەکرێت ،لە کاتێکدا دەچن و گەنمەشامی ماڵەکەت دەبەنەوە ماڵەوە بۆ خاکی کەنعان و برا بچووکەکەتان بهێننەوە و بیهێننە ئێرە بۆ لی من ،بۆ ئەوەی بزانم کە ئێوە پیاوی ڕاستەقینەن شت. 37یوسف لێیان دەرچوو و هاتە ژوورەکە و گریانێکی زۆر گریا ،چونکە بەزەیی بۆیان وروژا ،دەموچاوی خۆی شۆردەوە و گەڕایەوە بۆ لی ئەوان ،شیمعۆنی لێ وەرگرت و فەرمانی دا کە بەستنەوەی پێبکرێت ،بەڵم شیمعون ئامادە نەبوو وا بکات ،چونکە پیاوێکی زۆر بەهێز بوو و نەیانتوانی بیبەستنەوە. 38یوسف پیاوە بەهێزەکانی بانگ کرد و حەفتا پیاوی ئازا بە شمشێری ڕاکێشراوەوە هاتنە پێشەوە و کوڕەکانی یاقوب لێیان ترسا. 39یوسف پێی گوتن« :ئەم پیاوە بگرن و بیخەنە زیندانەوە تا براکانی دێنە لی ،پیاوە ئازاکانی یوسف پەلەیان کرد و هەموویان دەستیان بە شیمعۆن گرت بۆ ئەوەی بیبەستنەوە ،شیمعون هاوارێکی بەهێز و ترسناکی کرد و هاوارەکە لە دوورەوە بیسترا. 40هەموو پیاوە ئازاکانی یوسف بە دەنگی هاوارەکە ترسان و کەوتنە سەر ڕووخسار و زۆر ترساون و هەڵهاتن. 41هەموو ئەو پیاوانەی لەگەڵ یوسف بوون هەڵهاتن ،چونکە زۆر ترسیان لە ژیانی خۆیان هەبوو ،تەنها یوسف و مەنەشەی کوڕی لەوێ مانەوە ،مەنەسای کوڕی یوسف هێزی شیمعۆنی بینی و زۆر تووڕە بوو. 42ئینجا مەنەسای کوڕی یوسف بەرەو شیمعۆن هەستا و مەنەسا بە مشتێکی قورس لە پشتی ملی شیمئۆنی دا و شیمئۆنیش لە تووڕەیی خۆی هێور بووەوە. 43ئینجا مەنەسا شیمعۆنی گرت و بە توندی دەستی بەسەردا گرت و بەستییەوە و هێنایە ناو ماڵی زیندانەوە ،هەموو کوڕەکانی یاقوبیش سەریان سوڕما لە کردەوەی گەنجەکە. 44شیمعون بە براکانی گوت« :کەسێکتان نابێت بڵێن ئەمە لێدانی میسرییە ،بەڵکو لێدانی ماڵی باوکمە». 45دوای ئەمە یوسف فەرمانی دا کە بانگهێشتی ئەو کەسە بکرێت کە سەرپەرشتی عەمبارەکە دانرابوو ،تا دەتوانن هەڵیبگرن ،گونیەکانیان پڕ بکەن لە گەنمەشامی و پارەی هەر کەسێک بگەڕێننەوە بۆ ناو کیسەی خۆیان و خۆراکیان بۆ ڕێگاکە پێبدەن ،و بەم شێوەیە بۆی کردن. 46یوسف فەرمانی پێکردن و گوتی« :ئاگاداربن لە فەرمانەکانی من سەرپێچی نەکەن بۆ هێنانی براکەتان وەک ئەوەی پێم وتوون ،کاتێک براکەتان دەهێننە ئێرە بۆ لی من ،ئەو کاتە دەزانم کە ئێوە پیاوی ڕاستەقینەن و بازرگانیکردنتان بەو خاکە و براکەتان بۆ دەگەڕێنمەوە و بە ئاشتی بگەڕێنەوە بۆ لی باوکتان. 47هەموویان وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :بەو پێیەی ئاغامان قسەی دەکات ئێمەش دەیکەین و کڕنۆشیان بۆ دانا». 48هەرکەسێک گەنمەشامی خۆی لەسەر کەرەکەی هەڵگرت و چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی بچنە خاکی کەنعان بۆ لی باوکیان .هاتنە میوانخانەکە و لێڤی کیسەکەی بڵوکردەوە بۆ ئەوەی خۆراک بدات بە کەرەکەی ،کاتێک بینی و بینی پارەکەی بە کێشی تەواوەوە هێشتا لەناو کیسەکەیدایە. 85
جاشر
49پیاوەکە زۆر ترسا و بە براکانی گوت« :پارەکەم گەڕاوەتەوە ،تەنانەت لە کیسەی مندایە ،پیاوەکان زۆر ترسان و گوتیان« :ئەمە چییە کە خودا بەسەرماندا کردووە؟» 50هەموویان گوتیان« :کوا میهرەبانی یەزدان لەگەڵ باوباپیرانمان ،لەگەڵ ئیبراهیم ،ئیسحاق ،کۆتایی یاقوب ،کە یەزدان ئەمڕۆ ئێمەی ڕادەستی پاشای میسر کرد بۆ ئەوەی پیلنمان بۆ دابنێت؟» 51یەهودا پێی گوتن« :بەڕاستی ئێمە گوناهبارین لەبەردەم یەزدانی پەروەردگارماندا ،کە براکەمان ،گۆشتی خۆمان فرۆشتووە ،بۆچی دەڵێن :کوا میهرەبانی یەزدان لەگەڵ باوباپیرانمان؟» 52ڕۆبن پێی گوتن« :من پێم نەگوتم :گوناه بەرامبەر بە کوڕەکە مەکەن و گوێم لێ نەگرن؟ »ئێستا خودا لێمان دەخوازێت ،چۆن دەوێری بڵێیت :کوا میهرەبانی یەزدان لەگەڵ باوباپیرانمان ،لە کاتێکدا ئێوە گوناهتان لەگەڵ یەزدان کردووە؟ 53شەوێک لەو شوێنە مانەوە ،بەیانی زوو هەستان و گەنمەشامی کەرەکانیان بارکرد و بردیان و ڕۆیشتن و گەیشتنە ماڵی باوکیان لە خاکی کەنعان. 54یاقوب و ماڵەکەی چوونە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن لە کوڕەکانی ،یاقوب بینی و بینی شیمۆنی برایان لەگەڵیان نەبوو ،یاقوب بە کوڕەکانی گوت« :شامئۆنی براتان لە کوێیە کە من نایبینم؟ »کوڕەکانی هەموو ئەو شتانەی کە لە میسر بەسەریان هاتبوویان بۆ گێڕایەوە. بەشی ٥٢ 1چوونە ناو ماڵەکەیان ،هەرکەسێک کیسەی خۆی کردەوە و بینییان و بینیان کۆپلەی پارەی هەر کەسێک لەوێ بوو ،کە ئەوان و باوکیان زۆر ترساون. 2یاقوب پێی گوتن« :ئەمە چییە کە ئێوە بەرامبەرمتان کرد؟ من یوسف براکەتم نارد بۆ ئەوەی لە خۆشگوزەرانی تۆ بپرسێت و تۆش پێت وتم .دڕندەیەکی کێوی بەڕاستی خواردی. 3شیمعۆن لەگەڵتان چووە بۆ کڕینی خواردن و دەڵێی پاشای میسر لە زینداندا زیندانی کردووە ،دەتەوێت بنیامین ببەیت بۆ ئەوەی ببێتە هۆی مردنی ،و قژە خۆڵەمێشیەکانم بە خەمەوە بخەیتە خوارەوە بۆ گۆڕ لەسەر بنیامین و یوسفی برای. 4ئێستا کوڕەکەم لەگەڵتان ناچێتە خوارەوە ،چونکە براکەی مردووە و بە تەنیا ماوەتەوە ،لە ڕێگای تۆدا خراپەکاری بەسەریدا دێت ،وەک چۆن بەسەر براکەیدا هات. 5ڕۆبنیش بە باوکی گوت« :ئەگەر کوڕەکەت نەهێنم و نەیخەمەوە بەردەمت ،ئەوا دوو کوڕەکەم دەکوژیت .یاقوب بە کوڕەکانی گوت : «ئێوە لێرە بمێننەوە و مەچنە میسر ،چونکە کوڕەکەم لەگەڵتان ناچێتە میسر و وەک براکەی نامرێت». 6یەهودا پێی گوتن :خۆتان لێی بپارێزن تا گەنمەکە تەواو دەبێت ،ئەویش دەڵێت :براکەتان دابەزێنن ،کاتێک ژیانی خۆی و ماڵەکەی لە مەترسی برسێتیدا دەبینێتەوە. 7لەو ڕۆژانەدا برسێتی لە سەرانسەری خاکەکەدا زۆر بوو ،هەموو خەڵکی زەوی چوونە میسر و هاتنە میسر بۆ کڕینی خۆراک ،چونکە برسێتی زۆر بەسەریاندا زاڵ بوو ،کوڕەکانی یاقوب ساڵێک و دوو مانگ لە کەنعان مانەوە تا گەنمەکەیان تەواو بوو. 8دوای تەواوبوونی گەنمەکانیان ،هەموو ماڵی یاقوب لە برسێتیدا چەقۆیان لێدا و هەموو کۆرپەکانی کوڕانی یاقوب کۆبوونەوە و لە یاقوب نزیکبوونەوە و هەموویان گەمارۆیان دا و پێیان گوت« :نانمان پێ بدە ،بۆچی هەموومان لەبەردەم تۆدا لە برسێتیدا لەناو دەچین؟» 9یاقوب گوێی لە قسەکانی منداڵەکانی کوڕەکەی بوو ،گریانێکی زۆر گریا و بەزەیی بۆیان هەڵگیرسا ،یاقوب بانگی کوڕەکانی کرد و هەموویان هاتن و لەبەردەمیدا دانیشتن. 10یاقوب پێی گوتن« :ئایا نەتانبینیوە کە ئەمڕۆ منداڵەکانتان بۆم دەگرین و دەڵێن :نانمان پێ بدەن ،نانمان نییە؟ »ئێستا بۆیە بگەڕێنەوە و کەمێک خواردنمان بۆ بکڕن. 11یەهودا وەڵمی دایەوە و بە باوکی گوت« :ئەگەر براکەمان لەگەڵمان بنێری دەچینە خوارەوە و گەنمەشامی بۆ دەکڕین و ئەگەر نەینێری ئەوا ناچینە خوارەوە ،چونکە پاشای میسر بە تایبەتی فەرمانی پێکردین و گوتی« :ڕووخساری من نابینیت مەگەر براکەت لەگەڵت نەبێت ، چونکە پاشای میسر پاشایەکی بەهێز و بەهێزە ،بزانە ئەگەر بچینە سەر ».ئەو بەبێ براکەمان هەموومان دەکوژرێین. 12ئایا نازانیت و نەتبیستووە کە ئەم پاشایە زۆر بەهێز و دانایە و لە هەموو زەویدا هاوشێوەی ئەو نییە؟ سەیرکە ئێمە هەموو پاشاکانی سەر زەویمان بینیوە و یەکێکیشمان وەک ئەو پاشایە ،پاشای میسر نەبینیوە .بە دڵنیاییەوە لە نێو هەموو پاشاکانی سەر زەویدا هیچ کەسێک لە ئەبیمەلەخی پاشای فەلەستینییەکان گەورەتر نییە ،بەڵم پاشای میسر لە خۆی گەورەتر و بەهێزترە و ئەبیمەلەک تەنیا دەتوانرێت بەراورد بکرێت بە یەکێک لە ئەفسەرەکانی. 13باوکە ،کۆشکەکەی و تەختەکەی و هەموو خزمەتکارەکانیت نەبینیوە کە لەبەردەمیدا وەستاون .تۆ ئەو پاشایەت نەبینیوە لەسەر تەختەکەی بە ڕواڵەت و ڕوخساری شاهانەییەوە ،جلە پاشایەتییەکانی لەبەردایە و تاجێکی گەورەی زێڕینی لەسەر سەری بووە؛ تۆ ئەو شەرەف و شکۆمەندییەت نەبینیوە کە خودا پێی بەخشیوە ،چونکە لە هەموو زەویدا هاوشێوەی ئەو نییە. 14باوکە ،تۆ نە حیکمەت و تێگەیشتن و زانینت نەبینیوە کە خودا لە دڵیدا بەخشیوە ،نە گوێت لە دەنگی شیرین بوو کاتێک قسەی لەگەڵ کردین. 15باوکە ئێمە نازانین کێ ئاشنای ناوەکانمان و هەموو ئەو شتانەی بەسەرماندا هات ،بەڵم لە دوای تۆش پرسیاری کرد و گوتی« :ئایا باوکت هێشتا لە ژیاندایە و باشە؟» 16تۆ نەتبینیوە کاروباری حکومەتی میسر لەلیەن ئەوەوە ڕێکبخرێت ،بەبێ ئەوەی لە فیرعەونی گەورەکەی بپرسیت .تۆ ئەو سەرسامی و ترسەت نەبینیوە کە بەسەر هەموو میسرییەکاندا چەسپاندبوو.
86
جاشر
17هەروەها کاتێک لەلی ئەو ڕۆیشتین ،هەڕەشەمان کرد کە وەک باقی شارەکانی ئەمۆرییەکان بە میسر بیکەین ،زۆر تووڕە بووین لە هەموو ئەو قسانەی کە وەک سیخوڕ سەبارەت بە ئێمە گوتبووی ،ئێستاش کاتێک دێینەوە بەردەمی ترسەکەی دەکەوێتە سەر هەموومان ،و هیچ کام لە ئێمە ناتوانێت قسەی لەگەڵ بکات یان شتێکی بچووک و گەورە. 18ئێستا باوکە ،دوعای کوڕەکە لەگەڵمان بنێرین ،ئێمەش دەچینە خوارەوە و خواردنت بۆ دەکڕین بۆ ئەوەی بژێوی ژیانمان بکڕین و لە برسێتیدا نەمرین .یاقوب گوتی« :بۆچی ئەوەندە خراپت لەگەڵم کرد کە بە پاشا بڵێیت برایەکت هەیە؟ »ئەم کارە چییە کە بەسەرمدا کرد؟ 19یەهودا بە یاقوبی باوکی گوت« :کوڕەکە بدە بە چاودێری من ،ئێمە هەڵدەستین و دەچینە خوارەوە بۆ میسر و گەنمەشامی دەکڕین و دواتر دەگەڕێینەوە ،کاتێک دەگەڕێینەوە ئەگەر کوڕەکە لەگەڵمان نەبوو ،ئەوا با من بۆ هەمیشە تاوانەکەت هەڵبگرم». 20ئایا بینیوتە هەموو کۆرپەکانمان لە برسێتیدا بەسەرتدا دەگرین و هیچ هێزێک لە دەستتدا نییە بۆ تێرکردنیان؟ ئێستا با بەزەیی تۆ بۆیان هەڵبستێت و براکەمان لەگەڵمان بنێرە و دەڕۆین. 21چونکە چۆن میهرەبانی یەزدان بۆ باوباپیرانمان بۆت دەردەکەوێت کاتێک دەڵێیت پاشای میسر کوڕەکەت دەبات؟ وەک چۆن یەزدان زیندووە من جێی ناهێڵم تا بیهێنم و بیخەمە بەردەمت؛ بەڵم دوعامان بۆ بکە لە یەزدان ،تا بە میهرەبانی مامەڵەمان لەگەڵ بکات ،بۆ ئەوەی لەبەردەم پاشای میسر و پیاوەکانیدا پێشوازییەکی باش و میهرەبانیمان لێبکرێت ،چونکە ئەگەر دوا نەکەوتباین ئێستا بۆ جاری دووەم لەگەڵ کوڕەکەتدا گەڕاینەوە. 22یاقوب بە کوڕەکانی گوت« :من متمانەم بە یەزدانی پەروەردگار هەیە کە ڕزگارتان بکات و لەبەردەم پاشای میسر و هەموو پیاوەکانیدا نیعمەتتان پێ ببەخشێت». 23ئێستا هەستە و بڕۆ بۆ لی پیاوەکە و لەو شتانەی کە لە خاکەکەدا دەستدەکەوێت دیارییەک بۆ دەستی خۆتان وەربگرن و بیهێننە بەردەمی ،خودای گەورە بەزەییتان پێ ببەخشێت لەبەردەمیدا ،تا بنیامین و براکانی شیمعون لەگەڵتان بنێرێت. 24هەموو پیاوەکان هەستان و بنیامینی برایان برد و دیارییەکی زۆریان لە باشترینەکانی خاکەکە گرت و دوو بەشی زیویشیان برد. 25یاقوب بە توندی فەرمانی بە کوڕەکانی کرد سەبارەت بە بنیامین و گوتی« :لە ڕێگای کە دەڕۆن ئاگاداری بن و لە ڕێگا و لە میسردا لێی جیا مەکەنەوە». 26یاقوب لە کوڕەکانی هەستا و دەستەکانی درێژکردەوە و لەسەر کوڕەکانی لە یەزدانی پاڕانەوە و گوتی« :ئەی یەزدانی پەروەردگاری ئاسمان و زەوی ،پەیمانەکەت لەگەڵ ئیبراهیمی باوکمان لەبیر بکە ،لەگەڵ ئیسحاقی باوکم لەبیرت بێت و لەگەڵ کوڕەکانمدا میهرەبانانە مامەڵەیان لەگەڵ بکە و مەیانخەنە دەست پاشای میسر .بیکە من داوای لێدەکەم خودایە لە پێناو میهرەبانیت و هەموو منداڵەکانم ڕزگار بکە و لە دەسەڵتی میسر ڕزگاریان بکە و دوو برایان بۆ بنێرە. 27هەموو ژنەکانی کوڕەکانی یاقوب و منداڵەکانیان چاویان بەرەو ئاسمان بەرزکردەوە و هەموویان لەبەردەم یەزدان گریا و هاواریان لێکرد باوباپیرانیان لە دەستی پاشای میسر ڕزگار بکات. 28یاقوب تۆمارێکی بۆ پاشای میسر نووسی و دایە دەستی یەهودا و دەستی کوڕەکانی بۆ پاشای میسر و فەرمووی. 29لە خزمەتکارەکەتەوە یاقوب ،کوڕی ئیسحاق ،کوڕی ئیبراهیمی عیبری ،شازادەی خودا ،تا پاشای بەهێز و ژیر ،ئاشکراکەری نهێنییەکان ،پاشای میسر ،سڵو. 30پەروەردگارم پاشای میسر بزانێت ،برسێتی لە خاکی کەنعان بەسەرماندا زاڵ بوو ،کوڕەکانمم نارد بۆ لی تۆ تا کەمێک خواردنمان لێ بکڕن بۆ ئەوەی بتوانین بژین. 31چونکە کوڕەکانم گەمارۆیان دام و من زۆر پیر بووم بە چاوەکانم نابینم ،چونکە چاوەکانم بە تێپەڕبوونی تەمەن زۆر قورس بوون ، هەروەها بە گریانی ڕۆژانە بۆ کوڕەکەم ،بۆ یوسف کە لە پێش منەوە ون بوو ،فەرمانم بە کوڕەکانم کرد کە نەچنە ناو دەروازەکانی شارەکە کاتێک هاتنە میسر ،بەهۆی دانیشتوانی خاکەکەوە. 32هەروەها فەرمانم پێکردن کە بە میسردا بگەڕێن بۆ ئەوەی بەدوای یوسفی کوڕمدا بگەڕێن ،ڕەنگە لەوێ بیدۆزنەوە ،ئەوانیش وایان کرد و تۆش بە سیخوڕی خاکەکە زانیت. 33ئایا لەبارەی تۆوە نەمانبیستووە کە خەونی فیرعەونت لێکدایەوە و بە ڕاستی قسەت لەگەڵ کرد؟ کەواتە چۆن بە حیکمەتی خۆت نازانیت کوڕەکانم سیخوڕن یان نا؟ 34ئێستا ئەی گەورەم و پاشام ،بڕوانە کوڕەکەمم پێش تۆ ناردووە ،وەک چۆن لەگەڵ کوڕەکانمدا قسەت کرد .داوات لێدەکەم چاوەکانت بخەیتە سەری تا بە ئاشتی لەگەڵ براکانیدا دەگەڕێتەوە بۆ لی من. 35ئایا تۆ نازانیت ،یان نەتبیستووە ئەوەی خوداکەمان بە فیرعەون کرد کاتێک سارای دایکم برد و ئەوەی بەسەر ئەبیمەلەخی پاشای فەلەستینییەکان کرد ،هەروەها ئیبراهیمی باوکمان چی بەسەر نۆ پاشای ئیلمدا کرد ،چۆن لەگەڵ چەند پیاوێکی لەگەڵدا بوون هەموویانی لێدا؟ 36هەروەها ئەوەی هەردوو کوڕەکەم شیمعۆن و لێڤی بەسەر هەشت شارەکەی ئەمۆرییەکانیان کرد ،چۆن بەهۆی دینا خوشکەکەیانەوە لەناویان برد؟ 37هەروەها بەهۆی لەدەستدانی بنیامینی برایانەوە دڵنەوایی خۆیان داوە بەهۆی لەدەستدانی یوسفی برایەوە .پاشان چی بۆ دەکەن کاتێک دەبینن دەستی هەر گەلێک زاڵ بێت بەسەریاندا ،لە پێناو ئەودا؟ 38ئەی پاشای میسر ،ئایا نازانیت کە هێزی خودا لەگەڵمانە و خوداش هەرگیز گوێی لە دوعاکانمانە و هەموو ڕۆژێک وازمان لێناهێنێت؟ 39کاتێک کوڕەکانم باسی مامەڵەکانتیان لەگەڵدا کردم ،بەهۆی تۆوە بانگم بۆ یەزدان نەکرد ،چونکە ئەو کاتە پێش ئەوەی بنیامینی کوڕم پێشت بێت ،لەگەڵ پیاوەکانتدا لەناو دەچوویت ،بەڵم پێم وابوو کە وەک چۆن شیمئۆنی کوڕەکەم لە ماڵەکەتدا بوو ،ڕەنگە تۆ بە میهرەبانییەوە مامەڵەی لەگەڵ بکەیت ،بۆیە ئەم کارەم لەگەڵ نەکردیت. 40ئێستا سەیرکە بنیامین کوڕم لەگەڵ کوڕەکانمدا دێتە لت و ئاگاداری بکەرەوە و چاوەکانت لەسەری دابنێ ،ئینجا خودا چاوەکانی بەسەر تۆ و هەموو شانشینیەکەتدا دادەنێت. 87
جاشر
41ئێستا هەموو ئەو شتانەی لە دڵمدا هەیە بۆتم گێڕایەوە ،کوڕەکانم لەگەڵ براکەیان دێنە لت ،لە پێناو ئەوان ڕووی زەوی بپشکنە و بە ئاشتی لەگەڵ براکانیان بیاننێرن. 42یاقوب تۆمارەکەی دایە دەستی یەهودا بۆ ئەوەی بیداتە پاشای میسر. بەشی ٥٣ 1کوڕەکانی یاقوب هەستان و بنیامین و هەموو دیاریەکانیان برد و چوونە میسر و لەبەردەم یوسف وەستان. 2یوسف بینی بنیامینی برای لەگەڵیان بوو و سڵوی لێکردن و ئەم پیاوانە هاتنە ماڵی یوسف. 3یوسف فەرمانی بە سەرپەرشتیاری ماڵەکەی کرد کە نان ببەخشێتە براکانی ،ئەویش بەو شێوەیەی پێیان بەخشی. 4لە نیوەڕۆدا یوسف پیاوەکانی بانگهێشت کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ بنیامین بێنە بەردەمی ،پیاوەکانیش بە سەرپەرشتیاری ماڵی یوسفیان گوت سەبارەت بەو زیوانەی کە لە کیسەکانیاندا گەڕاوەتەوە ،پێی گوتن« :باشە بۆ ئێوە ،مەترسن ،شیمئۆنی برایان هێنایە لی ئەوان». 5شیمعون بە براکانی گوت« :ئاغای میسرییەکان زۆر میهرەبانی لەگەڵمدا کردووە ،وەک چاوەکانتان بینیتان ،منی بە بەستنەوە نەهێشتەوە ، چونکە کاتێک لە شارەکە چوویتە دەرەوە ئازادم کرد و لە ماڵەکەی خۆیدا لەگەڵمدا میهرەبانی مامەڵەی لەگەڵ کردم. 6یەهودا دەستی بنیامینی گرت و هاتنە پێش یوسف و کڕنۆشیان بۆ دانا. 7پیاوەکان دیاریەکەیان بە یوسف دا و هەموویان لەبەردەمیدا دانیشتن ،یوسف پێی گوتن« :ئایا بۆ ئێوە باشە ،ئایا بۆ منداڵەکانتان باشە ،ئایا باشە بۆ باوکی بەساڵچووتان؟ »گوتیان« :باشە ،یەهودا ئەو یاقوبەی ناردبووی و دایە دەستی یوسف». 8یوسف نامەکەی خوێندەوە و نووسراوەکەی باوکی زانی ،ویستی بگری و چووە ژوورێکی ناوەوە و گریانێکی زۆری گرت .و چووە دەرەوە. 9چاوەکانی بەرز کردەوە و بینی بنیامین برای خۆی بینی و گوتی« :ئەمە براکەتان کە باسیتان بۆ کردم؟ »بنیامینیش لە یوسف نزیک بووەوە ،یوسف دەستی خستە سەر سەری و پێی گوت« :کوڕەکەم خودا میهرەبانت بێت». 10کاتێک یوسف براکەی کوڕی دایکی بینی ،دیسانەوە ویستی بگری ،چووە ژوورەکە و لەوێ گریاوە و دەموچاوی شۆردووە و چووەتە دەرەوە و خۆی لە گریان بەدوور گرتووە و گوتی« :خواردن ئامادە بکەن». 11یوسف جامێکی هەبوو کە لێی دەخواردەوە ،لە زیو بوو کە بە جوانی بە بەردی ئۆنیکس و بدلیۆم چەقێنرابوو ،یوسف جامەکەی لە چاوی براکانیدا لێدا کە دانیشتبوون بۆ ئەوەی لەگەڵیدا نان بخۆن. 12یوسف بە پیاوەکانی گوت« :من بەم جامانە دەزانم کە ڕوبنی یەکەم ،شیمعۆن و لێڤی و یەهودا ،عیساکار و زابولون منداڵی یەک دایکن ، بەپێی لەدایکبوونتان دانیشتن بۆ خواردن. 13ئەوانی دیکەش بەپێی لەدایکبوونیان دانا و گوتی« :دەزانم ئەم برا بچووکەت برایەکی نییە ،منیش وەک ئەو برام نییە ،بۆیە لەگەڵم دادەنیشێت بۆ ئەوەی نان بخوات». 14ئینجا بنیامین بەرەو یوسف سەرکەوت و لەسەر تەخت دانیشت ،پیاوەکان کردەوەکانی یوسفیان بینی و سەریان سوڕما .پیاوەکان لەو کاتەدا لەگەڵ یوسف نانیان خوارد و دەیانخواردەوە ،ئەویش دیارییان پێدا ،یوسف یەک دیاریی بە بنیامین دا ،مەنەشە و ئەفرایمیش کردەوەکانی باوکیان بینی ،هەروەها دیارییان پێدا ،عوسناش یەک دیارییان پێدا ،پێنج دیاریش لە دەستی بنیامیندا بوون. 15یوسف شەرابی هێنایە دەرەوە بۆ خواردنەوە ،ئەوانیش نەیانخواردەوە و گوتیان« :لەو ڕۆژەی یوسفەوە ون بوو ئێمە شەرابمان نەخواردووەتەوە و هیچ خواردنێکی خۆشمان نەخواردووە». 16یوسف سوێندی پێ خوارد و بە توندی فشاری خستە سەریان ،لەو ڕۆژەدا لەگەڵیدا زۆر خواردنەوەیان خواردەوە ،دواتر یوسف ڕووی لە بنیامینی برای کرد تا قسەی لەگەڵ بکات ،بنیامینیش هێشتا لەسەر تەختەکە لەبەردەم یوسف دانیشتبوو. 17یوسف پێی گوت« :ئایا منداڵت لەدایک بووە؟ »گوتی« :خزمەتکارەکەت دە کوڕی هەیە ،ئەمانە ناوەکانیانن ،بێل ،بێچەر ،ئەشباڵ ،گێرا ، نەعمان ،ئاچی ،ڕۆش ،موپیم ،چوپیم و ئۆرد ،ناویانم ناوە بەناوی براکەمەوە کە نەمبینیوە». 18فەرمانی پێکردن نەخشەی ئەستێرەکانی خۆی بهێنێتە بەردەمی ،کە یوسف هەموو کاتەکانی پێی زانیوە ،یوسف بە بنیامینی گوت : «بیستوومە کە عیبریەکان بە هەموو حیکمەتێک ئاشنان ،ئایا تۆ هیچ لەم شتە دەزانیت؟» 19ئینجا بنیامین گوتی« :خزمەتکارەکەت لە هەموو ئەو حیکمەتانەدا دەزانێت کە باوکم فێری کردم ،یوسف بە بنیامینی گوت« :ئێستا سەیری ئەم ئامێرە بکە و تێبگە یوسف براکەت لە کوێیە لە میسر ،کە تۆ وتت دابەزی بۆ میسر». 20ئینجا بنیامین ئەو ئامێرەی بە نەخشەی ئەستێرەکانی ئاسمانەوە بینی و ژیر بوو و تێیدا سەیری کرد تا بزانێت براکەی لە کوێیە ،بنیامین هەموو خاکی میسری کردە چوار بەش و بۆی دەرکەوت کە ئەو کەسەی لەبەردەمیدا لەسەر تەختەکە دانیشتبوو یوسفی برایەتی ،بنیامینیش زۆر سەرسام بوو ،کاتێک یوسف بینی بنیامینی براکەی زۆر سەرسام بوو ،بە بنیامینی گوت« :چیت بینیوە ،و بنیامینیش هەموو خاکی میسری بەسەر چوار بەشدا دابەش کرد بۆچی سەرت سوڕماوە؟ 21بنیامینیش بە یوسفی گوت« :بەمە دەزانم کە یوسف براکەم لێرە لەگەڵم لەسەر تەخت دانیشتووە ،یوسف پێی گوت« :من یوسف براکەتم ، ئەم شتە بۆ براکانت ئاشکرا مەکە ».سەیرکە کاتێک دەڕۆن لەگەڵیان دەتنێرم و فەرمانیان پێدەدەم بگەڕێنرێنەوە ناو شارەکە و لێیان دوور دەخەمەوە». 22ئەگەر ژیانی خۆیان بوێرن و شەڕ لە پێناوتدا بکەن ،ئەوا دەزانم کە پەشیمان بوونەتەوە لەوەی کە لەگەڵم کردوون ،منیش خۆم بۆیان دەناسێنم و ئەگەر وازت لێبهێنن کاتێک دەتبەم ،ئەوا تۆ لەگەڵم دەمێنیتەوە و لەگەڵیان دەجەنگم و دەڕۆن و منیش ناناسم. 23لەو کاتەدا یوسف فەرمانی بە ئەفسەرەکەی کرد کە گونیەکانیان پڕ بکات لە خواردن و پارەی هەر کەسێک بخاتە ناو کیسەکەیەوە و جامەکە بخاتە ناو کیسەی بنیامینەوە و خۆراکیان پێبدات بۆ ڕێگاکە ،ئەوانیش هەروایان پێکردن. 88
جاشر
24ڕۆژی دواتر پیاوەکان بەیانی زوو هەستان و کەرەکانیان بارکرد و لەگەڵ بنیامین ڕۆیشتن و لەگەڵ بنیامینی برایان چوونە خاکی کەنعان. 25ئەوان لە میسرەوە دوور نەبوون ،کاتێک یوسف فەرمانی بە سەر ماڵەکەی کرد و گوتی« :هەستە ،ڕاوەدووی ئەم پیاوانە بکەوە پێش ئەوەی لە میسر زۆر دوور بکەونەوە و پێیان بڵێن« :بۆچی جامەکەی گەورەکەمتان دزیوە؟» 26ئەفسەرەکەی یوسف هەستا و گەیشتە لی ئەوان و هەموو قسەکانی یوسفیان پێ گوت .کاتێک ئەم شتەیان بیست زۆر تووڕە بوون و گوتیان« :ئەو کەسەی جامەکەی گەورەکەت لەگەڵیدا بدۆزرێتەوە ،دەمرێت و ئێمەش دەبینە کۆیلە». 27پەلەیان کرد و هەرکەسێک گونیەکەیان لە کەرەکەی هێنایە خوارەوە و لە جانتاکانیاندا سەیریان کرد و جامەکە لە جانتای بنیامین دۆزرایەوە ،هەموویان جلەکانیان دڕاند و گەڕانەوە بۆ شارەکە و لە ڕێگاکەدا لە بنیامینیان لێدا و بەردەوام لێیان دەدا تا گەیشتە شارەکە و لەبەردەم یوسف وەستان. 28تووڕەیی یەهودا هەڵگیرسا و گوتی« :ئەم پیاوە تەنیا ئەمڕۆ منی هێنایەوە بۆ لەناوبردنی میسر». 29پیاوەکان هاتنە ماڵی یوسف و بینییان یوسف لەسەر تەختەکەی دانیشتووە و هەموو پیاوە بەهێزەکانیش لەلی ڕاست و چەپی وەستابوون. 30یوسف پێی گوتن« :ئەم کارە چییە کە ئێوە کردتان ،جامە زیوینەکەمتان برد و ڕۆشتن؟ بەڵم دەزانم کە تۆ جامەکەمت برد بۆ ئەوەی بزانیت براکەت لە چ بەشێکی خاکەکەدا بووە. 31یەهودا گوتی« :چی بە پەروەردگارمان بڵێین ،چی قسە بکەین و چۆن خۆمان ڕاستگۆ بکەین ،خودا ئەمڕۆ تاوانی هەموو خزمەتکارەکانی دۆزیەوە ،بۆیە ئەمڕۆ ئەم کارەی لەگەڵ کردین». 32یوسف هەستا و بنیامینی گرت و بە توندوتیژی لە براکانی وەریگرت ،هاتە ماڵەکە و دەرگاکەی بۆیان داخست ،یوسف فەرمانی بەو کەسە کرد کە بەسەر ماڵەکەیدا دانرابوو پێیان بڵێت« :پاشا ئەمە دەڵێت« :بە ئاشتی بڕۆ بۆ لی باوکتان ،سەیرکە ئەو پیاوەم گرتووە کە جامەکەم لە دەستیدا دۆزرایەوە». بەشی ٥٤ 1کاتێک یەهودا مامەڵەی لەگەڵ یوسفدا بینی ،یەهودا لێی نزیک بووەوە و دەرگاکەی کردەوە و لەگەڵ براکانیدا هاتە پێش یوسف. 2یەهودا بە یوسفی گوت« :با لەبەردەمی گەورەمدا ناخۆش نەبێت ،ئایا خزمەتکارەکەت دەتوانم قسەیەک لەبەردەمتدا بڵێت؟ »یوسف پێی گوت« :قسە بکە». 3یەهودا لەبەردەم یوسف قسەی کرد و براکانی لەوێ لەبەردەمیان وەستابوون .یەهودا بە یوسفی گوت« :بەڕاستی کاتێک بۆ کڕینی خواردن هاتووین بۆ لی گەورەمان ،تۆ ئێمەت بە سیخوڕی خاکەکە زانی و بنیامینمان هێنایە بەردەمت ،ئەمڕۆش یاریمان لەگەڵ دەکەیت». 4ئێستا با پاشا گوێ لە قسەکانم بگرێت و داوای لێدەکەم براکەمان بنێرێت کە لەگەڵ ئێمەدا بچێتە لی باوکمان ،نەک ئەمڕۆ لەگەڵ هەموو گیانی دانیشتوانی میسردا نەفەوتێت. 5ئایا نازانی دوو براکەم ،شیمعون و لێڤی ،چییان بەسەر شاری شیخەم و حەوت شاری ئەمۆرییەکان کرد ،بەهۆی دینا خوشکەکەمانەوە و هەروەها چییان دەکرد لە پێناو بنیامینی برایان؟ 6منیش بە هێزی خۆمەوە کە لە هەردووکیان گەورەتر و بەهێزترم ،ئەمڕۆ دێم بەسەر تۆ و خاکەکەتدا ئەگەر ناتەوێت براکەمان بنێری. 7ئایا نەتبیستووە کە خوداکەمان کە ئێمەی هەڵبژاردووە ،چی بەسەر فیرعەون کرد بەهۆی سارا دایکمانەوە ،کە لە باوکمان لێی سەندەوە و بە تاعونی قورس لە خۆی و ماڵەکەیدا ،تا ئەمڕۆش میسرییەکان ئەم سەرسوڕهێنەرە بۆ یەکتر دەگێڕنەوە؟ خوداکەمان بەهۆی بنیامینەوە کە ئەمڕۆ لە باوکی وەرتگرتووە و بەهۆی ئەو خراپانەی کە ئەمڕۆ لە خاکەکەتدا بەسەرماندا کەڵەکە دەکەیت ،بەهەمان شێوە لەگەڵت دەکات . چونکە خوداکەمان پەیمانی خۆی لەگەڵ ئیبراهیمی باوکمان لەبیر دەکات و خراپە بەسەرتدا دەهێنێت ،چونکە ئەمڕۆ ڕۆحی باوکمان خەمبار کرد». 8ئێستا گوێ لە قسەکانم بگرە کە ئەمڕۆ پێم وتووە و براکەمان بنێرە تا بڕوات ،نەک تۆ و خەڵکی خاکەکەت بە شمشێر بمرن ،چونکە هەمووتان ناتوانن بەسەرمدا زاڵ بن. 9یوسف وەڵمی یەهودای دایەوە و گوتی« :بۆچی دەمت کردۆتەوە و بۆچی شانازی بە ئێمەوە دەکەیت و دەڵێیت :هێز لەگەڵتە؟ »وەک چۆن فیرعەون زیندووە ،ئەگەر فەرمان بە هەموو پیاوە ئازاکانم بکەم کە لەگەڵتدا شەڕ بکەن ،بێگومان تۆ و ئەم برایانەت لەناو قوڕگدا نوقم دەبوون. 10یەهودا بە یوسفی گوت« :بەڕاستی پێویستە تۆ و گەلەکەت لە من بترسن .وەک چۆن یەزدان زیندووە ئەگەر جارێک شمشێرەکەم دەربهێنم جارێکی تر نایخەمەوە غەلفەوە تا ئەمڕۆ هەموو میسر دەکوژم و لەگەڵ تۆ دەست پێدەکەم و لەگەڵ فیرعەونی گەورەکەت تەواو دەکەم. 11یوسف وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :بەڕاستی هێز تەنیا هی تۆ نییە .من لە تۆ بەهێزتر و بەهێزترم ،بەڕاستی ئەگەر شمشێرەکەت دەربهێنیت دەیخەمە ملی و ملی هەموو براکانت. 12یەهودا پێی گوت« :بەڕاستی ئەگەر ئەمڕۆ دەمم لە دژی تۆ بکەمەوە ،قووتت دەدەم تا لەسەر زەوی لەناو دەبرێیت و ئەمڕۆ لە شانشینی خۆت لەناو دەچیت ».یوسف گوتی« :بەڕاستی ئەگەر دەمت بکەیتەوە من دەسەڵت و توانام هەیە دەمت بە بەردێک دابخەم تا ناتوانیت قسەیەک بڵێیت .بزانە چەند بەرد لەبەردەمماندایە ،بەڕاستی دەتوانم بەردێک وەربگرم ،و بە زۆر بیخەمە ناو دەمتەوە و چەناگەت بشکێنم. 13یەهودا گوتی« :خودا شایەتحاڵە لە نێوانماندا ،تا ئێستا نەمانویستووە شەڕ لەگەڵ تۆ بکەین ،تەنیا براکەمانمان پێ بدە و لێت دەڕۆین . یوسف وەڵمی دایەوە و گوتی« :وەک فیرعەون لە ژیاندایە ،ئەگەر هەموو پاشاکانی کەنعان لەگەڵتان کۆببنەوە ،نابێ لە دەستم وەریبگرن».
89
جاشر
14ئێستا بڕۆ بۆ لی باوکت ،براکەت دەبێتە کۆیلە بۆ من ،چونکە ماڵی پاشای دزیوە .یەهودا گوتی« :ئەوە چییە بۆ تۆ یان سیفەتی پاشا ، بێگومان پاشا لە ماڵەکەی خۆیەوە ،بۆ سەرتاسەری خاکەکە ،زیو و زێڕ دەنێرێت یان بە دیاری یان بە خەرجی ،تۆش هێشتا باسی جامەکەت دەکەیت کە لە جانتای براکەماندا داوتە و دەڵێیت لێت دزیوە؟ 15خودا نەکات بنیامینی برامان یان هەریەکێک لە نەوەکانی ئیبراهیم ئەم کارە بکەن بۆ دزیکردن لە تۆ ،یان لە هەر کەسێکی تر ،جا پاشا ، شازادە ،یان هەر پیاوێک. 16ئێستا ئەم تۆمەتە ڕابگرن ،نەک هەموو زەوی گوێی لە قسەکانت نەبن و بڵێن« :پاشای میسر بەهۆی کەمێک زیوەوە لەگەڵ پیاوەکاندا مشتومڕی کرد و تۆمەتباریان کرد و براکەی کردە کۆیلە». 17یوسف وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەم جامانەتان بۆ ببەن و لە من بڕۆن و براکەتان بە کۆیلە بەجێبهێڵن ،چونکە حوکمی دزێکە کە کۆیلە بێت». 18یەهودا گوتی« :بۆچی شەرم لە قسەکانت ناکەیت ،براکەمان بەجێبهێڵیت و جامەکەت ببەیت؟ »بەڕاستی ئەگەر جامەکەت بدەیتێ ،یان هەزار هێندەی ئەوە ،براکەمان بەجێناهێڵین بۆ ئەو زیوەی کە لە دەستی هیچ کەسێکدا دەدۆزرێتەوە ،بۆ ئەوەی لەسەری نەمرین. 19یوسف وەڵمی دایەوە« :بۆچی تا ئەمڕۆ براکەت وازت لێهێنا و بە بیست پارچە زیو فرۆشت ،بۆچی هەمان شت لەگەڵ ئەم براکەتدا ناکەیت؟» 20یەهودا گوتی« :یەزدان شایەتحاڵی نێوان من و تۆیە کە ئێمە ئارەزووی شەڕەکانت ناکەین .ئێستا براکەمانمان پێ بدە و بەبێ شەڕ لە تۆ دەڕۆین. 21یوسف وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەگەر هەموو پاشاکانی خاکەکە کۆببنەوە ،ناتوانن براکەتان لە دەستم وەربگرن .یەهودا گوتی« :کاتێک باوکمان دەبینێت براکەمان لەگەڵمان نایەت و دڵتەنگ دەبێت ،چی بە باوکمان بڵێین؟» 22یوسف وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەمە ئەو شتەیە کە بە باوکت دەڵێیت :پەتەکە بە دوای سەتڵەکەدا ڕۆیشتووە». 23یەهودا گوتی« :بەڕاستی تۆ پاشایت و بۆچی ئەم قسانە دەڵێیت و حوکمێکی درۆ دەدەیت؟ ئاخ بۆ ئەو پاشایەی کە لە تۆ دەچێت. 24یوسف وەڵمی دایەوە و گوتی« :هیچ حوکمێکی درۆ نییە لەو قسانەی کە لەسەر یوسفی براکەتان وتم ،چونکە هەمووتان بە بیست پارچە زیو بە میدانیەکانتان فرۆشتووە و هەمووتان ئینکاری ئەوەتان لە باوکتان کرد و پێتان گوت« :دڕندەیەکی خراپ خواردووە ،یوسف پارچە پارچە کراوە». 25یەهودا گوتی« :ئەوە ئاگری شەم لە دڵمدا دەسوتێت ،ئێستا هەموو خاکەکەت بە ئاگر دەسوتێنم .یوسف وەڵمی دایەوە و گوتی« :بەڕاستی تاماری خوشکەزات کە کوڕەکانت کوشت ،ئاگری شەخەمی کوژاندەوە». 26یەهودا گوتی« :ئەگەر تاکە مووێک لە گۆشتم دەربهێنم ،هەموو میسر پڕ دەکەم لە خوێنەکەی». 27یوسف وەڵمی دایەوە و گوتی« :داب و نەریتی ئێوە وەک ئەوەی لەگەڵ براکەتان کرد کە فرۆشتان ،پۆشاکەکەی لە خوێندا نوقم کرد و هێنایە لی باوکت ،بۆ ئەوەی بڵێت دڕندەیەکی خراپ خواردویەتی و لێرەدا خوێنەکەیەتی. 28کاتێک یەهودا ئەم شتەی بیست زۆر تووڕە بوو و تووڕەیی لە ناوەوەی سووتا ،لەو شوێنەدا بەردێک لەبەردەمیدا هەبوو کە کێشی نزیکەی چوار سەد شیکڵ بوو ،تووڕەیی یەهودا هەڵگیرسا و بەردەکەی بە دەستێک گرت و فڕێیدایە ئاسمانەکان و بە دەستی چەپی گرت. 29دواتر داینا لە ژێر قاچەکانی و بە هەموو هێزی خۆیەوە لەسەری دانیشت و بەردەکە لە هێزی یەهودا بوو بە تۆز. 30یوسف کردەوەی یەهودای بینی و زۆر ترسا ،بەڵم فەرمانی بە مەنەسای کوڕەکەی کرد و بەردێکی دیکەی وەک کردەوەی یەهودا کرد ، یەهوداش بە براکانی گوت« :با هیچ کام لە ئێوە نەڵێن :ئەم پیاوە میسرییە ،بەڵم بە ئەنجامدانی ئەم کارە لە بنەماڵەی باوکمانە». 31یوسف گوتی« :تەنها هێزت پێ نادرێت ،چونکە ئێمەش پیاوی بەهێزین ،بۆچی شانازی بە هەموومانەوە دەکەیت؟ یەهودا بە یوسفی گوت« :تکایە براکەمان بنێرە و ئەمڕۆ وڵتەکەت وێران مەکە». 32یوسفیش وەڵمی دایەوە و پێی گوتن« :بڕۆن بە باوکتان بڵێن ،دڕندەیەکی خراپ خواردویەتی وەک ئەوەی سەبارەت بە یوسفی براتان وتتان». 33یەهودا بە نەفتالی برای قسەی کرد و پێی گوت« :پەلە بکە ،ئێستا بڕۆ هەموو شەقامەکانی میسر بژمێرە و وەرە و پێم بڵێ .شیمعون پێی گوت« :با ئەم شتە بۆت نەبێتە ناڕەحەتی .ئێستا دەچمە سەر شاخەکە و یەک بەردی گەورە لە شاخەکە هەڵدەگرم و لە میسردا بە هەموویان یەکسان دەکەم و هەموو ئەوانەی تێیدان دەکوژم. 34یوسف گوێی لە هەموو ئەم قسانە بوو کە براکانی لەبەردەمیدا گوتیان ،نەیانزانی کە یوسف لێیان تێدەگات ،چونکە وایانزانیبوو کە دەزانێت بە زمانی عیبری قسە نەکات. 35یوسف زۆر لە قسەکانی براکانی ترسا نەک میسر لەناو نەبەن ،فەرمانی بە مەنەشەی کوڕی کرد و گوتی« :بڕۆ ئێستا پەلە بکە و هەموو دانیشتوانی میسر و هەموو پیاوە ئازاکانم کۆبکەرەوە و با ئێستا بە ئەسپ و بە پێ و بە هەموو جۆرە ئامێرێکی مۆسیقا بێنە لم ،مەنەشەش چوو و وای کرد. 36نەفتالی وەک یەهودا فەرمانی پێکردبوو ،ڕۆیشت ،چونکە نەفتالی وەک یەکێک لە کۆترە خێراکان پێی سووک بوو ،دەچووە سەر گوێچکەی گەنم و لە ژێرەوەی نەدەشکێن. 37ڕۆیشت و هەموو شەقامەکانی میسری ژمارد و بینی دوانزە کەس بوون ،بەپەلە هات و بە یەهودای گوت ،یەهوداش بە براکانی گوت : «پەلە بکەن و شمشێری هەریەکەیان بخەنە سەر کەمەر و ئێمەش بەسەر میسردا دەڕۆین و هەموویان دەکوژین ،با یەکیان نەمێننەوە». 38یەهودا گوتی« :ئەوەتا بە هێزی خۆم سێ لە شەقامەکان وێران دەکەم و هەریەکەتان شەقامێک لەناو دەبەن .کاتێک یەهودا ئەم قسانەی دەکرد ،سەیرکە دانیشتوانی میسر و هەموو پیاوە بەهێزەکان بە هەموو جۆرە ئامێرێکی مۆسیقا و هاوارێکی بەرزەوە هاتنە ڕوو. 39ژمارەیان پێنج سەد سوارە و دە هەزار پیادە و چوار سەد پیاو بوو کە دەیانتوانی بەبێ شمشێر و ڕم ،تەنیا بە دەست و هێزی خۆیان شەڕ بکەن. 90
جاشر
40هەموو پیاوە بەهێزەکان بە زریان و هاوارێکی زۆرەوە هاتن و هەموویان گەمارۆی کوڕەکانی یاقوبیان دا و ترسیان لێ کردن ،زەوی بە دەنگی هاوارەکانیان لەرزۆک بوو. 41کاتێک کوڕەکانی یاقوب ئەم سەربازانەیان بینی زۆر لە ژیانی خۆیان دەترسان ،یوسف بۆ ئەوەی کوڕەکانی یاقوب بترسێنێت و ئارام بگرن ،ئەمەی کرد. 42یەهودا هەندێک لە براکانی بینی کە ترساون و پێی گوتن« :بۆچی دەترسن لە کاتێکدا نیعمەتی خودا لەگەڵماندایە؟ کاتێک یەهودا بینی هەموو گەلی میسر بە فەرمانی یوسف دەوریان داوە بۆ ئەوەی بیانترسێنن ،تەنیا یوسف فەرمانی پێکردن و گوتی« :دەست لە هیچ کامیان مەدەن». 43ئینجا یەهودا بەپەلە شمشێرەکەی دەرهێنا و هاوارێکی بەرز و تاڵی کرد و بە شمشێرەکەی لێیدا و هەڵیکردە سەر زەوی و هێشتا بەردەوام بوو لە هاوارکردن دژی هەموو گەلەکە. 44کاتێک ئەم کارەی کرد ،یەزدان ترسی یەهودا و براکانی کەوتە سەر پیاوە ئازاکان و هەموو ئەو گەلەی کە دەوریان داوە. 45هەموویان بە دەنگی هاوارەکە هەڵهاتن و ترسیان لێ هات و کەوتنە سەر یەک و زۆرێکیان لە کاتی کەوتنیاندا مردن و هەموویان لە پێش یەهودا و براکانی و لە پێش یوسف هەڵهاتن. 46لە کاتی هەڵتنیان ،یەهودا و براکانی بەدوایاندا ڕۆیشتن تا ماڵی فیرعەون و هەموویان ڕزگاریان بوو ،یەهودا دیسانەوە لەبەردەم یوسف دانیشت و وەک شێرێک بەسەریدا قیژاند و هاوارێکی گەورە و گەورەیان لێکرد. 47هاوارەکە لە دوورەوە بیسترا و هەموو دانیشتوانی سوکۆت گوێیان لێ بوو ،هەموو میسر بە دەنگی هاوارەکە لەرزین ،هەروەها دیوارەکانی میسر و خاکی گۆشن لە لەرزینی زەوی کەوتنە ژوورەوە ،فیرعەونیش لە تەختەکەیەوە کەوتە سەر زەوی ،هەروەها هەموو ژنە دووگیانەکانی میسر و گۆشێن کاتێک بیستیان لەبارچوون ژاوەژاوی لەرزینەکە ،چونکە بە شێوەیەکی ترسناک ترسیان هەبوو. 48فیرعەون پەیامی نارد و گوتی« :ئەم شتە چییە کە ئەمڕۆ لە خاکی میسردا ڕوویدا؟ »هاتن و لە سەرەتاوە تا کۆتایی هەموو شتەکانیان بۆ گێڕایەوە ،فیرعەونیش تووشی شۆک بوو و سەری سوڕما و زۆر ترسا. 49ترسی زیاتر بوو کاتێک گوێی لە هەموو ئەمانە بوو ،نارد بۆ لی یوسف و گوتی« :عیبریەکانت بۆ هێنام بۆ ئەوەی هەموو میسر لەناو ببەیت .چی لەگەڵ ئەو کۆیلە دزەدا دەکەیت؟ ڕەوانەی بکەن و با لەگەڵ براکانیدا بڕوات ،ئێمەش و تۆ و هەموو میسر ،بە خراپەکارییەکانیان لەناو نەچین. 50ئەگەر ناتەوێت ئەم کارە نەکەیت ،هەموو شتە بەنرخەکانم لێت فڕێ بدە و لەگەڵیان بچۆ بۆ خاکەکەیان ،ئەگەر دڵخۆش بوویت پێی ، چونکە ئەمڕۆ هەموو وڵتەکەم وێران دەکەن و هەموو گەلەکەم دەکوژن .تەنانەت هەموو ژنانی میسریش لە ڕێگەی هاوارەکانیانەوە لەبارچوون؛ بزانە تەنها بە هاوار و قسەکردنیان چییان کردووە ،جگە لەوەش ئەگەر بە شمشێر شەڕ بکەن ،خاکەکە لەناو دەبەن؛ ئێستا ئەو شتە هەڵبژێرە کە ئارەزووی دەکەیت ،من یان عیبرانییەکان ،میسر یان خاکی عیبرانییەکان. 51هاتن و هەموو ئەو قسانەی فیرعەونیان بۆ یوسف گوت کە سەبارەت بە فیرعەون گوتبووی ،یوسف زۆر ترسا لە قسەکانی فیرعەون و یەهودا و براکانی هێشتا بە تووڕە و تووڕەییەوە لەبەردەم یوسفدا وەستابوون ،هەموو کوڕەکانی یاقوب وەک هاوار و قیژەی دەریا و شەپۆلەکانی بە یوسفەوە هاواریان کرد. 52یوسف زۆر لە براکانی و لە فیرعەون دەترسا ،یوسف بەدوای بیانوویەکدا دەگەڕا بۆ ئەوەی خۆی بە براکانی بناسێنێت ،نەک هەموو میسر لەناوببەن. 53یوسف فەرمانی بە مەنەشەی کوڕی کرد ،مەنەش چوو و لە یەهودا نزیک بووەوە و دەستی خستە سەر شانی و تووڕەیی یەهودا هێمن بووەوە. 54یەهودا بە براکانی گوت« :با کەس لە ئێوە نەڵێت ئەمە کردەوەی گەنجێکی میسرییە ،چونکە ئەمە کاری ماڵی باوکمە». 55یوسف کە بینی و زانی تووڕەیی یەهودا هێور بووەتەوە ،نزیک بووەوە بۆ ئەوەی بە زمانی نەرم و نیان لەگەڵ یەهودا قسە بکات. 56یوسف بە یەهودای گوت« :بەڕاستی تۆ ڕاستی دەڵێیت و ئەمڕۆ قسەکانت سەبارەت بە هێزت پشتڕاستکردەوە ،خوداکەت کە دڵخۆشە لێت ،خۆشگوزەرانیت زیاد بکات .بەڵم بەڕاستی پێم بڵێ بۆچی لە نێو هەموو براکانتدا بەهۆی کوڕەکەوە لەگەڵم دەجەنگیت ،وەک چۆن هیچیان یەک قسەیان لەگەڵم نەکردووە سەبارەت بەو کوڕە. 57یەهودا وەڵمی یوسفی دایەوە و گوتی« :بەڕاستی دەبێ بزانیت کە من ئاسایشم بۆ کوڕەکە بۆ باوکی و گوتم« :ئەگەر نەمهێنایە لی بۆ هەمیشە تاوانەکەی هەڵدەگرم». 58بۆیە لە نێو هەموو براکانمەوە لێت نزیک بوومەوە ،چونکە بینیم کە تۆ ناتەوێت ڕێگە بدەیت لێت بڕوات .ئێستا بۆیە دەتوانم نیعمەت لەبەردەمتدا بدۆزمەوە کە بینێری بۆ ئەوەی لەگەڵمان بڕوات ،و سەیرکە من وەک جێگرەوەی ئەو دەمێنمەوە ،بۆ ئەوەی لە هەر شتێکدا کە ئارەزووی دەکەیت خزمەتت بکەم ،چونکە لە هەر شوێنێک بمنێری دەچم بۆ ئەوەی بە وزەیەکی زۆرەوە خزمەتت بکەم. 59ئێستا من بنێرە بۆ لی پاشایەکی بەهێز کە لە تۆ یاخی بووە ،دەزانیت چی لەگەڵ ئەو و خاکەکەی دەکەم .هەرچەندە ڕەنگە سوارە و پیادە یان گەلێکی بەهێزی لە ڕادەبەدەر هەبێت ،بەڵم هەموویان دەکوژم و سەری پاشا دەهێنمە بەردەمت. 60ئایا نازانیت یان نەتبیستووە کە ئیبراهیمی باوکمان لەگەڵ ئەلیعەزەری خزمەتکارەکەی لە یەک شەودا هەموو پاشاکانی ئیلمیان بە سوپاکەیان برد و یەکیان نەمایەوە؟ لەو ڕۆژەوە هێزی باوکمان بەخشرایە میراتێک ،بۆ ئێمە و نەوەکانمان بۆ هەمیشە. 61یوسف وەڵمی دایەوە و گوتی« :تۆ ڕاستی دەڵێیت و درۆ لە دەمتدا نییە ،چونکە پێمان گوترا کە عیبریەکان دەسەڵتیان هەیە و یەزدانی پەروەردگاریان زۆر لێیان دڵخۆشە و کێ دەتوانێت لەبەردەمیان بوەستێت؟ 62بەڵم بەم مەرجە براکەت دەنێرم ،ئەگەر براکەی کوڕی دایکی بهێنیتە بەردەمم ،کە لەبارەیەوە وتت لە تۆوە چووەتە خوارەوە بۆ میسر . کاتێک براکەت دەهێنیتە لم ،لەبری ئەو دەیگرم ،چونکە هیچ کام لە ئێوە ئاسایشی بۆ باوکتان نەبووە ،کاتێکیش دێتە لم ،براکەی لەگەڵتان دەنێرم کە ئێوە ئاسایش بوون بۆی. 91
جاشر
