Kurdish Central Sorani - Biblical Doctrine of Appropriation and Taxation on Agricultural Commodities

‫عەقیدەی کتێبی پیرۆز بۆ خۆبەدەستەوەدان و باجدان لەسەر کاڵ کشتوکاڵییەکان‬

‫پێنج کتێبی پیرۆز‬ ‫ئێستا با فیرعەون پیاوێکی ژیر و ژیر بگەڕێت و بیخاتە سەر خاکی میسر‪ .‬با فیرعەون ئەمە‬ ‫بکات‪ ،‬با ئەفسەران بۆ سەر خاکەکە دابنێت و لە حەوت ساڵی پڕدا پێنجی خاکی میسر وەربگرێت‪.‬‬ ‫با هەموو خواردنی ئەو ساڵە خۆشانەی کە دێن کۆبکەنەوە و گەنمەشامی لە ژێر دەستی فیرعەوندا‬ ‫کۆبکەنەوە و خواردن لە شارەکاندا هەڵبگرن‪ .‬ئەو خۆراکە دەبێتە کۆگا بۆ خاکەکە لە بەرامبەر‬ ‫حەوت ساڵی برسێتی کە لە خاکی میسردا دەبێت‪ .‬کە خاکەکە بەهۆی برسێتیەوە لەناو نەچێت‪.‬‬ ‫سەرەتای ژیان ‪٣٦-٣٣ :٤١‬‬ ‫هەموو خواردنەکانی حەوت ساڵەکەی لە خاکی میسر کۆکردەوە و خواردنەکانی لە شارەکاندا‬ ‫کۆکردەوە‪ ،‬خۆراکی کێڵگەکە کە لە دەوری هەموو شارێک بوو‪ ،‬لەوێدا کۆکردەوە‪ .‬سەرەتای ژیان‬ ‫‪٤٨:٤١‬‬ ‫حەوت ساڵی کەمیی دەستی کرد بە هاتنی‪ ،‬وەک یوسف گوتبووی‪ ،‬کەمیی لە هەموو خاکەکاندا‬ ‫بوو‪ .‬بەڵم لە هەموو خاکی میسر نان هەبوو‪ .‬کاتێک هەموو خاکی میسر برسی بوو‪ ،‬گەل‬ ‫هاواریان بۆ فیرعەون کرد بۆ نان‪ ،‬فیرعەون بە هەموو میسرییەکانی گوت« ‪:‬بڕۆنە لی یوسف‪.‬‬ ‫ئەوەی پێت دەڵێت بیکە‪ .‬سەرەتای ژیان ‪٥٥-٥٤ :٤١‬‬ ‫یوسف بە پێی بنەماڵەکانیان باوکی و براکانی و هەموو ماڵی باوکی بە نان خۆراکیان پێدا‪ .‬لە‬ ‫هەموو خاکەکەدا نان نەبوو‪ .‬چونکە برسێتی زۆر توند بوو‪ ،‬خاکی میسر و هەموو خاکی کەنعان‬ ‫بەهۆی برسێتیەکەوە بێهۆش بوون‪ .‬یوسف هەموو ئەو پارەیەی لە خاکی میسر و خاکی کەنعان‬ ‫دۆزرایەوە‪ ،‬بۆ ئەو گەنمانەی کە کڕیبوویان کۆکردەوە‪ ،‬یوسف پارەکەی هێنایە ماڵی فیرعەون‪.‬‬ ‫کاتێک پارە لە میسر و کەنعان کەم بوو‪ ،‬هەموو میسرییەکان هاتنە لی یوسف و گوتیان« ‪:‬نانمان‬ ‫پێ بدە‪ ،‬بۆچی لەبەردەمتدا بمرین؟» چونکە پارەکە لەکاردەکەوێت‪ .‬یوسف گوتی« ‪:‬ئاژەڵەکانتان‬ ‫بدەن‪ .‬منیش لە پێناو ئاژەڵەکانتدا دەتدەمێ‪ ،‬ئەگەر پارە شکستی هێنا‪ .‬ئینجا ماڵتەکانیان هێنایە لی‬ ‫یوسف‪ ،‬یوسف نانی پێداین لە بەرامبەر ئەسپ و مەڕ و مەڕ و کەر‪ ،‬نان بۆ هەموو ئاژەڵەکانیان بۆ‬ ‫ئەو ساڵە خوارد‪ .‬کاتێک ئەو ساڵە تەواو بوو‪ ،‬ساڵی دووەم هاتنە لی و پێیان گوت« ‪:‬ئێمە لە‬ ‫گەورەکەم نایشارینەوە کە پارەکەمان چۆن خەرج کراوە‪ .‬پەروەردگارم مەڕوماڵتەکانیشمان هەیە‪.‬‬ ‫لەبەرچاوی پەروەردگارمدا هیچ شتێک نەماوە‪ ،‬بەڵکو جەستەمان و خاکەکانمان‪ ،‬بۆچی لەبەردەم‬ ‫چاوتدا بمرین‪ ،‬چ ئێمە و خاکەکەمان؟ ئێمە و خاکەکەمان بە نان بکڕن‪ ،‬ئێمە و خاکەکەمان دەبینە‬ ‫خزمەتکاری فیرعەون‪ ،‬تۆومان پێ بدەن‪ ،‬تا بژین و نەمرین‪ ،‬خاکەکە وێران نەبێت‪ .‬یوسف‬ ‫هەموو خاکی میسری بۆ فیرعەون کڕی‪ .‬چونکە میسرییەکان هەریەکەیان کێڵگەکانیان فرۆشت‪،‬‬ ‫چونکە برسێتی بەسەریاندا زاڵ بوو‪ ،‬خاکەکە بوو بە هی فیرعەون‪ .‬سەبارەت بە گەلەکەش لە‬ ‫سەرێک لە سنوورەکانی میسرەوە تا سەرەکەی تری بۆ شارەکان گواستەوە‪ .‬تەنها زەوی‬ ‫کاهینەکان نەیکڕی؛ چونکە کاهینەکان بەشێکیان لە فیرعەون دیاری کردبوو و بەشەکەیان‬ ‫دەخوارد کە فیرعەون پێی داون‪ ،‬بۆیە زەویەکانیان نەفرۆشت‪ .‬ئینجا یوسف بە گەلەکەی گوت ‪:‬‬ ‫«ئەوەتا من ئەمڕۆ ئێوەم کڕیوە و خاکەکەتانم بۆ فیرعەون کڕیوە‪ ،‬لێرەدا تۆوتان بۆ دێت و خاکەکە‬ ‫ڕقت لە کاری زەحمەتکێشانە و نە کشتوکاڵییە‪ ،‬کە بەرزترین ڕێزی بۆ داناوە‪ .‬سیراخ ‪١٥:٧‬‬