63یەهودا تووڕەیی لە یوسف هەڵگیرسا کاتێک ئەم قسانەی کرد و چاوەکانی لە توڕەییەوە خوێنیان ڕشت و بە براکانی گوت« :ئەم پیاوە چۆن بەدوای لەناوبردنی خۆی و هەموو میسردا دەگەڕێت؟» 64شیمعونیش وەڵمی یوسفی دایەوە و گوتی« :ئایا سەرەتا پێمان نەگوت کە ئەو شوێنە تایبەتەمان نەدەزانی کە چووە و مردووە یان زیندووە ،بۆچی گەورەکەم بەم شتانە دەدوێت؟» 65یوسف کە چاوی لە ڕووخساری یەهودا بوو ،تێگەیشت کە تووڕەیی ئەو دەستی پێکردووە ،کاتێک قسەی لەگەڵ کرد و گوتی« :لەبری ئەم برایە براکەی ترت بۆم بێنە». 66یوسف بە براکانی گوت« :بەڕاستی ئێوە وتتان براکەتان مردووە یان ون بووە ،ئەگەر ئەمڕۆ بانگی بکەم و بێتە پێشتان ،ئایا لەبری براکەی دەیدەن بە من؟» 67یوسف دەستی کرد بە قسەکردن و بانگی کرد« :یوسف ،یوسف ،ئەمڕۆ بەردەمم وەرە و بۆ براکانت دەرکەویت و لەبەردەمیان دابنیشە». 68کاتێک یوسف ئەم قسەیەی لەبەردەمیان کرد ،هەریەکەیان بە ڕێگایەکی جیاوازدا سەیریان کرد تا بزانن یوسف لە کوێوە دێتە پێشیان. 69یوسف هەموو کارەکانیان چاودێری کرد و پێی گوتن« :بۆچی لێرە و لەوێ سەیر دەکەن؟ »من یوسفم کە بە میسرت فرۆشت ،ئێستا با خەمت نەبێت کە منت فرۆشت ،چونکە لە کاتی برسێتیدا خودا پێش ئێوەی ناردووە. 70براکانی کاتێک گوێیان لە قسەکانی یوسف بوو لێی ترسا و یەهوداش زۆر لێی ترسا. 71کاتێک بنیامین گوێی لە قسەکانی یوسف بوو لە ناوەوەی ماڵەکەدا لەبەردەمیان بوو ،بنیامینیش ڕایکرد بۆ لی یوسفی برای و لە باوەشی گرت و کەوتە سەر ملی و گریان. 72کاتێک براکانی یوسف بینیان کە بنیامین کەوتۆتە سەر ملی براکەی و لەگەڵیدا دەگریا ،ئەوانیش کەوتنە سەر یوسف و لە باوەشیان گرت و لەگەڵ یوسف گریانێکی زۆریان کرد. 73لە ماڵی یوسفدا دەنگێک بیسترا کە براکانی یوسفن و فیرعەونی زۆر دڵخۆش بوو ،چونکە لێیان دەترسا نەک میسر لەناوببەن. 74فیرعەون خزمەتکارەکانی نارد بۆ لی یوسف بۆ ئەوەی پیرۆزبایی لێبکەن سەبارەت بە براکانی کە هاتبوونە لی ،هەموو سەرکردەکانی سوپا و سەربازەکانیش کە لە میسر بوون لەگەڵ یوسفدا هاتنە دڵخۆشبوون ،هەموو میسریش زۆر دڵخۆش بوون بە براکانی یوسف. 75ئینجا فیرعەون خزمەتکارەکانی نارد بۆ لی یوسف و گوتی« :بە براکانت بڵێ هەموو کەلوپەلەکانیان بهێنن و با بێنە لم ،منیش لە باشترین بەشی خاکی میسر دایاندەنێم ،ئەوانیش هەروایان کرد». 76یوسف فەرمانی بەو کەسە کرد کە سەرپەرشتی ماڵەکەی بوو ،دیاری و جل و بەرگ بۆ براکانی بهێنێتە دەرەوە ،جل و بەرگی زۆری بۆ هێنا کە جل و بەرگی پاشایەتی و چەندین دیاری بوو ،یوسف لە نێوان براکانیدا دابەشی کرد. 77هەریەک لە براکانی جلێکی گۆڕاو لە زێڕ و زیو و سێ سەد پارچە زیوی دا ،یوسف فەرمانی بە هەموویان کرد کە ئەم جلنە لەبەر بکەن و ببرێنە بەردەم فیرعەون. 78فیرعەون بینی کە هەموو براکانی یوسف پیاوی ئازا و جوان بوون ،زۆر دڵخۆش بوو. 79دواتر لە بەردەمی فیرعەون چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی بچنە خاکی کەنعان بۆ لی باوکیان و بنیامینی برایان لەگەڵیان بوو. 80یوسف هەستا و یازدە گالیسکە لە لیەن فیرعەونەوە پێیان بەخشی ،یوسف گالیسکەکەی پێبەخشین ،کە لە ڕۆژی تاجی سەری لە میسر سواری بوو بۆ ئەوەی باوکی بهێنێتە میسر .یوسف جل و بەرگی بە پێی ژمارەیان بۆ هەموو منداڵەکانی براکانی نارد و سەد پارچە زیویش بۆ هەریەکەیان ،هەروەها جل و بەرگی بۆ ژنەکانی براکانی لە جل و بەرگی ژنەکانی پاشا نارد و ناردیان. 81هەریەک لە براکانی دە پیاوی دا کە لەگەڵیان بچنە خاکی کەنعان بۆ خزمەتکردنیان ،بۆ خزمەتکردنی منداڵەکانیان و هەموو موڵکەکانیان لە هاتنی بۆ میسر. 82یوسف بە دەستی بنیامینی برایەوە دە جل و بەرگی بۆ دە کوڕەکەی نارد ،کە بەشێکی زیاتر بوو لە نەوەی کوڕەکانی یاقوب. 83هەریەکەیان پەنجا پارچە زیو و دە گالیسکە لەسەر حسابی فیرعەون نارد ،دە کەری بارکراوی هەموو شتە گرانبەهاکانی میسری بۆ باوکی نارد ،دە کەریشی بارکرابوو بە گەنمەشامی و نان و خۆراک بۆ باوکی و بۆ هەموو ئەوانەی لەگەڵیدا بوون وەک ڕزق و ڕۆزی بۆ ڕێگاکە. 84جل و بەرگی زیو و زێڕ و بخور و مۆر و ئالۆو و ڕازاندنەوەی ژنان بە زۆری بۆ دینا خوشکەکەی نارد ،هەمان شت لە ژنەکانی فیرعەونەوە بۆ ژنەکانی بنیامین نارد. 85هەموو براکانی و ژنەکانیان هەموو جۆرە بەردی ئۆنیکس و بدێلیۆمی دا و لە هەموو شتە بەنرخەکانی ناو گەلی گەورەی میسر ،هیچی لە هەموو شتە گرانبەهاکان نەما جگە لەوەی یوسف بۆ ماڵی باوکی ناردبوو. 86براکانی نارد و ئەوانیش ڕۆیشتن و بنیامینی برای لەگەڵ خۆیان نارد. 87یوسف لەگەڵیان چووە دەرەوە بۆ ئەوەی لەگەڵیان بێت لە ڕێگای سنوورەکانی میسر ،فەرمانی پێکردن سەبارەت بە باوکی و ماڵەکەی کە بێنە میسر. 88پێی گوتن« :لە ڕێگادا شەڕ مەکەن ،چونکە ئەم شتە لە یەزدانەوە هاتووە بۆ ئەوەی گەلێکی گەورە لە برسێتی بپارێزێت ،چونکە هێشتا پێنج ساڵ برسێتی لە خاکەکەدا دەمێنێتەوە». 89فەرمانی پێکردن و گوتی« :کاتێک دەگەنە خاکی کەنعان ،لەم کارەدا لەناکاو بێنە پێش باوکم ،بەڵکو بە حیکمەتی خۆتان مامەڵە بکەن». 90یوسف وازی لە فەرمانکردن هێنا و گەڕایەوە بۆ میسر ،کوڕەکانی یاقوب بە خۆشی و دڵخۆشیەوە بەرەو یاقوبی باوکیان چوونە خاکی کەنعان. 91ئینجا گەیشتنە سنووری خاکەکە و بە یەکتریان گوت« :لەم بابەتەدا چی بکەین لەبەردەم باوکمان ،چونکە ئەگەر لەناکاو بێینە لی و بابەتەکەی پێ بڵێین ،ئەوا زۆر بە قسەکانمان دەترسێت و باوەڕمان پێناکات». 92
جاشر
92ئینجا ڕۆیشتن تا لە ماڵەکانیان نزیک بوون و سێراخی کچی ئاشێریان بینی کە دەچووە دەرەوە بۆ پێشوازیکردنیان ،کچەکەش زۆر باش و ورد بوو و دەیزانی چۆن چەپکە گوڵ بکات. 93بانگیان کرد و هاتە پێشیان و ماچی کردن و بردیان و چەپکە گوڵێکیان پێدا و گوتیان« :ئێستا بڕۆ پێش باوکمان و لەبەردەمیدا دابنیشە و چەپکە گوڵ لێبدە و ئەم قسانە بڵێ». 94فەرمانیان پێکرد کە بچێتە ماڵەکەیان ،ئەویش چەپکە گوڵەکەی برد و بەپەلە لەبەردەمیاندا هات و لە نزیک یاقوب دانیشت. 95یارییەکی باشی دەکرد و گۆرانی دەوت و بە شیرینی قسەکانی دەیگوت« :یوسف مامی من زیندووە و لە هەموو خاکی میسردا حوکمڕانی دەکات و نەمردووە». 96ئەویش بەردەوام بوو لە دووبارەکردنەوە و گوتنی ئەم قسانەی ،یاقوب گوێی لە قسەکانی بوو و ئەوانیش لەگەڵیدا ڕازی بوون. 97گوێی لێ بوو لە کاتێکدا دوو جار و سێ جار دووبارەی دەکردەوە و خۆشی هاتە ناو دڵی یاقوبەوە بە شیرینی قسەکانی و ڕۆحی خودا لەسەری بوو و هەموو قسەکانی زانی کە ڕاستن. 98یاقوب بەرەکەتی خستە سەر سێراخ کاتێک ئەم قسانەی لەبەردەمیدا کرد و پێی گوت« :کچەکەم ،هەرگیز مردن بەسەرتدا زاڵ نەبێت ، چونکە تۆ ڕۆحی منت زیندوو کردۆتەوە .تەنها لەبەردەممدا قسە بکە وەک ئەوەی قسەت کردووە ،چونکە بە هەموو قسەکانت دڵخۆشت کردم. 99ئەویش بەردەوام بوو لە گۆرانی وتن بەم قسانە ،یاقوب گوێی لێگرت و دڵی خۆش بوو ،ئەویش دڵخۆش بوو ،ڕۆحی خوداش لەسەری بوو. 100کاتێک هێشتا قسەی لەگەڵ دەکرد ،کوڕەکانی بە ئەسپ و گالیسکە و جل و بەرگی پاشایەتی و خزمەتکارەکانیەوە هاتنە لی. 101یاقوب هەستا بۆ ئەوەی پێشوازییان لێ بکات و کوڕەکانی بینی کە جل و بەرگی شاهانەیان لەبەردا بوو و هەموو ئەو گەنجینەی بینی کە یوسف بۆی ناردبوون. 102پێیان گوت« :ئاگادار بکەرەوە کە یوسفی برامان لە ژیاندایە و ئەوە ئەو حوکمڕانییە لە سەرانسەری خاکی میسردا ،هەر ئەو کەسەیە کە قسەی لەگەڵ کردین وەک ئەوەی پێمان وتیت». 103یاقوب گوێی لە هەموو قسەکانی کوڕەکانی بوو ،دڵی بە قسەکانیان لێدا ،چونکە باوەڕیان پێی نەدەکرد تا هەموو ئەو شتانەی بینی کە یوسف پێی بەخشیون و ئەوەی بۆی ناردووە و هەموو ئەو نیشانانەی کە یوسف پێی گوتوون. " 105یاقوب گوتی« :بەسە بۆ من کە یوسفی کوڕم هێشتا لە ژیاندایە ،پێش مردنم دەچم دەیبینم». 106کوڕەکانی هەموو ئەو شتانەی پێیان وت کە بەسەریاندا هاتووە ،یاقوب گوتی« :دەچمە خوارەوە بۆ میسر بۆ بینینی کوڕەکەم و نەوەکانی». 107یاقوب هەستا و ئەو جلوبەرگانەی لەبەر کرد کە یوسف بۆی ناردبوو ،دوای ئەوەی خۆی شۆرد و قژی تاشی ،ئەو عەمامەی یوسف بۆی ناردبوو لەسەر سەری. 108هەموو خەڵکی ماڵی یاقوب و ژنەکانیان ئەو جلوبەرگانەیان لەبەر کرد کە یوسف بۆی ناردبوو ،زۆر دڵخۆش بوون بە یوسف کە هێشتا لە ژیاندایە و لە میسر فەرمانڕەوایی دەکات. 109هەموو دانیشتوانی کەنعان ئەم شتەیان بیست و هاتن و لەگەڵ یاقوب زۆر دڵخۆش بوون کە هێشتا لە ژیاندایە. 110یاقوب بۆ ماوەی سێ ڕۆژ جەژنێکیان بۆ سازکرد ،هەموو پاشاکانی کەنعان و ئاغاکانی خاکەکە خواردیان و دەیانخواردەوە و لە ماڵی یاقوب شاد بوون. بەشی ٥٥ 1دوای ئەوە یاقوب وتی« :دەچم کوڕەکەم لە میسر دەبینم و دواتر دەگەڕێمەوە بۆ خاکی کەنعان کە خودا باسی لە ئیبراهیم کردبوو ،چونکە ناتوانم خاکی شوێنی لەدایکبوونم بەجێبهێڵم». 2سەیرکە قسەی یەزدان بۆی هات و گوتی« :لەگەڵ هەموو ماڵەکەتدا بچۆرە خوارەوە بۆ میسر و لەوێ بمێنەرەوە ،مەترسە بچیتە خوارەوە بۆ میسر چونکە لەوێ دەتکەم بە نەتەوەیەکی گەورە». 3یاقوب لە دڵی خۆیدا گوتی« :دەچم کوڕەکەم دەبینم کە ئایا ترس لە خوداکەی لە دڵی هەموو دانیشتووانی میسردایە؟» 4یەزدان بە یاقوبی گوت« :لە یوسف مەترسە ،چونکە هێشتا دەستپاکی خۆی پاراستووە بۆ خزمەتکردنم ،وەک ئەوەی لەبەرچاوتدا باش بێت ،یاقوبیش زۆر دڵخۆش بوو بۆ کوڕەکەی. 5لەو کاتەدا یاقوب فەرمانی بە کوڕەکانی و ماڵەکەی کرد کە بەپێی قسەی یەزدان بۆی بچنە میسر ،یاقوب لەگەڵ کوڕەکانی و هەموو ماڵەکەی هەستا و بە خۆشی و دڵخۆشییەوە لە خاکی کەنعانەوە لە بەێرشەباوە ڕۆیشت و ئەوانیش چوونە خاکی میسر. 6کاتێک لە میسر نزیک بوون ،یاقوب یەهودای پێش خۆی نارد بۆ لی یوسف تا بارودۆخێکی میسری بۆ نیشان بدات ،یەهوداش بەپێی قسەی باوکی کرد ،ئەویش بەپەلە و ڕایکرد و هاتە لی یوسف و شوێنێکیان بۆ دیاری کرد لە خاکی گۆشێن بۆ هەموو ماڵەکەی ،یەهودا گەڕایەوە و هاتە سەر ڕێگاکە بۆ لی باوکی. 7یوسف گالیسکەکەی بەستەوە و هەموو پیاوە بەهێزەکانی و خزمەتکارەکانی و هەموو ئەفسەرانی میسری کۆکردەوە بۆ ئەوەی بچێتە بەردەم یاقوب باوکی ،فەرمانی یوسف لە میسر ڕاگەیەندرا و گوتی« :هەموو ئەوانەی نەچن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی یاقوب دەمرن». 8ڕۆژی دواتر یوسف لەگەڵ هەموو میسردا سوپایەکی گەورە و بەهێز ڕۆیشت ،هەموویان جل و بەرگی کەتان و وەنەوشەیی و ئامێری زیو و زێڕیان لەبەردا بوو و ئامێری جەنگیان لەگەڵدا بوو. 93
جاشر
9هەموویان بە هەموو جۆرە ئامێرێکی مۆسیقا ،بە تەپڵ و زەنجەفیلەوە چوونە بەردەم یاقوب ،بە درێژایی ڕێگاکەدا میر و ئالۆڤێلیان بڵوکردەوە و هەموویان بەم شێوەیە ڕۆیشتن و زەوی بە هاوارەکانیان دەلەرزی. 10هەموو ژنانی میسر بەسەربانەکانی میسر و دیوارەکاندا ڕۆیشتن بۆ پێشوازیکردن لە یاقوب و لەسەر سەری یوسف تاجی شاهانەی فیرعەون بوو ،چونکە فیرعەون بۆی ناردبوو بۆ ئەوەی بیپۆشێت لە کاتی ڕۆشتنی بۆ پێشوازیکردن لە باوکی. 11کاتێک یوسف لە پەنجا باڵ لە باوکیەوە هات ،لە گالیسکەکە دابەزی و بەرەو باوکی ڕۆیشت ،کاتێک هەموو ئەفسەرانی میسر و ئاغاکانی بینی کە یوسف بە پێ بەرەو باوکی ڕۆیشتووە ،ئەوانیش دابەزین و بە پێ بەرەو یاقوب ڕۆیشتن. 12کاتێک یاقوب لە ئۆردوگای یوسف نزیک بووەوە ،یاقوب چاودێری ئەو ئۆردوگایەی کرد کە لەگەڵ یوسف بەرەو ڕووی دەهاتن ، دڵخۆشی کرد و یاقوبیش سەری سوڕما. 13یاقوب بە یەهودای گوت« :ئەو پیاوە کێیە کە لە ئۆردوگای میسردا دەیبینم ،جلێکی پاشایەتی لەبەردایە و تاجی شاهانەی لەسەرە ،لە گالیسکەکەی دابەزیوە و بەرەو لی ئێمە دێت؟ »یەهودا وەڵمی باوکی دایەوە و گوتی« :ئەو یوسفی پاشای کوڕتە .یاقوب بە بینینی شکۆمەندی کوڕەکەی دڵخۆش بوو. 14یوسف لە باوکی نزیک بووەوە و ئەویش کڕنۆشی بۆ باوکی دا ،هەموو پیاوەکانی ئۆردوگاکەش لەگەڵیدا کڕنۆشیان بۆ سەر زەوی لەبەردەم یاقوبدا برد. 15ئینجا یاقوب ڕایکرد و بەپەلە ڕۆیشت بۆ لی یوسفی کوڕی و کەوتە سەر ملی و ماچی کرد ،ئەوانیش گریان ،یوسفیش باوکی لە باوەش گرت و ماچی کرد ،ئەوانیش گریان و هەموو گەلی میسر لەگەڵیان گریان. 16یاقوب بە یوسفی گوت« :ئێستا دوای بینینی ڕووخسارت بە دڵخۆشیەوە دەمرم ،کە تۆ هێشتا لە ژیاندایت و بە شکۆمەندییەوە». 17کوڕەکانی یاقوب و ژنەکانیان و منداڵەکانیان و خزمەتکارەکانیان و هەموو ماڵی یاقوب لەگەڵ یوسف زۆر گریاون و ماچیان کرد و لەگەڵیدا زۆر گریاون. 18دوای ئەوە یوسف و هەموو گەلەکەی گەڕانەوە بۆ میسر ،یاقوب و کوڕەکانی و هەموو نەوەی ماڵەکەی لەگەڵ یوسف هاتنە میسر و یوسف لە باشترین بەشی میسر لە خاکی گۆشن دایاننا. 19یوسف بە باوکی و براکانی گوت« :دەچمە سەرەوە و بە فیرعەون دەڵێم« :براکانم و ماڵی باوکم و هەموو موڵک و ماڵی ئەوان هاتوونەتە لم و سەیرکە لە خاکی گۆشنن». 20یوسف وای کرد و لە براکانی ڕوبێن و عیساخار زبولون و بنیامینی برای وەرگرت و لەبەردەم فیرعەون دایاننا. 21یوسف بە فیرعەونی گوت« :براکانم و ماڵی باوکم و هەموو موڵکەکانیان لەگەڵ مەڕ و ئاژەڵەکانیان لە خاکی کەنعانەوە هاتوونەتە لم بۆ ئەوەی لە میسر نیشتەجێ بن .چونکە برسێتی بەسەریاندا زۆر بوو. 22فیرعەون بە یوسفی گوت« :باوکت و براکانت لە باشترین بەشەکانی خاکەکەدا دابنێ ،هەموو شتێکی باشیان لێ مەدە و لە چەوری خاکەکە بخۆن». 23یوسف وەڵمی دایەوە« :ئەوەتا من لە خاکی گۆشێن جێگیرم کردوون ،چونکە شوانن ،بۆیە با لە گۆشێن بمێننەوە بۆ ئەوەی بە جیا لە میسرییەکان مەڕەکانیان بەخێو بکەن». 24فیرعەون بە یوسفی گوت« :هەموو ئەوەی پێت دەڵێن لەگەڵ براکانت بیکە .کوڕەکانی یاقوب کڕنۆشیان بۆ فیرعەون دانا و بە ئاشتی لێی ڕۆیشتن و یوسف باوکی هێنایە بەردەم فیرعەون. 25یاقوب هات و کڕنۆشی بۆ فیرعەون دا ،یاقوبیش بەرەکەتی بە فیرعەون دا و ئەویش چووە دەرەوە .یاقوب و هەموو کوڕەکانی و هەموو ماڵەکەی لە خاکی گۆشن نیشتەجێ بوون. 26لە ساڵی دووەمدا واتە سەد و سییەمین ساڵی ژیانی یاقوب ،یوسف بە درێژایی ڕۆژانی برسێتی باوکی و براکانی و هەموو ماڵی باوکی بە نان بە گوێرەی منداڵە بچووکەکانیان بەڕێوەبرد .هیچیان کەم نەبوو. 27یوسف باشترین بەشی هەموو خاکەکەی پێداون .باشترینەکانی میسر لە هەموو ڕۆژانی یوسفدا هەیانبوو؛ یوسف ساڵ بە ساڵ جل و بەرگ و جل و بەرگی دەدا بە ئەوان و هەموو ماڵی باوکی .کوڕەکانی یاقوب بە درێژایی ڕۆژانی براکەیان بە دڵنیاییەوە لە میسردا مانەوە. 28یاقوب هەمیشە لەسەر مێزی یوسف نان دەخوارد ،یاقوب و کوڕەکانی شەو و ڕۆژ لە مێزی یوسفیان بەجێنەهێشت ،جگە لەوەی منداڵەکانی یاقوب لە ماڵەکانیاندا دەیانخوارد. 29لە ڕۆژانی برسێتیدا هەموو میسر لە ماڵی یوسفەوە نانیان دەخوارد ،چونکە هەموو میسرییەکان بەهۆی برسێتیەوە هەموو کەلوپەلەکانیان فرۆشت. 30یوسف هەموو زەوی و کێڵگەکانی میسری بە نان کڕی لەسەر حسابی فیرعەون ،یوسف بە درێژایی ڕۆژانی برسێتی نانی بۆ هەموو میسر دابین کرد ،یوسف هەموو ئەو زیو و زێڕەی کە بۆی دەهات بۆ ئەو گەنمەشامییەی کە لە سەرانسەری خاکەکەدا کڕیبوو کۆکردەوە و زێڕ و زیوێکی زۆری کۆکردەوە ،جگە لە بڕێکی زۆر لە بەردی ئۆنیکس و بەرد و بەنرخ جلوبەرگێک کە لە هەموو ناوچەکانی خاکەوە بۆ یوسفیان هێنابوو کاتێک پارەکانیان خەرج بوو. 31یوسف هەموو ئەو زیو و زێڕەی کە هاتبووە دەستی ،نزیکەی حەفتا و دوو تاڵنتی زێڕ و زیو و هەروەها بەردی ئۆنیکس و بدێلیۆمی زۆری برد ،یوسف چوو و لە چوار بەشدا شاردەوە و بەشێکی لە بیابانی نزیک دەریای سوور شاردەوە و بەشێکی لە لی ڕووباری پێرات ، بەشی سێیەم و چوارەمی لە بیاباندا شاردەوە بەرامبەر بیابانی فارس و میدیا. 32بەشێک لە زێڕ و زیوەکەی کە مابووەوە برد و دایە هەموو براکانی و هەموو ماڵی باوکی و هەموو ژنانی ماڵی باوکی و ئەوەی دیکەشی هێنایە ماڵی فیرعەون ،نزیکەی بیست تەلەنت زێڕ و زیو. 33یوسف هەموو ئەو زێڕ و زیوانەی کە بەجێمابوون دایە فیرعەون و فیرعەونیش داینا لە خەزێنەدا ،ڕۆژانی برسێتی دوای ئەوە لە خاکەکەدا وەستا و لە هەموو خاکەکەدا چاندن و دروێنەیان دەکرد ،ساڵ بە ساڵ بڕی ئاسایی خۆیان دەستدەکەوت .هیچیان کەم نەبوو. 94
جاشر
34یوسف بە ئارامی لە میسر نیشتەجێ بوو و هەموو خاکەکە لە ژێر ئامۆژگاری ئەودا بوو ،باوکی و هەموو براکانی لە خاکی گۆشن نیشتەجێ بوون و دەستیان بەسەردا گرت. 35یوسف زۆر پیر بوو ،تەمەنی پێشکەوتبوو ،هەردوو کوڕەکەی ئەفرایم و مەنەشە ،لەگەڵ نەوەی کوڕەکانی یاقوبی برایان ،بەردەوام لە ماڵی یاقوب مانەوە ،بۆ ئەوەی فێری ڕێگاکانی یەزدان و یاساکانی ببن. 36یاقوب و کوڕەکانی لە خاکی میسر لە خاکی گۆشن نیشتەجێ بوون و دەستیان بەسەردا گرت و بەرهەمیان هێنا و تێیدا زۆر بوون. بەشی ٥٦ 1یاقوب حەڤدە ساڵ لە خاکی میسر ژیا و تەمەنی یاقوب و تەمەنی سەد و چل و حەوت ساڵ بوو. 2لەو کاتەدا یاقوب تووشی ئەو نەخۆشییە بوو کە بەهۆیەوە مرد و یوسف کوڕەکەی لە میسرەوە نارد و بانگی کرد ،یوسف کوڕەکەی لە میسرەوە هات و یوسف هاتە لی باوکی. 3یاقوب بە یوسف و کوڕەکانی گوت« :ئەوەتا من دەمرم ،خودای باوباپیرانتان سەردانتان دەکات و دەتانگەڕێنێتەوە بۆ ئەو خاکەی کە یەزدان سوێندی خواردووە بیدات بە ئێوە و منداڵەکانی دوای ئێوە ،ئێستا کە مردووم ،لە ئەشکەوتەکەدا بمنێژن کە لە مەخپەلەیە لە حەبرۆن لە خاکی کەنعان ،لە نزیک باوباپیرانم. 4یاقوب سوێندی بە کوڕەکانی خوارد کە لە مەکپێل لە حەبرۆن بینێژن و کوڕەکانیش سوێندی پێ خوارد سەبارەت بەم شتە. 5فەرمانی پێکردن و گوتی« :خزمەتی یەزدانی پەروەردگارتان بکەن ،چونکە ئەوەی باوباپیرانتان ڕزگار کردووە لە هەموو ناخۆشییەک ڕزگارتان دەکات». 6یاقوب گوتی« :هەموو منداڵەکانتان بانگ بکەن بۆ لم ،هەموو نەوەی کوڕەکانی یاقوب هاتنە پێشەوە و دانیشتن ،یاقوب بەرەکەتی خستە سەریان و پێی گوتن« :یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانتان هەزار هێندەی ئەوەتان پێدەبەخشێت و بەرەکەتتان پێ ببەخشێت و نیعمەتی ئیبراهیمی باوکتان پێببەخشێت .هەموو نەوەی کوڕەکانی یاقوب لەو ڕۆژەدا چوونە دەرەوە ،دوای ئەوەی بەرەکەتی خستە سەریان. 7ڕۆژی دواتر یاقوب کوڕەکانی بانگ کرد ،هەموویان کۆبوونەوە و هاتنە لی و لەبەردەمیدا دانیشتن ،یاقوب لەو ڕۆژەدا پێش مردنی کوڕەکانی بەرەکەتدار کرد ،هەر کەسێک بەپێی نیعمەتەکەی بەرەکەتی خستە سەر .سەیرکە لە کتێبی یاسای یەزدان سەبارەت بە ئیسرائیل نووسراوە. 8یاقوب بە یەهودای گوت« :کوڕەکەم دەزانم کە تۆ پیاوێکی بەهێزی بۆ براکانت .حوکمڕانی بەسەریاندا بکە و کوڕەکانت بۆ هەمیشە پاشایەتیان بەسەر کوڕەکانیاندا. 9تەنیا کوڕەکانت فێری کەوان و هەموو چەکی جەنگ بکە ،بۆ ئەوەی شەڕەکانی براکەیان بکەن کە بەسەر دوژمنەکانیدا حوکمڕانی دەکات. 10یاقوب جارێکی دیکە لەو ڕۆژەدا فەرمانی بە کوڕەکانی دا و گوتی« :ئەوەتا ئەمڕۆ بۆ گەلەکەم کۆدەبمەوە .لە میسرەوە هەڵمبگرن و لە ئەشکەوتی مەخپەلە بمنێژن وەک ئەوەی فەرمانم پێکردوون. 11بەڵم ئاگاداربن هیچ کام لە کوڕەکانتان من هەڵنەگرن ،تەنها خۆتان ،کاتێک تەرمەکەم دەبەن بۆ ئەوەی لەگەڵیدا بچنە خاکی کەنعان بۆ ئەوەی بمنێژن. 12یەهودا و عیساخار و زابولون تەرمی من لە لی ڕۆژهەڵت هەڵدەگرن .ڕوبێن و شیمئۆن و گاد لە باشوور ،ئەفرایم و مەنەشە و بنیامین لە ڕۆژئاوا ،دان و ئاشێر و نەفتالی لە باکوور. 13با لێڤی لەگەڵتان هەڵنەگرن ،چونکە ئەو و کوڕەکانی سندوقی پەیمانی یەزدان لەگەڵ ئیسرائیلییەکان لە ئۆردوگاکەدا هەڵدەگرن ،با یوسفی کوڕم هەڵیبگرێت ،چونکە با شکۆمەندی وەک پاشا بێت .بەڵم ئەفرایم و مەنەشە لە شوێنی ئەوان دەبن. 14کاتێک من دەبەن ،بەم شێوەیە لەگەڵم بکەن .لە هەموو ئەو شتانەی کە فەرمانت پێدەدەم ،هیچ شتێک پشتگوێ مەخەن؛ کاتێک ئەمەم لەگەڵ دەکەیت ،یەزدان ئێوە و منداڵەکانتان لە دوای ئێوە بۆ هەمیشە لەبیر دەکات. 15ئێوەی کوڕەکانم ،هەریەکەیان ڕێز لە برا و کەسوکارەکەی بگرن و فەرمان بە منداڵەکانتان و منداڵەکانی دوای ئێوە بکەن کە بە درێژایی ڕۆژ خزمەت بە یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانتان بکەن. 16بۆ ئەوەی ڕۆژەکانتان لە خاکەکەدا درێژ بکەنەوە ،ئێوە و منداڵەکانتان و منداڵەکانی منداڵەکانتان بۆ هەمیشە ،کاتێک چاکە و ڕاستگۆیانە لەبەردەم یەزدانی پەروەردگارتاندا دەکەن ،بۆ ئەوەی بە هەموو ڕێگاکانیدا بڕۆن. 17تۆش یوسفی کوڕم ،لێت خۆشبە لە چەقۆی براکانت و هەموو کارە خراپەکانیان لەو برینەی کە بەسەرتدا کەڵەکەیان کرد ،چونکە خودا مەبەستی بووە لە بەرژەوەندی تۆ و منداڵەکانت. 18ئەی کوڕەکەم براکانت بۆ دانیشتوانی میسر بەجێ مەهێڵە و هەستەکانیان ئازار مەدەن ،چونکە سەیرکە من دەیاندەمە دەستی خودا و لە دەستی تۆدا بۆ ئەوەی لە میسرییەکان بیانپارێزم .کوڕەکانی یاقوبیش وەڵمی باوکیان دایەوە و گوتیان« :باوکمان ،هەموو ئەو شتانەی کە تۆ فەرمانت پێکردووین ،ئێمەش هەروا دەیکەین .خوای گەورە تەنها لەگەڵمان بێت. 19یاقوب بە کوڕەکانی گوت« :هەروەها خودا لەگەڵتان بێت کاتێک هەموو ڕێگاکانی دەپارێزن .لە ڕێگاکانیدا نە بۆ ڕاست و نە چەپ لە ئەنجامدانی ئەوەی کە لە چاوی ئەودا باشە و ڕاستە ،مەگەڕێنەوە. 20چونکە دەزانم کە لە ڕۆژانی دواییدا لە خاکەکەدا ناخۆشی زۆر و سەخت بەسەرتان دێت ،بەڵێ منداڵەکانتان و منداڵەکانی منداڵەکانتان ، تەنها خزمەت بە یەزدان بکەن و ئەو لە هەموو ناخۆشییەک ڕزگارتان دەکات. 21کاتێک بەدوای خودادا دەڕۆن بۆ خزمەتکردنی و منداڵەکانتان لە دوای خۆتان و منداڵەکانی منداڵەکانتان فێر دەکەن کە یەزدان بناسن ، ئەوا یەزدان خزمەتکارێک لە ناو منداڵەکانتانەوە بۆ ئێوە و منداڵەکانتان هەڵدەگرێت و یەزدان لە ڕێگەی دەستی خۆیەوە لە هەموو ناخۆشییەک ڕزگارتان دەکات و لە میسرەوە دەتانباتە دەرەوە و دەتانگەڕێنێتەوە بۆ خاکی باوکانتان بۆ ئەوەی بە دڵنیاییەوە میراتگری بکەن. 95
جاشر
22یاقوب وازی لە فەرمانکردن بە کوڕەکانی هێنا و پێیەکانی کێشایە ناو جێگاکە ،مرد و کۆکرایەوە بۆ گەلەکەی. 23یوسف کەوتە سەر باوکی و ئەویش هاوار دەکات و گریاوە و ماچی کرد ،بە دەنگێکی تاڵ هاوار دەکات و گوتی« :باوکم ،باوکم». 24ژنەکانی کوڕەکەی و هەموو ماڵەکەی هاتن و کەوتنە سەر یاقوب ،لەسەری گریان و بە دەنگێکی زۆر بەرز سەبارەت بە یاقوب هاواریان کرد. 25هەموو کوڕەکانی یاقوب پێکەوە هەستان و جلەکانیان دڕاند و هەموویان گونییان لە کەمەریان دا و کەوتنە خوارەوە و تۆزیان بەسەر سەریان بەرەو ئاسمانەکان فڕێدا. 26ئەو شتە بە ژنی عوسنات یوسف گوترا ،ئەویش هەستا و گونییەکی لەبەر کرد و ئەویش لەگەڵ هەموو ژنە میسرییەکان لەگەڵ خۆیدا هاتن و ماتەمینییان بۆ یاقوب گێڕا. 27هەروەها هەموو گەلی میسر کە یاقوبیان ناسی ،هەموو ئەو ڕۆژە هاتن کە ئەم شتەیان بیست ،هەموو میسریش بۆ ماوەی چەندین ڕۆژ گریان. 28ژنەکان لە خاکی کەنعانەوە هاتنە میسر کاتێک بیستیان کە یاقوب مردووە و بۆ ماوەی حەفتا ڕۆژ لە میسر بۆی گریاون. 29دوای ئەوە یوسف فەرمانی بە خزمەتکارەکانی کرد بە پزیشکەکان کە باوکی بە میرە و بخور و هەموو جۆرە بخور و بۆنێک بەسمە بکەن ،پزیشکەکانیش وەک یوسف فەرمانی پێکردن ،یاقوبیان بەسمە کرد. 30هەموو گەلی میسر و پیرەکان و هەموو دانیشتوانی خاکی گۆشێن بۆ یاقوب دەگریان و ماتەمینییان بۆ گێڕا ،هەموو کوڕەکانی و نەوەی ماڵەکەی چەندین ڕۆژ بۆ یاقوب باوکیان گریاو و ماتەمینییان بۆ گێڕا. 31دوای تێپەڕبوونی ڕۆژانی گریانەکەی ،لە کۆتایی حەفتا ڕۆژدا ،یوسف بە فیرعەونی گوت« :دەچم و باوکم لە خاکی کەنعان دەنێژم وەک ئەوەی سوێندی پێدام ،ئینجا دەگەڕێمەوە». 32ئینجا فیرعەون یوسفی نارد و گوتی« :بڕۆ و باوکت بنێژە وەک ئەوەی وتبووی و سوێندی پێدایت .یوسف لەگەڵ هەموو براکانی هەستا بۆ ئەوەی بچنە خاکی کەنعان بۆ ئەوەی یاقوب باوکیان بنێژن وەک ئەوەی فەرمانی پێکردن. 33فیرعەون فەرمانی دا کە لە سەرانسەری میسردا ڕابگەیەنرێت و دەڵێت« :هەرکەسێک لەگەڵ یوسف و براکانی نەچێتە سەر خاکی کەنعان بۆ ناشتنی یاقوب ،دەمرێت». 34هەموو میسر گوێیان لە ڕاگەیاندنی فیرعەون بوو ،هەموویان پێکەوە هەستان و هەموو خزمەتکارەکانی فیرعەون و پیرەکانی ماڵەکەی و هەموو پیرەکانی خاکی میسر لەگەڵ یوسفدا سەرکەون ،هەموو ئەفسەر و ئاغاکانی فیرعەونیش وەک خزمەتکارانی یوسف سەرکەون و چوون بۆ ئەوەی یاقوب لە خاکی کەنعان بنێژن. 35کوڕەکانی یاقوب ئەو تەرمەیان هەڵگرت کە لەسەری پاڵکەوتبوو .بەپێی هەموو ئەو شتانەی باوکیان فەرمانی پێکردن ،کوڕەکانیشی بۆی کرد. 36کۆشکەکەش لە زێڕی پاک بوو ،بە بەردی ئۆنیکس و بیدیلیۆم بە دەوریدا چەقێنرابوو .ڕووپۆشی کۆشکەکەش کاری زێڕین بوو ،بە تار بەسترابووەوە و لەسەریان قەڵغانی بەردی ئۆنیکس و بدێلیۆم هەبوو. 37یوسف تاجێکی گەورەی زێڕینی لەسەر سەری یاقوب باوکی دانا و چەقۆیەکی زێڕینی بە دەستیەوە دا و ئەوانیش وەک داب و نەریتی پاشاکان لە ژیانیاندا گەمارۆی تەرمەکەیان دا. 38هەموو سەربازەکانی میسر بەم ڕیزبەندییە پێشی ڕۆیشتن ،سەرەتا هەموو پیاوە بەهێزەکانی فیرعەون و پیاوە بەهێزەکانی یوسف و دوای ئەوان باقی دانیشتوانی میسر ،هەموویان شمشێریان پێ بەستبوو و بە پۆشاکی پۆستەوە تەیار بوون و تەڵەی جەنگیان لەسەر بوو. 39هەموو گریان و ماتەمگێڕەکان لە دوورەوە بەرامبەر کۆشکەکە ڕۆیشتن و دەچوون و دەگریان و دەگریان ،خەڵکەکەی دیکەش بەدوای گۆڕەکەدا ڕۆیشتن. 40یوسف و ماڵەکەی بە پێی ڕووت و بە گریانەوە لە نزیک تەرمی مردووەکە ڕۆیشتن و باقی خزمەتکارەکانی یوسف بە دەوریدا ڕۆیشتن . هەر پیاوێک زینەی خۆی لەسەر بوو و هەموویان بە چەکی جەنگییەوە چەکدار بوون. 41پەنجا خزمەتکاری یاقوب بەرەو پێشەوەی کۆشکەکە ڕۆیشتن و میر و ئالۆڤێل و هەموو جۆرە بۆنێکیان بەسەر ڕێگاکەدا بڵوکردەوە و هەموو کوڕەکانی یاقوب کە کۆترەکەیان هەڵگرتبوو بەسەر بۆنفرۆشەکەدا ڕۆیشتن و خزمەتکارەکانی یاقوب پێشیان ڕۆیشتن و بۆنەکەیان بەسەر ڕێگاکەدا بڵوکردەوە. 42یوسف بە ئۆردوگایەکی قورسەوە سەرکەوت و هەموو ڕۆژێک بەم شێوەیەیان دەکرد تا دەگەیشتنە خاکی کەنعان و گەیشتنە گۆڕەپانی عەتاد کە لەودیو ڕووباری ئوردن بوو ،لەو شوێنە ماتەمینییەکی زۆر گەورە و قورسیان گێڕا. 43هەموو پاشاکانی کەنعان ئەم شتەیان بیست و هەموویان لە ماڵەکەی خۆیانەوە چوونە دەرەوە ،سی و یەک پاشای کەنعان ،هەموویان لەگەڵ پیاوەکانیان هاتن بۆ ماتەمینی و گریان بۆ یاقوب. 44هەموو ئەم پاشاکان تەرمی یاقوبیان بینی و تاجی یوسفیان لەسەر بوو ،تاجەکانیان لەسەر تەختەکە دانا و بە تاج دەوریان دا. 45هەموو ئەم پاشاکان لەو شوێنەدا لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب و میسر ماتەمینی گەورە و قورسیان بۆ یاقوب گێڕا ،چونکە هەموو پاشاکانی کەنعان ئازایەتی یاقوب و کوڕەکانییان دەزانی. 46هەواڵەکە گەیشتە عیسۆ و گوتی« :یاقوب لە میسر مرد ،کوڕەکانی و هەموو میسریش دەیبەنە خاکی کەنعان بۆ ئەوەی بینێژن». 47عیسۆ ئەم شتەی بیست و لە چیای سێیر نیشتەجێ بوو ،لەگەڵ کوڕەکانی و هەموو گەلەکەی و هەموو ماڵەکەیدا هەستا ،گەلێکی زۆر گەورە ،هاتن بۆ ماتەمینی و گریان بۆ یاقوب. 48کاتێک عیسۆ هات ماتەمینی بۆ یاقوبی برای گرت ،هەموو میسر و هەموو کەنعان هەستانەوە و لەگەڵ عیسۆ ماتەمینی گەورەیان بۆ یاقوب لەو شوێنەدا گێڕا 49یوسف و براکانی یاقوبی باوکیان لەو شوێنە هێنا و چوونە حەبرۆن بۆ ئەوەی یاقوب لە ئەشکەوتەکەدا لە لی باوباپیرانی بنێژن. 96
جاشر
50ئینجا گەیشتنە قیرەعەربا ،بۆ ئەشکەوتەکە ،عیسۆ لەگەڵ کوڕەکانیدا وەک بەربەستێک لە ئەشکەوتەکەدا دژی یوسف و براکانی وەستا و گوتی« :یاقوب تێیدا نانێژرێت ،چونکە هی ئێمە و باوکمانە». 51یوسف و براکانی گوێیان لە قسەکانی کوڕەکانی عیسۆ بوو ،زۆر تووڕە بوون ،یوسف لە عیسۆ نزیک بووەوە و گوتی« :ئەم قسەیە چییە؟ بەڕاستی یاقوب باوکم دوای مردنی ئیسحاق ،ئێستا بیست و ساڵ لەمەوبەر ،بە دەوڵەمەندییەکی زۆر لێت کڕی ،هەروەها هەموو ئەو خاکەی کەنعان کە لە تۆ و لە کوڕەکانت و نەوەکانت لە دوای تۆ کڕیبووی. 52یاقوب بۆ کوڕەکانی و نەوەکانی دوای خۆی کڕی بۆ ئەوەی ببێتە میرات بۆ هەمیشە ،بۆچی ئەمڕۆ ئەمانە دەڵێیت؟ 53ئینجا عیسۆ وەڵمی دایەوە« :تۆ درۆ دەڵێیت و درۆ دەڵێیت ،چونکە من لە هەموو ئەم خاکەدا هیچ شتێکی موڵکی خۆمم نەفرۆشت ،وەک دەڵێیت ،یاقوبی برام هیچ شتێکی هی منی لەم خاکەدا نەکڕی». 54عیسۆ ئەم قسانەی کرد بۆ ئەوەی یوسف بە قسەکانی فریو بدات ،چونکە عیسۆ دەیزانی کە یوسف لەو ڕۆژانەدا ئامادە نەبووە کە عیسۆ هەموو موڵک و ماڵی خۆی لە خاکی کەنعان بە یاقوب فرۆشت. 55یوسف بە عیسۆی گوت« :بەڕاستی باوکم ئەم شتانەی لەگەڵ تۆدا خستە ناو تۆماری کڕینەکەتەوە و بەڵگەنامەکەی لەگەڵ شایەتحاڵەکاندا شایەتحاڵی کرد و بینیمان لە میسر لەگەڵماندایە». 56عیسۆش وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :هەموو ئەو شتانەی لە تۆمارەکەدا دەیدۆزیتەوە ،شایەتحاڵی بهێنە ،ئێمەش هەروا دەیکەین». 57یوسف بانگی نەفتالی برای کرد و گوتی« :پەلە بکە ،مەمێنەرەوە و ڕابکە بۆ میسر و هەموو تۆمارەکان بهێنە .تۆماری کڕین ،تۆماری مۆرکراو و تۆماری کراوە ،هەروەها هەموو تۆمارە یەکەمەکان کە هەموو مامەڵەکانی مافی لەدایکبوون تێیدا نووسراوە ،تۆ بهێنە. 58ئەوان دەیانهێنیتە ئێرە ،تاکو هەموو ئەو قسانەی عیسۆ و کوڕەکانی لێیان بزانین کە ئەمڕۆ گوتوویانە. 59نەفتالی گوێی لە دەنگی یوسف گرت و بەپەلە ڕایکرد بۆ ئەوەی بچێتە خوارەوە بۆ میسر ،نەفتالییش بە پێ لە هەموو کۆترەکانی سەر بیابان سووکتر بوو ،چونکە بەبێ چەقاندنی گەنمەشامی دەڕۆیشت. 60کاتێک عیسۆ بینی کە نەفتالی چووە بۆ هێنانی تۆمارەکان ،خۆی و کوڕەکانی بەرەنگارییان لە دژی ئەشکەوتەکە زیاتر کرد ،عیسۆ و هەموو گەلەکەی دژی یوسف و براکانی بۆ شەڕ ڕاپەڕین. 61هەموو کوڕەکانی یاقوب و گەلی میسر لەگەڵ عیسۆ و پیاوەکانی شەڕیان کرد و کوڕەکانی عیسۆ و گەلەکەی لەبەردەم کوڕەکانی یاقوبدا کوژران و کوڕەکانی یاقوب چل پیاویان لە گەلی عیسۆ کوشت. 62چوشیمی کوڕی دان ،کوڕی یاقوب لەو کاتەدا لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب بوو ،بەڵم نزیکەی سەد باڵ لە شوێنی شەڕەوە دوور بوو ، چونکە لەگەڵ نەوەی کوڕەکانی یاقوب لە لی تەرمی یاقوب مابووەوە بۆ ئەوەی پاسەوانی بکات. 63چوشیم داماو و کەڕ بوو ،هێشتا لە دەنگی سەرسوڕمانی مرۆڤەکان تێدەگەیشت. 64پرسیاری کرد« :بۆچی مردووەکان نانێژن و ئەم سەرسوڕمانە گەورەیە چییە؟ وەڵمی قسەکانی عیسۆ و کوڕەکانییان دایەوە .لە ناوەڕاستی شەڕەکەدا ڕایکرد بۆ لی عیسۆ و عیسۆی بە شمشێر کوشت و سەری بڕی و بەرەو دوور هەڵهات و عیسۆ لە نێو خەڵکی شەڕەکەدا کەوت. 65کاتێک چوشیم ئەم کارەی کرد ،کوڕەکانی یاقوب بەسەر کوڕەکانی عیسۆدا زاڵ بوون و کوڕەکانی یاقوب یاقوب باوکیان بە زۆر لە ئەشکەوتەکەدا نێژران و کوڕەکانی عیسۆش بینیان. 66یاقوب لە حەبرۆن لە ئەشکەوتی مەخپێل کە ئیبراهیم لە کوڕانی حیت کڕیبووی بۆ ئەوەی جێگەی ناشتنی بخاتە ژێر خاکەوە نێژرا و بە جلوبەرگی زۆر گرانبەهایەوە نێژرا. 67هیچ پاشایەک بەو شێوەیەی کە یوسف لە کاتی مردنیدا بە باوکی دابوو ،ڕێزی لێ نەگرت ،چونکە وەک ناشتنی پاشاکان بە ڕێزێکی زۆرەوە نێژرا. 68یوسف و براکانی حەوت ڕۆژ ماتەمینی بۆ باوکیان کرد. بەشی ٥٧ 1دوای ئەوە بوو کوڕەکانی عیسۆ لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب شەڕیان کرد و کوڕەکانی عیسۆش لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب لە حەبرۆن شەڕیان کرد و عیسۆش هێشتا بە مردوویی کەوتبوو و نەنێژرابوو. 2شەڕەکە لە نێوانیاندا قورس بوو ،کوڕەکانی عیسۆ لەبەردەم کوڕەکانی یاقوبدا دۆڕان و کوڕەکانی یاقوب هەشتا پیاویان لە کوڕەکانی عیسۆ کوشت و یەک کەسیش لە گەلی کوڕانی یاقوب نەمرد .دەستی یوسف بەسەر هەموو گەلی نەوەی عیسۆدا زاڵ بوو ،زێفۆی کوڕی ئەلیفازی کوڕی عیسۆ و پەنجا کەس لە پیاوەکەی بە دیل گرت و بە زنجیر ئاسن بەستنەوە و دایە دەستی خزمەتکارەکانی تا بیانهێننە میسر. 3کاتێک کوڕەکانی یاقوب زێفۆ و گەلەکەییان بە دیل گرت ،هەموو ئەوانەی کە مابوونەوە لە ماڵی عیسۆ زۆر ترسیان لە ژیانی خۆیان هەبوو ،نەک بە دیل نەگیرێن ،هەموویان لەگەڵ ئەلیفازی کوڕی عیسۆ و گەلەکەی و تەرمی عیسۆ هەڵهاتن و بەرەو چیای سێر ڕۆیشتن. 4گەیشتنە چیای سێیر و عیسۆیان لە سێیر نێژرا ،بەڵم سەری لەگەڵ خۆیان نەهێنابوو بۆ سەعیر ،چونکە لەو شوێنەدا نێژرا کە شەڕەکەی لە حەبرۆن بوو. 5کاتێک کوڕەکانی عیسۆ لە پێش کوڕەکانی یاقوب هەڵهاتن ،کوڕەکانی یاقوب بەدوایاندا ڕۆیشتن تا دەگاتە سنووری سەعیر ،بەڵم یەک پیاویان لە نێوانیاندا نەکوشت کاتێک بەدوایاندا ڕۆیشتن ،چونکە تەرمی عیسۆ کە لەگەڵ خۆیان هەڵیانگرتبوو ،سەرلێشێواوییان وروژاند ، بۆیە هەڵهاتن و کوڕەکانی یاقوب لێیان گەڕایەوە و گەیشتنە ئەو شوێنەی کە براکانیان لێی بوو حەبرۆن و ئەو ڕۆژە و ڕۆژی دواتر لەوێ مانەوە تا لە شەڕەکە پشوویان دا. 6لە ڕۆژی سێیەمدا هەموو کوڕەکانی سەعیری هۆرییان کۆکردەوە و هەموو نەوەی ڕۆژهەڵتیان کۆکردەوە ،خەڵکێکی زۆر وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریا ،چوونە خوارەوە بۆ میسر بۆ شەڕکردن لەگەڵ یوسف و براکانی ،بۆ ئەوەی براکانیان ڕزگار بکەن. 97
جاشر
7یوسف و هەموو کوڕەکانی یاقوب بیستیان کە کوڕەکانی عیسۆ و نەوەی ڕۆژهەڵت بۆ ڕزگارکردنی براکانیان هاتوونەتە شەڕەوە. 8یوسف و براکانی و پیاوە بەهێزەکانی میسر چوونە دەرەوە و لە شاری ڕامسێس شەڕیان کرد ،یوسف و براکانی زەربەیەکی گەورەیان لە کوڕەکانی عیسۆ و نەوەی ڕۆژهەڵت دا. 9شەش سەد هەزار پیاویان کوشت و هەموو پیاوە بەهێزەکانی نەوەی سەعیری هۆریشیان کوشت .کەمێکیان مابوونەوە و ژمارەیەکی زۆریان لە نەوەی ڕۆژهەڵت و نەوەی عیسۆیان کوشت .ئەلیفازی کوڕی عیسۆ و نەوەی ڕۆژهەڵت هەموویان لەبەردەم یوسف و براکانیدا هەڵهاتن. 10یوسف و براکانی بەدوایاندا ڕۆیشتن تا گەیشتنە سوکۆت ،سی پیاویان لە سوکۆت کوشت و ئەوانی دیکە ڕزگاریان بوو و هەریەکەیان بەرەو شارەکەی خۆیان هەڵهاتن. 11یوسف و براکانی و پیاوە بەهێزەکانی میسر بە خۆشی و دڵخۆشیەوە لێیان گەڕانەوە ،چونکە هەموو دوژمنەکانیان بردبووەوە. 12زێفۆی کوڕی ئەلیفاز و پیاوەکانی هێشتا لە میسر کۆیلەی کوڕانی یاقوب بوون و ئازارەکانیان زیاتر بوو. 13کاتێک کوڕەکانی عیسۆ و کوڕەکانی سەعیر گەڕانەوە بۆ خاکەکەیان ،کوڕەکانی سێعیر بینیان کە هەموویان کەوتوونەتە دەستی کوڕانی یاقوب و گەلی میسر ،بەهۆی شەڕی کوڕانی عیسۆ. 14کوڕانی سەعیر بە کوڕەکانی عیسۆیان گوت« :ئێوە بینیتان و بۆیە دەزانن کە ئەم ئۆردوگایە لەبەر ئێوە بووە ،یەک پیاوی بەهێز و شارەزا لە شەڕدا نەماوە». 15ئێستا لە خاکەکەمانەوە بڕۆن ،لە ئێمەوە بچنە خاکی کەنعان بۆ خاکی نیشتەجێبوونی باوباپیرانتان .بۆچی منداڵەکانتان لە ڕۆژانی دواییدا کاریگەرییەکانی منداڵەکانمان بە میرات دەگرن؟ 16نەوەی عیسۆ گوێیان لە نەوەی سێیر نەگرت و نەوەی سێیریش بیریان لەوە کردەوە کە شەڕیان لەگەڵ بکەن. 17نەوەی عیسۆ بە نهێنی ناردیان بۆ ئەنجەیاس پاشای ئەفریقا ،ئەویش دینهابایە و گوتیان. 18هەندێک لە پیاوەکانت بۆمان بنێرە و با بێنە لی ئێمە و لەگەڵ نەوەی سەعیری هۆری پێکەوە شەڕ دەکەین ،چونکە بڕیاریان داوە لەگەڵ ئێمە شەڕ بکەن بۆ ئەوەی لە خاکەکە دوورمان بخەنەوە. 19ئەنجەیاس پاشای دینهابا وای کرد ،چونکە لەو ڕۆژانەدا دۆستایەتی نەوەی عیسۆ بوو ،ئەنجێاسیش پێنج سەد هێزی پیادەی ئازای بۆ نەوەی عیسۆ و هەشت سەد سوارەی نارد. 20ئینجا نەوەی سەعیر ڕەوانەیان بۆ نەوەی ڕۆژهەڵت و نەوەی میدیان کرد و گوتیان« :ئێوە بینیتان کە نەوەی عیسۆ چییان پێکردووین ، کە نزیکەی هەموومان بەهۆیەوە لەناوچوون ،لە شەڕەکەیان لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب». 21ئێستا وەرن بۆ لی ئێمە و هاوکارمان بن ،پێکەوە شەڕیان لەگەڵ دەکەین و لە خاکەکە دەریان دەکەین و تۆڵەی براکانمان دەکەینەوە کە لە شەڕیان لەگەڵ براکانیان کوڕەکانی یاقوب لە پێناو ئەواندا مردوون. 22هەموو نەوەی ڕۆژهەڵت گوێیان لە نەوەی سێیر گرت و نزیکەی هەشت سەد پیاو بە شمشێری ڕاکێشراوەوە هاتنە لی و نەوەی عیسۆ لەو کاتەدا لە بیابانی پاران لەگەڵ نەوەی سێیر شەڕیان کرد. 23ئینجا نەوەی سەعیر بەسەر کوڕەکانی عیسۆدا زاڵ بوون و نەوەی سێیر لەو ڕۆژەدا لە نەوەی عیسۆ لە شەڕەکەدا نزیکەی دوو سەد پیاوی خەڵکی ئەنجەیای پاشای دینهابایان کوشت. 24لە ڕۆژی دووەمدا نەوەی عیسۆ بۆ جاری دووەم هاتنەوە شەڕ لەگەڵ نەوەی سێیر ،بۆ جاری دووەم شەڕەکە بەسەر نەوەی عیسۆدا سەخت بوو ،بەهۆی نەوەی سێیرەوە زۆر تووشی شڵەژانیان کرد. 25کاتێک نەوەی عیسۆ بینی کە نەوەی سێیر لە خۆیان بەهێزترن ،هەندێک لە پیاوەکانی عیسۆ ڕوویان کرد و یارمەتی نەوەی سەعیریان دا کە دوژمنەکانیان بوون. 26لە شەڕی دووەمدا لە گەلی نەوەی عیسۆ پەنجا و هەشت پیاو لە گەل لە ئەنجەیای پاشای دینهابا کەوتنە خوارەوە. 27لە ڕۆژی سێیەمدا نەوەی عیسۆ بیستیان کە هەندێک لە براکانیان لە شەڕی دووەمدا لەوان ڕوویان کردووەتەوە بۆ ئەوەی شەڕیان لەگەڵ بکەن .نەوەی عیسۆش کاتێک ئەم شتەیان بیست ،ماتەمیان گێڕا. 28ئەوانیش گوتیان« :چی لە براکانمان بکەین کە لە ئێمە ڕوویان کردەوە بۆ یارمەتیدانی نەوەی سەعیری دوژمنەکانمان؟ »نەوەی عیسۆ دیسانەوە بۆ ئەنجەیای پاشای دینهابایان نارد و گوتیان. 29پیاوی دیکەمان بۆ بنێرن تا لەگەڵیان شەڕ لەگەڵ نەوەی سێیر بکەین ،چونکە پێشتر دوو هێندە لە ئێمە قورستر بوون. 30ئەنجێاس دیسانەوە نزیکەی شەش سەد پیاوی ئازای بۆ نەوەی عیسۆ نارد و هاتنە یارمەتیدانی نەوەی عیسۆ. 31لە ماوەی دە ڕۆژدا نەوەی عیسۆ جارێکی دیکە لە بیابانی پاران لەگەڵ نەوەی سێیر شەڕیان کرد و شەڕەکە زۆر سەخت بوو بەسەر نەوەی سەعیردا ،نەوەی عیسۆش لەم کاتەدا بەسەر نەوەی سەعیردا زاڵ بوو و نەوەی سێیر لە پێش نەوەی عیسۆ کوژران و نەوەی عیسۆش نزیکەی دوو هەزار پیاویان لێ کوشت. 32هەموو پیاوە بەهێزەکانی نەوەی سێیر لەم شەڕەدا گیانیان لەدەستدا و تەنیا منداڵە بچووکەکانیان مانەوە کە لە شارەکانیان مابوونەوە. 33هەموو مادیان و نەوەی ڕۆژهەڵت دەستیان کرد بە هەڵتن لە شەڕەکە و نەوەی سەعیریان بەجێهێشت و هەڵهاتن کاتێک بینییان شەڕەکە سەختە ،نەوەی عیسۆش بەدوای هەموو نەوەی ڕۆژهەڵتدا ڕۆیشتن تا گەیشتنە خاکەکەیان. 34ئینجا نەوەی عیسۆ نزیکەی دوو سەد و پەنجا پیاویان کوشت و لە گەلی نەوەی عیسۆ نزیکەی سی پیاو کەوتنە خوارەوە ،بەڵم ئەم خراپەکارییە بەسەریاندا هات لە ڕێگەی براکانیانەوە کە لەوان گەڕانەوە بۆ یارمەتیدانی نەوەی سەعیری هۆری و نەوەی عیسۆ دیسانەوە بیستیان لە کارە خراپەکانی براکانیان و دیسانەوە بەهۆی ئەم شتەوە ماتەمینییان گرت. 35دوای شەڕەکە ،نەوەی عیسۆ گەڕانەوە و گەڕانەوە ماڵەوە بۆ سەعیر ،نەوەی عیسۆش ئەوانەی لە خاکی نەوەی سێیر مابوونەوە ،کوشت . ژن و منداڵە بچووکەکانیشیان کوشت ،جگە لە پەنجا کوڕ و کچێکی گەنج کە ڕێگەیان پێدا بژین ،گیانێکیان بە زیندووی نەهێشتەوە ،نەوەی عیسۆش نەیانکوشت و کوڕەکان بوونە کۆیلە و ئەو کچانەش بوون بە ژن. 98
جاشر
36نەوەی عیسۆ لە شوێنی نەوەی سێیر لە سێیر نیشتەجێ بوون و خاکەکەیان بە میرات گرت و دەستی بەسەردا گرت. 37نەوەی عیسۆ هەموو موڵک و ماڵی خاکەکەیان بردە نەوەی سێیر ،هەروەها مەڕەکانیان و گا و کەلوپەلەکانیان و هەموو موڵک و ماڵی نەوەی سەعیر ،نەوەی عیسۆ بردیان و نەوەی عیسۆش تا ئەمڕۆ لە شوێنی نەوەی سەعیر لە سێیر نیشتەجێ بوون و نەوەی عیسۆش خاکەکەیان بەسەر پێنج کوڕی عیسۆدا دابەش کرد ،بەپێی بنەماڵەکانیان. 38لەو ڕۆژانەدا نەوەی عیسۆ بڕیاریان دا تاجی پاشایان لەسەر دابنێن لەو خاکەی کە بوونە خاوەنی .بە یەکتریان گوت« :نا ،چونکە ئەو لە خاکەکەماندا حوکمڕانیمان دەکات و ئێمەش لە ژێر ڕاوێژی ئەودا دەبین و ئەویش شەڕەکانمان دەکات ،دژی دوژمنەکانمان ،ئەوانیش وایان کرد». 39هەموو نەوەی عیسۆ سوێندیان خوارد و گوتیان« :هیچ کام لە براکانیان هەرگیز پاشایەتییان بەسەردا نەکات ،جگە لە پیاوێکی نامۆ کە لە براکانیان نییە ،چونکە گیانی هەموو نەوەی عیسۆ هەریەکە لە بەرامبەر کوڕەکەی و برا و دۆستەکەی تاڵ بوو ،بەهۆی ئەو خراپەکارییەی کە لە براکانیان دەیانپارێزێت کاتێک لەگەڵ نەوەی سێیر شەڕیان دەکرد. " 41پیاوێک لەوێ بوو لە گەلی ئەنجەیاس پاشای دینهابا .ناوی بێل کوڕی بیۆر بوو ،کە پیاوێکی زۆر ئازا بوو ،جوان و جوان و دانا بوو لە هەموو حیکمەتێکدا ،پیاوێکی عەقڵ و ئامۆژگاری بوو؛ لە گەلی ئەنجەس وەک ئەو نەبوو. 42هەموو نەوەی عیسۆ بردیان و مەسحیان کرد و تاجی پاشایان لەسەر دانا و کڕنۆشیان بۆ دانا و پێیان گوت« :پاشا زیندوو بێت ،پاشا بژی». 43ئینجا پەڕۆکەیان بڵوکردەوە و هەریەکەیان گوارەی زێڕ و زیو یان ئەڵقە یان ملوانکەیان بۆ هێنا و زۆر دەوڵەمەندیان کرد بە زیو و زێڕ و بە بەردی ئۆنیکس و بدلیم و تەختێکی شاهانەیان بۆ دروست کرد و تاجێکی شاهانەیان لەسەر سەری دانا و کۆشکێکیان بۆ دروست کرد و لەوێ نیشتەجێ بوو و بوو بە پاشا هەموو نەوەی عیسۆ. 44گەلی ئەنجەس بەکرێی شەڕەکەیان لە نەوەی عیسۆ وەرگرت و لەو کاتەدا چوونە لی گەورەکەیان لە دینهابا. 45بێل سی ساڵ پاشایەتی نەوەی عیسۆ بوو ،نەوەی عیسۆش لەبری نەوەی سێیر لە خاکەکەدا نیشتەجێ بوون و تا ئەمڕۆش بە دڵنیاییەوە لە شوێنی ئەوان نیشتەجێ بوون. بەشی ٥٨ 1لە ساڵی سی و دووەمی دابەزینی ئیسرائیلییەکان بۆ میسر ،واتە لە ساڵی حەفتا و یەکەمی تەمەنی یوسفدا ،لەو ساڵەدا فیرعەونی پاشای میسر کۆچی دوایی کرد و مەگرۆنی کوڕەکەی لە شوێنی حوکمڕانی کرد. 2فیرعەون پێش مردنی فەرمانی بە یوسف کرد کە ببێتە باوکی کوڕەکەی ،مەگرۆن ،و مەگرۆن لە ژێر چاودێری یوسف و ڕاوێژکارییەکەیدا بێت. 3هەموو میسرییەکان ڕازی بوون بەم شتە کە یوسف ببێتە پاشایان ،چونکە هەموو میسرییەکان یوسفیان خۆشدەویست تا ئێستا ،تەنیا مەگرۆنی کوڕی فیرعەون لەسەری دانیشتبوو ،تەختی باوکی ،ئەویش لەو ڕۆژانەدا بوو بە پاشا لە جیاتی باوکی. 4مەگرۆن تەمەنی چل و یەک ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد ،چل ساڵ لە میسر پاشایەتی کرد ،هەموو میسریش ناوی فیرعەونیان ناوە بە ناوی باوکیەوە ،وەک ئەوەی لە میسر بە هەر پاشایەک کە پاشایەتییان بەسەردا بسەپێندرا. 5کاتێک فیرعەون لەبری باوکی پاشایەتی بوو ،یاساکانی میسر و هەموو کاروباری حوکمڕانی خستە دەستی یوسف ،وەک باوکی فەرمانی پێکردبوو. 6یوسف بوو بە پاشای میسر ،چونکە سەرپەرشتی هەموو میسری دەکرد ،هەموو میسریش لە ژێر چاودێری و ڕاوێژکاری ئەودا بوو ، چونکە هەموو میسر دوای مردنی فیرعەون مەیلیان بۆ یوسف بوو ،زۆریان خۆشویست تا پاشایەتییان بەسەردا بێت. 7بەڵم لە نێویاندا هەندێک کەس هەبوون کە حەزیان لێی نەبوو و دەیانگوت« :هیچ نامۆیەک پاشایەتیمان بەسەردا ناکات ».هێشتا هەموو حکومەتی میسر لەو ڕۆژانەدا کەوتە سەر یوسف ،دوای مردنی فیرعەون ،ئەو ڕێکخەر بوو ،بە ئارەزووی خۆی لە سەرانسەری خاکەکەدا دەیکرد بەبێ ئەوەی کەس دەستوەردان بکات. 8هەموو میسر لە ژێر چاودێری یوسفدا بوو ،یوسف لەگەڵ هەموو دوژمنەکانی دەوروبەریدا شەڕی کرد و چۆکیان دا .هەروەها هەموو خاکەکە و هەموو فەلەستییەکان تا سنوورەکانی کەنعان ،یوسف ژێردەستی کرد و هەموویان لە ژێر دەسەڵتی ئەودا بوون و ساڵنە باجێکیان بە یوسف دەدا. 9فیرعەونی پاشای میسر لە جیاتی باوکی لەسەر تەختەکەی دانیشت ،بەڵم ئەویش لە ژێر کۆنترۆڵ و ئامۆژگاری یوسفدا بوو ،وەک چۆن سەرەتا لە ژێر کۆنترۆڵی باوکیدا بوو. 10نەک تەنها لە خاکی میسر ،بە ڕاوێژکاری یوسف ،پاشایەتی نەبوو ،بەڵکو یوسف لەو سەردەمەدا پاشایەتی بەسەر هەموو وڵتەکەدا بوو ، لە میسرەوە تا ڕووباری گەورەی پێرات. 11یوسف لە هەموو ڕێگاکانیدا سەرکەوتوو بوو ،یەزدان لەگەڵیدا بوو ،یەزدان حیکمەت و ڕێز و شکۆمەندی و خۆشەویستی زیاتری بە یوسف بەخشی لە دڵی میسرییەکان و سەرتاسەری خاکەکەدا ،یوسف چل ساڵ حوکمڕانی هەموو وڵتەکەی کرد. 12هەموو وڵتانی فەلەستین و کەنعان و سیدۆن و ئەودیوی ئوردون ،بە درێژایی ڕۆژانی دیارییان بۆ یوسف دەهێنا ،هەموو وڵتەکەش لە دەستی یوسفدا بوو ،ساڵنە باجیان بۆ دەهێنا ،چونکە یوسف لە دژی هەموو دوژمنەکانی دەوروبەری شەڕی کردبوو و چۆکیان دابوو ، هەموو وڵتەکەش لە دەستی یوسفدا بوو ،یوسفیش بە دڵنیاییەوە لەسەر تەختەکەی لە ژێر دەستی یوسف دانیشتبوو میسر. 13هەروەها هەموو براکانی کوڕەکانی یاقوب بە سەلمەتی لە خاکەکەدا نیشتەجێ بوون ،بە درێژایی تەمەنی یوسف ،بەرهەمیان زۆر بوو و زۆر لە خاکەکەدا زۆر بوون و بە درێژایی ڕۆژەکانیان خزمەتیان بە یەزدان کرد ،وەک یاقوب باوکیان فەرمانی پێکردن. 99
جاشر
14لە کۆتایی چەندین ڕۆژ و ساڵدا ،کاتێک نەوەی عیسۆ بە هێمنی لە خاکەکەیان لەگەڵ بیل پاشایان نیشتەجێ بوون ،نەوەی عیسۆ لە خاکەکەدا بەرهەم هات و زۆر بوون ،بڕیاریان دا بچن لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب و هەموو میسر شەڕ بکەن و زێفۆی برایان ،کوڕی ئەلیفاز و پیاوەکانی ڕزگار بکەن ،چونکە لەو ڕۆژانەدا هێشتا کۆیلەی یوسف بوون. 15ئینجا نەوەی عیسۆ ڕەوانەی هەموو نەوەی ڕۆژهەڵتیان کرد و لەگەڵیان ئاشتبوونەوە و هەموو نەوەی ڕۆژهەڵت هاتنە لی ئەوان تا لەگەڵ نەوەی عیسۆ بچنە میسر بۆ شەڕ. 16پاشای دینهاباش لە گەلی ئەنجەس هاتە لی ئەوان و ئەوانیش ڕەوانەی نەوەی ئیسماعیلیان کرد و ئەوانیش هاتنە لی ئەوان. 17هەموو ئەم گەلە کۆبوونەوە و هاتنە سەعیر بۆ یارمەتیدانی نەوەی عیسۆ لە شەڕەکەیاندا ،ئەم ئۆردوگایە زۆر گەورە و قورس بوو لە خەڵک ،ژمارەیان وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی دەریا بوو ،نزیکەی هەشت سەد هەزار پیاو ،پیادە و سوارە ،هەموو ئەم سەربازانەش چوونە خوارەوە بۆ میسر بۆ شەڕکردن لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب ،و لە لی ڕامێسەوە ئۆردوگایان کرد. 18یوسف لەگەڵ براکانی لەگەڵ پیاوە بەهێزەکانی میسر ،نزیکەی شەش سەد پیاو ڕۆیشتن و لە خاکی ڕامسێس لەگەڵیان شەڕیان کرد . کوڕەکانی یاقوب لەو کاتەدا جارێکی دیکە لەگەڵ نەوەی عیسۆ شەڕیان کرد ،لە ساڵی پەنجاهەمین ساڵی دابەزینی کوڕەکانی یاقوب بۆ میسر ،واتە سییەمین ساڵی حوکمڕانی بێل بەسەر نەوەی عیسۆ لە سەعیر. 19یەزدان هەموو پیاوە بەهێزەکانی عیسۆ و نەوەی ڕۆژهەڵتی دایە دەستی یوسف و براکانی و گەلی نەوەی عیسۆ و نەوەی ڕۆژهەڵت لەبەردەم یوسفدا دۆڕان. 20لە گەلی عیسۆ و نەوەی ڕۆژهەڵت کە کوژران ،نزیکەی دوو سەد هەزار پیاو لەبەردەم کوڕەکانی یاقوبدا کەوتنە خوارەوە و پاشایان بێل کوڕی بیۆر لەگەڵیان لە شەڕدا کەوتە خوارەوە و کاتێک نەوەی عیسۆ بینییان پاشاکەیان لە شەڕدا کەوتووە و مردووە ،دەستیان لە شەڕەکەدا لواز بوو. 21یوسف و براکانی و هەموو میسر هێشتا خەڵکی بنەماڵەی عیسۆیان لێدەدا و هەموو گەلی عیسۆ لە کوڕەکانی یاقوب دەترسان و لە پێشیان هەڵهاتن. 22یوسف و براکانی و هەموو میسر ڕۆژێک بەدوایاندا ڕۆیشتن و نزیکەی سێ سەد پیاویان لێ کوشتن و لە ڕێگاکەدا بەردەوام بوون لە لێدانیان .دواتر لێیان گەڕانەوە. 23یوسف و هەموو براکانی گەڕانەوە بۆ میسر ،یەک پیاویان لێ نەما ،بەڵم لە میسرییەکان دوانزە پیاو کەوتنە خوارەوە. 24کاتێک یوسف گەڕایەوە میسر فەرمانی دا زێفۆ و پیاوەکانی زیاتر بەستنەوە ،ئەوانیش بە ئاسن بەستنەوە و خەم و پەژارەیان زیاتر کرد. 25هەموو گەلی نەوەی عیسۆ و نەوەی ڕۆژهەڵت هەریەکەیان بە شەرمەوە گەڕانەوە بۆ شارەکەی خۆیان ،چونکە هەموو ئەو پیاوە بەهێزانەی لەگەڵیان بوون لە شەڕدا کەوتنە خوارەوە. 26کاتێک نەوەی عیسۆ بینی کە پاشایان لە شەڕدا مردووە ،پەلەیان کرد و پیاوێکیان لە گەلی نەوەی ڕۆژهەڵت وەرگرت .ناوی یۆبابی کوڕی زاراخ بوو ،لە خاکی بۆتسرا ،لەبری بێل پاشایان ،وایان لێکرد پاشایان بەسەریاندا بسەپێنرێت. 27ئەیوباب لە شوێنی خۆی وەک پاشا لەسەر تەختی بێل دانیشت و دە ساڵ لە ئەدۆم بەسەر هەموو نەوەی عیسۆدا حوکمڕانی کرد و نەوەی عیسۆ لەو ڕۆژەوە چیتر نەچوونە شەڕ لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب ،چونکە کوڕەکانی عیسۆ ئازایەتی کوڕانی یاقوبیان دەزانی و زۆر لێیان دەترسان. 28بەڵم لەو ڕۆژەوە بەدواوە نەوەی عیسۆ ڕقیان لە کوڕانی یاقوب بوو و ڕق و دوژمنایەتی زۆر بەهێز بوو لە نێوانیاندا ،تا ئەمڕۆش. 29دوای ئەمە ،لە کۆتایی دە ساڵدا ،یۆبابی کوڕی زاراخی خەڵکی بۆتسرا مرد و نەوەی عیسۆ پیاوێکیان لە خاکی تەمان وەرگرت کە ناوی چووشام بوو ،لە جیاتی یۆبابیان کردە پاشا ،چووشامیش لە ئەدۆم بیست ساڵ پاشا بوو بەسەر هەموو نەوەی عیسۆ. 30یوسف پاشای میسر و براکانی و هەموو نەوەی ئیسرائیل لەو ڕۆژانەدا لەگەڵ هەموو نەوەی یوسف و براکانی بە ئارامی لە میسر نیشتەجێ بوون ،هیچ بەربەستێک و ڕووداوێکی خراپیان نەبوو و خاکی میسر لەو کاتەدا لە سەردەمی یوسف و براکانیدا لە شەڕدا ئارام بوو. بەشی ٥٩ 1ئەمانە ناوی نەوەی ئیسرائیلە کە لە میسر نیشتەجێ بوون ،کە لەگەڵ یاقوب هاتبوون ،هەموو کوڕەکانی یاقوب هاتنە میسر ،هەریەکەیان لەگەڵ ماڵەکەی خۆیان. 2نەوەی لیا بریتی بوون لە ڕوبێن و شیمعون و لێڤی و یەهودا و عیساخار و زابولون و دینا خوشکەکەیان. 3کوڕەکانی ڕەحێلیش یوسف و بنیامین بوون. 4کوڕەکانی زیلپا کە خزمەتکاری لیا بوو ،گاد و ئاشێر بوون. 5کوڕەکانی بیلهای خزمەتکاری ڕەحێل دان و نەفتالی بوون. 6ئەمانە نەوەکانیان بوون کە لە خاکی کەنعان بۆیان لەدایک بوون ،پێش ئەوەی لەگەڵ یاقوبی باوکیان بێنە میسر. 7کوڕەکانی ڕوبن بریتی بوون لە کانۆخ ،پالو ،چێتسرۆن و کارمی. 8کوڕەکانی شیمئۆن بریتی بوون لە یەموئێل ،یامین ،ئۆحد ،یاکین ،زوخار و شاول ،کوڕی ژنە کەنعانییەکە. 9نەوەی لێڤیش گێرشۆن و کەحات و مێراری و یوخەبەدی خوشکیان بوو کە لە کاتی دابەزینیان بۆ میسر بۆیان لەدایک بوو. 10کوڕەکانی یەهودا بریتی بوون لە ئەر ،ئۆنان ،شەل ،پێرێز و زاراخ. 11ئێر و ئۆنان لە خاکی کەنعان مردن .کوڕەکانی پێرێزیش چزرۆن و چەمول بوون. 12کوڕەکانی ئیساخار بریتی بوون لە تۆل و پوڤا و ئەیوب و شمرۆن. 13کوڕەکانی زابولون بریتی بوون لە سێرد و ئیلۆن و یاخلیل و کوڕی دانیش چووشیم بوو. 100
جاشر
14کوڕەکانی نەفتالی بریتی بوون لە یاخزیل و گونی و یەتزەر و شیلم. 15کوڕەکانی گاد بریتی بوون لە زیفیۆن و چاگی و شونی و ئەزبۆن و ئێری و ئارۆدی و ئارێلی. 16نەوەی ئاشێر بریتی بوون لە جیمنا و جشوا و جشوی و بێریا و سێراخی خوشکیان .کوڕەکانی بێریاش کێبەر و مەلکیێل بوون. 17کوڕەکانی بنیامینیش بریتی بوون لە بێل ،بێخێر ،ئەشبێل ،گێرا ،نەعمان ،ئاکی ،ڕۆش ،موپیم ،چوپیم و ئۆرد. 18کوڕەکانی یوسف کە لە میسر لەدایک بوون ،مەنەشە و ئەفرایم بوون. 19هەموو ئەو گیانانەی لە کەمەرەکەی یاقوبەوە دەرچوون ،حەفتا گیان بوون .ئەمانە ئەوانەن کە لەگەڵ یاقوب باوکیان هاتوونەتە میسر بۆ ئەوەی لەوێ نیشتەجێ بن ،یوسف و هەموو براکانی بە سەلمەتی لە میسر نیشتەجێ بوون و بە درێژایی ژیانی یوسف لە باشترینەکانی میسریان خوارد. 20یوسف نەوەد و سێ ساڵ لە خاکی میسر ژیاوە و یوسف هەشتا ساڵ پاشایەتی هەموو میسر بوو. 21کاتێک تەمەنی یوسف نزیک بووەوە لە مردن ،ناردنی براکانی و هەموو ماڵی باوکی بانگ کرد و هەموویان کۆبوونەوە و لەبەردەمیدا دانیشتن. 22یوسف بە براکانی و هەموو ماڵی باوکی گوت« :ئەوەتا من دەمرم ،خودا سەردانتان دەکات و لەم خاکەوە بەرەو سەرەوەتان دەبات بۆ ئەو خاکەی کە سوێندی بە باوباپیرانتان خواردووە بیدات». 23کاتێک خودا سەردانتان دەکات بۆ ئەوەی لێرەوە بەرزتان بکاتەوە بۆ خاکی باوباپیرانتان ،پاشان ئێسکەکانم لێرەوە لەگەڵتان بهێنن. 24یوسف نەوەی ئیسرائیلی سوێندی خوارد بۆ نەوەکانی دوای ئەوان و گوتی« :بە دڵنیاییەوە خودا سەردانتان دەکات و ئێسکەکانم لێرەوە لەگەڵ خۆتان دەهێنن». 25دوای ئەوە یوسف لەو ساڵەدا کۆچی دوایی کرد ،حەفتا و یەکەم ساڵی ئیسرائیلییەکان کە دەچوونە خوارەوە بۆ میسر. 26یوسف تەمەنی سەد و دە ساڵ بوو کاتێک لە خاکی میسر کۆچی دوایی کرد ،هەموو براکانی و هەموو خزمەتکارەکانی هەستان و وەک داب و نەریتی یوسفیان بەسمە کرد ،براکانی و هەموو میسریش بۆ ماوەی حەفتا ڕۆژ ماتەمینیان بۆ گێڕا. 27یوسفیان خستە ناو تابوتێکەوە کە پڕ بوو لە بەهارات و هەموو جۆرە بۆنێک و لە کەناری ڕووبارەکە کە سیهۆرە و کوڕەکانی و هەموو براکانی نێژران و هەموو ماڵی باوکی حەوت ڕۆژ ماتەمینییان بۆ کرد. 28دوای مردنی یوسف ،هەموو میسرییەکان لەو ڕۆژانەدا دەستیان کرد بە حوکمڕانی بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا ،فیرعەونی پاشای میسر کە لە جیاتی باوکی پاشایەتی بوو ،هەموو یاساکانی میسری وەرگرت و هەموو حکومەتی میسری لە ژێر ڕاوێژی ئەودا بەڕێوەبرد و ئەویش بە دڵنیاییەوە حوکمڕانی بەسەر گەلەکەیدا کرد. بەشی ٦٠ 1کاتێک ساڵەکە هاتە خوارەوە ،حەفتا و دووهەمی ئیسرائیلییەکان بۆ میسر ،دوای مردنی یوسف ،زێفۆی کوڕی ئەلیفازی کوڕی عیسۆ ، خۆی و پیاوەکانی لە میسر هەڵهاتن و ڕۆیشتن. 2ئینجا هاتە ئەفریقا ،کە دینهابایە ،بۆ لی ئەنجەیاس پاشای ئەفریقا ،ئەنجێاس بە ڕێزێکی زۆرەوە پێشوازی لێکردن و زێفۆی کردە سەرکردەی سوپای خۆی. 3زێفۆ لەبەرچاوی ئەنجەیاس و گەلەکەیدا ڕەزامەندی بەدەستهێنا ،زێفۆش بۆ ماوەی چەندین ڕۆژ سەرکردەی سوپای ئەنجێاسی پاشای ئەفریقا بوو. 4زێفۆ ئەنجەیسی پاشای ئەفریقای ڕاکێشا بۆ ئەوەی هەموو سوپاکەی کۆبکاتەوە بۆ ئەوەی بچن لەگەڵ میسرییەکان و کوڕەکانی یاقوب شەڕ بکەن و تۆڵەی براکانی لێبکاتەوە. 5بەڵم ئەنجەس گوێی لە زێفۆ نەگرت بۆ ئەوەی ئەم کارە بکات ،چونکە ئەنجەس هێزی کوڕانی یاقوبی دەزانی و چییان بەسەر سوپاکەی کردووە لە شەڕیان لەگەڵ نەوەی عیسۆ. 6لەو ڕۆژانەدا زێفۆ لەبەردەم ئەنجەس و هەموو گەلەکەیدا زۆر گەورە بوو ،بەردەوام هانیان دەدا بۆ شەڕکردن لەگەڵ میسر ،بەڵم نەیانویست. 7لەو ڕۆژانەدا لە خاکی کیتیم پیاوێک لە شاری پوزیمنا هەبوو ،ناوی ئوزو بوو ،لە لیەن نەوەی کیتیمەوە بوو بە خودایی ،پیاوەکە مرد و کوڕێکی نەبوو ،تەنیا کچێک بوو کە ناوی جانیا بوو. 8کچەکە زۆر جوان و جوان و زیرەک بوو ،لە سەرانسەری خاکەکەدا کەس وەک ئەو نەبینرا بۆ جوانی و حیکمەت. 9گەلی ئەنجەیاس پاشای ئەفریقا بینییان و هاتن و ستایشیان بۆ کرد ،ئەنجەیس نارد بۆ نەوەی کیتیم و داوای کرد بیباتە لی خۆی بۆ ژن ، گەلی کیتیمیش ڕەزامەندییان دەربڕی کە بیدەن بە ژن. 10کاتێک نێردراوانی ئەنجەس لە خاکی کیتیمەوە دەچوونە دەرەوە بۆ ئەوەی گەشتەکەیان ئەنجام بدەن ،سەیرکە نێردراوانی تورنۆس پاشای بیبێنتو هاتنە چیتیم ،چونکە تۆرنۆس پاشای بیبێنتویش نێردراوەکانی نارد بۆ ئەوەی داوای جانیای بۆ بکات ،بۆ ئەوەی ببێتە ژنێک بۆ خۆی ، چونکە هەموو پیاوەکانی ستایشیان کردبوو بۆ لی ،بۆیە هەموو خزمەتکارەکانی نارد بۆ لی ئەو. 11خزمەتکارەکانی تورنۆس هاتنە کیتیم و داوای جانیایان کرد بۆ ئەوەی ببرێتە لی تۆرنۆس پاشایان بۆ ژنێک. 12گەلی کیتیم پێیان گوت« :ناتوانین بیدەین ،چونکە ئەنجیاس پاشای ئەفریقا پێش هاتنی ئێوە داوای لێکردبوو بیباتە لی خۆی و بیدەینە دەستی ،ئێستاش ناتوانین ئەم کارە بکەین بۆ ئەوەی ئەنجیاس لە کچەکە بێبەش بکەین بۆ ئەوەی بیدەین بە تورنۆس. 13چونکە ئێمە زۆر لە ئەنجەیاس دەترسین ،نەک لە شەڕدا بێتە دژی ئێمە و لەناومان ببات و تورنۆسی گەورەکەت نەتوانێت لە دەستی ڕزگارمان بکات. 101
جاشر
14کاتێک نێردراوانی تورنۆس هەموو قسەکانی نەوەی کیتیمیان بیست ،ڕوویان لە گەورەکەیان کرد و هەموو قسەکانی نەوەی کیتیمیان پێ ڕاگەیاند. 15ئینجا نەوەی کیتیم یادگاریەکیان بۆ ئەنجەیاس نارد و گوتیان« :ئەوەتا تۆرنۆس ناردووە بۆ جانیا بۆ ئەوەی بیکاتە ژن ،ئێمەش بەم شێوەیە وەڵممان دایەوە .و بیستمان کە هەموو سوپاکەی کۆکردۆتەوە بۆ ئەوەی بچێتە شەڕەوە لەگەڵت ،و بەنیازە بە ڕێگای سەردونیا تێپەڕێت بۆ ئەوەی شەڕ لەگەڵ لوکۆسی براکەت بکات و دوای ئەوە دێت بۆ شەڕکردن لەگەڵت. 16ئەنجێاس گوێی لە قسەکانی نەوەی کیتیم بوو کە لە تۆمارەکەدا بۆیان ناردبوو ،تووڕەیی هەڵگیرسا و هەستا و هەموو سوپاکەی کۆکردەوە و بە دوورگەکانی دەریادا هاتە سەر ڕێگای سەردونیا ،بۆ لی لوکۆسی پاشای سەردونیای برای. 17نیبلۆسی کوڕی لوکۆس بیستبووی کە ئەنجیاسی مامی دێت ،ئەویش بە سوپایەکی قورسەوە هاتە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن ،ئەویش ماچی کرد و لە باوەشی گرت ،نیبلۆسیش بە ئەنجیاسی گوت« :کاتێک داوای خۆشگوزەرانی باوکم دەکەیت ،کەی لەگەڵت دەڕۆم بۆ شەڕکردن لەگەڵ تۆرنۆس ،داوای لێبکە کە من بکاتە کاپتنی سوپاکەی ،ئەنجێاسیش کردی بەم شێوەیە ،هاتە لی براکەی و براکەی هات بۆ پێشوازیکردن ،و داوای لێکرد دوای خۆشگوزەرانییەکەی. 18ئەنجێاس داوای لە لوکۆسی برای کرد دوای خۆشگوزەرانی خۆی و نیبلۆسی کوڕی بکاتە کاپتنی سوپاکەی ،لوکۆس وای کرد ،ئەنجیاس و لوکۆسی برای هەستان و بەرەو تۆرنۆس ڕۆیشتن بۆ شەڕ و سوپایەکی گەورە و گەلێکی قورس لەگەڵیاندا بوون. 19ئەویش بە کەشتی هات و هاتنە ناوچەی ئەشتۆڕەش و سەیرکە تورنۆس هاتە لی ئەوان ،چونکە چووە سەردونیا و بەنیازی لەناوبردنی بوو و دواتر لەوێشەوە بۆ ئەنجەس تێپەڕێت بۆ ئەوەی لەگەڵیدا شەڕ بکات. 20ئەنجێاس و لوکۆسی برای لە دۆڵی کانۆپیا چاویان بە تۆرنۆس کەوت و شەڕەکە بەهێز و بەهێز بوو لە نێوانیاندا. 21شەڕەکە بەسەر لوکۆسی پاشای سەردونیادا توند بوو و هەموو سوپاکەی کەوتنە خوارەوە و نیبلۆس کوڕەکەیش لەو شەڕەدا کەوت. 22ئەنجێاسی مامی فەرمانی بە خزمەتکارەکانی کرد و تابوتێکی زێڕینیان بۆ نیبلۆس دروستکرد و خستیانە ناویەوە ،ئەنجیاس دیسانەوە شەڕی بەرامبەر تورنۆس کرد و ئەنجێاس لە خۆی بەهێزتر بوو و کوشتی و هەموو گەلەکەی بە لێواری شمشێر کوشت و ئەنجێاس تۆڵەی دۆسیەی نیبلۆسی کوڕی براکەی و دۆزی چەکەکەی کردەوە برا لوکۆس. 23کاتێک تورنۆس مرد ،دەستی ئەوانەی لە شەڕەکەدا ڕزگاریان بوو ،لواز بوو و لە بەردەم ئەنجیاس و لوکۆسی برای هەڵهاتن. 24ئەنجێاس و لوکۆسی برای بەدوایاندا ڕۆیشتن تا ڕێگای بەرز کە لە نێوان ئەلفانۆ و ڕۆمادایە و هەموو سوپای تورنۆسیان بە لێواری شمشێر کوشت. 25لوکۆسی پاشای سەردونیا فەرمانی بە خزمەتکارەکانی کرد کە تابوتێک لە مس دروست بکەن و تەرمی نیبلۆسی کوڕی تێدا دابنێن و لەو شوێنەدا نێژیان. 26لەوێ لەسەر ڕێگای بەرز تاوەرێکی بەرزیان لەسەر دروست کرد و تا ئەمڕۆش ناوەکەیان بە ناوی نیبلۆس ناونا ،هەروەها تورنۆس پاشای بیبێنتویان لەوێ لەگەڵ نیبلۆس لەوێ بە خاک سپێردرا. 27لە سەر ڕێگای بەرزی نێوان ئەلفانۆ و ڕۆما ،گۆڕی نیبلۆس لە لیەک و گۆڕی تورنۆس لە لیەکی دیکە و تا ئەمڕۆش شەقامێک لە نێوانیاندایە. 28کاتێک نیبلۆس نێژرا ،لوکۆسی باوکی لەگەڵ سوپاکەیدا گەڕایەوە سەر خاکی خۆی بۆ سەردونیا و ئەنجیاسی برای پاشای ئەفریقا لەگەڵ گەلەکەیدا ڕۆیشت بۆ شاری بیبێنتو کە شاری تورنوسە. 29دانیشتوانی بیبێنتو ناوبانگەکەی بیست و زۆر لێی دەترسان و بە گریان و پاڕانەوە چوونە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن و دانیشتوانی بیبێنتو داوای لێبوردنیان لە ئەنجێاس کرد کە نەیانکوژن و شارەکەیان لەناو نەبەن .و ئەویش وای کرد ،چونکە بیبێنتو لەو ڕۆژانەدا وەک یەکێک لە شارەکانی نەوەی کیتیم هەژمار دەکرا؛ بۆیە شارەکەی وێران نەکرد. 30بەڵم لەو ڕۆژەوە سەربازانی پاشای ئەفریقا دەچوونە کیتیم بۆ ئەوەی تاڵنیان بکەن و تاڵنیان بکەن ،هەرکاتێک دەچوونە دەرەوە ،زێفۆ سەرکردەی سوپای ئەنجەیا لەگەڵیان دەچوو. 31دوای ئەمە بوو کە ئەنجێاس لەگەڵ سوپاکەیدا گەڕایەوە و گەیشتنە شاری پوزیمنا و ئەنجێاس لەوێشەوە جانیای کچی ئوزو بوو بە ژن و هێنایە شارەکەی خۆی بۆ ئەفریقا. بەشی ٦١ 1لەو کاتەدا فیرعەونی پاشای میسر فەرمانی بە هەموو گەلەکەی کرد کە کۆشکێکی بەهێزی بۆ دروست بکەن لە میسر. 2هەروەها فەرمانی بە کوڕەکانی یاقوب کرد کە یارمەتی میسرییەکان بدەن لە بیناکەدا ،میسرییەکان کۆشکێکی جوان و ڕەسەنیان بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی پاشایەتی دروستکرد ،ئەویش لەوێ نیشتەجێ بوو و حکومەتەکەی نوێکردەوە و بە دڵنیاییەوە حوکمڕانی کرد. 3زبولون کوڕی یاقوب لەو ساڵەدا مرد ،واتە حەفتا و دووهەمین ساڵی دابەزینی ئیسرائیلییەکان بۆ میسر ،زابولونیش تەمەنی سەد و چواردە ساڵن مرد و خرایە ناو تابوتێکەوە و درایە دەستی منداڵەکانی. 4لە ساڵی حەفتا و پێنجەمدا شیمئۆنی برای مرد ،لە کاتی مردنیدا تەمەنی سەد و بیست ساڵ بوو ،هەروەها خرایە ناو تابوتێکەوە و درایە دەستی منداڵەکانی. 5زێفۆی کوڕی ئەلیفازی کوڕی عیسۆ ،سەرکردەی سوپای ئەنجەیای پاشای دینهابا ،هێشتا ڕۆژانە ئەنجەیسی ڕادەکێشا بۆ ئەوەی خۆی بۆ شەڕ لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب لە میسر ئامادە بکات ،ئەنجەیاش ئامادە نەبوو ئەم کارە بکات ،چونکە خزمەتکارەکانی هەموو هێزی کوڕانی یاقوبیان بۆ گێڕایەوە ،ئەوەی لە شەڕەکەیان لەگەڵ نەوەی یاقوبدا کردوویانە عیسۆ. 6لەو ڕۆژانەدا زێفۆ ڕۆژانە ئەنجەیسی ڕادەکێشا بۆ شەڕکردن لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب لەو ڕۆژانەدا. 102
جاشر
7دوای ماوەیەک ئەنجەس گوێی لە قسەکانی زێفۆ گرت و ڕەزامەندی دەربڕی کە لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب لە میسر شەڕ بکات ،ئەنجەیش هەموو گەلەکەی ڕێکخست ،گەلێک کە ژمارەیان وەک خۆڵ و خۆڵ کە لەسەر کەناری دەریایە ،بڕیاریدا بچێتە میسر بۆ شەڕ. 8لە نێو خزمەتکارەکانی ئەنجەیا گەنجێکی تەمەن پانزە ساڵن هەبوو ،بەلعامی کوڕی بیۆر ناوی بوو و گەنجەکە زۆر ژیر بوو و لە هونەری جادووگەری تێدەگەیشت. 9ئەنجێاس بە بەلمی گوت« :تکایە بە جادووگەری بۆ ئێمە جادوو بکە ،تا بزانین کێ لەم شەڕەدا سەردەکەوێت کە ئێستا بەرەو پێشەوە دەڕۆین». 10بەلعام فەرمانی دا کە مۆمی بۆ بهێنن ،وێنەی گالیسکە و سوارەکانی لێ دروست کرد کە نوێنەرایەتی سوپای ئەنجەس و سوپای میسر دەکەن و خستیانە ناو ئەو ئاوە فێڵبازانەی کە بۆ ئەو مەبەستە هەیبوو ،لق و پۆپەکانی دار میرتیشی لە دەستیدا گرت و فێڵبازییەکەی خۆی بەکارهێنا و بەسەر ئاوەکەدا پەیوەندییان پێوە کرد و لەوێ لە ئاوەکەدا دەرکەوت لە وێنەی سوپای ئەنجەیا دەچێت کە کەوتوونەتە بەردەم وێنەی هاوشێوەی میسرییەکان و کوڕەکانی یاقوب. 11ئینجا بەلعام ئەمەی بە ئەنجەیاس گێڕایەوە ،ئەنجەیاش بێهیوا بوو و خۆی چەکی نەکرد بۆ ئەوەی بچێتە خوارەوە بۆ میسر بۆ شەڕ و لە شارەکەی خۆیدا مایەوە. 12کاتێک زێفۆی کوڕی ئەلیفاز بینی کە ئەنجەس بێهیوا بووە لە چوونە دەرەوە بۆ شەڕ لەگەڵ میسرییەکان ،زێفۆ لە ئەفریقا لە ئەنجەس هەڵهات و ڕۆیشت و گەیشتە کیتیم. 13هەموو گەلی کیتیم بە ڕێزێکی زۆرەوە پێشوازییان لێکرد و بەکرێیان گرت بۆ شەڕەکانیان بە درێژایی ڕۆژەکان ،زێفۆش لەو ڕۆژانەدا زۆر دەوڵەمەند بوو ،سەربازەکانی پاشای ئەفریقاش لەو ڕۆژانەدا خۆیان بڵوکردەوە و نەوەی کیتیمیش کۆبوونەوە و چوونە چیای کوپتیزیا بەهۆی سەربازەکانی ئەنجەیای پاشای ئەفریقا کە پێشڕەوییان دەکرد. 14ڕۆژێک بوو زێفۆ گامێشێکی بچووکی لەدەستدا و چوو بۆ گەڕان و گوێی لە گامێشەکە بوو کە بە دەوری شاخەکەدا دەهاتە خوارەوە. 15زێفۆ ڕۆیشت و بینی و بینی ئەشکەوتێکی گەورە لە بنی شاخەکەدا هەیە ،بەردێکی گەورە لەوێ لە دەروازەی ئەشکەوتەکەدا هەبوو ، زێفۆ بەردەکەی دابەش کرد و هاتە ناو ئەشکەوتەکە و سەیری کرد و بینی ئاژەڵێکی گەورە گاکە دەخوات .لە ناوەڕاستەوە بەرەو سەرەوە لە مرۆڤ دەچوو و لە ناوەڕاستەوە بۆ خوارەوە لە ئاژەڵ دەچوو ،زێفۆش لە دژی ئاژەڵەکە هەستا و بە شمشێرەکانی کوشتی. 16دانیشتوانی چیتیم ئەم شتەیان بیست و زۆر دڵخۆش بوون و گوتیان« :چی لەم پیاوە بکەین کە ئەم ئاژەڵەی کوشتووە کە ئاژەڵەکانمانی خواردووە؟» 17هەموویان کۆبوونەوە بۆ ئەوەی لە ساڵێکدا ڕۆژێک بۆی تەرخان بکەن ،ناوی زێفۆیان بە ناوی ئەوەوە ناونا ،ساڵ لە دوای ساڵ لەو ڕۆژەدا قوربانی خواردنەوەیان بۆ دەهێنا و دیارییان بۆ دەهێنا. 18لەو کاتەدا جانیای کچی ئوزو هاوسەری پاشا ئەنجیاس نەخۆش کەوت و نەخۆشیەکەی بە قورسی لەلیەن ئەنجیاس و ئەفسەرەکانیەوە هەستی پێکرا ،ئەنجیاس بە داناکانی گوت« :چی لە جانیا بکەم و چۆن لە نەخۆشییەکەی چاکی بکەمەوە؟ »داناکانی پێیان گوت« :چونکە هەوای وڵتەکەمان وەک هەوای خاکی کیتیم نییە و ئاوی ئێمەش وەک ئاوی ئەوان نییە ،بۆیە شاژن لەمەوە نەخۆش کەوتووە». 19چونکە بەهۆی گۆڕانی هەوا و ئاوەوە نەخۆش کەوت ،هەروەها لەبەر ئەوەی لە وڵتەکەیدا تەنها ئەو ئاوەی دەخواردەوە کە لە پورما دەهات ،کە باوباپیرانی بە پرد پەروەردەیان کردبوو. 20ئەنجەعس فەرمانی بە خزمەتکارەکانی کرد و بە قاپەکانی ئاوی پورمای سەر بە کیتیمیان بۆ هێنا و ئەو ئاوانەیان لەگەڵ هەموو ئاوەکانی خاکی ئەفریقا کێشا و ئەو ئاوانەیان لە ئاوەکانی ئەفریقا سووکتر بینی. 21ئەنجێاس ئەم شتەی بینی ،فەرمانی بە هەموو ئەفسەرەکانی کرد کە بەردبڕەکان بە هەزاران و دەیان هەزاران کۆبکەنەوە ،بێ ژمارە بەردیان بڕی ،بیناکارەکان هاتن و پردێکی زۆر بەهێزیان دروستکرد ،کانیاوی ئاویان لە خاکی کیتیمەوە گەیاندە ئەفریقا ،ئەو ئاوانەش بۆ جانیای شاژن و هەموو خەمەکانی بوو ،بۆ ئەوەی لە خاکی کیتیمەوە بۆ ئەفریقا بخواتەوە بیبرژێنە و بیشۆ و بیشۆ ،هەروەها ئاوی پێ بدە هەموو تۆوێک کە خواردنی لێ وەربگیرێت و هەموو بەرهەمەکانی زەوی. 22پاشا فەرمانی دا کە بە کەشتی گەورە لە خاکی کیتیم بهێنن ،هەروەها بەردیان هێنا بۆ ئەوەی پێی دروست بکەن ،بیناکارەکان کۆشکیان بۆ جانیای شاژن دروست کرد و شاژنەکەش لە نەخۆشییەکەی چاک بووەوە. 23لە شۆڕشی ساڵدا سەربازانی ئەفریقا وەکو جاران بەردەوام بوون بۆ تاڵنکردن بۆ خاکی کیتیم ،زێفۆی کوڕی ئەلیفاز گوێی لە هەواڵەکەیان بوو ،فەرمانی پێدا و شەڕی لەگەڵ کرد ،ئەوانیش لەبەردەمیدا هەڵهاتن و خاکی کیتیمی لێ ڕزگار کرد. 24نەوەی کیتیم ئازایەتی زێفۆیان بینی ،نەوەی کیتیمیش بڕیاریان دا و زێفۆیان کردە پاشا بەسەریاندا ،ئەویش بوو بە پاشا بەسەریاندا ، کاتێک پاشایەتی بوو ،چوونە ژێردەستەی نەوەی توبال و هەموو دوورگەکانی دەوروبەریان. 25پاشایان زێفۆ بە سەری ئەوانەوە ڕۆیشت و لەگەڵ توبال و دوورگەکان شەڕیان کرد و ئەوانیش ژێردەستەیان کرد و کاتێک لە شەڕ گەڕانەوە حکومەتەکەیان بۆ نوێکردەوە و کۆشکێکی زۆر گەورەیان بۆ دروست کرد بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی پاشایەتی و کورسییەکەی و تەختێکی گەورەیان بۆ دروستکرد ،زێفۆش پەنجا ساڵ حوکمڕانی بەسەر هەموو خاکی کیتیم و خاکی ئیتالیادا کرد. بەشی ٦٢ 1لەو ساڵەدا حەفتا و نۆیەمین ساڵی چوونە خوارەوەی ئیسرائیلییەکان بۆ میسر ،ڕوبنی کوڕی یاقوب لە خاکی میسر کۆچی دوایی کرد . ڕوبن تەمەنی سەد و بیست و پێنج ساڵ بوو کاتێک مرد ،خستیانە ناو تابوتێکەوە و درایە دەستی منداڵەکانی. 2لە ساڵی هەشتادا دان برای کۆچی دوایی کرد .لە کاتی مردنیدا سەد و بیست ساڵ بوو ،هەروەها خرایە ناو تابوتێکەوە و درایە دەستی منداڵەکانی. 103
جاشر
3لەو ساڵەدا چووشامی پاشای ئەدۆم کۆچی دوایی کرد و دوای ئەو حەدادی کوڕی بەداد بۆ ماوەی سی و پێنج ساڵ پاشایەتی بوو .لە ساڵی هەشتا و یەکەمدا عیساخەری کوڕی یاقوب لە میسر کۆچی دوایی کرد ،ئیساخار لە کاتی مردنیدا تەمەنی سەد و بیست و دوو ساڵ بوو ،لە میسر خرایە ناو تابوتێکەوە و درایە دەستی منداڵەکانی. 4لە ساڵی هەشتا و دووهەمدا ئاشەری برای کۆچی دوایی کرد ،لە کاتی مردنیدا تەمەنی سەد و بیست و سێ ساڵ بوو ،لە میسر لەناو تابوتێکدا دانرا و درایە دەستی منداڵەکانی. 5لە ساڵی هەشتا و سێهەمدا گاد مرد ،لە کاتی مردنیدا تەمەنی سەد و بیست و پێنج ساڵ بوو ،لە میسر خرایە ناو تابوتێکەوە و درایە دەستی منداڵەکانی. 6لە ساڵی هەشتا و چوارەمدا ،واتە پەنجاهەمین ساڵی حوکمڕانی حەدادی کوڕی بێداد ،پاشای ئەدۆم ،هەداد هەموو نەوەی عیسۆی کۆکردەوە و هەموو سوپاکەی ئامادە کرد ،نزیکەی چوار سەد هەزار پیاو ،ڕێگای خۆی بەرەو خاکی مۆئاب ئاڕاستە کرد و ڕۆیشت بۆ شەڕکردن لەگەڵ مۆئاب و باجیان پێبدات. 7ئینجا نەوەی مۆئاب ئەم شتەیان بیست و زۆر ترسان و ڕەوانەی نەوەی میدیانیان کرد بۆ ئەوەی یارمەتیان بدەن لە شەڕکردن لەگەڵ هەدادی کوڕی بەداد پاشای ئەدۆم. 8حەداد هاتە خاکی مۆئاب ،مۆئاب و نەوەی میدیانیش چوونە دەرەوە بۆ پێشوازیکردن لێی و لە کێڵگەی مۆئابدا خۆیان لە دژی دانا. 9حەداد لەگەڵ مۆئاب شەڕی کرد و لە نەوەی مۆئاب و نەوەی میدیان زۆر کوژراو بوون کە نزیکەی دوو سەد هەزار پیاو بوون. 10شەڕەکە زۆر سەخت بوو بەسەر مۆئابدا ،کاتێک نەوەی مۆئاب بینی کە شەڕەکە بەسەریاندا سەختە ،دەستیان لواز کرد و پشتیان کرد و نەوەی میدیانیان بەجێهێشت تا شەڕەکە بەردەوام بن. 11نەوەی میدیان مەبەستی مۆئابیان نەدەزانی ،بەڵم لە شەڕدا خۆیان بەهێزتر کرد و لەگەڵ هەداد و هەموو سوپاکەی شەڕیان کرد و هەموو میدیان لەبەردەمیدا کەوتن. 12حەداد بە لێدانێکی قورس لە هەموو میدانیانی برد و بە لێواری شمشێر کوشتیان و کەسی نەهێشتەوە لەوانەی کە هاتبوون بۆ یارمەتیدانی مۆئاب. 13کاتێک هەموو نەوەی میدیان لە شەڕدا لەناوچوون و منداڵنی مۆئاب ڕزگاریان بوو ،حەداد لەو کاتەدا هەموو مۆئابی کردە باج و کەوتنە ژێر دەستی ئەو و ساڵنە باجیان دەدا وەک ئەوەی فەرمانی پێکرابوو ،حەدادیش گەڕایەوە و گەڕایەوە بۆ خاکەکەی. 14لە شۆڕشی ساڵدا ،کاتێک باقی خەڵکی میدیان کە لە خاکەکەدا بوون بیستیان کە هەموو براکانیان لە شەڕدا لەگەڵ هەداد لە پێناو مۆئابدا کەوتوون ،چونکە نەوەی مۆئاب پشتیان لە شەڕدا کردووە و میدیانیان بەجێهێشتووە بۆ شەڕکردن ،پاشان پێنج لە سەرۆکەکانی میدیان بڕیاریان دا لەگەڵ باقی براکانیان کە لە خاکەکەیاندا مابوونەوە ،شەڕ بکەن لەگەڵ مۆئاب بۆ تۆڵەسەندنەوە دۆزی براکانیان. 15ئینجا نەوەی میدیان نەوەی ڕۆژهەڵت و هەموو براکانیان نارد بۆ هەموو براکانیان ،هەموو نەوەی کەتورا هاتنە یارمەتیدانی میدیان بۆ شەڕکردن لەگەڵ مۆئاب. 16ئینجا نەوەی مۆئاب ئەم شتەیان بیست و زۆر ترسان لەوەی کە هەموو نەوەی ڕۆژهەڵت بۆ شەڕ لە دژی ئەوان کۆببنەوە ،ئەوانیش نەوەی مۆئاب یادگاریەکیان نارد بۆ خاکی ئەدۆم بۆ حەدادی کوڕی بەداد و گوتیان. 17ئێستا وەرن بۆ لی ئێمە و هاوکارمان بن و میدیان دەکوژین ،چونکە هەموویان کۆبوونەتەوە و لەگەڵ هەموو براکانیان نەوەی ڕۆژهەڵت هاتوونەتە سەرمان بۆ شەڕ ،بۆ ئەوەی تۆڵەی دۆسیەی میدیان بکەنەوە کە لە شەڕدا کەوتبوون. 18حەداد ،کوڕی بێداد ،پاشای ئەدۆم ،لەگەڵ هەموو سوپاکەیدا ڕۆیشتن و چووە خاکی مۆئاب بۆ شەڕکردن لەگەڵ میدیان ،میدیان و نەوەی ڕۆژهەڵتیش لە کێڵگەی مۆئاب لەگەڵ مۆئاب شەڕیان کرد و شەڕەکە زۆر توند بوو لە نێوانیاندا. 19هەداد هەموو نەوەی میدیان و نەوەی ڕۆژهەڵتی بە لێواری شمشێر کوشت و حەداد لەو کاتەدا مۆئابی لە دەستی میدیان ڕزگار کرد و ئەوانەی لە میدیان و نەوەی ڕۆژهەڵت مابوونەوە لەبەردەم حەداد و سوپاکەی هەڵهاتن و هەداد بەدوایاندا ڕۆیشتن تا خاکەکەیان و بە سەربڕینێکی زۆر قورس لێیاندا و کوژراوەکان لە ڕێگاکەدا کەوتنە خوارەوە. 20حەداد مۆئابی لە دەستی میدیان ڕزگار کرد ،چونکە هەموو نەوەی میدیان بە لێواری شمشێرەوە کەوتبوون ،حەدادیش وەرگەڕا و گەڕایەوە خاکەکەی. 21لەو ڕۆژەوە نەوەی میدیان ڕقیان لە نەوەی مۆئاب بوو ،چونکە لە پێناو ئەواندا لە شەڕدا کەوتنە خوارەوە و دوژمنایەتییەکی گەورە و بەهێز لە نێوانیاندا هەبوو بە درێژایی ڕۆژەکان. 22هەموو ئەوانەی لە میدیان لە ڕێگای خاکی مۆئاب دۆزرایەوە بە شمشێری مۆئاب لەناوچوون و هەموو ئەوانەی لە مۆئاب لە ڕێگای خاکی میدیان دۆزرایەوە ،بە شمشێری میدیان لەناوچوون .بەم شێوەیە میدیان بۆ مۆئاب و مۆئاب بۆ میدیان بۆ ماوەی چەندین ڕۆژ. 23لەو کاتەدا یەهودای کوڕی یاقوب لە ساڵی هەشتا و شەشەمی دابەزینی یاقوب بۆ میسر لە میسر مرد ،یەهوداش لە کاتی مردنیدا تەمەنی سەد و بیست و نۆ ساڵ بوو ،بەسمەیان کرد و خستیانە ناو تابوتێکەوە و درایە دەستی منداڵەکانی. 24لە ساڵی هەشتا و نۆدا نەفتالی کۆچی دوایی کرد ،تەمەنی سەد و سی و دوو ساڵ بوو ،خرایە ناو تابوتێکەوە و درایە دەستی منداڵەکانی. 25لە ساڵی نەوەد و یەکەمی دابەزینی ئیسرائیلییەکان بۆ میسر ،واتە لە سی ساڵەی حوکمڕانی زێفۆی کوڕی ئەلیفاز کوڕی عیسۆ بەسەر نەوەی کیتیمدا ،نەوەی ئەفریقا هاتنە سەر نەوەی کیتیم بۆ ئەوەی وەک جاران تاڵنیان بکەن ،بەڵم ئەم سێزدە ساڵە نەهاتبوونە سەریان. 26لەو ساڵەدا هاتنە لیان ،زێفۆی کوڕی ئەلیفاز لەگەڵ هەندێک لە پیاوەکانیدا هاتە دەرەوە بۆ لی ئەوان و بە بێهیوایی لێیاندا ،سوپای ئەفریقاش لە پێش زێفۆ هەڵهاتن و کوژراوەکان لەبەردەمیدا کەوتنە خوارەوە ،زێفۆ و پیاوەکانی بەدوایاندا ڕۆیشتن و بەردەوام بوون و لێیاندا تا نزیک بوون لە ئەفریقا. 27ئەنجەیاس پاشای ئەفریقا گوێی لە زێفۆ بوو کە کردبووی ،زۆر بێزاری کرد ،ئەنجەس بە درێژایی ڕۆژەکان لە زێفۆ دەترسا. بەشی ٦٣ 104
جاشر
1لە ساڵی نەوەد و سێهەمدا لیڤی کوڕی یاقوب لە میسر کۆچی دوایی کرد ،لێڤیش تەمەنی سەد و سی و حەوت ساڵ بوو کاتێک مرد ، خستیانە ناو تابوتێکەوە و درایە دەستی منداڵەکانی. 2دوای مردنی لێڤی ،کاتێک هەموو میسر بینیان کە کوڕەکانی یاقوب برایانی یوسف مردوون ،هەموو میسرییەکان دەستیان کرد بە ئازاردانی نەوەی یاقوب و تاڵکردنی ژیانیان لەو ڕۆژەوە تا ڕۆژی دەرچوونیان لە میسر ،هەموو ئەو باخ و کێڵگانەیان لە دەستیان برد کە یوسف پێی بەخشیبوون و هەموو ئەو خانووە ڕەسەنانەی کە گەلی ئیسرائیل تێیدا بوون ژیا و هەموو چەوری میسر ،میسرییەکان هەموویان لە کوڕەکانی یاقوب وەرگرت لەو ڕۆژانەدا. 3لەو ڕۆژانەدا دەستی هەموو میسر لە بەرامبەر نەوەی ئیسرائیلدا توندتر بوو ،میسرییەکان ئیسرائیلییەکانیان بریندار کرد تا نەوەی ئیسرائیل لە ژیانی خۆیان بێزار بوون بەهۆی میسرییەکانەوە. 4لەو ڕۆژانەدا ،لە ساڵی سەد و دووەمی دابەزینی ئیسرائیل بۆ میسر ،فیرعەونی پاشای میسر مرد و مێلۆلی کوڕی لە جیاتی ئەو پاشایەتی بوو ،هەموو پیاوە بەهێزەکانی میسر و هەموو ئەو نەوەیەی کە یوسف و براکانی دەناسی ،لەو ڕۆژانەدا مردن. 5نەوەیەکی دیکە لە جیاتی ئەوان سەریهەڵدا ،کە کوڕەکانی یاقوب و هەموو ئەو چاکانەی کە لەگەڵیان کردبوون و هەموو هێزەکانیان لە میسر نەناسیبوو. 6هەربۆیە هەموو میسر لەو ڕۆژەوە دەستیان کرد بە تاڵکردنی ژیانی کوڕانی یاقوب و ئازاردانیان بە هەموو جۆرە کارێکی قورس ،چونکە باوباپیرانیان نەدەناسی کە لە ڕۆژانی برسێتی ڕزگاریان کردبوون. 7ئەمەش لە یەزدانەوە بوو ،بۆ نەوەی ئیسرائیل ،بۆ ئەوەی لە ڕۆژانی کۆتاییدا سوودیان لێ وەربگرێت ،بۆ ئەوەی هەموو نەوەی ئیسرائیل یەزدانی پەروەردگاریان بناسن. 8بۆ ئەوەی ئەو نیشانە و سەرسوڕهێنەرە بەهێزانە بزانن کە یەزدان لەسەر گەلەکەی ئیسرائیل لە میسر دەیکات ،بۆ ئەوەی نەوەی ئیسرائیل لە یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانیان بترسن و بە هەموو ڕێگاکانیدا بڕۆن ،ئەوان و نەوەکانیان بە درێژایی ڕۆژ بەدوایاندا بگەڕێن. 9مێلۆل تەمەنی بیست ساڵ بوو کاتێک دەستی بە پاشایەتی کرد ،نەوەد و چوار ساڵ حوکمڕانی کرد ،هەموو میسریش ناوی فیرعەونیان ناوە بەناوی باوکیەوە ،وەک داب و نەریتی بۆ هەر پاشایەک کە لە میسر پاشایان بەسەردا بسەپێندرا. 10لەو کاتەدا هەموو سەربازەکانی ئەنجەیاس پاشای ئەفریقا چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی وەک هەمیشە بە درێژایی خاکی کیتیم بڵوببنەوە بۆ تاڵنکردن. 11زێفۆی کوڕی ئەلیفازی کوڕی عیسۆ گوێی لە هەواڵەکەیان بوو ،لەگەڵ سوپاکەیدا ڕۆیشت بۆ پێشوازییان ،لەوێش لە ڕێگاکەدا شەڕیان لەگەڵ کرد. 12زێفۆ بە لێواری شمشێر سەربازەکانی پاشای ئەفریقای کوشت و هیچیان نەمایەوە ،تەنانەت یەکێکیان نەگەڕایەوە بۆ لی ئاغاکەی لە ئەفریقا. 13ئەنجەیاس ئەوەی بیست کە زێفۆی کوڕی ئەلیفاز بەسەر هەموو سەربازەکانیدا کردبووی و لەناوبردن ،ئەنجەیش هەموو سەربازەکانی کۆکردەوە ،هەموو پیاوەکانی خاکی ئەفریقا ،گەلێک کە ژمارەیان وەک خۆڵ لە کەناری دەریادا بوو. 14ئینجا ئەنجێاس نارد بۆ لی لوکۆسی برای و گوتی« :وەرە بۆ لم لەگەڵ هەموو پیاوەکانت و یارمەتیم بدە بۆ لێدانی زێفۆ و هەموو نەوەی کیتیم کە پیاوەکانمیان لەناوبردووە ،لوکۆس لەگەڵ هەموو سوپاکەیدا هات ،کە هێزێکی زۆر گەورە بوو ،بۆ ئەوەی یارمەتی ئەنجێاسی براکەی بدات بۆ شەڕکردن لەگەڵ زێفۆ و نەوەی کیتیم». 15زێفۆ و نەوەی کیتیم ئەم شتەیان بیست و زۆر ترسان و ترسێکی گەورە کەوتە دڵیان. 16هەروەها زێفۆ نامەیەکی بۆ حەدادی کوڕی بێدادی پاشای ئەدۆم و هەموو نەوەی عیسۆ بۆ خاکی ئەدۆم نارد و فەرمووی. 17بیستوومە کە ئەنجێاس پاشای ئەفریقا لەگەڵ براکەیدا دێتە لم بۆ شەڕکردن لە دژی ئێمە ،ئێمەش زۆر لێی دەترسین ،چونکە سوپاکەی زۆر گەورەیە ،بەتایبەتی کە لەگەڵ براکەی و سوپاکەیدا بە هەمان شێوە دێتە سەرمان. 18ئێستا ئێوەش لەگەڵمدا بێنە سەرەوە و یارمەتیم بدەن ،ئێمەش پێکەوە دژی ئەنجیاس و لوکۆسی برای دەجەنگین و لە دەستی ئەوان ڕزگارمان دەکەن ،بەڵم ئەگەر نا ،بزانن کە هەموومان دەمرین. 19ئینجا نەوەی عیسۆ نامەیەکیان بۆ نەوەی کیتیم و زێفۆی پاشایان نارد و گوتیان« :ناتوانین شەڕ لەگەڵ ئەنجەیا و گەلەکەی بکەین ،چونکە لەم ساڵنەدا پەیمانی ئاشتی لە نێوانماندا هەبووە ،لە سەردەمی بیل پاشای یەکەمەوە و لە سەردەمی یوسف کوڕی یاقوب پاشای میسرەوە ،کە لە بەرامبەری ئوردن شەڕمان لەگەڵدا کرد کاتێک باوکی ناشت. 20کاتێک زێفۆ گوێی لە قسەکانی براکانی نەوەی عیسۆ بوو ،خۆی لێیان دوور خستەوە ،زێفۆش زۆر لە ئەنجەیاس ترسا. 21ئەنجێاس و لوکۆسی برای هەموو هێزەکانیان ،نزیکەی هەشت سەد هەزار پیاویان بۆ دژی نەوەی کیتیم کۆکردەوە. 22هەموو نەوەی کیتیم بە زێفۆیان گوت« :دوعامان بۆ بکە لە خودای باوباپیرانت ،ڕەنگە لە دەستی ئەنجەس و سوپاکەی ڕزگارمان بکات ، چونکە بیستوومانە کە ئەو خودایەکی گەورەیە و هەموو ئەوانەی پشتیان پێیەتی ڕزگار دەکات». 23زێفۆ گوێی لە قسەکانیان بوو ،زێفۆ بەدوای یەزدان گەڕا و وتی. 24 0یەزدانی پەروەردگاری ئیبراهیم و ئیسحاقی باوباپیرانم ،ئەمڕۆ دەزانم کە تۆ خودایەکی ڕاستەقینەیت و هەموو خوداوەندەکانی گەلن بێهودە و بێ کەڵکن. 25ئەمڕۆ پەیمانەکەت لەگەڵ ئیبراهیم باوکمان لەبیر بکە ،کە باوباپیرانمان بۆیان گێڕاینەوە ،ئەمڕۆش لە پێناو ئیبراهیم و ئیسحاقی باوباپیرانماندا بە میهرەبانییەوە لەگەڵمدا بیکە و من و نەوەی کیتیم لە دەستی پاشای ئەفریقا ڕزگار بکە کە بۆ شەڕ دێتە سەرمان. 26یەزدان گوێی لە دەنگی زێفۆ گرت و بەهۆی ئیبراهیم و ئیسحاقەوە ڕەچاوی کرد و یەزدان زێفۆ و نەوەی کیتیمی لە دەستی ئەنجەس و گەلەکەی ڕزگار کرد. 27لەو ڕۆژەدا زێفۆ شەڕی ئەنجەیای پاشای ئەفریقا و هەموو گەلەکەی کرد ،یەزدان هەموو گەلی ئەنجەیای دایە دەستی نەوەی کیتیم. 105
جاشر