‫‪1‬‬

‫عەقیدەی کتێبی پیرۆز بۆ خۆبەدەستەوەدان و باجدان لەسەر کاڵ کشتوکاڵییەکان‬

‫دەچێنن»‪ .‬لە زیادبووندا‪ ،‬بەشی پێنجەمی دەدەن بە فیرعەون و چوار بەشی خۆتان دەبن‪ ،‬بۆ تۆوی‬ ‫کێڵگە و بۆ خواردن و بۆ ماڵەکانتان و بۆ خواردن بۆ منداڵە بچووکەکانتان‪ .‬گوتیان« ‪:‬تۆ گیانمان‬ ‫ڕزگار کرد‪ ،‬با لەبەرچاوی پەروەردگارم نیعمەت بدۆزینەوە و دەبینە خزمەتکاری فیرعەون»‪.‬‬ ‫یوسف تا ئەمڕۆش یاسای میسری دانا کە فیرعەون بەشی پێنجەمی هەبێت‪ .‬تەنها خاکی کاهینەکان‬ ‫نەبێت کە نەبووە هی فیرعەون‪ .‬سەرەتای ژیان ‪٢٦-١٢ :٤٧‬‬

‫شیکاری‪:‬‬ ‫بەکرێدەر‪ :‬فیرعەون (حکومەت ‪ /‬پاشا ‪ /‬سەرۆک ‪ /‬دەوڵەت)‬ ‫بەکرێگیراو‪ :‬جووتیاران‬ ‫وەزیر ‪ /‬وەزیری کشتوکاڵ‪ :‬جۆزێف زافناتپانیا “تۆو هەڵگر”‬ ‫تەرخانکردنی زەوی کشتوکاڵی‪ :‬بەلیەنی کەمەوە ‪%٢٠‬ی کۆی ڕووبەری زەوی دەبێت‬ ‫کشتوکاڵی بێت‬ ‫بودجە و بەڕێوەبردنی قازانج‪:‬‬ ‫باج و دەهەمی‪: 20%‬‬ ‫‪ (10%‬بۆ فیرعەون؛ ‪ 10%‬بۆ قەشەکان ‪ -‬کەنیسەکان و زەویەکانیان لە باج بەخشراون)‪.‬‬ ‫مووچەی پاکی جووتیاران‪: 80%‬‬ ‫‪ (40%‬بۆ تۆوی کێڵگە ‪ -‬چاندن؛ ‪ 40%‬بۆ خۆراک)‬ ‫پێویستە هەموو شارێک بتوانێت خۆراکی خۆی دابین بکات‪.‬‬ ‫بۆ ئەوەی زۆرترین کارایی هەبێت‪ ،‬پێویستە خەڵک لە نزیک دابینکردنی خۆراک بژین‪.‬‬ ‫ئابوورییەک کە بە خۆراک (نەک زێڕ‪ ،‬نە زیو‪ ،‬نە پارە‪ ،‬نە کریپتۆ و هتد‪ ،‬بەڵکو بە خۆراک)‬ ‫پشتگیری نەکات‪ ،‬دواجار دەڕووخێت‪ .‬هێواش هێواش بەڵم بە دڵنیاییەوە‪.‬‬ ‫تەنانەت لە کاتی برسێتییشدا خواردن نرخێکی هەیە و پێویستی بە کڕین هەیە‪ .‬هەرگیز ئازاد نییە‪.‬‬ ‫پارە لە کاتی برسێتییەکی زۆردا شکست دەهێنێت‪ .‬بەدیلەکە سیستەمی ئاڵوگۆڕکردن دەبێت‬ ‫(خۆراک بۆ ئاژەڵ‪ ،‬ئەسپ‪ ،‬مەڕ‪ ،‬کەر‪ ،‬کات ‪ -‬دامەزراندن‪/‬خزمەتگوزاری‪ ).‬سیاسەتی کار‬ ‫نەکردن نەخواردن جێبەجێ بکە (‪ ٢‬تەسالۆنیکیەکان ‪).١٠ :٣‬‬ ‫هەرکەسێک بتوانێت کۆنتڕۆڵی دابینکردنی خۆراک بکات دەتوانێت یاسا دابنێت و خەڵک‬ ‫کۆنترۆڵ بکات‪.‬‬ ‫ڕقت لە کاری زەحمەتکێشانە و نە کشتوکاڵییە‪ ،‬کە بەرزترین ڕێزی بۆ داناوە‪ .‬سیراخ ‪١٥:٧‬‬

‫‪2‬‬