28شەڕەکە بەسەر ئەنجەیادا توند بوو ،زێفۆ بە لێواری شمشێر هەموو پیاوەکانی ئەنجەیا و لوکۆسی برای کوشت و تا ئێوارەی ئەو ڕۆژە نزیکەی چوار سەد هەزار پیاو لێیان کەوتنە خوارەوە. 29کاتێک ئەنجێاس بینی کە هەموو پیاوەکانی لەناوچوون ،نامەیەکی بۆ هەموو دانیشتوانی ئەفریقا نارد کە بێنە لی بۆ ئەوەی یارمەتی بدەن لە شەڕەکەدا ،لە نامەکەدا نووسی« :هەموو ئەوانەی لە ئەفریقا دۆزراونەتەوە با لە تەمەنی دە ساڵەوە بەرەو سەرەوە بێنە لم .با هەموویان بێنە لم ،سەیرکە ئەگەر نەهات دەمرێت و هەموو ئەوەی هەیەتی لەگەڵ هەموو ماڵەکەیدا ،پاشا دەیبات. 30هەموو دانیشتوانی ئەفریقا بە قسەکانی ئەنجەیس ترسان و نزیکەی سێ سەد هەزار پیاو و کوڕ لە دە ساڵەوە بەرەو سەرەوە لە شارەکە هاتنە دەرەوە و گەیشتنە ئەنجەس. 31لە کۆتایی دە ڕۆژدا ئەنجەس شەڕی لەگەڵ زێفۆ و نەوەی کیتیم نوێکردەوە و شەڕەکە زۆر گەورە و بەهێز بوو لە نێوانیاندا. 32لە سوپای ئەنجەس و لوکۆس ،زێفۆ زۆرێک لە بریندارەکانی نارد بۆ دەستی ،نزیکەی دوو هەزار پیاو ،سۆسیفتاری سەرکردەی سوپای ئەنجەس لەو شەڕەدا کەوتە خوارەوە. 33کاتێک سۆسیفتار کەوت ،سەربازە ئەفریقییەکان پشتیان کرد بۆ ئەوەی هەڵبێن و هەڵتن و ئەنجیاس و لوکۆسی برای لەگەڵیان بوون. 34ئینجا زێفۆ و نەوەی کیتیم ڕاوەدوویان کەوتن و لە ڕێگاکەدا بە سەختی لێیاندا ،نزیکەی دوو سەد پیاو ،ئەزدروبالی کوڕی ئەنجەیاسیان ڕاوەدوونا کە لەگەڵ باوکیدا هەڵهاتبوو ،بیست لە پیاوەکەیان لە ڕێگاکەدا کوشت ،ئەزدروباڵیش لە دەستی نەوەی چیتیم ڕزگاری بوو ، نەیانکوشت. 35ئەنجێاس و لوکۆسی براکەی لەگەڵ باقی پیاوەکانیان هەڵهاتن و ڕزگاریان بوو و بە ترس و سەرسوڕمانەوە هاتنە ئەفریقا ،ئەنجەیش هەموو ڕۆژەکان ترسی ئەوەی هەبوو کە زێفۆی کوڕی ئەلیفاز لەگەڵیدا نەچێتە شەڕەوە. بەشی ٦٤ 1لەو کاتەدا بەلەعامی کوڕی بیۆر لەگەڵ ئەنجەعس بوو لە شەڕەکەدا ،کاتێک بینی زێفۆ بەسەر ئەنجەیادا زاڵ بوو ،لەوێ هەڵهات و هاتە کیتیم. 2زێفۆ و نەوەی کیتیم بە ڕێزێکی زۆرەوە پێشوازییان لێکرد ،چونکە زێفۆ حیکمەتی بەلعامی دەزانی ،زێفۆ بەخششێکی زۆری بە بەلەعام دا و ئەویش لەگەڵیدا مایەوە. 3کاتێک زێفۆ لە شەڕ گەڕایەوە ،فەرمانی دا هەموو نەوەی کیتیم بژمێردرێن کە لەگەڵیدا چوونەتە شەڕەوە ،یەک کەسیش لەدەست نەچوو. 4زێفۆش بەم شتە دڵخۆش بوو ،شانشینی خۆی نوێ کردەوە و جەژنێکی بۆ هەموو ڕەعیەتەکانی سازکرد. 5بەڵم زێفۆ یەزدانی بیر نەکردەوە و نەیدەزانی کە یەزدان یارمەتی داوە لە شەڕدا و خۆی و گەلەکەی لە دەستی پاشای ئەفریقا ڕزگار کردووە ،بەڵم هێشتا بە ڕێگاکانی نەوەی کیتیم و نەوەی خراپەکاری عیسۆدا دەڕۆیشت ،بۆ ئەوەی خزمەت بە خوداوەندەکانی دیکە بکات کە براکانی نەوەی عیسۆ فێریان کردبوو .بۆیە دەوترێت :لە خراپەکارەوە خراپەکاری دەردەچێت. 6زێفۆ بە دڵنیاییەوە پاشای هەموو نەوەی کیتیم بوو ،بەڵم یەزدانی نەدەناسی کە خۆی و هەموو گەلەکەی لە دەستی پاشای ئەفریقا ڕزگار کرد .سەربازانی ئەفریقاش وەک هەمیشە نەهاتنە چیتیم بۆ تاڵنکردن ،چونکە هێزی زێفۆیان دەزانی کە بە لێواری شمشێر هەموویانی کوشتووە ،بۆیە ئەنجێاس بە درێژایی ڕۆژ لە زێفۆی کوڕی ئەلیفاز و لە نەوەی کیتیم دەترسا. 7لەو کاتەدا کە زێفۆ لە شەڕ گەڕایەوە و زێفۆ بینی کە چۆن بەسەر هەموو گەلی ئەفریقادا زاڵ بووە و لە شەڕدا بە لێواری شمشێر لێیانداون ،زێفۆ لەگەڵ نەوەی کیتیم ئامۆژگاری کرد کە بچنە میسر بۆ شەڕکردن لەگەڵ کوڕەکانی یاقوب و لەگەڵ فیرعەونی پاشای میسر. 8چونکە زێفۆ بیستبووی کە پیاوە بەهێزەکانی میسر مردوون و یوسف و براکانی کوڕەکانی لە یاقوب مردوون و هەموو نەوەکانیان نەوەی ئیسرائیل لە میسر ماونەتەوە. 9زێفۆ بیری لەوە کردەوە کە بچێتە شەڕ لەگەڵ ئەوان و هەموو میسر ،بۆ تۆڵەسەندنەوە لە دۆسیەی براکانی نەوەی عیسۆ ،کە یوسف لەگەڵ براکانی و هەموو میسر لە خاکی کەنعان لێیاندابوون ،کاتێک چوونەتە سەر یاقوب لە حەبرۆن. 10ئینجا زێفۆ نێردراوی بۆ حەدادی کوڕی بێداد پاشای ئەدۆم و هەموو براکانی نەوەی عیسۆ نارد و گوتی: 11ئایا نەتوتووە کە لەگەڵ پاشای ئەفریقا شەڕ ناکەن چونکە ئەندامی پەیمانەکەتە؟ سەیرکە من لەگەڵیدا شەڕم کرد و ئەو و هەموو گەلەکەیم لێدا. 12بۆیە ئێستا بڕیارم داوە شەڕ لەگەڵ میسر و نەوەی یاقوب بکەم کە لەوێدان ،تۆڵەیان لێدەکەمەوە کە یوسف و براکانی و باوباپیرانی لە خاکی کەنعان بەسەریانداین کاتێک سەرکەوتبوون بۆ ناشتنی باوکیان لە حەبرۆن. 13ئێستا ئەگەر ئامادەن بێنە لم بۆ ئەوەی یارمەتیم بدەن لە شەڕکردن لەگەڵ ئەوان و میسر ،ئەوا تۆڵەی دۆسیەی براکانمان دەکەینەوە. 14ئینجا نەوەی عیسۆ گوێیان لە قسەکانی زێفۆ گرت و نەوەی عیسۆش گەلێکی زۆر گەورە کۆبوونەوە و چوون بۆ یارمەتیدانی زێفۆ و نەوەی کیتیم لە شەڕدا. 15زێفۆ بە قسەی وەک ئەمانە بۆ هەموو نەوەی ڕۆژهەڵت و هەموو نەوەی ئیسماعیل نارد ،ئەوانیش خۆیان کۆکردەوە و یارمەتی زێفۆ و نەوەی کیتیمیان دا لە شەڕی میسردا. 16هەموو ئەم پاشایانە ،پاشای ئەدۆم و نەوەی ڕۆژهەڵت و هەموو نەوەی ئیسماعیل و زێفۆ پاشای کیتیم چوونە دەرەوە و هەموو سوپاکەیان لە حەبرۆن کۆکردەوە. 17ئۆردوگاکە زۆر قورس بوو ،درێژییەکەی سێ ڕۆژ بوو ،گەلێک کە ژمارەیان وەک خۆڵ لە کەناری دەریادا بوو کە ناتوانرێت بژمێردرێن. 18هەموو ئەم پاشاکان و سوپاکەیان دابەزین و لە شەڕدا هاتنە سەر هەموو میسر و پێکەوە لە دۆڵی پاترۆس ئۆردوگایان دانا. 106
جاشر
19هەموو میسر گوێیان لە هەواڵەکەیان بوو ،هەموو گەلی خاکی میسر و هەموو شارەکانی سەر بە میسر ،نزیکەی سێ سەد هەزار پیاو کۆبوونەوە. 20پیاوانی میسریش ڕەوانەی نەوەی ئیسرائیلیان کرد کە لەو ڕۆژانەدا لە خاکی گۆشن بوون ،بۆ ئەوەی بچن لەگەڵ ئەم پاشاکان شەڕ بکەن. 21پیاوەکانی ئیسرائیل کۆبوونەوە و نزیکەی سەد و پەنجا پیاو بوون و چوونە شەڕ بۆ یارمەتیدانی میسرییەکان. 22پیاوانی ئیسرائیل و میسر ،نزیکەی سێ سەد هەزار پیاو و سەد و پەنجا پیاو چوونە دەرەوە و بەرەو ئەم پاشاکان ڕۆیشتن بۆ شەڕ و لە دەرەوەی خاکی گۆشنەوە بەرامبەر پاترۆس خۆیان دانا. 23میسرییەکان باوەڕیان بە ئیسرائیل نەبوو کە پێکەوە لەگەڵیان بچنە ئۆردوگاکانیان بۆ شەڕ ،چونکە هەموو میسرییەکان دەیانگوت : «ڕەنگە نەوەی ئیسرائیل ئێمە بداتە دەستی نەوەی عیسۆ و ئیسماعیل ،چونکە ئەوان برای خۆیانن». 24هەموو میسرییەکان بە نەوەی ئیسرائیلیان گوت« :ئێوە لێرە بەیەکەوە بمێننەوە لە شوێنی خۆتان و ئێمە دەچین شەڕ لەگەڵ نەوەی عیسۆ و ئیسماعیل دەکەین ،ئەگەر ئەم پاشاکان بەسەرماندا زاڵ بن ،ئەوا ئێوە بە تەواوی وەرنە سەریان و هاوکاریمان بکەن ،نەوەی ئیسرائیلیش هەروایان کرد. 25زێفۆی کوڕی ئەلیفازی کوڕی عیسۆی پاشای کیتیم و حەدادی کوڕی بێدادی پاشای ئەدۆم و هەموو ئۆردوگاکانیان و هەموو نەوەی ڕۆژهەڵت و نەوەی ئیسماعیل ،گەلێک کە ژمارەیان وەک خۆڵ بوو ،لە دۆڵی پاترۆس بەرامبەر تاخپانچێس پێکەوە ئۆردوگایان دانا. 26بەلعامی کوڕی بیۆری سوری لەوێ لە ئۆردوگای زێفۆ بوو ،چونکە لەگەڵ نەوەی کیتیم هاتە شەڕەکە ،بەلمیش پیاوێک بوو لە چاوی زێفۆ و پیاوەکانیدا. 27ئینجا زێفۆ بە بەلمی گوت« :بە فەلسەفەمان تاقی بکەرەوە تا بزانین کێ لە شەڕەکەدا سەردەکەوێت ،ئێمە یان میسرییەکان». 28بەلعام هەستا و هونەری فەلسەفەی تاقیکردەوە ،شارەزا بوو لە زانینی ،بەڵم سەری لێ شێوا و کارەکە لە دەستیدا لەناوچوو. 29جارێکی دیکە تاقی کردەوە بەڵم سەرکەوتوو نەبوو ،بەلمیش لێی بێهیوا بوو و جێی هێشت و تەواو نەکرد ،چونکە ئەمە لە یەزدانەوە بوو ،بۆ ئەوەی زێفۆ و گەلەکەی بکەونە دەستی نەوەی ئیسرائیل ،کە لە شەڕەکەیاندا پشتیان بە یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانیان بەستبوو. 30زێفۆ و حەداد هێزەکانیان خستە شەڕەوە و هەموو میسرییەکان بە تەنیا کەوتنە سەریان ،نزیکەی سێ سەد هەزار پیاو ،یەک پیاوی ئیسرائیلیش لەگەڵیان نەبوو. 31هەموو میسرییەکان لە بەرامبەر پاترۆس و تاچپانچێس لەگەڵ ئەم پاشاکان شەڕیان کرد و شەڕەکە لە دژی میسرییەکان سەخت بوو. 32لەو شەڕەدا پاشاکان لە میسرییەکان بەهێزتر بوون ،لەو ڕۆژەدا نزیکەی سەد و هەشتا پیاوی میسر کەوتنە خوارەوە و نزیکەی سی پیاو لە هێزەکانی پاشاکان و هەموو پیاوەکانی میسر لە پێش پاشاکان هەڵهاتن ،بۆیە نەوەی عیسۆ و ئیسماعیل بەدوای میسرییەکاندا ڕۆیشتن و بەردەوام بوون لە لێدانیان تا ئەو شوێنەی کە ئۆردوگای نەوەی ئیسرائیلی لێ بوو. 33هەموو میسرییەکان هاواریان بۆ نەوەی ئیسرائیل کرد و گوتیان« :پەلە بکەن بۆ لی ئێمە و یارمەتیمان بدەن و لە دەستی عیسۆ و ئیسماعیل و نەوەی کیتیم ڕزگارمان بکەن». 34سەد و پەنجا پیاوی نەوەی ئیسرائیل لە وێستگەکەیانەوە ڕایانکرد بۆ ئۆردوگای ئەم پاشاکان و نەوەی ئیسرائیل هاواریان بۆ یەزدانی پەروەردگاریان کرد کە ڕزگاریان بکات. 35یەزدان گوێی لە ئیسرائیل گرت و یەزدان هەموو پیاوەکانی پاشاکانی دایە دەستیان و نەوەی ئیسرائیل لەگەڵ ئەم پاشاکان شەڕیان کرد و نەوەی ئیسرائیل نزیکەی چوار هەزار پیاوی پاشاکانیان کوشت. 36یەزدان سەرسوڕمانی زۆری خستە ئۆردوگای پاشاکان و ترسی نەوەی ئیسرائیل بەسەریاندا هات. 37هەموو سوپای پاشاکان لە پێش نەوەی ئیسرائیل هەڵهاتن و نەوەی ئیسرائیل بەدوایاندا ڕۆیشتن و بەردەوام بوون لە لێدانیان تا سنوورەکانی خاکی کوش. 38نەوەی ئیسرائیل دوو هەزار پیاویان لە ڕێگاکە کوشت و لە نەوەی ئیسرائیل یەک کەسیش نەکەوت. 39کاتێک میسرییەکان بینیان کە نەوەی ئیسرائیل لەگەڵ پاشاکان لەگەڵ ئەو کەسە کەمەدا شەڕیان کردووە و شەڕەکە زۆر سەختە بەرامبەریان. 40هەموو میسرییەکان بەهۆی شەڕە بەهێزەکەوە زۆر لە ژیانی خۆیان دەترسان ،هەموو میسریش هەڵهاتن ،هەرکەسێک خۆیان لە هێزە ڕێکخراوەکان شاردەوە و خۆیان لە ڕێگاکەدا شاردەوە و ئیسرائیلییەکانیان بەجێهێشت بۆ شەڕکردن. 41نەوەی ئیسرائیل گورزێکی ترسناکیان لە پیاوەکانی پاشاکان دا و دوای ئەوەی ڕایانکردبوون بۆ سنووری خاکی کوش لێیان گەڕانەوە. 42هەموو ئیسرائیل ئەو کارەیان زانی کە پیاوانی میسر لەگەڵیان کردوون ،کە لە شەڕدا لێیان هەڵتوون و بە تەنیا جێیان هێشتوون بۆ ئەوەی شەڕ بکەن. 43نەوەی ئیسرائیلیش بە فێڵبازی مامەڵەیان کرد و کاتێک نەوەی ئیسرائیل لە شەڕ گەڕانەوە ،هەندێک لە میسرییەکانیان لە ڕێگاکەدا دۆزیەوە و لەوێ لێیان دا. 44کاتێک کوشتیان ،ئەم قسانەیان پێ گوتن. 45بۆچی ئێوە لە ئێمە ڕۆیشتن و ئێمە بە چەند گەلێک بەجێتان هێشت بۆ ئەوەی شەڕ لەگەڵ ئەم پاشایانەدا بکەین کە گەلێکی گەورەیان هەبوو بۆ ئەوەی لێمان بدەن ،تا بەو هۆیەوە گیانی خۆتان ڕزگار بکەن؟ 46نەوەی ئیسرائیل لەبارەی هەندێکیانەوە کە ئیسرائیلییەکان لە ڕێگاکەدا چاویان پێیان کەوت ،ئەوانیش نەوەی ئیسرائیل بە یەکتریان دەگوت« :لێدان ،لێدان ،چونکە ئیسماعیلییە ،یان ئەدۆمییە ،یان لە نەوەی کیتیمە ،ئەوانیش بەسەریدا وەستان و کوشتیان و زانیان کە میسری بووە. 47نەوەی ئیسرائیل بە فێڵبازانە ئەم کارانەیان لە دژی میسرییەکان کرد ،چونکە ئەوان لە شەڕدا جێیان هێشتبوون و لێیان هەڵهاتبوون. 48نەوەی ئیسرائیل لە پیاوانی میسریان بەم شێوەیە لە ڕێگادا کوشت ،نزیکەی دوو سەد پیاو. 107
جاشر
49هەموو پیاوانی میسر ئەو خراپەکارییەیان بینی کە نەوەی ئیسرائیل بەسەریاندا هێنا ،بۆیە هەموو میسر زۆر لە نەوەی ئیسرائیل دەترسان ،چونکە دەسەڵتە گەورەکەیان بینیبوو و یەک پیاویشیان نەکەوتبوو. 50هەموو نەوەی ئیسرائیل بە خۆشحاڵییەوە لە ڕێگای خۆیان بۆ گۆشن گەڕانەوە و باقی میسریش هەریەکەیان گەڕانەوە بۆ شوێنی خۆیان. بەشی ٦٥ 1دوای ئەمانە ،هەموو ڕاوێژکارانی فیرعەونی پاشای میسر و هەموو پیرەکانی میسر کۆبوونەوە و هاتنە بەردەم پاشا و کڕنۆشیان بۆ سەر زەوی دانا و لەبەردەمیدا دانیشتن. 2ڕاوێژکاران و پیرەکانی میسر بە پاشایان گوت. 3سەیرکە گەلی نەوەی ئیسرائیل لە ئێمە گەورەتر و بەهێزترە و تۆ هەموو ئەو خراپانە دەزانیت کە لە ڕێگادا لەگەڵمان کرد کاتێک لە شەڕ گەڕاینەوە. 4هەروەها تۆ هێزی بەهێزی ئەوانت بینیوە ،چونکە ئەم دەسەڵتە بۆ ئەوان لە باوباپیرانیانەوەیە ،چونکە چەند پیاوێک لە دژی گەلێک وەستانەوە کە ژمارەیان وەک خۆڵ بوو و بە لێواری شمشێر لێیاندا و لە خۆیانەوە یەک کەسیش نەکەوتووە ،بەجۆرێک ئەگەر زۆر بوونایە ئەوا بە تەواوی لەناویان دەبرد. 5ئێستا ئامۆژگاریمان بکەن کە چییان لێ بکەین ،تا وردە وردە لەناو خۆماندا لەناویان دەبەین ،نەک لە خاکەکەدا ژمارەیان زۆر بێت بۆمان. 6چونکە ئەگەر نەوەی ئیسرائیل لە خاکەکەدا زیاد بکات ،ئەوا دەبنە بەربەست لەبەردەممان و ئەگەر هەر شەڕێک ڕووبدات ،ئەوان بە هێزی زۆریانەوە دەچنە پاڵ دوژمنەکەمانەوە و لە دژی ئێمە دەجەنگن و لە خاکەکە لەناومان دەبەن و لێی دووردەکەونەوە. 7پاشا وەڵمی پیرەکانی میسری دایەوە و پێی گوتن« :ئەمە ئەو پلنەیە کە لە دژی ئیسرائیل ئامۆژگاری کراوە و لێی دوور ناکەوین. 8سەیرکە لە خاکەکەدا پیتۆم و ڕامیسێس ،شارگەلێکن کە لە بەرامبەر شەڕدا قەڵیان نەماوە ،پێویستە ئێمە و تۆ دروستیان بکەین و قەڵیان پێبدەین. 9ئێستا ئێوەش بڕۆن و فێڵبازانە مامەڵەیان لەگەڵ بکەن و بە فەرمانی پاشا دەنگێک لە میسر و گۆشێن ڕابگەیەنن و بڵێن. 10هەموو ئێوەی میسر و گۆشن و پاترۆس و هەموو دانیشتووانیان !پاشا فەرمانی پێکردووین کە پیتۆم و ڕامێسێس دروست بکەین و بۆ شەڕ قەڵیان پێ بدەین .ئەوانەی لە هەموو میسر و نەوەی ئیسرائیل و هەموو دانیشتووانی شارەکان ئامادەن لەگەڵ ئێمە بیناسازی بکەن ، هەریەکەیان ڕۆژانە بە فەرمانی پاشا کرێی خۆیان پێ بدرێت .بۆیە سەرەتا بڕۆن و فێڵبازی بکەن و خۆتان کۆبکەنەوە و بێنە پیتۆم و ڕامێسێس بۆ ئەوەی بنیات بنێن. 11لە کاتێکدا کە بیناسازی دەکەیت ،هەموو ڕۆژێک بە فەرمانی پاشا ڕاگەیاندنێکی لەم جۆرە لە سەرانسەری میسردا بڵوبکەرەوە. 12کاتێک هەندێک لە نەوەی ئیسرائیل دێن بۆ ئەوەی لەگەڵتان بنیات بنێن ،ڕۆژانە بۆ چەند ڕۆژێک مووچەکانیان پێ بدەن. 13دوای ئەوەی لەگەڵتان بینایان کرد بۆ کرێی ڕۆژانەیان ،ڕۆژانە یەک بە یەک بە نهێنی خۆتان لێیان دوور بخەنەوە ،پاشان هەستن و دەبنە سەرپەرشتیاری ئەرک و ئەفسەریان ،دواتر جێیان دەهێڵن بۆ ئەوەی بەبێ مووچە بینا بکەن و ئەگەر ڕەتی بکەنەوە ،ئەوا بە هەموو هێزتانەوە ناچاریان بکەن بیناسازی بکەن. 14ئەگەر ئەمە بکەن باش دەبێت بۆ ئێمە کە خاکەکەمان لە دژی نەوەی ئیسرائیل بەهێز بکەین ،چونکە بەهۆی ماندووبوونی بیناسازی و کارەکەوە نەوەی ئیسرائیل کەم دەبێتەوە ،چونکە ڕۆژ بە ڕۆژ لە ژنەکانیان بێبەشیان دەکەیت. 15هەموو پیرەکانی میسر گوێیان لە ئامۆژگارییەکانی پاشا بوو ،ئامۆژگارییەکان لە چاوی ئەوان و لە چاوی خزمەتکارانی فیرعەون و هەموو میسردا باش دەرکەوت و بەپێی قسەی پاشایان کرد. 16هەموو خزمەتکارەکان لە پاشا دوورکەوتنەوە و لە هەموو میسر و تاخپانچە و گۆشن و هەموو ئەو شارانەی کە دەوری میسریان دابوو ، بانگەوازێکیان کرد. 17ئێوە بینیتان نەوەی عیسۆ و ئیسماعیل چییان لەگەڵ کردین ،کە هاتنە شەڕ لەگەڵ ئێمە و ویستیان لەناومان ببەن. 18پاشا فەرمانی پێداین خاکەکە بەهێز بکەین و شارەکانی پیتۆم و ڕامێسێس بنیات بنێن و بۆ شەڕیش قەڵیان پێبدەین ،ئەگەر جارێکی دیکە هاتنەوە سەرمان. 19هەرکەسێک لە ئێوە لە هەموو میسر و لە نەوەی ئیسرائیلەوە بێت بۆ ئەوەی لەگەڵمان بنیات بنێت ،ئەوا مووچەی ڕۆژانەی لەلیەن پاشاوە دەدرێت ،وەک ئەوەی فەرمانەکەی بۆ ئێمەیە. 20کاتێک میسر و هەموو نەوەی ئیسرائیل گوێیان لە هەموو ئەو قسانەی خزمەتکارەکانی فیرعەون بوو ،لە میسرییەکان و نەوەی ئیسرائیلەوە هاتبوون بۆ ئەوەی لەگەڵ خزمەتکارەکانی فیرعەون و پیتۆم و ڕامسێس بیناسازی بکەن ،بەڵم هیچ کام لە نەوەی لێڤی لەگەڵ براکانیان نەهاتن بۆ ئەوەی بیناسازی بکەن. 21هەموو خزمەتکارەکانی فیرعەون و سەرۆکەکانی سەرەتا بە فێڵەوە هاتن بۆ ئەوەی لەگەڵ هەموو ئیسرائیلدا وەک کرێکاری ڕۆژانە بنیات بنێن و لە سەرەتاوە بەکرێدانی ڕۆژانەیان بە ئیسرائیل دا. 22خزمەتکارەکانی فیرعەون لەگەڵ هەموو ئیسرائیل بیناسازییان کرد و بۆ ماوەی مانگێک لەگەڵ ئیسرائیل کاریان کرد. 23لە کۆتایی مانگەکەدا هەموو خزمەتکارەکانی فیرعەون ڕۆژانە بە نهێنی لە گەلی ئیسرائیل کشانەوە. 24ئیسرائیل لەو کاتەدا بەردەوام بوو لە کارەکە ،بەڵم دواتر کرێی ڕۆژانەیان وەرگرت ،چونکە هەندێک لە پیاوانی میسر لەو کاتەدا لەگەڵ ئیسرائیل کارەکەیان ئەنجامدا .بۆیە میسرییەکان لەو ڕۆژانەدا کرێی خۆیان بە ئیسرائیل دا ،بۆ ئەوەی ئەوان ،میسرییەکان هاوکارەکانیان ، مووچەی کارەکانیان وەربگرن. 25لە کۆتایی ساڵێک و چوار مانگدا هەموو میسرییەکان لە نەوەی ئیسرائیل کشانەوە ،نەوەی ئیسرائیل بە تەنیا خەریکی کارەکە بوون. 108
جاشر
26دوای ئەوەی هەموو میسرییەکان لە نەوەی ئیسرائیل کشانەوە ،گەڕانەوە و بوونە ستەمکار و ئەفسەر بەسەریاندا ،هەندێکیان وەک سەرۆکی ئەرکەکان بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا وەستان ،بۆ ئەوەی هەموو ئەو شتانەیان لێ وەربگرن کە پێیان بەخشیبوو بۆ مووچەی کارەکانیان. 27میسرییەکان ڕۆژ بە ڕۆژ بەم شێوەیەیان لەگەڵ نەوەی ئیسرائیل دەکرد ،بۆ ئەوەی لە کارەکانیاندا تووشی ئازار بن. 28هەموو نەوەی ئیسرائیل بە تەنیا خەریکی کارەکە بوون و میسرییەکان لەو کاتەوە خۆیان لە پێدانی هیچ مووچەیەک بە نەوەی ئیسرائیل بەدوور گرت. 29کاتێک هەندێک لە پیاوانی ئیسرائیل بەهۆی نەدانی کرێیەوە ڕەتیانکردەوە کار بکەن ،ئینجا وەرگرەکان و خزمەتکارەکانی فیرعەون ستەمیان لێکردن و بە لێدانی قورس لێیاندا و بە زۆر بگەڕێنەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ براکانیان کار بکەن .هەموو میسرییەکان بە درێژایی ڕۆژەکان بەم شێوەیەیان لەگەڵ نەوەی ئیسرائیل کرد. 30هەموو نەوەی ئیسرائیل لەم بابەتەدا زۆر لە میسرییەکان ترسان و هەموو نەوەی ئیسرائیل گەڕانەوە و بەبێ مووچە بە تەنیا کاریان کرد. 31ئینجا نەوەی ئیسرائیل پیتۆم و ڕامسێسیان دروستکرد و هەموو نەوەی ئیسرائیل کارەکەیان ئەنجامدا ،هەندێکیان خشتیان دروستکرد و هەندێکیشیان بیناسازییان دەکرد ،نەوەی ئیسرائیلیش هەموو خاکی میسر و دیوارەکانی دروستکرد و قەڵیان کرد ،نەوەی ئیسرائیلیش ساڵنێکی زۆر سەرقاڵی کار بوون ،تا ئەو کاتەی یەزدان بیری هێنایەوە و لە میسرەوە هێنایانە دەرەوە. 32بەڵم نەوەی لێڤی لە سەرەتاوە تا ڕۆژی چوونە دەرەوەیان لە میسر لەگەڵ برا ئیسرائیلییەکان لە کاردا نەبوون. 33چونکە هەموو نەوەی لێڤی دەیانزانی کە میسرییەکان هەموو ئەم قسانەیان بە فێڵبازی بە ئیسرائیلییەکان وتووە ،بۆیە نەوەی لێڤی خۆیان لە نزیکبوونەوە لە کارەکە لەگەڵ براکانیان بەدوور گرت. 34میسرییەکان سەرنجیان ڕانەکێشا بۆ ئەوەی دوای ئەوە نەوەی لێڤی کار بکەن ،چونکە لە سەرەتاوە لەگەڵ براکانیان نەبوون ،بۆیە میسرییەکان بە تەنیا جێیان هێشتن. 35دەستی پیاوانی میسر لە کارەکەدا بە توندی بەرامبەر بە نەوەی ئیسرائیل کرا و میسرییەکان نەوەی ئیسرائیلیان بە توندی کار کرد. 36میسرییەکان ژیانی نەوەی ئیسرائیلیان تاڵ کرد بە کاری قورس ،بە هاوەن و خشت و هەروەها لە هەموو جۆرە کارێک لە کێڵگەکاندا. 37نەوەی ئیسرائیل میلۆلی پاشای میسریان ناونا" مێرۆر پاشای میسر "،چونکە لە سەردەمی ئەودا میسرییەکان بە هەموو جۆرە کارێک ژیانیان تاڵ کردبوو. 38هەموو ئەو کارانەی کە میسرییەکان نەوەی ئیسرائیلیان لێ زەحمەت دەکێشا ،بە توندی زەحمەتیان دەدا ،بۆ ئەوەی نەوەی ئیسرائیل تووشی ئازار بکەن ،بەڵم تا زیاتر ئازاریان دەدا ،زیاتر بوون و گەشەیان دەکرد ،میسرییەکان بەهۆی نەوەی ئیسرائیلەوە خەمبار بوون. بەشی ٦٦ 1لەو کاتەدا حەدادی کوڕی بێدادی پاشای ئەدۆم و سامل لە مەسرکە لە خاکی نەوەی ڕۆژهەڵت کۆچی دوایی کرد. 2لە سێزدەهەمین ساڵی حوکمڕانی فیرعەونی پاشای میسر ،کە سەد و بیست و پێنجەمین ساڵی چوونە خوارەوەی ئیسرائیلییەکان بوو بۆ میسر ،سامل هەژدە ساڵ حوکمڕانی ئەدۆم بوو. 3کاتێک پاشا بوو ،سوپاکانی کۆکردەوە بۆ ئەوەی بچن شەڕ بکەن لەگەڵ زێفۆی کوڕی ئەلیفاز و نەوەی کیتیم ،چونکە شەڕیان لەگەڵ ئەنجەیاس پاشای ئەفریقا کردبوو و هەموو سوپاکەیان لەناوبرد. 4بەڵم خەباتی لەگەڵ نەکرد ،چونکە نەوەی عیسۆ ڕێگرییان لێکرد و گوتیان« :ئەو برایانە ،بۆیە سامل گوێی لە دەنگی نەوەی عیسۆ گرت و لەگەڵ هەموو هێزەکانیدا گەڕایەوە خاکی ئەدۆم و شەڕی لەگەڵ زێفۆی کوڕی ئەلیفاز نەکرد. 5فیرعەونی پاشای میسر ئەمەی بیست و گوتی« :سەملی پاشای ئەدۆم بڕیاری داوە شەڕ لەگەڵ نەوەی کیتیم بکات ،دواتر دێت بۆ شەڕکردن لەگەڵ میسر». 6کاتێک میسرییەکان ئەم بابەتەیان بیست ،زەحمەتی نەوەی ئیسرائیلیان زیاد کرد ،نەک ئیسرائیلییەکان وەک ئەوەی لە شەڕیان لەگەڵ نەوەی عیسۆ لە سەردەمی حەداددا بەسەریاندا هێنا. 7میسرییەکان بە نەوەی ئیسرائیلیان گوت« :پەلە بکەن و کارەکانتان ئەنجام بدەن و ئەرکەکانتان تەواو بکەن و خاکەکە بەهێز بکەن ،نەک نەوەی براکانی عیسۆ بێنە شەڕمان لەگەڵمان ،چونکە لەبەر ئێوە دێنە سەرمان. 8نەوەی ئیسرائیل ڕۆژ بە ڕۆژ کاری پیاوانی میسریان دەکرد و میسرییەکان بۆ ئەوەی لە خاکەکەدا کەمیان بکەنەوە ،نەوەی ئیسرائیلیان ئازار دەدا. 9بەڵم وەک چۆن میسرییەکان زەحمەتی نەوەی ئیسرائیلیان زیاد کرد ،نەوەی ئیسرائیلیش زیاد و زۆر بوون و هەموو میسر پڕ بوو لە نەوەی ئیسرائیل. 10لە ساڵی سەد و بیست و پێنجەمی دابەزینی ئیسرائیل بۆ میسر ،هەموو میسرییەکان بینیان کە ئامۆژگارییەکانیان لە دژی ئیسرائیل سەرکەوتوو نەبوون ،بەڵکو زیادیان کردووە و گەشەیان کردووە و خاکی میسر و خاکی گۆشن پڕ بوون لە نەوەی ئیسرائیل. 11هەموو پیرەکانی میسر و داناکانی هاتنە بەردەم پاشا و کڕنۆشیان بۆ دانا و لەبەردەمیدا دانیشتن. 12هەموو پیرەکانی میسر و داناکانی بە پاشایان گوت« :پاشا بۆ هەمیشە بژی .تۆ ئامۆژگاریت بۆ نەوەی ئیسرائیل کردین و ئێمەش بەپێی قسەی پاشا لەگەڵیان کردین. 13بەڵم بەڕێژەی زیادبوونی کارەکەش لە خاکەکەدا زیاد و گەشە دەکەن و سەیرکە هەموو وڵت پڕ بووە لێیان. 14ئێستا پەروەردگار و پاشامان ،چاوی هەموو میسر لەسەر تۆیە بۆ ئەوەی بە حیکمەتی خۆت ئامۆژگارییان بکەیت ،کە بەهۆیەوە بەسەر ئیسرائیلدا زاڵ بن و لەناویان ببەن یان لە خاکەکە کەمیان بکەنەوە .پاشاش وەڵمی دایەوە« :لەم بابەتەدا ئامۆژگاریتان بکەن تا بزانین چییان لێ بکەین». 109
جاشر
15ئەفسەرێک ،یەکێک لە ڕاوێژکارەکانی پاشا ،کە ناوی ئەیوب بوو ،خەڵکی میزۆپۆتامیا لە خاکی ئوز ،وەڵمی پاشای دایەوە: 16ئەگەر پاشا پێی خۆش بوو ،با گوێ لە ئامۆژگارییەکانی خزمەتکارەکەی بگرێت .پاشا پێی گوت« :قسە بکە». 17ئەیوب لەبەردەم پاشا و سەرۆک و هەموو پیرەکانی میسر قسەی کرد. 18بڕوانە ئامۆژگارییەکانی پاشا کە پێشتر ئامۆژگاری کردبوو سەبارەت بە ماندووبوونی نەوەی ئیسرائیل زۆر باشە ،و نابێت بۆ هەمیشە لێیان دوور بخەیتەوە. 19بەڵم ئەمە ئەو ئامۆژگارییەیە کە دەتوانن بەهۆیەوە کەمیان بکەنەوە ،ئەگەر پاشا بە باشی زانی ئازاریان بدات. 20سەیرکە ئێمە دەمێکە لە شەڕ دەترسین و گوتمان :کاتێک ئیسرائیل لە خاکەکەدا بەرهەمی هێنا ،ئەگەر شەڕێک ڕووبدات ،لە خاکەکە دەرمان دەکەن. 21ئەگەر پاشا پێی خۆش بوو ،با فەرمانێکی شاهانە دەربچێت و لە یاساکانی میسردا بنووسرێت کە هەڵوەشێنرێتەوە ،کە هەر منداڵێکی نێر لە ئیسرائیلییەکان لەدایک بوو ،خوێنی بەسەر زەویدا بڕژێت. 22بە ئەنجامدانی ئەم کارەتان ،کاتێک هەموو نەوەی ئیسرائیل دەمرن ،خراپەی شەڕەکانیان کۆتایی دێت .با پاشا وا بکات و هەموو مامانە عیبریەکان بانگهێشت بکات و فەرمانیان پێبکات لەم بابەتەدا کە لە سێدارە بدەن؛ بەم شێوەیە شتەکە پاشا و سەرۆکەکانی دڵخۆش بوو ،پاشاش بەپێی قسەی ئەیوب کرد. 23پاشا نارد بۆ بانگهێشتکردنی مامانە عیبریەکان ،کە یەکێکیان ناوی شەفرا بوو ،ئەوی دیکەیان ناوی پوئا بوو. 24مامانەکان هاتنە بەردەم پاشا و لەبەردەمی پاشا وەستان. 25پاشا پێی گوتن« :کاتێک ئەرکی مامانتان بۆ ژنە عیبریەکان ئەنجامدا و لەسەر پیساییەکانیان بینی ،ئەگەر کوڕ بوو ،ئەوا بیکوژن ،بەڵم ئەگەر کچ بوو ،ئەوا دەژی». 26بەڵم ئەگەر ئەم کارە نەکەن ،ئەوا ئێوە و هەموو ماڵەکانتان بە ئاگر دەسوتێنم. 27بەڵم مامانەکان لە خودا دەترسان و گوێیان لە پاشای میسر و قسەکانی نەدەگرت ،کاتێک ژنە عیبریەکان کوڕ یان کچیان بۆ مامانەکە دەهێنا ،ئەو کاتە مامانەکە هەموو ئەو شتانەی بۆ منداڵەکە پێویست بوو ،دەیکرد و ڕێگەی دا بژی .مامانەکان بە درێژایی ڕۆژەکان بەم شێوەیە بوون. 28ئەم شتە بە پاشا گێڕدرایەوە ،نارد و بانگی مامانەکان کرد و پێی گوتن« :بۆچی ئەم کارەتان کردووە و منداڵەکانتان بە زیندووی ڕزگار کردووە؟» 29مامانەکان وەڵمیان دایەوە و پێکەوە لەبەردەم پاشا قسەیان کرد و گوتیان. 30با پاشا وا بیر نەکاتەوە کە ژنە عیبریەکان وەک ژنە میسرییەکانن ،چونکە هەموو نەوەی ئیسرائیل ساغن و پێش ئەوەی مامانەکە بێتە لی ئەوان منداڵیان دەبێت و بۆ ئێمەی کەنیزەکەکانت ،چەندین ڕۆژە هیچ ژنێکی عیبری بەسەرماندا نەهێنابێت ،چونکە هەموو ژنە عیبریەکان مامانی خۆیانن ،چونکە ساغن. 31فیرعەون گوێی لە قسەکانیان بوو و باوەڕی پێکردن لەم بابەتەدا ،مامانەکان لە پاشا دوورکەوتنەوە و خودا مامەڵەی باشی لەگەڵدا کرد ، گەلەکەش زۆر بوو و زۆر زیادیان کرد. بەشی ٦٧ 1پیاوێک لە خاکی میسر لە نەوەی لێڤی بوو ،ناوی عەمرام بوو ،کوڕی کەحات ،کوڕی لێڤی کوڕی ئیسرائیل. 2ئەم پیاوە چوو و ژنێکی هێنا ،ئەویش یوحەبێدی کچی لێڤی خوشکی باوکی بوو ،تەمەنی سەد و بیست و شەش ساڵ بوو ،هاتە لی. 3ژنەکە دووگیان بوو و کچێکی لەدایک بوو ،ناوی لێنا میریام ،چونکە لەو ڕۆژانەدا میسرییەکان ژیانی نەوەی ئیسرائیلیان تاڵ کردبوو. 4دووگیان بووەوە و کوڕێکی لەدایک بوو و ناوی لێنا هارون ،چونکە لە ڕۆژانی دووگیانیدا فیرعەون دەستی کرد بە ڕشتنی خوێنی نەوەی ئیسرائیل. 5لەو ڕۆژانەدا زێفۆی کوڕی ئەلیفاز ،کوڕی عیسۆ ،پاشای کیتیم کۆچی دوایی کرد و جانیاش لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 6ماوەی زێفۆ بەسەر نەوەی کیتیمدا پەنجا ساڵ بوو ،مرد و لە شاری نەبنا لە خاکی کیتیم نێژرا. 7جانێاس ،یەکێک لە پیاوە بەهێزەکانی نەوەی کیتیم ،دوای ئەو پاشایەتی بوو و پەنجا ساڵ پاشایەتی بوو. 8دوای مردنی پاشای کیتیم بوو کە بەلمی کوڕی بیۆر لە خاکی کیتیم هەڵهات و چووە میسر بۆ لی فیرعەونی پاشای میسر. 9فیرعەون بە ڕێزێکی زۆرەوە پێشوازی لێکرد ،چونکە حیکمەتەکەی بیستبوو ،دیاریی پێدا و کردی بە ڕاوێژکار و گەورەتری کرد. 10بەلعام لە میسر نیشتەجێ بوو ،بە ڕێزەوە لەگەڵ هەموو ئاغاکانی پاشا ،ئاغاکان بەرزیان کردەوە ،چونکە هەموویان ئارەزووی فێربوونی حیکمەتی ئەویان دەکرد. 11لە سەد و سییەمین ساڵی دابەزینی ئیسرائیل بۆ میسر ،فیرعەون لە خەودا بینی لەسەر تەختی پاشایەتی خۆی دانیشتووە ،چاوەکانی بەرزکردەوە و بینی پیرە پیاوێک لەبەردەمیدا وەستاوە ،تەرازوو لە دەستی پیرەمێردەکەدا هەبوو ،تەرازوویەک کە بازرگانەکان بەکاریدەهێنن. 12پیرەمێردەکە تەرازووەکەی برد و لەبەردەم فیرعەون هەڵیواسی. 13پیاوە پیرەکە هەموو پیرەکانی میسر و هەموو ئاغا و پیاوە گەورەکانی برد و بەیەکەوە بەستنەوە و لە یەک تەرازوودا خستیانە. 14بەچکەیەکی شیری برد و خستیە ناو تەرازووەکەی ترەوە ،منداڵەکەش بەسەر هەموو شتێکدا زاڵ بوو. 15فیرعەونیش بەم بینینە ترسناکە سەری سوڕما ،کە بۆچی بزێوەکە بەسەر هەموو شتێکدا زاڵ دەبێت ،فیرعەون لە خەو هەڵسا و بینی خەونە. 16فیرعەون بەیانی زوو هەستا و هەموو خزمەتکارەکانی بانگ کرد و خەونەکەی بۆ گێڕانەوە ،پیاوەکان زۆر ترسان. 110
جاشر
17پاشا بە هەموو داناکانی گوت« :تکایە ئەو خەونەی کە لە خەودا بینیومە لێک بدەنەوە ،تا بزانم». 18بەلەعامی کوڕی بیۆر وەڵمی پاشای دایەوە و پێی گوت« :ئەمە مانای هیچی تر نییە جگە لە خراپەیەکی گەورە کە لە ڕۆژانی دواییدا دژی میسر سەرهەڵدەدات». 19کوڕێک بۆ ئیسرائیل لەدایک دەبێت کە هەموو میسر و دانیشتووانەکەی لەناو دەبات و بە دەستێکی بەهێز ئیسرائیلییەکان لە میسر دەربهێنێت. 20ئێستا ئەی پاشا ،ئامۆژگاری لەم بابەتەدا بکە ،تا هیوای نەوەی ئیسرائیل و چاوەڕوانییان لەناو ببەیت ،پێش ئەوەی ئەم خراپەیە بەرامبەر میسر سەرهەڵبدات. 21پاشا بە بەلمی گوت« :ئێمە چی لە ئیسرائیل بکەین؟ »بێگومان دوای شێوازێکی دیاریکراو سەرەتا ئامۆژگاریمان لە دژی ئەوان کرد و نەمانتوانی بەسەریاندا زاڵ بین. 22ئێستا ئامۆژگاریتان بۆ بکەن لە دژی ئەوان تا ئێمە بەسەریاندا زاڵ بین. 23بەلعام وەڵمی پاشای دایەوە و گوتی« :ئێستا بنێرە و هەردوو ڕاوێژکارەکەت بانگ بکە ،بزانین ئامۆژگارییان چییە لەسەر ئەم بابەتە و دواتر خزمەتکارەکەت قسە دەکات». 24پاشا نارد و دوو ڕاوێژکارەکەی بانگهێشتی ڕائوێلی میدانی و ئەیوبی عوزی کرد ،ئەوانیش هاتن و لەبەردەم پاشا دانیشتن. 25پاشا پێی گوتن« :ئەو خەونەتان بیستووە کە من خەونم بینیوە و لێکدانەوەی ئەو خەونە .بۆیە ئێستا ئامۆژگاری بکەن و بزانن و بزانن چی بەسەر نەوەی ئیسرائیل دەکرێت ،کە ئێمە بەسەریاندا زاڵ بین ،پێش ئەوەی خراپەکارییان بەسەرماندا سەرهەڵبدات. 26ڕۆوێلی میدیانی وەڵمی پاشای دایەوە و گوتی« :پاشا زیندوو بێت ،پاشا بۆ هەتا هەتایە بژی». 27ئەگەر پاشا بە باشی زانی ،با لە عیبرانییەکان دوور بکەوێتەوە و وازیان لێبهێنێت و دەستیان بۆ درێژ نەکاتەوە. 28چونکە ئەمانە ئەوانەن کە یەزدان لە ڕۆژانی کۆن هەڵیبژاردووە و لە نێو هەموو گەلنی سەر زەوی و پاشاکانی زەویدا وەک بەشە میراتەکەی وەرگرتووە .کێ هەیە بەبێ سزا دەستی لە دژی ئەوان درێژ کردبێتەوە ،خوداکەیان تۆڵەی لێ نەکرایەوە؟ 29بەڕاستی دەزانی کە ئیبراهیم کاتێک چوو بۆ میسر ،فیرعەونی پاشای میسر ،سارای ژنەکەی بینی و ژنەکەی هێنا ،چونکە ئیبراهیم گوتی« :ئەو خوشکمە ،چونکە ترسی ئەوەی هەبوو پیاوانی میسر بەهۆی ژنەکەیەوە بیکوژن». 30کاتێک پاشای میسر سارای گرت ،خودا ئەو و ماڵەکەی بە بەڵیەکی قورس کوشت ،تا سارای هاوسەری بۆ ئیبراهیم گەڕاندەوە ،پاشان چاک بووەوە. 31ئەبیمەلەخی گەراری پاشای فەلەستینییەکان ،خودا سزای سارای هاوسەری ئیبراهیمی دا و هەموو سکی دایکی لە مرۆڤەوە بۆ ئاژەڵ ڕاگرت. 32کاتێک خوداکەیان لە خەونی شەودا هاتە لی ئەبیمەلەخ و ترساندی بۆ ئەوەی سارا کە بردبووی بۆ ئیبراهیم بگەڕێنێتەوە ،دواتر هەموو گەلی گەرار لەسەر سارا سزا درا ،ئیبراهیم لە خودای خۆی لە پێناویاندا دوعای کرد و لێی پاڕانەوە و شیفای کردن. 33ئەبیمەلەخ ترسی لەم هەموو خراپەکارییە هەبوو کە بەسەر خۆی و گەلەکەیدا هات ،گەڕایەوە بۆ لی ئیبراهیم سارای هاوسەری و لەگەڵیدا چەندین دیاری پێبەخشی. 34ئیسحاقیش وای کرد کاتێک لە گەرار دەریکرد و خودا کاری سەرسوڕهێنەری لەگەڵ کرد ،هەموو ئاوەکانی گەرار وشک بوون و دارە بەرهەمدارەکانیان نەهاتنە دەرەوە. 35تا ئەبیمەلەخی گێرار و ئەحوزات یەکێک لە هاوڕێکانی و پیکۆلی سەرۆکی سوپاکەی چوونە لی و کڕنۆشیان بردە بەردەمی و کڕنۆشیان بردە سەر زەوی. 36داوای لێبوردنیان لێکرد ،ئەویش لە یەزدان پاڕایەوە بۆیان ،یەزدانیش داوای لێکرد و چاکی کردن. 37یاقوب ،پیاوی دەشت ،لە ڕێگەی دەستپاکییەوە لە دەستی عیسۆی براکەی و دەستی لبانی سوری برای دایکی ڕزگاری بوو ،کە بەدوای ژیانیدا دەگەڕان .بە هەمان شێوە لە دەستی هەموو پاشاکانی کەنعان کە لە دژی ئەو و منداڵەکانی کۆبوونەتەوە بۆ لەناوبردنیان و یەزدان لە دەستیان ڕزگاری کردبوون ،کە ڕوویان لێکردن و لێیاندا ،چونکە کێ دەستی بۆ درێژکردوونەوە و بەبێ سزای ئەوان؟ 38بەڕاستی فیرعەونی یەکەم ،باوکی باوکت ،کاتێک حیکمەتی خۆی بینی ،یوسفی کوڕی یاقوبی لە سەرووی هەموو سەرۆکەکانی خاکی میسرەوە بەرزکردەوە ،چونکە بە حیکمەتەکەی هەموو دانیشتوانی خاکەکەی لە برسێتی ڕزگار کرد. 39دوای ئەوە فەرمانی بە یاقوب و منداڵەکانی کرد کە بێنە خوارەوە بۆ میسر ،بۆ ئەوەی لە ڕێگەی فەزیلەتەکانیانەوە خاکی میسر و خاکی گۆشن لە برسێتی ڕزگاریان بێت. 40ئێستا ئەگەر لە چاوتدا باش بوو ،واز لە لەناوبردنی نەوەی ئیسرائیل بێنە ،بەڵم ئەگەر ویستت نەبوو لە میسر نیشتەجێ بن ،لێرەوە بنێرن بۆ ئەوەی بچنە خاکی کەنعان ،ئەو خاکەی باوباپیرانیان تێیدا نیشتەجێ بوون. 41کاتێک فیرعەون گوێی لە قسەکانی یەترو بوو زۆر لێی تووڕە بوو ،بە شەرمەوە لە لی پاشا هەستا و چووە میدیان ،خاکەکەی و دارەکەی یوسف لەگەڵ خۆی برد. 42پاشا بە ئەیوبی عوزی گوت« :ئەیوب چی دەڵێیت و ئامۆژگاریت چییە سەبارەت بە عیبرانییەکان؟» 43ئیتر ئەیوب بە پاشای گوت« :ئەوەتا هەموو دانیشتوانی خاکەکە لە دەسەڵتی تۆدان ،با پاشا بەو شێوەیە بیکات کە لە چاوی خۆیدا باشە». 44پاشا بە بەلعامی گوت« :بەلم چی دەڵێیت ،قسەکەت بڵێ تا بیبیستین». 45بەلعام بە پاشای گوت« :لە هەموو ئەو شتانەی پاشا ئامۆژگارییان کردووە لە دژی عیبرانییەکان ڕزگاریان دەبێت و پاشا ناتوانێت بە هیچ ئامۆژگاریەک بەسەریاندا زاڵ بێت». 46چونکە ئەگەر بیرت لەوە کردۆتەوە بە ئاگری بڵێسەدار کەمیان بکەیتەوە ،ناتوانی بەسەریاندا زاڵ بیت ،چونکە بەڕاستی خوداکەیان ئیبراهیمی باوکیان لە ئۆری کلدانەکان ڕزگار کرد .ئەگەر پێت وایە بە شمشێر لەناویان ببەیت ،بەڕاستی ئیسحاقی باوکیان لێ ڕزگار بوو و بەرخێک لە جیاتی دانرا. 111
جاشر
47ئەگەر بە زەحمەت و ماندووبوونێکی سەخت بیر لەوە بکەیتەوە کە کەمیان بکەیتەوە ،تەنانەت لەم کارەدا سەرناکەویت ،چونکە یاقوب باوکیان لە هەموو جۆرە کارێکی سەختدا خزمەتی لبانی کرد و سەرفراز بوو. 48ئێستا ئەی پاشا ،گوێ لە قسەکانم بگرە ،چونکە ئەمە ئەو ئامۆژگارییەیە کە لە دژی ئەوان ئامۆژگاری کراوە ،کە بەهۆیەوە زاڵ دەبیت بەسەریاندا و لێی دوور نەبیتەوە. 49ئەگەر پاشا پێی خۆش بوو با فەرمانی پێبدات هەموو منداڵەکانیان کە لەم ڕۆژەوە لەدایک دەبن فڕێبدرێنە ناو ئاوەکەوە ،چونکە بەم شێوەیە دەتوانیت ناویان بسڕیتەوە ،چونکە هیچ کامیان و باوکیان بەم شێوەیە تاقی نەکراونەتەوە. 50پاشا گوێی لە قسەکانی بەلعام بوو ،ئەو شتە پاشا و سەرۆکەکانی دڵخۆش بوو ،پاشاش بەپێی قسەی بەلم کرد. 51پاشا فەرمانی دا کە ڕاگەیاندنێک دەربکرێت و یاسایەک لە سەرانسەری خاکی میسردا دەربکرێت و فەرمووی« :هەر منداڵێکی نێر کە لە ئەمڕۆوە لە عیبرانییەکان لەدایک بێت ،فڕێ دەدرێتە ناو ئاوەکەوە». 52فیرعەون بانگەوازی هەموو خزمەتکارەکانی کرد و گوتی« :بڕۆن و بگەڕێن بۆ هەموو خاکی گۆشن کە نەوەی ئیسرائیل لێیە و بزانن کە هەر کوڕێک لە عیبریەکان لەدایک دەبێت فڕێ دەدرێتە ناو ڕووبارەکە ،بەڵم هەر کچێک ڕێگەی پێدەدەن بژی». 53کاتێک نەوەی ئیسرائیل گوێیان لەم شتە بوو کە فیرعەون فەرمانی دابوو ،منداڵە نێرەکانیان فڕێ بدەنە ناو ڕووبارەکەوە ،هەندێک لە خەڵکەکە لە ژنەکانیان جیابوونەوە و هەندێکی دیکەشیان پێیان گرێدا. 54لەو ڕۆژەوە کاتێک کاتی منداڵبوون گەیشتە ئەو ژنانەی ئیسرائیل کە لەگەڵ مێردەکانیاندا مابوونەوە ،چوونە کێڵگە بۆ ئەوەی لەوێ منداڵیان بهێنن و لە کێڵگەکەدا منداڵەکانیان بەجێهێشت و منداڵەکانیان لەسەر کێڵگەکە بەجێهێشت و گەڕانەوە ماڵەوە. 55یەزدان کە سوێندی بە باوباپیرانیان خواردبوو کە زۆریان بکات ،یەکێک لە فریشتە خزمەتکارەکانی کە لە ئاسمانن نارد بۆ ئەوەی هەر منداڵێک بە ئاو بشوات و مەسحی بکات و بیپۆشێت و دوو بەردی نەرم بخاتە دەستیەوە کە لە یەکێکیان شیری دەمژێت و لە هەنگوینەکەی تر ،و مووەکانی تا ئەژنۆکانی گەشە بکات ،کە بەهۆیەوە خۆی داپۆشێت .بۆ ئەوەی دڵنەوایی بدات و پێیەوە پابەند بێت ،لە ڕێگەی بەزەیی خۆیەوە بۆی. 56کاتێک خودا بەزەیی پێیاندا هاتەوە و ویستبووی لەسەر ڕووی خاکەکە زۆریان بکات ،فەرمانی دا زەویەکەی وەریانبگرێت بۆ ئەوەی تێیدا بپارێزرێن تا کاتی گەورەبوونیان ،دوای ئەوە زەوی دەمی کردەوە و ڕشانەوەیان و وەک گیایەکی زەوی و چیمەنی دارستانەکە لە شارەکە هەڵوەرین و هەریەکەیان گەڕانەوە بۆ خێزانەکەی و بۆ ماڵی باوکی و لەگەڵیان مانەوە. 57کۆرپەی نەوەی ئیسرائیل لەسەر زەوی وەک گیای کێڵگە بوون ،بەهۆی نیعمەتی خودا بۆیان. 58کاتێک هەموو میسرییەکان ئەم شتەیان بینی ،هەریەکەیان بە یۆغی گا و کۆشکەکەیەوە بەرەو کێڵگەکەیان چوونە دەرەوە ،وەک چۆن مرۆڤ لە کاتی تۆودا زەوی دەکێشێت ،دەیانکێشا. 59کاتێک کە زەوییان دەکێشا ،نەیانتوانی ئازاری کۆرپەی نەوەی ئیسرائیل بدەن ،بۆیە خەڵکەکە زیادیان کرد و زۆر زیادیان کرد. 60فیرعەون ڕۆژانە فەرمانی بە ئەفسەرەکانی دەکرد کە بچنە گۆشن بۆ ئەوەی بەدوای کۆرپەی نەوەی ئیسرائیلدا بگەڕێن. 61کاتێک گەڕان و یەکێکیان دۆزیەوە ،بە زۆر لە سنگی دایکی وەریانگرت و فڕێیاندایە ناو ڕووبارەکەوە ،بەڵم منداڵە مێینەکەیان لەگەڵ دایکیدا بەجێهێشت .میسرییەکان بە درێژایی ڕۆژەکان بەم شێوەیەیان لەگەڵ ئیسرائیلییەکان دەکرد. بەشی ٦٨ 1لەو کاتەدا ڕۆحی خودا لەسەر میریامی کچی عەمرامی خوشکی هارون بوو ،ئەویش چووە دەرەوە و پێشبینی ماڵەکەی کرد و گوتی : «ئەمجارە کوڕێکمان لە باوک و دایکم لەدایک دەبێت و ئیسرائیل لە دەستی میسر ڕزگار دەکات». 2کاتێک عەمرەم گوێی لە قسەکانی کچەکەی بوو ،چوو ژنەکەی بردەوە بۆ ماڵەکە ،دوای ئەوەی لە کاتێکدا فیرعەون فەرمانی دا هەموو منداڵە نێرەکانی ماڵی یاقوب فڕێبدرێتە ناو ئاوەکەوە. 3دوای سێ ساڵ لە ڕاوەدوونانی ،عەمرام یۆحەبێدی ژنەکەی بردەوە و هاتە لی و دووگیان بوو. 4لە کۆتایی حەوت مانگ لە دووگیانییەوە کوڕێکی لەدایک بوو ،هەموو ماڵەکە پڕ بوو لە ڕووناکییەکی گەورە وەک ڕووناکی خۆر و مانگ لە کاتی درەوشانەوەیان. 5کاتێک ژنەکە منداڵەکەی بینی کە منداڵەکە باشە و دڵخۆشە بۆ بینین ،بۆ ماوەی سێ مانگ لە ژوورێکی ناوەوە شاردەوە. 6لەو ڕۆژانەدا میسرییەکان پیلنیان گێڕا بۆ لەناوبردنی هەموو عیبرانییەکان لەوێ. 7ژنە میسرییەکان چوونە گۆشن کە نەوەی ئیسرائیل لێی بوو ،منداڵەکانیان لەسەر شانیان هەڵگرت ،کۆرپەکانیان کە هێشتا نەیانتوانی قسە بکەن. 8لەو ڕۆژانەدا ،کە ژنانی نەوەی ئیسرائیل منداڵیان دەهاتە دەرەوە ،هەر ژنێک کوڕەکەی لە پێش میسرییەکان شاردبووەوە ،بۆ ئەوەی میسرییەکان نەزانن لە منداڵبوونیان و لە خاکەکە لەناویان نەبەن. 9ژنە میسرییەکان هاتنە گۆشن و منداڵەکانیان کە نەیاندەتوانی قسە بکەن لەسەر شانیان بوو ،کاتێک ژنێکی میسری هاتە ماڵی ژنێکی عیبری کۆرپەکەی دەستی کرد بە گریان. 10کاتێک هاوار دەکات ،منداڵەکە کە لە ژوورەکەی ناوەوە بوو وەڵمی دایەوە ،ژنە میسرییەکان چوونە ماڵی فیرعەون قسەیان بۆ کرد. 11فیرعەون ئەفسەرەکانی نارد بۆ ئەوەی منداڵەکان بگرن و بیانکوژن .میسرییەکان بە درێژایی ڕۆژەکان بەم شێوەیەیان لەگەڵ ژنە عیبریەکاندا دەکرد. 12لەو کاتەدا ،نزیکەی سێ مانگ لە شاردنەوەی یوحەبەد لە کوڕەکەی ،ئەو شتە لە ماڵی فیرعەون زانرا. 13ژنەکە بەپەلە کوڕەکەی برد پێش ئەوەی ئەفسەرەکان بێن ،کەشتییەکی لە چەقۆی بۆ برد و بە چەقۆ و چەقۆی لێدا و منداڵەکەی خستە ناویەوە و لە لێواری ڕووبارەکەدا لەناو ئاڵکاندا دانا. 112
جاشر
14میریامی خوشکەکەی لە دوورەوە وەستا تا بزانێت چی بەسەر دێت و چی بەسەر قسەکانیدا دێت. 15خودا لەو کاتەدا گەرمایەکی ترسناک بۆ خاکی میسر نارد ،گۆشتی مرۆڤی وەک خۆر لە دەوری خۆیدا سووتاند و زۆر چەوساندەوە بە میسرییەکان. 16هەموو میسرییەکان بەهۆی ئەو گەرمایەی کە گۆشتەکانیان سووتاند ،چوونە خوارەوە بۆ ئەوەی خۆیان لە ڕووبارەکەدا بشۆن. 17باتیای کچی فیرعەونیش بەهۆی گەرمایەکی زۆرەوە چووە ناو ڕووبارەکە بۆ خۆشۆردن ،کچەکانیشی لە کەناری ڕووبارەکەدا دەڕۆیشتن و هەموو ژنانی میسریش. 18بەتیا چاوەکانی بەرەو ڕووبارەکە بەرزکردەوە و کەشتییەکەی لەسەر ئاوەکە بینی و خزمەتکارەکەی نارد بۆ ئەوەی بیهێنێت. 19ئینجا کردەوە و منداڵەکەی بینی و بینی کۆرپەکە دەگری و بەزەیی پێیدا هاتەوە و گوتی« :ئەمە یەکێکە لە منداڵە عیبریەکان». 20هەموو ئەو ژنانەی میسر کە لە کەناری ڕووبارەکەدا دەڕۆیشتن ،ئارەزووی ئەوەیان دەکرد شیری پێ بدەن ،بەڵم شیری نەدا ،چونکە ئەم شتە لە یەزدانەوە بوو ،بۆ ئەوەی بیگەڕێنێتەوە بۆ سنگی دایکی. 21میریامی خوشکەکەی لەو کاتەدا لەنێو ژنە میسرییەکان بوو لە کەناری ڕووبارەکە ،ئەم شتەی بینی و بە کچەکەی فیرعەونی گوت« :ئایا بچم شیردەرێک لە ژنە عیبریەکان بهێنم ،تا شیری منداڵەکەت بۆ بدات؟» 22کچەکەی فیرعەون پێی گوت« :بڕۆ ژنە گەنجەکە چوو و بانگی دایکی منداڵەکەی کرد». 23کچەکەی فیرعەون بە یۆحەبێدی گوت« :ئەم منداڵە ببە و شیری پێ بدە ،منیش کرێی خۆتت پێ دەدەم ،ڕۆژانە دوو بڕگە زیو .ژنەکەش منداڵەکەی برد و شیری پێدا. 24لە کۆتایی دوو ساڵدا ،کاتێک منداڵەکە گەورە بوو ،هێنایە لی کچەکەی فیرعەون ،ئەویش وەک کوڕێک بوو بۆی ،ناوی لێنا موسا ، چونکە گوتی« :چونکە لە ئاوەکە دەرهێنام». 25عەمرامی باوکی ناوی لێنا چابار ،چونکە گوتی« :لە پێناو ئەودا بوو کە لەگەڵ ژنەکەیدا هاوبەشی کرد کە لێی دوورکەوتبووەوە». 26یوحێبێدی دایکی ناوی لێنا یەکوتیێل ،چونکە گوتی :هیوام بۆی خواستووە و خودا بۆی گەڕاندەوەمەوە. 27میریامی خوشکەکەی ناوی لێنا یەرێد ،چونکە بەدوایدا دابەزی بۆ ڕووبارەکە تا بزانێت کۆتاییەکەی چی دەبێت. 28هارونی براکەی ناوی لێنا ئەبی زانوخ و گوتی« :باوکم دایکم بەجێهێشت و گەڕایەوە بۆ لی». 29کەیحاتی باوکی عەمرام ناوی ناوە ئەبیگدۆر ،چونکە خودا لەسەر ئەو درزەی ماڵی یاقوب چاککردەوە ،کە چیتر نەیانتوانی منداڵە نێرەکانیان فڕێ بدەنە ناو ئاوەکەوە. 30پەرستارەکەیان بانگی ئەبی سۆچۆی کرد و گوتی« :لە چادرەکەیدا بۆ ماوەی سێ مانگ شاردەوە ،لەبەر نەوەی حەم». 31هەموو ئیسرائیل ناوی لێنا شەمەیا کوڕی نەتانێل ،چونکە گوتیان« :لە سەردەمی ئەودا خودا گوێی لە هاوارەکانیان بووە و لە دەستی ستەمکارەکانیان ڕزگاری کردوون». 32موسا لە ماڵی فیرعەون بوو ،بۆ بەتیای کچی فیرعەون وەک کوڕ بوو ،موساش لە نێو منداڵەکانی پاشا گەورە بوو. بەشی ٦٩ 1پاشای ئەدۆم لەو ڕۆژانەدا لە هەژدەهەمین ساڵی حوکمڕانیدا مرد و لە پەرستگاکەیدا نێژرا کە بۆ خۆی دروستی کردبوو وەک شوێنی نیشتەجێبوونی پاشایەتی لە خاکی ئەدۆم. 2ئینجا نەوەی عیسۆ ڕەوانەیان کرد بۆ پەتۆر کە لەسەر ڕووبارەکە بوو ،لەوێ گەنجێکی چاو جوان و جوانیان هێنا ،ناوی شاول بوو ،لە شوێنی ساملیان کردە پاشا. 3شاول بۆ ماوەی چل ساڵ پاشایەتی هەموو نەوەی عیسۆ بوو لە خاکی ئەدۆم. 4کاتێک فیرعەونی پاشای میسر بینی کە ئەو ئامۆژگارییەی کە بەلعام ئامۆژگاری کردبوو سەبارەت بە نەوەی ئیسرائیل سەرکەوتوو نەبوو ،بەڵم هێشتا بەرهەمدارن و لە سەرانسەری خاکی میسردا زۆر بوون و زیادیان کرد. 5پاشان فیرعەون لەو ڕۆژانەدا فەرمانی دا کە لە سەرانسەری میسردا بۆ نەوەی ئیسرائیل ڕاگەیاندنێک دەربکرێت و فەرمووی« :هیچ کەسێک لە ماندووبوونی ڕۆژانەی خۆی کەم ناکاتەوە». 6ئەو پیاوەی کە کەمیی دەرکەوت لە ماندووبوونەکەیدا کە ڕۆژانە ئەنجامی دەدات ،چ لە هاوەن یان خشت ،ئەوا کوڕە بچووکەکەی لە شوێنی ئەوان دادەنرێت. 7لەو ڕۆژانەدا زەحمەتی میسر بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا بەهێزتر بوو ،ئەگەر خشتێک لە کاری ڕۆژانەی هەر کەسێکدا کەم بوو ، میسرییەکان کوڕە بچووکەکەیان بە زۆر لە دایکی دەبرد و دەیانخستە ناو بیناکە لە شوێنی ئەو خشتەی کە باوکی بە کەمی بەجێی هێشتبوو. 8پیاوانی میسریش ڕۆژ لە دوای ڕۆژ ،هەموو ڕۆژەکان بۆ ماوەیەکی زۆر وایان لەگەڵ هەموو نەوەی ئیسرائیل دەکرد. 9بەڵم هۆزی لێڤی لەو کاتەدا هەر لە سەرەتاوە لەگەڵ ئیسرائیلییەکانی برایان کاریان نەکرد ،چونکە نەوەی لێڤی فێڵبازی میسرییەکانیان دەزانی کە سەرەتا بەرامبەر بە ئیسرائیلییەکان بەکاریان دەهێنا. بەشی ٧٠ 1لە ساڵی سێیەمی لەدایکبوونی موسادا ،فیرعەون لە ئاهەنگێکدا دانیشتبوو ،کاتێک ئەلپارانیتی شاژن لە لی ڕاستی دانیشتبوو و بەتیا لە لی چەپی دانیشتبوو ،موسا کوڕەکە لەسەر سنگی پاڵکەوتبوو ،بەلمی کوڕی بیۆر لەگەڵ دوو کوڕەکەیدا و هەموو سەرۆکەکانی شانشینی لەبەردەم پاشا لەسەر مێز دانیشتبوون. 2کوڕەکە دەستی لەسەر سەری پاشا درێژ کرد و تاجەکەی لە سەری پاشا وەرگرت و لەسەر سەری خۆی دانا. 113
جاشر
3کاتێک پاشا و میرەکان ئەو کارەیان بینی کە کوڕەکە کردوویەتی ،پاشا و میرەکان ترسان و پیاوێک بۆ دراوسێکەی سەرسوڕمانی خۆی دەربڕی. 4پاشا بە میرەکانی پێش خۆی لە سەر مێزەکەی گوت« :ئەی میزادەکان ،لەم بابەتەدا چی دەڵێن و چی دەڵێن و بەهۆی ئەم کارەوە حوکم لەسەر کوڕەکە چی دەبێت؟» 5بەلعامی کوڕی بیۆری جادووگەرەکە لەبەردەم پاشا و سەرۆکەکانیدا وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەی گەورەم و پاشاکەم ،ئێستا ئەو خەونەت لەبیر بکە کە چەند ڕۆژێک لەمەوبەر خەونت بینیوە و ئەو خەونەی کە خزمەتکارەکەت بۆی لێکدانەوە». 6ئێستا ئەمە منداڵێکە لە منداڵە عیبریەکان ،ڕۆحی خودای تێدایە ،با پاشا پەروەردگارم وا بیر نەکاتەوە کە ئەم گەنجە بەبێ ئاگاداری ئەم کارەی کردووە. 7چونکە کوڕێکی عیبرییە ،حیکمەت و تێگەیشتن لەگەڵیدا هەیە ،هەرچەندە هێشتا منداڵە ،بە دانایی ئەمەی کردووە و شانشینی میسری بۆ خۆی هەڵبژاردووە. 8چونکە هەموو عیبریەکان بەم شێوەیە پاشاکان و ئاغاکانیان فریو دەدەن و هەموو ئەمانە بە فێڵبازی ئەنجام بدەن ،بۆ ئەوەی پاشاکانی زەوی و پیاوەکانیان بلەرزێنن. 9بەڕاستی دەزانیت کە ئیبراهیم باوکیان بەم شێوەیە مامەڵەی کردووە ،کە سوپای نەمروودی پاشای بابل و ئەبیمەلەخی پاشای گەراری فریودا و خۆی لە خاکی نەوەی حێت و هەموو شانشینی کەنعان وەرگرتووە. 10دابەزی بۆ میسر و لەبارەی سارای ژنەکەی گوت :خوشکمە ،بۆ ئەوەی میسر و پاشاکەی بەلڕێدا ببات. 11ئیسحاقی کوڕیش ئەو کارەی کرد کاتێک چووە گەرار و لەوێ نیشتەجێ بوو ،هێزەکەی بەسەر سوپای ئەبیمەلەخی پاشای فەلەستینەکاندا زاڵ بوو. 12هەروەها بیری لەوە کردەوە کە شانشینی فەلەستینییەکان تووشی کۆسپ بکات ،چونکە ڕیبێکای هاوسەری خوشکەکەیەتی. 13یاقوبیش خیانەتی لە براکەی کرد و مافی لەدایکبوونی خۆی و نیعمەتەکەی لە دەستی وەرگرت. 14پاشان چووە پادان-ئارام بۆ ماڵی لبانی برای دایکی و بە فێڵبازی کچەکەی و ئاژەڵەکانی و هەموو شتێکی خۆی لێ وەرگرت و هەڵت و گەڕایەوە بۆ خاکی کەنعان بۆ لی باوکی. 15کوڕەکانی یوسف برای خۆیان فرۆشت ،کە چووە میسر و بوو بە کۆیلە و بۆ ماوەی دوانزە ساڵ لە زیندانەکەدا دانرا. 16تا فیرعەونی پێشوو خەونی بینی و لە زیندانەکە دەریهێنا و لە هەموو سەرۆکەکانی میسر گەورەتری کرد بەهۆی لێکدانەوەی خەونەکانی بۆی. 17کاتێک خودا برسێتی لە سەرانسەری خاکەکەدا دروست کرد ،نارد و باوکی و هەموو براکانی و هەموو ماڵی باوکی هێنا و بەبێ نرخ و پاداشت پشتگیریان کرد و میسرییەکانیشی بۆ کۆیلە کڕی. 18ئێستا پاشای گەورەم سەیرکە ئەم منداڵە لە میسر لە جیاتی ئەوان هەستاوە ،بۆ ئەوەی بەپێی کردەوەکانیان بکات و لەگەڵ هەموو پاشا و شازادە و دادوەرێکدا بچووک بکاتەوە. 19ئەگەر بە دڵی پاشا بوو ،با ئێستا خوێنی خۆی بڕێژینە سەر زەوی ،نەک گەورە بێت و دەسەڵت لە دەستت بسەنێتەوە و دوای حوکمڕانی هیوای میسر لەناو بچێت. 20بەلعام بە پاشای گوت« :با هەموو دادوەرەکانی میسر و داناکانی بانگ بکەین و بزانین ئایا حوکمی مردن بۆ ئەم کوڕە وەک تۆ وتت ، ئەوا دەیکوژین». 21فیرعەون نارد و بانگهێشتی هەموو داناکانی میسری کرد و هاتنە بەردەم پاشا و فریشتەیەکی یەزدان هاتە نێویان و وەک یەکێک لە داناکانی میسر بوو. 22پاشا بە داناکانی گوت« :بەڕاستی ئێوە بیستووتان ئەم کوڕە عیبرییە کە لە ماڵەوەیە چی کردووە و بەلم بەم شێوەیە دادگایی کردووە». 23ئێستا حوکم لەسەر ئێوەش بدەن و بزانن چی بە کوڕەکە دەدرێت بەهۆی ئەو کارەی کە ئەنجامی داوە. 24ئینجا فریشتەکە کە لە یەکێک لە داناکانی فیرعەون دەچوو ،لەبەردەم هەموو داناکانی میسر و پاشا و سەرۆکەکان وەڵمی دایەوە و بەم شێوەیە گوتی. 25ئەگەر پاشا پێی خۆش بوو با پاشا پیاوێک بنێرێت کە بەردی ئۆنیکس و خەڵوزێکی ئاگرین لەبەردەمیدا بهێنن و بیخەنە بەردەم منداڵەکە و ئەگەر منداڵەکە دەستی درێژ بکاتەوە و بەردی ئۆنیکسەکە بگرێت ،ئەوا دەزانین کە گەنجەکە بە حیکمەتەوە هەموو ئەو کارانەی کردووە کە کردوویەتی و دەبێت بیکوژین. 26بەڵم ئەگەر دەستی لەسەر خەڵوزەکە درێژ بکاتەوە ،ئەوا دەزانین کە بە زانین نەبووە کە ئەم کارەی کردووە و دەژی. 27شتەکە لە چاوی پاشا و میرەکاندا باش بوو ،پاشا بەپێی قسەی فریشتەی یەزدان کرد. 28پاشا فەرمانی دا کە بەردی ئۆنیکس و خەڵوزەکە بهێنرێت و بخرێتە بەردەم موسا. 29کوڕەکەیان لەبەردەمیان دانا و کوڕەکە هەوڵیدا دەستی درێژ بکاتەوە بۆ بەردی ئۆنیکسەکە ،بەڵم فریشتەی یەزدان دەستی گرت و لەسەر خەڵوزەکە داینا ،خەڵوزەکەش لە دەستیدا کوژایەوە و بەرزیکردەوە و خستیە ناو دەمی و بەشێکی لێوەکانی و بەشێکی زمانی سووتاند و لە دەمی قورس بوو و زمان. 30کاتێک پاشا و میرەکان ئەمەیان بینی ،زانیان کە موسا بە حیکمەتەوە تاجەکەی لەسەر سەری پاشا داکەندووە. 31پاشا و میرەکان خۆیان لە کوشتنی منداڵەکە بەدوور گرت ،بۆیە موسا لە ماڵی فیرعەوندا مایەوە و گەورە بوو و یەزدان لەگەڵیدا بوو. 32کوڕەکە لە ماڵی پاشا بوو ،جل و بەرگی وەنەوشەیی لەبەردا بوو و لە نێو نەوەی پاشادا گەورە بوو. 33کاتێک موسا لە ماڵی پاشا گەورە بوو ،بەتیای کچی فیرعەون بە کوڕێک زانی و هەموو ماڵی فیرعەون ڕێزی لێدەگرت و هەموو پیاوانی میسر لێی دەترسان. 114
جاشر
34ڕۆژانە دەچووە دەرەوە و دەهاتە خاکی گۆشێن ،کە براکانی نەوەی ئیسرائیل لێی بوون ،موساش ڕۆژانە بە هەناسە تەنگی و زەحمەت دەیانبینی. 35موسا لێی پرسین« :بۆچی ڕۆژ بە ڕۆژ ئەم کارەتان بۆ دەکرێت؟ 36هەموو ئەو شتانەی کە بەسەریاندا هاتووە و هەموو ئەو فەرمانانەی کە فیرعەون پێش لەدایکبوونی بۆیان کردبوویان بۆ گێڕایەوە. 37هەموو ئەو ئامۆژگارییانەی کە بەلەعامی کوڕی بیۆر ئامۆژگاری کردبوون و ئامۆژگارییان بۆ کرد بۆ ئەوەی بیکوژێت ،کاتێک تاجی پاشای لە سەری لبرد. 38کاتێک موسا گوێی لەم شتانە بوو ،تووڕەیی لە بەلم هەڵگیرسا و هەوڵیدا بیکوژێت و ڕۆژ بە ڕۆژ لە بۆسەدا بوو بۆی. 39بەلعام لە موسا ترسا ،ئەو و دوو کوڕەکەی لە میسرەوە هەستان و چوونە دەرەوە ،هەڵتن و گیانیان ڕزگار کرد و خۆیان گەیاندە خاکی کوش بۆ کیکیانۆس پاشای کوش. 40موسا لە ماڵی پاشا بوو دەچووە دەرەوە و دەهاتە ژوورەوە ،یەزدان لەبەردەم فیرعەون و هەموو خزمەتکارەکانی و هەموو گەلی میسردا نیعمەتی پێبەخشی و ئەوانیش زۆریان موسایان خۆشدەویست. 41ئەو ڕۆژە هات کە موسا چووە گۆشن بۆ بینینی براکانی ،نەوەی ئیسرائیلی بینی کە لە بارگرانی و ماندووبوونیاندا بوون ،موساش بەهۆی ئەوانەوە خەمبار بوو. 42موسا گەڕایەوە میسر و هاتە ماڵی فیرعەون و هاتە بەردەم پاشا و موساش کڕنۆشی بۆ پاشا دانا. 43موسا بە فیرعەونی گوت« :تکایە گەورەم ،هاتوومەتە داوای داواکارییەکی بچووکت لێ بکەم ،ڕووم بە بەتاڵی مەگەڕێنەوە .فیرعەون پێی گوت« :قسە بکە». 44ئینجا موسا بە فیرعەونی گوت« :با نەوەی ئیسرائیل کە لە گۆشنن ،بدرێتە خزمەتکارەکانت ،تا ڕۆژێک لە ماندووبوونیان لەوێدا پشوو بدەن». 45پاشا وەڵمی موسای دایەوە و گوتی« :ئەوەتا ڕووم بەرز کردۆتەوە لەم شتەدا بۆ ئەوەی داواکارییەکەت جێبەجێ بکەم». 46فیرعەون فەرمانی دا کە لە سەرانسەری میسر و گۆشن ڕاگەیاندنێک دەربکرێت. 47بە ئێوەی هەموو نەوەی ئیسرائیل ،پاشا ئەمە دەفەرموێت ،شەش ڕۆژ کار و ماندووبوونتان ئەنجام بدەن ،بەڵم لە ڕۆژی حەوتەمدا پشوو دەدەن و هیچ کارێک پێشوەختە ئەنجام نادەن ،هەموو ڕۆژەکان بەم شێوەیە ئەنجام بدەن ،وەک پاشا و موسا کوڕی بەتیە فەرمانیان پێکردووە. 48موسا بەم شتە دڵخۆش بوو کە پاشا پێی بەخشیبوو ،هەموو نەوەی ئیسرائیلیش وەک موسا فەرمانیان کرد. 49چونکە ئەمە لە یەزدانەوە بوو بۆ نەوەی ئیسرائیل ،چونکە یەزدان دەستی کردبوو بە یادکردنەوەی نەوەی ئیسرائیل بۆ ئەوەی لە پێناو باوباپیرانیان ڕزگاریان بکات. 50یەزدان لەگەڵ موسا بوو و ناوبانگەکەی لە هەموو میسردا بڵوبووەوە. 51موسا لەبەردەم هەموو میسرییەکان و هەموو نەوەی ئیسرائیلدا گەورە بوو ،بەدوای چاکەیەکدا دەگەڕا بۆ گەلەکەی ئیسرائیل و قسەی ئاشتی لەبارەیانەوە بۆ پاشا گوت. بەشی ٧١ 1کاتێک موسا تەمەنی هەژدە ساڵ بوو ،ویستی باوک و دایکی ببینێت و چووە لی ئەوان بۆ گۆشێن ،کاتێک موسا نزیک بووەوە لە گۆشێن ،گەیشتە ئەو شوێنەی کە نەوەی ئیسرائیل سەرقاڵی کار بوون ،چاودێری بارگرانییەکانیان کرد ،بینی میسرییەک یەکێک لە برا عیبریەکانی لێدا. 2کاتێک ئەو پیاوەی کە لێیدرابوو موسای بینی ،ڕایکرد بۆ لی بۆ ئەوەی یارمەتی بدات ،چونکە پیاوەکە موسا لە ماڵی فیرعەوندا زۆر ڕێزی لێدەگیرا ،پێی گوت« :گەورەم ئاگادارم بکەرەوە ،ئەم میسرییە شەو هاتە ماڵەکەم و بەستمەوە و هاتە لی ژنەکەم لەبەردەممدا ،ئێستاش بەدوای ئەوەدایە ژیانم لێبسەنێتەوە. 3کاتێک موسا گوێی لەم شتە خراپە بوو ،تووڕەیی لە میسرییەکە هەڵگیرسا و بەمل و ئەوی دیکەدا گەڕایەوە ،کاتێک بینی کەسێک لەوێ نییە ،میسرییەکەی لێدا و لەناو خۆڵدا شاردەوە و عیبرییەکەی لە دەستی ئەو کەسەی لێیدا ڕزگارکرد. 4عیبریەکە چووە ماڵەکەی ،موساش گەڕایەوە ماڵەکەی و ڕۆیشت و گەڕایەوە ماڵی پاشا. 5کاتێک پیاوەکە گەڕایەوە ماڵەوە ،بیری لەوە کردەوە کە ژنەکەی ڕەت بکاتەوە ،چونکە لە ماڵی یاقوبدا دروست نەبوو هەر پیاوێک دوای پیسبوونی ژنەکەی بێتە لی. 6ژنەکە چوو بە براکانی گوت ،براکانی ژنەکە هەوڵیان دا بیکوژن ،ژنەکە هەڵهات بۆ ماڵەکەی و ڕزگاری بوو. 7لە ڕۆژی دووەمدا موسا چووە دەرەوە بۆ لی براکانی و بینی دوو پیاو دەجەنگن و بە خراپەکارەکەی گوت« :بۆچی دراوسێکەت دەکوژیت؟» 8وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :کێ تۆی داناوە بۆ سەرۆک و دادوەری بەسەر ئێمەدا؟ »ئایا بیر لەوە دەکەیتەوە من بکوژیت وەک چۆن میسریەکەت کوشت؟ موسا ترسا و گوتی« :بەڕاستی شتەکە زانراوە؟» 9فیرعەونیش ئەم کارەی بیست و فەرمانی دا موسا بکوژرێت ،بۆیە خودا فریشتەکەی نارد و بە شێوەی سەرۆک پاسەوانەکان بۆ فیرعەون دەرکەوت. 10فریشتەی یەزدان شمشێرەکەی لە دەستی سەرکردەی پاسەوانەکان وەرگرت و سەری لەگەڵدا لبرد ،چونکە وێنەی سەرۆک پاسەوانەکان بوو بە وێنەی موسا. 11فریشتەی یەزدان دەستی ڕاستی موسا گرت و لە میسرەوە هێنایە دەرەوە و لە دەرەوەی سنوورەکانی میسرەوە داینا ،بە دووری چل ڕۆژ. 12هارونی برای بە تەنیا لە خاکی میسردا مایەوە و پێشبینی بۆ نەوەی ئیسرائیل کرد و گوتی. 115
جاشر
13یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانتان ئەمە دەفەرموێت :هەرکەسێک شتە قێزەونەکانی چاوەکانی فڕێ بدەن و خۆتان بە بتەکانی میسر پیس مەکەن. 14نەوەی ئیسرائیل یاخی بوون و لەو کاتەدا گوێیان لە هارون نەگرت. 15یەزدان بیری کردەوە لەناویان ببات ،ئەگەر یەزدان ئەو پەیمانەی لەبیر نەکردبوو کە لەگەڵ ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوبدا کردبووی. 16لەو ڕۆژانەدا دەستی فیرعەون بە توندی بەرامبەر نەوەی ئیسرائیل بوو ،تا ئەو کاتەی خودا قسەی خۆی نارد و ئاگاداری کردن. بەشی ٧٢ 1لەو ڕۆژانەدا شەڕێکی گەورە لە نێوان نەوەی کوش و نەوەی ڕۆژهەڵت و ئارام ڕوویدا و لە پاشای کوش یاخی بوون کە لە دەستیدا بوون. 2ئیتر کیکیانۆس پاشای کوش لەگەڵ هەموو نەوەی کوش ،گەلێک کە ژمارەیان وەک خۆڵ بوو ،ڕۆیشت بۆ شەڕکردن لەگەڵ ئارام و نەوەی ڕۆژهەڵت ،بۆ ئەوەی بیانخاتە ژێر ڕکێفی خۆیەوە. 3کاتێک کیکیانۆس چووە دەرەوە ،بەلەعامی جادووگەرەکەی لەگەڵ دوو کوڕەکەی بەجێهێشت بۆ پاراستنی شارەکە و نزمترین جۆری خەڵکی خاکەکە. 4جا کیکیانۆس چووە دەرەوە بۆ ئارام و منداڵنی ڕۆژهەڵت ،ئەویش لە دژی ئەوان شەڕی کرد و لێیاندا و هەموویان بە برینداری لەبەردەم کیکیانۆس و گەلەکەیدا کەوتنە خوارەوە. 5زۆرێکیان بە دیل گرت و وەک سەرەتا هێنایە ژێر ملکەچ و ملکەچی لەسەر خاکەکەیان دانا تا وەک هەمیشە باجیان لێ وەربگرێت. 6بەلعامی کوڕی بیۆر ،کاتێک پاشای کوش جێی هێشت بۆ پاراستنی شارەکە و هەژارانی شارەکە ،هەستا و لەگەڵ خەڵکی خاکەکەدا ئامۆژگاری کرد کە لە پاشا کیکیانۆس یاخی بن ،نەهێڵن بچێتە ناو شارەکەوە. 7خەڵکی خاکەکە گوێیان لێ گرت و سوێندیان پێ خوارد و ئەویان کردە پاشا بەسەریاندا و دوو کوڕەکەی کردە سەرکردەی سوپا. 8ئەوان هەستان و دیوارەکانی شارەکەیان لە دوو گۆشەکەی بەرزکردەوە و بینایەکی زۆر بەهێزیان دروست کرد. 9لە گۆشەی سێیەمیشدا کانییان هەڵکەند کە ژمارەیان نەبوو ،لە نێوان شارەکە و ڕووبارەکەدا کە هەموو خاکی کوشی دەورە داوە و ئاوی ڕووبارەکەیان لەوێ تەقاندەوە. 10لە گۆشەی چوارەمدا بە سیحر و سیحرەکانیان مارێکی زۆریان کۆکردەوە و شارەکەیان بەهێز کرد و تێیدا نیشتەجێ بوون ،کەسیش پێشیان نەچووە دەرەوە و نەچووە ژوورەوە. 11کیکیانۆس شەڕی لەگەڵ ئارام و منداڵنی ڕۆژهەڵت کرد و وەک جاران چۆکیان دا و ئەوانیش باجی ئاسایی خۆیان پێدا و ئەویش چوو و گەڕایەوە بۆ خاکەکەی. 12کاتێک کیکیانۆسی پاشای کوش لە شارەکەی نزیک بووەوە و هەموو سەرکردەکانی هێزەکان لەگەڵیدا ،چاویان بەرزکردەوە و بینییان دیوارەکانی شارەکە بنیات نراون و زۆر بەرزن ،بۆیە پیاوەکان بەم شتە سەریان سوڕما. 13ئەوانیش بە یەکتریان گوت« :لەبەرئەوەیە کە بینییان لە شەڕدا دواکەوتوین و زۆر لێمان دەترسان ،بۆیە ئەم کارەیان کردووە و دیوارەکانی شارەکەیان بەرزکردووەتەوە و قەڵیان پێداون ،بۆ ئەوەی پاشاکانی کەنعان لە شەڕدا نەیەتە سەریان». 14پاشا و سەربازەکان لە دەرگای شارەکە نزیک بوونەتەوە و سەریان بەرز کردەوە و بینیان هەموو دەروازەکانی شارەکە داخراون و هاواریان بۆ پاسەوانەکان کرد و گوتیان« :بۆمان بکەرەوە تا بچینە ناو شارەکەوە». 15بەڵم پاسەوانەکان بە فەرمانی بەلعامی ساحیر ،پاشایان ڕەتیانکردەوە بۆیان بکەنەوە ،ڕێگەیان نەدا بچنە ناو شارەکەیانەوە. 16لەبەرامبەر دەروازەی شارەکەدا شەڕیان لەگەڵدا کرد و لەو ڕۆژەدا سەد و سی پیاوی سوپاکە لە کیکیانۆس کەوتنە خوارەوە. 17ڕۆژی دواتر بەردەوام بوون لە شەڕ و لە کەناری ڕووبارەکە شەڕیان کرد .هەوڵیان دا تێپەڕن بەڵم نەیانتوانی ،بۆیە هەندێکیان لە چاڵەکاندا نوقم بوون و گیانیان لەدەستدا. 18پاشا فەرمانی پێکردن کە دارەکان ببڕن بۆ دروستکردنی چەقۆ ،کە لەسەریان تێپەڕن بۆیان ،ئەوانیش هەروایان کرد. 19کاتێک گەیشتنە شوێنی کانیەکان ،ئاوەکە بە چەقۆ دەسوڕایەوە و دوو سەد پیاو لەسەر دە ڕەفتەکە خنکان. 20لە ڕۆژی سێیەمدا هاتنە ئەو لیەی کە مارەکان لێی بوو شەڕ بکەن ،بەڵم نەیانتوانی لەوێ نزیک ببنەوە ،چونکە مارەکان سەد و حەفتا پیاویان کوشت و شەڕیان لەگەڵ کوش وەستاند و بۆ ماوەی نۆ ساڵ گەمارۆی کوشیان دا ،کەس نەهاتە دەرەوە و نەهاتە ژوورەوە. 21لەو کاتەدا کە شەڕ و گەمارۆدان لە دژی کوش بوو ،موسا لە میسر هەڵهات لە دەستی فیرعەون کە هەوڵی کوشتنی دەدا بەهۆی کوشتنی میسرییەکە. 22موسا تەمەنی هەژدە ساڵ بوو کاتێک لە میسر لە چاوی فیرعەون هەڵهات و هەڵهات و هەڵهات بۆ ئۆردوگای کیکیانۆس کە لەو کاتەدا گەمارۆی کوشی دابوو. 23موسا نۆ ساڵ لە ئۆردوگای کیکیانۆس پاشای کوش بوو ،هەموو ئەو کاتەی کە کوشیان گەمارۆ دابوو ،موساش لەگەڵیان ڕۆیشت و هاتە ژوورەوە. 24پاشا و میرەکان و هەموو شەڕکەرەکان موسایان خۆشدەویست ،چونکە گەورە و شایستە بوو ،باڵی وەک شێرێکی بەڕێز بوو ، ڕووخساری وەک خۆر بوو ،هێزی وەک شێر بوو ،ڕاوێژکاری پاشا بوو. 25لە کۆتایی نۆ ساڵدا ،کیکیانۆس تووشی نەخۆشییەکی کوشندە بوو ،نەخۆشییەکەی زاڵ بوو بەسەریدا و لە ڕۆژی حەوتەمدا مرد. 26خزمەتکارەکانی بەسمەیان کرد و هەڵیانگرت و بەرامبەر دەروازەی شارەکە لە باکووری خاکی میسر ناشتیان. 27بینایەکی بەهێز و بەرزیان لەسەر دروست کرد و بەردی گەورەیان لە خوارەوە دانا. 116
جاشر
28نووسەرانی پاشا هەموو هێزی کیکیانۆسی پاشایان و هەموو شەڕەکانی کە کردوویەتی ،لەسەر ئەو بەردانە هەڵکەندووە ،سەیرکە لەم ڕۆژەدا لەوێ نووسراون. 29دوای مردنی کیکیانۆس پاشای کوش بەهۆی شەڕەوە پیاو و سەربازەکانی زۆر دڵتەنگ کرد. 30یەکتریان گوت« :ئامۆژگاریمان بکەن کە لەم کاتەدا چی بکەین ،چونکە نۆ ساڵە لە بیابان نیشتەجێ بووین کە لە ماڵەکانمان دوورە». 31ئەگەر بڵێین دژی شارەکە دەجەنگین زۆرێکمان بە برینداری دەکەوین یان دەکوژرێین و ئەگەر لێرە لە گەمارۆدا بمێنینەوە دەمرین. 32چونکە ئێستا هەموو پاشاکانی ئارام و نەوەی ڕۆژهەڵت دەبیستن کە پاشامان مردووە و لەناکاو بە شێوەیەکی دوژمنکارانە هێرشمان دەکەنە سەر و دژی ئێمە دەجەنگن و هیچ پاشماوەیەکمان بەجێناهێڵن. 33ئێستا با بچین پاشایەکمان بەسەردا دابنێین و لە گەمارۆدا بمێنینەوە تا شارەکە ڕادەستی ئێمە دەکرێت. 34ئەوان ویستیان لەو ڕۆژەدا پیاوێک بۆ پاشا لە سوپای کیکیانۆس هەڵبژێرن ،هیچ شتێکیان وەک موسا نەدۆزیەوە کە پاشایان بەسەردا بێت. 35پەلەیان کرد و هەریەکەیان جلەکانیان لەبەر کرد و فڕێیاندایە سەر زەوی و کەڵەکەیەکی گەورەیان دروست کرد و موسایان لەسەر دانا. 36هەستان و شمشاڵیان لێدا و هاواریان کرد و گوتیان« :پاشا زیندوو بێت ،پاشا زیندوو بێت»! 37هەموو گەل و ئاغاکان سوێندیان پێ خوارد کە ئەدۆنیای شاژنە ،کوشی ،هاوسەری کیکیانۆس ،بۆ ژنەکەی بدەنێ و لەو ڕۆژەدا موسایان کردە پاشا. 38هەموو خەڵکی کوش لەو ڕۆژەدا ڕاگەیاندنێکیان بڵوکردەوە و گوتیان« :هەر کەسێک دەبێت شتێک بدات بە موسا لەو شتانەی کە لە دەستیدایە». 39ئینجا پەڕەیەکیان لەسەر کەڵەکەکە بڵوکردەوە و هەرکەسێک شتێکی لەو شتانەی کە هەیبوو فڕێیدایە ناویەوە ،یەکێکیان گوارەی زێڕین و ئەوی دیکەیان سکە. 40هەروەها نەوەی کوش لە بەردی ئۆنیکس و بدلیۆم و مرواری و مەڕمەڕ بۆ موسا فڕێدانە سەر کەڵەکەکە ،هەروەها زیو و زێڕیش بە زۆری. 41ئینجا موسا هەموو ئەو زیو و زێڕ و هەموو قاپ و بەرد و بەردی ئۆنیکسی برد کە هەموو نەوەی کوش پێیان دابوو و لەنێو گەنجینەکانی دانا. 42لەو ڕۆژەدا موسا لە شوێنی کیکیانۆس پاشای کوش پاشای نەوەی کوش بوو. بەشی ٧٣ 1لە ساڵی پەنجا و پێنجەمی حوکمڕانی فیرعەونی پاشای میسر ،واتە لە ساڵی سەد و پەنجا و حەوتەمی دابەزینی ئیسرائیلییەکان بۆ میسر ، موسا لە کوش پاشایەتی کرد. 2موسا تەمەنی بیست و حەوت ساڵ بوو کاتێک دەستی کرد بە پاشایەتی کوش و چل ساڵ پاشایەتی بوو. 3یەزدان لەبەردەم هەموو نەوەی کوشدا نیعمەت و نیعمەتی بە موسا بەخشی و نەوەی کوش زۆریان خۆشویست ،بۆیە موسا لەلیەن یەزدان و مرۆڤەکانەوە ڕەزامەندی لەسەر بوو. 4لە ڕۆژی حەوتەمی پاشایەتیدا ،هەموو نەوەی کوش کۆبوونەوە و هاتنە بەردەم موسا و کڕنۆشیان بۆ دانا. 5هەموو منداڵەکان لەبەردەم پاشا پێکەوە قسەیان کرد و گوتیان« :ئامۆژگاریمان بکە تا بزانین چی بەسەر ئەم شارەدا دێت». 6چونکە ئێستا نۆ ساڵە بە دەوری شارەکەدا گەمارۆ دەدەین و منداڵەکانمان و ژنەکانمان نەبینیوە. 7پاشا وەڵمی دانەوە و گوتی« :ئەگەر گوێ لە دەنگی من بگرن لە هەموو ئەو شتانەی کە فەرمانتان پێدەدەم ،ئەوا یەزدان شارەکە دەداتە دەستمان و ئێمەش ژێردەستەی دەکەین». 8چونکە ئەگەر وەک شەڕی پێشوو کە پێش مردنی کیکیانۆس لەگەڵیاندا بووین ،لەگەڵیان شەڕ بکەین ،زۆرێک لە ئێمە وەک پێشوو بە برینداری دەکەوینە خوارەوە. 9ئێستا لێرەدا ئامۆژگاریتان بۆ دەکرێت لەم بابەتەدا .ئەگەر گوێ لە دەنگی من بگرن ،ئەوا شارەکە دەدرێنە دەستمان. 10هەموو هێزەکان وەڵمی پاشایان دایەوە و گوتیان« :هەموو ئەو شتانەی کە گەورەمان فەرمانی پێدەکات ،دەیکەین». 11موسا پێی گوتن« :بەناو ئۆردوگاکەدا تێپەڕن و دەنگێک لە هەموو ئۆردوگاکەدا بۆ هەموو گەل بڵێن. 12پاشا ئەمە دەفەرموێت« :بڕۆ بۆ دارستان و لە بەچکە کۆترەکان لەگەڵ خۆتان بێنە ،هەریەکەیان بەچکەیەک لە دەستدایە». 13هەرکەسێک سەرپێچی لە قسەی پاشا بکات و بەچکەکەی نەهێنێت ،ئەوا دەمرێت و پاشا هەموو شتێکی خۆی دەبات. 14کاتێک دەیانهێنیت لە ژێر چاودێری تۆدا دەبن ،پەروەردەیان دەکەیت تا گەورە دەبن و فێریان دەکەیت کە چەقۆ لێبدەن ،وەک چۆن ڕێگای بەچکەکانی پەپوولە. 15هەموو نەوەی کوش گوێیان لە قسەکانی موسا بوو ،هەستان و ڕاگەیاندنێکیان لە هەموو ئۆردوگاکەدا بڵوکردەوە و گوتیان. 16بۆ ئێوەی هەموو نەوەی کوش ،فەرمانی پاشا ئەوەیە کە هەمووتان پێکەوە بچنە دارستان و لەوێ کۆترە بەچکەکان بگرن کە هەریەکەیان بەچکەی خۆی بەدەستەوەیە و بیانهێننەوە ماڵەوە. 17هەرکەسێک فەرمانی پاشا پێشێل بکات ،دەمرێت و پاشا هەموو ئەو شتانەی کە هی خۆیەتی دەبات. 18هەموو گەلەکەش وایان کرد و چوونە دەرەوە بۆ دارستانەکە و سەرکەوتنە سەر دار دارە دارە دارەکان و هەریەکەیان گەنجێکیان بەدەستەوە بوو ،هەموو بەچکە کۆترەکان ،هێنایان بۆ بیابان و بە فەرمانی پاشا بەخێویان کردن ،فێریان کردن کە پەلە بکەن ،هاوشێوەی پەپوولە گەنجەکان. 19دوای بەخێوکردنی کۆترە بچووکەکان ،پاشا فەرمانی دا بۆ ماوەی سێ ڕۆژ برسی بکرێن و هەموو گەلەکەش وایان کرد. 117
جاشر
20لە ڕۆژی سێیەمدا پاشا پێی گوتن :خۆتان بەهێز بکەن و ببنە پیاوی ئازا و هەریەکەیان زرێپۆش و پشتێنی شمشێرەکەی لەبەر بکەن و هەریەکەیان سواری ئەسپەکەی بن و هەریەکەیان کۆترە بەچکەکانی بگرن. 21ئێمە لە شوێنی مارەکان هەڵدەستین و دژی شارەکە دەجەنگین .هەموو گەلەکەش وەک پاشا فەرمانیان کرد. 22هەریەکەیان بەچکەیان بە دەستەوە گرت و ڕۆیشتن و کاتێک گەیشتنە شوێنی مارەکان پاشا پێی گوتن« :هەرکەسێک کۆترە بەچکەکانی بۆ سەر مارەکان بنێرن». 23هەریەکەیان بە فەرمانی پاشا کۆترە بەچکەکانیان نارد ،کۆترە بەچکەکان بەسەر مارەکاندا ڕایانکرد و هەموویانیان خوارد و لەو شوێنە لەناویان برد. 24کاتێک پاشا و گەل بینییان کە هەموو مارەکان لەو شوێنە لەناوچوون ،هەموو گەل هاوارێکی گەورەیان کرد. 25نزیک بوونەوە و شەڕیان لەگەڵ شارەکە کرد و گرتیان و چۆکیان دا و چوونە ناو شارەکە. 26لەو ڕۆژەدا هەزار و سەد پیاو لە خەڵکی شارەکە گیانیان لەدەستدا ،هەموو ئەوانەی لە شارەکەدا نیشتەجێ بوون ،بەڵم لە خەڵکی گەمارۆدا یەکیان نەمرد. 27هەموو نەوەکانی کوش هەریەکەیان چوونە ماڵی خۆیان و بۆ لی ژن و منداڵەکانی و هەموو موڵکەکانی. 28بەلعامی جادووگەرەکە کە بینی شارەکە گیراوەتەوە ،دەروازەکەی کردەوە و خۆی و دوو کوڕەکەی و هەشت براکەی هەڵهاتن و گەڕانەوە بۆ میسر بۆ لی فیرعەونی پاشای میسر. 29ئەوان جادووگەر و جادووگەرەکانن کە لە کتێبی یاسادا باسکراون ،کاتێک یەزدان بەڵکانی بەسەر میسردا هێنا ،دژی موسا وەستاون. 30موسا بە حیکمەتی خۆی شارەکەی گرت و نەوەی کوش لەبری کیکیانۆس پاشای کوش لەسەر تەختی پاشایەتی دانا. 31تاجی پاشایەتییان لەسەر سەری دانا و ئەدۆنیای شاژنی کوشی هاوسەری کیکیانۆسیان پێدا. 32موسا لە یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانی دەترسا ،نەهاتە لی و چاوی بۆی نەکرد. 33چونکە موسا بیری هاتەوە کە ئیبراهیم چۆن سوێندی بە خزمەتکارەکەی ئەلیعەزەری خوارد و پێی گوت« :ئافرەتێک لە کچانی کەنعان بۆ ئیسحاقی کوڕم وەرناگریت». 34هەروەها ئیسحاق ئەوەی کرد کە یاقوب لە دەستی براکەی هەڵهات ،کاتێک فەرمانی پێکرد« :لە کچانی کەنعان ژن مەبە و هاوپەیمانی لەگەڵ هیچ کام لە نەوەی حەم مەکە». 35چونکە یەزدانی پەروەردگارمان بۆ هەمیشە هامی کوڕی نوح و منداڵەکانی و هەموو نەوەکانی وەک کۆیلە بەخشییە نەوەی شەم و نەوەی یافەت و بۆ نەوەکانی دوای ئەوان بۆ کۆیلە. 36بۆیە موسا بە درێژایی ئەو ڕۆژانەی کە پاشایەتی کوش بوو ،دڵی و چاوەکانی بۆ ژنی کیکیانۆس نەکرد. 37موسا بە درێژایی ژیانی لە یەزدانی پەروەردگاری دەترسا و موسا بە هەموو دڵ و گیانییەوە بە ڕاستی لەبەردەم یەزدان ڕۆیشت ،بە درێژایی ژیانی لە ڕێگای ڕاست نەگەڕا .نەک لەو ڕێگایەی کە نە بەرەو ڕاست و نە لی چەپ ،کە ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب تێیدا ڕۆیشتوون ،ڕەتکردەوە. 38موسا لە شانشینی نەوەی کوشدا خۆی بەهێزتر کرد و بە حیکمەتی ئاسایی خۆی ڕێنمایی نەوەی کوشی کرد و موساش لە شانشینی خۆیدا سەرفراز بوو. 39لەو کاتەدا ئارام و نەوەی ڕۆژهەڵت بیستیان کە کیکیانۆس پاشای کوش مردووە ،بۆیە ئارام و نەوەی ڕۆژهەڵت لەو ڕۆژانەدا لە کوش یاخی بوون. 40موسا هەموو نەوەی کوشی کۆکردەوە ،گەلێکی زۆر بەهێز و نزیکەی سی هەزار پیاو ،دواتر ڕۆیشت بۆ شەڕکردن لەگەڵ ئارام و نەوەی ڕۆژهەڵت. 41سەرەتا چوونە لی منداڵنی ڕۆژهەڵت و کاتێک منداڵنی ڕۆژهەڵت گوێیان لە هەواڵەکەیان بوو ،چوونە بەردەمیان و لەگەڵیان شەڕیان کرد. 42شەڕەکە لە دژی نەوەی ڕۆژهەڵت توند بوو ،بۆیە یەزدان هەموو نەوەی ڕۆژهەڵتی دایە دەستی موسا و نزیکەی سێ سەد پیاو کوژران. 43هەموو نەوەی ڕۆژهەڵت گەڕانەوە و پاشەکشەیان کرد ،بۆیە موسا و نەوەی کوش شوێنیان کەوتن و چۆکیان برد و باجیان لەسەر دانا ، وەک داب و نەریتی خۆیان. 44موسا و هەموو گەلەکەی لەگەڵیدا لەوێوە بۆ شەڕکردن بەرەو خاکی ئارام تێپەڕین. 45گەلی ئارامیش چوونە بەردەمیان و شەڕیان لەگەڵ کرد و یەزدان ڕادەستی موسا کرد و زۆرێک لە پیاوەکانی ئارام بە برینداری کەوتنە خوارەوە. 46ئارامیش لەلیەن موسا و خەڵکی کوشەوە ملکەچ کرا و باجی ئاسایی خۆیان دا. 47موسا ئارام و نەوەی ڕۆژهەڵتی خستە ژێر ملکەچی نەوەی کوشەوە و موسا و هەموو ئەو گەلەی لەگەڵیدا بوون ڕوویان کردە خاکی کوش. 48موسا لە شانشینی نەوەی کوشدا خۆی بەهێزتر کرد و یەزدان لەگەڵیدا بوو ،هەموو نەوەی کوش لێی دەترسان. بەشی ٧٤ 1لە کۆتایی ساڵندا شاولی پاشای ئەدۆم کۆچی دوایی کرد و بەعل کەنان کوڕی ئەخبۆر لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 2لە ساڵی شانزەهەمی حوکمڕانی موسا بەسەر کوشدا ،بەعل کەنان کوڕی ئەخبۆر لە خاکی ئەدۆمدا بۆ ماوەی سی و هەشت ساڵ پاشایەتی بەسەر هەموو نەوەی ئەدۆمدا کرد. 118
جاشر
3لە سەردەمی ئەودا مۆئاب لە دەسەڵتی ئەدۆم یاخی بوو ،لە سەردەمی حەدادی کوڕی بێدادەوە لە ژێر دەستی ئەدۆم بوو ،ئەوان و میدیانی لێدا و مۆئابی خستە ژێر دەسەڵتی ئەدۆمەوە. 4کاتێک بەعل کەنانی کوڕی ئەخبۆر پاشای ئەدۆم بوو ،هەموو نەوەی مۆئاب بەیعەتیان لە ئەدۆم کێشایەوە. 5لەو ڕۆژانەدا ئەنجەیاس پاشای ئەفریقا مرد و ئەزدروباڵی کوڕی لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. 6لەو ڕۆژانەدا جانێاس پاشای نەوەی کیتیم کۆچی دوایی کرد و لە پەرستگاکەیدا نێژران کە بۆ خۆی دروستی کردبوو لە دەشتی کانۆپیا بۆ نیشتەجێبوون ،لتینۆس لە شوێنی ئەو حوکمڕانی کرد. 7لە ساڵی بیست و دووەمی حوکمڕانی موسا بەسەر نەوەی کوشدا ،لتینۆس چل و پێنج ساڵ حوکمڕانی بەسەر نەوەی کیتیمدا کرد. 8تاوەرێکی گەورە و بەهێزی بۆ خۆی دروست کرد و پەرستگایەکی ڕەسەنی تێدا دروست کرد بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی ،بۆ بەڕێوەبردنی حکومەتەکەی ،وەک داب و نەریتی. 9لە ساڵی سێیەمی حوکمڕانیدا بانگەوازێکی بۆ هەموو پیاوە لێهاتووەکانی کرد ،کەشتییەکی زۆری بۆ دروستکرد. 10لتینۆس هەموو هێزەکانی کۆکردەوە و بە کەشتی هاتنە ئەوێ و لەگەڵ ئەزدروباڵی کوڕی ئەنجەیاس پاشای ئەفریقا شەڕیان کرد و هاتنە ئەفریقا و لەگەڵ ئەزدروبال و سوپاکەی شەڕیان کرد. 11لتینۆس بەسەر ئەزدروباڵدا زاڵ بوو ،لتینۆس ئەو بۆرییە ئاوییەی لە ئەزدروباڵ وەرگرت کە باوکی لە نەوەی کیتیم هێنابووی ،کاتێک جانیای کچی ئوزی بۆ ژن هێنا ،بۆیە لتینۆس پردی ئاوییەکەی ڕووخاند و گورزێکی توندی لە هەموو سوپای ئەزدروباڵ دا. 12پیاوە بەهێزەکانی ئەزدروبال کە مابوونەوە خۆیان بەهێزتر کرد و دڵیان پڕ بوو لە ئیرەیی و داوای مردنیان کرد و دیسانەوە لەگەڵ لتینۆس پاشای کیتیم شەڕیان کرد. 13شەڕەکە بەسەر هەموو پیاوانی ئەفریقادا توند بوو ،هەموویان بە برینداری لەبەردەم لتینۆس و گەلەکەیدا کەوتنە خوارەوە و ئەزدروباڵ پاشاش لەو شەڕەدا کەوت. 14پاشا ئەزدروباڵ کچێکی زۆر جوانی هەبوو ،ناوی ئوشپێزێنا بوو ،هەموو پیاوەکانی ئەفریقاش بەهۆی جوانی و جوانییەکی زۆرەوە وێنەی ئەویان لەسەر جلەکانیان چەرموو. 15پیاوانی لتینۆس ئوشپێزێنا کچی ئەزدروباڵیان بینی و ستایشیان بۆ لتینۆسی پاشایان کرد. 16لتینۆس فەرمانی دا کە بیهێنرێتە لی ،لتینۆس ئوشپێزێنای بردەوە بۆ ژن ،ئەویش گەڕایەوە بۆ کیتیم. 17دوای مردنی ئەزدروباڵی کوڕی ئەنجێاس بوو ،کاتێک لتینیۆس لە شەڕەکە گەڕایەوە سەر خاکەکەی ،هەموو دانیشتوانی ئەفریقا هەستان و ئەنیباڵی کوڕی ئەنجیاسیان گرت ،برا بچووکەکەی ئەزدروبال و لەبری ئەوە لە براکەی کردە پاشا بەسەر هەموو خاکەکەی ئەفریقا. 18کاتێک پاشایەتی بوو ،بڕیاریدا بچێتە کیتیم بۆ شەڕکردن لەگەڵ نەوەی کیتیم ،بۆ ئەوەی تۆڵەی دۆسیەی ئەزدروباڵی براکەی و دۆسیەی دانیشتوانی ئەفریقا بکاتەوە ،ئەویش هەروای کرد. 19بەلەمی زۆری دروست کرد و لەگەڵ هەموو سوپاکەی هاتنە ناوی و چووە کیتیم. 20ئینجا ئەنیباڵ لەگەڵ نەوەی کیتیم شەڕی کرد و نەوەی کیتیم لەبەردەم ئەنیباڵ و سوپاکەیدا بریندار بوون و ئەنیباڵ تۆڵەی دۆسیەی براکەی کردەوە. 21ئەنیباڵ بۆ ماوەی هەژدە ساڵ لەگەڵ نەوەی کیتیم شەڕەکەی بەردەوام بوو ،ئەنیباڵ لە خاکی کیتیم نیشتەجێ بوو و بۆ ماوەیەکی زۆر لەوێ ئۆردوگای کرد. 22ئەنیباڵ زۆر بە توندی لە نەوەی کیتیمی دا و پیاوە گەورە و سەرۆکەکانیان کوشت و لە گەلەکەی دیکە نزیکەی هەشتا هەزار پیاوی کوشت. 23لە کۆتایی ڕۆژ و ساڵەکاندا ئەنیباڵ گەڕایەوە بۆ خاکی ئەفریقای خۆی و لە شوێنی ئەزدروباڵی برایدا بە دڵنیاییەوە پاشایەتی کرد. بەشی ٧٥ 1لەو کاتەدا ،لە ساڵی سەد و هەشتادا کە ئیسرائیلییەکان چوونە خوارەوە بۆ میسر ،پیاوی ئازا لە میسرەوە هاتنە دەرەوە ،سی هەزار بە پێ ، لە نەوەی ئیسرائیل ،کە هەموویان لە هۆزی یوسف بوون ،لە نەوەی ئەفرایمی کوڕی یوسف. 2چونکە دەیانگوت ئەو ماوەیە تەواو بوو کە یەزدان لە سەردەمی کۆن بۆ نەوەی ئیسرائیل دیاری کردبوو ،کە لەگەڵ ئیبراهیم قسەی کردبوو. 3ئەم پیاوانە پشتێنیان بەست و هەریەکەیان شمشێرەکەیان لە تەنیشتی دانا و هەریەکەیان زرێپۆشی خۆیان خستە سەری و پشتیان بە هێزی خۆیان بەست و بە دەستێکی بەهێزەوە لە میسرەوە چوونە دەرەوە. 4بەڵم هیچ خۆراکێکیان بۆ ڕێگاکە نەهێنا ،تەنیا زیو و زێڕ ،تەنانەت نانیشیان بۆ ئەو ڕۆژە نەهێنا ،چونکە بیریان لەوە دەکردەوە کە ڕزق و ڕۆزی خۆیان لە فەلەستینییەکان وەربگرن و ئەگەر نا ،بە زۆر دەیبەن. 5ئەم پیاوانە پیاوی زۆر بەهێز و ئازا بوون ،پیاوێک دەیتوانی بەدوای هەزارێکدا بگەڕێت و دوو کەس دەیتوانی دە هەزار کەس بشکێنێت ، بۆیە متمانەیان بە هێزی خۆیان کرد و وەک خۆیان پێکەوە ڕۆیشتن. 6ڕێڕەوی خۆیان بەرەو خاکی گات ئاڕاستە کرد و چوونە خوارەوە و شوانەکانی گاتیان بینی کە ئاژەڵەکانی نەوەی گاتیان دەخوارد. 7ئەوانیش بە شوانەکانیان گوت« :هەندێک لە مەڕەکانمان پێ بدەن بە مووچە ،تا بیخۆین ،چونکە برسیین ،چونکە ئەمڕۆ نانمان نەخواردووە». 8شوانەکان گوتیان« :ئایا ئەوانە مەڕ یان مەڕوماڵتمانن کە بیدەین بە ئێوە؟ بۆیە نەوەی ئەفرایم نزیک بوون بۆ ئەوەی بە زۆر بیانگرن. 9شوانەکانی گات هاواریان کرد کە هاوارەکەیان لە دوورەوە بیستراوە ،بۆیە هەموو نەوەی گات چوونە دەرەوە بۆ لی ئەوان. 119
جاشر
10کاتێک نەوەی گات کارە خراپەکانی نەوەی ئەفرایمیان بینی ،گەڕانەوە و پیاوەکانی گاتیان کۆکردەوە و هەریەکەیان زرێپۆشی خۆیان لەبەر کرد و هاتنە دەرەوە بۆ لی نەوەی ئەفرایم بۆ شەڕ. 11لە دۆڵی گات لەگەڵیان شەڕیان کرد و شەڕەکە سەخت بوو ،لەو ڕۆژەدا زۆرێکیان لە یەکتر کوشت. 12لە ڕۆژی دووەمدا نەوەی گات ناردیان بۆ هەموو شارەکانی فەلەستینییەکان تا یارمەتیان بدەن. 13وەرن بۆ لی ئێمە و یارمەتیمان بدەن ،تاکو نەوەی ئەفرایم کە لە میسرەوە هاتوونەتە دەرەوە بۆ ئەوەی ئاژەڵەکانمان ببەن و بەبێ هۆکار شەڕمان لەگەڵ بکەن. 14ڕۆحی نەوەی ئەفرایم لە برسێتی و تینوێتیدا ماندوو بوو ،چونکە سێ ڕۆژ بوو نانیان نەخواردبوو .چل هەزار پیاو لە شارەکانی فەلەستینەکانەوە چوونە دەرەوە بۆ یارمەتیدانی پیاوانی گات. 15ئەم پیاوانە لەگەڵ نەوەی ئەفرایم خەریکی شەڕ بوون و یەزدان نەوەی ئەفرایمی ڕادەستی فەلەستینییەکان کرد. 16هەموو نەوەی ئەفرایمیان کوشت ،هەموو ئەوانەی لە میسرەوە هاتبوونە دەرەوە ،جگە لە دە پیاو کە لە دەستگیرانداری هەڵتبوون ، هیچیان نەمابوون. 17چونکە ئەم خراپەیە لەلیەن یەزدانەوە بوو بەرامبەر بە نەوەی ئەفرایم ،چونکە پێش ئەوەی ئەو ماوەیەی یەزدان لە ڕۆژانی کۆن بۆ ئیسرائیل دیاری کردبوو ،لە میسرەوە هاتنە دەرەوە ،قسەی یەزدانیان سەرپێچی کرد. 18لە فەلەستییەکانیش ژمارەیەکی زۆر کەوتنە خوارەوە ،نزیکەی بیست هەزار پیاو ،براکانیان هەڵیانگرت و لە شارەکانیان نێژران. 19کوژراوانی نەوەی ئەفرایم بۆ چەندین ڕۆژ و ساڵ لە دۆڵی گات بە جێهێڵراو مانەوە و نەهێنرانە خاکی و دۆڵەکە پڕ بوو لە ئێسکی مرۆڤ. 20ئەو پیاوانەی لە شەڕەکە ڕزگاریان بوو ،هاتنە میسر و هەموو ئەو شتانەی بەسەریان هاتبوویان بە هەموو نەوەی ئیسرائیل گوت. 21ئەفرایمی باوکیان بۆ ماوەی چەندین ڕۆژ ماتەمینی بۆ کردن و براکانی هاتن بۆ ئەوەی دڵنەوایی بدەن. 22هاتە لی ژنەکەی و کوڕێکی بوو ،ناوی لێنا بەریا ،چونکە لە ماڵەکەیدا بەدبەخت بوو. بەشی ٧٦ 1لەو ڕۆژانەدا موسا کوڕی عەمرام لە خاکی کوشدا پاشا بوو ،لە شانشینی خۆیدا سەرفراز بوو ،بە دادپەروەری و ڕاستودروستی و دەستپاکی حکومەتی نەوەی کوش بەڕێوە دەبرد. 2هەموو نەوەی کوش موسایان خۆشدەویست بە درێژایی ئەو ڕۆژانەی کە پاشایەتیان بەسەردا بوو ،هەموو دانیشتوانی خاکی کوش زۆر لێی دەترسان. 3لە چلەمین ساڵی حوکمڕانی موسا بەسەر کوشدا ،موسا لەسەر تەختی پاشایەتی دانیشتبوو ،لە کاتێکدا ئەدۆنیا شاژن لە پێشی بوو و هەموو ئاغاکانیش لە دەوری دانیشتبوون. 4ئەدۆنیا شاژن لەبەردەم پاشا و سەرۆکەکانیدا گوتی« :ئەم کارە چییە کە ئێوەی نەوەی کوش لەم ماوەیە درێژەدا کردوویانە؟» 5بەڕاستی دەزانن کە ئەم پیاوە چل ساڵە پاشایەتی کوش دەکات ،لە من نزیک نەبووەتەوە و خزمەت بە خوداوەندەکانی نەوەی کوش نەکردووە. 6ئێستا ئەی نەوەی کوش ،گوێ بگرن ،با ئەم پیاوە چیتر پاشایەتیتان بەسەردا نەکات ،وەک چۆن لە جەستەی ئێمە نییە. 7سەیرکە مەناکرۆس کوڕەکەم گەورە بووە ،با پاشایەتیت بەسەردا بێت ،چونکە باشترە بۆ تۆ خزمەت بە کوڕی ئاغاکەت بکەیت ،نەک خزمەت بە بێگانەیەک بکەیت ،کۆیلەی پاشای میسر. 8هەموو گەل و ئاغاکانی نەوەی کوش گوێیان لە قسەکانی ئەدۆنیای شاژن بوو کە بە گوێی ئەوانەوە گوتبووی. 9هەموو گەلەکە تا ئێوارە خۆیان ئامادە دەکرد ،بەیانی زوو هەستان و مێناکرۆسی کوڕی کیکیانۆسیان کردە پاشا. 10هەموو نەوەی کوش ترسا دەستیان بۆ موسا درێژ بکەنەوە ،چونکە یەزدان لەگەڵ موسا بوو ،نەوەی کوشیش ئەو سوێندەکەیان بیرکەوتەوە کە سوێندیان بە موسا خواردبوو ،بۆیە هیچ زیانێکیان پێنەگەیاند. 11بەڵم نەوەی کوش دیارییەکی زۆریان بە موسا دا و بە ڕێزێکی زۆرەوە لێیان نارد. 12موسا لە خاکی کوشەوە ڕۆیشت و گەڕایەوە ماڵەوە و وازی لە پاشایەتیکردنی کوش هێنا ،موساش تەمەنی شەست و شەش ساڵ بوو کاتێک لە خاکی کوش دەرچوو ،چونکە شتەکە لە یەزدانەوە بوو ،چونکە ئەو ماوەیەی کە لە ڕۆژانی کۆن دیاریی کردبوو بۆ دەرهێنانی ئیسرائیل لە ناڕەحەتی نەوەی حەم هاتبوو. 13موسا چووە میدیان ،چونکە بەهۆی فیرعەونەوە ترسی گەڕانەوەی بۆ میسر ،چوو و لە بیرێکی ئاو لە میدیان دانیشت. 14حەوت کچەکەی ڕائوێلی میدیانی چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی مەڕەکانی باوکیان بەخێو بکەن. 15هاتنە لی بیرەکە و ئاویان هەڵکێشا بۆ ئاودانی مەڕەکانی باوکیان. 16شوانەکانی میدیان هاتن و دووریان خستنەوە ،موسا هەستا و یارمەتیان دا و مەڕەکانی ئاوی پێدا. 17ئینجا هاتنەوە ماڵەوە بۆ لی ڕوئێلی باوکیان و پێیان گوت کە موسا چی بۆ کردوون. 18گوتیان« :پیاوێکی میسری لە دەستی شوانەکان ڕزگاری کردین ،ئاوی بۆ کۆکردەوە و مەڕەکانی ئاوی پێداین». 19ڕۆوێل بە کچەکانی گوت« :ئەو لە کوێیە؟ »بۆچی پیاوەکەت بەجێهێشتووە؟ 20ڕئوێل ناردی و هێنای و هێنایەوە ماڵەوە ،لەگەڵیدا نانی خوارد. 21ئینجا موسا بۆ ڕوئێل گێڕایەوە کە لە میسر هەڵتووە و چل ساڵ حوکمڕانی کوش بووە و دواتر دەسەڵتیان لێ وەرگرتووە و بە ڕێز و دیاری بە ئاشتی ڕەوانەی کردووە. 120
جاشر
22کاتێک ڕوئێل گوێی لە قسەکانی موسا بوو ،ڕاوێل لە دڵی خۆیدا گوتی« :ئەم پیاوە دەخەمە ناو زیندانەکەوە و بەو هۆیەوە نەوەی کوش ئاشت دەکەمەوە ،چونکە لێیان هەڵتووە». 23ئینجا بردیان و خستیانە ناو زیندانەکە ،موسا دە ساڵ لە زیندان بوو ،لە کاتێکدا موسا لە زیندان بوو ،زیپۆرای کچی ڕوئێل بەزەیی پێیدا هاتەوە و بەردەوام بە نان و ئاو پشتگیری دەکرد. 24هەموو نەوەی ئیسرائیل هێشتا لە خاکی میسردا بوون و لە هەموو جۆرە ماندووبوونێکدا خزمەتیان بە میسرییەکان دەکرد و لەو ڕۆژانەدا دەستی میسر بە توندی بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا بوو. 25لەو کاتەدا یەزدان فیرعەونی پاشای میسری لێدا و لە بنی پێیەوە تا تاجی سەری بە تاعونی پەتا تووش بوو .بەهۆی مامەڵەی دڕندانەی نەوەی ئیسرائیلەوە ئەم بەڵیە لەو کاتەدا لەلیەن یەزدانەوە بەسەر فیرعەونی پاشای میسردا هات. 26چونکە یەزدان گوێی لە دوعای گەلەکەی بوو کە نەوەی ئیسرائیل بوون و هاوارەکانیان بەهۆی ماندووبوونیانەوە گەیشتە دەستی. 27هێشتا تووڕەیییەکەی لێیان نەگەڕایەوە و دەستی فیرعەونیش بۆ نەوەی ئیسرائیل درێژ بووبووەوە ،فیرعەونیش ملی خۆی لەبەردەم یەزدان ڕەق کردەوە و یۆغی خۆی بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا زیاد کرد و ژیانی ئەوانی تاڵ کرد بە هەموو جۆرە ماندووبوونێک. 28کاتێک یەزدان تاعونەکەی بەسەر فیرعەونی پاشای میسردا هێنا ،داوای لە دانا و جادووگەرەکانی کرد کە چارەسەری بکەن. 29دانا و جادووگەرەکانی پێیان گوت« :ئەگەر خوێنی منداڵە بچووکەکان بخرێتە ناو برینەکانەوە چاک دەبێتەوە». 30فیرعەون گوێی لێ گرت و خزمەتکارەکانی نارد بۆ گۆشن بۆ لی نەوەی ئیسرائیل بۆ ئەوەی منداڵە بچووکەکانیان ببەن. 31وەزیرەکانی فیرعەون چوون و بە زۆر کۆرپەی نەوەی ئیسرائیلیان لە سنگی دایکیان دەرهێنا و ڕۆژانە منداڵێکیان دەیانهێنا بۆ لی فیرعەون و پزیشکەکان دەیانکوشت و دەیانخستە سەر تاعونەکە .هەموو ڕۆژەکان بەم شێوەیە بوون. 32ژمارەی ئەو منداڵنەی فیرعەون کوشتی سێ سەد و حەفتا و پێنج کەس بوون. 33بەڵم یەزدان گوێی لە پزیشکانی پاشای میسر نەگرت و تاعونەکە زۆر زیاتر بوو. 34فیرعەون دە ساڵ تووشی ئەو بەڵیە بوو ،دڵی فیرعەون لە دژی نەوەی ئیسرائیل ڕەقتر بوو. 35لە کۆتایی دە ساڵدا یەزدان بەردەوام بوو لە ئازاردانی فیرعەون بە بەڵی وێرانکەر. 36یەزدان گرێیەکی خراپ و نەخۆشی لە سکی دا و ئەو تاعونە بوو بە کوڵنێکی توند. 37لەو کاتەدا دوو خزمەتکاری فیرعەون لە خاکی گۆشێنەوە هاتن کە هەموو نەوەی ئیسرائیل لێی بوون و چوونە ماڵی فیرعەون و پێیان گوت« :بینین نەوەی ئیسرائیل لە کارەکانیاندا سست بوون و کەمتەرخەم بوون لە کارەکانیان». 38کاتێک فیرعەون گوێی لە قسەکانی خزمەتکارەکانی بوو ،زۆر تووڕەیی لە نەوەی ئیسرائیل هەڵگیرسا ،چونکە زۆر دڵتەنگ بوو بەهۆی ئازاری جەستەییەوە. 39ئەویش وەڵمی دایەوە« :ئێستا کە نەوەی ئیسرائیل دەزانن کە نەخۆشم ،دەگەڕێنەوە و گاڵتەمان پێدەکەن ،ئێستا گالیسکەەکەم بۆ ببەستن و خۆم دەبەمەوە بۆ گۆشێن و گاڵتەجاڕی نەوەی ئیسرائیل دەبینم کە گاڵتەم پێدەکەن .بۆیە خزمەتکارەکانی گالیسکەکەیان بۆ بەستەوە. 40ئینجا بردیان و سواری ئەسپ بوون ،چونکە نەیتوانی سواری ئەسپ بێت. 41دە سوار و دە پیادەی لەگەڵ خۆی برد و چووە لی نەوەی ئیسرائیل بۆ گۆشن. 42کاتێک گەیشتنە سنووری میسر ،ئەسپەکەی پاشا ڕۆیشت بۆ شوێنێکی تەسک ،کە لە بەشی کونەکەی باخی ترێدا بەرز بووبووەوە ،لە هەردوو ل سیاج کرابوو ،زەوییە نزم و دەشتییەکان لە لیەکی دیکەوە بوو. 43ئەسپەکان بە خێرایی لەو شوێنەدا ڕایانکرد و فشاریان لە یەکتر گرت ،ئەسپەکانی دیکەش فشاریان لە ئەسپەکەی پاشادا گرت. 44ئەسپەکەی پاشا کەوتە ناو دەشتە نزمەکەوە لە کاتێکدا پاشا سواری بوو ،کاتێک کەوتە خوارەوە گالیسکەکە ڕووی پاشا وەرگەڕا و ئەسپەکە لەسەر پاشا پاڵکەوت و پاشا هاوارێکی کرد ،چونکە گۆشتەکەی زۆر ئازاری هەبوو. 45گۆشتی پاشا لێی دڕاوە و ئێسکەکانی شکا و نەیتوانی سواری بێت ،چونکە ئەم شتە لە یەزدانەوە بوو بۆ ئەو ،چونکە یەزدان گوێی لە هاوارەکانی گەلەکەی بوو کە نەوەی ئیسرائیل بوون و ئازارەکانیان. 46خزمەتکارەکانی کەمێک بە شانی خۆیان هەڵیانگرت و هێنایانەوە بۆ میسر و سوارەکانیش کە لەگەڵیدا بوون دەگەڕانەوە بۆ میسر. 47ئینجا لە جێگاکەیدا دایاننا و پاشا زانی کە کۆتاییەکەی بۆ مردنە ،بۆیە ئەپارانیتی شاژنی ژنەکەی هات و هاوارێکی کرد لەبەردەم پاشا ، پاشاش لەگەڵیدا گریانێکی گەورەی کرد. 48لەو ڕۆژەدا هەموو ئاغا و خزمەتکارەکانی هاتن و پاشایان بینی لەو ناخۆشییەدا و لەگەڵیدا گریانێکی زۆریان کرد. 49سەرۆکەکانی پاشا و هەموو ڕاوێژکارەکانی ئامۆژگاری پاشایان کرد کە کەسێک لە جیاتی خۆی لە خاکەکەدا پاشایەتی بکات ، هەرکەسێک لە کوڕەکانی هەڵیبژێرێت. 50پاشا سێ کوڕ و دوو کچی هەبوو کە ئەپارانیتی شاژنە ژنەکەی بۆی بوو ،جگە لە منداڵە خەزوورەکانی پاشا. 51ئەمانە ناویان بوو ،یەکەمیان ئۆتری ،دووەمیان ئەدیکام و سێیەمیان مۆریۆن و خوشکەکانیان ،ناوی باتیای گەورە و ئەکوزییەکەی دیکە. 52ئۆتری یەکەم لەدایکبووی پاشا گەمژە بوو ،خێرا و پەلە بوو لە قسەکانیدا. 53بەڵم ئەدیکام پیاوێکی فێڵباز و دانا بوو و لە هەموو حیکمەتەکانی میسردا دەزانی ،بەڵم ڕوخساری ناشایستە بوو ،لە گۆشتدا ئەستوور و باڵی زۆر کورت بوو .باڵی یەک باڵ بوو. 54کاتێک پاشا بینی ئادیکام کوڕی زیرەک و دانایە لە هەموو شتێکدا ،پاشا بڕیاریدا دوای مردنی ببێتە پاشا. 55ژنێکی گێدودای کچی ئەبیلۆتی بۆ هێنا ،تەمەنی دە ساڵ بوو ،چوار کوڕی بۆ بوو. 56دواتر چوو سێ ژنی هێنا و هەشت کوڕ و سێ کچی بوو. 57پشێوییەکە زۆر بەسەر پاشادا زاڵ بوو و گۆشتەکەی وەک گۆشتی لشەیەک بۆگەن بوو کە لە هاویندا فڕێدرایە سەر کێڵگەکە ،لە گەرمەی خۆردا. 121
جاشر
58کاتێک پاشا بینی کە نەخۆشییەکەی زۆر بەهێز بووە بەسەریدا ،فەرمانی دا کە ئادیکامی کوڕی بۆی بهێنرێت و لە شوێنی خۆی کردیان بە پاشای خاکەکە. 59لە کۆتایی سێ ساڵدا پاشا بە شەرمەزاری و شەرمەزاری و بێزارییەوە مرد ،خزمەتکارەکانی هەڵیانگرت و لە گۆڕی پاشاکانی میسر لە زۆئان میسرایم ناشتیان. 60بەڵم وەک هەمیشە لەگەڵ پاشاکان بەسمەیان نەکرد ،چونکە گۆشتەکەی ڕزیبوو ،بەهۆی بۆنەکەیەوە نەیانتوانی لێی نزیک ببنەوە بۆ ئەوەی بەسمەی بکەن ،بۆیە بەپەلە ناشتیان. 61چونکە ئەم خراپەیە لە یەزدانەوە بوو بۆ ئەو ،چونکە یەزدان لە بەرامبەر ئەو خراپەیەی کە لە ڕۆژگاری خۆیدا بەسەر ئیسرائیلدا کردبوو ،خراپەی پێدابووەوە. 62بە ترس و شەرمەزارییەوە مرد و ئەدیکامی کوڕی لە شوێنی ئەو پاشایەتی بوو. بەشی ٧٧ 1ئەدیکام تەمەنی بیست ساڵ بوو کاتێک پاشایەتی میسر بوو ،چوار ساڵ حوکمڕانی بوو. 2لە دوو سەد و شەشەمین ساڵی دابەزینی ئیسرائیل بۆ میسر ،ئەدیکام حوکمڕانی میسری کرد ،بەڵم ئەوەندە درێژ نەبوو لە حوکمڕانییەکەی بەسەر میسردا ،وەک ئەوەی باوباپیرانی درێژەیان بە حوکمڕانیەکانیان دا. 3چونکە مێلۆل باوکی نەوەد و چوار ساڵ لە میسر پاشایەتی کرد ،بەڵم دە ساڵ نەخۆش بوو و مرد ،چونکە لەبەردەم یەزدان خراپەکار بوو. 4هەموو میسرییەکان وەک ناوی باوباپیرانی ناوی ئەدیکامیان ناوە فیرعەون ،وەک ئەوەی لە میسردا داب و نەریتیان هەبوو. 5هەموو داناکانی فیرعەون ناوی ئەدیکامیان ناوە ئەهوز ،بە کورتی بە زمانی میسری پێی دەوترێت ئەهوز. 6ئەدیکام زۆر ناشرین بوو ،باڵێک و پەنجەیەک بوو و ڕیشێکی گەورەی هەبوو کە دەگەیشتە بنی پێیەکانی. 7فیرعەون لەسەر تەختی باوکی دانیشت بۆ ئەوەی پاشایەتی میسر بکات و بە حیکمەتی خۆی حکومەتی میسری بەڕێوەبرد. 8لە کاتێکدا کە پاشایەتی بوو ،لە خراپەکاریدا لە باوکی و هەموو پاشاکانی پێش خۆی زیاتر بوو ،یۆرۆی خۆی بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا زیاد کرد. 9لەگەڵ خزمەتکارەکانیدا چووە گۆشن بۆ لی نەوەی ئیسرائیل و کارەکانی بەسەریاندا بەهێزتر کرد و پێی گوتن« :کارەکانتان تەواو بکەن ، ئەرکی هەموو ڕۆژێکتان ،با دەستەکانتان لەم ڕۆژەوە بەدواوە لە کارەکانمان سست نەبن وەک لە ڕۆژانی باوکمدا. 10لە نێو نەوەی ئیسرائیلەوە ئەفسەرانی دانا و لە نێو خزمەتکارەکانیشەوە سەرپەرشتیاری ئەرکەکانی دانا. 11ڕۆژ بە ڕۆژ پێوەرێک خشتی بەسەریاندا دانا تا بەپێی ئەو ژمارەیە بیکەن و گەڕایەوە و چووە میسر. 12لەو کاتەدا بەرپرسانی فیرعەون بەپێی فەرمانی فیرعەون فەرمانیان بە ئەفسەرانی نەوەی ئیسرائیل کرد و گوتیان. 13فیرعەون ئەمە دەفەرموێت :هەموو ڕۆژێک کارەکانتان ئەنجام بدەن و ئەرکەکانتان تەواو بکەن و ڕۆژانە پێوانەکردنی خشتەکانتان ڕابگرن .کەم بکەرەوە نەک هیچ. 14وە ڕوودەدات کە ئەگەر خشتەکانی ڕۆژانەتان کەم بوو ،من منداڵە بچووکەکانتان لە شوێنی ئەوان دادەنێم. 15سەرپەرشتیارانی میسر لەو ڕۆژانەدا وەک فیرعەون فەرمانیان پێکردبوون. 16هەرکاتێک کەموکورتییەک لە نەوەی ئیسرائیل لە پێوانەکردنی خشتەکانی ڕۆژانەیاندا دەدۆزرایەوە ،وەستاکانی فیرعەون دەچوونە لی ژنەکانی نەوەی ئیسرائیل و کۆرپەی نەوەی ئیسرائیلیان دەبرد تا ژمارەی خشت کەمبووەکان ،بە زۆر لە چەناگەی دایکیان دەیانبرد و لەبری خشتەکان دەیانخستە ناو بیناکە. 17لە کاتێکدا باوک و دایکیان بەسەریاندا دەگریا و دەگریا ،کاتێک گوێیان لە دەنگی گریانی کۆرپەکانیان بوو لە دیواری بیناکەدا. 18سەرپەرشتیارەکان بەسەر ئیسرائیلدا زاڵ بوون و ئیسرائیلییەکان منداڵەکانیان لە بیناکەدا دابنێن ،بەجۆرێک پیاوێک کوڕەکەی لە دیوارەکەدا دانا و هاوەنێکی بەسەردا دانا ،چاوەکانی بەسەریدا دەگریا و فرمێسکەکانی بەسەر منداڵەکەیدا دەڕژا. 19سەرپەرشتیارانی میسر بۆ ماوەی چەندین ڕۆژ وایان لەگەڵ کۆرپەی ئیسرائیلدا کرد ،کەسیش بەزەیی بە کۆرپەی نەوەی ئیسرائیلدا نەهاتەوە و بەزەیی پێیدا نەهاتەوە. 20ژمارەی هەموو ئەو منداڵنەی لە بیناکەدا کوژراون دوو سەد و حەفتا منداڵ بوون ،هەندێکیان لەبری ئەو خشتانەی کە باوکیان کەمیان کردبوو ،هەندێکیان بە مردوویی لە بیناکە دەریانهێنابوو. 21ئەو کارەی لە سەردەمی ئادیکامدا بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا سەپێندرا ،لە سەختیدا زیاتر بوو لەوەی لە سەردەمی باوکیدا ئەنجامیاندا. 22نەوەی ئیسرائیل بەهۆی کارە قورسەکانیانەوە هەموو ڕۆژێک ئاهێکیان هەڵدەکێشا ،چونکە بە خۆیان گوتبوویان« :ئەوەتا کاتێک فیرعەون دەمرێت ،کوڕەکەی هەڵدەستێت و کارەکانمان سووک دەکات»! 23بەڵم ئەوان کاری دووەمیان زیاتر لە یەکەمیان زیاد کرد و نەوەی ئیسرائیل ئاهێکیان هەڵکێشا و بەهۆی زەحمەتەکانیانەوە هاواریان بەرەو خودا بەرزبووەوە. 24خودا لەو ڕۆژانەدا گوێی لە دەنگی نەوەی ئیسرائیل و هاوارەکەیان بوو ،خودا پەیمانی خۆی بۆ بیرهێنایەوە کە لەگەڵ ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوبدا کردبووی. 25خودا قورسایی نەوەی ئیسرائیل و کارە قورسەکانیان لەو ڕۆژانەدا بینی و بڕیاریدا ڕزگاریان بکات. 26لەو ڕۆژانەدا موسا کوڕی عەمرام لە ماڵی ڕائوێلی میدیانیدا لە زیندانەکەدا زیندانی بوو ،زیپۆرای کچی ڕەئوێلیش ڕۆژ بە ڕۆژ بە نهێنی بە خواردن پشتگیری دەکرد. 27موسا بۆ ماوەی دە ساڵ لە زیندانەکەی ماڵی ڕوئێل زیندانی کرا. 122
جاشر
28لە کۆتایی دە ساڵدا کە یەکەم ساڵی حوکمڕانی فیرعەون بوو بەسەر میسردا ،لە شوێنی باوکی. 29زیپۆرا بە ڕوئێلی باوکی گوت« :کەس لەو پیاوە عیبرییە ناپرسێت و بەدوایدا ناگەڕێت ،کە دە ساڵە لە زینداندا بەستووتەوە». 30ئێستا ئەگەر لەبەرچاوتدا باش بوو ،با بنێرین و بزانین زیندووە یان مردووە ،بەڵم باوکی نەیدەزانی کە ئەو کچە پشتگیری کردووە. 31ڕۆوێلی باوکی وەڵمی دایەوە و پێی گوت« :ئایا شتێک ڕوویداوە کە پیاوێک بۆ ماوەی دە ساڵ لە زیندانێکدا بەبێ خواردن دابخرێت و بژی؟» 32زیپۆرا وەڵمی باوکی دایەوە و گوتی« :بەڕاستی بیستووتە کە خودای عیبرانییەکان گەورە و ترسناکە و هەمیشە سەرسوڕهێنەریان بۆ دەکات». 33ئەو بوو ئیبراهیمی لە ئوری کلدانییەکان و ئیسحاقی لە شمشێری باوکی و یاقوب لە فریشتەی یەزدان ڕزگار کرد کە لە چەقی یابوک لەگەڵیدا زۆرانبازی کرد. 34هەروەها لەگەڵ ئەم پیاوەدا زۆر شتی کردووە ،لە ڕووباری میسر و لە شمشێری فیرعەون و لە نەوەی کوش ڕزگاری کردووە ، هەروەها دەتوانێت لە برسێتی ڕزگاری بکات و بژی. 35ئەو شتە لەبەرچاوی ڕوئێلدا باش بوو ،بەپێی قسەی کچەکەی کرد و ڕەوانەی زیندانەکە کرد بۆ ئەوەی بزانێت چی بەسەر موسادا هاتووە. 36ئینجا بینی و بینی ئەو پیاوە موسا لە زیندانەکەدا دەژیا و لەسەر پێیەکانی وەستابوو و ستایشی خودای باوباپیرانی دەکرد. 37ڕائوێل فەرمانی دا موسا لە زیندانەکە بهێنرێتە دەرەوە ،بۆیە ڕیشیان ڕیشیان گرت و جلەکانی زیندانەکەی گۆڕی و نانی خوارد. 38دوای ئەوە موسا چووە باخچەی ڕوئێل کە لە پشتی ماڵەکەوە بوو ،لەوێ لە یەزدانی پەروەردگاری خۆی دوعای کرد کە سەرسوڕهێنەری گەورەی بۆ کردبوو. 39لە کاتی نوێژکردندا سەیری بەرامبەری کرد و بینی دارێکی یاقوت لە زەویدا دانرابوو ،کە لە ناوەڕاستی باخچەکەدا چێنرابوو. 40ئینجا لە دارەکە نزیک بووەوە و سەیری کرد و بینی ناوی یەزدانی پەروەردگاری سوپاسالر لەسەری هەڵکەندراوە و لەسەر دارەکە نووسراوە و پەرەی سەندووە. 41خوێندیەوە و دەستی درێژ کرد و وەک دارێکی دارستان لە دارستانەکە هەڵیگرت و دارەکەش لە دەستی بوو. 42ئەمە ئەو دارەیە کە هەموو کارەکانی خوداکەمان پێی ئەنجامدرا ،دوای ئەوەی ئاسمان و زەوی و هەموو سوپای ئەوان و دەریا و ڕووبار و هەموو ماسییەکانی دروستکرد. 43کاتێک خودا ئادەمی لە باخچەی عەدەن دەرکرد ،دارەکەی بە دەستی گرت و چوو و ئەو زەویەی کە لێی وەرگیرابوو ،کشتوکاڵی کرد. 44دارەکە هاتە خوارەوە بۆ نوح و درا بە شەم و نەوەکانی ،تا گەیشتە دەستی ئیبراهیمی عیبری. 45ئیبراهیم هەموو شتێکی بەخشی بە ئیسحاقی کوڕی ،ئەم دارەشی پێدا. 46کاتێک یاقوب هەڵهات بۆ پادان-ئارام ،بردییە دەستی و کاتێک گەڕایەوە بۆ لی باوکی ،بەجێی نەهێشتبوو. 47هەروەها کاتێک دابەزی بۆ میسر ،بردییە دەستی و بەخشی بە یوسف ،بەشێکی زیاتر لە براکانی ،چونکە یاقوب بە زۆر لە عیسۆی برای وەریگرتبوو. 48دوای مردنی یوسف ،ئاغاکانی میسر هاتنە ماڵی یوسف و دارەکەش هاتە دەستی ڕوئێلی میدیانی ،کاتێک لە میسر ڕۆیشت ،دەستی گرت و لە باخەکەیدا چاند. 49هەموو پیاوە بەهێزەکانی کینیەکان هەوڵیان دا بیبڕن ،کاتێک هەوڵیان دا زیپۆرا کچەکەی وەربگرن ،بەڵم سەرکەوتوو نەبوون. 50جا ئەو دارە لە باخچەی ڕوئێلدا چێندرابوو ،تا ئەو کاتەی کە مافی ئەوەی هەبوو هات و وەریگرت. 51کاتێک ڕوئێل دارەکەی لە دەستی موسا بینی ،سەری سوڕما و زیپۆرا کچەکەی بۆ ژنێک پێدا. بەشی ٧٨ 1لەو کاتەدا بەعل کەنان کوڕی ئەخبۆر پاشای ئەدۆم کۆچی دوایی کرد و لە ماڵەکەی خۆی لە خاکی ئەدۆم نێژرا. 2دوای مردنی نەوەی عیسۆ ڕەوانەی خاکی ئەدۆمیان کرد و لەوێ پیاوێکیان برد کە لە ئەدۆم بوو ،ناوی حەداد بوو ،لە شوێنی بەعل کەنعان ،پاشایان کردیان بە پاشا. 3حەداد چل و هەشت ساڵ پاشایەتی نەوەی ئەدۆم بوو. 4کاتێک حوکمڕانی بوو ،بڕیاریدا شەڕ لەگەڵ نەوەی مۆئاب بکات ،وەک پێشتر بیانخاتە ژێر دەسەڵتی نەوەی عیسۆ ،بەڵم نەیتوانی ، چونکە نەوەی مۆئاب ئەم شتەیان بیست ،هەستان و پەلەیان کرد بۆ هەڵبژاردنی پاشایەک لە نێوان براکانیان. 5دواتر گەلێکی گەورەیان کۆکردەوە و براکانیان بۆ نەوەی عەمۆن نارد بۆ ئەوەی یارمەتیان بدەن بۆ شەڕکردن لەگەڵ حەداد پاشای ئەدۆم. 6حەداد ئەو کارەی نەوەی مۆئاب بیست و زۆر لێیان دەترسا و خۆی لە شەڕکردن لەگەڵیان بەدوور گرت. 7لەو ڕۆژانەدا موسا ،کوڕی عەمرام لە میدیان ،زیپۆرای کچی ڕوئێلی میدیانی بردەوە. 8زیپۆرا بە ڕێگاکانی کچانی یاقوبدا ڕۆیشت ،هیچی کەمتر نەبوو لە ڕاستودروستی سارا و ڕیبێکا و ڕەحێل و لیا. 9زیپۆرا دووگیان بوو و کوڕێکی بوو و ناوی لێنا گێرشۆم ،چونکە گوتی« :من نامۆ بووم لە وڵتێکی بێگانە .بەڵم بە فەرمانی ڕۆئێل خەزووری ،پێستی پێشەوەی خەتەنە نەکرد. 10دووگیان بووەوە و کوڕێکی بوو ،بەڵم پێستی پێشەوەی خەتەنە کرد و ناوی لێنا ئەلیعەزەر ،چونکە موسا گوتی« :چونکە خودای باوباپیرانم یارمەتیدەر بوو و لە شمشێری فیرعەون ڕزگاری کردم». 11فیرعەونی پاشای میسر لەو ڕۆژانەدا زۆر زەحمەتی نەوەی ئیسرائیل زیاد کرد و بەردەوام بوو لە قورسکردنی یۆغی خۆی لەسەر نەوەی ئیسرائیل. 123
جاشر
12ئینجا فەرمانی دا لە میسر ڕاگەیاندنێک دەربکرێت و فەرمووی« :چیتر نیسک مەدەن بە گەلەکە تا خشتیان پێ دروست بکەن ،با بچن تا خۆیان کۆبکەنەوە». 13هەروەها چیرۆکی خشتەکان کە دروستی دەکەن با هەموو ڕۆژێک بیدەن و هیچیان لێ کەم نەکەنەوە ،چونکە لە کارەکانیاندا بێکارن. 14نەوەی ئیسرائیل ئەمەیان بیست و ماتەمینی و ئاهێکیان هەڵکێشا ،لەبەر تاڵیی گیانیان هاواریان بۆ یەزدان کرد. 15یەزدان گوێی لە هاوارەکانی نەوەی ئیسرائیل بوو و ئەو ستەمانەی بینی کە میسرییەکان ستەمیان لێدەکرد. 16یەزدان ئیرەیی بە گەلەکەی و میراتەکەی برد و گوێی لە دەنگی ئەوان بوو ،بڕیاریدا لە ناخۆشی میسر دەریانبهێنێت و خاکی کەنعانیان پێبدات وەک موڵک. بەشی ٧٩ 1لەو ڕۆژانەدا موسا لە ئەودیوی بیابانی سین مەڕەکانی ڕائوێلی خەزووری میدیانی دەخوارد و ئەو دارەش کە لە خەزووری وەریگرتبوو لە دەستیدا بوو. 2ڕۆژێک بوو کە بزنێک لە مەڕەکان لدا و موسا بەدوایدا ڕۆیشت و گەیشتە چیای خودا بۆ هۆرێب. 3کاتێک گەیشتە هۆرێب ،یەزدان لەوێ لەناو دارستانەکەدا بۆی دەرکەوت ،بینی کە دارستانەکە بە ئاگر دەسوتێت ،بەڵم ئاگرەکە هیچ دەسەڵتێکی بەسەر دارستانەکەدا نەبوو بیسوتێنێت. 4موسا زۆر سەرسام بوو بەم دیمەنە ،بۆیە دارستانەکە نەسووتا ،نزیک بووەوە بۆ بینینی ئەم شتە بەهێزە ،یەزدان بانگەوازی بۆ موسا کرد لە ئاگرەکە و فەرمانی پێکرد کە بچێتە خوارەوە بۆ میسر ،بۆ لی فیرعەونی پاشای میسر ،بۆ ئەوەی نەوەی ئیسرائیل لە خزمەتەکەی بنێرێت. 5یەزدان بە موسای فەرموو« :بڕۆ بگەڕێوە بۆ میسر ،چونکە هەموو ئەو پیاوانەی کە بەدوای گیانی تۆدا دەگەڕان مردوون ،لەگەڵ فیرعەون دەڵێیت نەوەی ئیسرائیل لە خاکەکەیەوە بنێرێت». 6یەزدان نیشانی دا کە نیشانە و سەرسوڕهێنەر لە میسر لەبەردەم چاوی فیرعەون و ژێردەستەکانیدا ئەنجام بدات ،بۆ ئەوەی باوەڕیان بەوە هەبێت کە یەزدان ناردویەتی. 7ئینجا موسا گوێی لە هەموو ئەو شتانە گرت کە یەزدان فەرمانی پێکردبوو ،گەڕایەوە لی خەزووری و قسەکانی بۆ باس کرد ،ڕائوێل پێی گوت« :بە ئارامییەوە بڕۆ». 8موسا هەستا بۆ ئەوەی بچێتە میسر ،ژن و کوڕەکانی لەگەڵ خۆی برد و لە میوانخانەیەکی ڕێگاکە بوو ،فریشتەیەکی خودا هاتە خوارەوە و بەدوای بۆنەیەکدا گەڕا. 9بەهۆی کوڕە یەکەمەکەیەوە ویستی بیکوژێت ،چونکە خەتەنەی نەکردووە و ئەو پەیمانەی سەرپێچی کردووە کە یەزدان لەگەڵ ئیبراهیمدا کردبووی. 10چونکە موسا گوێی لە قسەکانی خەزووری گرتبوو کە پێی گوتبووی ،کوڕە یەکەمەکەی خەتەنە نەکات ،بۆیە خەتەنەی نەکرد. 11زیپۆرا فریشتەی یەزدانی بینی کە بەدوای بۆنەیەکدا دەگەڕێت لە دژی موسا ،زانی کە ئەم شتە بەهۆی خەتەنەنەکردنی گێرشۆمی کوڕەکەیەوەیە. 12زیپۆرا بەپەلە ڕۆیشت و لە بەردی بەردی تیژ کە لەوێ بوون وەرگرت و کوڕەکەی خەتەنە کرد و مێردەکەی و کوڕەکەی لە دەستی فریشتەی یەزدان ڕزگار کرد. 13لەو ڕۆژەدا هارونی کوڕی عەمرامی برای موسا لە میسر بوو و لە کەناری ڕووبارەکەدا دەڕۆیشت. 14یەزدان لەو شوێنەدا بۆی دەرکەوت و پێی گوت« :ئێستا لە بیابان بەرەو موسا بڕۆ ،ئەویش چوو و لە چیای خودا پێشوازی لێکرد و ماچی کرد». 15هارون چاوەکانی بەرزکردەوە و زیپۆرای ژنی موسا و منداڵەکانی بینی و بە موسای گوت« :ئەمە کێن بۆ تۆ؟» 16موسا پێی گوت« :ئەوان ژن و کوڕەکانی منن کە خودا لە میدیان پێیدام .ئەو شتە هارونی دڵتەنگ کرد بەهۆی ژنەکە و منداڵەکانییەوە. 17هارون بە موسا گوت« :ژنەکە و منداڵەکانی بەڕێ بکە تا بچنە ماڵی باوکی ،موسا گوێی لە قسەکانی هارون گرت و بەو شێوەیەی کرد». 18زیپۆرا لەگەڵ منداڵەکانی گەڕایەوە و چوونە ماڵی ڕوئێل و لەوێ مانەوە تا ئەو کاتەی یەزدان سەردانی گەلەکەی کرد و لە میسرەوە لە دەستی فیرعەون هێنایانە دەرەوە. 19ئینجا موسا و هارون هاتنە میسر بۆ لی کۆمەڵەی نەوەی ئیسرائیل و هەموو قسەکانی یەزدانیان پێ وتن و گەلەکەش دڵخۆش بوون. 20ڕۆژی دواتر موسا و هارون بەرەبەیان هەستان و چوونە ماڵی فیرعەون و دارەکەی خودایان گرت. 21کاتێک گەیشتنە دەروازەی پاشا ،دوو شێری بەچکە بە ئامێری ئاسنییەوە لەوێ زیندانی کرابوون ،کەسیش لە پێشیانەوە نەدەچووە دەرەوە و نەهاتە ژوورەوە ،مەگەر ئەوانەی پاشا فەرمانی پێکردبوون بێنە ،کاتێک جادووگەرەکان هاتن و شێرەکانیان بە جادووگەرییەکانیان کێشایەوە و ئەمەش هێنایانە لی پاشا. 22موسا بەپەلە دارەکەی لەسەر شێرەکان بەرزکردەوە و شلیان کردەوە و موسا و هارون هاتنە ماڵی پاشا. 23شێرەکانیش بە خۆشحاڵییەوە لەگەڵیان هاتن ،ئەوانیش شوێنیان کەوتن و دڵخۆش بوون وەک سەگێک کاتێک لە کێڵگەوە دێت بەسەر ئاغاکەی شاد دەبێت. 24کاتێک فیرعەون ئەم شتەی بینی سەری سوڕما و زۆریش بەو هەواڵە ترسا ،چونکە دەرکەوتنیان وەک دەرکەوتنی نەوەی خودا بوو. 25فیرعەون بە موسای گوت« :چیت دەوێت؟ وەڵمیان دایەوە« :یەزدانی پەروەردگاری عیبرانییەکان ئێمەی ناردووە بۆ لی تۆ تا بڵێین : گەلەکەم بنێرە تا خزمەتم بکەن». 124
جاشر
26کاتێک فیرعەون گوێی لە قسەکانیان بوو ،لەبەردەمیاندا زۆر ترسا و پێی گوتن« :ئەمڕۆ بڕۆ و سبەی بگەڕێنەوە لم ،ئەوانیش بەپێی قسەی پاشایان کرد». 27کاتێک ڕۆیشتن فیرعەون ناردی بەلەعامی جادووگەر و جانێس و یامبریس کوڕەکانی و هەموو جادووگەرەکان و جادووگەرەکان و ڕاوێژکارەکانی پاشا و هەموویان هاتنە بەردەم پاشا دانیشتن. 28پاشا هەموو ئەو قسانەی پێ وتن کە موسا و هارونی برای پێیان وتبوو ،جادووگەرەکانیش بە پاشایان گوت« :بەڵم چۆن پیاوەکان هاتنە لت ،بەهۆی ئەو شێرانەی لە دەروازەکەوە زیندانی بوون؟» 29پاشا وتی« :چونکە چەقۆکانیان بەرزکردەوە بەرامبەر شێرەکان و شلیان کردەوە و هاتنە لم ،شێرەکانیش پێیان دڵخۆش بوون وەک سەگێک دڵخۆش دەبێت بۆ پێشوازیکردن لە ئاغاکەی». 30بەلەعامی کوڕی بیۆر جادووگەرەکە وەڵمی پاشای دایەوە و گوتی« :ئەمانە جگە لە جادووگەری وەک ئێمە کەسی تر نین». 31ئێستا بنێرن بانگیان بکەن ،با بێن و ئێمە تاقییان دەکەینەوە ،پاشاش هەروای کرد. 32بەیانی فیرعەون ناردی بۆ موسا و هارون بۆ ئەوەی بێنە بەردەم پاشا ،ئەوانیش دارەکەی خودایان برد و هاتنە لی پاشا و قسەیان لەگەڵ کرد. 33یەزدانی پەروەردگاری عیبرانییەکان ئەمەی فەرموو« :گەلەکەم بنێرە تا خزمەتم بکەن». 34پاشا پێی گوتن« :بەڵم کێ باوەڕتان پێدەکات کە ئێوە نێردراوی خودان و بە فەرمانی ئەو دێنە لم؟» 35ئێستا لەم بابەتەدا سەرسوڕهێنەرێک یان نیشانەیەک بکە ،ئینجا ئەو قسانەی کە دەیڵێیت باوەڕیان پێدەکرێت. 36هارون بەپەلە دارەکەی لە دەستی خۆی فڕێدایە بەردەم فیرعەون و خزمەتکارەکانی ،دارەکەش بوو بە مار. 37جادووگەرەکان ئەمەیان بینی و هەریەکەیان چەقۆکەی خۆیان فڕێدایە سەر زەوی و بوون بە مار. 38ماری دارەکەی هارون سەری بەرزکردەوە و دەمی کردەوە تا دارەکانی جادووگەرەکان قووت بدات. 39بەلەعامی جادووگەرەکە وەڵمی دایەوە و گوتی« :ئەمە لە کۆنەوە بووە ،کە مار کەسێکی خۆی قووت دەدات و زیندەوەران یەکتر دەخۆن». " 41هارون بەپەلە دەستی درێژ کرد و کلکی مارەکەی گرت و بوو بە چەقۆیەک لە دەستیدا ،جادووگەرەکانیش بە دارەکانیان هەمان شتیان کرد و هەریەکەیان کلکی مارەکەیان گرت و وەک سەرەتا بوون بە چەقۆ. 42کاتێک گەڕانەوە بۆ دار ،دارەکەی هارون دارەکانیان قووت دا. 43کاتێک پاشا ئەم شتەی بینی ،فەرمانی دا کە کتێبی تۆمارەکان بهێنرێت کە پەیوەندی بە پاشاکانی میسرەوە هەیە ،ئەوانیش کتێبی تۆمارەکانیان هێنا ،کە مێژووی پاشاکانی میسر بوو ،کە هەموو بتەکانی میسری تێدا نووسرابوو ،چونکە بیریان لەوە کردەوە ناوی یەزدان تێیدا بدۆزنەوە ،بەڵم نەیاندۆزیەوە. 44فیرعەون بە موسا و هارونی گوت« :ئەوەتا ناوی خوداتانم نەدۆزیوەتەوە کە لەم کتێبەدا نووسراوە ،ناوەکەی نازانم». 45ڕاوێژکاران و داناکان وەڵمی پاشایان دایەوە« :بیستوومانە کە خودای عیبرانییەکان کوڕی دانایە ،کوڕی پاشاکانی کۆنە». 46فیرعەون ڕووی لە موسا و هارون کرد و پێی گوتن« :من یەزدان ناناسم کە ئێوە ڕاتانگەیاندووە و گەلەکەی نانێرم». 47ئەوانیش وەڵمیان دایەوە و بە پاشایان گوت« :یەزدانی پەروەردگاری خوداکان ناوی خۆیەتی ،هەر لە سەردەمی باوباپیرانمانەوە ناوی خۆی بەسەر ئێمەدا ڕاگەیاند و ئێمەی نارد و گوتی« :بڕۆ بۆ لی فیرعەون و پێی بڵێ :گەلەکەم بنێرە بۆ ئەوەی خزمەتم بکەن». 48ئێستا ئێمە بنێرە ،تا سێ ڕۆژ لە بیابان گەشتێک بکەین و لەوێ قوربانی بۆ بکەین ،چونکە لە ڕۆژانی دابەزینمانەوە بۆ میسر ،نە قوربانی سووتاندن و نە قوربانی و نە قوربانی لە دەستمان وەرنەگرتووە ،ئەگەر نەماننێری ،توڕەییەکەی لە دژی تۆ هەڵدەگیرسێت و یان بە تاعونەکە یان بە میسر دەکوژێت خەنجەر. 49فیرعەون پێی گوتن« :ئێستا هێز و هێزی خۆی پێم بڵێ .و پێیان گوت :ئاسمان و زەوی و دەریا و هەموو ماسییەکانی دروست کردووە ، ڕووناکی دروست کردووە ،تاریکی دروست کردووە ،بارانێکی بەسەر زەویدا باران کردووە و ئاوی پێداوە و گیا و چیمەنی کردووە بە هەڵوەرین ،مرۆڤ و ئاژەڵ و ئاژەڵەکانی دارستانی دروست کردووە ،باڵندەی هەوا و ماسییەکانی دەریا و بە دەمی ئەو دەژین و دەمرن. 50بەڕاستی لە سکی دایکتدا تۆی دروستکرد و هەناسەی ژیانی خستە ناویەوە و پەروەردەی کردیت و لەسەر تەختی پاشایەتی میسر داینایت ،هەناسە و گیانت لێت وەردەگرێت و دەتگەڕێنێتەوە بۆ ئەو زەویەی لێیەوە وەرگیراویت. 51تووڕەیی پاشا لە قسەکانیان هەڵگیرسا و پێی گوتن« :بەڵم کێ لە هەموو خوداوەندەکانی گەلن دەتوانێت ئەمە بکات؟ »ڕووبارەکەم هی خۆمە و بۆ خۆم دروستم کردووە. 52ئینجا ئەوانی لێ دوورخستەوە و فەرمانی دا زەحمەتی ئیسرائیل لە دوێنێ و پێشتر توندتر بێت. 53ئینجا موسا و هارون لە بەردەم پاشا هاتنە دەرەوە و بینیان نەوەی ئیسرائیل لە دۆخێکی خراپدا بوون ،چونکە بەڕێوەبەرانی ئەرکەکانیان زۆر قورس کردبوو. 54موسا گەڕایەوە بۆ لی یەزدان و گوتی« :بۆچی مامەڵەی خراپت لەگەڵ گەلەکەت کردووە؟ »چونکە لەو کاتەوەی هاتووم بۆ ئەوەی لەگەڵ فیرعەون بڵێم کە تۆ چیت بۆ ناردبووم ،ئەو زۆر خراپ بەکاری هێناوە نەوەی ئیسرائیل. 55یەزدان بە موسای گوت« :ئەوە دەبینیت کە فیرعەون بە دەستێکی درێژ و بەڵیەکی قورس نەوەی ئیسرائیل لە خاکەکەیەوە دەنێرێت». 56موسا و هارون لە نێو براکانیان نەوەی ئیسرائیل لە میسر نیشتەجێ بوون. 57سەبارەت بە نەوەی ئیسرائیل میسرییەکان ژیانیان تاڵ کرد ،بەو کارە قورسەی کە بەسەریاندا سەپاندبوو. بەشی ٨٠ 125
جاشر
1لە کۆتایی دوو ساڵدا ،یەزدان دیسانەوە موسای نارد بۆ لی فیرعەون تا نەوەی ئیسرائیل دەربهێنێت و لە خاکی میسرەوە بیاننێرێتە دەرەوە. 2ئینجا موسا چوو و هاتە ماڵی فیرعەون و ئەویش قسەکانی یەزدانی پێ وت کە ناردبووی ،بەڵم فیرعەون گوێی لە دەنگی یەزدان نەگرت و خودا هێزی خۆی لە میسر بەسەر فیرعەون و ڕەعیەتەکانیدا وروژاند و خودا فیرعەون و گەلەکەی بە بەڵیەکی زۆر گەورە و توندەوە لێدا. 3یەزدان بە دەستی هارون نارد و هەموو ئاوەکانی میسری کردە خوێن و هەموو چەم و ڕووبارەکانیان. 4کاتێک میسرییەک هات بۆ خواردنەوە و ئاو هەڵکێشان ،سەیری مەنجەڵەکەی کرد و بینی هەموو ئاوەکە گۆڕاوە بۆ خوێن .کاتێک هات بۆ خواردنەوە لە جامەکەی ئاوی ناو جامەکە بوو بە خوێن. 5کاتێک ژنێک هەویرەکەی دەکوتا و خواردنەکانی لێنا ،دەرکەوتنیان بۆ خوێن بوو. 6ئینجا یەزدان ناردەوە و هەموو ئاوەکانیان چۆلەکە دەرهێنا و هەموو چۆلەکەکان هاتنە ناو ماڵی میسرییەکان. 7کاتێک میسرییەکان دەیانخواردەوە ،سکیان پڕ بوو لە چۆلەکە و لە سکیان سەمایان دەکرد وەک چۆن سەمایان دەکرد کاتێک لە ڕووبارەکەدا بوون. 8هەموو ئاوی خواردنەوە و ئاوی چێشت لێنانیان بوو بە چۆلەکە ،هەروەها کاتێک لەسەر جێگاکانیان پاڵکەوتبوون ئارەقەیان چۆلەکەیەکی بەخێو دەکرد. 9سەرەڕای هەموو ئەمانە تووڕەیی یەزدان لێیان نەگەڕا و دەستی بۆ هەموو میسرییەکان درێژ بوو بۆ ئەوەی بە هەموو بەڵیەکی قورس لێیان بدات. 10ئینجا نارد و خۆڵ و تۆزەکەیان لێدا بۆ مێشوولە و مێشوولەکان لە میسر بەرزی دوو باڵ لەسەر زەوی بوون. 11هەروەها مێشوولە زۆر زۆر بوو ،لە گۆشتی مرۆڤ و ئاژەڵ ،لە هەموو دانیشتوانی میسر ،هەروەها یەزدان مێشوولەی ناردووە بۆ سەر پاشا و شاژن و میسری زۆر دڵتەنگ کرد بەهۆی مێشوولەکانەوە. 12سەرەڕای ئەوەش ،تووڕەیی یەزدان نەگەڕایەوە و دەستی بەسەر میسردا درێژ بوو. 13یەزدان هەموو جۆرە ئاژەڵێکی کێڵگەیی نارد بۆ میسر و هاتن و هەموو میسریان لەناوبرد ،مرۆڤ و ئاژەڵ و دار و هەموو ئەو شتانەی لە میسردا بوون. 14یەزدان مار و عەقارەب و مشک و کۆتر و کۆترە ئاگرینەکانی نارد ،لەگەڵ ئەوانی دیکە کە لە تۆزدا دەخزێن. 15مێش و مێشوولە و مێشوولە و مێشوولە و کۆترە ،هەریەکەیان بەپێی جۆرەکانی خۆیان ڕژاون. 16هەموو پەلەوەر و ئاژەڵە باڵدارەکان بە پێی جۆرەکانی خۆیان هاتنە میسر و میسرییەکانیان دڵتەنگ کرد. 17مێشوولە و مێشوولە هاتنە ناو چاو و گوێی میسرییەکان. 18کۆترەکە هاتە سەریان و ڕاویان کرد و لێی دوورکەوتنەوە و چوونە ژوورەکانی ناوەوەیان و بەدوایاندا ڕۆیشتن. 19کاتێک میسرییەکان بەهۆی ڕەوە ئاژەڵەکانەوە خۆیان شاردەوە ،دەرگاکانیان بە دوای خۆیاندا داخست و خودا فەرمانی بە سولنوتی کە لە دەریادا بوو ،سەرکەون و بچنە میسر. 20قۆڵی درێژی هەبوو ،درێژییەکەی دە باڵ لە باڵێکی پیاوێک بوو. 21ئینجا چووە سەربانەکان و دار و زەویەکەی هەڵکردەوە و بڕینی و قۆڵی درێژکردەوە بۆ ناو ماڵەکە و قوفڵەکە و پەنجەرەکەی لبرد و ماڵەکانی میسری کردەوە. 22دوای ئەوە ڕەوە ئاژەڵەکان هاتنە ناو ماڵەکانی میسر و ڕەوە ئاژەڵەکان میسرییەکانیان لەناوبرد و زۆر دڵتەنگیان کرد. 23سەرەڕای ئەوەش تووڕەیی یەزدان لە میسرییەکان دوور نەکەوتەوە و دەستی بۆیان درێژ بووەوە. 24خودا تاعونی نارد و تاعونەکە میسری گرتەوە ،لە ئەسپ و کەرەکان و وشترەکان و لە مەڕ و مەڕ و لە مرۆڤدا. 25کاتێک میسرییەکان بەیانی زوو هەستان بۆ ئەوەی ئاژەڵەکانیان ببەنە لەوەڕگە ،هەموو ئاژەڵەکانیان بینی کە مردوون. 26لە مەڕوماڵتەکانی میسرییەکان لە دە ئاژەڵێک تەنیا یەکیان مابوونەوە و لە ئاژەڵەکانی ئیسرائیل لە گۆشن یەکیان نەمرد. 27خودا هەوکردنێکی سووتێنەری بۆ گۆشتی میسرییەکان نارد ،کە پێستیان تەقاندەوە و بوو بە خورانێکی توند لە هەموو میسرییەکان لە بنی پێیانەوە تا تاجی سەریان. 28کوڵنێکی زۆر لە گۆشتیاندا بوو ،گۆشتەکانیان بەفیڕۆچوو تا ڕزی و ڕزی. 29سەرەڕای ئەوەش تووڕەیی یەزدان نەگەڕایەوە و دەستی بەسەر هەموو میسردا درێژ بوو. 30یەزدان تەپوتۆزێکی زۆر قورسی نارد ،کە ترێیەکانیان لێدا و دارە میوەکانیان شکاند و وشکیان کردەوە تا کەوتنە سەریان. 31هەروەها هەموو گیایەکی سەوز وشک بووەوە و لەناوچوون ،چونکە ئاگرێکی تێکەڵو لە نێوان تەپوتۆزەکەدا دابەزی ،بۆیە تەپوتۆز و ئاگرەکە هەموو شتێکی سووتا. 32هەروەها مرۆڤ و ئاژەڵەکانیش کە لە دەرەوە دۆزرایەوە بەهۆی بڵێسەی ئاگر و تەپوتۆزەوە لەناوچوون و هەموو شێرە بەچکەکان ماندوو بوون. 33یەزدان جەرگەی زۆری نارد و هێنایە میسر ،جاسێل ،سالۆم ،چارگۆڵ و چاگۆلێ ،هەریەکەیان جرجێکی جۆری خۆیان بوون ،هەموو ئەو شتانەی خوارد کە تەپوتۆزەکە مابووەوە. 34ئینجا میسرییەکان بە جرجەکان دڵخۆش بوون ،هەرچەندە بەرهەمی کێڵگەکەیان خوارد و زۆریان گرت و خوێیان کرد بۆ خواردن. 35یەزدان بایەکی بەهێزی دەریای گۆڕی کە هەموو جرجەکانی برد ،تەنانەت ئەوانەی خوێیان تێدابوو و فڕێیدانە دەریای سوور .یەک جرج لە سنووری میسردا نەمایەوە. 36خودا تاریکی نارد بۆ سەر میسر ،بۆ ماوەی سێ ڕۆژ هەموو خاکی میسر و پاترۆس تاریک بوو ،بەجۆرێک مرۆڤ دەستی نەبینی کاتێک دەستی بەرزکردەوە بۆ دەمی. 126
جاشر
37لەو کاتەدا زۆرێک لە گەلی ئیسرائیل مرد کە لە یەزدان یاخی بوون و گوێیان لە موسا و هارون نەگرت و باوەڕیان بەوانە نەبوو کە خودا ناردوویەتی. 38ئەو کەسەی گوتبووی« :لە میسرەوە ناچینە دەرەوە ،نەک لە بیابانێکی وێراندا بە برسێتی لەناو بچین و گوێ لە دەنگی موسا نەدەین». 39یەزدان لە سێ ڕۆژی تاریکیدا ئازاری داون و ئیسرائیلییەکان لەو ڕۆژانەدا ناشتنیان ،بەبێ ئەوەی میسرییەکان بزانن و دڵخۆش بن. 40سێ ڕۆژ تاریکی لە میسر زۆر گەورە بوو ،هەرکەسێک وەستابوو کاتێک تاریکی هات ،لە شوێنی خۆیدا وەستابوو ،ئەوەی دانیشتبوو لە شوێنی خۆیدا مایەوە و ئەوەی پاڵکەوتبوو لە هەمان دۆخدا پاڵکەوتبوو ،ئەویش کە بە پێ دەڕۆیشت لە هەمان شوێن لەسەر زەوی دانیشتبوو . ئەم شتە بەسەر هەموو میسرییەکاندا هات ،تا تاریکییەکە تێپەڕی. 41ڕۆژانی تاریکی تێپەڕین و یەزدان موسا و هارونی نارد بۆ نەوەی ئیسرائیل و گوتیان« :جەژنەکەت بگێڕن و جەژنی پەسحەکەت بکەن ،چونکە لە نیوەی شەودا دێم بۆ هەموو میسرییەکان و هەموو یەکەم منداڵەکانیان دەکوژم ،لە یەکەم لەدایکبووی مرۆڤەوە تا یەکەم لەدایکبووی دڕندە ،کاتێک جەژنی پەسحەکەت دەبینم ،بەسەرتاندا تێدەپەڕم. 42نەوەی ئیسرائیل بەو شێوەیەی کە یەزدان فەرمانی بە موسا و هارون کردبوو ،بەو شەوە کردیان. 43لە نیوەی شەودا ،یەزدان لە ناوەڕاستی میسردا ڕۆیشت و هەموو یەکەم لەدایکبووەکانی میسری کوشت ،لە یەکەم لەدایکبووی مرۆڤەوە تا یەکەم لەدایکبووی ئاژەڵ. 44فیرعەون لە شەودا لەگەڵ هەموو خزمەتکارەکانی و هەموو میسرییەکان هەستا ،لەو شەودا هاوارێکی گەورە لە سەرانسەری میسردا هات ،چونکە ماڵێک نەبوو کە تەرمی تێدا نەبێت. 45هەروەها وێنەی یەکەمەکانی میسر کە لە دیوارەکانی ماڵەکانیاندا نەخشێندرابوون ،لەناوچوون و کەوتنە سەر زەوی. 46تەنانەت ئێسکی یەکەم منداڵیان کە پێش ئەم مردنە مردوون و لە ماڵەکانیاندا نێژراون ،لەو شەوەدا سەگەکانی میسر کۆکرانەوە و لەبەردەم میسرییەکان ڕاکێشران و فڕێدرانە بەردەمیان. 47هەموو میسرییەکان ئەم خراپەیان بینی کە لەناکاو بەسەریاندا هات ،هەموو میسرییەکان بە دەنگێکی بەرز هاواریان کرد. 48هەموو بنەماڵەکانی میسر لەو شەوەدا گریان ،هەریەکەیان بۆ کوڕەکەی و هەر پیاوێک بۆ کچەکەی ،یەکەم لەدایکبووی بوو ،لەو شەودا لە دوورەوە ئاژاوەی میسر بیسترا. 49ئەو شەو بەتیای کچی فیرعەون لەگەڵ پاشادا ڕۆیشتن بۆ گەڕان بەدوای موسا و هارون لە ماڵەکانیاندا ،لە ماڵەکانیاندا دۆزییانەوە ،لەگەڵ هەموو ئیسرائیلدا دەیانخوارد و دەیانخواردەوە و شاد بوون. 50ئینجا بەتیا بە موسا گوت« :ئایا ئەمە پاداشتی ئەو چاکەیەی کە لەگەڵ تۆدا کردوومە ،کە تۆم پەروەردە کرد و درێژت کردووتەوە و تۆ ئەم خراپەیەت بەسەر من و ماڵی باوکمدا هێناوە؟» 51موسا پێی گوت« :بەڕاستی یەزدان دە بەڵی بەسەر میسردا هێنا .ئایا هیچ خراپەیەک لە هیچ کامیانەوە بۆت کۆبووەوە؟ ئایا یەکێکیان کاریگەری لەسەر تۆ هەبوو؟ ژنەکەش وتی :نەخێر. 52موسا پێی گوت« :هەرچەندە تۆ یەکەم لەدایکبووی دایکت بیت ،بەڵم نامریت و هیچ خراپەیەک لە ناوەڕاستی میسردا ناگاتە دەستت». 53ژنەکە گوتی« :کاتێک پاشا و براکەم و هەموو ماڵ و ڕەعیەتەکانی لەم خراپەیەدا دەبینم کە یەکەم منداڵەکانی لەگەڵ هەموو یەکەم منداڵەکانی میسر لەناو دەچن؟ 54موسا پێی گوت« :بەڕاستی براکەت و ماڵەکەی و ڕەعیەتەکان ،بنەماڵەکانی میسر ،گوێیان لە قسەکانی یەزدان نەگرت ،بۆیە ئەم خراپەکارییە بەسەریاندا هات». 55فیرعەونی پاشای میسر لە موسا و هارون و هەندێک لە نەوەی ئیسرائیل کە لەو شوێنە لەگەڵیان بوون نزیک بووەوە و داوای لێکردن. 56هەستە و براکانتان ببە ،هەموو نەوەی ئیسرائیل کە لە خاکەکەدان ،لەگەڵ مەڕ و گاکانیان و هەموو موڵکەکانیان ،هیچیان نەمێنێتەوە ، تەنها لە یەزدانی پەروەردگارتان بۆم بپاڕێنەوە. 57موسا بە فیرعەونی گوت« :ئەگەر تۆ یەکەم منداڵی دایکت بیت ،بەڵم مەترسە ،چونکە نامری ،چونکە یەزدان فەرمانی داوە کە تۆ بژیت ،بۆ ئەوەی هێزی گەورە و قۆڵی درێژکراوی بەهێزت پیشان بدات». 58فیرعەون فەرمانی بە ڕەوانەکردنی نەوەی ئیسرائیل کرد و هەموو میسرییەکان خۆیان بەهێز کرد بۆ ناردنیان ،چونکە گوتیان : «هەموومان لەناو دەچین». 59هەموو میسرییەکان ئیسرائیلییەکانیان بە سامانێکی زۆر و مەڕ و گا و شتە بەنرخەکانەوە نارد ،بەپێی سوێندی یەزدان لە نێوان ئەو و ئیبراهیمی باوکمان. 60نەوەی ئیسرائیل شەوانە چوونە دەرەوەیان دواکەوت ،کاتێک میسرییەکان هاتنە لیان بۆ ئەوەی بیانهێننە دەرەوە ،پێیان گوت« :ئایا ئێمە دزین ،تا شەوانە بچینە دەرەوە؟» 61ئینجا نەوەی ئیسرائیل داوای قاپێکی زیو و قاپێکی زێڕین و جل و بەرگیان لە میسرییەکان کرد و نەوەی ئیسرائیل جل و بەرگی میسرییەکانیان لەبەر کرد. 62ئینجا موسا بەپەلە هەستا و چووە ڕووباری میسر و تابوتەکەی یوسفیشی لێ هێنا و لەگەڵ خۆی برد. 63نەوەی ئیسرائیلیش تابوتەکانی باوکی لەگەڵ خۆی و هەریەکەیان تابوتەکانی هۆزەکەی خۆیان لەگەڵ خۆیان هێنا. بەشی ٨١ 1نەوەی ئیسرائیل لە ڕامسێسەوە بەرەو سوکۆت ڕۆیشتن ،نزیکەی شەش سەد هەزار پیاو بە پێ ،جگە لە منداڵە بچووکەکان و ژنەکانیان. 2هەروەها جەماوەرێکی تێکەڵو لەگەڵیان سەرکەوتن و مەڕ و مەڕ و مەڕ و ماڵتێکی زۆر. 3مانەوەی نەوەی ئیسرائیل کە بە زەحمەت لە خاکی میسر نیشتەجێ بوون ،دوو سەد و دە ساڵ بوو. 127
جاشر
4لە کۆتایی دوو سەد و دە ساڵدا ،یەزدان بە دەستێکی بەهێز نەوەی ئیسرائیلی لە میسرەوە هێنایە دەرەوە. 5نەوەی ئیسرائیل لە میسر و گۆشن و ڕامسێسەوە ڕۆیشتن و لە پانزەهەمین ڕۆژی مانگی یەکەمدا لە سوکۆت ئۆردوگایان دانا. 6میسرییەکان هەموو یەکەم منداڵەکانیان کە یەزدان لێیدابوون بە خاک سپێردرا و هەموو میسرییەکان بۆ ماوەی سێ ڕۆژ کوژراوەکانیان نێژران. 7نەوەی ئیسرائیل لە سوکۆتەوە ڕۆیشتن و لە ئەتۆم لە کۆتایی بیابانەکەدا ئۆردوگایان کرد. 8لە سێیەم ڕۆژی دوای ئەوەی میسرییەکان یەکەم منداڵیان نێژرا ،پیاوێکی زۆر لە میسرەوە هەستان و بەدوای ئیسرائیلدا ڕۆیشتن بۆ ئەوەی بگەڕێنەوە بۆ میسر ،چونکە پەشیمان بوون لەوەی ئیسرائیلییەکانیان لە کۆیلیەتی دوورخستەوە. 9پیاوێک بە دراوسێکەی گوت« :بەڕاستی موسا و هارون قسەیان لەگەڵ فیرعەون کرد و گوتیان« :ئێمە سێ ڕۆژ دەڕۆین بۆ بیابان و قوربانی دەکەین بۆ یەزدانی پەروەردگارمان». 10ئێستا با بەیانی زوو هەستن و بیانگەڕێنینەوە ،ئەگەر لەگەڵ ئێمە بگەڕێنەوە بۆ میسر بۆ لی ئاغاکانیان ،ئەوا دەزانین کە باوەڕیان پێی هەیە ،بەڵم ئەگەر نەگەڕێنەوە ،ئەوا شەڕیان لەگەڵ دەکەین و بە هێزێکی گەورە و دەستێکی بەهێزەوە بگەڕێنەوە. 11بەیانی هەموو ئاغاکانی فیرعەون و نزیکەی حەوت سەد هەزار پیاو لەگەڵیان هەستان و لەو ڕۆژەدا لە میسرەوە چوونە دەرەوە و گەیشتنە ئەو شوێنەی کە نەوەی ئیسرائیل لێی بوو. 12هەموو میسرییەکان بینییان و بینیان موسا و هارون و هەموو نەوەی ئیسرائیل لەبەردەم پیحەهیرۆت دانیشتوون و دەیانخوارد و دەیانخواردەوە و جەژنی یەزدانیان دەگێڕا. 13هەموو میسرییەکان بە نەوەی ئیسرائیلیان گوت« :بەڕاستی ئێوە وتتان :ئێمە بۆ ماوەی سێ ڕۆژ لە بیابان گەشتێک دەکەین و قوربانی دەکەین بۆ خوداکەمان و دەگەڕێینەوە». 14ئێستا ئەم ڕۆژە پێنج ڕۆژە لە ڕۆشتنتان ،بۆچی ناگەڕێنەوە بۆ لی ئاغاکانتان؟ 15موسا و هارون وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :چونکە یەزدانی پەروەردگارمان لە ئێمەدا شایەتحاڵی داوە و دەڵێت« :ئێوە چیتر ناگەڕێنەوە بۆ میسر ،بەڵکو خۆمان دەبەینەوە بۆ خاکێک کە شیر و هەنگوین لێ دەڕژێت ،وەک چۆن یەزدانی پەروەردگارمان سوێندی بە باوباپیرانمان خواردبوو کە پێمان بدات». 16کاتێک ئاغاکانی میسر بینیان کە نەوەی ئیسرائیل گوێیان لێناگرن بۆ گەڕانەوە بۆ میسر ،خۆیان پشتێنیان بەست بۆ شەڕکردن لەگەڵ ئیسرائیل. 17یەزدان دڵی نەوەی ئیسرائیل لەسەر میسرییەکان بەهێزتر کرد و لێدانێکی توندیان لێدا و شەڕەکەش بەسەر میسرییەکاندا سەخت بوو ، هەموو میسرییەکان لە بەردەم نەوەی ئیسرائیل هەڵهاتن ،چونکە زۆرێکیان بە دەستی ئیسرائیل لەناوچوون. 18ئاغاکانی فیرعەون چوونە میسر و بە فیرعەونیان گوت« :نەوەی ئیسرائیل هەڵتوون و چیتر ناگەڕێنەوە بۆ میسر و بەم شێوەیە موسا و هارون قسەیان لەگەڵ کردین. 19فیرعەونیش ئەم شتەی بیست و دڵی و دڵی هەموو ڕەعیەتەکانی دژی ئیسرائیل بوون و پەشیمان بوون کە ئیسرائیلیان ناردووە .هەموو میسرییەکان ئامۆژگاری فیرعەونیان کرد کە بەدوای نەوەی ئیسرائیلدا بگەڕێت تا بگەڕێنەوە سەر بارگرانییەکانیان. 20هەریەکەیان بە براکەی گوت« :ئەمە چیمان کردووە کە ئیسرائیلمان لە کۆیلیەتیمان ناردووە؟» 21یەزدان دڵی هەموو میسرییەکانی بەهێز کرد بۆ ئەوەی بەدوای ئیسرائیلییەکاندا بگەڕێن ،چونکە یەزدان ویستی میسرییەکان لە دەریای سووردا بڕوخێنێت. 22فیرعەون هەستا و گالیسکەکەی بەستەوە و فەرمانی بە هەموو میسرییەکان کرد کۆببنەوە ،جگە لە منداڵە بچووکەکان و ژنەکان یەک پیاو نەما. 23هەموو میسرییەکان لەگەڵ فیرعەون ڕۆیشتن بۆ ڕاوەدوونانی نەوەی ئیسرائیل ،ئۆردوگای میسریش ئۆردوگایەکی زۆر گەورە و قورس بوو ،نزیکەی دە سەد هەزار پیاو. 24هەموو ئەم ئۆردوگایە ڕۆیشتن و ڕاوەدووی نەوەی ئیسرائیلیان گرت بۆ ئەوەی بیانگەڕێننەوە بۆ میسر ،ئەوانیش لە لی دەریای سوور کەمپیان کرد. 25ئینجا نەوەی ئیسرائیل چاویان بەرز کردەوە و بینیان هەموو میسرییەکان بەدوایاندا دەڕۆن ،نەوەی ئیسرائیل زۆر ترساون و نەوەی ئیسرائیل هاواریان بۆ یەزدان کرد. 26بەهۆی میسرییەکانەوە نەوەی ئیسرائیل خۆیان بەسەر چوار بەشدا دابەش کرد و بیروڕایان دابەش بوو ،چونکە لە میسرییەکان دەترسان ، موساش لەگەڵ هەریەکەیان قسەی دەکرد. 27یەکەم فیرقە لە نەوەی ڕوبێن و شیمعون و عیساخار بوو ،بڕیاریان دا خۆیان فڕێ بدەنە ناو دەریاکە ،چونکە زۆر لە میسرییەکان دەترسان. 28موسا پێی گوتن« :مەترسن ،وەستان و ڕزگاری یەزدان ببینن کە ئەمڕۆ بۆتان جێبەجێ دەکات». 29فیرقەی دووەم لە نەوەی زابولون و بنیامین و نەفتالی بوو ،بڕیاریان دا لەگەڵ میسرییەکان بگەڕێنەوە بۆ میسر. 30موسا پێی گوتن« :مەترسن ،چونکە وەک چۆن ئەمڕۆ میسرییەکانتان بینی ،ئیتر بۆ هەمیشە نایانبینن». 31فیرقەی سێیەم لە نەوەی یەهودا و یوسف بوو ،بڕیاریان دا بچن بۆ پێشوازیکردن لە میسرییەکان بۆ ئەوەی شەڕیان لەگەڵ بکەن. 32موسا پێی گوتن« :لە شوێنەکانتان بوەستن ،چونکە یەزدان شەڕتان بۆ دەکات و ئێوەش بێدەنگ دەبن». 33فیرقەی چوارەم لە نەوەی لێڤی و گاد و ئاشێر بوو ،بڕیاریان دا بچنە ناو میسرییەکان بۆ ئەوەی شەرمەزاریان بکەن ،موسا پێی گوتن : «لە بنکەکانتان بمێننەوە و مەترسن ،تەنیا بانگی یەزدان بکەن تا لە دەستی ئەوان ڕزگارتان بکات». 34دوای ئەمە موسا لە ناو گەلەکە هەستا و لە یەزدان پاڕایەوە و گوتی. 128
جاشر
35ئەی یەزدانی پەروەردگاری هەموو زەوی ،ئێستا گەلەکەت ڕزگار بکە کە لە میسرەوە هێناتانە دەرەوە ،با میسرییەکان شانازی بەوەوە نەکەن کە هێز و هێز هی ئەوانە. 36یەزدان بە موسای گوت« :بۆچی هاوارم بۆ دەکەیت؟ »بە نەوەی ئیسرائیل بڵێ کە ئەوان دەڕۆن و تۆ دارەکەت لەسەر دەریا درێژ بکەرەوە و دابەشی بکە و نەوەی ئیسرائیل پێیدا تێدەپەڕن». 37موسا وای کرد و چەقۆکەی لەسەر دەریا هەڵگرت و دابەشی کرد. 38ئاوی دەریاکە دابەش بوو بۆ دوانزە بەش و نەوەی ئیسرائیل بە پێ و پێڵوەوە تێدەپەڕین ،وەک ئەوەی مرۆڤ بە ڕێگایەکی ئامادەکراودا تێدەپەڕێت. 39یەزدان بە دەستی موسا و هارون سەرسوڕهێنەرەکانی خۆی لە میسر و دەریادا بۆ نەوەی ئیسرائیل دەرخست. 40کاتێک نەوەی ئیسرائیل چوونە ناو دەریاکە ،میسرییەکان بەدوایاندا هاتن و ئاوی دەریاکە بەسەریاندا هاتەوە و هەموویان لە ئاوەکەدا نوقم بوون ،جگە لە فیرعەون یەک کەسیش نەمایەوە ،کە سوپاسی یەزدانی کرد و باوەڕیان پێی هەبوو ،بۆیە یەزدان لەو کاتەدا لەگەڵ میسرییەکان نەیکرد. 41یەزدان فەرمانی بە فریشتەیەک کرد کە لە میسرییەکان بیبات ،ئەوانیش فڕێیاندایە سەر خاکی نەینەوا و بۆ ماوەیەکی زۆر پاشایەتیی بەسەریدا کرد. 42لەو ڕۆژەدا یەزدان ئیسرائیلی لە دەستی میسر ڕزگار کرد و هەموو نەوەی ئیسرائیل بینیان کە میسرییەکان لەناوچوون و دەستی گەورەی یەزدانیان بینی ،کە لە میسر و دەریادا کردوویەتی. 43ئینجا موسا و نەوەی ئیسرائیل ئەم گۆرانییەیان بۆ یەزدان گوت ،لەو ڕۆژەی کە یەزدان میسرییەکانی خستە بەردەمیان. 44هەموو ئیسرائیل بە یەکەوە گۆرانییان دەوت و گوتیان« :من گۆرانی بۆ یەزدان دەڵێم ،چونکە ئەو زۆر بەرزە ،ئەسپ و سوارەکەی فڕێیداوەتە دەریا .سەیرکە لە کتێبی یاسای خودادا نووسراوە. 45دوای ئەمە نەوەی ئیسرائیل لە گەشتەکەیاندا ڕۆیشتن و لە مەرا ئۆردوگایان کرد و یەزدان یاسا و حوکمەکانی لەو شوێنەدا لە مەرا بە نەوەی ئیسرائیل دا و یەزدان فەرمانی بە نەوەی ئیسرائیل کرد کە بە هەموو ڕێگاکانیدا بڕۆن و خزمەتیان بکەن. 46لە مەرەحەوە ڕۆیشتن و گەیشتنە ئەلیم و لە ئەلیم دوانزە کانیاوی ئاو و حەفتا دار خورما هەبوون و منداڵەکانیش لەوێ لە لی ئاوەکە ئۆردوگایان دانا. 47لە ئەلیمەوە ڕۆیشتن و گەیشتنە بیابانی سین ،لە پانزەهەمین ڕۆژی مانگی دووەمی دوای ڕۆشتنیان لە میسر. 48لەو کاتەدا یەزدان مەنای بە نەوەی ئیسرائیل دەدا تا بیخۆن و یەزدان ڕۆژ بە ڕۆژ خواردنی لە ئاسمانەوە بۆ نەوەی ئیسرائیل دەباری. 49نەوەی ئیسرائیل بۆ ماوەی چل ساڵ مەنانەیان خوارد ،بە درێژایی ئەو ڕۆژانەی کە لە بیابانەکەدا بوون ،تا گەیشتنە خاکی کەنعان بۆ ئەوەی بیکەنە خاکی. 50لە بیابانی سین هاتنە دەرەوە و لە عەلوش ئۆردوگایان دانا. 51لە عەلوشەوە هاتنە دەرەوە و لە ڕەفیدیم ئۆردوگایان دانا. 52کاتێک نەوەی ئیسرائیل لە ڕەفیدیم بوون ،ئامالیکی کوڕی ئەلیفاز ،کوڕی عیسۆی برای زێفۆ ،هات بۆ شەڕکردن لەگەڵ ئیسرائیل. 53هەشت سەد و هەزار پیاوی سیحرباز و جادووگەری لەگەڵ خۆی هێنا و خۆی بۆ شەڕ لەگەڵ ئیسرائیل لە ڕەفیدیم ئامادە کرد. 54شەڕێکی گەورە و سەختیان لە دژی ئیسرائیل ئەنجامدا ،یەزدان ئەمالێک و گەلەکەی ڕادەستی موسا و نەوەی ئیسرائیل و یەشوع کوڕی نون ئەفراتی خزمەتکاری موسا کرد. 55ئینجا نەوەی ئیسرائیل بە لێواری شمشێرەوە لە ئامالیک و گەلەکەیدا ،بەڵم شەڕەکە زۆر سەخت بوو بەسەر نەوەی ئیسرائیل. 56یەزدان بە موسای گوت« :ئەم شتە وەک یادگاریەک لە کتێبێکدا بنووسە و بیخە دەستی یەشوعی کوڕی نون ،خزمەتکارەکەت و فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل دەدەیت و بڵێ :کاتێک دەگەیتە خاکی کەنعان ،یادی ئەمالێک لە ژێر ئاسمانەوە بە تەواوی دەسڕیتەوە». 57موسا وای کرد و کتێبەکەی برد و ئەم قسانەی لەسەر نووسی و گوتی: 58لەبیرت بێت کە ئامالێکەکان لە ڕێگادا چییان لەگەڵ کردوویت کاتێک لە میسرەوە چوویتە دەرەوە. 59لە ڕێگادا چاوی پێت کەوت و لە پشتت دا ،ئەوانەی لە پشتتەوە لواز بوون کاتێک بێهێز و ماندوو بوویت. 60بۆیە کاتێک یەزدانی پەروەردگارت لە هەموو دوژمنەکانت لە دەوروبەری ئەو خاکەی کە یەزدانی پەروەردگارت وەک میراتت پێدەدات ،بۆ ئەوەی ببێتە خاوەندارێتی ،پشوودانت پێدەبەخشێت ،یادی ئامالێکەکان لە ژێر ئاسمانەوە دەسڕیتەوە ،لەبیری ناکەیت. 61ئەو پاشایەی کە بەزەیی بە ئامالێک ،یان یادەوەرییەکەی یان بە نەوەکانیدا بێتەوە ،سەیرکە من داوای لێدەکەم و لە نێو گەلەکەیدا دەیبڕم. 62موسا هەموو ئەمانەی لە کتێبێکدا نووسی و فەرمانی بە نەوەی ئیسرائیل کرد کە هەموو ئەم شتانە بگرن. بەشی ٨٢ 1نەوەی ئیسرائیل لە ڕەفیدیمەوە هاتنە دەرەوە و لە مانگی سێیەمی چوونە دەرەوەیان لە میسرەوە لە بیابانی سینا ئۆردوگایان دانا. 2لەو کاتەدا ڕوئێلی میدیانی ،خەزووری موسا ،لەگەڵ زیپۆرا کچەکەی و دوو کوڕەکەی هات ،چونکە بیستبووی ئەو سەرسوڕهێنەرانەی یەزدان بەسەر ئیسرائیلدا کردبوو ،کە لە دەستی میسر ڕزگاری کردبوون. 3ڕۆوێل هاتە لی موسا بۆ ئەو بیابانەی کە ئۆردوگای لێدابوو ،شاخی خودای لێ بوو. 4موسا بە ڕێزێکی زۆرەوە ڕۆیشت بۆ پێشوازی لە خەزووری و هەموو ئیسرائیل لەگەڵیدا بوون. 5ڕائوێل و منداڵەکانی بۆ ماوەی چەندین ڕۆژ لە نێو ئیسرائیلییەکان مانەوە و ڕائوێل لەو ڕۆژەوە یەزدانی ناسی. 6لە مانگی سێیەمی ڕۆیشتنی نەوەی ئیسرائیل لە میسر ،لە ڕۆژی شەشەمی میسردا ،یەزدان دە فەرمانەکەی لە چیای سینا بە ئیسرائیل دا. 7هەموو ئیسرائیل گوێیان لە هەموو ئەم فەرمانانە بوو ،هەموو ئیسرائیل لەو ڕۆژەدا زۆر بە یەزدان شاد بوون. 129
جاشر
8شکۆمەندی یەزدان لەسەر چیای سینا جێگیر بوو ،بانگی موسا کرد ،موساش لە ناوەڕاستی هەورێکدا هات و بەرەو شاخەکە سەرکەوت. 9موسا چل ڕۆژ و چل شەو لەسەر چیا بوو .نانێکی نەخوارد و ئاوی نەخواردەوە ،یەزدان فێری یاسا و حوکمەکانی کرد بۆ ئەوەی فێری نەوەی ئیسرائیل بکات. 10یەزدان ئەو دە فەرمانەی کە فەرمانی بە نەوەی ئیسرائیل کردبوو لەسەر دوو لوحی بەرد نووسی ،کە بە موسا دا بۆ ئەوەی فەرمان بە نەوەی ئیسرائیل بکات. 11لە کۆتایی چل ڕۆژ و چل شەودا ،کاتێک یەزدان قسەکانی لەگەڵ موسا لە چیای سینا تەواو کرد ،یەزدان لوحە بەردەکانی بە پەنجەی خودا نووسیبووی بە موسا. 12کاتێک نەوەی ئیسرائیل بینی کە موسا لە چیاکە دابەزیوە ،لە دەوری هارون کۆبوونەوە و گوتیان« :ئەم پیاوە موسا نازانین چی بەسەر هاتووە». 13ئێستا هەستە و خودایەکمان بۆ دروست بکە کە پێشمان بڕوات ،تا نەمری. 14هارون زۆر لە خەڵکەکە ترسا ،فەرمانی پێکردن زێڕی بۆ بهێنن و کردی بە گوێدرێژێکی تواوە بۆ خەڵک. 15ئینجا یەزدان پێش ئەوەی لە چیاکە دابەزێت بە موسا فەرموو« :دابەزە ،چونکە گەلەکەت کە لە میسرەوە هێناوتە دەرەوە خۆیان خراپ کردووە». 16گوێدرێژێکی تواوەیان بۆ خۆیان دروست کردووە و کڕنۆشیان بۆ داناوە ،ئێستا وازم لێ بێنە ،تا لەسەر زەوی بیانکوژم ،چونکە گەلێکی مل ڕەقن. 17موسا داوای لە ڕووخساری یەزدان کرد و بەهۆی ئەو گوێدرێژەی کە دروستیان کردبوو ،داوای لە یەزدان کرد بۆ گەلەکە ،دواتر لە شاخەکە دابەزی و دوو لوحی بەرد لە دەستیدا بوو ،کە خودا پێی بەخشیبوو فەرمان بە ئیسرائیلییەکان بکات. 18کاتێک موسا لە ئۆردوگاکە نزیک بووەوە و گوێدرێژەکەی بینی کە خەڵکەکە دروستیان کردبوو ،تووڕەیی موسا هەڵگیرسا و لووحەکانی ژێر چیاکە شکاند. 19ئینجا موسا هاتە ئۆردوگاکە و گوێدرێژەکەی برد و بە ئاگر سووتاندی و وردی کرد تا بوو بە تۆزی ورد و بەسەر ئاوەکەدا بڵویکردەوە و دایە ئیسرائیلییەکان تا بیخۆنەوە. 20نزیکەی سێ هەزار پیاو کە گوێدرێژەکەیان دروستکردبوو ،بە شمشێری یەکتر لە خەڵکەکە گیانیان لەدەستدا. 21سبەینێ موسا بە گەلەکەی گوت« :دەچمە لی یەزدان ،ڕەنگە کەفارەتی گوناهەکانتان بکەمەوە کە لەبەردەم یەزدان گوناهتان کردووە». 22دیسان موسا چووە لی یەزدان و چل ڕۆژ و چل شەو لەگەڵ یەزدان مایەوە. 23لە ماوەی چل ڕۆژەکەدا موسا لە پێناو نەوەی ئیسرائیلدا داوای لە یەزدان کرد و یەزدان گوێی لە دوعای موسا گرت و یەزدانیش لە پێناو ئیسرائیلدا داوای لێکرد. 24ئینجا یەزدان بە موسا قسەی کرد کە دوو لوحی بەرد ببڕێت و بیهێنێتە لی یەزدان ،ئەویش دە فەرمانەکەی لەسەر بنووسێت. 25ئینجا موسا وای کرد ،هاتە خوارەوە و دوو لوحەکەی بڕی و بەرەو چیای سینا بەرەو لی یەزدان ڕۆیشت و یەزدان دە فەرمانەکەی لەسەر لوحەکان نووسی. 26ئینجا موسا چل ڕۆژ و چل شەو لەگەڵ یەزدان مایەوە و یەزدانیش ڕێنمایی کرد لە ڕێسا و حوکمەکان بۆ ئەوەی بیداتە ئیسرائیل. 27یەزدان فەرمانی بە نەوەی ئیسرائیل کرد کە پیرۆزگایەک بۆ یەزدان دروست بکەن ،تا ناوی تێیدا جێگیر بێت ،یەزدان وێنەی پیرۆزگاکە و وێنەی هەموو کەلوپەلەکانی نیشان دا. 28لە کۆتایی چل ڕۆژەکەدا ،موسا لە شاخەکە هاتە خوارەوە و دوو لوحەکە لە دەستیدا بوو. 29موسا هاتە لی نەوەی ئیسرائیل و هەموو قسەکانی یەزدانی پێ گوتن و یاسا و ڕێسا و حوکمەکانی فێر کرد کە یەزدان فێری کردبوون. 30ئینجا موسا قسەی یەزدانی بە نەوەی ئیسرائیل کرد کە پیرۆزگایەکی بۆ دروست بکرێت و لەنێو نەوەی ئیسرائیلدا نیشتەجێ بێت. 31گەلەکە زۆر دڵخۆش بوون بەو هەموو چاکەیەی کە یەزدان لە ڕێگەی موساوە پێی گوتوون و گوتیان« :هەموو ئەو شتانەی یەزدان پێی وتوویت دەیکەین». 32گەلەکە وەک یەک پیاو هەستان و قوربانییەکی بەخشندەیان بۆ پیرۆزگای یەزدان کرد و هەرکەسێک پێشکەشکردنی یەزدانی هێنا بۆ کاری پیرۆزگاکە و هەموو خزمەتەکانی. 33هەموو نەوەی ئیسرائیل هەریەکەیان لە هەموو ئەو شتانەی کە لە موڵکەکەیدا دۆزرایەوە بۆ کاری پیرۆزگای یەزدان ،زێڕ و زیو و مس و هەموو شتێکیان هێنا کە بۆ پیرۆزگاکە گونجاو بوو. 34هەموو ئەو دانایانەی کە کاریان دەکرد ،هاتن و پیرۆزگای یەزدانیان دروستکرد ،بەپێی هەموو ئەو شتانەی کە یەزدان فەرمانی پێکردبوو ،هەرکەسێک لەو کارەی کە پراکتیزەی کردبوو .هەموو داناکانی دڵیان پیرۆزگاکە و کەلوپەلەکانی و هەموو کەلوپەلەکانیان بۆ خزمەتە پیرۆزەکە دروست کرد ،وەک یەزدان فەرمانی بە موسا کردبوو. 35لە کۆتایی پێنج مانگدا کاری پیرۆزگای چادرەکە تەواو بوو و نەوەی ئیسرائیل هەموو ئەو کارانەیان کرد کە یەزدان فەرمانی بە موسا کردبوو. 36ئینجا پیرۆزگاکە و هەموو کەلوپەلەکانیان هێنایە لی موسا .وەک ئەو نوێنەرایەتییەی کە یەزدان بە موسا نیشانی دابوو ،نەوەی ئیسرائیلیش بە هەمان شێوە. 37ئینجا موسا کارەکەی بینی و بینی وەک یەزدان فەرمانی پێکردبوو کارەکەیان ئەنجامدا ،بۆیە موسا بەرەکەتی خستە سەریان. بەشی ٨٣
130
جاشر
1لە مانگی دوانزەهەمدا ،لە بیست و سێهەمین ڕۆژی مانگەکەدا ،موسا هارون و کوڕەکانی برد و جلەکانیان لەبەر کرد و مەسحی کردن و وەک یەزدان فەرمانی پێکردبوون بەسەریاندا ،موسا هەموو ئەو قوربانیانەی هێنا کە یەزدان لەو ڕۆژەدا فەرمانی پێکردبوو. 2دوای ئەوە موسا هارون و کوڕەکانی برد و پێی گوتن« :بۆ ماوەی حەوت ڕۆژ لە دەرگای چادرەکە بمێننەوە ،چونکە بەم شێوەیە فەرمانم پێکراوە». 3هارون و کوڕەکانی هەموو ئەو شتانەیان کرد کە یەزدان لە ڕێگەی موساەوە فەرمانی پێکردبوون ،حەوت ڕۆژ لە دەرگای چادرەکە مانەوە. 4لە ڕۆژی هەشتەمدا کە یەکەم ڕۆژی مانگی یەکەم بوو ،لە ساڵی دووەمی ڕۆشتنی ئیسرائیلییەکان لە میسر ،موسا پیرۆزگاکەی دروستکرد و موسا هەموو کەلوپەلی چادرەکە و هەموو کەلوپەلی پیرۆزگاکە دانا و هەموو ئەو کارانەی کرد کە یەزدان فەرمانی پێکردبوو. 5موسا بانگەوازی هارون و کوڕەکانی کرد و قوربانی سووتاندن و قوربانی گوناهیان بۆ خۆیان و نەوەی ئیسرائیل هێنا ،وەک یەزدان فەرمانی بە موسا کردبوو. 6لەو ڕۆژەدا دوو کوڕی هارون ،نەداب و ئەبیحو ،ئاگری نامۆیان وەرگرت و هێنایانە بەردەم یەزدان کە فەرمانی پێنەکردوون ،ئاگرێک لە بەردەم یەزدان هاتە دەرەوە و سووتاندیان و لەو ڕۆژەدا لەبەردەم یەزدان گیانیان لەدەستدا. 7پاشان لەو ڕۆژەی کە موسا دروستکردنی پیرۆزگاکەی تەواو کرد ،سەرۆکەکانی نەوەی ئیسرائیل دەستیان کرد بە هێنانی قوربانییەکانیان لەبەردەم یەزدان بۆ تەرخانکردنی قوربانگاکە. 8هەر سەرۆکێک بۆ یەک ڕۆژ ،هەر ڕۆژێک شازادەیەک بۆ دوانزە ڕۆژ قوربانییەکانیان دەهێنا. 9هەموو ئەو قوربانیانەی کە دەیانهێنا ،هەریەکەیان لە ڕۆژگاری خۆیدا ،یەک قاپێکی زیو کە کێشی سەد و سی شیکڵ بوو ،یەک قاپێکی زیو کە حەفتا شیکل بوو بە پێی شیکلی پیرۆزگاکە ،هەردووکیان پڕ بوون لە ئاردی ورد ،لەگەڵ ڕۆن تێکەڵکرابوون بۆ قوربانییەکی گۆشتی. 10کەوچکێک کە کێشی دە شیکل زێڕ بوو ،پڕ بوو لە بخور. 11یەک گامێش و یەک بەرخ و یەک بەرخی تەمەن یەک ساڵ بۆ قوربانی سووتاندن. 12یەک بزنیش بۆ قوربانی گوناه. 13دوو گا و پێنج بەرخ و پێنج بزن و پێنج بەرخی تەمەن یەک ساڵ بۆ قوربانی هاوبەش. 14دوانزە سەرۆک ئیسرائیل ڕۆژ بە ڕۆژ بەم شێوەیە ،هەریەکە لە ڕۆژگاری خۆیدا. 15دوای ئەوە بوو لە سێزدەهەمین ڕۆژی مانگەکەدا ،موسا فەرمانی بە نەوەی ئیسرائیل کرد کە جەژنی پەسح بەڕێوەببەن. 16نەوەی ئیسرائیل لە چواردەهەمین ڕۆژی مانگەکەدا جەژنی پەسحیان لە وەرزی خۆیدا بەڕێوەبرد ،وەک یەزدان فەرمانی بە موسا کردبوو ،نەوەی ئیسرائیلیش بە هەمان شێوە. 17لە مانگی دووەمدا ،لە یەکەم ڕۆژیدا ،یەزدان بە موسا گوت. 18سەری هەموو نێرەکانی نەوەی ئیسرائیل لە بیست ساڵ و سەرووترەوە بژمێرە ،تۆ و هارونی براکەت و دوانزە سەرۆکەکەی ئیسرائیل. 19موسا وای کرد و هارون لەگەڵ دوانزە سەرۆکەکەی ئیسرائیل هات و نەوەی ئیسرائیلیان لە بیابانی سینا ژمارد. 20ژمارەی نەوەی ئیسرائیل بەپێی بنەماڵەی باوباپیرانیان ،لە بیست ساڵن و سەرووتر ،شەش سەد و سێ هەزار و پێنج سەد و پەنجا کەس بوو. 21بەڵم نەوەی لێڤی لە براکانیان کە نەوەی ئیسرائیل بوون نەژماردرابوون. 22ژمارەی هەموو نێرەکانی نەوەی ئیسرائیل لە مانگێک و سەرووترەوە بیست و دوو هەزار و دوو سەد و حەفتا و سێ کەس بوو. 23ژمارەی نەوەی لێڤی لە تەمەنی مانگێکەوە و سەرووترەوە بیست و دوو هەزار کەس بوو. 24موسا هەریەکەیان کاهینەکان و لێڤییەکانی خستە خزمەت و بارگرانی خۆیان بۆ خزمەتکردنی پیرۆزگای چادرەکە ،وەک یەزدان فەرمانی بە موسا کردبوو. 25لە بیستەمین ڕۆژی مانگەکەدا هەورەکە لە چادرەکەی شایەتحاڵی وەرگیرا. 26لەو کاتەدا نەوەی ئیسرائیل لە بیابانی سینا بەردەوام بوون و سێ ڕۆژ گەشتیان کرد و هەورەکەش لەسەر بیابانی پاران وەستا .لەوێ تووڕەیی یەزدان لە ئیسرائیل هەڵگیرسا ،چونکە یەزدانیان توڕە کردبوو و داوای خواردنیان لێکردبوو ،بۆ ئەوەی بیخۆن. 27یەزدان گوێی لە دەنگی ئەوان بوو و ژەمێکی پێبەخشین کە بۆ ماوەی مانگێک خواردیان. 28بەڵم دوای ئەمە تووڕەیی یەزدان بەرامبەریان هەڵگیرسا و سەربڕینێکی زۆریان لێدا و لەوێدا نێژران. 29نەوەی ئیسرائیل ئەو شوێنەیان ناونا کەبرۆت حەتاوا ،چونکە لەوێ ئەو گەلەیان نێژرا کە ئارەزووی گۆشتیان دەکرد. 30ئینجا لە کەبرۆت حەتاوا ڕۆیشتن و لە حەزەرۆت کە لە بیابانی پاراندایە ،چەقۆیان چەقاند. 31کاتێک نەوەی ئیسرائیل لە حەجەرۆت بوون ،تووڕەیی یەزدان لەسەر میریام هەڵگیرسا بەهۆی موسا و پەتا بوو ،وەک بەفر سپی بوو. 32ئەو ژنە بۆ ماوەی حەوت ڕۆژ لە دەرەوەی ئۆردوگاکە زیندانی کرا ،تا دوای پەتاکە وەرگیرایەوە. 33دوای ئەوە نەوەی ئیسرائیل لە حەزەرۆتەوە ڕۆیشتن و لە کۆتایی بیابانی پاران چاڵیان دا. 34لەو کاتەدا یەزدان بە موسا قسەی کرد کە دوانزە پیاو لە نەوەی ئیسرائیل بنێرێت ،پیاوێک بۆ هۆزێک ،بۆ ئەوەی بچن لە خاکی کەنعاندا بگەڕێن. 35موسا دوانزە پیاوەکەی نارد و هاتنە خاکی کەنعان بۆ ئەوەی لێی بکۆڵنەوە و لێی بکۆڵنەوە ،هەموو خاکەکەیان لە بیابانی سین تا ڕەحۆب گەڕاندەوە ،کاتێک دەگەیتە کامۆت. 36لە کۆتایی چل ڕۆژدا هاتنە لی موسا و هارون و وەک ئەوەی لە دڵیاندا بوو هەواڵیان بۆ گەیاند و دە کەس لە پیاوەکان هەواڵێکی خراپیان بۆ نەوەی ئیسرائیل هێنایە سەر ئەو خاکەی کە لێیان کۆڵیەوە و گوتیان« :باشترە بۆ ئێمە بگەڕێینەوە بۆ میسر نەک بچینە ئەم خاکە ، خاکێک کە دانیشتووانەکەی دەفڕێنێت». 131
جاشر
37بەڵم یەشوع کوڕی نون و کالێبی کوڕی یەفونە کە لە خاکەکە دەگەڕان ،گوتیان« :زەوی زۆر باشە». 38ئەگەر یەزدان لێمان دڵخۆش بێت ،ئەوا دەمانگەیەنێتە ئەم خاکە و پێمان دەدات ،چونکە خاکێکە کە شیر و هەنگوین لێی دەڕژێت. 39بەڵم نەوەی ئیسرائیل گوێیان لێ نەگرت و گوێیان لە قسەکانی ئەو دە پیاوە گرت کە هەواڵێکی خراپیان لەبارەی خاکەکەوە هێنابوو. 40یەزدان گوێی لە مورمورییەکانی نەوەی ئیسرائیل بوو و تووڕە بوو و سوێندی خوارد و گوتی: 41بێجگە لە کالێبی کوڕی یەفونە و یەشوع کوڕی نون ،هیچ پیاوێک لەم نەوەیە خراپەکارە لە تەمەنی بیست ساڵەوە و سەرووترەوە خاکەکە نابینێت. 42بەڵم بە دڵنیاییەوە ئەم نەوەیە خراپە لەم بیابانەدا لەناو دەچن و منداڵەکانیان دێنە ئەو خاکە و خاوەندارێتی دەکەن .بۆیە تووڕەیی یەزدان لە ئیسرائیل هەڵگیرسا و چل ساڵ لە بیابانەکاندا سەرگەردانیان کرد تا کۆتایی ئەو نەوەیە خراپەکارە ،چونکە شوێن یەزدان نەکەوتن. 43گەلەکە ماوەیەکی زۆر لە بیابانی پاران نیشتەجێ بوون و دواتر بە ڕێگای دەریای سوور بەرەو بیابانەکە ڕۆیشتن. بەشی ٨٤ 1لەو کاتەدا کۆڕەحی کوڕی یەتزەری کوڕی کەحاتی کوڕی لێڤی ،پیاوێکی زۆری لە نەوەی ئیسرائیل گرت و لەگەڵ موسا و هارون و هەموو جەماعەتەکەدا شەڕیان کرد. 2یەزدان لێیان تووڕە بوو ،زەوی دەمی کردەوە و قوتی دا ،لەگەڵ ماڵەکانیان و هەموو کەلوپەلەکانیان و هەموو پیاوەکانی سەر بە کۆڕە. 3دوای ئەمە خودا گەلەکەی بۆ ماوەیەکی زۆر بە ڕێگای چیای سێعیردا سووڕانەوە. 4لەو کاتەدا یەزدان بە موسای فەرموو« :جەنگ لە دژی نەوەی عیسۆ وروژێنە ،چونکە من هیچ شتێکتان پێ نادەم ،ئەوەندەی بنی پێی بتوانێت پێی ببڕێت ،چونکە چیای سێیرم وەک میرات بەخشیوە بە عیسۆ. 5بۆیە نەوەی عیسۆ لە سەردەمی پێشوودا لەگەڵ نەوەی سەعیر شەڕیان کرد و یەزدان نەوەی سەعیری دابووە دەستی نەوەی عیسۆ و لە پێشیان لەناوبرد و تا ئەمڕۆش نەوەی عیسۆ لە شوێنی ئەوان نیشتەجێ بوون. 6بۆیە یەزدان بە نەوەی ئیسرائیلی فەرموو« :لەگەڵ نەوەی عیسۆی براکانتان شەڕ مەکەن ،چونکە هیچ شتێک لە خاکەکەیان هی ئێوە نییە ، بەڵکو دەتوانن بە پارە خواردنیان لێ بکڕن و بیخۆن ،ئاویان لێ بکڕن و بیخۆنەوە. 7نەوەی ئیسرائیل بەپێی قسەی یەزدانیان کرد. 8نەوەی ئیسرائیل بە بیابانەکەدا ڕۆیشتن و بۆ ماوەیەکی زۆر بە ڕێگای چیای سینادا دەسوڕانەوە و دەستیان بە نەوەی عیسۆ نەدا و بۆ ماوەی نۆزدە ساڵ لەو ناوچەیەدا مانەوە. 9لەو کاتەدا لتینۆس پاشای نەوەی کیتیم لە چل و پێنجەمین ساڵی حوکمڕانیدا کۆچی دوایی کرد ،کە چواردەهەمین ساڵی ڕۆیشتنی نەوەی ئیسرائیلە لە میسر. 10ئینجا لە شوێنی خۆی کە بۆ خۆی دروستی کردبوو لە خاکی کیتیم نێژران و ئەبیمناس لە شوێنی ئەو بۆ ماوەی سی و هەشت ساڵ پاشایەتی بوو. 11نەوەی ئیسرائیل لەو ڕۆژانەدا ،لە کۆتایی نۆزدە ساڵدا سنووری نەوەی عیسۆیان تێپەڕاند و هاتن و بە ڕێگای بیابانی مۆئابدا تێپەڕین. 12یەزدان بە موسای گوت« :مۆئاب گەمارۆ مەدە و شەڕیان لەگەڵ مەکە ،چونکە هیچ لە خاکەکەیان نادەمێ». 13نەوەی ئیسرائیل بۆ ماوەی نۆزدە ساڵ بە ڕێگای بیابانی مۆئابدا تێپەڕین و شەڕیان لەگەڵ نەکرد. 14لە ساڵی سی و شەشەمی ڕۆیشتنی نەوەی ئیسرائیل لە میسر ،یەزدان دڵی سیحۆنی پاشای ئەمۆرییەکانی دا و شەڕی کرد و ڕۆیشت بۆ شەڕکردن لەگەڵ نەوەی مۆئاب. 15ئینجا سیهۆن نێردراوی نارد بۆ لی بیۆری کوڕی جاناعس کوڕی بەلعامی ڕاوێژکاری پاشای میسر و بەلەعامی کوڕەکەی ،بۆ ئەوەی نەفرەت لە مۆئاب بکەن ،بۆ ئەوەی بدرێتە دەستی سیهۆن. 16نێردراوەکان چوون و بیۆری کوڕی جانیاس و بەلەعامی کوڕەکەیان لە پەترۆر لە میزۆپۆتامیا هێنا ،بۆیە بیۆر و بەلعامی کوڕی هاتنە شاری سیهۆن و لەبەردەم سیحۆنی پاشای ئەمۆرییەکان نەفرەتیان لە مۆئاب و پاشاکەیان کرد. 17ئینجا سیهۆن لەگەڵ هەموو سوپاکەیدا ڕۆیشت و چووە مۆئاب و شەڕی لەگەڵدا کرد و چۆکی دا و یەزدانیش ڕادەستی خۆی کرد و سیهۆن پاشای مۆئابی کوشت. 18سیهۆن هەموو شارەکانی مۆئابی لە شەڕەکەدا گرت .هەروەها حەشبۆنی لێ وەرگرتن ،چونکە حەشبۆن یەکێک بوو لە شارەکانی مۆئاب ،سیحۆنیش میرەکانی و ئاغاکانی لە حەشبۆن دانا ،حەشبۆنیش لەو ڕۆژانەدا هی سیحۆن بوو. 19بۆیە مەتەڵەکان بیۆر و بەلعامی کوڕی ئەم قسانەیان گوت« :وەرە بۆ حەشبۆن ،شاری سیهۆن دروست دەکرێت و جێگیر دەکرێت». 20ئاخ بۆ تۆ مۆئاب !تۆ ون بوویت ،ئەی گەلی کەمۆش !سەیرکە لەسەر کتێبی یاسای خودا نووسراوە. 21کاتێک سیهۆن مۆئابی داگیر کرد ،پاسەوانی لە شارەکانی مۆئاب دانا و ژمارەیەکی بەرچاو لە نەوەی مۆئاب لە شەڕدا کەوتنە دەستی سیهۆن و کوڕ و کچێکی زۆری گرت و پاشایان کوشت .بۆیە سیهۆن ڕووی لە خاکەکەی خۆی کردەوە. 22ئینجا سیهۆن چەندین دیاری زیو و زێڕی بە بیۆر و بەلەعامی کوڕەکەی بەخشی و دەریانکرد و چوونە میزۆپۆتامیا بۆ ماڵ و وڵتەکەیان. 23لەو کاتەدا هەموو نەوەی ئیسرائیل لە ڕێگای بیابانی مۆئاب تێپەڕین و گەڕانەوە و گەمارۆی بیابانی ئەدۆمیان دا. 24لە مانگی یەکەمی چلهەمین ساڵی ڕۆشتنیان لە میسرەوە هەموو کۆبوونەوەکە هاتنە بیابانی سین و نەوەی ئیسرائیل لەوێ لە کادێش لە بیابانی سین نیشتەجێ بوون و میریام لەوێ مرد و لەوێ نێژرا. 25لەو کاتەدا موسا نێردراوی بۆ حەداد پاشای ئەدۆم نارد و گوتی« :ئیسرائیلی برات ئەمە دەفەرموێت :با بە خاکەکەتدا تێپەڕ بم ،بە کێڵگە و باخی ترێدا تێناپەڕین ،ئاوی بیرەکە ناخۆینەوە .لە ڕێگای پاشادا دەڕۆین. 132
جاشر
26ئەدۆم پێی گوت« :بە وڵتەکەمدا تێناپەڕیت ،ئەدۆم لەگەڵ گەلێکی بەهێزدا بەرەوڕووی نەوەی ئیسرائیل ڕۆیشت». 27نەوەی عیسۆ ڕەتیانکردەوە نەوەی ئیسرائیل بە خاکەکەیاندا تێپەڕن ،بۆیە ئیسرائیلییەکان لێیان دوور کەوتنەوە و شەڕیان لەگەڵ نەکرد. 28چونکە پێش ئەمە یەزدان فەرمانی بە نەوەی ئیسرائیل دابوو و گوتی« :لەگەڵ نەوەی عیسۆ شەڕ مەکەن ،بۆیە ئیسرائیلییەکان لێیان دوورکەوتنەوە و شەڕیان لەگەڵ نەکرد». 29ئینجا نەوەی ئیسرائیل لە کادێش ڕۆیشتن و هەموو گەل گەیشتنە چیای هۆر. 30لەو کاتەدا یەزدان بە موسای گوت« :بە هارونی براکەت بڵێ لەوێ دەمرێت ،چونکە نایەتە ئەو خاکەی کە من داومە بە نەوەی ئیسرائیل». 31هارون بە فەرمانی یەزدان لە ساڵی چل و لە مانگی پێنجەمدا ،لە یەکەم ڕۆژی مانگەکەدا ،بە فەرمانی یەزدان بەرەو چیای هۆر سەرکەوت. 32هارون تەمەنی سەد و بیست و سێ ساڵ بوو کاتێک لە چیای هۆر کۆچی دوایی کرد. بەشی ٨٥ 1پاشا ئارادی کەنعانی کە لە باشوور نیشتەجێ بوو ،بیست کە ئیسرائیلییەکان بە ڕێگای سیخوڕەکانەوە هاتوون ،هێزەکانی خۆی ڕێکخست بۆ شەڕکردن لەگەڵ ئیسرائیلییەکان. 2نەوەی ئیسرائیل زۆر لێی دەترسان ،چونکە سوپایەکی گەورە و قورسی هەبوو ،بۆیە نەوەی ئیسرائیل بڕیاریان دا بگەڕێنەوە بۆ میسر. 3نەوەی ئیسرائیل بە درێژایی سێ ڕۆژ گەڕانەوە بۆ مەسارات بێنی یاکۆن ،چونکە زۆر ترسیان لە پاشا ئاراد هەبوو. 4نەوەی ئیسرائیل نەیانویست بگەڕێنەوە شوێنی خۆیان ،بۆیە سی ڕۆژ لە بێنی جاکۆن مانەوە. 5کاتێک نەوەی لێڤی بینی کە نەوەی ئیسرائیل ناگەڕێنەوە ،لەبەر خاتری یەزدان ئیرەیییان برد ،هەستان و شەڕیان لەگەڵ ئیسرائیلییەکان کرد کە برایان بوو ،جەستەیەکی گەورەیان لێ کوشت و ناچاریان کرد بگەڕێنەوە بۆ شوێنی خۆیان ،چیای هۆر. 6کاتێک گەڕانەوە ،پاشا عەراد خەریکی ڕێکخستنی سوپای خۆی بوو بۆ شەڕکردن لەگەڵ ئیسرائیلییەکان. 7ئیسرائیل سوێندی خوارد و گوتی« :ئەگەر ئەم گەلە بدەیتە دەستم ،ئەوا شارەکانیان بە تەواوی لەناو دەبەم». 8یەزدان گوێی لە دەنگی ئیسرائیل گرت و کەنعانییەکانی دا بە دەستیان و ئەوان و شارەکانیان بە تەواوی وێران کرد و شوێنەکەی ناونا هۆرمە. 9نەوەی ئیسرائیل لە چیای هۆرەوە ڕۆیشتن و لە ئۆبۆت چەقۆیان دا و لە ئۆبۆتەوە ڕۆیشتن و لە ئیجە عەباریم لە سنووری مۆئاب چەقۆیان دا. 10ئینجا نەوەی ئیسرائیل ناردیان بۆ مۆئاب و گوتیان« :با ئێستا بە خاکەکەتدا تێپەڕین و بچینە شوێنی خۆمان ،بەڵم نەوەی مۆئاب ڕێگەیان نەدا نەوەی ئیسرائیل بە خاکەکەیاندا تێپەڕن ،چونکە نەوەی مۆئاب زۆر ترسان لەوەی کە نەوەی ئیسرائیل بەسەریاندا نەهێنن وەک چۆن سیهۆن پاشای ئەمۆریەکان بەسەریاندا هێنابوو ،کە خاکەکەیان گرتبوو و زۆرێکیان کوشتبوو. 11بۆیە مۆئاب ڕێگەی نەدا ئیسرائیلییەکان بە خاکەکەیدا تێپەڕن ،یەزدان فەرمانی بە نەوەی ئیسرائیل کرد و گوتی« :لە دژی مۆئاب شەڕ نەکەن ،بۆیە ئیسرائیلییەکان لە مۆئاب دوورکەوتنەوە». 12ئینجا نەوەی ئیسرائیل لە سنووری مۆئابەوە ڕۆیشتن و گەیشتنە ئەودیوی عەرنۆن ،سنووری مۆئاب ،لە نێوان مۆئاب و ئەمۆرییەکان و لە سنووری سیحۆنی پاشای ئەمۆرییەکان لە بیابانی کەدێمۆت چەقۆیان دانا. 13ئینجا نەوەی ئیسرائیل پێغەمبەریان نارد بۆ لی سیحۆنی پاشای ئەمۆرییەکان و گوتیان. 14با بە خاکەکەتدا تێپەڕین ،ناچینە ناو کێڵگە و باخەکانی ترێ ،بە ڕێگای پاشادا دەڕۆین تا سنوورەکەت تێدەپەڕین ،بەڵم سیهۆن ڕێگەی نەدا ئیسرائیلییەکان تێپەڕن. 15ئینجا سیهۆن هەموو گەلی ئەمۆرییەکانی کۆکردەوە و چووە بیابان بۆ پێشوازیکردن لە نەوەی ئیسرائیل ،لە یاحازیش لەگەڵ ئیسرائیل شەڕی کرد. 16یەزدان سیحۆنی پاشای ئەمۆرییەکانی دایە دەستی نەوەی ئیسرائیل و ئیسرائیل هەموو گەلی سیحۆنی بە لێواری شمشێر کوشت و تۆڵەی دۆسیەی مۆئاب کردەوە. 17نەوەی ئیسرائیل خاکی سیحۆنیان لە ئارامەوە تا یابوک و نەوەی عەمۆنیان گرتە دەست و هەموو تاڵنی شارەکانیان گرت. 18ئیسرائیل هەموو ئەم شارانەی گرت و ئیسرائیل لە هەموو شارەکانی ئەمۆرییەکان نیشتەجێ بوو. 19هەموو نەوەی ئیسرائیل بڕیاریان دا شەڕ لەگەڵ نەوەی عەمۆن بکەن و خاکەکەیان بگرن. 20جا یەزدان بە نەوەی ئیسرائیلی فەرموو« :گەمارۆی نەوەی عەمۆن مەدەن و شەڕیان لەگەڵ مەکەن ،چونکە لە خاکەکەیان هیچتان پێ نادەم ،نەوەی ئیسرائیلیش گوێیان لە قسەی یەزدان گرت و لەگەڵ نەوەی عەمۆن شەڕیان نەکرد. 21ئینجا نەوەی ئیسرائیل گەڕانەوە و بە ڕێگای باشان بەرەو خاکی ئۆگی پاشای باشان ڕۆیشتن و ئۆگی پاشای باشان چووە دەرەوە بۆ ئەوەی لە شەڕدا ڕووبەڕووی ئیسرائیلییەکان ببنەوە ،لەگەڵ خۆیدا چەندین پیاوی ئازا و هێزێکی زۆر بەهێزی لە گەلی ئەمۆریەکانەوە هەبوو. 22ئۆگی پاشای باشان پیاوێکی زۆر بەهێز بوو ،بەڵم ناعرۆنی کوڕەکەی زۆر بەهێز بوو ،تەنانەت لە خۆی بەهێزتر بوو. 23ئۆگ لە دڵی خۆیدا گوتی« :ئەوەتا هەموو ئۆردوگای ئیسرائیل سێ پارسە کۆدەکاتەوە ،ئێستا بە یەکجاری بەبێ شمشێر و ڕم دەیانکوژم». 24ئوگ چووە سەر چیای یاحاز و بەردێکی گەورەی لێ وەرگرت کە درێژییەکەی سێ پارسا بوو ،لەسەر سەری دانا و بڕیاریدا بیخاتە سەر ئۆردوگای نەوەی ئیسرائیل و هەموو ئیسرائیلییەکان بەو بەردە لێبدات. 133
جاشر
25فریشتەی یەزدان هات و بەردەکەی لە سەری ئۆگ کون کرد و بەردەکە کەوتە سەر ملی ئۆگ کە ئۆگ بەهۆی قورسایی بەردەکەی سەر ملی کەوتە سەر زەوی. 26لەو کاتەدا یەزدان بە نەوەی ئیسرائیلی گوت« :لێی مەترسن ،چونکە من ئەو و هەموو گەلەکەی و هەموو خاکەکەیم داوەتە دەستتان ، وەک چۆن لەگەڵ سیهۆنتان کرد ،لەگەڵیدا بیکەن». 27ئینجا موسا لەگەڵ ژمارەیەکی کەم لە نەوەی ئیسرائیل هاتە خوارەوە بۆ لی و موسا بە دارێک لە پاژنەی پێیەکانی ئۆگی دا و کوشتی. 28دوای ئەوە نەوەی ئیسرائیل بەدوای نەوەی ئۆگ و هەموو گەلەکەیدا ڕۆیشتن و لێیان دا و لەناویان برد تا هیچ پاشماوەیەکیان نەما. 29دوای ئەوە موسا هەندێک لە نەوەی ئیسرائیلی نارد بۆ ئەوەی سیخوڕی لە یاعزەر بکەن ،چونکە یاعزەر شارێکی زۆر بەناوبانگ بوو. 30سیخوڕەکان چوونە یاعزەر و لێیان کۆڵیەوە و سیخوڕەکان پشتیان بە یەزدان بەست و لەگەڵ پیاوەکانی یاعزەر شەڕیان کرد. 31ئەم پیاوانە یاعزەر و گوندەکانیان گرت و یەزدان ڕادەستیان کرد و ئەمۆرییەکانیشیان دەرکرد کە لەوێ بوون. 32ئینجا نەوەی ئیسرائیل خاکی دوو پاشای ئەمۆرییەکانیان گرت ،شەست شار کە لە ئەودیوی ئوردونەوە بوون ،لە چەمی ئارنۆنەوە تا چیای هێرمان. 33ئینجا نەوەی ئیسرائیل بەڕێکەوتن و گەیشتنە دەشتی مۆئاب کە لەمبەری ئوردوندایە لە لی ئەریحا. 34نەوەی مۆئاب گوێیان لە هەموو ئەو خراپەکارییە بوو کە نەوەی ئیسرائیل بەسەر دوو پاشای ئەمۆرییەکاندا کردبوو ،کە سیهۆن و ئۆگیان کردبوو ،بۆیە هەموو پیاوانی مۆئاب زۆر لە ئیسرائیلییەکان دەترسان. 35پیرەکانی مۆئاب گوتیان« :ئەوە دوو پاشای ئەمۆریەکان سیحۆن و ئۆگ ،کە لە هەموو پاشاکانی سەر زەوی بەهێزتر بوون ،نەیانتوانی لە دژی نەوەی ئیسرائیل بوەستن ،کەواتە چۆن دەتوانین لەبەردەمیان بوەستین؟» 36بەڕاستی پێشتر پەیامێکیان بۆ ناردین کە لە ڕێگاکەیاندا بە خاکەکەماندا تێپەڕین ،ئێمەش ڕێگەیان پێنەدەین ،ئێستا بە شمشێرە قورسەکانیان ڕوومان دەکەنەوە و لەناومان دەبەن .مۆئاب بەهۆی نەوەی ئیسرائیلەوە دڵتەنگ بوو ،زۆر لێیان دەترسان و پێکەوە ئامۆژگارییان کرد کە چی بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا بکرێت. 37پیرەکانی مۆئاب بڕیاریان دا و یەکێک لە پیاوەکانیان بە ناوی باڵک کوڕی زیپۆری مۆئابی برد و لەو کاتەدا کردیان بە پاشا بەسەریاندا ، باڵکیش پیاوێکی زۆر ژیر بوو. 38پیرەکانی مۆئاب هەستان و ڕەوانەی نەوەی میدیان کرد بۆ ئەوەی ئاشتی لەگەڵیان بکەن ،چونکە لەو ڕۆژانەدا شەڕ و دوژمنایەتییەکی گەورە لە نێوان مۆئاب و میدیاندا هەبووە ،لە سەردەمی حەدادی کوڕی بێدادی پاشای ئەدۆمەوە ،کە لە کێڵگەی مۆئابدا میدیانی کوشت ،تا ئەم ڕۆژانە. 39ئینجا نەوەی مۆئاب ناردیان بۆ نەوەی میدیان و ئاشتییان لەگەڵدا کرد و پیرەکانی میدیان هاتنە خاکی مۆئاب بۆ ئەوەی ئاشتی لەگەڵ نەوەی میدیان بکەن. 40پیرەکانی مۆئاب لەگەڵ پیرەکانی میدیان ئامۆژگارییان کرد کە چی بکەن بۆ ئەوەی ژیانیان لە ئیسرائیل ڕزگار بکەن. 41هەموو نەوەی مۆئاب بە پیرەکانی میدیانیان گوت« :ئێستا نەوەی ئیسرائیل هەموو ئەو شتانەی دەوروبەرمان دەلێسێنن ،وەک چۆن گا چیمەنی کێڵگەکە دەلێسێت ،چونکە بەم شێوەیە بەرامبەر دوو پاشای ئەمۆرییەکانیان کرد کە لە ئێمە بەهێزترن. 42پیرەکانی میدیان بە مۆئابیان گوت« :بیستوومانە لەو کاتەی کە سیحۆنی پاشای ئەمۆرییەکان شەڕی لەگەڵ ئێوەدا کرد ،کاتێک زاڵ بوو بەسەرتاندا و خاکی ئێوەی گرت ،لە میزۆپۆتامیاوە ڕەوانەی بیۆری کوڕی جانیاس و بەلعامی کوڕی کردبوو ،ئەوان هاتن و نەفرەتیان لێکردیت .بۆیە دەستی سیهۆن زاڵ بوو بەسەرتاندا و خاکی ئێوەی گرت. 43ئێستا ئێوەش بنێرن بۆ لی بەلعامی کوڕەکەی ،چونکە هێشتا لە خاکەکەیدا ماوەتەوە و کرێیەکەی پێبدەن ،تاکو بێت و نەفرەت لە هەموو ئەو خەڵکە بکات کە لێیان دەترسیت .بۆیە پیرەکانی مۆئاب ئەم شتەیان بیست و پێیان خۆش بوو بۆ بەلعامی کوڕی بیۆر بنێرن. 44بالکی کوڕی زیپۆر پاشای مۆئاب نێردراوی بۆ بەلعام نارد و گوتی. 45سەیرکە گەلێک لە میسرەوە دێتە دەرەوە ،سەیرکە ڕووی زەوی دادەپۆشن و بەرامبەرم دەمێننەوە. 46ئێستا وەرە و نەفرەت لەم گەلە بکە لە پێناومدا ،چونکە ئەوان زۆر بەهێزن بۆ من ،ڕەنگە من سەرکەوتوو بم لە شەڕکردنیان و دەرکردنیان ،چونکە بیستوومە ئەوەی کە تۆ بەرەکەتی پێ ببەخشیت ،بەرەکەتدارە و ئەوەی تۆ جنێوی پێدەدەیت نەفرەتی لێدەکرێت. 47پێغەمبەرانی باڵەک چوونە لی بەلعام و بەلعامیان هێنا بۆ ئەوەی نەفرەت لە گەل بکەن بۆ ئەوەی شەڕ لەگەڵ مۆئاب بکەن. 48ئینجا بەلعام هاتە لی باڵەک بۆ ئەوەی جنێو بە ئیسرائیل بدات ،یەزدان بە بەلعامی گوت« :نەفرەت لەم گەلە مەکە چونکە بەختەوەرە». 49بەلعام ڕۆژ بە ڕۆژ هانی بەلەعامی دەدا کە جنێوی بە ئیسرائیل بدات ،بەڵم بەلعام گوێی لە باڵک نەگرت بەهۆی ئەو قسەیەی یەزدان کە بە بەلعامی گوتبوو. 50کاتێک باڵک بینی کە بەلعام بە خواستی خۆی ڕازی نابێت ،هەستا و گەڕایەوە ماڵەوە ،بەلمیش گەڕایەوە بۆ خاکەکەی و لەوێشەوە چووە میدیان. 51نەوەی ئیسرائیل لە دەشتی مۆئابەوە ڕۆیشتن و لە بنی ئوردن لە بەیت یسیمۆتەوە تا هابیل شیتیم لە کۆتایی دەشتەکانی مۆئاب چەقۆیان دا. 52کاتێک نەوەی ئیسرائیل لە دەشتی شیتیم نیشتەجێ بوون ،لەگەڵ کچانی مۆئاب دەستیان کرد بە لەشفرۆشی. 53ئینجا نەوەی ئیسرائیل لە مۆئاب نزیک بوون و نەوەی مۆئاب چادرەکانیان لە بەرامبەر ئۆردوگای نەوەی ئیسرائیل هەڵدا. 54نەوەی مۆئاب لە نەوەی ئیسرائیل ترسان و نەوەی مۆئاب هەموو کچەکانیان و ژنەکانیان برد کە ڕوخسارێکی جوان و جوانیان هەبوو و زێڕ و زیو و جل و بەرگی گرانبەهایان لەبەر کرد. 55نەوەی مۆئاب ئەو ژنانەیان لەبەردەم دەرگای چادرەکانیان دانا ،بۆ ئەوەی نەوەی ئیسرائیل بیانبینن و ڕوویان لێ بکەنەوە و لەگەڵ مۆئاب شەڕ نەکەن. 56هەموو نەوەی مۆئاب ئەم کارەیان لەگەڵ نەوەی ئیسرائیل کرد و هەر پیاوێک ژن و کچەکەی لە دەرگای چادرەکەی خۆی دانا ،هەموو نەوەی ئیسرائیل کردەوەی نەوەی مۆئابیان بینی و نەوەی ئیسرائیل ڕوویان لە کچانی مۆئاب کرد و تەماحیان لێکردن و چوونە لی ئەوان. 134
جاشر
57کاتێک عیبرییەک دەهاتە بەر دەرگای چادرەکەی مۆئاب و کچێکی مۆئابی بینی و لە دڵیدا داوای لێکرد و لە دەرگای چادرەکەدا ئەوەی ئارەزووی دەکرد لەگەڵیدا قسەی دەکرد ،لە کاتێکدا کە پێکەوە قسەیان دەکرد ،پیاوەکانی چادرەکە دەهاتنە دەرەوە و وەک ئەم قسانە بە عیبری قسەیان دەکرد. 58بەڕاستی دەزانن کە ئێمە براین ،هەموومان نەوەی لوت و نەوەی ئیبراهیمی برایین ،بۆچی لەگەڵمان نامێنیتەوە و بۆچی نانی ئێمە و قوربانییەکەمان ناخۆن؟ 59کاتێک نەوەی مۆئاب بەم شێوەیە بە قسەکانیان زەقیان کرد و بە قسە چەقۆکێشەکانیان سەرسامیان کرد ،لە چادرەکەدا دانیشتیان و خواردنیان بۆ دروست کرد و قوربانییان بۆ کرد ،ئەویش لە قوربانییەکانیان و نانەکەیان خوارد. 60پاشان شەرابیان پێدا و ئەویش خواردەوە و سەرخۆش بوو ،کچێکی جوانیان لەبەردەمیدا دانا ،ئەویش بەو شێوەیەی کە حەزی لێی بوو لەگەڵیدا کرد ،چونکە نەیدەزانی چی دەکات ،چونکە شەرابی زۆری خواردبووەوە. 61بەم شێوەیە نەوەی مۆئاب بۆ ئیسرائیل لەو شوێنە ،لە دەشتی شیتیم ،تووڕەیی یەزدان لەسەر ئیسرائیل هەڵگیرسا ،تاعونێکی بۆ ناویان نارد و بیست و چوار هەزار پیاو لە ئیسرائیلییەکان گیانیان لەدەستدا. 62پیاوێک لە نەوەی شیمعون هەبوو کە ناوی زیمری کوڕی سالو بوو ،لە چاوی هەموو نەوەی ئیسرائیلدا خۆی بە کۆسبی کچی زور پاشای میدیانەوە گرێدا. 63ئینجا فینیاسی کوڕی ئیلزەری کوڕی هارونی کاهین ئەم کارە خراپەی بینی کە زیمری کردوویەتی ،ڕمێکی برد و هەستا و بەدوایاندا ڕۆیشت و هەردووکیان کون و کوشتیان ،تاعونەکەش لە نەوەی ئیسرائیل وەستا. بەشی ٨٦ 1لەو کاتەدا دوای تاعونەکە ،یەزدان بە موسا و بە ئەلعازەری کوڕی هارونی کاهینی گوت. 2سەرانی هەموو کۆمەڵەی نەوەی ئیسرائیل ،لە تەمەنی بیست ساڵەوە و سەرووترەوە ،هەموو ئەوانەی کە لە سوپادا چوونە دەرەوە ،ژمارە بکەن. 3موسا و ئەلعەزەر نەوەی ئیسرائیلیان بەپێی بنەماڵەکانیان ژمارد و ژمارەی هەموو ئیسرائیل حەوت سەد هەزار و حەوت سەد و سی بوو. 4ژمارەی نەوەی لێڤی لە یەک مانگەوە و سەرووتر بیست و سێ هەزار کەس بوو ،لە نێو ئەمانەدا پیاوێک لەو کەسانە نەبوو کە موسا و هارون لە بیابانی سینادا ژمارەیان کردبوو. 5چونکە یەزدان پێی گوتبوون کە لە بیاباندا دەمرن ،بۆیە هەموویان مردن ،جگە لە کالێبی کوڕی یەفونە و یەشوع کوڕی نون هیچیان نەمابوون. 6دوای ئەمە بوو کە یەزدان بە موسا فەرموو« :بە نەوەی ئیسرائیل بڵێ تۆڵەی دۆسیەی براکانیان لە نەوەی ئیسرائیل لە میدیان بکەنەوە». 7موسا وای کرد و نەوەی ئیسرائیل دوانزە هەزار پیاویان لە نێوانیاندا هەڵبژارد کە هەزار کەس بوون بۆ هۆزێک و چوونە میدیان. 8نەوەی ئیسرائیل لە دژی میدیان شەڕیان کرد و هەر پیاوێکیان کوشت ،هەروەها پێنج سەرۆکەکەی میدیان و بەلەعامی کوڕی بیۆریش بە شمشێر کوشتیان. 9نەوەی ئیسرائیل ژنەکانی میدیانیان بە دیل گرت ،لەگەڵ منداڵە بچووکەکانیان و ئاژەڵەکانیان و هەموویان. 10هەموو غەنیمەت و هەموو نێچیرەکانیان برد و بردیان بۆ موسا و ئەلعەزەر بۆ دەشتەکانی مۆئاب. 11موسا و ئەلعەزەر و هەموو سەرۆکەکانی کۆبوونەوەکە بە خۆشحاڵییەوە چوونە دەرەوە بۆ پێشوازییان. 12هەموو غەنیمەتەکانی میدیانیان دابەش کرد و نەوەی ئیسرائیل تۆڵەیان لە میدیان کردەوە لە پێناو براکانیان کە نەوەی ئیسرائیل بوون. بەشی ٨٧ 1لەو کاتەدا یەزدان بە موسای گوت« :ئەوەتا ڕۆژەکانت نزیک دەبنەوە ،ئێستا یەشوعی کوڕی نون خزمەتکارەکەت بگرە و بیخە ناو چادرەکە ،منیش فەرمانی پێدەدەم ،موساش وای کرد». 2یەزدان لە چادرەکەدا بە ستوونی هەورەوە دەرکەوت و ستوونی هەورەکەش لە دەرگای چادرەکە وەستابوو. 3یەزدان فەرمانی بە یەشوعی کوڕی نون کرد و پێی گوت« :بەهێز و بوێر بە ،چونکە تۆ نەوەی ئیسرائیل دەهێنیتە ئەو خاکەی کە سوێندم خوارد بیبەخشم و لەگەڵت دەبم». 4موسا بە یەشوعی گوت« :بەهێز و بوێر بە ،چونکە تۆ نەوەی ئیسرائیل دەکەیتە میراتگری خاکەکە و یەزدان لەگەڵت دەبێت ،جێت ناهێڵێت و وازت لێناهێنێت ،نە مەترسە و بێهیوا مەبە». 5موسا بانگەوازی بۆ هەموو نەوەی ئیسرائیل کرد و پێی گوتن« :هەموو ئەو چاکەتانەتان بینی کە یەزدانی پەروەردگارتان لە بیابان بۆی کردوون». 6ئێستا هەموو قسەکانی ئەم یاسایە جێبەجێ بکەن و بە ڕێگای یەزدانی پەروەردگارتان بڕۆن ،لەو ڕێگایەی کە یەزدان فەرمانی پێکردوون مەگەڕێنەوە ،نە بەرەو ڕاست و نە لی چەپ. 7موسا نەوەی ئیسرائیلی فێری یاسا و حوکم و یاساکانی کرد کە لە خاکەکەدا وەک یەزدان فەرمانی پێکردبوو. 8فێری ڕێگای یەزدان و یاساکانی کرد .سەیرکە لەسەر کتێبی یاسای خودا نووسراون کە بە دەستی موسا بەخشی بە نەوەی ئیسرائیل. 9موسا فەرمانی بە نەوەی ئیسرائیل تەواو کرد ،یەزدانیش پێی گوت« :بڕۆ سەر چیای عەباریم و لەوێ بمرە ،وەک چۆن هارونی براکەت کۆکرایەوە بۆ گەلەکەت کۆبکەرەوە». 135
جاشر
10موسا وەک یەزدان فەرمانی پێکردبوو سەرکەوت و لەوێ لە خاکی مۆئاب بە فەرمانی یەزدان مرد ،لە ساڵی چلەمی ئیسرائیلییەکان کە لە خاکی میسرەوە دەچوونە دەرەوە. 11نەوەی ئیسرائیل بۆ ماوەی سی ڕۆژ لە دەشتەکانی مۆئاب بۆ موسا گریان و ڕۆژانی گریان و ماتەمینی بۆ موسا تەواو بوو. بەشی ٨٨ 1دوای مردنی موسا بوو کە یەزدان بە یەشوعی کوڕی نون گوت. 2هەستە و لە ئوردون تێپەڕە بۆ ئەو خاکەی کە بە نەوەی ئیسرائیلم داوە و نەوەی ئیسرائیل دەکەیتە میراتگری خاکەکە. 3هەر شوێنێک کە بنی پێیەکانتان پێیدا بنێن ،هی ئێوە دەبێت ،لە بیابانی لوبنانەوە تا ڕووباری گەورە ڕووباری پێرات سنوورتان دەبێت. 4بە درێژایی تەمەنت کەس دژی تۆ ڕاوەستێت .وەک چۆن لەگەڵ موسا بووم ،بە هەمان شێوە لەگەڵت دەبم ،تەنها بەهێز و بوێری باش بە بۆ جێبەجێکردنی هەموو ئەو یاسایەی کە موسا فەرمانی پێکردوویت ،لە ڕێگاکە مەگەڕێنەوە نە بۆ ڕاست و نە بۆ لی چەپ ،بۆ ئەوەی سەرفراز بیت لە هەموو ئەو کارانەی کە دەیکەیت. 5یەشوع فەرمانی بە ئەفسەرانی ئیسرائیل کرد و گوتی« :بە ئۆردوگاکەدا تێپەڕن و فەرمان بە گەلەکە بکەن و گوتیان :خۆراک بۆ خۆتان ئامادە بکەن ،چونکە سێ ڕۆژی دیکە لە ئوردن تێدەپەڕن بۆ ئەوەی خاکەکە بگرنە دەست». 6ئەفسەرانی نەوەی ئیسرائیل وایان کرد و فەرمانیان بە گەل کرد و هەموو ئەو کارانەیان کرد کە یەشوع فەرمانی پێکردبوو. 7ئینجا یەشوع دوو پیاوی نارد بۆ ئەوەی سیخوڕی بەسەر خاکی ئەریحادا بکەن و پیاوەکان چوونە و سیخوڕییان بەسەر ئەریحادا کرد. 8لە کۆتایی حەوت ڕۆژدا لە ئۆردوگاکەدا هاتنە لی یەشوع و پێیان گوت« :یەزدان هەموو خاکەکەی داوەتە دەستمان و دانیشتووانی لە ترسدا بەهۆی ئێمەوە تواوەتەوە». 9دوای ئەوە بوو ،بەیانی یەشوع و هەموو ئیسرائیل لەگەڵیدا هەستا و لە شیتیمەوە ڕۆیشتن و یەشوع و هەموو ئیسرائیل لەگەڵیدا ڕووباری ئوردنیان تێپەڕاند .یەشوع تەمەنی هەشتا و دوو ساڵ بوو کاتێک لەگەڵ ئیسرائیل لە ئوردن تێپەڕین. 10گەلەکە لە ڕۆژی دەیەمی مانگی یەکەمدا لە ئوردنەوە بەرەو سەرەوە ڕۆیشتن و لە گیلگال لە گۆشەی ڕۆژهەڵتی ئەریحا ئۆردوگایان دانا. 11نەوەی ئیسرائیل لە چواردەهەمین ڕۆژی مانگەکەدا لە گیلگال لە دەشتەکانی ئەریحا جەژنی پەسحیان بەڕێوەبرد ،وەک لە یاسای موسادا نووسراوە. 12لەو کاتەدا لە سبەی جەژنی پەسحدا مانا وەستا و ئیتر مانا بۆ نەوەی ئیسرائیل نەما و لە بەرهەمی خاکی کەنعانیان خوارد. 13ئەریحا بە تەواوی لە دژی نەوەی ئیسرائیل داخرا ،کەس نەهاتە دەرەوە و نەچووە ژوورەوە. 14لە مانگی دووەمدا بوو ،لە یەکەم ڕۆژی مانگەکەدا ،یەزدان بە یەشوعی گوت« :هەستە ،سەیرکە من ئەریحۆم لەگەڵ هەموو گەلەکەیدا داوەتە دەستی تۆ .هەموو چەکدارەکانت ڕۆژانە جارێک بە شارەکەدا دەسوڕێنەوە ،بۆ ماوەی شەش ڕۆژ بەم شێوەیە. 15کاهینەکان شمشاڵ لێدەدەن و کاتێک گوێتان لە دەنگی شمشاڵەکە دەبێت ،هەموو گەل هاوارێکی گەورە دەکەن و دیوارەکانی شارەکە دەڕوخێن .هەموو گەل هەر کەسێک بەرەو بەرامبەرەکەی دەڕوات. 16یەشوع بەپێی هەموو ئەو شتانەی کە یەزدان فەرمانی پێکردبوو ،ئەو کارەی کرد. 17لە ڕۆژی حەوتەمدا حەوت جار بە دەوری شارەکەدا ڕۆیشتن و کاهینەکان شمشاڵیان لێدا. 18لە خولی حەوتەمدا یەشوع بە گەلەکەی گوت« :هاوار بکەن ،چونکە یەزدان هەموو شارەکەی داوەتە دەستمان». 19تەنیا شارەکە و هەموو ئەو شتانەی کە لەخۆی دەگرێت نەفرەت دەکرێن بۆ یەزدان و خۆتان لە نەفرەت لێکراوەکە بپارێزن ،نەک ئۆردوگای ئیسرائیل نەفرەت لێ بکەن و تووشی کێشە بکەن. 20بەڵم هەموو زیو و زێڕ و مس و ئاسن بۆ یەزدان تەرخان دەکرێن ،دەچنە خەزێنەی یەزدان. 21گەلەکە شمشاڵیان لێدا و هاوارێکی گەورەیان کرد ،دیوارەکانی ئەریحا ڕووخاون و هەموو گەلەکە بەرەو پێشەوە ڕۆیشتن و شارەکەیان گرت و هەموو ئەو شتانەی تێیدا بوون ،ژن و پیاو ،گەنج و پیر ،گا و مەڕ و کەر ،بە لێواری شمشێرەکە لەناوبرد. 22هەموو شارەکەیان بە ئاگر سووتاند .تەنیا قاپەکانی زیو و زێڕ و مس و ئاسنیان خستە خەزێنەی یەزدان. 23لەو کاتەدا یەشوع سوێندی خوارد و گوتی« :نەفرەت لەو پیاوەی ئەریحا دروست دەکات .بناغەی بۆ یەکەم کوڕەکەی دادەنێت و لە کوڕە بچووکەکەیدا دەروازەکانی دادەنێت. 24ئاخانی کوڕی کارمی ،کوڕی زبدی کوڕی زێرای کوڕی یەهودا ،خیانەتێکی زۆری لە شتە نەفرەتکراوەکەدا کرد و لە شتە نەفرەتکراوەکەی وەرگرت و لە چادرەکەدا شاردەوە و تووڕەیی یەزدان لە ئیسرائیل هەڵگیرسا. 25دوای ئەوە بوو کە نەوەی ئیسرائیل لە سووتاندنی ئەریحا گەڕانەوە ،یەشوع پیاوی نارد بۆ ئەوەی سیخوڕی لە عەی بکەن و شەڕی لەگەڵ بکەن. 26پیاوەکان چوونە سەرەوە و سیخوڕییان بۆ عەی کرد ،گەڕانەوە و گوتیان« :با هەموو گەلەکە لەگەڵتدا بەرەو عەی نەڕۆن ،تەنها با نزیکەی سێ هەزار پیاو بچنە سەر شارەکە و هێرش بکەنە سەر شارەکە ،چونکە پیاوەکانی کەمن». 27یەشوع وای کرد و نزیکەی سێ هەزار پیاو لە نەوەی ئیسرائیل لەگەڵیدا ڕۆیشتن و لەگەڵ پیاوەکانی عەی شەڕیان کرد. 28شەڕەکە لە دژی ئیسرائیل توند بوو ،پیاوەکانی عەی سی و شەش پیاوی ئیسرائیلیان کوشت و نەوەی ئیسرائیل لە پێش پیاوەکانی عەی هەڵهاتن. 29کاتێک یەشوع ئەم شتەی بینی ،جلەکانی دڕاند و لەگەڵ پیرەکانی ئیسرائیل لەبەردەم یەزدان کەوتە سەر زەوی و تۆزیان خستە سەر سەریان. 136
جاشر
30یەشوع گوتی« :ئەی یەزدان بۆچی ئەم گەلەت بردە سەر ڕووباری ئوردن؟ »دوای ئەوەی ئیسرائیلییەکان پشتیان لە دوژمنەکانیان کرد ، چی بڵێم؟ 31ئێستا هەموو کەنعانییەکان کە دانیشتووی ئەو خاکەن ،گوێیان لەم شتە دەبێت و دەورمان دەدەن و ناومان دەبڕن. 32یەزدان بە یەشوعی گوت« :بۆچی لەسەر ڕووخسارت دەکەوتی؟ »هەستە ،دابەزە ،چونکە ئیسرائیلییەکان گوناهیان کردووە و لە نەفرەتەکەیان وەرگرتووە .ئیتر لەگەڵیان نابم ،مەگەر شتە نەفرەت لێکراوەکە لەناو خۆیاندا لەناو نەبەن. 33ئینجا یەشوع هەستا و گەلەکەی کۆکردەوە و بە فەرمانی یەزدان ئوریمی هێنا و هۆزی یەهودا گیرا و ئەحانی کوڕی کارمی گیرا. 34ئینجا یەشوع بە ئاحانی گوت« :کوڕەکەم پێم بڵێ چیت کردووە ،ئاکان گوتی« :لە نێو تاڵنەکاندا جلێکی جوانی شینار و دوو سەد شیکڵ زیو و چەقۆیەکی زێڕم بینی کە کێشی پەنجا شیکڵ بوو .من تەماحم لێکردن و بردم و سەیرکە هەموویان لە ناو زەویدا لە ناوەڕاستی چادرەکەدا شاراوەن. 35یەشوع پیاوێکی نارد کە چوون و لە چادرەکەی ئاکان بردیان و هێنایان بۆ لی یەشوع. 36یەشوع ئاکان و ئەم کەلوپەلنە و کوڕ و کچەکانی و هەموو هی خۆی برد و بردیانە دۆڵی ئاکۆر. 37ئینجا یەشوع لەوێ بە ئاگر سووتاندیان و هەموو ئیسرائیلییەکان بە بەرد ئاکانیان بەردباران کرد و کەڵەکەیەکی بەردیان بەسەردا هەڵگرت ،بۆیە ئەو شوێنەی ناونا دۆڵی ئاکۆر ،بۆیە تووڕەیی یەزدان هێور بووەوە و دواتر یەشوع هاتە شارەکە و شەڕی لەگەڵ کرد. 38یەزدان بە یەشوعی گوت« :مەترسە و بێزار مەبە ،سەیرکە من ئای و پاشا و گەلەکەیم داوەتە دەستت و وەک چۆن لەگەڵ ئەریحا و پاشاکەیت کرد ،لەگەڵیان بکە ،تەنیا غەنیمەتەکەی و ئاژەڵەکانی وەک نێچیر بۆ خۆتان بیبەن .بۆسەیەک بۆ شارەکە دابنێ لە پشتیەوە. 39یەشوع بەپێی قسەی یەزدان کرد و سی هەزار پیاوی ئازای هەڵبژارد و ناردیان و بۆسەیان بۆ شارەکە دانا. 40فەرمانی پێکردن و گوتی« :کاتێک ئێمە دەبینن بە فێڵبازییەوە لەبەردەمیان هەڵدێن و ئەوانیش بەدوای ئێمەدا دەگەڕێن ،دواتر لە بۆسەیەک هەڵدەستن و شارەکە دەگرن و ئەوانیش هەروایان کرد». 41ئینجا یەشوع شەڕی کرد و پیاوەکانی شارەکە بەرەو ئیسرائیل چوونە دەرەوە ،نەیانزانی کە لە پشت شارەکەوە بۆسەیان بۆ داناوە. 42یەشوع و هەموو ئیسرائیلییەکان وا خۆیان نیشان دا کە ماندوو بوون و بە فێڵبازییەوە بە ڕێگای بیابان هەڵهاتن. 43پیاوەکانی عەی هەموو ئەو خەڵکەیان کۆکردەوە کە لە شارەکەدا بوون بۆ ئەوەی بەدوای ئیسرائیلییەکاندا بگەڕێن ،ئەوانیش چوونە دەرەوە و لە شارەکە دوور کەوتنەوە ،یەکێکیان نەمایەوە و شارەکەیان بە کراوەیی بەجێهێشت و بەدوای ئیسرائیلییەکاندا ڕۆیشتن. 44ئەوانەی کە لە بۆسەدا کەوتبوون لە شوێنەکانیان هەڵسان و بەپەلە هاتنە شارەکە و بردیان و ئاگریان تێبەردا ،پیاوەکانی عەی گەڕانەوە دواوە و بینیان دوکەڵی شارەکە بەرەو ئاسمانەکان بەرزبووەوە و هیچ ڕێگەیەکیان نەبوو بۆ پاشەکشەکردن بە لیەک و نە بە لیەکی دیکە. 45هەموو پیاوەکانی عەی لە ناوەڕاستی ئیسرائیل بوون ،هەندێکیان لەمل و هەندێکیان لەمل و لێیان دا و هیچیان نەما. 46ئینجا نەوەی ئیسرائیل مەلۆشی پاشای عەییان بە زیندووی برد و هێنایان بۆ لی یەشوع و یەشوع بە دارێکەوە هەڵیواسی و مرد. 47نەوەی ئیسرائیل دوای ئەوەی شارەکەیان سووتاند ،گەڕانەوە بۆ شارەکە و هەموو ئەوانەی تێیدا بوون بە لێواری شمشێر لێیان دا. 48ژمارەی ئەوانەی لە پیاوەکانی عەی کەوتبوون ،بە ژن و پیاو ،دوانزە هەزار کەس بوون .تەنها ئاژەڵ و غەنیمەتەکانی شارەکەیان بردە سەر خۆیان ،بەپێی قسەی یەزدان بۆ یەشوع. 49هەموو پاشاکانی ئەم بەری ئوردون ،هەموو پاشاکانی کەنعان ،گوێیان لەو خراپەکارییە بوو کە نەوەی ئیسرائیل بەسەر ئەریحا و عەیدا کردیان ،خۆیان کۆکردەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵ ئیسرائیل. 50تەنیا دانیشتوانی گیبعون زۆر ترسیان لە شەڕکردن لەگەڵ ئیسرائیلییەکان هەبوو بۆ ئەوەی لەناو نەچن ،بۆیە فێڵبازانە مامەڵەیان کرد و هاتنە لی یەشوع و هەموو ئیسرائیل و پێیان گوت« :ئێمە لە خاکێکی دوورەوە هاتووین ،ئێستا پەیمانمان لەگەڵدا ببەستن». 51دانیشتوانی گیبعونیش دەستیان بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا گرت و نەوەی ئیسرائیلیش پەیمانیان لەگەڵدا بەست و ئاشتییان لەگەڵدا کرد و سەرۆکەکانی کۆبوونەوەش سوێندیان پێ خوارد ،بەڵم دوای ئەوە نەوەی ئیسرائیل زانیان کە دراوسێی ئەوانن و لە نێوانیاندا نیشتەجێن. 52بەڵم نەوەی ئیسرائیل نەیانکوشت .چونکە سوێندیان بە یەزدان خواردبوو و بوون بە داربڕ و ئاوکێش. 53یەشوع پێی گوتن« :بۆچی منتان فریودا تا ئەم کارەمان لەگەڵ بکەم؟ ئەوانیش وەڵمیان دایەوە و گوتیان« :چونکە هەموو ئەو شتانەی بە خزمەتکارەکانت گوترا کە بە هەموو پاشاکانی ئەمۆرییەکان کردووتە ،ئێمەش زۆر لە ژیانمان دەترساین و ئەم کارەمان کرد». 54یەشوع لەو ڕۆژەدا ئەوانی بۆ داربڕین و ئاوکێشان دیاری کرد و دابەشی کرد بۆ کۆیلە بۆ هەموو هۆزەکانی ئیسرائیل. 55کاتێک ئەدۆنیسەدک پاشای ئۆرشەلیم گوێی لە هەموو ئەو کارانە بوو کە نەوەی ئیسرائیل بەسەر ئەریحا و عەی کردیان ،ناردی بۆ هۆهامی پاشای حەبرۆن و پیرام پاشای یارموت و یافیا پاشای لخیش و دەبەر پاشای ئەگلۆن و گوتی: 56وەرە لم و یارمەتیم بدە ،تا نەوەی ئیسرائیل و دانیشتوانی گیبعۆن کە لەگەڵ نەوەی ئیسرائیل ئاشتییان کردووە ،بکوژین. 57ئینجا خۆیان کۆکردەوە و پێنج پاشای ئەمۆریەکان لەگەڵ هەموو ئۆردوگاکانیان بەرەو سەرەوە ڕۆیشتن ،گەلێکی بەهێز کە ژمارەیان وەک خۆڵ و خۆڵەمێشی کەناری دەریا بوو. 58هەموو ئەم پاشایانە هاتنە بەردەم گیبعۆن ئۆردوگایان دانا و دەستیان کرد بە شەڕکردن لەگەڵ دانیشتوانی گیبعون و هەموو پیاوەکانی گیبعونیش ناردیان بۆ یەشوع و گوتیان« :بەپەلە وەرە بۆ لی ئێمە و یارمەتیمان بدە ،چونکە هەموو پاشاکانی ئەمۆریەکان کۆبوونەتەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵمان». 59یەشوع و هەموو گەلی شەڕکەر لە گیلگالەوە بەرەو سەرەوە ڕۆیشتن ،یەشوع لەناکاو هاتە لی ئەوان و ئەم پێنج پاشایەی بە کوشتنێکی زۆر برد. 60یەزدان لەبەردەم منداڵەکانی ئیسرائیلدا سەریان لێ شێوا ،ئەوانیش لە گیبعۆن بە کوشتنێکی ترسناک لێیاندا و لە ڕێگاکەدا کە بەرەو بەیت هۆرۆن دەڕوات تا مەکەدە بەدوایاندا ڕۆیشتن و لە بەردەم نەوەی ئیسرائیل هەڵهاتن. 61لە کاتی هەڵتنیان ،یەزدان بەردی تەپوتۆزی لە ئاسمانەوە بۆ نارد و زیاتریان بەهۆی تەپوتۆزەوە مردن ،لە سەربڕینی نەوەی ئیسرائیل. 62نەوەی ئیسرائیل بەدوایاندا ڕۆیشتن و هێشتا لە ڕێگاکەدا لێیان دەدان و بەردەوام بوون و لێیان دەدان. 137
جاشر
63کاتێک لێیان دەدا ،ڕۆژ بەرەو ئێوارە بەرەو دابەزین دەچوو ،یەشوع لەبەردەم هەموو گەلەکەدا گوتی« :خۆر ،تۆ لەسەر گبعۆن بوەستە و تۆش مانگ لە دۆڵی ئەیالۆن ،تا میللەت تۆڵەی خۆی لە دوژمنەکانی دەکاتەوە». 64یەزدان گوێی لە دەنگی یەشوع گرت و خۆر لە ناوەڕاستی ئاسمانەکاندا وەستا و شەش و سی سات وەستا و مانگیش وەستا و بەپەلە ڕۆژێکی تەواو نەهاتە خوارەوە. 65هیچ ڕۆژێکی وا نەبوو ،پێش ئەو ڕۆژە یان دوای ئەو ،یەزدان گوێی لە دەنگی پیاوێک بێت ،چونکە یەزدان شەڕی بۆ ئیسرائیل کرد. بەشی ٨٩ 1ئینجا یەشوع ئەم گۆرانییەی وت ،ئەو ڕۆژەی یەزدان ئەمۆرییەکانی دایە دەستی یەشوع و نەوەی ئیسرائیل و لەبەردەم هەموو ئیسرائیلدا فەرمووی. 2ئەی پەروەردگار ،تۆ کارە بەهێزەکانت کردووە ،کارە گەورەکانت ئەنجامداوە .کێ لە تۆ دەچێت؟ لێوەکانم گۆرانی بۆ ناوی تۆ دەڵێنەوە. 3چاکە و قەڵکەم ،تاوەرە بەرزەکەم ،گۆرانییەکی نوێت بۆ دەڵێم ،بە سوپاسەوە بۆت دەڵێم ،تۆ هێزی ڕزگاری منیت. 4هەموو پاشاکانی زەوی ستایشت دەکەن ،سەرۆکەکانی جیهان گۆرانیت بۆ دەڵێن ،نەوەی ئیسرائیل بە ڕزگاربوونت شاد دەبن ،گۆرانی دەڵێن و ستایشی دەسەڵتت دەکەن. 5ئەی پەروەردگار ،نهێنیمان بۆ تۆ ڕاگەیاند .ئێمە گوتمان تۆ خودای ئێمەیت ،چونکە تۆ پەناگە و تاوەری بەهێزی ئێمە بوویت لە دژی دوژمنەکانمان. 6هاوارمان بۆ تۆ کرد و شەرممان نەکرد ،پشتمان بە تۆ بەست و ڕزگارمان بوو .کاتێک هاوارمان بۆ کردیت ،گوێت لە دەنگمان بوو ، ڕۆحمان لە شمشێر ڕزگار کرد ،نیعمەتت نیشان داین ،ڕزگاری خۆتت پێداین ،دڵمان بە هێزی خۆت شاد کرد. 7تۆ بۆ ڕزگاربوونمان چوویتە دەرەوە ،بە قۆڵی خۆت گەلەکەتت ڕزگار کرد .لە ئاسمانەکانی پیرۆزی خۆتەوە وەڵمت داینەوە ،لە دە هەزار کەس ڕزگارت کردین. 8خۆر و مانگ لە ئاسمان وەستابوون و تۆش لە تووڕەیی خۆتدا بەرامبەر ستەمکارانمان وەستایت و فەرمانت بە حوکمەکانتدا بەسەریاندا. 9هەموو سەرۆکەکانی سەر زەوی هەستان ،پاشاکانی گەلن خۆیان کۆکردبووەوە ،لەبەردەم تۆدا نەجووڵن ،ئارەزووی شەڕەکانتیان دەکرد. 10بە تووڕەیی خۆت لە دژی ئەوان ڕاپەڕیتەوە و تووڕەیی خۆتت بەسەریاندا دابەزاند .لە تووڕەیی خۆتدا لەناوت برد و لە دڵتدا بڕاندیان. 11گەلن بە تووڕەیی تۆ وێران بوون ،پاشایەتییەکان بەهۆی تووڕەییتەوە دابەزین ،لە ڕۆژی تووڕەیی خۆتدا پاشاکانت بریندار کرد. 12توڕەیی خۆتت بەسەریاندا ڕشت ،تووڕەیی تووڕەیی خۆت دەستی بەسەردا گرت .تۆ تاوانەکانیان بەسەریاندا هێنا و لە خراپەکارییەکانیاندا بڕیت». 13تەڵەیەکیان بڵوکردەوە ،کەوتنە ناویەوە ،لە تۆڕەکەدا خۆیان شاردەوە ،پێیان گرت. 14دەستت ئامادە بوو بۆ هەموو دوژمنەکانت کە دەیانگوت« :بە شمشێرەکەیان خاکەکەیان گرتە دەست ،بە قۆڵیان لە شارەکەدا نیشتەجێ بوون .ڕووخساریان پڕ کرد لە شەرمەزاری ،قۆچەکانیان هێنایە خوارەوە بۆ سەر زەوی ،لە تووڕەیی خۆتدا ترساندت و لە تووڕەیی خۆتدا لەناوت برد. 15زەوی بە دەنگی زریانەکەت بەسەریاندا دەلەرزی و دەلەرزی ،تۆ گیانیان لە مردن نەپاراست و ژیانیان هێنایە خوارەوە بۆ گۆڕ. 16لە زریانەکەتدا بەدوایاندا ڕۆیشتیت ،لە گێژەڵوکەکەتدا وێرانت ،بارانەکەیان کردە تەپوتۆز ،کەوتنە ناو چاڵە قووڵەکانەوە تا نەیانتوانی هەستن. 17تەرمەکانیان وەک زبڵ و خاشاکێک بوون کە لە ناوەڕاستی شەقامەکاندا فڕێدرابوونە دەرەوە. 18ئەوان لە توڕەیی تۆدا لەناوچوون و لەناوچوون ،تۆ بە هێزی خۆت گەلەکەت ڕزگار کرد. 19بۆیە دڵمان بە تۆ شاد دەبێت ،گیانمان بە ڕزگاربوونت بەرز دەبێتەوە. 20زمانمان هێزی تۆ دەگێڕێتەوە ،گۆرانی دەڵێین و ستایشی کارە سەرسوڕهێنەرەکانت دەکەین. 21چونکە تۆ لە دوژمنەکانمان ڕزگارت کردین ،لە دەست ئەوانەی لە دژی ئێمە ڕاپەڕینەوە ڕزگارت کردین ،لە بەردەممان لەناوبردن و لە ژێر پێماندا دامرکاندنەوە. 22ئەی یەزدان هەموو دوژمنەکانت بەم شێوەیە لەناو دەچن و خراپەکاران وەک چەقۆیەک دەبن کە با دەیبات و خۆشەویستەکانت وەک دارێک دەبن کە لە لی ئاوەکانەوە چێنراون. 23ئینجا یەشوع و هەموو ئیسرائیل لەگەڵیدا گەڕانەوە بۆ ئۆردوگای گیلگال ،دوای ئەوەی هەموو پاشاکانیان بردەوە ،بەجۆرێک هیچ پاشماوەیەکیان نەما. 24پێنج پاشاکە بە تەنیا بە پێ لە شەڕ هەڵهاتن و خۆیان لە ئەشکەوتێکدا شاردەوە و یەشوع لە مەیدانی شەڕدا بەدوایاندا گەڕا و نەیدۆزینەوە. 25دواتر بە یەشوع گوترا« :پاشاکان دۆزراونەتەوە و لە ئەشکەوتێکدا شاراوەن». 26یەشوع گوتی« :پیاوێک دیاری بکەن کە لە دەمی ئەشکەوتەکەدا بن و پاسەوانییان بکەن ،نەک خۆیان ببەن .نەوەی ئیسرائیلیش وایان کرد. 27ئینجا یەشوع بانگەوازی بۆ هەموو ئیسرائیل کرد و بە ئەفسەرانی جەنگی گوت« :پێتان بخەنە سەر ملی ئەم پاشایانە ،یەشوع گوتی : «یەزدان ئاوا بە هەموو دوژمنەکانتان دەکات». 28دواتر یەشوع فەرمانی دا کە پاشاکان بکوژن و فڕێیان بدەنە ناو ئەشکەوتەکە و بەردی گەورە لە دەمی ئەشکەوتەکە دابنێن. 29دواتر یەشوع لەگەڵ هەموو ئەو گەلەی کە لەو ڕۆژەدا لەگەڵیدا بوون چووە مەکێدە و بە لێواری شمشێر لێیدا. 30گیان و هەموو موڵک و ماڵی شارەکەی لەناوبرد ،وەک چۆن لەگەڵ ئەریحا کردبووی ،لەگەڵ پاشا و گەلەکەیدا کرد. 138
جاشر
31لەوێشەوە ڕۆیشت بۆ لیبنا و شەڕی لەگەڵ کرد ،یەزدان دایە دەستی ،یەشوع بە لێواری شمشێر و هەموو گیانەکانی لێیدا و وەک چۆن لە ئەریحا کردبووی بەسەر ئەو و پاشای ئەو. 32لەوێشەوە بەرەو لخیش ڕۆیشت بۆ ئەوەی شەڕی لەگەڵدا بکات ،هۆرام پاشای غەززە بۆ یارمەتیدانی پیاوانی لخیش سەرکەوت ، یەشوع لێی دا و لە گەلەکەیدا تا کەسی بۆ نەما. 33یەشوع لخیش و هەموو گەلەکەی گرت و وەک چۆن لەگەڵ لیبنادا کرد. 34یەشوع لەوێشەوە بۆ ئەگلۆن تێپەڕی و ئەویشی گرت و بە شمشێر ئەو و هەموو گەلەکەی کوشت. 35لەوێشەوە بۆ حەبرۆن تێپەڕی و شەڕی لەگەڵ کرد و گرتی و بە تەواوی لەناوبرد ،لەوێشەوە لەگەڵ هەموو ئیسرائیل گەڕایەوە بۆ دەبیر و شەڕی لەگەڵ کرد و بە لێواری شمشێر لێیدا. 36هەموو گیانێکی تێدا لەناوبرد ،کەسی نەمایەوە ،وەک چۆن لەگەڵ ئەریحا کردبووی ،لەگەڵ ئەو و پاشایەکەیدا کرد. 37یەشوع هەموو پاشاکانی ئەمۆرییەکانی لە کادێش-بەرنێاوە تا عەزا برد و یەکسەر وڵتەکەیان گرت ،چونکە یەزدان شەڕی بۆ ئیسرائیل کردبوو. 38یەشوع لەگەڵ هەموو ئیسرائیل هاتنە ئۆردوگاکە بۆ گیلگال. 39کاتێک لەو کاتەدا یابین پاشای چازۆر هەموو ئەو کارانەی یەشوع بیست کە بەسەر پاشاکانی ئەمۆرییەکان کردبووی ،جابین ناردی بۆ یوبات پاشای میدیان و لبانی پاشای شیمرۆن و یەفال پاشای ئەخشاف و هەموو پاشاکانی ئەمۆرییەکان. 40خێرا وەرن بۆ لی ئێمە و یارمەتیمان بدەن ،تاکو نەوەی ئیسرائیل بکوژین ،پێش ئەوەی بێنە سەرمان و وەک پاشاکانی تری ئەمۆرییەکانمان پێ بکەن. 41هەموو ئەم پاشاکان گوێیان لە قسەکانی یابین پاشای چازۆر گرت و لەگەڵ هەموو ئۆردوگاکانیاندا ڕۆیشتن ،حەڤدە پاشا و گەلەکەیان بە ئەندازەی خۆڵ لە کەناری دەریادا ژمارەیان بوو ،لەگەڵ ئەسپ و گالیسکە بێشومارەکان ،هاتن و لە ئاوەکانی مەرۆمدا کۆچیان کرد و کۆبوونەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵ ئیسرائیل. 42یەزدان بە یەشوعی گوت« :لەوان مەترسە ،چونکە سبەی لەم کاتەدا هەموو ئەوانەی لەبەردەمتدا کوژراون ڕادەستی ئەسپەکانیان دەکەم و گالیسکەکانیان بە ئاگر دەسوتێنیت». 43یەشوع لەگەڵ هەموو پیاوە جەنگییەکان لەناکاو هاتنە سەریان و لێیان دا و کەوتنە دەستیان ،چونکە یەزدان ڕادەستی نەوەی ئیسرائیلی کردبوون. 44ئینجا نەوەی ئیسرائیل لەگەڵ ئۆردوگاکانیان بەدوای هەموو ئەم پاشاکاندا ڕۆیشتن و لێیاندا تا هیچیان نەما و یەشوع وەک یەزدان پێی گوتبووی لەگەڵیان کرد. 45لەو کاتەدا یەشوع گەڕایەوە بۆ چازۆر و بە شمشێر لێیدا و هەموو گیانێکی تێدا لەناوبرد و بە ئاگر سووتاند ،لە چازۆریشەوە یەشوع ڕۆیشت بۆ شیمرۆن و لێیدا و بە تەواوی لەناوبرد. 46لەوێشەوە بۆ ئەخشاف تێپەڕی و وەک شیمرۆنی کرد. 47لەوێشەوە ڕۆیشت بۆ ئەدولەم و هەموو گەلەکەی بردەوە ،وەک چۆن لە ئەخشاف و شیمرۆن کردبووی ،بە عەدولمیشی کرد. 48لێیان تێپەڕی بۆ هەموو شارەکانی پاشاکان کە لێی دابوو ،هەموو ئەو گەلەی لێ مابوونەوە و بە تەواوی لەناویان برد. 49ئیسرائیلییەکان تەنیا غەنیمەت و ئاژەڵەکانیان وەک نێچیر بۆ خۆیان دەبرد ،بەڵم هەر مرۆڤێک کە لێیان دەدا ،نەیاندەهێشت ڕۆحێک بژی. 50وەک چۆن یەزدان فەرمانی بە موسا کردبوو ،یەشوع و هەموو ئیسرائیلیش لە هیچ شتێکدا شکستیان نەهێنا. 51ئینجا یەشوع و هەموو نەوەی ئیسرائیل هەموو خاکی کەنعانیان کوشت وەک یەزدان فەرمانی پێکردن و هەموو پاشاکانیان کوشت ،کە سی و یەک پاشا بوون ،نەوەی ئیسرائیل هەموو وڵتەکەیان گرت. 52جگە لە شانشینی سیحۆن و ئۆگ کە لە بەرامبەر ئوردندان ،کە موسا چەندین شاری لێ بردبووەوە ،موساش بەخشی بە ڕوبنییەکان و گادییەکان و نیوەی هۆزی مەنەشە. 53یەشوع هەموو ئەو پاشاکانی برد کە لەمبەری ئوردن لە ڕۆژئاوا بوون و بەخشی بە میرات بە نۆ هۆز و نیو هۆزی ئیسرائیل. 54یەشوع بۆ ماوەی پێنج ساڵ شەڕی لەگەڵ ئەم پاشاکان کرد و شارەکانیان بەخشی بە ئیسرائیلییەکان و خاکەکە ئارام بووەوە لە شەڕ لە هەموو شارەکانی ئەمۆری و کەنعانییەکان. بەشی ٩٠ 1لەو کاتەدا لە ساڵی پێنجەمدا دوای ئەوەی نەوەی ئیسرائیل بەسەر ئوردن تێپەڕین ،دوای ئەوەی نەوەی ئیسرائیل لە شەڕیان لەگەڵ کەنعانییەکان پشوویان دا ،لەو کاتەدا شەڕێکی گەورە و سەخت لە نێوان ئەدۆم و نەوەی کیتیمدا سەریهەڵدا و نەوەی کیتیم لە دژی ئەدۆم شەڕیان کرد. 2ئەبیانۆس پاشای کیتیم لەو ساڵەدا واتە سی و یەکەمی ساڵی پاشایەتی و هێزێکی زۆر لە پیاوە بەهێزەکانی نەوەی کیتیم لەگەڵیدا ڕۆیشت و چووە سەعیر بۆ شەڕکردن لەگەڵ نەوەی عیسۆ. 3حەدادی پاشای ئەدۆم هەواڵەکەی بیست و بە گەلێکی قورس و هێزێکی بەهێزەوە ڕۆیشت بۆ پێشوازیکردن و لە کێڵگەی ئەدۆم لەگەڵیدا شەڕی کرد. 4دەستی کیتیم بەسەر نەوەی عیسۆدا زاڵ بوو ،نەوەی کیتیمیش لە نەوەی عیسۆ بیست و هەزار پیاویان کوشت و هەموو نەوەی عیسۆ لە پێشیان هەڵهاتن. 139
جاشر
5نەوەی کیتیم بەدوایاندا ڕۆیشتن و گەیشتنە حەدادی پاشای ئەدۆم ،کە پێشیان ڕادەکرد و بە زیندووی گرتیان و بردیانە لی ئەبیانۆس پاشای کیتیم. 6ئەبیانۆس فەرمانی کوشتنی دا و حەدادی پاشای ئەدۆم لە چل و هەشتەمین ساڵی حوکمڕانیدا کۆچی دوایی کرد. 7ئینجا نەوەی کیتیم بەردەوام بوون لە ڕاوەدوونانی ئەدۆم و سەربڕینێکی زۆریان کوشت و ئەدۆم ملکەچی نەوەی کیتیم بوو. 8نەوەی کیتیم حوکمڕانی ئەدۆمیان کرد و ئەدۆم بوو بە دەستی نەوەی کیتیم و لەو ڕۆژەوە بوو بە یەک شانشینی. 9لەو کاتەوە ئیتر نەیانتوانی سەریان بەرز بکەنەوە و شانشینیەکەیان لەگەڵ نەوەی کیتیم یەکگرت. 10ئەبیانۆس ئەفسەرانی لە ئەدۆم دانا و هەموو نەوەی ئەدۆم بوونە ملکەچی و باجی ئەبیانۆس ،ئەبیانۆسیش گەڕایەوە بۆ خاکەکەی خۆی کە کیتیم بوو. 11کاتێک گەڕایەوە حکومەتەکەی نوێ کردەوە و کۆشکێکی فراوان و قەڵدار بۆ خۆی دروست کرد بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی پاشایەتی و بە دڵنیاییەوە پاشایەتی بەسەر نەوەی کیتیم و ئەدۆمدا کرد. 12لەو ڕۆژانەدا ،دوای ئەوەی نەوەی ئیسرائیل هەموو کەنعانییەکان و ئەمۆرییەکانیان دوورخستەوە ،یەشوع پیر بوو و تەمەنی پیر بوو. 13یەزدان بە یەشوعی گوت« :تۆ پیر بوویت ،لە ژیاندا پێشکەوتوویت و بەشێکی زۆری خاکەکە ماوە بۆ ئەوەی خاوەندارێتی بکرێت». 14ئێستا ئەم خاکە دابەش بکە بۆ میرات بۆ نۆ هۆز و نیو هۆزی مەنەشە ،یەشوع هەستا و وەک یەزدان پێی گوتبووی کرد. 15هەموو خاکەکەی بەسەر هۆزەکانی ئیسرائیلدا دابەش کرد ،بەپێی دابەشبوونیان. 16بەڵم هیچ میراتێکی بە هۆزی لێڤی نەدا ،قوربانییەکانی یەزدان میراتیان وەک چۆن یەزدان بە دەستی موسا باسی کردبوون. 17یەشوع چیای حەبرۆنی بە کالێبی کوڕی یەفونە بەخشی ،کە بەشێکی زیاتر بوو لە براکانی ،وەک چۆن یەزدان لە ڕێگەی موساەوە گوتبووی. 18بۆیە حەبرۆن بوو بە میرات بۆ کالێب و منداڵەکانی تا ئەمڕۆ. 19یەشوع هەموو خاکەکەی بە تیروپشک بەسەر هەموو ئیسرائیلدا دابەش کرد ،وەک ئەوەی یەزدان فەرمانی پێکردبوو. 20ئینجا نەوەی ئیسرائیل شارەکانیان لە میراتەکەی خۆیانەوە بە لێڤیەکان بەخشی و گەڕەکیان بۆ ئاژەڵ و موڵک و ماڵی خۆیان بەخشی ، وەک یەزدان فەرمانی بە موسا کردبوو بە نەوەی ئیسرائیل ،خاکەکەیان بە تیروپشک دابەش کرد جا گەورە بێت یان بچووک. 21بەپێی سنوورەکانیان چوون بۆ ئەوەی خاکەکە بە میرات بگرن و نەوەی ئیسرائیل میراتێکیان لە نێوانیاندا بە یەشوعی کوڕی نون دا. 22بە قسەی یەزدان ئەو شارەیان پێدا کە داوای دەکرد ،تیمنات سێراک لە چیای ئەفرایم ،ئەویش شارەکەی دروستکرد و تێیدا نیشتەجێ بوو. 23ئەمانە ئەو میراتانەن کە ئەلعازەری کاهین و یەشوعی کوڕی نون و سەرۆکی باوباپیرانی هۆزەکان لە شیلۆ لەبەردەم یەزدان لە دەرگای چادرەکە بە تیروپشک بۆ نەوەی ئیسرائیلیان دابەشکرد و دابەشکردنی خاکەکەیان بەجێهێشت. 24یەزدان خاکەکەی دا بە ئیسرائیلییەکان و ئەوانیش وەک یەزدان پێی گوتبوون و وەک یەزدان سوێندی بە باوباپیرانیان خواردبوو ، خاوەندارێتییان کرد. 25یەزدان پشوویەکی بە ئیسرائیلییەکان دا لە هەموو دوژمنەکانیان لە دەوروبەریان ،کەسیش لە دژی ئەوان وەستانەوە و یەزدان هەموو دوژمنەکانیان ڕادەستی دەستیان کرد ،یەک شتیش لە هەموو ئەو چاکانەی کە یەزدان بە نەوەی ئیسرائیل گوتبووی ،شکستی نەهێنا ،بەڵێ یەزدان هەموو شتێکی ئەنجامدا. 26یەشوع هەموو نەوەی ئیسرائیل بانگهێشت کرد و بەرەکەتی خستە سەریان و فەرمانی پێکردن کە خزمەت بە یەزدان بکەن ،دواتر ناردیان و هەریەکەیان ڕۆیشتن بۆ شارەکەی خۆیان و هەریەکەیان بۆ میراتەکەی خۆیان. 27نەوەی ئیسرائیل بە درێژایی تەمەنی یەشوع خزمەتیان بە یەزدان کرد و یەزدان لە هەموو دەوروبەریان پشوویەکی پێدان و لە شارەکانیان بە ئارامی نیشتەجێ بوون. 28لەو ڕۆژانەدا ،ئەبیانۆس پاشای کیتیم لە سی و هەشتەمین ساڵی حوکمڕانییەکەیدا ،واتە حەوتەمین ساڵی حوکمڕانییەکەی بەسەر ئەدۆمدا ، مرد و لە شوێنی خۆیدا نێژران کە بۆ خۆی دروستی کردبوو ،لتینۆسیش پەنجا ساڵ لە شوێنی ئەو حوکمڕانی کرد. 29لە سەردەمی حوکمڕانیدا سوپایەکی هێنایە ئاراوە و چوو دژی دانیشتوانی بریتانیا و کرنانیا ،نەوەی ئەلیشای کوڕی جاڤان ،شەڕی کرد و بەسەریاندا زاڵ بوو و باجیان لێ وەرگرت. 30ئینجا بیستى کە ئەدۆم لە ژێر دەستی کیتیمەوە ڕاپەڕیوە ،لتینۆس چووە لیان و لێیاندا و چۆکیان دا و خستیانە ژێر دەستی نەوەی کیتیم و ئەدۆم بە درێژایی ڕۆژەکان بوو بە یەک شانشینی لەگەڵ نەوەی کیتیم. 31ساڵنێکی زۆر لە ئەدۆم پاشا نەبوو و حکومەتەکەیان لەگەڵ نەوەی کیتیم و پاشاکەیان بوو. 32لە بیست و شەشەمین ساڵی دوای تێپەڕاندنی نەوەی ئیسرائیل لە ڕووباری ئوردن ،واتە شەست و شەشەمین ساڵی دوای ڕۆشتنی نەوەی ئیسرائیل لە میسر ،یەشوع پیر بوو ،تەمەنی پیر بوو ،تەمەنی سەد و هەشت ساڵ بوو لەو ڕۆژانەدا. 33ئینجا یەشوع بانگەوازی بۆ هەموو ئیسرائیل و پیرەکانیان و دادوەر و ئەفسەرەکانیان کرد ،دوای ئەوەی یەزدان پشوویەکی بە هەموو ئیسرائیلییەکان دا لە هەموو دوژمنەکانیان لە دەوروبەریان ،یەشوع بە پیرەکانی ئیسرائیل و دادوەرەکانیان گوت« :ئەوەتا من پیر بووم ، ساڵنێکی زۆر پێشکەوتووم و ئێوە بینیتان چی بەسەر هەموو ئەو گەلنەدا کردووە کە لەبەردەمتان دووری خستوونەتەوە ،چونکە ئەوە یەزدان شەڕی کردووە بۆ تۆ. 34ئێستا خۆتان بەهێز بکەن بۆ ئەوەی هەموو قسەکانی یاسای موسا جێبەجێ بکەن و جێبەجێی بکەن ،لێی لنەدەن بۆ لی ڕاست و چەپ و نەیەنە نێو ئەو گەلنەی کە لە خاکەکەدا ماونەتەوە .هەروەها ناوی خوداوەندەکانیان نەهێنن ،بەڵکو بە یەزدانی پەروەردگارتانەوە بچەسپێن ، وەک ئەوەی تا ئەمڕۆ کردووتە. 35یەشوع زۆر ئامۆژگاری نەوەی ئیسرائیلی کرد کە بە درێژایی ژیانیان خزمەت بە یەزدان بکەن. 36هەموو ئیسرائیلییەکان گوتیان« :ئێمە بە درێژایی ڕۆژەکانمان ،ئێمە و منداڵەکانمان و منداڵەکانی منداڵەکانمان و نەوەکانمان بۆ هەتاهەتایە خزمەت بە یەزدانی پەروەردگارمان دەکەین». 140
جاشر
37لەو ڕۆژەدا یەشوع پەیمانی لەگەڵ گەل بەست ،نەوەی ئیسرائیلی ڕەوانەی دەرەوە کرد و هەریەکەیان چوونە میراتەکەی خۆیان و شارەکەی خۆیان. 38لەو ڕۆژانەدا بوو کە نەوەی ئیسرائیل بە ئارامی لە شارەکانیان نیشتەجێ بوون ،تابوتەکانی هۆزەکانی باوباپیرانیان کە لە میسرەوە هێنابوویان ،هەریەکەیان لە میراتی نەوەکانیدا نێژران ،دوانزە کوڕەکەی یاقوب نەوەی ئیسرائیلیان نێژرا ،هەریەکەیان لە موڵکی نەوەکانیدا نێژران. 39ئەمانە ناوی ئەو شارانەن کە دوانزە کوڕی یاقوبیان تێدا نێژرا ،کە نەوەی ئیسرائیل لە میسرەوە پەروەردەیان کردبوو. 40ڕۆبن و گادیان لەم بەری ئوردون لە ڕۆمیا بە خاک سپێردرا ،کە موسا بە منداڵەکانیان دابوو. 41شیمئۆن و لێڤییان لە شارەکەدا نێژران کە ماودای بەخشیبوو بە نەوەی شیمعون و گەڕەکی شارەکەش بۆ نەوەی لێڤی بوو. 42یەهودایان لە شاری بنیامین بەرامبەر بەیتولمەقەدەس نێژران. 43ئێسکەکانی ئیساخار و زابولونیان لە سیدۆن نێژران ،لەو بەشەی کە کەوتە سەر منداڵەکانیان. 44دان لە شاری نەوەکانی لە ئەشتایل نێژرا ،نەفتالی و ئاشێریش لە کادێش-نەفتالی بە خاک سپێردرا ،هەریەکەیان لە شوێنی خۆیان کە بەخشیبوو بە منداڵەکانی. 45ئێسکەکانی یوسفیان لە شەخێم نێژران ،لەو کێڵگەیەی یاقوب لە حەمۆر کڕیبووی و بوو بە میرات بۆ یوسف. 46ئینجا بنیامینیان لە ئۆرشەلیم لە بەرامبەر یەبوسییەکان نێژران کە بە نەوەی بنیامین درابوو .نەوەی ئیسرائیل هەریەکەیان باوباپیرانیان لە شاری نەوەکانی خۆی بە خاک سپێردرا. 47لە کۆتایی دوو ساڵدا یەشوع کوڕی نون تەمەنی سەد و دە ساڵن کۆچی دوایی کرد ،یەشوع بیست و هەشت ساڵ دادگاییکردنی ئیسرائیل بوو ،ئیسرائیلیش بە درێژایی ژیانی خزمەت بە یەزدانی کرد. 48کاروباری دیکەی یەشوع و شەڕەکانی و سەرزەنشتەکانی کە بە ئیسرائیل سەرزەنشت کرد و هەموو ئەو شتانەی کە فەرمانی پێکردبوون و ناوی ئەو شارانەی کە نەوەی ئیسرائیل لە سەردەمی خۆیدا خاوەندارێتییان کردبوو ،لە کتێبی قسەکانی یەشوع بۆ نەوەی ئیسرائیل و لە کتێبی شەڕەکانی یەزدان نووسراون کە موسا و یەشوع و نەوەی ئیسرائیل نووسیویانە. 49ئینجا نەوەی ئیسرائیل یەشوعیان لە سنووری میراتەکەی لە تیمنات سێراخ کە لە چیای ئەفرایم پێی درابوو بە خاک سپێردرا. 50لەو ڕۆژانەدا ئەلعازەری کوڕی هارون مرد و لە گردێکی فینیاسی کوڕی نێژران کە لە چیای ئەفرایم پێی درابوو. بەشی ٩١ 1لەو کاتەدا ،دوای مردنی یەشوع ،نەوەی کەنعانییەکان هێشتا لە خاکەکەدا بوون ،ئیسرائیلییەکان بڕیاریان دا دەریان بکەن. 2ئینجا نەوەی ئیسرائیل لە یەزدانیان پرسی« :کێ سەرەتا بۆ ئێمە دەچێتە لی کەنعانییەکان بۆ ئەوەی شەڕیان لەگەڵ بکات؟ »یەزدان گوتی : «یەهودا دەچێتە سەرەوە». 3ئینجا نەوەی یەهودا بە شیمئۆنیان گوت« :لەگەڵ ئێمەدا سەرکەون بۆ بەشداریکردنمان ،ئێمەش شەڕ لەگەڵ کەنعانییەکان دەکەین و ئێمەش بە هەمان شێوە لەگەڵتدا سەردەکەوین ،بە بەشداریکردنت ،بەم شێوەیە نەوەی شیمعۆن لەگەڵ نەوەی یەهودا ڕۆیشتن. 4ئینجا نەوەی یەهودا چوونە سەر و شەڕیان لەگەڵ کەنعانییەکان کرد ،بۆیە یەزدان کەنعانییەکانی ڕادەستی نەوەی یەهودا کرد و لە بەزەک کوشتیان ،دە هەزار پیاو. 5لە بیزێک لەگەڵ ئەدۆنیبەزێک شەڕیان کرد ،ئەویش لە بەردەمیان هەڵهات ،ئەوانیش بەدوایدا ڕۆیشتن و گرتیان و دەستیان گرت و پەنجەی گەورەی قاچییان بڕی. 6ئەدۆنیبەزێک گوتی« :سێ دە پاشا کە پەنجەی گەورە و پەنجەی گەورەی قاچیان بڕاوە ،گۆشتەکانیان لە ژێر مێزەکەمدا کۆکردەوە ،وەک ئەوەی من کردوومە ،بۆیە خودا وەڵمی دامەوە و هێنایان بۆ ئۆرشەلیم و لەوێ مرد». 7نەوەی شیمعون لەگەڵ نەوەی یەهودا ڕۆیشتن و بە لێواری شمشێر کەنعانییەکانیان کوشت. 8یەزدان لەگەڵ نەوەی یەهودا بوو ،شاخەکەیان گرتەوە ،نەوەی یوسف بەرەو بێتێل ،لوز ،یەزدان لەگەڵیان بوو. 9نەوەی یوسف سیخوڕییان کرد بە بێتێل ،چاودێرەکان پیاوێکیان بینی کە لە شارەکەوە دەچووە دەرەوە ،گرتیان و پێیان گوت« :ئێستا دەروازەی شارەکەمان پیشان بدە و میهرەبانیت لەگەڵدا دەکەین». 10ئەو پیاوە دەروازەی شارەکەی نیشان دا و نەوەی یوسف هاتن و بە لێواری شمشێر شارەکەیان کوشت. 11پیاوەکە لەگەڵ بنەماڵەکەی ڕەوانەی هیتییەکان کرد و شارێکی دروست کرد و ناوی لێنا لوز ،بۆیە هەموو ئیسرائیلییەکان لە شارەکانیان نیشتەجێ بوون و نەوەی ئیسرائیلیش لە شارەکانیان نیشتەجێ بوون و نەوەی ئیسرائیل بە درێژایی ڕۆژانی یەشوع و هەموو ڕۆژانی پیرەکان خزمەتیان بە یەزدان کرد ،کە دوای یەشوع ڕۆژەکانیان درێژ کردبووەوە و کارە گەورەکەی بینی یەزدان کە بۆ ئیسرائیل ئەنجامی دابوو. 12پیرەکان دوای مردنی یەشوع بۆ ماوەی حەڤدە ساڵ دادگایی ئیسرائیلیان کرد. 13هەروەها هەموو پیرەکان شەڕەکانی ئیسرائیلیان لە دژی کەنعانییەکان کرد و یەزدان کەنعانییەکانی لەبەردەم نەوەی ئیسرائیل دەرکرد ، بۆ ئەوەی ئیسرائیلییەکان لە خاکەکەیاندا دابنێت. 14هەموو ئەو قسانەی کە بە ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب گوتبووی و ئەو سوێندەی کە سوێندی خواردبوو ،بە ئەوان و منداڵەکانیان ،خاکی کەنعانییەکان ،جێبەجێ کرد. 15یەزدان هەموو خاکی کەنعانی بە نەوەی ئیسرائیل بەخشی ،وەک چۆن سوێندی بە باوباپیرانیان خواردبوو ،یەزدان پشوویەکی پێدان لە دەوروبەریان ،نەوەی ئیسرائیلیش بە دڵنیاییەوە لە شارەکانیان نیشتەجێ بوون. 16بۆ هەتا هەتایە ستایشی یەزدان بێت ،ئامین و ئامین. 141
جاشر
17خۆتان بەهێز بکەن و با دڵی هەموو ئەوانەی پشت بە یەزدان بەستووە ورەیان هەبێت .کۆتایی.
142